# translation

lexentry: pol/lenno__rzeczownik__1
written_rep: lenno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yurtluk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
written_rep: lepiej późno niż wcale
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: geç olsun güç olmasın
sense_list:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/leptospiroza__rzeczownik__1
written_rep: leptospiroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leptospiroz
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fındık
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/letarg__rzeczownik__1
written_rep: letarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letarji
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;


lexentry: pol/letargiczny__przymiotnik__1
written_rep: letargiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: uyuz
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny | (medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi


lexentry: pol/leukoplast__rzeczownik__1
written_rep: leukoplast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lökoplast
sense_list:
(botanika, botaniczny) bezbarwny plastyd w komórkach roślinnych, odpowiedzialny za magazynowanie substancji zapasowych


lexentry: pol/leutnant__rzeczownik__1
written_rep: leutnant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teğmen
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: lew afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arslan
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku lwów afrykańskich (1.1)


lexentry: pol/lewak__rzeczownik__1
written_rep: lewak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solcu
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
written_rep: lewarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bocurgat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
written_rep: lewatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavman
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sol
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sol
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewitacja__rzeczownik__1
written_rep: lewitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levitasyon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
written_rep: leśnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ormancılık
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/leśniczy__rzeczownik__1
written_rep: leśniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beslemek
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa


lexentry: pol/lgnąć__czasownik__1
written_rep: lgnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sokulmak
sense_list:
zbliżać się do kogoś lub czegoś z sympatią; szukać czyjejś bliskości | ściśle dotykać czegoś swoją powierzchnią


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
written_rep: libacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libasyon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
written_rep: liberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liberalizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/liberia__rzeczownik__1
written_rep: liberia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
written_rep: licencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lisans
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lycée | lise
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
written_rep: lichwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aşırı faiz | tefecilik
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/lico__rzeczownik__1
written_rep: lico
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vecih
sense_list:
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku | (książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); | zapis liczby (1.1) | grupa o określonej liczebności | (językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
written_rep: liczba całkowita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tam sayı | adedimürettep
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_naturalna__rzeczownik__1
written_rep: liczba naturalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doğal sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, … | (matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …;


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
written_rep: liczba niewymierna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrasyonel sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
written_rep: liczba pierwsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asal sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczba_rzeczywista__rzeczownik__1
written_rep: liczba rzeczywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerçek sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;


lexentry: pol/liczba_zespolona__rzeczownik__1
written_rep: liczba zespolona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karmaşık sayı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste, a i reprezentuje jednostkę urojoną;


lexentry: pol/liczbowy__przymiotnik__1
written_rep: liczbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adet
sense_list:
składający się z liczb, wyrażony, zawarty w liczbach, określany ze względu na liczbę; mający związek z liczbą, liczbami


lexentry: pol/liczi_chińskie__rzeczownik__1
written_rep: liczi chińskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liçi
sense_list:
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
written_rep: liczydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaküs
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
written_rep: lid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurşun
sense_list:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/liga__rzeczownik__1
written_rep: liga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lig
sense_list:
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. | zrzeszenie osób, organizacji lub państw


lexentry: pol/liga_językowa__rzeczownik__1
written_rep: liga językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dil birliği
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
written_rep: ligatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birleştirmeli yazım
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nierozpuszczalna w wodzie substancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin;


lexentry: pol/ligustr__rzeczownik__1
written_rep: ligustr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurtbağrı
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ligustrum L., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;


lexentry: pol/likantropia__rzeczownik__1
written_rep: likantropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: likantropi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka | urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lictor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/likwidować__czasownik__1
written_rep: likwidować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lağvetmek
sense_list:
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia | usuwać, znosić lub rozwiązywać coś


lexentry: pol/lilia__rzeczownik__1
written_rep: lilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zambak
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; | (potocznie, potoczny) kwiat lilii (1.1)


lexentry: pol/lima__rzeczownik__1
written_rep: lima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lim ağacı
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe; | owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenf
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/limnologia__rzeczownik__1
written_rep: limnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limnoloji
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;


lexentry: pol/lincz__rzeczownik__1
written_rep: lincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linç etme
sense_list:
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej


lexentry: pol/lingwistyczny__przymiotnik__1
written_rep: lingwistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dil bilimi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty | (przestarzałe, przestarzały) związany z językiem lub dotyczący języka


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dil bilimi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/linia_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: linia kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demiryolu
sense_list:
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
written_rep: link
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: link
sense_list:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linoleum__rzeczownik__1
written_rep: linoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linolyum
sense_list:
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;


lexentry: pol/lip-sync__rzeczownik__1
written_rep: lip-sync
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleybek
sense_list:
poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
written_rep: lipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ıhlamur
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
written_rep: lipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipit
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/liryzm__rzeczownik__1
written_rep: liryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lirizm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilki
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
written_rep: lis polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutup tilkisi
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mektup
sense_list:
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie | (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1)


lexentry: pol/list_kaperski__rzeczownik__1
written_rep: list kaperski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: korsanlık beratı
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków;


lexentry: pol/listonosz__rzeczownik__1
written_rep: listonosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postacı
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
written_rep: liszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tırtı
sense_list:
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harf
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edebiyat | yazın
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/literaturoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: literaturoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edebiyat bilimi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;


lexentry: pol/litografia__rzeczownik__1
written_rep: litografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litografi | litografya
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; | (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
written_rep: liturgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litürji
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizosom__rzeczownik__1
written_rep: lizosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lizozom
sense_list:
(biologia, biologiczny) organella komórkowa otoczone pojedynczą błoną, zawierające enzymy hydrolityczne, uczestniczące w trawieniu wewnątrzkomórkowym zużytych organelli, makrocząsteczek i drobnoustrojów;


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
written_rep: lizus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dalkavuk
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny i usłużny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/lizyna__rzeczownik__1
written_rep: lizyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lizin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas egzogenny uczestniczący w budowie białek (np. histonów), wzroście i naprawie tkanek oraz w syntezie hormonów, enzymów i przeciwciał; prekursor kadaweryny;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaprak
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/lobbować__czasownik__1
written_rep: lobbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dalan
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych


lexentry: pol/lobby__rzeczownik__1
written_rep: lobby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)


lexentry: pol/lobelia__rzeczownik__1
written_rep: lobelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobelya
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lobelia L., bardzo liczny rodzaj bylin z rodziny dzwonkowatych, o skrętoległych liściach;


lexentry: pol/lobotomia__rzeczownik__1
written_rep: lobotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobotomi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg neurochirurgiczny, który polega na odcięciu połączeń pomiędzy korą przedczołową oraz innymi strukturami mózgowia;


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
written_rep: loch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zindan
sense_list:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lockout__rzeczownik__1
written_rep: lockout
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lokavt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd | (społeczny) (administracja) zamknięcie instytucji i lokali publicznych w związku z epidemią


lexentry: pol/lodołamacz__rzeczownik__1
written_rep: lodołamacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buzkıran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dondurma
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buzdolabı
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
written_rep: logarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logaritma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logiczny__przymiotnik__1
written_rep: logiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mantıken
sense_list:
(potocznie, potoczny) mający sens, zrozumiały, rozsądny | konsekwentny, budowany zgodnie z logiką | związany z logiką, zgodny z logiką


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantık
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych


lexentry: pol/logistyka__rzeczownik__1
written_rep: logistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lojistik
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; | (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;


lexentry: pol/lokalny__przymiotnik__1
written_rep: lokalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lokal
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku


lexentry: pol/lokata__rzeczownik__1
written_rep: lokata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plân
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
written_rep: lokomotywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lokomotif
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
written_rep: lokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mekan
sense_list:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk


lexentry: pol/lokwat__rzeczownik__1
written_rep: lokwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Malta eriği
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) owoc lokwatu (1.1) | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) drzewo owocowe z gatunku Eriobotrya japonica Lour., nieśplik japoński


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
written_rep: lokówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saç maşası
sense_list:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
written_rep: lont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitil
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
written_rep: lornetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dürbün
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;


lexentry: pol/lotka__rzeczownik__1
written_rep: lotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanatçık
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havacı
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi | (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
written_rep: lotniskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uçak gemisi
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lotny__przymiotnik__1
written_rep: lotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: uçucu
sense_list:
(fizyka, fizyczny) występujący w postaci gazowej lub łatwo w nią przechodzący | łatwo unoszący się w powietrzu


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: veya
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
written_rep: lubczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selam otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/luddysta__rzeczownik__1
written_rep: luddysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luddist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik luddyzmu, czyli niszczenia maszyn postrzeganych przez robotników jako źródło zagrożenia u progu rewolucji przemysłowej


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: ludobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soykırım
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/ludzki__przymiotnik__1
written_rep: ludzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: insani
sense_list:
cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka | odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka


lexentry: pol/luka_w_prawie__rzeczownik__1
written_rep: luka w prawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaçamak
sense_list:
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;


lexentry: pol/lukier__rzeczownik__1
written_rep: lukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tereyağlı krema
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;


lexentry: pol/lukrecja__rzeczownik__1
written_rep: lukrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meyan
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory


lexentry: pol/lulek_czarny__rzeczownik__1
written_rep: lulek czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kara banotu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/luminarz__rzeczownik__1
written_rep: luminarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamba
sense_list:
człowiek wybitny intelektualnie, sławny z dokonań (zwłaszcza humanistycznych), przodujący w swoim środowisku, znakomitość w swej dziedzinie


lexentry: pol/lumpenproletariat__rzeczownik__1
written_rep: lumpenproletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lumpenproletarya
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;


lexentry: pol/lunatyzm__rzeczownik__1
written_rep: lunatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uyurgezerlik
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dürbün | teleskop
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;


lexentry: pol/lusterko_wsteczne__rzeczownik__1
written_rep: lusterko wsteczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dikiz aynası
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayna
sense_list:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/lustrzany__przymiotnik__1
written_rep: lustrzany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kopyalamak
sense_list:
odnoszący się do lustra, wyłożony lustrami lub zaopatrzony w lustra | taki sam jak ten, z którym jest porównywany; identyczny, wierny


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
written_rep: lut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lehim
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/luteranizm__rzeczownik__1
written_rep: luteranizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lutercilik
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
written_rep: lutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lehimlemek
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/maca__rzeczownik__1
written_rep: maca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matsa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;


lexentry: pol/machikuł__rzeczownik__1
written_rep: machikuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tepe mazgalı
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;


lexentry: pol/macierzanka__rzeczownik__1
written_rep: macierzanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kekik
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus L., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju macierzanka (1.1)


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dokunaç
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej) | (zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem


lexentry: pol/maczeta__rzeczownik__1
written_rep: maczeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pala
sense_list:
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
written_rep: maczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çomak
sense_list:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekerlek
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
written_rep: mafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mafya
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
written_rep: magia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: büyü
sense_list:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
written_rep: magistrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bara
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
written_rep: magistrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sulh hakimi
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magma__rzeczownik__1
written_rep: magma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magma
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teyp
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
written_rep: magnetowid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videokaset
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: magnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: magnetik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyt__rzeczownik__1
written_rep: magnetyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manyetit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;


lexentry: pol/magnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: magnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manyetizma
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (filozofia, filozoficzny) tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
written_rep: magnezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnezit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/magnituda__rzeczownik__1
written_rep: magnituda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şiddet
sense_list:
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;


lexentry: pol/mahometanizm__rzeczownik__1
written_rep: mahometanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Müslümanlık
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa


lexentry: pol/mahoniowiec__rzeczownik__1
written_rep: mahoniowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akaju
sense_list:
(botanika, botaniczny) Swietenia Jacq., rodzaj tropikalnych drzew z rodziny meliowatych, dostarczających cennego drewna (mahoń);


lexentry: pol/mahoń__rzeczownik__1
written_rep: mahoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akaju
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) mahoniowiec | (potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1) | drewno otrzymywane z mahoniowca | kolor czerwonobrunatny


lexentry: pol/majak__rzeczownik__1
written_rep: majak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serap
sense_list:
zjawisko wrażeniowe, iluzoryczny obraz; coś, co wydaje się istnieć, ale w rzeczywistości jest tylko złudzeniem wzrokowym


lexentry: pol/majeranek__rzeczownik__1
written_rep: majeranek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yayla kekiği
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)


lexentry: pol/mak__rzeczownik__1
written_rep: mak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelincik
sense_list:
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mak (1.1)


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makarna
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makaronik__rzeczownik__1
written_rep: makaronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makaron
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;


lexentry: pol/makiawelizm__rzeczownik__1
written_rep: makiawelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makyavelizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makyaj
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makowiec__rzeczownik__1
written_rep: makowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haşhaşlı kek
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
written_rep: makrela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uskumru
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/makro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: makro-
min_sense_num: 01
trans_list: makro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/makroekonomia__rzeczownik__1
written_rep: makroekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makroekonomi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (ekonomia, ekonomiczny) dział ekonomii zajmujący się gospodarką jako całością, w skali krajowej lub globalnej


lexentry: pol/makroflora__rzeczownik__1
written_rep: makroflora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makroflora
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
written_rep: malachit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malahit | bakır taşı
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malakser__rzeczownik__1
written_rep: malakser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutfak robotu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__2
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: pitoresk
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resim
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malaryczny__przymiotnik__1
written_rep: malaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: malarya
sense_list:
o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię | odnoszący się do malarii, związany z malarią | sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ressam
sense_list:
(sztuka) artysta, który maluje obrazy | (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ahududu | frambuaz
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/malinica__rzeczownik__1
written_rep: malinica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frambezi
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;


lexentry: pol/malinowy__przymiotnik__1
written_rep: malinowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ahududu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin | dotyczący malin (krzewów i owoców) | mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony


lexentry: pol/malowanie__rzeczownik__1
written_rep: malowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boya
sense_list:
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__1
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: boyamak
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem


lexentry: pol/maltoza__rzeczownik__1
written_rep: maltoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maltoz
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/mameluk__rzeczownik__1
written_rep: mameluk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memlûk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
written_rep: mandat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manda
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;


lexentry: pol/mandolina__rzeczownik__1
written_rep: mandolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandolin
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szarpany strunowy instrument muzyczny; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ręczna szatkownica do warzyw


lexentry: pol/mandragora__rzeczownik__1
written_rep: mandragora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamotu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
written_rep: manewr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manevra
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręczne posunięcie | zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania


lexentry: pol/mango__rzeczownik__1
written_rep: mango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mango
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) | (botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuyruksüren
sense_list:
(spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię


lexentry: pol/maniak__rzeczownik__1
written_rep: maniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manyak
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej | (potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
written_rep: manipulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipülasyon
sense_list:
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje


lexentry: pol/manipulant__rzeczownik__1
written_rep: manipulant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipülatör
sense_list:
(potocznie, potoczny) ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły


lexentry: pol/manić__czasownik__1
written_rep: manić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aklını çelmek
sense_list:
(dawniej, dawny) przedstawiać coś w nieprawdziwym, złudnym świetle, by kogoś zmylić, skusić lub oszukać


lexentry: pol/manko__rzeczownik__1
written_rep: manko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noksan para tutarı
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;


lexentry: pol/manosfera__rzeczownik__1
written_rep: manosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manosphere
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
written_rep: manufaktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manifatura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: manul stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bozkır kedisi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji; | (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku manul stepowy (1.1)


lexentry: pol/manuskrypt__rzeczownik__1
written_rep: manuskrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yazma
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;


lexentry: pol/maoizm__rzeczownik__1
written_rep: maoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maoculuk | maoizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;


lexentry: pol/mapować__czasownik__1
written_rep: mapować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ısırgan kelebeği
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
written_rep: marcepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marzipan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
written_rep: marchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yürümek
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/margaryna__rzeczownik__1
written_rep: margaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margarin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;


lexentry: pol/marka__rzeczownik__1
written_rep: marka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belirti
sense_list:
(dawniej, dawny) stemplowy znaczek pocztowy | (handel, handlowy) wartościowa jakość produktów danej firmy


lexentry: pol/marketing__rzeczownik__1
written_rep: marketing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pazarlama
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sayvan
sense_list:
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.


lexentry: pol/markizat__rzeczownik__1
written_rep: markizat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: markilik
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) godność, pozycja, tytuł markiza lub markizy | (historia, historyczny, historycznie) lenno lub obszar pod jurysdykcją markiza lub markizy, przysługujący mu/jej z tytułu markizatu (1.1)


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
written_rep: marksizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marksizm
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmelat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mermer
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
written_rep: marnotrawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müsrif
sense_list:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/maron__rzeczownik__1
written_rep: maron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bordo
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;


lexentry: pol/maronita__rzeczownik__1
written_rep: maronita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maruni
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
written_rep: mars
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mars
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/marsz__rzeczownik__1
written_rep: marsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marş
sense_list:
przemieszczanie się, pochód wojsk; | rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy


lexentry: pol/martwy_ciąg__rzeczownik__1
written_rep: martwy ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deadlift
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie i dyscyplina sportowa, w której osoba wykonująca musi podnieść z ziemi jakiś ciężar aż do momentu całkowitego wyprostowania nóg oraz pleców;


lexentry: pol/maruder__rzeczownik__1
written_rep: maruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geride kalan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: marynarka wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahriye
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marynata__rzeczownik__1
written_rep: marynata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;


lexentry: pol/marzanna__rzeczownik__1
written_rep: marzanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kızılkök
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubia tinctorum, roślina z rodziny marzanowatych uprawiana dla czerwonego barwnika zawartego w jej kłączu;


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hayal
sense_list:
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu | (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego | fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś


lexentry: pol/marznący_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: marznący deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donan yağmur
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;


lexentry: pol/marża__rzeczownik__1
written_rep: marża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marjin
sense_list:
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk;


lexentry: pol/masa_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: masa atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atom kütlesi
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masaj
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
written_rep: maseczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maske
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery; | (zdrobniale) od: maska


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
written_rep: maska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maske
sense_list:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
written_rep: maskonur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deniz papağanı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskować__czasownik__1
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kamuflaj
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania


lexentry: pol/masochista__rzeczownik__1
written_rep: masochista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazoşist
sense_list:
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) człowiek znajdujący satysfakcję w odczuwaniu cierpienia | (seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazoşizm
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/master__rzeczownik__2
written_rep: master
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ağa
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
written_rep: mastif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mastif
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/mastka__rzeczownik__1
written_rep: mastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smegma
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
written_rep: masturbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mastürbasyon yapmak
sense_list:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
written_rep: maszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direk
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; | (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/maszyna_prosta__rzeczownik__1
written_rep: maszyna prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basit makine
sense_list:
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zmiany kierunku i wartości siły bez użycia dodatkowego źródła energii;


lexentry: pol/maszyna_wirtualna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna wirtualna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanal makine
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy symulujący działanie komputera korzystając z wydzielonych zasobów fizycznego urządzenia;


lexentry: pol/maszynka_do_mięsa__rzeczownik__1
written_rep: maszynka do mięsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kıyma makinesi
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) szczególnie krwawe działania wojenne | mechaniczne narzędzie kuchenne, służące do rozdrabniania mięsa;


lexentry: pol/masło__rzeczownik__1
written_rep: masło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tereyağı
sense_list:
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych


lexentry: pol/masło_orzechowe__rzeczownik__1
written_rep: masło orzechowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fıstık ezmesi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
written_rep: mat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mat
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
written_rep: mata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paspas
sense_list:
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych | plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matematik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/matematyka_stosowana__rzeczownik__1
written_rep: matematyka stosowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uygulamalı matematik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się opracowywaniem i wykorzystywaniem metod matematycznych do rozwiązywania problemów praktycznych w nauce, technice, ekonomii i innych dziedzinach działalności człowieka


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: döşek | şilte
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madde
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;


lexentry: pol/matka__rzeczownik__1
written_rep: matka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anne
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru | (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo


lexentry: pol/matkojebca__rzeczownik__1
written_rep: matkojebca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orospu çocuğu
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką | (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny


lexentry: pol/matriarchat__rzeczownik__1
written_rep: matriarchat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaerkillik | anaerki
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;


lexentry: pol/mauzer__rzeczownik__1
written_rep: mauzer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mavzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mozole | anıtmezar
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/mazgaj__rzeczownik__1
written_rep: mazgaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulu göz
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nadmiernie płaczliwa, rozczulająca się i użalająca się nad sobą


lexentry: pol/mazut__rzeczownik__1
written_rep: mazut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ağır yağ
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;


lexentry: pol/mała__rzeczownik__1
written_rep: mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bebek
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (żartobliwie) o dorosłej kobiecie, np. o sympatii


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maymun
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpy_człekokształtne__rzeczownik__1
written_rep: małpy człekokształtne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insansı maymun
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hominoidea Gray, nadrodzina ssaków należąca do rzędu naczelnych;


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evlilik
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/mański__przymiotnik__1
written_rep: mański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Manş Dili
sense_list:
(geografia, geograficzny) (etnografia, etnograficzny) dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej


lexentry: pol/maślak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: maślak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaypak mantarı
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merhem
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
written_rep: mdłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mide bulantısı
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/mecenas__rzeczownik__1
written_rep: mecenas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sözcü
sense_list:
(potocznie, potoczny) adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yosun
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanicyzm__rzeczownik__1
written_rep: mechanicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekanizma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekanik
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; | (fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | sposób działania mechanizmu


lexentry: pol/mechanika_kwantowa__rzeczownik__1
written_rep: mechanika kwantowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuantum mekaniği
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekanizma | düzenek
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność


lexentry: pol/mechatronika__rzeczownik__1
written_rep: mechatronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekatronik
sense_list:
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maç
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cami | mescit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madalya
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madalyon
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki


lexentry: pol/media_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: media społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sosyal medya
sense_list:
(informatyka, informatyczny) platformy i serwisy internetowe umożliwiające użytkownikom tworzenie, udostępnianie i wymianę treści oraz komunikowanie się z innymi ludźmi w sieci


lexentry: pol/mediana__rzeczownik__1
written_rep: mediana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortanca
sense_list:
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);


lexentry: pol/medium_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: medium społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sosyal medya
sense_list:
(społeczny) (socjologia, socjologiczny) serwis internetowy skupiający dużą grupę użytkowników tworzących jego treść i zawierający mechanizmy umożliwiające interakcję między użytkownikami;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tıp
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/medytacja__rzeczownik__1
written_rep: medytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meditasyon
sense_list:
pogrążanie się w myślach | w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: praktyki mające na celu samopoznanie, samodoskonalenie;


lexentry: pol/megabajt__rzeczownik__1
written_rep: megabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megabayt
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 kilobajtom;


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
written_rep: megafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megafon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych | (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
written_rep: mejoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mayoz
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
written_rep: mekka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mekke
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/melamina__rzeczownik__1
written_rep: melamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melamin
sense_list:
substancja używana jako półprodukt do wyrobu tworzyw sztucznych, żywic, laminatów, klejów, farb i lakierów


lexentry: pol/melancholik__rzeczownik__1
written_rep: melancholik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hüzünlü
sense_list:
człowiek cierpiący na melancholię | człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;


lexentry: pol/melasa__rzeczownik__1
written_rep: melasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
written_rep: melatonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melatonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melisa__rzeczownik__1
written_rep: melisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limon otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;


lexentry: pol/melisa_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: melisa lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acemotu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melodi | ezgi
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melodramat__rzeczownik__1
written_rep: melodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melodram
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kavun
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1) | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göğüs
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) internetowe: chwytliwy obrazek, powielany przez kolejne osoby w internecie; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;


lexentry: pol/memorandum__rzeczownik__1
written_rep: memorandum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muhtıra
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
written_rep: menażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aslanhane
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; | (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt


lexentry: pol/menhir__rzeczownik__1
written_rep: menhir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menhir
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);


lexentry: pol/menisk__rzeczownik__1
written_rep: menisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menisk
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wygięcie powierzchni cieczy przy ściance naczynia powstałe na skutek działania sił napięcia powierzchniowego;


lexentry: pol/menopauza__rzeczownik__1
written_rep: menopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopoz
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie miesiączkowania u kobiety, spowodowane wyczerpaniem czynności jajników;


lexentry: pol/menora__rzeczownik__1
written_rep: menora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menora
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
written_rep: menstruacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: âdet
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/menu__rzeczownik__1
written_rep: menu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menü
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu | karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meritokrasi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/mesel__rzeczownik__1
written_rep: mesel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kotra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
written_rep: metabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolizma
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; | (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metadon__rzeczownik__1
written_rep: metadon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metadon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mecaz | istiare
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metal | maden
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;


lexentry: pol/metamfetamina__rzeczownik__1
written_rep: metamfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metamfetamin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;


lexentry: pol/metamorfoza__rzeczownik__1
written_rep: metamorfoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: başkalaşım
sense_list:
przekształcenie się jednej formy, postaci, struktury w inną | (biologia, biologiczny) przejście w kolejne stadium rozwoju | czyjaś fizyczna lub psychiczna zmiana


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metan
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
written_rep: meteor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteor | akanyıldız
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorolog__rzeczownik__1
written_rep: meteorolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorolog
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteoroloji
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
written_rep: meteoryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göktaşı
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/metformina__rzeczownik__1
written_rep: metformina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metformin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;


lexentry: pol/metionina__rzeczownik__1
written_rep: metionina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metiyonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas zawierający siarkę, potrzebny do syntezy białek oraz wielu procesów metabolicznych


lexentry: pol/metka__rzeczownik__1
written_rep: metka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etiket
sense_list:
(handel, handlowy) kartonik lub fragment tkaniny przytwierdzony do towaru, zawierający istotne informacje o nim;


lexentry: pol/metoda_małych_kroków__rzeczownik__1
written_rep: metoda małych kroków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük adımlar yöntemi
sense_list:
podział trudnego przedsięwzięcia na proste etapy realizowane przez stopniowe i systematyczne wprowadzanie zmian i ulepszeń


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
written_rep: metonimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ad aktarması
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metraż__rzeczownik__1
written_rep: metraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boy
sense_list:
długość, powierzchnia albo objętość jakiegoś obiektu podana kolejno w jednostkach bieżących, kwadratowych i sześciennych


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: metroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metroseksüel
sense_list:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/metylofenidat__rzeczownik__1
written_rep: metylofenidat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metilfenidat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
written_rep: mewa blada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutup martısı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: mewa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük gümüş martı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_siodłata__rzeczownik__1
written_rep: mewa siodłata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: büyük kara sırtlı martı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
written_rep: mewa srebrzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuzey gümüş martısı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
written_rep: mewa śmieszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karabaş martı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezon__rzeczownik__1
written_rep: mezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka subatomowa złożona z pary kwark–antykwark; hadron o spinie całkowitym, uczestniczący w oddziaływaniach silnych;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sis
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: payda
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/miara__rzeczownik__1
written_rep: miara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ölçü
sense_list:
rozmiar | (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru, np. długość, pole, objętość; | metoda szacowania lub pomiaru | odmierzona ilość


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
written_rep: miastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myastenia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
written_rep: miasto-państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehir devleti
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehir | kent
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateroskleroz
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: körük
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ışın kılıcı
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: kılıç balığı
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glayöl | kuzgunkılıcı
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelvis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miejsce__rzeczownik__1
written_rep: miejsce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yer
sense_list:
obszar lub punkt w przestrzeni | miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś | (sport, sportowy) ranga, pozycja | wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
written_rep: miejska legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehir efsanesi
sense_list:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
written_rep: mielonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: istenmeyen yığın ileti
sense_list:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
written_rep: miernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doktrin
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prova etmek
sense_list:
(krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje | (wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ölçmek
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: melez
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszanina__rzeczownik__1
written_rep: mieszanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karışım
sense_list:
dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą | połączenie różnorodnych rzeczy, osób, pojęć, właściwości (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/mieszać__czasownik__1
written_rep: mieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: karıştırmak
sense_list:
dodawać, łączyć pojęcia itp. | łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) | mylić, błędnie łączyć jakieś informacje


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
written_rep: mieszczaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burjuvazi
sense_list:
(dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw | (historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehirli
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/mieć_krew_na_rękach__czasownik__1
written_rep: mieć krew na rękach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ellerinde kan olmak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pośrednio lub bezpośrednio odpowiadać za czyjąś śmierć, przyczynić się do czyjejś śmierci


lexentry: pol/mieć_motyle_w_brzuchu__czasownik__1
written_rep: mieć motyle w brzuchu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: diken üstünde oturmak
sense_list:
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu


lexentry: pol/migacz__rzeczownik__1
written_rep: migacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinyal
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) urządzenie w pojazdach mechanicznych sygnalizujące zmianę kierunku jazdy


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
written_rep: migawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obtüratör
sense_list:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badem
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badem
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hint badem ağacı
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badem
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Prunus dulcis, gatunek krzewu lub niedużego drzewa z rodziny różowatych, o owocach z jadalnym nasieniem;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: migren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/mikołajki__rzeczownik__1
written_rep: mikołajki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aziz Nikola | Aziz Nikola günü
sense_list:
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mikro-
min_sense_num: 01
trans_list: mikro-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/mikroamper__rzeczownik__1
written_rep: mikroamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroamper
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera


lexentry: pol/mikroelement__rzeczownik__1
written_rep: mikroelement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikro besin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych


lexentry: pol/mikrofala__rzeczownik__1
written_rep: mikrofala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrodalga
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fala elektromagnetyczna o stosunkowo wysokiej częstotliwości i niskiej długości;


lexentry: pol/mikrofibra__rzeczownik__1
written_rep: mikrofibra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofiber
sense_list:
(włókiennictwo) syntetyczne włókno o bardzo małej średnicy (poniżej 10 mikrometrów), zwykle wykonane z mieszanki poliesteru i poliamidu, charakteryzujące się wysoką chłonnością, miękkością oraz trwałością, szeroko stosowane w produkcji tkanin do czyszczenia, odzieży sportowej i tekstyliów domowych


lexentry: pol/mikrofilm__rzeczownik__1
written_rep: mikrofilm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofilm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalny nośnik informacji w postaci fotograficznej miniatury dokumentów, który możliwia przechowywanie dużej ilości tekstu, obrazów lub dokumentów na małej rolce lub karcie filmowej


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikrokomputer__rzeczownik__1
written_rep: mikrokomputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrobilgisayar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego (mniejszy niż mainframe oraz minikomputer);


lexentry: pol/mikropenis__rzeczownik__1
written_rep: mikropenis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikropenis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa męskich narządów płciowych polegająca na wykształceniu się penisa o dużo mniejszym rozmiarze niż średnia;


lexentry: pol/mikroplastik__rzeczownik__1
written_rep: mikroplastik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroplastik
sense_list:
mikroskopijne cząstki tworzyw sztucznych wyprodukowane umyślnie lub powstające na skutek degradacji tworzyw, w większości klasyfikacji mające średnicę poniżej pięciu milimetrów, często rozpatrywane jako zanieczyszczenie środowiska;


lexentry: pol/mikroprocesor__rzeczownik__1
written_rep: mikroprocesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroişlemci
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) zminiaturyzowany procesor w postaci jednego układu scalonego, zawierający wszystkie podstawowe elementy CPU i zdolny do wykonywania instrukcji programów oraz sterowania działaniem urządzeń elektronicznych;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroskop
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop elektronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektron mikroskobu
sense_list:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/miks__rzeczownik__1
written_rep: miks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karıştırmak
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania | (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
written_rep: mikser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikser
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/mili-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mili-
min_sense_num: 01
trans_list: mili-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/miliardowy__przymiotnik__1
written_rep: miliardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: milyarıncı
sense_list:
przymiotnik od miliard (1000000000) | o wartości jednego lub kilku miliardów jednostek monetarnych | zawierający miliard lub kilka miliardów elementów


lexentry: pol/milicja__rzeczownik__1
written_rep: milicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milis
sense_list:
(administracja) w niektórych państwach (również w PRL) nazwa policji | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) terytorialne oddziały złożone ze zbrojnych i przeszkolonych obywateli, powoływane na czas wojny


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
written_rep: militaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: askerî
sense_list:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
written_rep: militaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: militarizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne;


lexentry: pol/mimikra__rzeczownik__1
written_rep: mimikra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taklit
sense_list:
(biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo to
min_sense_num: 01
trans_list: her halükarda
sense_list:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo że
min_sense_num: 01
trans_list: rağmen | derken | halde | oysa | oysaki
sense_list:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mimoza__rzeczownik__1
written_rep: mimoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mimoza
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
written_rep: mina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mayın
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minare
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
written_rep: minerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mineral
sense_list:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/minor__rzeczownik__1
written_rep: minor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yardımcı
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;


lexentry: pol/mintaj__rzeczownik__1
written_rep: mintaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezgit
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;


lexentry: pol/minuta__rzeczownik__1
written_rep: minuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dakika
sense_list:
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa; | odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)


lexentry: pol/minóg__rzeczownik__1
written_rep: minóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taşemen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, podobne do węgorza zwierzę z nadgromady bezżuchwowców, o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;


lexentry: pol/miotacz__rzeczownik__2
written_rep: miotacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alev makinesi
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny


lexentry: pol/miotacz_ognia__rzeczownik__1
written_rep: miotacz ognia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alev makinesi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) sprzęt służący do wyrzucania ognia na odległość, zwykle w formie strumienia płomieni, wykorzystywany w walce lub do niszczenia przeszkód


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: süpürge
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
written_rep: mirra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mür
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
written_rep: misa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piyale
sense_list:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/misja__rzeczownik__1
written_rep: misja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misyon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rekolekcje służące pogłębianiu życia religijnego parafian


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
written_rep: misjonarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: misyoner
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
written_rep: misjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misyoner
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/miso__rzeczownik__1
written_rep: miso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;


lexentry: pol/mistrz__rzeczownik__1
written_rep: mistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoca
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego; | (historia, historyczny, historycznie) przełożony w niektórych zakonach rycerskich


lexentry: pol/mistrzostwa_świata__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwa świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dünya şampiyonası
sense_list:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/mistrzostwo__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şampiyona
sense_list:
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie | (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
written_rep: mistycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mistisizm
sense_list:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: mistyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldatma
sense_list:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
written_rep: mit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mit | efsane
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitoloji
sense_list:
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; | nauka zajmująca się mitami


lexentry: pol/mitoza__rzeczownik__1
written_rep: mitoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitoz
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
written_rep: mitra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mizofonia__rzeczownik__1
written_rep: mizofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mizofoni
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bal
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miód_nektarowy__rzeczownik__1
written_rep: miód nektarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çiçek balı
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody z nektaru i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
written_rep: miód pitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bal şarabı
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/miąższość__rzeczownik__1
written_rep: miąższość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yoğunluk
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni


lexentry: pol/między-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: między-
min_sense_num: 01
trans_list: -arası
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, utworzonych z połączenia przyimka między z rzeczownikami określającymi obiekty lub rzeczy, pomiędzy którymi coś się odbywa lub znajduje, np. międzymorze (między morzami), międzynarodowy (między narodami)


lexentry: pol/między_innymi__przysłówek__1
written_rep: między innymi
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ve başka
sense_list:
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa


lexentry: pol/międzylądowanie__rzeczownik__1
written_rep: międzylądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktarmalı
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.


lexentry: pol/międzynarodowy_alfabet_fonetyczny__rzeczownik__1
written_rep: międzynarodowy alfabet fonetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uluslararası Fonetik Alfabesi
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) system znaków stworzony w celu precyzyjnego zapisu wymowy wszystkich mówionych języków świata


lexentry: pol/międzyplatformowy__przymiotnik__1
written_rep: międzyplatformowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: çok platformlu
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z możliwością działania, zwłaszcza jednoczesnego, na różnych platformach sprzętowych bądź programowych


lexentry: pol/mięsisty__przymiotnik__1
written_rep: mięsisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: etli
sense_list:
o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem | zawierający w sobie dużo mięsa, ciała


lexentry: pol/mięso__rzeczownik__1
written_rep: mięso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: et
sense_list:
(spożywczy) jadalne części zabitego zwierzęcia; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa (1.1)


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
written_rep: mięso mielone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kıyma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miętus__rzeczownik__2
written_rep: miętus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tatlı su gelinciği
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;


lexentry: pol/miłować__czasownik__1
written_rep: miłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sevmek
sense_list:
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością | (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aşk
sense_list:
kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego | przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aşk | sevgi
sense_list:
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; | osoba, którą się kocha | silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym


lexentry: pol/mlask__rzeczownik__1
written_rep: mlask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tık
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych


lexentry: pol/mlecz__rzeczownik__1
written_rep: mlecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karahindiba
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski | (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: süt
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm | (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;


lexentry: pol/mleko_w_proszku__rzeczownik__1
written_rep: mleko w proszku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: süt tozu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mleko, z którego usunięto niemal całą wodę w procesie suszenia, pozostawiając suchy proszek


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keşiş
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: mniszek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aslan dişi
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/mnożenie__rzeczownik__1
written_rep: mnożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çarpma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem | (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1) | (rzeczownik odczasownikowy) od mnożyć


lexentry: pol/mnożyć__czasownik__1
written_rep: mnożyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: çarpmak
sense_list:
powiększać ilość, liczbę czegoś; pomnażać | (matematyka, matematyczny) wykonywać działanie matematyczne dające w wyniku iloczyn;


lexentry: pol/mobbing__rzeczownik__1
written_rep: mobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bezdiri
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
written_rep: mobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devingenlik
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/moc__rzeczownik__1
written_rep: moc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: güç
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obowiązywanie jakiegoś prawa, ustawy | siła, umiejętność, zdolność do wysiłku


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sert
sense_list:
mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny | mający dużą moc | mający w sobie duże stężenie substancji czynnej | odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia | skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom | wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem


lexentry: pol/modalny__przymiotnik__1
written_rep: modalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kipsel
sense_list:
(gramatyka) określający sposób odbywania się czynności | (logika, logiczny) odnoszący się do stopnia pewności sądu | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mający związek z dawnymi skalami kościelnymi | (ontologia, ontologiczny) dotyczący rodzaju bycia | (statystyka, statystyczny) powiązany z najczęstszą wartością cechy


lexentry: pol/model__rzeczownik__1
written_rep: model
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maket
sense_list:
fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu | (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu; | (matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty; | kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach


lexentry: pol/modelować__czasownik__1
written_rep: modelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: maket
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków


lexentry: pol/modem__rzeczownik__1
written_rep: modem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;


lexentry: pol/moderator__rzeczownik__1
written_rep: moderator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aracı
sense_list:
(informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy; | osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach


lexentry: pol/modernizacja__rzeczownik__1
written_rep: modernizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernizasyon
sense_list:
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej


lexentry: pol/modernizm__rzeczownik__1
written_rep: modernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernizm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
written_rep: modliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peygamber devesi | peygamberdevesi
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
written_rep: modlitewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dua kitabı
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dua | namaz
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dua etmek
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modraszek_arion__rzeczownik__1
written_rep: modraszek arion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: büyük korubeni
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Maculinea arion, gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych;


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
written_rep: modrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melez | melezi
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;


lexentry: pol/moim_zdaniem__przysłówek__1
written_rep: moim zdaniem
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: bana göre
sense_list:
wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia


lexentry: pol/mojito__rzeczownik__1
written_rep: mojito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mojito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__1
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mokasen
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1) | (obuwnictwo, obuwniczy) tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__2
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mokasen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Agkistrodon, rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych | (zoologia, zoologiczny) wąż z rodzaju mokasyn (2.1)


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molekül
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: azı dişi
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe | (chemia, chemiczny) związany z molem, jednostką ilości materii


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minör
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji


lexentry: pol/moment_pędu__rzeczownik__1
written_rep: moment pędu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açısal devinirlik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca ruch, zwłaszcza związany z obrotami;


lexentry: pol/monarcha__rzeczownik__1
written_rep: monarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hakan | hükümdar
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
written_rep: monarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarşi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monarchia_konstytucyjna__rzeczownik__1
written_rep: monarchia konstytucyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meşrutî monarşi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, którego ustrojem jest monarchia konstytucyjna (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę ograniczaną przez konstytucję lub jest jedynie symboliczną głową państwa


lexentry: pol/monarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: monarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monarşist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)


lexentry: pol/monarchizm__rzeczownik__1
written_rep: monarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarşizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;


lexentry: pol/monastycyzm__rzeczownik__1
written_rep: monastycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keşişlik
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
written_rep: monastyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keşişhane
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sikke | madeni para
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
written_rep: monitor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ekran
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;


lexentry: pol/monofizytyzm__rzeczownik__1
written_rep: monofizytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monofizit
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;


lexentry: pol/monogamiczny__przymiotnik__1
written_rep: monogamiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tekeşli
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii


lexentry: pol/monografia__rzeczownik__1
written_rep: monografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monografi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
written_rep: monopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekel
sense_list:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: monosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monosakkarit
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/monoteista__rzeczownik__1
written_rep: monoteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoteist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteistka__rzeczownik__1
written_rep: monoteistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoteist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
written_rep: monstrancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakım
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
written_rep: monsun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muson
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/montaż__rzeczownik__1
written_rep: montaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montaj
sense_list:
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;


lexentry: pol/montaż_filmowy__rzeczownik__1
written_rep: montaż filmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montaj
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch oddzielnych ujęć;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
written_rep: monument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abide
sense_list:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/moratorium__rzeczownik__1
written_rep: moratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekte
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności


lexentry: pol/morela__rzeczownik__1
written_rep: morela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kayısı | zerdali
sense_list:
(spożywczy) owoce tego drzewa | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
written_rep: morfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morfin
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologia__rzeczownik__1
written_rep: morfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morfoloji
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; | (językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;


lexentry: pol/mormonizm__rzeczownik__1
written_rep: mormonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mormonluk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;


lexentry: pol/mornel__rzeczownik__1
written_rep: mornel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dağ cılıbıtı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;


lexentry: pol/moroszka__rzeczownik__1
written_rep: moroszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutup böğürtleni
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)


lexentry: pol/morszczuk__rzeczownik__1
written_rep: morszczuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barlam
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dut
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju morwa (1.1) | (spożywczy) jadalny owoc morwy (1.2)


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: morze Marmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmara Denizi
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deniz | derya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk__rzeczownik__1
written_rep: morzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ihtiyar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus | (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus


lexentry: pol/morświn_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: morświn zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bayağı musur
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
written_rep: moskit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatarcık
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/most_wiszący__rzeczownik__1
written_rep: most wiszący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asma köprü
sense_list:
(budownictwo) rodzaj mostu, w którym pomost wisi w powietrzu, podtrzymywany przez liny lub kable zawieszone na wieżach lub filarach, a nie stoi bezpośrednio na podporach znajdujących się pod mostem


lexentry: pol/most_zwodzony__rzeczownik__1
written_rep: most zwodzony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskül köprü
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;


lexentry: pol/moszcz__rzeczownik__1
written_rep: moszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şıra
sense_list:
(spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu | (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
written_rep: moszna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skrotum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motel__rzeczownik__1
written_rep: motel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motel
sense_list:
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motosiklet | motor
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motorower__rzeczownik__1
written_rep: motorower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mobilet
sense_list:
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
written_rep: motyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çapa
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kelebek
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motylek__rzeczownik__1
written_rep: motylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kelebek
sense_list:
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl


lexentry: pol/mowa_ciała__rzeczownik__1
written_rep: mowa ciała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beden dili
sense_list:
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
written_rep: mowa nienawiści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nefret söylemi
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;


lexentry: pol/moweina__rzeczownik__1
written_rep: moweina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eflatun
sense_list:
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
written_rep: mozaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mozaik
sense_list:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havan topu | havan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havan | havan topu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/może__partykuła__1
written_rep: może
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: belki
sense_list:
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia | …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby


lexentry: pol/mroczny__przymiotnik__1
written_rep: mroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karanlık
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy | pogrążony w mroku


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gölge
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów | (przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karanlık
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karınca yuvası
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrozić__czasownik__1
written_rep: mrozić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dondurmak
sense_list:
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie | powodować zamrażanie; mocno ochładzać | przenikać mrozem, chłodem


lexentry: pol/mrugać__czasownik__1
written_rep: mrugać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: göz kırpmak
sense_list:
wykonywać szybkie ruchy powiekami | (przenośnie, przenośnia) świecić nieregularnym, przerywanym światłem


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
written_rep: mrówkolew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karınca aslanı
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayin
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;


lexentry: pol/mucha_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mucha domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karasinek
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
written_rep: muchomor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinek mantarı
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muchomor_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinek mantarı
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;


lexentry: pol/muchołówka_szara__rzeczownik__1
written_rep: muchołówka szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benekli sinekkapan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;


lexentry: pol/muezin__rzeczownik__1
written_rep: muezin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müezzin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
written_rep: muflon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muflon | yaban koyunu
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/mufti__rzeczownik__1
written_rep: mufti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müftü
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański duchowny o wykształceniu teologicznym i prawnym; islamski autorytet religijny posiadający kompetencje do interpretowania prawa muzułmańskiego (szarijatu) oraz wydawania opinii prawnych zwanych fatwami


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muggle
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mukowiscydoza__rzeczownik__1
written_rep: mukowiscydoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kistik fibrozis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;


lexentry: pol/mulcz__rzeczownik__1
written_rep: mulcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malç
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;


lexentry: pol/multimedia__rzeczownik__1
written_rep: multimedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multimedya
sense_list:
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
written_rep: mundur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: üniforma
sense_list:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/munsztuk__rzeczownik__1
written_rep: munsztuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gem
sense_list:
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;


lexentry: pol/mur__rzeczownik__1
written_rep: mur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duvar
sense_list:
(architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne | (budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
written_rep: murawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keten bezi
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/murena__rzeczownik__1
written_rep: murena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müren balığı
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;


lexentry: pol/murzyn__rzeczownik__1
written_rep: murzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zenci
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia


lexentry: pol/musaka__rzeczownik__1
written_rep: musaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musakka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
written_rep: musical
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müzikal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
written_rep: musicalowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: müzikal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszkat__rzeczownik__1
written_rep: muszkat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muskat
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Myristica fragrans Houtt., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy; | (handel, handlowy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jądro nasienia muszkatołowca


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misket tüfeği
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
written_rep: musztra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burgulamak
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
written_rep: muza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Müz
sense_list:
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty | (książkowy) talent twórczy, natchnienie twórcze, wena | (książkowy) twórczość artystyczna, poetycka | (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müze
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzyka_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klasik müzik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nurt muzyki artystycznej o ugruntowanej tradycji europejskiej, obejmujący twórczość komponowaną od średniowiecza po współczesność, opartą na zapisie nutowym i rozwiniętych formach muzycznych


lexentry: pol/muzyka_poważna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka poważna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klasik mU
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka ukształtowana w tradycji europejskiej od średniowiecza po współczesność, oparta na zapisie nutowym, bogatej strukturze formalnej, wykonywana przez zawodowych muzyków, której celem jest realizacja założeń estetycznych i artystycznych


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
written_rep: muzykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müzikoloji
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mułła__rzeczownik__1
written_rep: mułła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molla
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;


lexentry: pol/muślin__rzeczownik__1
written_rep: muślin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muslin
sense_list:
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;


lexentry: pol/mydlnica_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: mydlnica lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabun otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;


lexentry: pol/mykoplazma__rzeczownik__1
written_rep: mykoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikoplazma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fare
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; | (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fare | sıçan
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ev faresi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Merganetta armata, niewielki ssak z rodziny myszowatych, powszechnie żyjący w skupiskach ludzkich


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fare
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/mysz_morska__rzeczownik__1
written_rep: mysz morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deniz faresi
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şahin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myszołów_włochaty__rzeczownik__1
written_rep: myszołów włochaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paçalı şahin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/myśleć__czasownik__1
written_rep: myśleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: düşünmek
sense_list:
kojarzyć, wnioskować, zastanawiać się, przetwarzać świadomie informację w mózgu | chcieć coś zrobić, mieć zamiar | mieć zdanie | skupiać się nad czymś


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avçı uçağı
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/myślnik__rzeczownik__1
written_rep: myślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çizgi
sense_list:
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;


lexentry: pol/mój_drogi__wykrzyknik__1
written_rep: mój drogi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: gülüm
sense_list:
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
written_rep: mól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: güve
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/mącznik_młynarek__rzeczownik__1
written_rep: mącznik młynarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: un böceği
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tenebrio molitor Linnaeus, pospolity chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, żerujący w magazynach zboża i mąki;


lexentry: pol/mądrala__rzeczownik__1
written_rep: mądrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilgiç
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba przemądrzała, wymądrzająca się, popisująca się swą często wątpliwą wiedzą


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
written_rep: mądry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: akıllı
sense_list:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie


lexentry: pol/mąka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: mąka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patates nişastası
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mąka uzyskiwana z gotowanych w całości ziemniaków, suszonych i mielonych na proszek;


lexentry: pol/mątew__rzeczownik__1
written_rep: mątew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çırpma teli
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniane rozgałęzione mieszadło kuchenne używane do płynów i substancji zagęszczonych (sosów) lub sproszkowanych


lexentry: pol/męczennica__rzeczownik__1
written_rep: męczennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çarkıfelek
sense_list:
(botanika, botaniczny) Passiflora L., rodzaj roślin należąca do rodziny męczennicowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju męczennica (1.2)


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/męski__przymiotnik__1
written_rep: męski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eril
sense_list:
(biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom | (gramatyka) (zobacz) rodzaj męski


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: genç kız
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
written_rep: młodoturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jön Türk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolostrum sütü
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot_pneumatyczny__rzeczownik__1
written_rep: młot pneumatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hilti
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie robocze wykorzystujące energię sprężonego powietrza do wykonywania szybkich, powtarzalnych uderzeń, przeznaczone do rozbijania i kucia twardych powierzchni;


lexentry: pol/młoteczek__rzeczownik__1
written_rep: młoteczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çekiç
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çekiç
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn__rzeczownik__1
written_rep: młyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: değirmen
sense_list:
budynek, w którym zboże miele się na mąkę | maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: su değirmeni
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dama
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy | (zdrobniale) od: młyn | gra planszowa przeznaczona dla dwóch osób | mały młyn


lexentry: pol/młynek_do_kawy__rzeczownik__1
written_rep: młynek do kawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kahve değirmeni | kahve öğütücü
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çiseleme | ahmakıslatan
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: üstünde
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_miejscu__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na miejscu
min_sense_num: 03
trans_list: yerinde olsaydım
sense_list:
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu


lexentry: pol/na_pohybel__wykrzyknik__1
written_rep: na pohybel
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: kahrolsun
sense_list:
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia


lexentry: pol/na_rzecz__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na rzecz
min_sense_num: 01
trans_list: için
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności


lexentry: pol/nabijać__czasownik__3
written_rep: nabijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: cakma
sense_list:
(potocznie, potoczny) oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji


lexentry: pol/nabożeństwo__rzeczownik__1
written_rep: nabożeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bağlılık
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny


lexentry: pol/nabrzmiewać__czasownik__1
written_rep: nabrzmiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: şişirmek
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stawać się coraz intensywniejszym, silniejszym | powiększać swoją objętość wskutek nagromadzenia płynu lub innej substancji


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edinim
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabyć__czasownik__1
written_rep: nabyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: edinmek
sense_list:
(książkowy) zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fişek
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epitel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nacięcie__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kesim
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne przecięcie powłok na pewnym odcinku | wykonanie ostrym narzędziem przecięcia czegoś, wgłębienia, rowku, znaku


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epizyotomi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: nacjonalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: milliyetçi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devletleştirme
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milliyetçilik | ulusçuluk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primat
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie__rzeczownik__1
written_rep: naczynie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damar
sense_list:
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapiler
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
written_rep: nadajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verici
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadawca__rzeczownik__1
written_rep: nadawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gönderen
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę | ten, kto nadaje komunikat, wiadomość


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nadprzewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aşırı iletkenlik
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ana
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek wodoru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrojen peroksit
sense_list:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipermetropi
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nadzieja__rzeczownik__1
written_rep: nadzieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umut | ümit
sense_list:
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy | osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia


lexentry: pol/nadzienie__rzeczownik__1
written_rep: nadzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolgu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
written_rep: nafta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaz yağı
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
written_rep: naftalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: güve otu
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/nagadać__czasownik__1
written_rep: nagadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aş
sense_list:
(potocznie, potoczny) obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karaborsacı
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sürücü
sense_list:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/nagietek__rzeczownik__1
written_rep: nagietek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aynısefa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)


lexentry: pol/nagniotek__rzeczownik__1
written_rep: nagniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasır
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrogowacenie naskórka w postaci twardego, wrastającego guzka, powstające głównie na kończynach;


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
written_rep: nagrobek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezar taşı
sense_list:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/nagrywarka__rzeczownik__1
written_rep: nagrywarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brülör
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
written_rep: najem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kira
sense_list:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/najemnik__rzeczownik__1
written_rep: najemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personel
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny


lexentry: pol/naklejka__rzeczownik__1
written_rep: naklejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etiket
sense_list:
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esin
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: likör
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tentür
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo


lexentry: pol/naleśnik__rzeczownik__1
written_rep: naleśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krep | akıtma | gözleme
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;


lexentry: pol/nalot__rzeczownik__1
written_rep: nalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskın
sense_list:
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.


lexentry: pol/nalot_dywanowy__rzeczownik__1
written_rep: nalot dywanowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halı bombardımanı
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
written_rep: namiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çadır | otağ
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/namiętność__rzeczownik__1
written_rep: namiętność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ihtiras
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką | stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej


lexentry: pol/nano-__przedrostek__1
written_rep: nano-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: nano-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem


lexentry: pol/nanoelektronika__rzeczownik__1
written_rep: nanoelektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanoelektronik
sense_list:
termin odnoszący się do komponentów elektronicznych (zwykle tranzystorów) opartych na strukturach nanometrowych;


lexentry: pol/nanotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: nanotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanoteknoloji
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem i zastosowaniem materiałów oraz urządzeń w skali nanometrycznej (1–100 nm) czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek;


lexentry: pol/napalm__rzeczownik__1
written_rep: napalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: napalm
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;


lexentry: pol/napar__rzeczownik__1
written_rep: napar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infüzyon
sense_list:
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;


lexentry: pol/naparstnica__rzeczownik__1
written_rep: naparstnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yüksük otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Digitalis, rodzaj trujących roślin zielnych z rodziny babkowatych, o dużych, dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/napierśnik__rzeczownik__1
written_rep: napierśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göğüslük
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi


lexentry: pol/napisy__rzeczownik__1
written_rep: napisy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altyazı
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;


lexentry: pol/napięcie__rzeczownik__1
written_rep: napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerilim
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia | (fizyka, fizyczny) naprężenie | stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją


lexentry: pol/napięty__przymiotnik__1
written_rep: napięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gergin
sense_list:
przepełniony napięciem psychicznym | wymagający sporego wysiłku i skrupulatnego pilnowania się planu


lexentry: pol/naprawiacz__rzeczownik__1
written_rep: naprawiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamirci
sense_list:
osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu


lexentry: pol/naprężenie__rzeczownik__1
written_rep: naprężenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vurgu
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stan pozostawania w stanie pomiędzy dwiema lub więcej siłami, które działają w opozycji do siebie


lexentry: pol/napój_energetyzujący__rzeczownik__1
written_rep: napój energetyzujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enerji içeceği
sense_list:
napój, zwykle gazowany i bezalkoholowy, zawierający substancje pobudzające, takie jak kofeina czy tauryna;


lexentry: pol/napór__rzeczownik__1
written_rep: napór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskı
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię; | (przenośnie, przenośnia) silne oddziaływanie | silna presja fizyczna na coś lub kogoś


lexentry: pol/napęd__rzeczownik__1
written_rep: napęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sürücü
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi | coś, co pobudza kogoś lub coś do działania


lexentry: pol/narciarz__rzeczownik__1
written_rep: narciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kayakçı
sense_list:
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo


lexentry: pol/narcyz__rzeczownik__1
written_rep: narcyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nergis
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2) | (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
written_rep: narcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narsisizm
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hint sümbülü
sense_list:
(botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych


lexentry: pol/narkolepsja__rzeczownik__1
written_rep: narkolepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narkolepsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;


lexentry: pol/narodowość__rzeczownik__1
written_rep: narodowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milliyet | ulus
sense_list:
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
written_rep: narodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ulusal | millî
sense_list:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narodowy_socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: narodowy socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasyonal sosyalizm
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;


lexentry: pol/narta__rzeczownik__1
written_rep: narta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kayak
sense_list:
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;


lexentry: pol/nartnik__rzeczownik__1
written_rep: nartnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suda koşan böceği
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodziny Gerridae, nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody


lexentry: pol/narwal__rzeczownik__1
written_rep: narwal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narval
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;


lexentry: pol/narybek__rzeczownik__1
written_rep: narybek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balıkçık
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;


lexentry: pol/narzecze__rzeczownik__1
written_rep: narzecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ağız
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego; | (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka;


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
written_rep: narzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alet
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; | (informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania


lexentry: pol/nasienie__rzeczownik__1
written_rep: nasienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meni
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
written_rep: nasiono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tohum
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/nastrój__rzeczownik__1
written_rep: nastrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmosfer
sense_list:
wrażenia emocjonalne charakterystyczne dla danego utworu, filmu czy miejsca | (psychologia, psychologiczny) utrzymujący się jakiś czas stan psychiczny;


lexentry: pol/nasturcja__rzeczownik__1
written_rep: nasturcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latin çiçeği
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tropaeolum, rodzaj roślin z rodziny nasturcjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nasturcji (1.1)


lexentry: pol/nasycony__przymiotnik__1
written_rep: nasycony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: doygun
sense_list:
(chemia, chemiczny) mający między atomami węgla oraz między nimi a innymi atomami jedynie wiązania pojedyncze | (chemia, chemiczny) zawierający największą ilość czystej substancji | pełen czego; będący w stanie sytości


lexentry: pol/naszywka__rzeczownik__1
written_rep: naszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yama
sense_list:
naszyty na odzież (w szczególności na mundur) niewielki kawałek tkaniny z napisem lub znakiem, jako emblemat wyróżniający


lexentry: pol/naturalny__przymiotnik__1
written_rep: naturalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: doğal
sense_list:
charakterystyczny dla natury | najbardziej powszechny, zwykły | wykonany z surowców występujących w naturze


lexentry: pol/nauka__rzeczownik__1
written_rep: nauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilim | ilim
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;


lexentry: pol/nauki_polityczne__rzeczownik__1
written_rep: nauki polityczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politika bilimi
sense_list:
nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;


lexentry: pol/nawa__rzeczownik__1
written_rep: nawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilise ortası
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;


lexentry: pol/nawalić__czasownik__1
written_rep: nawalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sınıfta bırakmak
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy | (potocznie, potoczny) zepsuć się


lexentry: pol/nawałnica__rzeczownik__1
written_rep: nawałnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bora
sense_list:
(książkowy) gwałtowna burza połączona z silnym wiatrem | (książkowy) bardzo obfity gwałtowny deszcz, śnieg, wiatr itp.


lexentry: pol/nawet__partykuła__1
written_rep: nawet
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: bile
sense_list:
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru | …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją


lexentry: pol/nawias__rzeczownik__1
written_rep: nawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayraç
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; | (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)


lexentry: pol/nawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: nawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rüzgar üstü
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mający tendencję do samoistnego obracania dzioba w stronę wiatru | (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po stronie, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/nawigacja__rzeczownik__1
written_rep: nawigacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navigasyon
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego | (astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych


lexentry: pol/nawracać__czasownik__1
written_rep: nawracać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: değiştirmek
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary


lexentry: pol/nawyk__rzeczownik__1
written_rep: nawyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adet
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
written_rep: nawóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gübre
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;


lexentry: pol/nazista__rzeczownik__1
written_rep: nazista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nazi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu


lexentry: pol/nazistowski__przymiotnik__1
written_rep: nazistowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Nazi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
written_rep: nazizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nazizm
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/nałóg__rzeczownik__1
written_rep: nałóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: düşkünlük
sense_list:
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;


lexentry: pol/naśladowanie__rzeczownik__1
written_rep: naśladowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitasyon
sense_list:
wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni


lexentry: pol/nefrolog__rzeczownik__1
written_rep: nefrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nefrolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek


lexentry: pol/negatywny__przymiotnik__1
written_rep: negatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eksi
sense_list:
stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu) | wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący


lexentry: pol/negocjacje__rzeczownik__1
written_rep: negocjacje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: görüşmeler
sense_list:
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.


lexentry: pol/nekrolog__rzeczownik__1
written_rep: nekrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ölüm ilanı
sense_list:
afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu | notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;


lexentry: pol/nekromancja__rzeczownik__1
written_rep: nekromancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekromansi
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;


lexentry: pol/nekroza__rzeczownik__1
written_rep: nekroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekroz
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalny proces obumierania komórek lub tkanek spowodowany urazem, niedokrwieniem, zakażeniem, toksynami lub innymi czynnikami patologicznymi


lexentry: pol/nektar__rzeczownik__1
written_rep: nektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bal özü
sense_list:
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty | (mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność


lexentry: pol/nektarynka__rzeczownik__1
written_rep: nektarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nektarin
sense_list:
(spożywczy) owoc nektarynki (1.1) | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Prunus persica var. nucipersica, Prunus persica var. nectarina odmiana brzoskwini zwyczajnej o owocach z gładką skórką;


lexentry: pol/neofaszystowski__przymiotnik__1
written_rep: neofaszystowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neofaşist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom


lexentry: pol/neofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: neofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neofaşizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;


lexentry: pol/neoliberalizm__rzeczownik__1
written_rep: neoliberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoliberalizm
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;


lexentry: pol/neopren__rzeczownik__1
written_rep: neopren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neopren
sense_list:
(chemia, chemiczny) nazwa handlowa syntetycznego kauczuku chloropenowego, który w postaci spienionej jest lekkim i wytrzymałym materiałem stoswanym m.in. do produkcji skafandrów nurkowych;


lexentry: pol/nerd__rzeczownik__1
written_rep: nerd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inek
sense_list:
osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
written_rep: nerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinir
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;


lexentry: pol/nerwica__rzeczownik__1
written_rep: nerwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nevroz
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
written_rep: nestorianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasturilik
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
written_rep: neurastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nevrasteni
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
written_rep: neurobiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nörobiyoloji
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
written_rep: neuroleptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nöroleptik
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neurolog__rzeczownik__1
written_rep: neurolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nörolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
written_rep: neuron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nöron
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuropatia__rzeczownik__1
written_rep: neuropatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nöropati
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
written_rep: neutralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarafsızlık
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
written_rep: neutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nötrino
sense_list:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hiçbir şey | hiç
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
written_rep: nie-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: değil
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno) | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych… | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych | zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy


lexentry: pol/nie_ma__czasownik__1
written_rep: nie ma
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: yok
sense_list:
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje | forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: her işte bir hayır vardır
sense_list:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tehlikeli
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mavi
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gök | gökyüzü
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;


lexentry: pol/niech_odpoczywa_w_pokoju__wykrzyknik__1
written_rep: niech odpoczywa w pokoju
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: huzur içinde yatsın
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę


lexentry: pol/niecierpek__rzeczownik__1
written_rep: niecierpek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kına çiçeği
sense_list:
(botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju niecierpek (1.1)


lexentry: pol/nieco__przysłówek__1
written_rep: nieco
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: biraz
sense_list:
przysłówek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy | w niewielkim stopniu intensywniej


lexentry: pol/nieco__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nieco
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 02
trans_list: biraz
sense_list:
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości) | zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy


lexentry: pol/nieczystość__rzeczownik__1
written_rep: nieczystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katışıklık
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego


lexentry: pol/niedobrze__przysłówek__1
written_rep: niedobrze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: fena
sense_list:
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy | w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny | źle pod względem fizycznym


lexentry: pol/niedoczas__rzeczownik__1
written_rep: niedoczas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vakit darlığı
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
written_rep: niedojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: yeşil
sense_list:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie | o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia


lexentry: pol/niedokrwienie__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iskemi
sense_list:
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;


lexentry: pol/niedowiarek__rzeczownik__1
written_rep: niedowiarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inançsız
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba niedowierzająca lub niewierząca | (potocznie, potoczny) osoba sceptycznie nastawiona do czegoś przyjmowanego przez innych


lexentry: pol/niedożywienie__rzeczownik__1
written_rep: niedożywienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kıtlık
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów;


lexentry: pol/niedźwiedź_grizli__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź grizli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuzey Amerika bozayısı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;


lexentry: pol/niedźwiedź_himalajski__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź himalajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asya siyah ayısı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus thibetanus Cuvier, duży azjatycki ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutup ayısı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niejednoznaczność__rzeczownik__1
written_rep: niejednoznaczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ikircim
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie | (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
written_rep: nielegał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illegal
sense_list:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/nieletni__rzeczownik__1
written_rep: nieletni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: delikanlı
sense_list:
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
written_rep: niemal
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: neredeyse
sense_list:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było


lexentry: pol/niemetal__rzeczownik__1
written_rep: niemetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ametal
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Almanca | Alman
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
written_rep: niemniej jednak
min_sense_num: 01
trans_list: bununla birlikte
sense_list:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/nienasycony__przymiotnik__1
written_rep: nienasycony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aşırı
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nieznający umiaru; stale pragnący więcej | niemogący się nasycić; niepotrafiący najeść się do syta


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
written_rep: nienawidzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nefret etmek
sense_list:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieobliczalny__przymiotnik__1
written_rep: nieobliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hesapsız
sense_list:
niedający się przewidzieć lub wytłumaczyć | reagujący w sposób nieoczekiwany | taki, którego nie można obliczyć


lexentry: pol/nieodpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: nieodpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sorumsuz
sense_list:
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
written_rep: niepoczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delılıq
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepoliczalny__przymiotnik__1
written_rep: niepoliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sayılamayan
sense_list:
(o rzeczownikach) taki, który ma tylko liczbę pojedynczą i nie może mieć przedimka nieokreślonego | taki, który nie daje się policzyć


lexentry: pol/nieposłuszeństwo_obywatelskie__rzeczownik__1
written_rep: nieposłuszeństwo obywatelskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sivil itaatsizlik
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) świadome złamanie prawa w imię wyższych wartości, walki politycznej lub dobra społeczeństwa;


lexentry: pol/nieprzyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: nieprzyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: düşman
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk | ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
written_rep: nieruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gayrimenkul
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
written_rep: nierząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kahpelik
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nierówność__rzeczownik__1
written_rep: nierówność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eşitsizlik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenia algebraiczne połączone znakiem , ≤ lub ≥, określającym warunek jaki mają spełniać rozwiązania; | brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
written_rep: nieskończoność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonsuzluk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej | (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg | (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną | brak końca i granic w czasie | brak końca i granic w przestrzeni


lexentry: pol/niestały__przymiotnik__1
written_rep: niestały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gelgeç
sense_list:
taki, który często zmienia upodobania, poglądy, świadczący o braku stałości | taki, który podlega zmianom


lexentry: pol/niesubordynacja__rzeczownik__1
written_rep: niesubordynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: itaatsizlik
sense_list:
akt rozmyślnego nieposłuszeństwa wobec ustalonego porządku dokonywany przez podwładnego; | brak subordynacji


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
written_rep: nieszpułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muşmula
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński | (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna | owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu


lexentry: pol/nietknięty__przymiotnik__1
written_rep: nietknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bakir
sense_list:
(książkowy) zachowany w stanie pierwotnym | taki, który jeszcze nie był badany, którym jeszcze nikt nie zajmował się


lexentry: pol/nieubłagany__przymiotnik__1
written_rep: nieubłagany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: uzlaşmaz
sense_list:
niedający się powstrzymać albo zmienić; taki, przeciw któremu nic nie można poradzić | niedający się ubłagać


lexentry: pol/nieudacznik__rzeczownik__1
written_rep: nieudacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahtsız
sense_list:
(potocznie, potoczny) (deprecjatywny) człowiek nieudolny,osoba, której nie wiedzie się; życiowy pechowiec


lexentry: pol/niewiadoma__rzeczownik__1
written_rep: niewiadoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: değişken
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wielkość poszukiwana w równaniu lub nierówności, zwykle oznaczona literą x, y, lub z | coś, o czym nic nie wiemy, nie potrafimy przewidzieć


lexentry: pol/niewielki__przymiotnik__1
written_rep: niewielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: değersiz
sense_list:
taki, który jest mały w rozmiarze, objętości lub fizycznym nasileniu | taki, który ma małe znaczenie lub wartość


lexentry: pol/niewierzący__imiesłów_przymiotnikowy__1
written_rep: niewierzący
part_of_speech: participleAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: imansız
sense_list:
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
written_rep: niewinność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masumiyet
sense_list:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kölelik
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewydolność_serca__rzeczownik__1
written_rep: niewydolność serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalp yetmezliği
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej


lexentry: pol/niewątpliwie__przysłówek__1
written_rep: niewątpliwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: şüphesiz
sense_list:
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoşnutsuzluk
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależność__rzeczownik__1
written_rep: niezależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bağımsızlık
sense_list:
(statystyka, statystyczny) brak wpływu jednego zdarzenia losowego na warunkowe prawdopodobieństwo drugiego; | (statystyka, statystyczny) brak wpływu wartości jednej zmiennej losowej na warunkowy rozkład prawdopodobieństwa drugiej;


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
written_rep: niezależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bağımsız
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii | niepowiązany, niemający ze sobą związku | samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego


lexentry: pol/niezawodność__rzeczownik__1
written_rep: niezawodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: güvenilirlik
sense_list:
cecha tego, co nie zawodzi, na czym lub kim można polegać | (technologia, technika, techniczny) cecha systemu poprawnie działającego przez wymagany czas;


lexentry: pol/niezręczny__przymiotnik__1
written_rep: niezręczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beceriksiz
sense_list:
który wprowadza w zakłopotanie | niemający sprytu, biegłości, znajomości czegoś | niemający zręczności, (także, też) świadczący o braku zręczności


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
written_rep: niełupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aken
sense_list:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihilizm | hiççilik
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nikab__rzeczownik__1
written_rep: nikab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peçe
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) element stroju noszonego przez muzułmanki jako zasłona na twarz (często chusta), lecz nie wymagany przez islam;


lexentry: pol/niski__przymiotnik__1
written_rep: niski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alçak
sense_list:
mający mały wymiar w pionie | oceniany ujemnie w sensie moralnym | mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ara
sense_list:
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


lexentry: pol/niszczyciel__rzeczownik__2
written_rep: niszczyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: muhrip
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;


lexentry: pol/nitrogliceryna__rzeczownik__1
written_rep: nitrogliceryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitrogliserin
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista, wybuchowa ciecz o wzorze sumarycznym C3H5N3O9, używana głównie w produkcji dynamitu oraz jako lek rozszerzający naczynia krwionośne;


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
written_rep: niziołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobit
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/nić_dentystyczna__rzeczownik__1
written_rep: nić dentystyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diş ipi
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) cienki, elastyczny pasek włókna (zazwyczaj nylonowego lub teflonowego), który służy do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych;


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: çok
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/no_to_co__fraza_partykułowa__1
written_rep: no to co
min_sense_num: 01
trans_list: ee?
sense_list:
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek


lexentry: pol/nocebo__rzeczownik__1
written_rep: nocebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nocebo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy przyjmowania placebo;


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
written_rep: nocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gece
sense_list:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nocny_marek__rzeczownik__1
written_rep: nocny marek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gece kuşu
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień


lexentry: pol/nokaut__rzeczownik__1
written_rep: nokaut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nakavt
sense_list:
(sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;


lexentry: pol/nokturn__rzeczownik__1
written_rep: nokturn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noktürn
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;


lexentry: pol/nomada__rzeczownik__1
written_rep: nomada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göçebe
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;


lexentry: pol/nominacja__rzeczownik__1
written_rep: nominacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: istinaf
sense_list:
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie | zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska


lexentry: pol/nominał__rzeczownik__1
written_rep: nominał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adlandırma
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.


lexentry: pol/nomofobia__rzeczownik__1
written_rep: nomofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomofobi
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (neologizm) chorobliwy strach przed brakiem dostępu do telefonu komórkowego;


lexentry: pol/nomogram__rzeczownik__1
written_rep: nomogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaküs
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres pozwalający na szybkie wyznaczenie przybliżonej wartości funkcji na podstawie przecięcia się kreślonych linii z jego osiami;


lexentry: pol/nomokracja__rzeczownik__1
written_rep: nomokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomokrasi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa


lexentry: pol/noniusz__rzeczownik__1
written_rep: noniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verniye
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (metrologia, metrologiczny) dodatkowa, pomocnicza podziałka używana w precyzyjnych przyrządach pomiarowych, która umożliwia dokładniejszy, ułamkowy odczyt niż podstawowa skala


lexentry: pol/nora__rzeczownik__1
written_rep: nora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delik
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) obskurne, podejrzane, zaniedbane mieszkanie lub lokal


lexentry: pol/norka__rzeczownik__1
written_rep: norka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vizon
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: düstur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;


lexentry: pol/normalny__przymiotnik__1
written_rep: normalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normal
sense_list:
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być | (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
written_rep: nornica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarla faresi
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/norowirus__rzeczownik__1
written_rep: norowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norovirüs
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) wirus ssRNA z grupy kaliciwirusów wywołujący wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burun
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt; | dziób samolotu | koniec buta


lexentry: pol/nosiciel__rzeczownik__1
written_rep: nosiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamal
sense_list:
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;


lexentry: pol/nosić__czasownik__1
written_rep: nosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: taşımak
sense_list:
fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu | o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie


lexentry: pol/nosorożec_jawajski__rzeczownik__1
written_rep: nosorożec jawajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cava gergedanı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rhinoceros sondaicus Desmarest, ssak z rodziny nosorożcowatych, zagrożony wyginięciem;


lexentry: pol/nosowy__przymiotnik__1
written_rep: nosowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: genizsil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z nosem, dotyczący nosa | (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
written_rep: notes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defter
sense_list:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uzun hikâye
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule


lexentry: pol/nowelizować__czasownik__1
written_rep: nowelizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: düzelmek
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wprowadzać zmiany lub poprawki do przepisów prawnych


lexentry: pol/nowobogacki__rzeczownik__1
written_rep: nowobogacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: buldumcuk
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia


lexentry: pol/nowonarodzony__przymiotnik__1
written_rep: nowonarodzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: yenidoğan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowo narodzony (wyłącznie o Jezusie jako dziecięciu)


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tümör
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowożytny__przymiotnik__1
written_rep: nowożytny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modern
sense_list:
od: nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością


lexentry: pol/nowy_porządek_świata__rzeczownik__1
written_rep: nowy porządek świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yeni Dünya Düzeni
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;


lexentry: pol/nozologia__rzeczownik__1
written_rep: nozologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nozoloji
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;


lexentry: pol/nośnik__rzeczownik__1
written_rep: nośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie transportujące coś | coś, co przekazuje, przechowuje, propaguje jakąś treść, informację, ważne wartości | coś, po czym lub w czym coś przepływa, jest przenoszone lub na czym coś się osadza


lexentry: pol/nośnik_danych__rzeczownik__1
written_rep: nośnik danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veri taşıyıcı
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;


lexentry: pol/nuklearny__przymiotnik__1
written_rep: nuklearny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nükleer
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący jądra atomu | (wojskowość, wojskowy) dotyczący broni działającej na zasadzie rozszczepienia jądra atomu | (wojskowość, wojskowy) dotyczący konfliktu zbrojnego z użyciem broni nuklearnej (1.2)


lexentry: pol/nukleosynteza__rzeczownik__1
written_rep: nukleosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nükleosentez
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) proces powstawania jąder atomowych pierwiastków chemicznych z protonów i neutronów, zachodzący w warunkach wysokich temperatur i ciśnień


lexentry: pol/nukleotyd__rzeczownik__1
written_rep: nukleotyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nükleotit
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego


lexentry: pol/nukleozyd__rzeczownik__1
written_rep: nukleozyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nükleozit
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny składający się z cukru i zasady azotowej, połączonych wiązaniem glikozydowym; podstawowa jednostka tworząca nukleotydy; główny budulec kwasów nukleinowych


lexentry: pol/numer_telefonu__rzeczownik__1
written_rep: numer telefonu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefon numarası
sense_list:
(telekomunikacja) unikalny zestaw cyfr służący do identyfikacji i nawiązywania połączenia telefonicznego


lexentry: pol/numerologia__rzeczownik__1
written_rep: numerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nümeroloji
sense_list:
(ezoteryka) pseudonauka badająca rzekome profetyczne właściwości i symbolikę liczb oraz ich wpływ na koleje losu;


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
written_rep: numizmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nümizmatik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;


lexentry: pol/nur_białodzioby__rzeczownik__1
written_rep: nur białodzioby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarı gagalı dalgıç
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów, gniazdującego w dalekiej Arktyce;


lexentry: pol/nur_czarnoszyi__rzeczownik__1
written_rep: nur czarnoszyi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kara gerdanlı dalgıç
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;


lexentry: pol/nurogęś__rzeczownik__1
written_rep: nurogęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: büyük tarakdiş
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;


lexentry: pol/nurzyk_polarny__rzeczownik__1
written_rep: nurzyk polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalın gagalı dalıcı martı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
written_rep: nuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nota
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
written_rep: nutria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koypu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nuworysz__rzeczownik__1
written_rep: nuworysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kıro
sense_list:
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
written_rep: nużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uyuz
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nylon__rzeczownik__1
written_rep: nylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naylon
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
written_rep: nypel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emzik
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
written_rep: nów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeni ay
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/nóż_sprężynowy__rzeczownik__1
written_rep: nóż sprężynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sustalı çakı
sense_list:
składany nóż zawierający schowaną w rękojeści głownię, która wysuwa się po uruchomieniu mechanizmu sprężynowego, zwykle za pomocą przycisku;


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: o wilku mowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: iti an, çomağı hazırla
sense_list:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oaza__rzeczownik__1
written_rep: oaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaha
sense_list:
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
written_rep: oba
part_of_speech: collective
min_sense_num: 01
trans_list: ikisi
sense_list:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obchodzić__czasownik__1
written_rep: obchodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: akla takılmak
sense_list:
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie


lexentry: pol/obciążenie__rzeczownik__1
written_rep: obciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yük
sense_list:
ciężar spoczywający na kimś lub czymś | (ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty | (elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki | (przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
written_rep: obcęgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pense | kerpeten
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obdukcja__rzeczownik__1
written_rep: obdukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otopsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;


lexentry: pol/obdżektor__rzeczownik__1
written_rep: obdżektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicdanî retçi
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
written_rep: obelisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dikilitaş | obelisk
sense_list:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
written_rep: oberża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: han
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obibok__rzeczownik__1
written_rep: obibok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haylaz
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek unikający pracy, któremu nie chce się pracować


lexentry: pol/obieg__rzeczownik__1
written_rep: obieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kan dolaşımı
sense_list:
czynność fizycznego okrążania czegoś | przepływ cieczy, gazu w danym zamkniętym układzie przewodów i zbiorników


lexentry: pol/obiekt__rzeczownik__1
written_rep: obiekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nesne
sense_list:
(informatyka, informatyczny) istniejąca w pamięci komputera reprezentacja klasy lub struktury | osoba lub przedmiot będące adresatem lub celem wykonywanej czynności | rzecz fizycznie istniejąca


lexentry: pol/obiektowy__przymiotnik__1
written_rep: obiektowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nesne yönelimli
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który do tworzenia programów wykorzystuje koncepcję obiektów, zawierających dane oraz metody


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercek | objektif
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektyw_szerokokątny__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw szerokokątny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geniş açılı lens
sense_list:
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;


lexentry: pol/obiektywizm__rzeczownik__1
written_rep: obiektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nesnellik
sense_list:
głoszenie poglądów lub oceny czegoś zgodnie z faktami, bez wyrażania osobistych przekonań czy doświadczeń


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
written_rep: objazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tali yol
sense_list:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
written_rep: objętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacim
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/oblat__rzeczownik__1
written_rep: oblat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basık
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: dziecko przeznaczone przez rodziców do zakonu


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
written_rep: obligacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tahvil
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
written_rep: obol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obolos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obosieczny__przymiotnik__1
written_rep: obosieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iki ağızlı
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom | mający ostrze z obu stron


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saksağan
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrotomierz__rzeczownik__1
written_rep: obrotomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devir saati
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) przyrząd mierzący liczbę obrotów danego urządzenia, pojazdu lub maszyny


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savunucu
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej | osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sünnet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
written_rep: obrzezać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sünnet etmek
sense_list:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzeże__rzeczownik__1
written_rep: obrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aşırı
sense_list:
okolice kończącego się zjawiska czy czynności | wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
written_rep: obrzydliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solucan
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrządek__rzeczownik__1
written_rep: obrządek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayin
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rytuał | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) porządek uroczystych obchodów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ryt w ramach jednej rodziny liturgicznej


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ödem
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrzęk_naczynioruchowy__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk naczynioruchowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anjioödem
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba skóry i błon śluzowych charakteryzująca się występowaniem ograniczonych obrzęków;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
written_rep: obrączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halka
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
written_rep: obrączka ślubna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alyans
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
written_rep: obsada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alçıya almak
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
written_rep: obsadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alçıya almak
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: takıntı
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
written_rep: oburzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celal
sense_list:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obwarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simit
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obwód_drukowany__rzeczownik__1
written_rep: obwód drukowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskılı devre kartı
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vatandaş | yurttaş
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vatandaşlık
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obój__rzeczownik__1
written_rep: obój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obua
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
written_rep: obóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamp
sense_list:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje


lexentry: pol/obóz_dla_uchodźców__rzeczownik__1
written_rep: obóz dla uchodźców
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göçmen kampı
sense_list:
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
written_rep: obóz koncentracyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toplama kampı
sense_list:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okyanus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
written_rep: ocelot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oselot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)


lexentry: pol/ocelot_chilijski__rzeczownik__1
written_rep: ocelot chilijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Şili orman kedisi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus guigna Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot chilijski (1.1)


lexentry: pol/ocelot_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: ocelot tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaplan kedisi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot tygrysi (1.1)


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sirke
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ocet_balsamiczny__rzeczownik__1
written_rep: ocet balsamiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balzamik sirke
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
written_rep: ochlokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oklokrasi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochrona__rzeczownik__1
written_rep: ochrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koruma
sense_list:
dbanie o to, aby coś się nie zniszczyło; pilnowanie, aby coś nie uległo szkodzie, skrzywdzeniu | rzecz, która przed czymś chroni


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
written_rep: ochłap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurda
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek mięsa gorszej jakości lub resztki jedzenia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) coś o małej wartości, co daje się komuś z łaski lub z pogardą


lexentry: pol/oczar_wirginijski__rzeczownik__1
written_rep: oczar wirginijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acı fındık
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hamamelis virginiana, gatunek krzewu lub drzewa z rodziny oczarowatych, pochodzący ze wschodnich stanów USA i z Kanady, uprawiany jako roślina ozdobna, wykorzystywany także jako roślina lecznicza i do wyrobu kosmetyków;


lexentry: pol/oczko__rzeczownik__1
written_rep: oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göz
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka | kropka na kostce do gry


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
written_rep: oczodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göz çukuru
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczyszczalnia_ścieków__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczalnia ścieków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atık su arıtma tesisi
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;


lexentry: pol/oczyszczać__czasownik__1
written_rep: oczyszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: iyileştirmek
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odrzucać zarzuty względem kogoś; uniewinniać kogoś; uwalniać od podejrzeń, oskarżeń lub winy


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katarsis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
written_rep: oczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: belirgin | belli
sense_list:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/od__przyimek__1
written_rep: od
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: -dan
sense_list:
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot | …tworzący konstrukcje porównawcze dwóch pojęć


lexentry: pol/od__przyimek__1
written_rep: od
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: beri
sense_list:
…tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś | …tworzący konstrukcje opisujące ruch przeciwny do czegoś


lexentry: pol/odaliska__rzeczownik__1
written_rep: odaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odalık
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim


lexentry: pol/odbijacz__rzeczownik__1
written_rep: odbijacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koruma
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;


lexentry: pol/odbijać__czasownik__1
written_rep: odbijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: yansıtmak
sense_list:
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś | uderzeniem nadawać inny kierunek czemuś będącemu w ruchu


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiş
sense_list:
wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: tamam
sense_list:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
written_rep: odchody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaita
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
written_rep: odchylenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sapma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;


lexentry: pol/odcień__rzeczownik__1
written_rep: odcień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: renk özü
sense_list:
nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna | odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bölüm
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno | fragment większej całości, odcięty od niej


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doğru
sense_list:
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami; | fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)


lexentry: pol/odczyn__rzeczownik__1
written_rep: odczyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tepkime
sense_list:
(chemia, chemiczny) charakterystyka substancji uzależniona od stężenia w niej jonów wodoru | (medycyna, medyczny) zaburzenie stanu zdrowia spowodowane reakcją na czynnik zewnętrzny


lexentry: pol/oddalać__czasownik__1
written_rep: oddalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kabul etmemek
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: solumak | nefes almak
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/oddziaływanie_elektromagnetyczne__rzeczownik__1
written_rep: oddziaływanie elektromagnetyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektromanyetik etkileşim
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedno z podstawowych oddziaływań obserwowanych między cząstkami, odpowiadające za siły działające między naładowanymi elektrycznie cząstkami i przenoszone przez fotony wymieniane między nimi;


lexentry: pol/oddziaływanie_podstawowe__rzeczownik__1
written_rep: oddziaływanie podstawowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temel etkileşim
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siły, które wyznaczają zachowanie cząstek elementarnych i materii; jedno z podstawowych rodzajów sił rządzących zjawiskami fizycznymi we wszechświecie


lexentry: pol/oddźwięk__rzeczownik__1
written_rep: oddźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yankı
sense_list:
(akustyka, akustyczny) dźwięk odbity lub rozproszony; wtórny dźwięk powstający jako odpowiedź na inny dźwięk | (przenośnie, przenośnia) czyjaś odpowiedź na coś


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
written_rep: odejmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çıkarma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania; | (rzeczownik odczasownikowy) od odejmować


lexentry: pol/odgiętka__rzeczownik__1
written_rep: odgiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: başlatma
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elastyczny element zabezpieczjący końcówkę przewodu przed nadmiernym wyginaniem się


lexentry: pol/odgrywać__czasownik__1
written_rep: odgrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oynamak
sense_list:
odtwarzać utwór muzyczny | pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie | tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
written_rep: odkrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keşif
sense_list:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektrikli süpürge | elektrik süpürgesi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkład__rzeczownik__1
written_rep: odkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daldırma
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
written_rep: odlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alçıya almak
sense_list:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odlewnia__rzeczownik__1
written_rep: odlewnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dökümevi
sense_list:
(odlewnictwo, przemysł odlewniczy) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;


lexentry: pol/odmłodzić__czasownik__1
written_rep: odmłodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gençleştirmek
sense_list:
nadać czemuś nowszy wygląd; odnowić | przywrócić siły witalne starzejącemu się organizmowi | sprawić, że ktoś wygląda na młodszego lub czuje się młodszym, niż jest w rzeczywistości


lexentry: pol/odnotować__czasownik__1
written_rep: odnotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: not almak
sense_list:
powiedzieć o czymś przy okazji | przyjąć do wiadomości | sporządzić notatkę | zrobić znak przy czymś istotnym celem pamiętania o tym | zwrócić na coś uwagę


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
written_rep: odnośnie do
min_sense_num: 01
trans_list: ilişkin
sense_list:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: başvuru
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element nawigacyjny dokumentu elektronicznego odsyłający do innego dokumentu | przypis opatrzony odnośnikiem (1.1)


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaynak
sense_list:
znak graficzny w postaci gwiazdki, litery, liczby lub znaku alternatywnego, umieszczony w publikacji, odsyłający czytelnika do opatrzonego takim samym znakiem przypisu


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
written_rep: odpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: israf
sense_list:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odpowiednik__rzeczownik__1
written_rep: odpowiednik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eş değer
sense_list:
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję


lexentry: pol/odpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: odpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mesul | sorumlu
sense_list:
będący przyczyną | mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje | poważnie traktujący swoje obowiązki | przeznaczony do pewnej czynności


lexentry: pol/odprawa__rzeczownik__1
written_rep: odprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilet kontrolü yaptırmak
sense_list:
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej


lexentry: pol/odprawa_celna__rzeczownik__1
written_rep: odprawa celna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gümrük
sense_list:
(handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;


lexentry: pol/odpukać_w_niemalowane_drewno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: odpukać w niemalowane drewno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: tahtaya vur
sense_list:
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açık
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kościelny) uroczystość kościelna ku czci patrona danego kościoła połączona z kiermaszem bądź festynem;


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoşgörü
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odpędzać__czasownik__1
written_rep: odpędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kovmak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nie dopuszczać do siebie lub usuwać niechciane myśli, uczucia | zmuszać kogoś lub coś do odejścia, oddalenia się


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kızamık
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
written_rep: odraczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bekletmek
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
written_rep: odrośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kök salmak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
written_rep: odruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refleks
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego


lexentry: pol/odrzucać__czasownik__1
written_rep: odrzucać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reddetmek
sense_list:
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu | wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
written_rep: odrzutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jet
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
written_rep: odsiecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imdat
sense_list:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
written_rep: odszkodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tazminat | telafi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odszyfrowywać__czasownik__1
written_rep: odszyfrowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deşifre etmek
sense_list:
czynić informację zapisaną za pomocą szyfru możliwą do odczytania | odczytywać niewyraźny lub trudny do zrozumienia tekst | poznawać wyrażone nie wprost znaczenie utworu lub komunikatu


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panzehir
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odtwarzacz__rzeczownik__1
written_rep: odtwarzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: müzik aleti
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku


lexentry: pol/odwiedzający__rzeczownik__1
written_rep: odwiedzający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konuk
sense_list:
osoba, która przychodzi do kogoś lub do jakiegoś miejsca, aby je zobaczyć, spotkać się lub spędzić tam czas


lexentry: pol/odwilż__rzeczownik__1
written_rep: odwilż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erimek
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) ocieplenie w zimie połączone z topnieniem śniegu | (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) złagodzenie represyjnej polityki władz


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baldır
sense_list:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odwoływać__czasownik__2
written_rep: odwoływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: kaynak
sense_list:
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
written_rep: odyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erkek yabandomuzu
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, rzadziej do żubra


lexentry: pol/odzyskiwać__czasownik__1
written_rep: odzyskiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: yeniden kazanmak, geri almak
sense_list:
mieć z powrotem wartość, którą się straciło; wrócić do dawnego stanu | ponownie wchodzić w posiadanie jakiejś rzeczy


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
written_rep: odzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teklif
sense_list:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
written_rep: odłam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraksiyon
sense_list:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
written_rep: odżywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besleyici
sense_list:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/odżywka_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: odżywka do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saç kremi
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych


lexentry: pol/offline__przymiotnik__1
written_rep: offline
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: çevrimdışı
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niezwiązany z siecią internetową, odbywający się poza siecią internetową


lexentry: pol/offset__rzeczownik__1
written_rep: offset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uzaklık
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) maszyna drukarska pracująca w technice offsetu (1.1) | (drukarstwo, drukarski) technika druku płaskiego;


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurban
sense_list:
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku | osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś | poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś


lexentry: pol/ofiarny__przymiotnik__1
written_rep: ofiarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurbanlık
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze składaniem ofiar | gotowy do poświęceń, oddany


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subay
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/oficjum__rzeczownik__1
written_rep: oficjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: büro
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obowiązkowa modlitwa liturgiczna odmawiana przez duchownych i osoby konsekrowane


lexentry: pol/oglądactwo__rzeczownik__1
written_rep: oglądactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: röntgencilik
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
written_rep: ognisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odak
sense_list:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
written_rep: ogniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cep
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuyruk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; | końcowa część jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dar kafalı
sense_list:
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sınırlı
sense_list:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogrodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: ogrodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahçecilik
sense_list:
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami | (potocznie, potoczny) dział uczelni rolniczej zajmujący się takimi uprawami | (rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw


lexentry: pol/ogrodniczki__rzeczownik__1
written_rep: ogrodniczki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tulum
sense_list:
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahçe
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_botaniczny__rzeczownik__1
written_rep: ogród botaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botanik bahçesi
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: ogród zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limonluk
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami


lexentry: pol/ogórecznik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: ogórecznik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hodan
sense_list:
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salatalık | hıyar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
written_rep: ogłoszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilan
sense_list:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojciec_chrzestny__rzeczownik__1
written_rep: ojciec chrzestny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mafya babası
sense_list:
(kościelny) mężczyzna przedstawiający do chrztu osobę chrzczoną | (kryminologia, kryminologiczny) przywódca mafijny we Włoszech i w Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
written_rep: ojczenasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Babamız
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
written_rep: okiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pancur
sense_list:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
written_rep: okno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pencere
sense_list:
oszklony otwór w ścianie | (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program | (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko__rzeczownik__1
written_rep: oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göz
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; | (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego | w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;


lexentry: pol/oko_złożone__rzeczownik__1
written_rep: oko złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petek göz
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
written_rep: okop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siper
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/okoń_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: okoń pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatlısu levreği
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych;


lexentry: pol/okra__rzeczownik__1
written_rep: okra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bamya
sense_list:
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
written_rep: okres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devir
sense_list:
przedział czasu, czas trwania czegoś | (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy; | (potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) u kobiety: część cyklu menstruacyjnego, która wiąże się z krwawieniem


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
written_rep: okres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periyot
sense_list:
(geologia, geologiczny) część podziału historii Ziemi, podzielona na epoki; | (matematyka, matematyczny) dla funkcji okresowej: najmniejsza liczba dodatnia, która dodana lub odjęta od argumentu funkcji, da w wyniku tę samą funkcję;


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
written_rep: okruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kırıntı
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś | mały, odkruszony kawałek czegoś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
written_rep: okrąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daire
sense_list:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu); | kształt utworzony na podobieństwo okręgu (1.1)


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
written_rep: okręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bölge
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savaş gemisi
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denizaltı
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
written_rep: oksymoron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oksimoron
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oksytocyna__rzeczownik__1
written_rep: oksytocyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oksitosin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;


lexentry: pol/oktylion__liczebnik__1
written_rep: oktylion
part_of_speech: numeral
min_sense_num: 01
trans_list: oktilyon
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna równa 10²⁷ w systemie krótkiej skali liczebników (USA, Wielka Brytania)


lexentry: pol/okular__rzeczownik__1
written_rep: okular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercek
sense_list:
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
written_rep: okularnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: kobra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: göz doktoru
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
written_rep: okultyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okültizm
sense_list:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: işgal
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astar
sense_list:
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titan
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kızılağaç
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zakkum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yağ
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo | (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
written_rep: olej palmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palm yağı
sense_list:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petrol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esans
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akgünlük
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligark
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarşi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
written_rep: oligopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligopol
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/oligosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: oligosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligosakkarit
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny majacy w swoim składzie kilka merów polisacharydów


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olimpiyat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
written_rep: olimpijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: olimpik
sense_list:
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego | związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeytin ağacı | zeytin
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kızılağaç
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/ombudsman__rzeczownik__1
written_rep: ombudsman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ombudsman
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baygınlık
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.; | (rzeczownik odczasownikowy) od omdleć


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omlet
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaban eşeği
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onanizm
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onigiri__rzeczownik__1
written_rep: onigiri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onigiri
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie japońskie w formie ryżowych bryłek z wytrawnym nadzieniem i dodatkami;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onkolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/online__przymiotnik__1
written_rep: online
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: açık
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontoloji
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oniks
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/opad_atmosferyczny__rzeczownik__1
written_rep: opad atmosferyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yağıntı
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) dowolny produkt kondensacji pary wodnej opadający z chmur w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/opadać__czasownik__1
written_rep: opadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: düşmek
sense_list:
o terenie, drodze: prowadzić w dół | przekrzywiać się w dół | tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się | usiąść wygodnie


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opal
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yanık
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
written_rep: opcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alternatif
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie; | jedna z możliwości do wyboru | jedno z możliwych działań urządzenia elektronicznego lub programu komputerowego | wybór jednej z pewnej liczby możliwości


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opera
sense_list:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; | budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: opera mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pembe dizi
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operator__rzeczownik__2
written_rep: operator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: operatör
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
written_rep: opiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opiat
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gardiyan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dayanmak
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amme efkarı
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: örümceksi zar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lokma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dayanak
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direnç
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
written_rep: oportunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fırsatçı
sense_list:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fırsatçılık
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportünizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przestarzałe, przestarzały) uleganie naciskowi burżuazji, polityka uchylania się od walki klasowej


lexentry: pol/opowiadanie__rzeczownik__1
written_rep: opowiadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikâye
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki; | coś, co zostało opowiedziane


lexentry: pol/opowieść__rzeczownik__1
written_rep: opowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikaye
sense_list:
opowiadana historia | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprocentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faiz oranı
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/oprogramowanie_układowe__rzeczownik__1
written_rep: oprogramowanie układowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bellenim
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;


lexentry: pol/oprycznina__rzeczownik__1
written_rep: oprycznina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opriçnina
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprzyrządowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donanım
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optyk__rzeczownik__1
written_rep: optyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gözlükçü
sense_list:
naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki | rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary | sprzedawca okularów


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ışık bilimi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direniş
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
written_rep: oranżeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limonluk
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: saban sürmek | toprağı sürmek
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yörünge
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
written_rep: orbital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbital
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olağan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/ordynować__czasownik__1
written_rep: ordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reçete yazmak
sense_list:
(medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne) | dyktować sposób postępowania


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kekik
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organ__rzeczownik__1
written_rep: organ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organ
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
written_rep: organella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organel
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
written_rep: organiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: organik
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący


lexentry: pol/organista__rzeczownik__1
written_rep: organista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgcu
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; | (kościelny) pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organizasyon | kuruluş
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
written_rep: organizacja pozarządowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sivil toplum kuruluşu
sense_list:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: org | organ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgazm
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alem
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia | (historia, historyczny, historycznie) początkowo muzyczny, z czasem ekstatyczny obrzęd ku czci bóstw; | (przenośnie, przenośnia) przesadzona, rozbuchana różnorodność


lexentry: pol/orientalista__rzeczownik__1
written_rep: orientalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doğubilimci
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ork
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orkestra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kavuzlu buğday
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4) | ziarno orkiszu (1.2) | ziarno orkiszu (1.5)


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: orlik krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük orman kartalı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/orlik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: orlik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sultanküpesi
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aquilegia vulgaris L., bylina o ostrodze kwiatu przypominającej szpon orła, z rodziny jaskrowatych;


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ahali
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yazım | ortografi
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
written_rep: ortolan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kiraz kuşu
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
written_rep: ortopedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortopedi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
written_rep: orwellowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Orwellyen
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/orzech_włoski__rzeczownik__1
written_rep: orzech włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceviz
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku orzech włoski (1.1) | (spożywczy) jadalne nasiono z drzewa orzecha włoskiego (1.2)


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yer fıstığı
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzeszek ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yer fıstığı
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yediuyuklayangiller
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pekan ağacı
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kartal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_cesarski__rzeczownik__1
written_rep: orzeł cesarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şah kartal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila heliaca Savigny, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy strefy umiarkowanej od południowo-wschodniej Europy po Bajkał oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaya kartalı
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orzeźwiający__przymiotnik__1
written_rep: orzeźwiający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ferahlatıcı
sense_list:
dający poczucie świeżości, przyjemnie pobudzający lub chłodzący; mogący przywracać energię, witalność lub ochłodę


lexentry: pol/orłosęp__rzeczownik__1
written_rep: orłosęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sakallı akbaba
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus Storr, rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych, którego opisują cechy pośrednie między orłem a sępem: mocny dziób, sposób lotu jak u orła, ale padlinożerność jak u sępa | (ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus barbatus Linnaeus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie kośćmi;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaban arısı
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osadnictwo__rzeczownik__1
written_rep: osadnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koloni
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;


lexentry: pol/osiemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 80 | nazwa liczby 80


lexentry: pol/osiemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen dört
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 84 | nazwa liczby 84


lexentry: pol/osiemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen iki
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 82 | nazwa liczby 82


lexentry: pol/osiemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen dokuz
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 89 | nazwa liczby 89


lexentry: pol/osiemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen bir
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 81 | nazwa liczby 81


lexentry: pol/osiemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen beş
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 85 | nazwa liczby 85


lexentry: pol/osiemdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen yedi
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 87 | nazwa liczby 87


lexentry: pol/osiemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen altı
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 86 | nazwa liczby 86


lexentry: pol/osiemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen üç
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 83 | nazwa liczby 83


lexentry: pol/osiemdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksen sekiz
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 88 | nazwa liczby 88


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
written_rep: osika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titrek kavak
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/osiągać__czasownik__1
written_rep: osiągać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ulaşmak
sense_list:
realizować pewien cel | docierać do określonego miejsca | uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: davacı
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronş
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/osmański__rzeczownik__1
written_rep: osmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Osmanlıca
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły, oficjalny język Imperium Osmańskiego, wywodzący się z grupy języków tureckich;


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
written_rep: osmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osmoz
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bozulma
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kişi | şahıs
sense_list:
pojedynczy człowiek, ktoś | (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych | bohater dramatu


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birey
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tüzel kişi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osoba_trzecia__rzeczownik__1
written_rep: osoba trzecia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: üçüncü kişi
sense_list:
ktoś, kto nie jest bezpośrednio zaangażowany w daną sytuację, relację lub umowę; postronny uczestnik


lexentry: pol/osobisty__przymiotnik__1
written_rep: osobisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kişisel
sense_list:
odnoszący się do pojedynczej osoby | dokonany przez daną osobę | intymny, dostępny tylko dla najbliższych


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kişilik | şahsiyet
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_prawdziwa__rzeczownik__1
written_rep: ospa prawdziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çiçek hastalığı
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suçiçeği | su çiçeği
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/osteomalacja__rzeczownik__1
written_rep: osteomalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteomalazi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;


lexentry: pol/osteopatia__rzeczownik__1
written_rep: osteopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteopati
sense_list:
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoporoz
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mahmuz
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çobanpüskülü
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çobanpüskülü
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piramit
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: keskin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący | (matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90°


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: istiridye
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateş etmek
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heyelan
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirit
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aldatmak | dolandırmak
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów | mówić komuś nieprawdę, kłamać


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__2
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: aldatmak | dolandırmak
sense_list:
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolandırıcılık
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: korumak
sense_list:
okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym | swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym | (przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: kıl payıyla
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otocjon__rzeczownik__1
written_rep: otocjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iri kulaklı tilki
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civar
sense_list:
zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komşuluk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt; | ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kepek
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarty__przymiotnik__1
written_rep: otwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: açık
sense_list:
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony | o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; | o sklepie: czynny, działający | ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami | (informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy | o człowieku: nieukrywający swoich intencji, uczuć


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obezite | şişmanlık
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
written_rep: otępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demans
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/oud__rzeczownik__1
written_rep: oud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ud
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) ud | (środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica agaru o charakterystycznym zapachu, stosowana w perfumiarstwie


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: böcek
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çomar
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owczy_pęd__rzeczownik__1
written_rep: owczy pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bando etkisi
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bezrefleksyjne, ślepe i bezkrytyczne naśladowanie innych, działanie pod wpływem instynktu stadnego


lexentry: pol/owieczka__rzeczownik__1
written_rep: owieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuzu
sense_list:
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty religijnej | młoda owca


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yulaf
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owies_głuchy__rzeczownik__1
written_rep: owies głuchy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yabani yulaf
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena fatua L. gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych, gatunek rodzimy w Eurazji i północnej Afryce;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meyve | yemiş
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo | (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
written_rep: owoc cytrusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narenciye
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovülasyon
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
written_rep: oz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esker
sense_list:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sunak | mihrap
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
written_rep: ołtarzowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sunak
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eksen
sense_list:
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy;


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eksen | dingil
sense_list:
centralna linia danego układu | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośmiobitowy__przymiotnik__1
written_rep: ośmiobitowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: 8-bitlik
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości ośmiu bitów | (informatyka, informatyczny) taki, który zawiera osiem bitów


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merkez
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie | środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merkezî sinir sistemi
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświadczyny__rzeczownik__1
written_rep: oświadczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evlenme teklifi
sense_list:
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aydınlanma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
written_rep: ożenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birliktelik
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: güle güle
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/paca__rzeczownik__1
written_rep: paca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahçe malası
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kasık
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paket
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; | (handel, handlowy) zawartość małego opakowania


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilepsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: düşmek
sense_list:
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą | zlatywać, lecieć w dół | ginąć gwałtowną śmiercią | o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela | z podmiotem nieżywotnym nastąpić, wybrać cel, zostać wylosowanym


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: yağmak
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
written_rep: paella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
written_rep: pagaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kürek
sense_list:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
written_rep: pager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çağrı cihazı
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/pagoda__rzeczownik__1
written_rep: pagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagoda
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1)


lexentry: pol/paintball__rzeczownik__1
written_rep: paintball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boyartop
sense_list:
gra zespołowa, w której zawodnicy pozorują walkę, strzelając do siebie nawzajem z broni pneumatycznej nabojami wypełnionymi farbą;


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paket
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu; | kilka rzeczy spakowanych razem


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antlaşma
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/pakuły__rzeczownik__1
written_rep: pakuły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: üstüpü
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;


lexentry: pol/pal__rzeczownik__1
written_rep: pal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direk
sense_list:
(budownictwo) gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną | (historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca


lexentry: pol/palczatka_cytrynowa__rzeczownik__1
written_rep: palczatka cytrynowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limon otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;


lexentry: pol/paleoantropolog__rzeczownik__1
written_rep: paleoantropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paleoantropolog
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paleolit
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsest
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palindrom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şarampol
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmiye
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/palma_kokosowa__rzeczownik__1
written_rep: palma kokosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hindistan cevizi
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku palma kokosowa (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brosür
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albüm
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anı
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
written_rep: pamięć USB
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: USB bellek
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bellek | hafıza
sense_list:
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; | (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane; | fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/panamerykanizm__rzeczownik__1
written_rep: panamerykanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pan-Amerikanizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
written_rep: pancernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: savaş gemisi
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zirh
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym | (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/panda_wielka__rzeczownik__1
written_rep: panda wielka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bambu ayısı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
written_rep: pandeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pandeizm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/pandka_ruda__rzeczownik__1
written_rep: pandka ruda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük panda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailurus fulgens F. Cuvier, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny pandkowatych, zamieszkujący górskie lasy Azji, żywiący się głównie bambusem;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açık oturum
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/panenteizm__rzeczownik__1
written_rep: panenteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panenteizm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że świat istnieje w Bogu, ale Bóg nie ogranicza się do świata i wykracza poza niego


lexentry: pol/panew__rzeczownik__1
written_rep: panew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tava
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) spore, płytkie naczynie metalowe, w postaci misy, patelni lub kociołka, służące do gotowania, smażenia, warzenia itp.;


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
written_rep: panierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulamaç
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bayan | hanım
sense_list:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/pannacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: pannacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panmilliyetçilik
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odmiana nacjonalizmu dążąca do zjednoczenia wszystkich blisko związanych kulturowo, na ogół sąsiadujących narodów i grup etnicznych;


lexentry: pol/panseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: panseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panseksüellik
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny;


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
written_rep: panslawizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panslavizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteizm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
written_rep: panteon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteon
sense_list:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: pantera śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kar parsı
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantograf__rzeczownik__1
written_rep: pantograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leylekgagası
sense_list:
przyrząd kreślarski do wykonywania powiększeń lub pomniejszeń; | przyrząd służący do pobierania prądu z napowietrznej sieci trakcyjnej przez pojazdy szynowe;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantomima
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
written_rep: pantoprazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantoprazol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/panturkizm__rzeczownik__1
written_rep: panturkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkçülük
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna ideologia i doktryna polityczna głosząca jedność etniczną ludów tureckich i konieczność ich integracji kulturalnej i politycznej;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kâğıt | kağıt
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menkul kıymet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zımpara
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigara
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papirüs
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1); | zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)


lexentry: pol/paplanina__rzeczownik__1
written_rep: paplanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gevezelik
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia


lexentry: pol/paprotnik__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eğrelti otu
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia bylina z pierzastymi liśćmi, występująca w strefie umiarkowanej i subarktycznej półkuli północnej


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biber
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; | (spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papağan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
written_rep: papużka falista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muhabbet kuşu
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
written_rep: par
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asilzâde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek francuskiej izby wyższej parlamentu w latach 1814–1848 | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek brytyjskiej izby wyższej parlamentu (Izby Lordów)


lexentry: pol/para__rzeczownik__1
written_rep: para
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çift
sense_list:
dwie osoby, darzące się uczuciem | dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu | dwa przedmioty stanowiące komplet | określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabol
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;


lexentry: pol/paracetamol__rzeczownik__1
written_rep: paracetamol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasetamol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradoks
sense_list:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy | zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoksal
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cennet
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
written_rep: paragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiş
sense_list:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madde
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paralizator__rzeczownik__1
written_rep: paralizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektroşok silahı
sense_list:
(elektryczność) niewielkie urządzenie wytwarzające prąd elektryczny, służące do paraliżowania i obezwładniania przeciwnika


lexentry: pol/parametr__rzeczownik__1
written_rep: parametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parametre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.) | (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;


lexentry: pol/paranoiczny__przymiotnik__1
written_rep: paranoiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paranoid
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoya
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denizlik
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapleji
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsikoloji
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/parcie__rzeczownik__1
written_rep: parcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskı
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała; | (rzeczownik odczasownikowy) od przeć


lexentry: pol/pareidolia__rzeczownik__1
written_rep: pareidolia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareidolia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;


lexentry: pol/pareo__rzeczownik__1
written_rep: pareo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareo
sense_list:
prostokątna, kwadratowa lub trójkątna chusta z cienkiej tkaniny noszona jako część damskiego stroju plażowego, zawiązywana zwykle na biodrach i noszona jako spódnica lub zawiązywana na szyi i noszona jako sukienka


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parestezi
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/parias__rzeczownik__1
written_rep: parias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parya
sense_list:
człowiek uważany w jakiejś grupie za gorszego, pogardzany | w Indiach: człowiek należący do jednej z najniższych kast lub będący poza systemem kastowym;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: park
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamento | meclis
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
written_rep: parmezan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parmasan peyniri
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parodi
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kelime oyunu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
written_rep: parsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parsek
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayakkabıcı
sense_list:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parti
sense_list:
(zobacz) partia polityczna | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siyasi parti
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
written_rep: partycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bölme
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edat | ilgeç
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: betik
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partyzant__rzeczownik__1
written_rep: partyzant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partizan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego


lexentry: pol/paruzja__rzeczownik__1
written_rep: paruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varlık
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ponowne przyjście Chrystusa na świat,


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
written_rep: parzystokopytne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Çift toynaklılar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/parów__rzeczownik__1
written_rep: parów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanyon
sense_list:
(geografia, geograficzny) wąska, płaskodenna dolina o niezbyt stromych, najczęściej porośniętych zboczach;


lexentry: pol/parówka__rzeczownik__1
written_rep: parówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viyana sosisi
sense_list:
(spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemer
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_cnoty__rzeczownik__1
written_rep: pas cnoty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bekaret kemeri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
written_rep: pas planetoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asteroit Kuşağı
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pist
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pasek__rzeczownik__1
written_rep: pasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemer
sense_list:
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.


lexentry: pol/pasek_narzędzi__rzeczownik__1
written_rep: pasek narzędzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: araç çubuğu
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu


lexentry: pol/pasja__rzeczownik__1
written_rep: pasja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ihtiras
sense_list:
silne zainteresowania, zamiłowanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasiyans
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmo__rzeczownik__1
written_rep: pasmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: film
sense_list:
fragment powierzchni w postaci długiego pasa | rzeczy ułożone w kształt pasa | szereg nici, włosów itp. tworzących jakąś całość


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
written_rep: pasmo górskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sıradağ
sense_list:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uymak
sense_list:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asalak | parazit
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__2
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: asalak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/pasta_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayakkabı boyası
sense_list:
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diş macunu
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pastel__rzeczownik__1
written_rep: pastel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastel
sense_list:
środek rysunkowy i malarski w postaci miękkiego sztyftu, kredki lub ołówka; | (sztuka) obraz namalowany pastelami (1.1)


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yabani havuç
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
written_rep: pasteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pastörize etmek
sense_list:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
written_rep: pastisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastiş
sense_list:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral asa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pasturma__rzeczownik__1
written_rep: pasturma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastırma | bastırma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
written_rep: pasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemer
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasza__rzeczownik__1
written_rep: pasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paşa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;


lexentry: pol/paszczak__rzeczownik__1
written_rep: paszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dülger balığı
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku paszczaków (1.2) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Zeus faber Linnaeus, gatunek ryb z rodziny piotroszowatych;


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ezme
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foie gras
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pata
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
written_rep: patat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatlı patates
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patentować__czasownik__1
written_rep: patentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: buluş belgesi
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać stal specjalnej obróbce cieplnej w celu zwiększenia właściwości plastycznych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskiwać lub wydawać patent


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
written_rep: patka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dalgalanmak
sense_list:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patojen
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: patolojik
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrik
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devriye
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patyczek_do_szaszłyków__rzeczownik__1
written_rep: patyczek do szaszłyków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şişlemek
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka


lexentry: pol/pauza__rzeczownik__1
written_rep: pauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mola
sense_list:
przerwa w jakiejś czynności | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şebek | babun
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pençe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saray | palas
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cop
sense_list:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/pałka__rzeczownik__1
written_rep: pałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: değnek
sense_list:
(potocznie, potoczny) uderzenie pałką (1.1) | kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devlet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwo_policyjne__rzeczownik__1
written_rep: państwo policyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polis devleti
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym władza centralna sprawuje niemal całkowitą kontrolę nad życiem obywateli, stosując surowe środki przymusu, nadzoru i represji, często ograniczając swobody obywatelskie, wolność słowa i opozycję polityczną;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: belirtmek
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: pańszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angarya
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) uciążliwy obowiązek


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paj
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_królowej__rzeczownik__1
written_rep: paź królowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kırlangıçkuyruk
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchli_targ__rzeczownik__1
written_rep: pchli targ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bit pazarı
sense_list:
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
written_rep: pchnięcie kulą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gülle atma
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pire
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ibne | nonoş
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediyatri
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pejs__rzeczownik__1
written_rep: pejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zülüf
sense_list:
(żydowski) długie pasmo włosów wyrastających ze skroni, noszone przez wyznawców tradycyjnego judaizmu, zwłaszcza przez chasydów;


lexentry: pol/pektyna__rzeczownik__1
written_rep: pektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pektin
sense_list:
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;


lexentry: pol/penalizować__czasownik__1
written_rep: penalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cezalandırmak
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznawać pewne działanie za przestępstwo i wyznaczać kary dla tych, którzy popełniliby je


lexentry: pol/pendżabski__rzeczownik__1
written_rep: pendżabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Pencapça
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emekli maaşı
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/pepperoni__rzeczownik__1
written_rep: pepperoni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pepperoni
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kiełbasa o ostrym smaku, odmiana salami, zazwyczaj wołowa lub wieprzowa; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pizza z plasterkami kiełbasy pepperoni (1.1)


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: performans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumiarz__rzeczownik__1
written_rep: perfumiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parfümcü
sense_list:
osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parfüm
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parşömen
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kameriye
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
written_rep: perimenopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perimenopoz
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devir
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkal__rzeczownik__1
written_rep: perkal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perkal
sense_list:
(włókiennictwo) gęsta, lekka i trwała tkanina bawełniana o matowej powierzchni, wykorzystywana głównie do pościeli i odzieży


lexentry: pol/perkozek__rzeczownik__1
written_rep: perkozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük batağan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;


lexentry: pol/perkusyjny__przymiotnik__1
written_rep: perkusyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perküsyon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: wymagający uderzania do wydobycia dźwięku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do perkusji


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
written_rep: perliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beç tavuğu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/perlit__rzeczownik__1
written_rep: perlit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perlit
sense_list:
(geologia, geologiczny) minerał, wieloskładnikowa skała pochodzenia wulkanicznego, zawierająca kilka procent wody;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
written_rep: permakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permakültür
sense_list:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peron
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
written_rep: peronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Peronizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/perpetuum_mobile__rzeczownik__1
written_rep: perpetuum mobile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devridaim makinesi
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personel
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecessüm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geçerli görünüm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | daleki widok


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perspektif
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk | (sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
written_rep: persymona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Trabzon hurması | Japon hurması | hurma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
written_rep: peryhelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: günberi
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inci
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nüve
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono | (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji


lexentry: pol/pesto__rzeczownik__1
written_rep: pesto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
written_rep: pestycyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pestisit
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kötümser
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
written_rep: pesymistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karamsar
sense_list:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilekçe
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
written_rep: pewien
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: biri
sense_list:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pewny__przymiotnik__1
written_rep: pewny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: emin
sense_list:
gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany | nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi | o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolunay
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ekseriyet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vekâletname
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ihda
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzacz_leśny__rzeczownik__1
written_rep: pełzacz leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orman tırmaşık kuşu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Certhia familiaris L., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny pełzaczy, spotykanego zwykle w starych lasach iglastych i mieszanych


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: emeklemek
sense_list:
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża


lexentry: pol/phablet__rzeczownik__1
written_rep: phablet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fablet
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie mobilne pośrednie między telefonem i tabletem, mające cechy obydwu tych rozwiązań


lexentry: pol/pi__rzeczownik__1
written_rep: pi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pi
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; | nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piyano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kum
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/pide__rzeczownik__1
written_rep: pide
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pide
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej


lexentry: pol/pidżin__rzeczownik__1
written_rep: pidżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
written_rep: piecuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: söğüt bülbülü
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczarka_łąkowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka łąkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akmantar
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) gatunek grzybów jadalnych z rodziny pieczarkowatych, Agaricus campestris L.;


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mühür
sense_list:
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu | znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çil
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piegża__rzeczownik__1
written_rep: piegża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küçük akgerdan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;


lexentry: pol/piekarnia__rzeczownik__1
written_rep: piekarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fırın
sense_list:
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki | sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fırın
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cehennem | tamu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hac
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bebek bezi
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemşir
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: servet
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tere
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pieprzyć__czasownik__1
written_rep: pieprzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: düzüşme
sense_list:
(pospolicie) pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś | (wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) uprawiać seks


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: blöf
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pieriestrojka__rzeczownik__1
written_rep: pieriestrojka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perestroyka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
written_rep: piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zencefilli çörek
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kimyasal element
sense_list:
(chemia, chemiczny) taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; | (chemia, chemiczny) zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierwiastek_sześcienny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek sześcienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: küpkök
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do trzeciej potęgi, daje liczbę pierwiastkowaną


lexentry: pol/pierwiosnek_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çıvgın
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita Vieillot, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;


lexentry: pol/pierwsza_pomoc__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza pomoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilk yardım
sense_list:
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
written_rep: pierwszeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birincilik
sense_list:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantı
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pierś__rzeczownik__1
written_rep: pierś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meme
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu


lexentry: pol/pierścionek_zaręczynowy__rzeczownik__1
written_rep: pierścionek zaręczynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nişan yüzüğü
sense_list:
pierścionek wręczany przy oświadczynach, jako symbol zamiaru zawarcia małżeństwa i oznacza zaręczyny;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: it
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku pies domowy (1.1)


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
written_rep: pies policyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polis köpeği
sense_list:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maydanoz
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
written_rep: piewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ağustos böceği
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: pień mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beyin sapı
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şarkı
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigment
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentasyon
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hap
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayva
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory | (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka__rzeczownik__1
written_rep: pijawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sülük
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych


lexentry: pol/pijawka_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: pijawka lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tıbbi sülük
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şiş
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pikinier__rzeczownik__1
written_rep: pikinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mızraklı
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
written_rep: piksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piksel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


