# translation

lexentry: pol/metr_bieżący__rzeczownik__1
written_rep: metr bieżący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: löpmeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;


lexentry: pol/metraż__rzeczownik__1
written_rep: metraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: längd
sense_list:
długość, powierzchnia albo objętość jakiegoś obiektu podana kolejno w jednostkach bieżących, kwadratowych i sześciennych


lexentry: pol/metropolita__rzeczownik__1
written_rep: metropolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metropolit
sense_list:
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: metroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metrosexuell
sense_list:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/metylofenidat__rzeczownik__1
written_rep: metylofenidat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metylfenidat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mås | trut
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: mewa kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trädmås
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus philadelphia Ord, gatunek stosunkowo małej mewy, który występuje głównie w Ameryce Północnej, szczególnie w Kanadzie i na północy Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: mewa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiskmås
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_siodłata__rzeczownik__1
written_rep: mewa siodłata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havstrut
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
written_rep: mewa srebrzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gråtrut
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
written_rep: mewa śmieszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skrattmås
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezon__rzeczownik__1
written_rep: mezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meson
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka subatomowa złożona z pary kwark–antykwark; hadron o spinie całkowitym, uczestniczący w oddziaływaniach silnych;


lexentry: pol/mezosfera__rzeczownik__1
written_rep: mezosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesosfär
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;


lexentry: pol/mezuza__rzeczownik__1
written_rep: mezuza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezuza
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimma | töcken | dis | dunst
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nominativ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nämnare
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
written_rep: miastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myasthenia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
written_rep: miasto-państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stadsstat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stad
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) | (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åderförkalkning | åderförfettning
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micell
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blåsbälg
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ljussabel
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: svärdfisk
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladiolus | sabellilja
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bäcken
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skottglugg
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) przestrzeń między zębami blanek, czyli merlonami


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åkerren
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;


lexentry: pol/miejsce_artykulacji__rzeczownik__1
written_rep: miejsce artykulacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artikulationsställe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
written_rep: miejska legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vandringssägen
sense_list:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
written_rep: mielonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spamma
sense_list:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
written_rep: miernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lära
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mäta
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: blandras
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszczanin__rzeczownik__1
written_rep: mieszczanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borgare
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) mieszkaniec miasta | (historia, historyczny, historycznie) osoba należąca do stanu mieszczańskiego;


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
written_rep: mieszczaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borgerskap
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast;


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stadsbo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/mieć__czasownik__1
written_rep: mieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ha
sense_list:
czuć coś | musieć coś zrobić | czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika


lexentry: pol/mieć__czasownik__1
written_rep: mieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ha | äga
sense_list:
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś | dysponować środkami na wykonanie czegoś | dążyć do oddania czegoś komuś


lexentry: pol/mieć_asa_w_rękawie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: mieć asa w rękawie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ha ett ess i rockärmen
sense_list:
mieć przygotowany w ukryciu jakiś niezbyt uczciwy atut, dowód lub argument, do wykorzystania w dogodnej chwili dla zdobycia przewagi


lexentry: pol/mieć_krew_na_rękach__czasownik__1
written_rep: mieć krew na rękach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ha blod på sina händer
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pośrednio lub bezpośrednio odpowiadać za czyjąś śmierć, przyczynić się do czyjejś śmierci


lexentry: pol/mieć_motyle_w_brzuchu__czasownik__1
written_rep: mieć motyle w brzuchu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ha fjärilar i magen
sense_list:
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu


lexentry: pol/mieć_nierówno_pod_sufitem__czasownik__1
written_rep: mieć nierówno pod sufitem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ha en skruv lös
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze


lexentry: pol/mieć_w_nosie__czasownik__1
written_rep: mieć w nosie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inte bry sig | strunta
sense_list:
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/migacz__rzeczownik__1
written_rep: migacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blinker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) urządzenie w pojazdach mechanicznych sygnalizujące zmianę kierunku jazdy


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
written_rep: migawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slutare
sense_list:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; | (anatomia, anatomiczny) (zobacz) migdałek | (zobacz) migdałowiec


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandelträd
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandel
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)


lexentry: pol/migotanie_komór__rzeczownik__1
written_rep: migotanie komór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kammarflimmer | ventrikelflimmer
sense_list:
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: migrän
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/migrować__czasownik__1
written_rep: migrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: flytta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) być przenoszonym z jednego systemu do innego | (zoologia, zoologiczny) sezonowo zmieniać siedlisko | zmieniać miejsce stałego zamieszkania


lexentry: pol/mikoryza__rzeczownik__1
written_rep: mikoryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svamprot
sense_list:
(botanika, botaniczny) (mykologia, mykologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;


lexentry: pol/mikołajki__rzeczownik__1
written_rep: mikołajki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sankt Nikolausdag
sense_list:
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mikro-
min_sense_num: 01
trans_list: mikro-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/mikroamper__rzeczownik__1
written_rep: mikroamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroampere
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera


lexentry: pol/mikrofala__rzeczownik__1
written_rep: mikrofala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrovåg
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fala elektromagnetyczna o stosunkowo wysokiej częstotliwości i niskiej długości;


lexentry: pol/mikrofibra__rzeczownik__1
written_rep: mikrofibra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofiber
sense_list:
(włókiennictwo) syntetyczne włókno o bardzo małej średnicy (poniżej 10 mikrometrów), zwykle wykonane z mieszanki poliesteru i poliamidu, charakteryzujące się wysoką chłonnością, miękkością oraz trwałością, szeroko stosowane w produkcji tkanin do czyszczenia, odzieży sportowej i tekstyliów domowych


lexentry: pol/mikrofilm__rzeczownik__1
written_rep: mikrofilm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofilm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalny nośnik informacji w postaci fotograficznej miniatury dokumentów, który możliwia przechowywanie dużej ilości tekstu, obrazów lub dokumentów na małej rolce lub karcie filmowej


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrofon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikrokomputer__rzeczownik__1
written_rep: mikrokomputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikrodator
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego (mniejszy niż mainframe oraz minikomputer);


lexentry: pol/mikropenis__rzeczownik__1
written_rep: mikropenis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micropenis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa męskich narządów płciowych polegająca na wykształceniu się penisa o dużo mniejszym rozmiarze niż średnia;


lexentry: pol/mikroplastik__rzeczownik__1
written_rep: mikroplastik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroplast
sense_list:
mikroskopijne cząstki tworzyw sztucznych wyprodukowane umyślnie lub powstające na skutek degradacji tworzyw, w większości klasyfikacji mające średnicę poniżej pięciu milimetrów, często rozpatrywane jako zanieczyszczenie środowiska;


lexentry: pol/mikroprocesor__rzeczownik__1
written_rep: mikroprocesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroprocessor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) zminiaturyzowany procesor w postaci jednego układu scalonego, zawierający wszystkie podstawowe elementy CPU i zdolny do wykonywania instrukcji programów oraz sterowania działaniem urządzeń elektronicznych;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroskop
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop elektronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektronmikroskop
sense_list:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/mikroskopia__rzeczownik__1
written_rep: mikroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikroskopi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) badanie bardzo małych obiektów, których nie można zobaczyć gołym okiem, przy użyciu mikroskopu


lexentry: pol/miks__rzeczownik__1
written_rep: miks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blandning
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania | (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
written_rep: mikser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/mili-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mili-
min_sense_num: 01
trans_list: milli-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/miliamperomierz__rzeczownik__1
written_rep: miliamperomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milliamperemeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego rzędu tysięcznych części ampera


lexentry: pol/milicja__rzeczownik__1
written_rep: milicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milis
sense_list:
(administracja) w niektórych państwach (również w PRL) nazwa policji | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) terytorialne oddziały złożone ze zbrojnych i przeszkolonych obywateli, powoływane na czas wojny


lexentry: pol/mililitr__rzeczownik__1
written_rep: mililitr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milliliter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
written_rep: militaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krigisk
sense_list:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
written_rep: militaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: militarism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne;


lexentry: pol/mimikra__rzeczownik__1
written_rep: mimikra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mimikry
sense_list:
(biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo to
min_sense_num: 01
trans_list: aja
sense_list:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo że
min_sense_num: 01
trans_list: trots att | fastän | även om | fast
sense_list:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mimoza__rzeczownik__1
written_rep: mimoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rör-mig-ej
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
written_rep: mina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mina
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minarchizm__rzeczownik__1
written_rep: minarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minarkism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minaret
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
written_rep: minerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mineral
sense_list:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/miniatura__rzeczownik__1
written_rep: miniatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miniatyr
sense_list:
(sztuka) malowidło małego formatu, zwykle portret, często na kości słoniowej, masie perłowej lub porcelanie | krótki utwór literacki, sceniczny, filmowy, muzyczny itp. | mały model czegoś lub kopia w pomniejszeniu | ręcznie malowana ilustracja lub inicjał w średniowiecznym rękopisie


lexentry: pol/minimalizować__czasownik__1
written_rep: minimalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bringa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zmniejszać okno programu na ekranie tak, aby było widoczne tylko na pasku zadań


lexentry: pol/ministrant__rzeczownik__1
written_rep: ministrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: korgosse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;


lexentry: pol/minjan__rzeczownik__1
written_rep: minjan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minjan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;


lexentry: pol/minor__rzeczownik__1
written_rep: minor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smärre
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;


lexentry: pol/mintaj__rzeczownik__1
written_rep: mintaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alaskasej | stillahavsbleka
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;


lexentry: pol/minuta__rzeczownik__1
written_rep: minuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minut
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa; | odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)


lexentry: pol/minóg__rzeczownik__1
written_rep: minóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nejonöga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, podobne do węgorza zwierzę z nadgromady bezżuchwowców, o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;


lexentry: pol/minóg_rzeczny__rzeczownik__1
written_rep: minóg rzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flodnejonöga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lampetra fluviatilis L., wędrowny bezżuchwowiec większości europejskich wybrzeży, jesienią wpływający do rzek na tarło


lexentry: pol/mion__rzeczownik__1
written_rep: mion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego


lexentry: pol/miotacz__rzeczownik__2
written_rep: miotacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: eldkastare
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny


lexentry: pol/miotacz_ognia__rzeczownik__1
written_rep: miotacz ognia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eldkastare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) sprzęt służący do wyrzucania ognia na odległość, zwykle w formie strumienia płomieni, wykorzystywany w walce lub do niszczenia przeszkód


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvast | sopkvast
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/miotło-grabie__rzeczownik__1
written_rep: miotło-grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: räfsa
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) narzędzie stosowane w ogrodnictwie do grabienia liści, wykonane najczęściej ze stalowych prętów tworzących wachlarz długich sprężystych zębów


lexentry: pol/miriametr__rzeczownik__1
written_rep: miriametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mil
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (rzadki, rzadko używany) jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów


lexentry: pol/mirliton__rzeczownik__1
written_rep: mirliton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kazoo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
written_rep: mirra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrra
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
written_rep: misa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skål
sense_list:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/mischling__rzeczownik__1
written_rep: mischling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bastard
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;


lexentry: pol/misja__rzeczownik__1
written_rep: misja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mission
sense_list:
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
written_rep: misjonarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: missionär
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
written_rep: misjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missionär
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/miska__rzeczownik__1
written_rep: miska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skål
sense_list:
mała misa, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; | plastikowe lub blaszane naczynie średnich rozmiarów do różnych potrzeb; miednica | zawartość miski (1.1)


lexentry: pol/miso__rzeczownik__1
written_rep: miso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
written_rep: misterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mysteriespel
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej


lexentry: pol/mistrzostwa_świata__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwa świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: världsmästerskap
sense_list:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/mistrzostwo__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mästerskap
sense_list:
(sport, sportowy) tytuł mistrza w określonej konkurencji lub dyscyplinie | (sport, sportowy) w lm zawody lub rozgrywki o tytuł mistrza


lexentry: pol/mistrzyni__rzeczownik__1
written_rep: mistrzyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mästarinna
sense_list:
kobieta najlepsza w czymś | najwyższy stopień kształcenia zawodowego kobiet; | zwyciężczyni zawodów sportowych, w szczególności mistrzostw;


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
written_rep: mistycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mysticism
sense_list:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: mistyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mystifikation
sense_list:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
written_rep: mit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mit | myt
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna; | (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mytologi
sense_list:
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; | nauka zajmująca się mitami


lexentry: pol/mitoman__rzeczownik__1
written_rep: mitoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mytoman
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitomanka__rzeczownik__1
written_rep: mitomanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mytoman
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitoza__rzeczownik__1
written_rep: mitoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitos
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
written_rep: mitra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mitralieza__rzeczownik__1
written_rep: mitralieza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maskingevär
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szybkostrzelna odtylcowa wielolufowa broń palna z XIX wieku, strzelająca amunicją karabinową;


lexentry: pol/mizerykordia__rzeczownik__1
written_rep: mizerykordia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misericordia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sztylet używany w średniowieczu do dobijania konających przeciwników, by przerwać ich cierpienie;


lexentry: pol/mizofonia__rzeczownik__1
written_rep: mizofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misofoni
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honung
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mjöd
sense_list:
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;


lexentry: pol/miód_nektarowy__rzeczownik__1
written_rep: miód nektarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blomhonung
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody z nektaru i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
written_rep: miód pitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mjöd
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/między_Scyllą_a_Charybdą__związek_frazeologiczny__1
written_rep: między Scyllą a Charybdą
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: mellan Skylla och Karybdis
sense_list:
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami


lexentry: pol/między__przyimek__1
written_rep: między
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: mellan
sense_list:
…używany, gdy coś znajduje się pomiędzy obiektami | …określający przedział czasowy | …podkreślający pośredni charakter czegoś | …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców | …zaznaczający możliwość wyboru


lexentry: pol/między_innymi__przysłówek__1
written_rep: między innymi
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: bland annat
sense_list:
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa


lexentry: pol/międzylądowanie__rzeczownik__1
written_rep: międzylądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mellanlandning
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.


lexentry: pol/międzynarodowy_alfabet_fonetyczny__rzeczownik__1
written_rep: międzynarodowy alfabet fonetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: internationella fonetiska alfabetet
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) system znaków stworzony w celu precyzyjnego zapisu wymowy wszystkich mówionych języków świata


lexentry: pol/międzypaństwowy__przymiotnik__1
written_rep: międzypaństwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mellanstatlig
sense_list:
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)


lexentry: pol/międzyplatformowy__przymiotnik__1
written_rep: międzyplatformowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plattformsoberoende
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z możliwością działania, zwłaszcza jednoczesnego, na różnych platformach sprzętowych bądź programowych


lexentry: pol/międzyrostek__rzeczownik__1
written_rep: międzyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fogelement
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
written_rep: mięso mielone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: köttfärs
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miętus__rzeczownik__2
written_rep: miętus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lake
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;


lexentry: pol/miłować__czasownik__1
written_rep: miłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: älska
sense_list:
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością | (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kärlek
sense_list:
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; | silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym | przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność


lexentry: pol/mlask__rzeczownik__1
written_rep: mlask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klickljud
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych


lexentry: pol/mlecz__rzeczownik__1
written_rep: mlecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maskros
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) mniszek lekarski | (botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)


lexentry: pol/mleczaj_rydz__rzeczownik__1
written_rep: mleczaj rydz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riska | tallblodriska
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Lactarius deliciosus Gray, grzyb jadalny występujący w Europie, z kapeluszem barwy cielistoczerwonawej lub w różnych odcieniach pomarańczowej;


lexentry: pol/mleczko_pszczele__rzeczownik__1
written_rep: mleczko pszczele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drottninggelé
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina wytwarzana przez gruczoły gardzielowe młodych robotnic pszczoły miodnej, która służy jako pokarm dla larw oraz dla królowej;


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mjölk
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm | (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;


lexentry: pol/mleko_w_proszku__rzeczownik__1
written_rep: mleko w proszku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mjölkpulver
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mleko, z którego usunięto niemal całą wodę w procesie suszenia, pozostawiając suchy proszek


lexentry: pol/mnemotechnika__rzeczownik__1
written_rep: mnemotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mnemoteknik
sense_list:
sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: munk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
written_rep: mniejszość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoritet
sense_list:
mniejsza część jakiejś całości | (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: mniszek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maskros
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mniszek lekarski (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/mnożenie__rzeczownik__1
written_rep: mnożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiplikation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem


lexentry: pol/mobbing__rzeczownik__1
written_rep: mobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mobbning
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
written_rep: mobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rörlighet
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stark
sense_list:
mający w sobie duże stężenie substancji czynnej | odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia


lexentry: pol/mocznica__rzeczownik__1
written_rep: mocznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uremi
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;


lexentry: pol/model__rzeczownik__1
written_rep: model
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modell
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu; | fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu | kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach


lexentry: pol/modelować__czasownik__1
written_rep: modelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modell-
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków


lexentry: pol/modem__rzeczownik__1
written_rep: modem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;


lexentry: pol/modernizacja__rzeczownik__1
written_rep: modernizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernisering
sense_list:
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej


lexentry: pol/modernizm__rzeczownik__1
written_rep: modernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernism
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
written_rep: modliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bönsyrsa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
written_rep: modlitewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bönbok
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bön
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedja
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
written_rep: modrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lärkträd | lärk
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;


lexentry: pol/modulować__czasownik__1
written_rep: modulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modulera
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (technologia, technika, techniczny) zmieniać parametry sygnału, tonu, dźwięku, głosu w sposób kontrolowany


lexentry: pol/moim_zdaniem__przysłówek__1
written_rep: moim zdaniem
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: i min mening
sense_list:
wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia


lexentry: pol/moje_uszanowanie__wykrzyknik__1
written_rep: moje uszanowanie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: på min ära
sense_list:
tradycyjny, bardzo grzecznościowy zwrot powitalny lub pożegnalny, będący wyrazem głębokiego szacunku wobec rozmówcy


lexentry: pol/mojito__rzeczownik__1
written_rep: mojito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mojito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__1
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mockasin
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1) | (obuwnictwo, obuwniczy) tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__2
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mockasin
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Agkistrodon, rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych | (zoologia, zoologiczny) wąż z rodzaju mokasyn (2.1)


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molekyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/molestować__czasownik__1
written_rep: molestować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antasta
sense_list:
nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości | naprzykrzać się, natrętnie prosić


lexentry: pol/molibdenit__rzeczownik__1
written_rep: molibdenit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molybdenglans | molybdenit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: enmolarig
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe | (chemia, chemiczny) związany z molem, jednostką ilości materii


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: smärre
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji


lexentry: pol/moment_pędu__rzeczownik__1
written_rep: moment pędu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca ruch, zwłaszcza związany z obrotami;


lexentry: pol/monarcha__rzeczownik__1
written_rep: monarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monark
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
written_rep: monarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarki
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monarchia_konstytucyjna__rzeczownik__1
written_rep: monarchia konstytucyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konstitutionell monarki
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, którego ustrojem jest monarchia konstytucyjna (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę ograniczaną przez konstytucję lub jest jedynie symboliczną głową państwa


lexentry: pol/monarchizm__rzeczownik__1
written_rep: monarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarkism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
written_rep: monastyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloster
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mynt
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/monistyczny__przymiotnik__1
written_rep: monistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monistisk
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monizmem, dotyczący monizmu


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
written_rep: monitor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bildskärm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera


lexentry: pol/monitorować__czasownik__1
written_rep: monitorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: övervaka
sense_list:
obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń


lexentry: pol/monizm__rzeczownik__1
written_rep: monizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wizja ustroju państwa, w którym jeden centralny byt zarządza i kontroluje każdym aspektem jego działania


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
written_rep: monodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monodi
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem


lexentry: pol/monofizytyzm__rzeczownik__1
written_rep: monofizytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monofysitism
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;


lexentry: pol/monogamiczny__przymiotnik__1
written_rep: monogamiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monogam
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii


lexentry: pol/monografia__rzeczownik__1
written_rep: monografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monografi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;


lexentry: pol/monokini__rzeczownik__1
written_rep: monokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monokini
sense_list:
bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu


lexentry: pol/monolatria__rzeczownik__1
written_rep: monolatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monolatri
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czczenie jednego, lokalnego bóstwa bez negowania istnienia także obcych bóstw;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
written_rep: monopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monopol
sense_list:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: monosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monosackarid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/monoteista__rzeczownik__1
written_rep: monoteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoteist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteistka__rzeczownik__1
written_rep: monoteistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoteist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
written_rep: monstrancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monstrans
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
written_rep: monsun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monsun
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/montaż__rzeczownik__1
written_rep: montaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montage | montering
sense_list:
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;


lexentry: pol/montaż_filmowy__rzeczownik__1
written_rep: montaż filmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montage
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch oddzielnych ujęć;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
written_rep: monument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monument
sense_list:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/morale__rzeczownik__1
written_rep: morale
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: -moral
sense_list:
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki


lexentry: pol/moratorium__rzeczownik__1
written_rep: moratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moratorium
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności


lexentry: pol/morela__rzeczownik__1
written_rep: morela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aprikos | aprikosträd
sense_list:
(spożywczy) owoce tego drzewa | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
written_rep: morfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morfin
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologiczny__przymiotnik__1
written_rep: morfologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: morfologisk
sense_list:
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii


lexentry: pol/morga__rzeczownik__1
written_rep: morga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bårhus
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania


lexentry: pol/mormonizm__rzeczownik__1
written_rep: mormonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mormonism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;


lexentry: pol/moroszka__rzeczownik__1
written_rep: moroszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjortron
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)


lexentry: pol/morszczuk__rzeczownik__1
written_rep: morszczuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kummel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;


lexentry: pol/mortadela__rzeczownik__1
written_rep: mortadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortadella
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mullbär | mullbärsträd
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: morze Marmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marmarasjön
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hav | sjö
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk_marmurkowy__rzeczownik__1
written_rep: morzyk marmurkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmoralka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku


lexentry: pol/morzyk_sędziwy__rzeczownik__1
written_rep: morzyk sędziwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kragalka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:


lexentry: pol/morświn_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: morświn zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vanlig tumlare
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
written_rep: moskit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moskit
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/most_wiszący__rzeczownik__1
written_rep: most wiszący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hängbro
sense_list:
(budownictwo) rodzaj mostu, w którym pomost wisi w powietrzu, podtrzymywany przez liny lub kable zawieszone na wieżach lub filarach, a nie stoi bezpośrednio na podporach znajdujących się pod mostem


lexentry: pol/most_zwodzony__rzeczownik__1
written_rep: most zwodzony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klaffbro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;


lexentry: pol/moszcz__rzeczownik__1
written_rep: moszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: must
sense_list:
(spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw | (spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
written_rep: moszna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scrotum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motel__rzeczownik__1
written_rep: motel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motell
sense_list:
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;


lexentry: pol/motet__rzeczownik__1
written_rep: motet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowy utwór wokalny, zwykle o charakterze religijnym, wykonywany a cappella lub z minimalnym akompaniamentem, często oparty na łacińskim tekście biblijnym lub liturgicznym


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motorcykel
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motorower__rzeczownik__1
written_rep: motorower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moped | moppe
sense_list:
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;


lexentry: pol/motto__rzeczownik__1
written_rep: motto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motto
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) cytat poprzedzający treść utworu; | idea, którą się ktoś kieruje, wyrażona cytatem


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
written_rep: motyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacka
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fjäril | dagfjäril
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/mowa_ciała__rzeczownik__1
written_rep: mowa ciała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kroppsspråk
sense_list:
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
written_rep: mowa nienawiści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hatpropaganda
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;


lexentry: pol/mowa_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direkt anföring
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;


lexentry: pol/mowa_zależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indirekt anföring
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji


lexentry: pol/moweina__rzeczownik__1
written_rep: moweina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mauvein
sense_list:
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
written_rep: mozaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosaik
sense_list:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/mozzarella__rzeczownik__1
written_rep: mozzarella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mozzarella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mörsare
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mörsare | granatkastare
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;


lexentry: pol/mroczny__przymiotnik__1
written_rep: mroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mörk
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy | pogrążony w mroku


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mörker
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skugga
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów | (przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrstack
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrozić__czasownik__1
written_rep: mrozić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: frysa
sense_list:
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie | powodować zamrażanie; mocno ochładzać | przenikać mrozem, chłodem


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
written_rep: mrówkolew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrlejon
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mässa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;


lexentry: pol/mszał__rzeczownik__1
written_rep: mszał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;


lexentry: pol/mucha_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mucha domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: husfluga
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
written_rep: muchomor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flugsvamp
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muchomor_czerwonawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwonawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodnande flugsvamp
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;


lexentry: pol/muchomor_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: röd flugsvamp
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_mglejarka__rzeczownik__1
written_rep: muchomor mglejarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grå kamskivling
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: muchomor plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panterflugsvamp
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;


lexentry: pol/muchomor_sromotnikowy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor sromotnikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lömsk flugsvamp
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_twardawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor twardawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gråfotad flugsvamp
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita excelsa, Amanita spissa, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brązowej barwie kapelusza, z białoszarymi łatkami na powierzchni;


lexentry: pol/muchołówka_szara__rzeczownik__1
written_rep: muchołówka szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grå flugsnappare
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;


lexentry: pol/muezin__rzeczownik__1
written_rep: muezin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muezzin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
written_rep: muflon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mufflon
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/mufti__rzeczownik__1
written_rep: mufti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mufti
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański duchowny o wykształceniu teologicznym i prawnym; islamski autorytet religijny posiadający kompetencje do interpretowania prawa muzułmańskiego (szarijatu) oraz wydawania opinii prawnych zwanych fatwami


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mugglare
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mukowiscydoza__rzeczownik__1
written_rep: mukowiscydoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cystisk fibros
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;


lexentry: pol/mulcz__rzeczownik__1
written_rep: mulcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komposttäckning
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;


lexentry: pol/multimedia__rzeczownik__1
written_rep: multimedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multimedia
sense_list:
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
written_rep: mundur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uniform
sense_list:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/mur__rzeczownik__1
written_rep: mur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mur
sense_list:
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku | (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny


lexentry: pol/mur_obronny__rzeczownik__1
written_rep: mur obronny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: försvarsmur
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoka, masywna konstrukcja wznoszona wokół miasta, zamku lub innego obiektu w celu ochrony przed atakiem; element fortyfikacji służący do obrony


lexentry: pol/mur_oporowy__rzeczownik__1
written_rep: mur oporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stödmur
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
written_rep: murawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gräsmatta
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/murena__rzeczownik__1
written_rep: murena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muräna
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;


lexentry: pol/murzyn__rzeczownik__1
written_rep: murzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spökskrivare
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
written_rep: musical
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musikal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
written_rep: musicalowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: melodisk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszka__rzeczownik__1
written_rep: muszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluga
sense_list:
(krawiectwo) rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; | (zdrobniale) mucha; mała mucha


lexentry: pol/muszkat__rzeczownik__1
written_rep: muszkat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muskot | muskotträd
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Myristica fragrans Houtt., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;


lexentry: pol/muszkatel__rzeczownik__1
written_rep: muszkatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muskatell
sense_list:
(botanika, botaniczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) gatunek winorośli pochodzącej z rejonów śródziemnomorskich | (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) aromatyczne wino deserowe wytwarzane z różnych szczepów muszkatelu (1.1)


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musköt
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
written_rep: musztra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drill
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/mutualizm__rzeczownik__1
written_rep: mutualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutualism
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) nieodzowna, ścisła współzależność dwóch różnych gatunków czerpiących obopólne korzyści, przy czym jeden gatunek nie jest zdolny do życia bez obecności drugiego


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
written_rep: muza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musa
sense_list:
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty | (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: museum
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzyka_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klassisk musik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nurt muzyki artystycznej o ugruntowanej tradycji europejskiej, obejmujący twórczość komponowaną od średniowiecza po współczesność, opartą na zapisie nutowym i rozwiniętych formach muzycznych


lexentry: pol/muzyka_poważna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka poważna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klassisk musik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka ukształtowana w tradycji europejskiej od średniowiecza po współczesność, oparta na zapisie nutowym, bogatej strukturze formalnej, wykonywana przez zawodowych muzyków, której celem jest realizacja założeń estetycznych i artystycznych


lexentry: pol/muzyka_rozrywkowa__rzeczownik__1
written_rep: muzyka rozrywkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: underhållningsmusik
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka tworzona głównie w celu masowego użytkowania (dla szerokiej publiczności), zabawy czy relaksu, zwykle prosta w formie i łatwa w odbiorze


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
written_rep: muzykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musikvetenskap
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mułła__rzeczownik__1
written_rep: mułła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mulla
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;


lexentry: pol/muślin__rzeczownik__1
written_rep: muślin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muslin
sense_list:
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;


lexentry: pol/mydlnica_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: mydlnica lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: såpnejlika
sense_list:
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;


lexentry: pol/mydło_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: mydło do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raktvål
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bryłka mydła używanego do wytwarzania pianki do golenia


lexentry: pol/mydłodrzew_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: mydłodrzew właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvillajabark
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku mydłodrzew właściwy (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Quillaja saponaria Molina, gatunek drzew z rodziny mydłodrzewowatych;


lexentry: pol/mykoplazma__rzeczownik__1
written_rep: mykoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mycoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datormus | mus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora;


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: husmus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Merganetta armata, niewielki ssak z rodziny myszowatych, powszechnie żyjący w skupiskach ludzkich


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/myszoskoczek__rzeczownik__1
written_rep: myszoskoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ökenråtta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ormvråk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myszołów_włochaty__rzeczownik__1
written_rep: myszołów włochaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fjällvråk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo lagopus, gatunek dużego drapieżnego ptaka, gnieżdżący się na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaktflygplan
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/myślnik__rzeczownik__1
written_rep: myślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tankstreck
sense_list:
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;


lexentry: pol/myślozbrodnia__rzeczownik__1
written_rep: myślozbrodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krimtänk
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;


lexentry: pol/mój_drogi__wykrzyknik__1
written_rep: mój drogi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: bedårande
sense_list:
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
written_rep: mól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mal
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/mówić_jak_do_ściany__czasownik__1
written_rep: mówić jak do ściany
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: som att tala till en vägg
sense_list:
mówić do kogoś, kto nie zwraca uwagi na to, co do niego mówimy lub nie przykłada żadnej wagi do naszych słów


lexentry: pol/mówić_na_ty__czasownik__1
written_rep: mówić na ty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dua
sense_list:
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)


lexentry: pol/mącznica__rzeczownik__1
written_rep: mącznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mjölon
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mącznica (1.1) | (botanika, botaniczny) Arctostaphylos, rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;


lexentry: pol/mądrala__rzeczownik__1
written_rep: mądrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besserwisser
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba przemądrzała, wymądrzająca się, popisująca się swą często wątpliwą wiedzą


lexentry: pol/mądry_Polak_po_szkodzie__przysłowie__1
written_rep: mądry Polak po szkodzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: av skadan blir man vis | av skadan blir man vis, men inte rik | det är lätt att vara efterklok
sense_list:
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
written_rep: mądry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: klok | vis
sense_list:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie | przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony


lexentry: pol/mąka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: mąka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potatismjöl
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mąka uzyskiwana z gotowanych w całości ziemniaków, suszonych i mielonych na proszek;


lexentry: pol/mątew__rzeczownik__1
written_rep: mątew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borste
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniane rozgałęzione mieszadło kuchenne używane do płynów i substancji zagęszczonych (sosów) lub sproszkowanych


lexentry: pol/mąż_zaufania__rzeczownik__1
written_rep: mąż zaufania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förtroendeman
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której dana grupa powierzyła określone obowiązki społeczne;


lexentry: pol/męczennica__rzeczownik__1
written_rep: męczennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martyr
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która zginęła za wiarę lub inną ideę


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martyr
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/męski__przymiotnik__1
written_rep: męski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: manlig | maskulin
sense_list:
dotyczący mężczyzny, przeznaczony dla mężczyzny | (biologia, biologiczny) zawierający cechy, organy (głównie płciowe) właściwe samcom


lexentry: pol/męskość__rzeczownik__1
written_rep: męskość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virilitet
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny; | (seksuologia, seksuologiczny) potencja seksualna mężczyzny


lexentry: pol/mętny__przymiotnik__1
written_rep: mętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mörk
sense_list:
bez dokładnego określenia czy przybliżenia | dający poczucie niepewności | w chaosie, trudny do zrozumienia


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gruvarbetare
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tonåring
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
written_rep: młodoturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ungturk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: råmjölk
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammare
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młot_pneumatyczny__rzeczownik__1
written_rep: młot pneumatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tryckluftsborr
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie robocze wykorzystujące energię sprężonego powietrza do wykonywania szybkich, powtarzalnych uderzeń, przeznaczone do rozbijania i kucia twardych powierzchni;


lexentry: pol/młoteczek__rzeczownik__1
written_rep: młoteczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammare
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vattenkvarn
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvarn
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy


lexentry: pol/młynek_do_kawy__rzeczownik__1
written_rep: młynek do kawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaffekvarn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy


lexentry: pol/młóto__rzeczownik__1
written_rep: młóto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drav
sense_list:
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duggregn | dugg
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: på | av
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_miejscu__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na miejscu
min_sense_num: 03
trans_list: i stället för
sense_list:
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu


lexentry: pol/na_pohybel__wykrzyknik__1
written_rep: na pohybel
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: ned med
sense_list:
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia


lexentry: pol/nabijać__czasownik__3
written_rep: nabijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: härma
sense_list:
(potocznie, potoczny) oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förvärv
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patron
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epitel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nachalny__przymiotnik__1
written_rep: nachalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: framfusig
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który niegrzecznie domaga się czegoś | (potocznie, potoczny) świadczący o czyimś natręctwie, czyjejś nachalności


lexentry: pol/nachos__rzeczownik__1
written_rep: nachos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nachos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episiotomi | perineotomi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: nacjonalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nationalistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primat
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie__rzeczownik__1
written_rep: naczynie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kärl
sense_list:
rodzaj pojemnika używanego, zwykle do przechowywania, przyrządzania lub serwowania jedzenia | (biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapillär
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
written_rep: nadajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sändare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadawca__rzeczownik__1
written_rep: nadawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avsändare
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę | ten, kto nadaje komunikat, wiadomość


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nadprzewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supraledning
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: nadrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: överordnad
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo nadrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie nadrzędne)


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: store
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadstępka__rzeczownik__1
written_rep: nadstępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kölsvin
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek wodoru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: väteperoxid
sense_list:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;


lexentry: pol/nadwaga__rzeczownik__1
written_rep: nadwaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: övervikt
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne; | nadmierna waga czegoś


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: nadwrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: överkänslighet
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: översynthet
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nadzieja__rzeczownik__1
written_rep: nadzieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hopp | förhoppning
sense_list:
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy | osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia


lexentry: pol/nadzienie__rzeczownik__1
written_rep: nadzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: köttfärs
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
written_rep: nafta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotogen
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
written_rep: naftalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naftalen
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/nagadać__czasownik__1
written_rep: nagadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fat
sense_list:
(potocznie, potoczny) obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biljettförsäljare (illegal)
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visp
sense_list:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/nagietek__rzeczownik__1
written_rep: nagietek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ringblomma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)


lexentry: pol/nagniotek__rzeczownik__1
written_rep: nagniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liktorn
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrogowacenie naskórka w postaci twardego, wrastającego guzka, powstające głównie na kończynach;


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
written_rep: nagrobek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravsten
sense_list:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/nagrywarka__rzeczownik__1
written_rep: nagrywarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brännare
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (informatyka, informatyczny) urządzenie służące do zapisywania danych na płytach CD lub DVD;


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
written_rep: najem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyra
sense_list:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/najemnik__rzeczownik__1
written_rep: najemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anställd
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny


lexentry: pol/naklejka__rzeczownik__1
written_rep: naklejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dekal
sense_list:
zadrukowany papier lub folia plastikowa z warstwą kleju na jednej stronie, umożliwiającej przyklejenie do czegoś;


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dra upp | vrida upp
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: driva på | egga | elda på | stimulera
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wpływać na kogoś, sprawiając że nabiera więcej chęci i energii do działania


lexentry: pol/nakładać__czasownik__1
written_rep: nakładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ålägga
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: likör
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) alkoholowy napój przygotowany z owoców, ziół, korzeni, zalanych spirytusem


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinktur
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo


lexentry: pol/naleśnik__rzeczownik__1
written_rep: naleśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pannkaka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;


lexentry: pol/nalot__rzeczownik__1
written_rep: nalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: razzia
sense_list:
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.


lexentry: pol/nalot_dywanowy__rzeczownik__1
written_rep: nalot dywanowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bombmatta
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak lotniczy z użyciem samolotów bombowych, mający na celu całkowite zniszczenie wyznaczonego terenu;


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
written_rep: namiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tält
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/namiętność__rzeczownik__1
written_rep: namiętność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affekt
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką | stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej


lexentry: pol/nano-__przedrostek__1
written_rep: nano-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: nano-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary miliard razy mniejsze od podstawowych | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z małymi rozmiarami lub niskim wzrostem


lexentry: pol/nanotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: nanotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanoteknik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się tworzeniem i zastosowaniem materiałów oraz urządzeń w skali nanometrycznej (1–100 nm) czyli na poziomie pojedynczych atomów i cząsteczek;


lexentry: pol/napalm__rzeczownik__1
written_rep: napalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: napalm
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja stosowana do zagęszczania lekkich paliw ciekłych w celu zwiększenia ich skuteczności jako bojowych środków zapalających; także gotowa zagęszczona mieszanina paliwowa;


lexentry: pol/napar__rzeczownik__1
written_rep: napar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avkok
sense_list:
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;


lexentry: pol/naparstnica__rzeczownik__1
written_rep: naparstnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fingerborgsblomma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Digitalis, rodzaj trujących roślin zielnych z rodziny babkowatych, o dużych, dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/napierśnik__rzeczownik__1
written_rep: napierśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bröstharnesk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz będący częścią zbroi, osłaniającą piersi


lexentry: pol/napisy__rzeczownik__1
written_rep: napisy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: text
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tekst wyświetlany na ekranie podczas projekcji filmu lub nadawania programu telewizyjnego w celu przetłumaczenia dialogów lub udostępnienia ich osobom niedosłyszącym;


lexentry: pol/napisy_końcowe__rzeczownik__1
written_rep: napisy końcowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eftertext
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dodawana na końcu filmu, programu telewizyjnego itp., lista nazwisk aktorów obsady i osób zaangażowanych w produkcję


lexentry: pol/napięcie__rzeczownik__1
written_rep: napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spänning
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia | stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją | (fizyka, fizyczny) naprężenie


lexentry: pol/napomykać__czasownik__1
written_rep: napomykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antyda
sense_list:
wspominać coś mimochodem, nie wprost, delikatnie zasugerować lub powiedzieć coś krótko i nieformalnie


lexentry: pol/naprawiacz__rzeczownik__1
written_rep: naprawiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reparatör
sense_list:
osoba, która naprawia jakieś urządzenie lub rzecz, usuwa usterkę i przywraca przydatność danego przedmiotu


lexentry: pol/naprężenie__rzeczownik__1
written_rep: naprężenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragspänning
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stan pozostawania w stanie pomiędzy dwiema lub więcej siłami, które działają w opozycji do siebie


lexentry: pol/napój_energetyzujący__rzeczownik__1
written_rep: napój energetyzujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: energidryck
sense_list:
napój, zwykle gazowany i bezalkoholowy, zawierający substancje pobudzające, takie jak kofeina czy tauryna;


lexentry: pol/napór__rzeczownik__1
written_rep: napór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tryck
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię; | (przenośnie, przenośnia) silne oddziaływanie | silna presja fizyczna na coś lub kogoś


lexentry: pol/napęd__rzeczownik__1
written_rep: napęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drivenhet
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi | coś, co pobudza kogoś lub coś do działania


lexentry: pol/naramiennik__rzeczownik__1
written_rep: naramiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axelband
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) umieszczony na ramieniu munduru pasek materiału, służący do zamocowania odznak stopni wojskowych lub innych odznak przynależności;


lexentry: pol/narciarstwo_wodne__rzeczownik__1
written_rep: narciarstwo wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vattenskida
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa obejmująca trzy konkurencje: slalom, skoki i jazdę figurową na nartach wodnych;


lexentry: pol/narciarz__rzeczownik__1
written_rep: narciarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skidåkare | skidlöpare
sense_list:
(sport, sportowy) osoba jeżdżąca na nartach – po śniegu lub wodzie; także: zawodnik uprawiający narciarstwo


lexentry: pol/narcyz__rzeczownik__1
written_rep: narcyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narciss
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2) | (botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
written_rep: narcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narcissism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nardus
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym


lexentry: pol/narkolepsja__rzeczownik__1
written_rep: narkolepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narkolepsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;


lexentry: pol/narodowość__rzeczownik__1
written_rep: narodowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalitet
sense_list:
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
written_rep: narodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nationell | national-
sense_list:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narodowy_socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: narodowy socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalsocialism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) nazizm;


lexentry: pol/narodziny__rzeczownik__1
written_rep: narodziny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: födelse
sense_list:
akt przyjścia na świat potomstwa, dziecka | (przenośnie, przenośnia) powstanie, początek, rozpoczęcie się czegoś


lexentry: pol/narracja__rzeczownik__1
written_rep: narracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berättelse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sposób wypowiedzi w epickim utworze literackim lub w filmie prezentującej świat przedstawiony;


lexentry: pol/narracyjny__przymiotnik__1
written_rep: narracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: berättelse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiający sobą występujące po kolei zdarzenia; stanowiący narrację


lexentry: pol/narta__rzeczownik__1
written_rep: narta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skida
sense_list:
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;


lexentry: pol/nartnik__rzeczownik__1
written_rep: nartnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skräddare
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodziny Gerridae, nartnikowatych, z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, który potrafi chodzić po powierzchni wody


lexentry: pol/narty_wodne__rzeczownik__1
written_rep: narty wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vattenskida
sense_list:
(sport, sportowy) sprzęt sportowy składający się z jednej lub dwóch desek podobnych do nart śniegowych, tylko szerszych, z uchwytami na nogi, służący do ślizgania się po wodzie, będąc przyczepionym do motorówki


lexentry: pol/narwal__rzeczownik__1
written_rep: narwal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narval
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Monodon monoceros, duży ssak morski z charakterystycznym pojedynczym, spiralnie skręconym kłem, żyjący w morzach arktycznych;


lexentry: pol/narybek__rzeczownik__1
written_rep: narybek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiskyngel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;


lexentry: pol/narzecze__rzeczownik__1
written_rep: narzecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialekt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego; | (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka; | (językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna o zasięgu szerszym niż dialekt i gwara;


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
written_rep: narzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verktyg | redskap
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;


lexentry: pol/nasienie__rzeczownik__1
written_rep: nasienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sagge
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
written_rep: nasiono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frö
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/nastawa_ołtarzowa__rzeczownik__1
written_rep: nastawa ołtarzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altartavla
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;


lexentry: pol/nastawnik__rzeczownik__1
written_rep: nastawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: controller
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą


lexentry: pol/nastrajać__czasownik__1
written_rep: nastrajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: få i rätt stämning
sense_list:
nadawać właściwy ton instrumentowi muzycznemu | wprowadzić kogoś w jakiś nastrój; powodować dane samopoczucie u kogoś


lexentry: pol/naszpikować__czasownik__1
written_rep: naszpikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: späcka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wprowadzić do wnętrza produktu spożywczego (najczęściej mięsa) kawałki tłuszczu (słoniny) lub inne dodatki smakowe, wbijając je głęboko w strukturę produktu | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) umieścić w tekście, wypowiedzi lub utworze artystycznym nienaturalnie dużą liczbę cytatów, terminów specjalistycznych, zapożyczeń lub innych powtarzających się elementów


lexentry: pol/naszywka__rzeczownik__1
written_rep: naszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapp
sense_list:
naszyty na odzież (w szczególności na mundur) niewielki kawałek tkaniny z napisem lub znakiem, jako emblemat wyróżniający


lexentry: pol/nasączać__czasownik__1
written_rep: nasączać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: blötlägga
sense_list:
wprowadzać ciecz do czegoś tak, aby materiał, substancja lub powierzchnia ją wchłonęła lub była wilgotna


lexentry: pol/naturalista__rzeczownik__1
written_rep: naturalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naturalist
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz, który tworzy w nurcie naturalizmu literackiego


lexentry: pol/naturalizacja__rzeczownik__1
written_rep: naturalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naturalisation
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces utrwalania się obcego gatunku w nowym środowisku; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie cudzoziemcowi obywatelstwa państwa, na terytorium którego się osiedlił;


lexentry: pol/naturalizm__rzeczownik__1
written_rep: naturalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naturalism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek usiłujący tłumaczyć wszystkie zjawiska działaniem praw natury; | (książkowy) uwypuklenie czegoś brutalnego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek powstały we Francji w XIX w., zakładający jak najwierniejsze ukazywanie życia, podkreślający czynniki biologiczne towarzyszące człowiekowi; ; | (pedagogika, pedagogiczny) kierunek oparty na założeniu, że pracę wychowawczą należy przystosować do psychologicznej natury dziecka | (socjologia, socjologiczny) kierunek zakładający, że społeczeństwo jest integralną częścią przyrody, a jej prawa rządzą procesami społecznymi;


lexentry: pol/naturalny__przymiotnik__1
written_rep: naturalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: naturlig
sense_list:
charakterystyczny dla natury | najbardziej powszechny, zwykły | wykonany z surowców występujących w naturze


lexentry: pol/naturalny__przymiotnik__1
written_rep: naturalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą naturalną, czyli nieujemną (albo według innych definicji dodatnią) liczbą całkowitą.


lexentry: pol/natywny__przymiotnik__1
written_rep: natywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inhemsk
sense_list:
(informatyka, informatyczny) właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itd. | rodzimy | taki, jak w warunkach naturalnych


lexentry: pol/nauka__rzeczownik__1
written_rep: nauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vetenskap | lära
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;


lexentry: pol/nauki_polityczne__rzeczownik__1
written_rep: nauki polityczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statskunskap
sense_list:
nauki zajmujące się problemami dotyczącymi polityki oraz zdobywaniem i sprawowaniem władzy w państwie;


lexentry: pol/nawa__rzeczownik__1
written_rep: nawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skepp
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;


lexentry: pol/nawalić__czasownik__1
written_rep: nawalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: svika
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy | (potocznie, potoczny) zepsuć się


lexentry: pol/nawet__partykuła__1
written_rep: nawet
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: till och med
sense_list:
…wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru | …wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją


lexentry: pol/nawias__rzeczownik__1
written_rep: nawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parentes
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; | (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)


lexentry: pol/nawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: nawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lovart
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mający tendencję do samoistnego obracania dzioba w stronę wiatru


lexentry: pol/nawiew__rzeczownik__1
written_rep: nawiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fläkt
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) instalacja lub element systemu wentylacyjnego służący do wdmuchiwania powietrza


lexentry: pol/nawigacja__rzeczownik__1
written_rep: nawigacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navigation | sjöfart
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) nauka o prowadzeniu statków wodnych lub powietrznych


lexentry: pol/nawigacja_zliczeniowa__rzeczownik__1
written_rep: nawigacja zliczeniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: död räkning
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) określanie pozycji statku lub samolotu na podstawie ostatniej zmierzonej pozycji obiektu oraz szacunków jego prędkości, kursu oraz czasu podróży;


lexentry: pol/nawigator__rzeczownik__1
written_rep: nawigator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navigatör
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) oficer na pokładzie statku lub samolotu zajmujący się nawigacją


lexentry: pol/nawracać__czasownik__1
written_rep: nawracać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: omvända
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pobudzać wiarę przez przyjęcie nowej religii lub poprzez powrót do życia zgodnego z zasadami swojej wiary


lexentry: pol/nawyk__rzeczownik__1
written_rep: nawyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vana
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
written_rep: nawóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gödsel
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;


lexentry: pol/nazarejczyk__rzeczownik__1
written_rep: nazarejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasaré
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (dawniej, dawny) Jezus Chrystus | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek sekty judeochrześcijańskiej;


lexentry: pol/nazewnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nazewnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: namnforskning
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogół nazw własnych, tj. osobowych i miejscowych oraz dział językoznawstwa zajmujący się nimi


lexentry: pol/naziemny__przymiotnik__1
written_rep: naziemny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jordisk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi, a nie na drzewach czy innych poziomach


lexentry: pol/nazista__rzeczownik__1
written_rep: nazista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik nazizmu


lexentry: pol/nazistowski__przymiotnik__1
written_rep: nazistowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nazistisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nazizmem lub nazistami, dotyczący nazizmu lub nazistów


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
written_rep: nazizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/nałóg__rzeczownik__1
written_rep: nałóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beroende | missbruk
sense_list:
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;


lexentry: pol/naśladowanie__rzeczownik__1
written_rep: naśladowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efterapning
sense_list:
wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni


lexentry: pol/neandertalczyk__rzeczownik__1
written_rep: neandertalczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neandertalare | neandertalmänniska
sense_list:
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;


lexentry: pol/nefrolog__rzeczownik__1
written_rep: nefrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nefrolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nerek


lexentry: pol/negocjacje__rzeczownik__1
written_rep: negocjacje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förhandling
sense_list:
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.


lexentry: pol/nekromancja__rzeczownik__1
written_rep: nekromancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekromanti
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;


lexentry: pol/nekroza__rzeczownik__1
written_rep: nekroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nekros
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalny proces obumierania komórek lub tkanek spowodowany urazem, niedokrwieniem, zakażeniem, toksynami lub innymi czynnikami patologicznymi


lexentry: pol/nektar__rzeczownik__1
written_rep: nektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nektar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty | (mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność | (spożywczy) gęsty napój z przecieru owocowego


lexentry: pol/neofaszystowski__przymiotnik__1
written_rep: neofaszystowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neofascist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z neofaszyzmem, właściwy neofaszyzmowi lub neofaszystom


lexentry: pol/neofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: neofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neofascism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna doktryna polityczna lub ideologia, nawiązująca do faszyzmu;


lexentry: pol/neoliberalizm__rzeczownik__1
written_rep: neoliberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nyliberalism
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nurt we współczesnej myśli ekonomicznej głoszący zasady liberalizmu gospodarczego i wolnego rynku przy ograniczonej do minimum ingerencji państwa w gospodarkę;


lexentry: pol/neonatologia__rzeczownik__1
written_rep: neonatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neonatalogi
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalizacja medyczna zajmująca się noworodkami, ich rozwojem, schorzeniami i wadami rozwojowymi;


lexentry: pol/neoplatoński__przymiotnik__1
written_rep: neoplatoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nyplatonsk
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z neoplatonizmen lub neoplatonikami, dotyczący neoplatonizmu lub neoplatoników


lexentry: pol/neoproterozoik__rzeczownik__1
written_rep: neoproterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoproterozoikum
sense_list:
(geologia, geologiczny) ostatnia, najmłodsza era (lub eratem) proterozoiku, trwająca 1000 – 542 milionów lat temu;


lexentry: pol/neowagina__rzeczownik__1
written_rep: neowagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neovagina
sense_list:
(medycyna, medyczny) wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)


lexentry: pol/neptunizm__rzeczownik__1
written_rep: neptunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neptunism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geologia, geologiczny) teoria geologiczna głosząca, że wszystkie skały na Ziemi powstały w wyniku krystalizacji i osadzania się substancji mineralnych z wody morskiej


lexentry: pol/nerd__rzeczownik__1
written_rep: nerd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nörd
sense_list:
osoba pasjonująca się naukami ścisłymi, informatyką, grami komputerowymi itp. kosztem nieprzystosowania do życia społecznego, niezdolności utrzymywania stosunków towarzyskich lub niedbałości o formę fizyczną;


lexentry: pol/nerpa__rzeczownik__1
written_rep: nerpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vikare
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pusa hispida, mała foka o ciemnym futrze z jasnymi kolistymi plamami, żyje w głównie morzach arktycznych;


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
written_rep: nerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nerv
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych; | (botanika, botaniczny) włókno w roślinach, głównie liściach, służące przewodzeniu i wzmacnianiu;


lexentry: pol/nerwica__rzeczownik__1
written_rep: nerwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuros
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;


lexentry: pol/nerytyczny__przymiotnik__1
written_rep: nerytyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neritisk
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) odnoszący się do strefy płytkich wód przybrzeżnych


lexentry: pol/nestor__rzeczownik__1
written_rep: nestor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nestor
sense_list:
(książkowy) lub (podniośle) najstarszy członek zrzeszenia, najbardziej doświadczony, najpoważniejszy przedstawiciel jakiejś zbiorowości; ktoś darzony powszechnym szacunkiem


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
written_rep: nestorianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nestorianism
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/netykieta__rzeczownik__1
written_rep: netykieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: netikett
sense_list:
zbiór zasad obowiązujących w Internecie, np. w społecznościach internetowych, na forach, IRC-u, czacie itp.;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
written_rep: neurastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurasteni
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
written_rep: neurobiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurovetenskap
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neurochirurgia__rzeczownik__1
written_rep: neurochirurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurokirurgi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem operacyjnym i diagnostyką części chorób układu nerwowego;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
written_rep: neuroleptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuroleptikum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neurolog__rzeczownik__1
written_rep: neurolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu nerwowego


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
written_rep: neuron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuron
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuropatia__rzeczownik__1
written_rep: neuropatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuropati
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy dotykający nerwy, zaburzający przewodzenie informacji ruchowych i czuciowych wzdłuż włókien nerwowych, wywołujący ból, drętwienie, mrowienie, uczucie palenia i osłabienia kończyn;


lexentry: pol/neuroprzekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: neuroprzekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurotransmittor
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja wydzielana przez synapsy komórek nerwowych, która umożliwia przekazywanie sygnałów pomiędzy komórkami nerwowymi


lexentry: pol/neuroróżnorodność__rzeczownik__1
written_rep: neuroróżnorodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurodiversitet
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) termin oznaczający uznawanie i szanowanie wyjątkowych sposobów funkcjonowania mózgu poszczególnych osób, obejmując szereg różnic neurologicznych, w tym ADHD, spektrum autyzmu, dysleksję, synestezję i inne bez patologizowania ich;


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
written_rep: neutralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutralitet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
written_rep: neutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutrino
sense_list:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/ni_pies,_ni_wydra__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ni pies, ni wydra
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: varken hackat eller malet
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś o czym trudno powiedzieć coś konkretnego, czego nie można określić znanymi pojęciami


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ingenting | inget
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nie-__przedrostek__1
written_rep: nie-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: o-
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przymiotników złożonych oznaczający… | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon czasowników pochodnych od podstaw dziś rzadkich lub nieużywanych | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon nielicznych zaimków i liczebników mających inne znaczenie z przeczeniem „nie” i bez przeczenia (w tym drugim przypadku pisane osobno) | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon przysłówków złożonych utworzonych od zaprzeczonych przymiotników, od imiesłowów czynnych lub od imiesłowów biernych | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon rzeczowników złożonych… | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon wyrazów pochodnych, utworzonych za pomocą różnych sufiksów od innych wyrazów połączonych z „nie-” lub od wyrazów podstawowych, które mają „nie-” w swoim składzie słowotwórczym | (językoznawstwo, językoznawczy) pierwszy człon złożonych imiesłowów przymiotnikowych | niemożliwość realizacji tego, co oznacza czasownik, od którego pochodzi przymiotnik | oznaczający brak lub przeciwieństwo do tego, co oznacza rzeczownik podstawowy | stanowiących nazwę wykonawców czynności lub nosicieli cech | zakończonych na -nie, -cie, oznaczający ich zaprzeczenie | zazwyczaj zaprzeczenie znaczenia przymiotnika podstawowego; znaczny lub znikomy stopień nasilenia cechy, którą nazywa przymiotnik podstawowy


lexentry: pol/nie_ma__czasownik__1
written_rep: nie ma
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: det finns inte
sense_list:
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje | forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: inget ont som inte har något gott med sig
sense_list:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/nie_mieć_wszystkich_w_domu__związek_frazeologiczny__1
written_rep: nie mieć wszystkich w domu
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ha en skruv lös
sense_list:
(potocznie, potoczny) zachowywać się odmiennie od standardów, irracjonalnie, naiwnie, wbrew czyimś oczekiwaniom, być niespełna rozumu


lexentry: pol/nieagresja__rzeczownik__1
written_rep: nieagresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nonaggression
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewystępowanie zbrojne jednego państwa przeciwko innemu


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: farlig | vådlig
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blå
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: himmel | sky
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;


lexentry: pol/niech_odpoczywa_w_pokoju__wykrzyknik__1
written_rep: niech odpoczywa w pokoju
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: vila i frid
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę


lexentry: pol/niecierpek__rzeczownik__1
written_rep: niecierpek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balsam
sense_list:
(botanika, botaniczny) Impatiens, rodzaj roślin zielnych z rodziny niecierpkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju niecierpek (1.1)


lexentry: pol/nieco__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nieco
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 02
trans_list: lite
sense_list:
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości) | zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy


lexentry: pol/nieczułość__rzeczownik__1
written_rep: nieczułość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: känslolöshet
sense_list:
(rzeczownik odprzymiotnikowy) od: nieczuły | odporność na coś, nieodczuwanie czegoś ((na przykład) bólu)


lexentry: pol/niedemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: niedemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: odemokratisk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) będący zaprzeczeniem demokracji; inny niż demokratyczny


lexentry: pol/niedobitek__rzeczownik__1
written_rep: niedobitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efterlevande
sense_list:
osoba ocalała z pogromu, ludobójstwa, więzienia, katastrofy naturalnej, itp., zazwyczaj jedna z nielicznych


lexentry: pol/niedobrze__przysłówek__1
written_rep: niedobrze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: dåligt
sense_list:
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy | w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny | źle pod względem fizycznym


lexentry: pol/niedochodowy__przymiotnik__1
written_rep: niedochodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: icke-vinstdrivande
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) z zasady nastawiony nie na osiąganie zysków, ale na realizację celów np. charytatywnych, oświatowych


lexentry: pol/niedoczas__rzeczownik__1
written_rep: niedoczas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tidsnöjd
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja w partii szachowej, kiedy jednemu lub obydwojgu graczom grozi przegrana z powodu przekroczenia limitu czasu


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
written_rep: niedojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grön
sense_list:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie | o owocu, warzywie: taki, który jeszcze nie nadaje się do jedzenia


lexentry: pol/niedokrwienie__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ischemi
sense_list:
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;


lexentry: pol/niedowiarek__rzeczownik__1
written_rep: niedowiarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateist
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba niedowierzająca lub niewierząca | (potocznie, potoczny) osoba sceptycznie nastawiona do czegoś przyjmowanego przez innych


lexentry: pol/niedożywienie__rzeczownik__1
written_rep: niedożywienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undernäring
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isbjörn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niejednoznaczność__rzeczownik__1
written_rep: niejednoznaczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tvetydighet
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie | (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne


lexentry: pol/nieleczony__przymiotnik__1
written_rep: nieleczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: obehandlad
sense_list:
(medycyna, medyczny) o pacjencie niepoddany ani niepoddawany zabiegom przywracającym zdrowie lub eliminującym stan chorobowy


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
written_rep: nielegał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förbjuden
sense_list:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/nieletni__rzeczownik__1
written_rep: nieletni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tonåring
sense_list:
w prawie karnym: osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie ukończyła 17. roku życia


lexentry: pol/nieludzki__przymiotnik__1
written_rep: nieludzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: omänsklig
sense_list:
nie taki, jaki powinien cechować człowieka i stosunki między ludźmi | nie taki, jaki jest właściwy człowiekowi, przerastający możliwości czy siły człowieka


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
written_rep: niemal
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: nästan
sense_list:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było


lexentry: pol/niemetal__rzeczownik__1
written_rep: niemetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icke-metall
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny, który nie wykazuje żadnych właściwości metalicznych, np. nie przewodzi prądu elektrycznego;


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tyska | tysk
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/niemieckojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: niemieckojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tyskspråkig
sense_list:
posługujący się językiem niemieckim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem niemieckim | spisany, stworzony w języku niemieckim


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
written_rep: niemniej jednak
min_sense_num: 01
trans_list: icke desto mindre
sense_list:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/niemobilność__rzeczownik__1
written_rep: niemobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orörlighet
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co niemobilne; trudność wprowadzenia w ruch; brak zdolności do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
written_rep: nienawidzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hata
sense_list:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieobecny__przymiotnik__1
written_rep: nieobecny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frånvarande
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) będący myślami gdzie indziej | taki, którego nie ma tam, gdzie być powinien lub gdzie się go spodziewa


lexentry: pol/nieobliczalny__przymiotnik__1
written_rep: nieobliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oberäknelig
sense_list:
niedający się przewidzieć lub wytłumaczyć | reagujący w sposób nieoczekiwany | taki, którego nie można obliczyć


lexentry: pol/nieodmienny__przymiotnik__1
written_rep: nieodmienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oböjlig
sense_list:
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same


lexentry: pol/nieodpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: nieodpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oansvarig
sense_list:
taki, który nie poczuwa się do odpowiedzialności za swoje czyny, nie przewiduje konsekwencji, na którym nie można polegać


lexentry: pol/niepełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: niepełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoritet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
written_rep: niepoczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galenskap
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepoliczalny__przymiotnik__1
written_rep: niepoliczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oräknebar
sense_list:
(o rzeczownikach) taki, który ma tylko liczbę pojedynczą i nie może mieć przedimka nieokreślonego | taki, który nie daje się policzyć


lexentry: pol/nieposłuszeństwo_obywatelskie__rzeczownik__1
written_rep: nieposłuszeństwo obywatelskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civil olydnad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) świadome złamanie prawa w imię wyższych wartości, walki politycznej lub dobra społeczeństwa;


lexentry: pol/nieprzyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: nieprzyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiende
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk | ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
written_rep: nieruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fastighet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
written_rep: nierząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostitution
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nierówność__rzeczownik__1
written_rep: nierówność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olikhet
sense_list:
brak równości, nierównowaga lub brak sprawiedliwości | (matematyka, matematyczny) wyrażenia algebraiczne połączone znakiem , ≤ lub ≥, określającym warunek jaki mają spełniać rozwiązania;


lexentry: pol/nierówny__przymiotnik__1
written_rep: nierówny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ojämn
sense_list:
niemający równej, gładkiej, jednolitej powierzchni | mający zmienne tempo | mający nieregularny kształt


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
written_rep: nieskończoność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oändlighet
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej | (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg | (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną | brak końca i granic w czasie | brak końca i granic w przestrzeni


lexentry: pol/niesmaczny__przymiotnik__1
written_rep: niesmaczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: osmaklig
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) źle smakujący | (przenośnie, przenośnia) niegrzeczny, ordynarny, wzbudzający niesmak, w złym smaku


lexentry: pol/niesporczak__rzeczownik__1
written_rep: niesporczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: björndjur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Tardigrada, typ bardzo małych zwierząt bezkręgowych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z typu niesporczak (1.1)


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
written_rep: nieszpułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mispel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński | (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna | owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu


lexentry: pol/nietknięty__przymiotnik__1
written_rep: nietknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jungfrulig
sense_list:
(książkowy) zachowany w stanie pierwotnym | taki, który jeszcze nie był badany, którym jeszcze nikt nie zajmował się


lexentry: pol/nieudacznik__rzeczownik__1
written_rep: nieudacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förlorare
sense_list:
(potocznie, potoczny) (deprecjatywny) człowiek nieudolny,osoba, której nie wiedzie się; życiowy pechowiec


lexentry: pol/nieufny__przymiotnik__1
written_rep: nieufny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: misstänksam
sense_list:
niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie | wyrażający niedowierzanie, świadczący o niedowierzaniu


lexentry: pol/niewart_złamanego_grosza__przymiotnik__1
written_rep: niewart złamanego grosza
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inte värd ett rött öre
sense_list:
(potocznie, potoczny) oceniany negatywnie, niezasługujący na zaufanie, bezwartościowy, lichy, nienadający się do niczego


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oviktig
sense_list:
niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek | o człowieku: mający małe możliwości, niewiele znaczący


lexentry: pol/niewiadoma__rzeczownik__1
written_rep: niewiadoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: främling
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wielkość poszukiwana w równaniu lub nierówności, zwykle oznaczona literą x, y, lub z


lexentry: pol/niewiara__rzeczownik__1
written_rep: niewiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klentrogenhet
sense_list:
brak wiary w boga, odrzucanie dogmatów religijnych, niewierzenie | brak wiary w coś, niepewność co do czegoś


lexentry: pol/niewierny_Tomasz__rzeczownik__1
written_rep: niewierny Tomasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tvivlande Tomas
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek skrajnie nieufny, który nie uwierzy w coś, dopóki tego nie zobaczy i nie dotknie, stwierdzając fakt namacalnie


lexentry: pol/niewierząca__rzeczownik__1
written_rep: niewierząca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icke-troende
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta, która nie wyznaje żadnej religii, która nie wierzy w istnienie danego Boga


lexentry: pol/niewierzący__imiesłów_przymiotnikowy__1
written_rep: niewierzący
part_of_speech: participleAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: icke-troende
sense_list:
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
written_rep: niewinność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oskuld
sense_list:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slaveri
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewybredny__przymiotnik__1
written_rep: niewybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anspråkslös
sense_list:
niebędący wybrednym; nieprzywiązujący wagi do wyboru czegoś; taki, któremu łatwo dogodzić | w złym guście


lexentry: pol/niewydolność_serca__rzeczownik__1
written_rep: niewydolność serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjärtinsufficiens
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej


lexentry: pol/niewypłacalność__rzeczownik__1
written_rep: niewypłacalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolvens
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) sytuacja, kiedy dłużnik nie ma możliwości spłaty swoich zobowiązań z posiadanego majątku;


lexentry: pol/niewątpliwie__przysłówek__1
written_rep: niewątpliwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: tvivelsutan | otvivelaktigt | tveklöst | obestridligen | onekligen
sense_list:
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missnöje | missbelåtenhet
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
written_rep: niezależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oberoende | självständig | suverän | fri | oavhängig
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie


lexentry: pol/nieznośny__przymiotnik__1
written_rep: nieznośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: odräglig
sense_list:
taki, którego nie da się znieść; bardzo męczący | o człowieku: nieprzyjemny w obejściu, w zachowaniu


lexentry: pol/niezręczny__przymiotnik__1
written_rep: niezręczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: drummel
sense_list:
niemający sprytu, biegłości, znajomości czegoś | niemający zręczności, (także, też) świadczący o braku zręczności


lexentry: pol/nieładny__przymiotnik__1
written_rep: nieładny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oskön
sense_list:
niezgodny z normami obyczajowymi; wywołujący dezaprobatę | taki, który nie jest ładny; pozbawiony urody


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
written_rep: niełupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nötfrukt
sense_list:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihilism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nimfa__rzeczownik__1
written_rep: nimfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nymf
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody | (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów


lexentry: pol/niski__przymiotnik__1
written_rep: niski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: låg
sense_list:
mający mały wymiar w pionie | mały w porównaniu z innymi na skali jakiejś wartości | oceniany ujemnie w sensie moralnym


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nisch
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wnęka w ścianie budynku, zwykle będąca ramą architektoniczną dla rzeźby


lexentry: pol/niszczyciel__rzeczownik__2
written_rep: niszczyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: jagare
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;


lexentry: pol/nitrogliceryna__rzeczownik__1
written_rep: nitrogliceryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitroglycerin
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista, wybuchowa ciecz o wzorze sumarycznym C3H5N3O9, używana głównie w produkcji dynamitu oraz jako lek rozszerzający naczynia krwionośne;


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
written_rep: niziołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bastard
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/nić_dentystyczna__rzeczownik__1
written_rep: nić dentystyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tandtråd
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) cienki, elastyczny pasek włókna (zazwyczaj nylonowego lub teflonowego), który służy do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych;


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: än
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/no_to_co__fraza_partykułowa__1
written_rep: no to co
min_sense_num: 01
trans_list: än sen | än sen då
sense_list:
(potocznie, potoczny) sygnalizuje, że mówca uważa dane zdarzenie lub argument za nieistotne, lub ma do niego lekceważący stosunek


lexentry: pol/noc_Walpurgi__rzeczownik__1
written_rep: noc Walpurgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valborgsmässoafton
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) noc z 30 kwietnia na 1 maja, związana z dawnymi pogańskimi wierzeniami ludowymi (uważano, że tej nocy czarownice zbierają się na sabatach) i obchodzona głównie w krajach Europy Środkowej i Północnej; dziś święto folklorystyczne i towarzyskie


lexentry: pol/nocebo__rzeczownik__1
written_rep: nocebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nocebo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) negatywne, niepożądane objawy przyjmowania placebo;


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
written_rep: nocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nattlig | natt-
sense_list:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nocny_marek__rzeczownik__1
written_rep: nocny marek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nattuggla
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień


lexentry: pol/noga__rzeczownik__1
written_rep: noga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ben
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kończyna dolna człowieka lub jedna z kończyn czworonoga; | element budowy mebla


lexentry: pol/nokaut__rzeczownik__1
written_rep: nokaut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knockout
sense_list:
(sport, sportowy) w sportach walki: cios powalający przeciwnika i uniemożliwiający dalszy pojedynek;


lexentry: pol/nokturn__rzeczownik__1
written_rep: nokturn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nocturne
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;


lexentry: pol/nomada__rzeczownik__1
written_rep: nomada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomad
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce;


lexentry: pol/nominalny__przymiotnik__1
written_rep: nominalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nominal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wyrażony wartością przypisaną czemuś, ale niekoniecznie zgodną ze stanem rzeczy


lexentry: pol/nominał__rzeczownik__1
written_rep: nominał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nominalvärde
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wyszczególniona na danym papierze wartościowym, monecie, znaczku pocztowym itp.


lexentry: pol/nomogram__rzeczownik__1
written_rep: nomogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomogram
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres pozwalający na szybkie wyznaczenie przybliżonej wartości funkcji na podstawie przecięcia się kreślonych linii z jego osiami;


lexentry: pol/nomokracja__rzeczownik__1
written_rep: nomokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomokrati
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny opierający się na respektowaniu prawa


lexentry: pol/nonilion__rzeczownik__1
written_rep: nonilion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noniljon
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna równa 10⁵⁴ w systemie długiej skali (stosowanym w większości Europy kontynentalnej)


lexentry: pol/noniusz__rzeczownik__1
written_rep: noniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nonie
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (metrologia, metrologiczny) dodatkowa, pomocnicza podziałka używana w precyzyjnych przyrządach pomiarowych, która umożliwia dokładniejszy, ułamkowy odczyt niż podstawowa skala


lexentry: pol/nonkonformizm__rzeczownik__1
written_rep: nonkonformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nonkonformism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) postawa sprzeciwu wobec zasad, norm i opinii obowiązujących w danym środowisku;


lexentry: pol/nonszalancja__rzeczownik__1
written_rep: nonszalancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nonchalans
sense_list:
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm


lexentry: pol/nopal__rzeczownik__1
written_rep: nopal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fikonkaktus
sense_list:
(spożywczy) mięsista łodyga różnych gatunków opuncji używana jako produkt spożywczy, tradycyjny składnik z kuchni meksykańskiej


lexentry: pol/norka__rzeczownik__1
written_rep: norka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mink
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z każdego z dwóch gatunków z rodziny łasicowatych: norka europejska lub norka amerykańska;


lexentry: pol/normalizacja__rzeczownik__1
written_rep: normalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normalisering
sense_list:
doprowadzenie czegoś do normalnego stanu | opracowanie i wprowadzenie norm w zakresie danych czynności


lexentry: pol/normalny__przymiotnik__1
written_rep: normalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normal
sense_list:
zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być | (chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne


lexentry: pol/normatywny__przymiotnik__1
written_rep: normatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normativ
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) określający zewnętrzne normy bądź zalecenia językowe | określający obowiązujące normy


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
written_rep: nornica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skogssork
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/nornik_bury__rzeczownik__1
written_rep: nornik bury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åkersork
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Microtus agrestis Linnaeus, gryzoń z rodziny chomikowatych występujący w całej Palearktyce;


lexentry: pol/nornik_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: nornik zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fältsork
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Microtus arvalis Pallas, gryzoń z rodziny chomikowatych występujący w Eurazji poza strefą tropikalną;


lexentry: pol/norowirus__rzeczownik__1
written_rep: norowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norovirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) wirus ssRNA z grupy kaliciwirusów wywołujący wirusowe zakażenie przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/norweskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: norweskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: norskspråkig
sense_list:
spisany, stworzony w języku norweskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem norweskim | taki, który posługuje się językiem norweskim


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: näsa | kran | nos
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;


lexentry: pol/nosiciel__rzeczownik__1
written_rep: nosiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smittobärare
sense_list:
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;


lexentry: pol/nosić__czasownik__1
written_rep: nosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bära
sense_list:
o ubraniu, okularach, znakach, itd mieć na sobie | fizycznie trzymając zmieniać położenie zewnętrznego obiektu


lexentry: pol/nosowy__przymiotnik__1
written_rep: nosowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nasal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z nosem, dotyczący nosa | (fonetyka, fonetyczny) o głosce, przy wymawianiu której część lub całość wydychanego powietrza przechodzi przez jamę nosową


lexentry: pol/nostryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: nostryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nostrifiering
sense_list:
(urzędowy) uznanie zagranicznego dyplomu, tytułu lub stopnia naukowego za równoważny z jego odpowiednikiem w danym kraju;


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
written_rep: notes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anteckningsbok
sense_list:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kortroman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novell
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa częściowo zmieniająca albo uzupełniająca obowiązującą ustawę


lexentry: pol/nowelizować__czasownik__1
written_rep: nowelizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bättra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wprowadzać zmiany lub poprawki do przepisów prawnych


lexentry: pol/nowicjat__rzeczownik__1
written_rep: nowicjat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novitiat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona dla odbywających nowicjat (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres próbny kandydata do zakonu;


lexentry: pol/nowobogacki__rzeczownik__1
written_rep: nowobogacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: nyrik
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która niedawno się wzbogaciła, a wciąż niemająca dobrego smaku, obycia


lexentry: pol/nowonarodzony__przymiotnik__1
written_rep: nowonarodzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nyfödd
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nowo narodzony (wyłącznie o Jezusie jako dziecięciu)


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumör
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowożytny__przymiotnik__1
written_rep: nowożytny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modern
sense_list:
od: nowożytność: należący do nowożytności, określający nowożytność, używany w związku z nowożytnością


lexentry: pol/nowy_porządek_świata__rzeczownik__1
written_rep: nowy porządek świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nya världsordningen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;


lexentry: pol/nozologia__rzeczownik__1
written_rep: nozologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nosologi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się klasyfikowaniem i opisem chorób;


lexentry: pol/nośnik_danych__rzeczownik__1
written_rep: nośnik danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagringsmedium
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przedmiot fizyczny, na którym możliwe jest zapisanie informacji i ich odczytywanie;


lexentry: pol/nukleosynteza__rzeczownik__1
written_rep: nukleosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nukleosyntes
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) proces powstawania jąder atomowych pierwiastków chemicznych z protonów i neutronów, zachodzący w warunkach wysokich temperatur i ciśnień


lexentry: pol/nukleotyd__rzeczownik__1
written_rep: nukleotyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nukleotid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, podstawowy składnik strukturalny kwasu nukleinowego


lexentry: pol/numer_telefonu__rzeczownik__1
written_rep: numer telefonu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefonnummer
sense_list:
(telekomunikacja) unikalny zestaw cyfr służący do identyfikacji i nawiązywania połączenia telefonicznego


lexentry: pol/numerologia__rzeczownik__1
written_rep: numerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerologi
sense_list:
(ezoteryka) pseudonauka badająca rzekome profetyczne właściwości i symbolikę liczb oraz ich wpływ na koleje losu;


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
written_rep: numizmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numismatik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;


lexentry: pol/nur_białodzioby__rzeczownik__1
written_rep: nur białodzioby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitnäbbad islom
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia adamsii, gatunek ptaka z rodziny nurów, gniazdującego w dalekiej Arktyce;


lexentry: pol/nur_czarnoszyi__rzeczownik__1
written_rep: nur czarnoszyi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storlom
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gavia arctica, duży ptak wodny z rodziny nurów, zamieszkuje północną Eurazję;


lexentry: pol/nurkowanie__rzeczownik__1
written_rep: nurkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dykning
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) szybkie chowanie się w czymś | (rzeczownik odczasownikowy) od nurkować | o samolotach, ptakach szybki lot w dół | pływanie pod wodą; | skakanie do wody


lexentry: pol/nurniczek_czubaty__rzeczownik__1
written_rep: nurniczek czubaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tofsalka
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aethia cristatella, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północy Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/nurogęś__rzeczownik__1
written_rep: nurogęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storskrake
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mergus merganser, tracz nurogęś, gatunek dużego wodnego ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy;


lexentry: pol/nurzyk_polarny__rzeczownik__1
written_rep: nurzyk polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spetsbergsgrissla
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Uria lomvia, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się na arktycznych wybrzeżach;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
written_rep: nuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: not
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nuta_głowy__rzeczownik__1
written_rep: nuta głowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toppnot
sense_list:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) najwyższy element piramidy zapachowej; nuta, która w danej kompozycji zapachowej wyczuwalna jest jako pierwsza, ale ulatnia się po stosunkowo krótkim czasie, ustępując miejsca nucie serca


lexentry: pol/nutacja__rzeczownik__1
written_rep: nutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nutation
sense_list:
(botanika, botaniczny) ruch roślin powodowany przez nierówny wzrost ich boków powodujący ich wygięcie | (fizyka, fizyczny) zjawisko drgania osi obrotu ciała poddanego precesji;


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
written_rep: nutria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sumpbäver
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nuworysz__rzeczownik__1
written_rep: nuworysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nyrik
sense_list:
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
written_rep: nużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skabb
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nylon__rzeczownik__1
written_rep: nylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nylon
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;


lexentry: pol/nynorsk__rzeczownik__1
written_rep: nynorsk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nynorska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dwóch oficjalnych języków używanych w Norwegii; (dosłownie) „nowonorweski”;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
written_rep: nypel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bröstvårta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych; | (technologia, technika, techniczny) tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
written_rep: nów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nymåne
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/nóż_sprężynowy__rzeczownik__1
written_rep: nóż sprężynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: springkniv
sense_list:
składany nóż zawierający schowaną w rękojeści głownię, która wysuwa się po uruchomieniu mechanizmu sprężynowego, zwykle za pomocą przycisku;


lexentry: pol/o_wiele__przysłówek__1
written_rep: o wiele
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: alltför
sense_list:
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: o wilku mowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: när man talar om trollen
sense_list:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oaza__rzeczownik__1
written_rep: oaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oas
sense_list:
(geografia, geograficzny) odosobniony teren o bardzo bujnej roślinności wegetującej na obszarze pustyń i półpustyń dzięki lokalnej obecności wody;


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
written_rep: oba
part_of_speech: collective
min_sense_num: 01
trans_list: båda
sense_list:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bagel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wypiek w kształcie obręczy wykonany z ciasta obgotowanego przed pieczeniem


lexentry: pol/obciachowy__przymiotnik__1
written_rep: obciachowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tillgjord
sense_list:
(potocznie, potoczny) dotyczący obciachu, przynoszący wstyd i kompromitację, przez mówcę uważany za nieatrakcyjny, niemodny lub kiepski


lexentry: pol/obciążenie__rzeczownik__1
written_rep: obciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belastning
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) obarczenie kogoś kwotą do zapłaty | (przenośnie, przenośnia) okoliczność stanowiąca utrudnienie | ciężar spoczywający na kimś lub czymś


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
written_rep: obcęgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tång
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obdukcja__rzeczownik__1
written_rep: obdukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obducera
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oględziny zwłok lub osób żywych w celu ustalenia przyczyn śmierci lub rozmiarów doznanych uszkodzeń ciała;


lexentry: pol/obdżektor__rzeczownik__1
written_rep: obdżektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vapenvägrare
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (filozofia, filozoficzny) osoba odmawiająca odbycia obowiązkowej służby wojskowej z powodów religijnych, moralnych lub etycznych;


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
written_rep: obelisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obelisk
sense_list:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
written_rep: oberża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: värdshus
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obibok__rzeczownik__1
written_rep: obibok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latmask
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek unikający pracy, któremu nie chce się pracować


lexentry: pol/obiektowy__przymiotnik__1
written_rep: obiektowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: objektorienterad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który do tworzenia programów wykorzystuje koncepcję obiektów, zawierających dane oraz metody


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objektiv
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektyw_szerokokątny__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw szerokokątny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vidvinkellins
sense_list:
(fotografia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej, obejmujący większe pole widzenia niż obiektyw standardowy, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
written_rep: objazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omväg
sense_list:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
written_rep: objętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volym
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni | wielkość książki (wyrażana np. w stronach), tekstu (wyrażana np. w słowach) itp.


lexentry: pol/oblat__rzeczownik__1
written_rep: oblat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bokmärke
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) adresat oferty cywilnoprawnej złożonej przez oferenta


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
written_rep: obligacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obligation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obojętny__przymiotnik__1
written_rep: obojętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neutral
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który nie ma właściwości zasadowych i kwasowych; taki, który nie tworzy związków chemicznych | (fizyka, fizyczny) taki, który nie ma ładunku elektrycznego


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
written_rep: obol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obol
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obosieczny__przymiotnik__1
written_rep: obosieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tveeggad
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niebezpieczny dla obu stron konfliktu, mogący zwrócić się przeciwko obu stronom | mający ostrze z obu stron


lexentry: pol/obraz__rzeczownik__1
written_rep: obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bild
sense_list:
całościowy opis osoby, przedmiotu lub zagadnienia | widok na ekranie urządzenia | (informatyka, informatyczny) cyfrowy zapis obrazu (1.1); | scena rozgrywająca się w wyobraźni lub pamięci


lexentry: pol/obraz__rzeczownik__1
written_rep: obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bild | tavla
sense_list:
(sztuka) dzieło plastyczne, wykonane ręcznie dwuwymiarowe odwzorowanie rzeczywistości lub wizji | wyobrażenie, wizja, koncepcja danego zagadnienia


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skada
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrona__rzeczownik__1
written_rep: obrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: försvar | värn
sense_list:
przeciwdziałanie atakowi, chronienie się przed obcą agresją | (wojskowość, wojskowy) przeciwdziałanie atakowi zbrojnemu;


lexentry: pol/obrotnica__rzeczownik__1
written_rep: obrotnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vändskiva
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie służące do zmiany kierunku pojazdu dokonywanej przez obrót platformy, na której pojazd stoi;


lexentry: pol/obrotomierz__rzeczownik__1
written_rep: obrotomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varvräknare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (motoryzacja) przyrząd mierzący liczbę obrotów danego urządzenia, pojazdu lub maszyny


lexentry: pol/obrotowy__przymiotnik__1
written_rep: obrotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: svängbar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) związany z ruchem dookoła osi, obracania | (technologia, technika, techniczny) taki, który może się obracać; obracający się


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: försvarare
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej | (sport, sportowy) gracz broniący dostępu do bramki swojej drużyny


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: försvarare | beskyddare
sense_list:
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omskärelse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego lub całkowitego usunięcia łechtaczki, czasem także warg sromowych mniejszych, ze względów rytualnych, religijnych lub estetycznych wśród niektórych ludów afrykańskich;


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omskärelse | manlig omskärelse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
written_rep: obrzezać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: omskära
sense_list:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzeże__rzeczownik__1
written_rep: obrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rand
sense_list:
okolice kończącego się zjawiska czy czynności | wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
written_rep: obrzydliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panera
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrządek__rzeczownik__1
written_rep: obrządek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rit
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) porządek uroczystych obchodów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ryt w ramach jednej rodziny liturgicznej


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansvällning | ödem
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
written_rep: obrączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
written_rep: obrączka ślubna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vigselring
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
written_rep: obsada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rollbesättning
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
written_rep: obsadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: besätta
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besatthet
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/obudzić__czasownik__1
written_rep: obudzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: väcka
sense_list:
sprawić, by ktoś przestał spać, wyrwać kogoś ze snu | wywołać jakieś wrażenia, odczucia, emocje itp.


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
written_rep: oburzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förtrytelse | harm | indignation
sense_list:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obwarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kringla
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obwoluta__rzeczownik__1
written_rep: obwoluta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bokomslag
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) papierowa lub plastikowa ochronna okładka zakładana na właściwą okładkę książki;


lexentry: pol/obwód_drukowany__rzeczownik__1
written_rep: obwód drukowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kort
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;


lexentry: pol/obyczaj__rzeczownik__1
written_rep: obyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruk
sense_list:
nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia | zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medborgare
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatel_świata__rzeczownik__1
written_rep: obywatel świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: världsmedborgare
sense_list:
osoba, która nie utożsamia się wyłącznie z jednym krajem, lecz czuje się częścią całej ludzkości, ma postawę otwartą, międzynarodową


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medborgarskap
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obój__rzeczownik__1
written_rep: obój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oboe
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego drewnianego z grupy aerofonów dwustroikowych;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
written_rep: obóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: läger
sense_list:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach | impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1) | miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy


lexentry: pol/obóz_dla_uchodźców__rzeczownik__1
written_rep: obóz dla uchodźców
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flyktingläger
sense_list:
tymczasowa osada dla osób, które opuściły swój dom ze względu na wojnę, prześladowania lub klęskę żywiołową;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
written_rep: obóz koncentracyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koncentrationsläger
sense_list:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/obława__rzeczownik__1
written_rep: obława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: not
sense_list:
pościg za poszukiwanym polegający na obstawieniu terenu funkcjonariuszami w celu uniemożliwienia tej osobie ucieczki


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocean | världshav
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
written_rep: ocelot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ozelot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)


lexentry: pol/ocelot_nadrzewny__rzeczownik__1
written_rep: ocelot nadrzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margaykatt
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot nadrzewny (1.1)


lexentry: pol/ocelot_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: ocelot tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dvärgtigerkatt
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot tygrysi (1.1)


lexentry: pol/ocelot_wielki__rzeczownik__1
written_rep: ocelot wielki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ozelot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot wielki (1.1)


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinäger | ättika
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ocet_balsamiczny__rzeczownik__1
written_rep: ocet balsamiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balsamvinäger
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty ocet o ciemnej barwie powstający z zagęszczonego moszczu winogronowego poddanego długotrwałemu dojrzewaniu w drewnianych beczkach


lexentry: pol/ocet_winny__rzeczownik__1
written_rep: ocet winny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinäger
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy wytwarzany z wina w procesie fermentacji octowej, w którym stężenie kwasu octowego wynosi zwykle od 6 do 10%


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
written_rep: ochlokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oklokrati
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochrona_środowiska__rzeczownik__1
written_rep: ochrona środowiska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miljövård
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) ogół działań, których celem jest wykorzystanie zasobów środowiska naturalnego ograniczając jednocześnie negatywne wpływy działalności człowieka;


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
written_rep: ochłap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skrot
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek mięsa gorszej jakości lub resztki jedzenia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) coś o małej wartości, co daje się komuś z łaski lub z pogardą


lexentry: pol/oczar_wirginijski__rzeczownik__1
written_rep: oczar wirginijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trollhassel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hamamelis virginiana, gatunek krzewu lub drzewa z rodziny oczarowatych, pochodzący ze wschodnich stanów USA i z Kanady, uprawiany jako roślina ozdobna, wykorzystywany także jako roślina lecznicza i do wyrobu kosmetyków;


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
written_rep: oczodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ögonhåla
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczyszczalnia_ścieków__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczalnia ścieków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reningsverk
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół urządzeń i obiektów technologicznych służących do usuwania zanieczyszczeń z odpadów płynnych;


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katarsis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualne przywrócenie równowagi lub czystości duchowej


lexentry: pol/oczyszczenie__rzeczownik__1
written_rep: oczyszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rensning
sense_list:
usunięcie rzeczy, osób lub treści nieprzychylnych, niezgodnych z ideologią | usunięcie zanieczyszczeń (skażenia, brudu, drobnoustrojów (i tak dalej))


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
written_rep: oczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: uppenbar | evident | obestridlig | otvivelaktig | självfallen | självklar
sense_list:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/od__przyimek__1
written_rep: od
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: från
sense_list:
…tworzący konstrukcje opisujące źródło, z którego pochodzi podmiot | …tworzący konstrukcje opisujące początek omawianego wydarzenia lub miejsce początku czegoś


lexentry: pol/oda__rzeczownik__1
written_rep: oda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ode
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;


lexentry: pol/odaliska__rzeczownik__1
written_rep: odaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odalisk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) biała niewolnica lub konkubina w haremie sułtańskim


lexentry: pol/odbicie__rzeczownik__1
written_rep: odbicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: studs
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wyraźny wzrost kursów akcji lub innych aktywów, który nastąpił po okresie spadków | uderzenie w coś poruszającego się i zmiana kierunku jego ruchu


lexentry: pol/odbijacz__rzeczownik__1
written_rep: odbijacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fender
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) elastyczny przedmiot mocowany na nabrzeżu lub na burcie statku w celu ochrony burty przed uszkodzeniem wskutek tarcia i zgniotu;


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bärgning
sense_list:
wzięcie czegoś, co jest nasze lub przeznaczone dla nas, a przejściowo było w cudzych rękach (np. było pożyczone, albo przesyłane pocztą ze sklepu)


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mottagande
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego | (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: kom
sense_list:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
written_rep: odchody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avföring
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odchylenie__rzeczownik__1
written_rep: odchylenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avvikelse
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) termin statystyczny, określający np. rozmiar błędu;


lexentry: pol/odchylenie_standardowe__rzeczownik__1
written_rep: odchylenie standardowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: standardavvikelse
sense_list:
(statystyka, statystyczny) klasyczna miara zróżnicowania rozkładu zmiennej losowej – pierwiastek kwadratowy wariancji;


lexentry: pol/odcień__rzeczownik__1
written_rep: odcień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nyans
sense_list:
odmiana koloru, która różni się od niego intensywnością lub domieszką innego koloru | nieznaczna różnica lub cecha trudno postrzegalna


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avsnitt
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno


lexentry: pol/odczyn__rzeczownik__1
written_rep: odczyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reaktion
sense_list:
(chemia, chemiczny) charakterystyka substancji uzależniona od stężenia w niej jonów wodoru | (medycyna, medyczny) zaburzenie stanu zdrowia spowodowane reakcją na czynnik zewnętrzny


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: andas
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/oddziaływanie_podstawowe__rzeczownik__1
written_rep: oddziaływanie podstawowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamental växelverkan
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siły, które wyznaczają zachowanie cząstek elementarnych i materii; jedno z podstawowych rodzajów sił rządzących zjawiskami fizycznymi we wszechświecie


lexentry: pol/oddźwięk__rzeczownik__1
written_rep: oddźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eka
sense_list:
(akustyka, akustyczny) dźwięk odbity lub rozproszony; wtórny dźwięk powstający jako odpowiedź na inny dźwięk | (przenośnie, przenośnia) czyjaś odpowiedź na coś


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
written_rep: odejmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subtraktion
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;


lexentry: pol/odgiętka__rzeczownik__1
written_rep: odgiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: båta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elastyczny element zabezpieczjący końcówkę przewodu przed nadmiernym wyginaniem się


lexentry: pol/odgrywać__czasownik__1
written_rep: odgrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drag
sense_list:
odtwarzać utwór muzyczny | pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie | tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie


lexentry: pol/odkażać__czasownik__1
written_rep: odkażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desinfektera
sense_list:
niszczyć drobnoustroje chorobotwórcze lub gnilne | usuwać środki szkodliwe dla zdrowia ze skażonych powierzchni


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
written_rep: odkrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upptäckt | fynd | iakttagelse | rön
sense_list:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dammsugare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkład__rzeczownik__1
written_rep: odkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avknoppning
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) celowo wydzielona przez pszczelarza część plastrów z istniejącej rodziny pszczelej np. w celu utworzenia nowej


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
written_rep: odlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avtryck
sense_list:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odlewka__rzeczownik__1
written_rep: odlewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dekantera
sense_list:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) niewielka ilość perfum (od kilku do kilkunastu mililitrów, zazwyczaj od 1 do 10 ml) przelana z oryginalnego flakonu do mniejszej buteleczki, służąca do przetestowania zapachu


lexentry: pol/odlewnia__rzeczownik__1
written_rep: odlewnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gjuteri
sense_list:
(odlewnictwo, przemysł odlewniczy) zakład przemysłowy lub jego dział, w którym wytwarzane są odlewy;


lexentry: pol/odleżyna__rzeczownik__1
written_rep: odleżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liggsår
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejscowe uszkodzenie skóry oraz głębiej położonych tkanek, które powstaje w wyniku długotrwałego lub powtarzającego się nacisku na ciało


lexentry: pol/odnawiać__czasownik__1
written_rep: odnawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: förnya
sense_list:
ponownie nadawać wygląd nowości, tak by coś wyglądało znów jak nowe | po pewnym czasie robić coś ponownie


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
written_rep: odnośnie do
min_sense_num: 01
trans_list: angående
sense_list:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: referens
sense_list:
znak graficzny w postaci gwiazdki, litery, liczby lub znaku alternatywnego, umieszczony w publikacji, odsyłający czytelnika do opatrzonego takim samym znakiem przypisu


lexentry: pol/odnośnik__rzeczownik__1
written_rep: odnośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uppsträckning
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element nawigacyjny dokumentu elektronicznego odsyłający do innego dokumentu | przypis opatrzony odnośnikiem (1.1)


lexentry: pol/odontologia__rzeczownik__1
written_rep: odontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odontologi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
written_rep: odpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avfall
sense_list:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odporny__przymiotnik__1
written_rep: odporny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: motståndskraftig
sense_list:
mający wysoką odporność i wytrzymałość; silny, wytrzymały | taki, na którego dana rzecz nie ma wpływu; obojętny


lexentry: pol/odpowiednik__rzeczownik__1
written_rep: odpowiednik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motsvarighet
sense_list:
pojęcie, przedmiot lub osoba o podobnych cechach, elementach, mające to samo zastosowanie, mogące pełnić tę samą funkcję


lexentry: pol/odpowiedzialny__przymiotnik__1
written_rep: odpowiedzialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ansvarig
sense_list:
przeznaczony do poniesienia konsekwencji | będący przyczyną | kierujący czymś | mający poczucie winy w przypadku, gdy coś się nie udaje | poważnie traktujący swoje obowiązki | przeznaczony do pewnej czynności


lexentry: pol/odprawa__rzeczownik__1
written_rep: odprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expedition
sense_list:
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej


lexentry: pol/odprawa_celna__rzeczownik__1
written_rep: odprawa celna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tull
sense_list:
(handel, handlowy) procedura towarzysząca przechodzeniu przez granicę państwową, której towarzyszą wylegitymowanie pasażerów oraz rewizja bagażu;


lexentry: pol/odprężenie__rzeczownik__1
written_rep: odprężenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avspänning
sense_list:
stan zmniejszenia napięcia psychicznego, nastania ulgi | zmniejszenie napięcia w stosunkach między stronami, np. państwami lub instytucjami


lexentry: pol/odpukać_w_niemalowane_drewno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: odpukać w niemalowane drewno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: peppar, peppar, ta i trä | peppar peppar
sense_list:
pukać w niemalowane drewno, aby nie zapeszyć, by słowami (przypuszczeniami) nie zniszczyć dobrej passy


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avlat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mässling
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
written_rep: odraczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bordlägga
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
written_rep: odruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reflex | reaktion
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego


lexentry: pol/odrzucać__czasownik__1
written_rep: odrzucać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: avfärda
sense_list:
(medycyna, medyczny) nie przyjmować przeszczepu | wykonywać czynność świadczącą o nieakceptowaniu czegoś


lexentry: pol/odrzut__rzeczownik__1
written_rep: odrzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekyl
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła powstająca podczas nadawania prędkości ciału, skierowana przeciwnie do kierunku ruchu tego ciała


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
written_rep: odrzutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: becksvart
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
written_rep: odsiecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bistånd
sense_list:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
written_rep: odszkodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skadestånd | skadeersättning | kompensation | gottgörelse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odszyfrowywać__czasownik__1
written_rep: odszyfrowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dechiffrera
sense_list:
czynić informację zapisaną za pomocą szyfru możliwą do odczytania | poznawać wyrażone nie wprost znaczenie utworu lub komunikatu


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motgift | antidot
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odtwarzacz__rzeczownik__1
written_rep: odtwarzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musikinstrument
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający odtwarzanie dźwięku lub obrazu i dźwięku | (technologia, technika, techniczny) urządzenie odtwarzające dźwięk lub obraz i dźwięk


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
written_rep: odwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avkok
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwiedzający__rzeczownik__1
written_rep: odwiedzający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besökare
sense_list:
osoba, która przychodzi do kogoś lub do jakiegoś miejsca, aby je zobaczyć, spotkać się lub spędzić tam czas


lexentry: pol/odwodnienie__rzeczownik__1
written_rep: odwodnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dehydrering
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) niezdrowy stan organizmu powstały jako rezultat utraty wody przez organizm


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besvär | vad | överklagande
sense_list:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odwoływać__czasownik__2
written_rep: odwoływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: appellera | hänskjuta | hänvända sig | vädja
sense_list:
zwracać się do instancji rozstrzygającej (np. do sądu) o uchylenie jakiejś decyzji, apelować (np. do zdrowego rozsądku, uczuć) w celu osiągnięcia korzyści


lexentry: pol/odwoływać__czasownik__2
written_rep: odwoływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hänvisa | åberopa
sense_list:
powoływać się na coś (np. na uprawnienia, uprzednie decyzje), opierać się na czymś (np. na faktach, przykładach)


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
written_rep: odyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galt
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, rzadziej do żubra


lexentry: pol/odzyskiwać__czasownik__1
written_rep: odzyskiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: återfå
sense_list:
mieć z powrotem wartość, którą się straciło; wrócić do dawnego stanu | ponownie wchodzić w posiadanie jakiejś rzeczy


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
written_rep: odzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bjuda in
sense_list:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
written_rep: odłam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: friläge
sense_list:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odśnieżarka__rzeczownik__1
written_rep: odśnieżarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snöslunga
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna służąca do usuwania śniegu z ulic, chodników, podwórek itp.


lexentry: pol/odżegnać__czasownik__1
written_rep: odżegnać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: avstyrka
sense_list:
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
written_rep: odżywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilaga
sense_list:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/odżywka_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: odżywka do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hårbalsam
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) produkt kosmetyczny nakładany na włosy najczęściej po ich umyciu w celach pielęgnacyjnych


lexentry: pol/off-road__przymiotnik__1
written_rep: off-road
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 03
trans_list: terränggående
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) (środowiskowy) związany z off-roadem (1.1), dotyczący off-roadu (1.1)


lexentry: pol/off-road__rzeczownik__1
written_rep: off-road
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terränggående
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) sport motorowy polegający na przemierzaniu terenów specjalnym samochodem, ciężarówką, motocyklem lub innym pojazdem, jeżdżąc po nieutwardzonych drogach;


lexentry: pol/offline__przymiotnik__1
written_rep: offline
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: frånkopplad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niezwiązany z siecią internetową, odbywający się poza siecią internetową


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offer
sense_list:
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku | osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś | poświęcenie czegoś dla kogoś lub czegoś, wyrzeczenie się czegoś


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: officer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/oficjum__rzeczownik__1
written_rep: oficjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: byrå
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obowiązkowa modlitwa liturgiczna odmawiana przez duchownych i osoby konsekrowane


lexentry: pol/ogień__rzeczownik__1
written_rep: ogień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eld
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) głębokie zaangażowanie w coś, przeżywanie czegoś | (wojskowość, wojskowy) strzelanie z broni palnej


lexentry: pol/oglądactwo__rzeczownik__1
written_rep: oglądactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voyeurism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie seksualne charakteryzujące się skłonnością do oglądania innych ludzi podczas zachowań seksualnych;


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
written_rep: ognie świętego Elma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sankt Elmseld
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognioodporny__przymiotnik__1
written_rep: ognioodporny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eldfast
sense_list:
niewrażliwy, niepodatny na działanie ognia i wysokich temperatur, mogący jednak ulec zniekształceniu pod ich wpływem


lexentry: pol/ogniotrwały__przymiotnik__1
written_rep: ogniotrwały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: motspänstig
sense_list:
wytrzymujący bardzo wysokie temperatury, nieulegający stopieniu, rozkładowi ani zniekształceniu w warunkach silnego nagrzania


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
written_rep: ognisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fokus | brännpunkt
sense_list:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
written_rep: ogniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cell
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego | część danej organizacji


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svans | stjärt
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała; | końcowa część jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: begränsad
sense_list:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim) | o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ogrodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: ogrodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortikultur
sense_list:
dział rolnictwa zajmujący się takimi uprawami | (rolnictwo, rolniczy) uprawa drzew owocowych, roślin ozdobnych i warzyw | (potocznie, potoczny) dział uczelni rolniczej zajmujący się takimi uprawami


lexentry: pol/ogrodnictwo_partyzanckie__rzeczownik__1
written_rep: ogrodnictwo partyzanckie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerillaodling
sense_list:
forma akcji bezpośredniej polegająca na prowadzeniu ogrodnictwa na terenach, do których nie ma się prawa własności, zwykle w przestrzeni publicznej miast;


lexentry: pol/ogrodniczki__rzeczownik__1
written_rep: ogrodniczki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snickarbyxor
sense_list:
(potocznie, potoczny) (krawiectwo) rodzaj spodni z charakterystycznym karczkiem z przodu i szalkami;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trädgård
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_botaniczny__rzeczownik__1
written_rep: ogród botaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botanisk trädgård
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ogród, w którym jest hodowane dla celów naukowych rośliny różnych stref klimatycznych i środowisk, zwykle dostępny dla zwiedzających;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: ogród zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: växthus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami


lexentry: pol/ogólnosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: ogólnosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: panslavisk
sense_list:
taki, który dotyczy wszystkich Słowian, obejmuje całą Słowiańszczyznę, występuje we wszystkich krajach, językach słowiańskich


lexentry: pol/ogórecznik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: ogórecznik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurkört
sense_list:
(botanika, botaniczny) Borago officinalis, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z krajów śródziemnomorskich, w Polsce uprawiana, czasami występuje w formie zdziczałej;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurka
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucumis sativus L., owoc ogórka siewnego


lexentry: pol/ogórkowa__rzeczownik__1
written_rep: ogórkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurksoppa
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z kiszonych ogórków, z ziemniakami, zabielana śmietaną;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
written_rep: ogłoszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annons
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od ogłosić | pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojciec__rzeczownik__1
written_rep: ojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fader
sense_list:
założyciel, pierwszy przedstawiciel; | (biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży;


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
written_rep: ojczenasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fader vår
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/ojkofobia__rzeczownik__1
written_rep: ojkofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oikofobi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) odrzucanie rodzimej kultury i apologia obcych systemów wartości;


lexentry: pol/okaz__rzeczownik__1
written_rep: okaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exemplar
sense_list:
egzemplarz mający charakterystyczne cechy swego gatunku, rodzaju itp.; | próbka, egzemplarz przedmiotu lub wyrobu, często w jakimś zbiorze


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
written_rep: okiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fönsterlucka
sense_list:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
written_rep: okno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fönster
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program | (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko__rzeczownik__1
written_rep: oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: öga
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; | (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego | w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;


lexentry: pol/oko_złożone__rzeczownik__1
written_rep: oko złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fasettöga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) rodzaj oka występujący u owadów, wijów i niektórych skorupiaków, składające się z tysięcy drobnych omatidiów;


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
written_rep: okop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skyttegrav
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/okołorostek__rzeczownik__1
written_rep: okołorostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirkumfix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy otaczający leksem, np. morfem otaczający rdzeń;


lexentry: pol/okoń_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: okoń pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abborre
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Perca fluviatilis Linnaeus, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny okoniowatych;


lexentry: pol/okra__rzeczownik__1
written_rep: okra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okra
sense_list:
(botanika, botaniczny) Abelmoschus moschatus Medik., roślina jednoroczna o wyprostowanych pędach o wysokości jednego metra i żółtych kwiatach, stosowana jako roślina ozdobna, warzywo i zioło;


lexentry: pol/okres__rzeczownik__1
written_rep: okres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: period
sense_list:
przedział czasu, czas trwania czegoś | (fizyka, fizyczny) czas, po którym jakieś zjawisko się powtarza; czas trwania jakiegoś zjawiska, po którym się ono powtórzy;


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
written_rep: okruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smula
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś | mały, odkruszony kawałek czegoś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
written_rep: okrąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirkel
sense_list:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
written_rep: okręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: församling
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fartyg
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_liniowy__rzeczownik__1
written_rep: okręt liniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linjeskepp
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) okręt wojenny wystarczająco duży, by walczyć w linii bojowej;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubåt | undervattensbåt
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
written_rep: oksymoron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxymoron | självmotsägelse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oksytocyna__rzeczownik__1
written_rep: oksytocyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxytocin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) hormon powodujący skurcze mięśni gładkich, będący fizjologicznym bodźcem do rozpoczęcia porodu;


lexentry: pol/oktawa__rzeczownik__1
written_rep: oktawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oktav
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) interwał między pierwszym a ósmym dźwiękiem w skali diatonicznej | przedział czasu równy ośmiu dniom; również ostatni dzień tego okresu


lexentry: pol/oktobas__rzeczownik__1
written_rep: oktobas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octobas
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy przypominający ogromny kontrabas i grający od niego o oktawę niżej;


lexentry: pol/okular__rzeczownik__1
written_rep: okular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okular
sense_list:
(optyka, optyczny) rodzaj soczewki optycznej – w układzie optycznym ta, która znajduje się przy oku patrzącego;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
written_rep: okularnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: kobra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ögonläkare
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
written_rep: okultyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ockultism
sense_list:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ockupation
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beläggning
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foder
sense_list:
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: al
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nerium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olja
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olja | matolja
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
written_rep: olej palmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmolja
sense_list:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergolja
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eterisk olja
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olibanum
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligark
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarki
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: oligarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oligarkisk
sense_list:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/oligofrenia__rzeczownik__1
written_rep: oligofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligofreni
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) upośledzenie umysłowe, niepełnosprawność intelektualna;


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
written_rep: oligopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligopol
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olympiad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
written_rep: olimpijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: olympisk
sense_list:
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego | związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olivträd
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: al
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/ombudsman__rzeczownik__1
written_rep: ombudsman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ombudsman
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: svimning
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omelett
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onager
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onani
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onkolog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/online__przymiotnik__1
written_rep: online
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: uppkopplad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej


lexentry: pol/onomastyka__rzeczownik__1
written_rep: onomastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: namnforskning
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontologi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onyx
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oologi
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opad_atmosferyczny__rzeczownik__1
written_rep: opad atmosferyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nederbörd
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) dowolny produkt kondensacji pary wodnej opadający z chmur w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opal
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brännmärke
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
written_rep: opcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opce
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie; | jedno z możliwych działań urządzenia elektronicznego lub programu komputerowego | wybór jednej z pewnej liczby możliwości


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opera
sense_list:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: opera mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: såpa
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operett
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
written_rep: opiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opiat
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: målsman | förmyndare | god man | vårdnadshavare
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stödja | stötta
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folkopinion
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spindelvävshinnan
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: munk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bära upp
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistor
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
written_rep: oportunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opportunist
sense_list:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: oportunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: opportunistisk
sense_list:
związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem | (medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opportunism
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opposition
sense_list:
przeciwstawienie, przeciwdziałanie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprocentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proportion
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/oprogramowanie_układowe__rzeczownik__1
written_rep: oprogramowanie układowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fast programvara
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;


lexentry: pol/oprycznina__rzeczownik__1
written_rep: oprycznina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opritjnina
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprzyrządowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utrustning
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optometrysta__rzeczownik__1
written_rep: optometrysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optometriker
sense_list:
(medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego


lexentry: pol/optyk__rzeczownik__1
written_rep: optyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optiker
sense_list:
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary | sprzedawca okularów | naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optik
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opuncja__rzeczownik__1
written_rep: opuncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fikonkaktus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Opuntia, roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/opus__rzeczownik__1
written_rep: opus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) oznaczenie w kolejności chronologicznej dzieła danego kompozytora


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motstånd
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. | w lm przeszkody, utrudnienia


lexentry: pol/opłatek__rzeczownik__1
written_rep: opłatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oblat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
written_rep: oranżeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orangeri
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratorium
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ploga | plöja
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omloppsbana
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
written_rep: orbital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbital
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce;


lexentry: pol/orchestra__rzeczownik__1
written_rep: orchestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orkestra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) centralna, najczęściej okrągła część starożytnego teatru;


lexentry: pol/orchestrion__rzeczownik__1
written_rep: orchestrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orchestrion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj mechanicznej szafy grającej;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: häroldsbild
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oregano
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organ__rzeczownik__1
written_rep: organ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organ
sense_list:
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
written_rep: organella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organell
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
written_rep: organiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: organisk
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący | ściśle ze sobą lub z czymś związany


lexentry: pol/organista__rzeczownik__1
written_rep: organista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organist
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; | (kościelny) pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organisation
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów | sposób przygotowywania czegoś, planowania


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
written_rep: organizacja pozarządowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icke-statlig organisation
sense_list:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organism
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgasm
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgie
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/orientacja__rzeczownik__1
written_rep: orientacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientering
sense_list:
umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie | określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne | rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny | ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia


lexentry: pol/orientalista__rzeczownik__1
written_rep: orientalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientalist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orch
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orkester
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spelt
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych


lexentry: pol/orlik__rzeczownik__2
written_rep: orlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: svartörn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ictinaetus malayensis Temminck, ptak z rodziny jastrzębiowatych, z rodzaju Ictinaetus;


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: orlik krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mindre skrikörn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/orlik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: orlik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akleja
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aquilegia vulgaris L., bylina o ostrodze kwiatu przypominającej szpon orła, z rodziny jaskrowatych;


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanton
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortodoksyjny__przymiotnik__1
written_rep: ortodoksyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortodox
sense_list:
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom | rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny


lexentry: pol/ortodoncja__rzeczownik__1
written_rep: ortodoncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodonti
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) dział stomatologii zajmujący się zapobieganiem i leczeniem wad zgryzu oraz nieprawidłowości ustawienia zębów i szczęk


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rättstavning | ortografi
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
written_rep: ortograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortografisk
sense_list:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
written_rep: ortolan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortolansparv
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
written_rep: ortopedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortopedi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
written_rep: orwellowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orwellsk
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/oryks_arabski__rzeczownik__1
written_rep: oryks arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabisk oryx
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Oryx leucoryx Pallas, duża antylopa dawniej występująca powszechnie na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jordnöt
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeczenie__rzeczownik__1
written_rep: orzeczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avgöra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozstrzygnięcie danej sprawy przez organ państwa działający w ramach swej kompetencji


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzeszek ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jordnöt
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hasselmus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pekanhickory
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: örn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_cesarski__rzeczownik__1
written_rep: orzeł cesarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kejsarörn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila heliaca Savigny, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy strefy umiarkowanej od południowo-wschodniej Europy po Bajkał oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kungsörn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orzeł_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: orzeł stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stäppörn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila nipalensis Hodgson, duży wędrowny ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy i Azji;


lexentry: pol/orzeźwiający__przymiotnik__1
written_rep: orzeźwiający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sval
sense_list:
dający poczucie świeżości, przyjemnie pobudzający lub chłodzący; mogący przywracać energię, witalność lub ochłodę


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geting
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
written_rep: osad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avlagring | bottensats | drägg | fällning | grums | sediment
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnictwo__rzeczownik__1
written_rep: osadnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolonisation
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
written_rep: osadnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosättare
sense_list:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; (także, też): taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/oschły__przymiotnik__1
written_rep: oschły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kylig
sense_list:
nieskłonny do przeżywania i okazywania uczuć | świadczący o braku skłonności do przeżywania i okazywania uczuć


lexentry: pol/oscylować__czasownik__1
written_rep: oscylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pendla
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wykonywać ruch wahadłowy; drgać wokół pewnego punktu równowagi | (przenośnie, przenośnia) wahać się między różnymi wartościami, stanami lub możliwościami


lexentry: pol/oset__rzeczownik__1
written_rep: oset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tistel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju ostów (1.1)


lexentry: pol/osiemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åttio
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 80 | nazwa liczby 80


lexentry: pol/osiemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åttioett
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 81 | nazwa liczby 81


lexentry: pol/osiemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avbryta
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 86 | nazwa liczby 86


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
written_rep: osika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asp
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anklagare
sense_list:
człowiek, który oskarża | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronk
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/osmański__rzeczownik__1
written_rep: osmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: osmanska
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły, oficjalny język Imperium Osmańskiego, wywodzący się z grupy języków tureckich;


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
written_rep: osmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osmos
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grund
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: person
sense_list:
pojedynczy człowiek, ktoś | (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych | bohater dramatu


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fysisk person
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juridisk person
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osoba_trzecia__rzeczownik__1
written_rep: osoba trzecia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tredje man
sense_list:
ktoś, kto nie jest bezpośrednio zaangażowany w daną sytuację, relację lub umowę; postronny uczestnik


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personlighet
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_prawdziwa__rzeczownik__1
written_rep: ospa prawdziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smittkoppor
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vattenkoppor | vattkoppor
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostaniec__rzeczownik__1
written_rep: ostaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utliggare
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slutlig | ytterlig
sense_list:
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostatnie_namaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: ostatnie namaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sista smörjelse
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) namaszczenie chorych;


lexentry: pol/osteopatia__rzeczownik__1
written_rep: osteopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteopati
sense_list:
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benskörhet | osteoporos
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sporre
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki; | (anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) ostry wyrostek z tyłu odnóży kuraków


lexentry: pol/ostrogocki__przymiotnik__1
written_rep: ostrogocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: östgotisk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: järnek
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: järnek
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyramid
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostrołuk__rzeczownik__1
written_rep: ostrołuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spetsbåge
sense_list:
(architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;


lexentry: pol/ostrość__rzeczownik__1
written_rep: ostrość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skärpa
sense_list:
(fotografia) wyrazistość szczegółów obrazu | przejaw bycia ostrym (jak nóż) | wyrazistość rysów twarzy


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amper
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: skarp
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o kącie; o czymś, co ma kształt kąta: mniejszy niż 90° | o zmysłach: silny, o dużych możliwościach odbioru


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostron
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beskjutning
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jordskred
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszałamiać__czasownik__1
written_rep: oszałamiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedöva
sense_list:
wywierać silne wrażenie | wywoływać stan częściowej utraty przytomności; wprowadzać w stan zamroczenia


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spjut
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie; | (sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedra | lura | dupera | göra bort | narra
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__2
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: bedra | lura
sense_list:
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bedrägeri
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej; | (potocznie, potoczny) świadome wprowadzenie kogoś w błąd dla własnej korzyści


lexentry: pol/osączarka__rzeczownik__1
written_rep: osączarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diskställ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawka do samoczynnego osączania mokrych naczyń po ich umyciu


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beskydda
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skydda
sense_list:
okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym | swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: bara
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otocjon__rzeczownik__1
written_rep: otocjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrikansk öronhund
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omgivning
sense_list:
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron | ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
written_rep: otologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otorynolaryngologia__rzeczownik__1
written_rep: otorynolaryngologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otolaryngologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, nosa, ucha i szyi, a także zaburzeń głosu, słuchu i równowagi;


lexentry: pol/otrzęsiny__rzeczownik__1
written_rep: otrzęsiny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inkilning
sense_list:
(uczniowskie) (studencki) zabawa związana z przyjmowaniem uczniów najmłodszych roczników szkół średnich lub wyższych uczelni;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kli
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarty__przymiotnik__1
written_rep: otwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: öppen | fri
sense_list:
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony | (informatyka, informatyczny) mający dostępny kod źródłowy


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetma
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
written_rep: otępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demens
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/outing__rzeczownik__1
written_rep: outing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: outande
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) mówienie, często publiczne, o czyjejś orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej bez zgody tej osoby;


lexentry: pol/overturyzm__rzeczownik__1
written_rep: overturyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: överturism
sense_list:
(turystyka, turystyczny) zjawisko przesycenia jakiegoś miejsca, destynacji ruchem turystycznym ponad możliwości jego obsługi lub wywołujący dużą uciążliwość dla mieszkańców


lexentry: pol/owacja__rzeczownik__1
written_rep: owacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: przyznawana przez senat nagroda dla zwycięskiego wodza w postaci uroczystego wjazdu do Rzymu, mająca status niższy niż triumf; | ostentacyjne i publiczne wyrażenie komuś uznania lub czci, w szczególności burzą braw


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insekt | kryp
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fårhund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: havre
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owies_głuchy__rzeczownik__1
written_rep: owies głuchy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flyghavre
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena fatua L. gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych, gatunek rodzimy w Eurazji i północnej Afryce;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frukt
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo | (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
written_rep: owoc cytrusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrusfrukt
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owsik__rzeczownik__1
written_rep: owsik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: springmask
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Enterobius vermicularis, owsik ludzki, nicień pasożytujący w jelicie człowieka;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ägglossning
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
written_rep: oz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ås | rullstensås | grusås | sandås
sense_list:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ozdobnik__rzeczownik__1
written_rep: ozdobnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: behag
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki upiększające, dające urozmaicenie, ożywiające, uzupełniające melodię


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altare
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
written_rep: ołtarzowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altare
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/ołówek_kopiowy__rzeczownik__1
written_rep: ołówek kopiowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anilinpenna
sense_list:
rodzaj ołówka z rdzeniem wykonanym z glinki nasączonej wodorozpuszczalnym barwnikiem, który pozostawia trwały ślad, odporny na ścieranie gumką;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: center
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mittpunkt
sense_list:
środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrala nervsystemet
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświadczyny__rzeczownik__1
written_rep: oświadczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frieri
sense_list:
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upplysning
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upplysningstid
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) okres w kulturze europejskiej od końca XVII w., związany z dominacją idei oświeceniowych;


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
written_rep: ożenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bröllop
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: adjö
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/paca__rzeczownik__1
written_rep: paca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: murslev
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ljumske
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pax
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paket
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem;


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilepsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: falla
sense_list:
zlatywać, lecieć w dół | o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela | w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: regna
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
written_rep: paella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
written_rep: pagaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paddel
sense_list:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
written_rep: pager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personsökare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/paintball__rzeczownik__1
written_rep: paintball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paintball
sense_list:
gra zespołowa, w której zawodnicy pozorują walkę, strzelając do siebie nawzajem z broni pneumatycznej nabojami wypełnionymi farbą;


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__1
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clown
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komiczna postać w dawnej krotochwili


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sprattelgubbe
sense_list:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pak_lodowy__rzeczownik__1
written_rep: pak lodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: packis
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wieloletni, dryfujący, drobny lód morski;


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paket
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pakt
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/pal__rzeczownik__1
written_rep: pal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: påle
sense_list:
(budownictwo) gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną | (historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca


lexentry: pol/palatalizacja__rzeczownik__1
written_rep: palatalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palatalisering
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski;


lexentry: pol/palczatka_cytrynowa__rzeczownik__1
written_rep: palczatka cytrynowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrongräs
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;


lexentry: pol/paleoantropolog__rzeczownik__1
written_rep: paleoantropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paleoantropolog
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka


lexentry: pol/paleoantropologiczny__przymiotnik__1
written_rep: paleoantropologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paleoantropologisk
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) związany z paleoantropologią, dotyczący paleoantropologii


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gammal stenålder | paleolitisk tid
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/paleta__rzeczownik__1
written_rep: paleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flaggpapegoja
sense_list:
(sztuka) zakres kolorów charakterystyczny dla danego artysty-malarza, stylu lub szkoły malarskiej | znormalizowana drewniana platforma ułatwiająca przeładunek towarów;


lexentry: pol/palilalia__rzeczownik__1
written_rep: palilalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palali
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsest
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palindrom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palissad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palić_za_sobą_mosty__czasownik__1
written_rep: palić za sobą mosty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bränna sina skepp
sense_list:
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/palladianizm__rzeczownik__1
written_rep: palladianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palladianism
sense_list:
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palm
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/palma_kokosowa__rzeczownik__1
written_rep: palma kokosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kokospalm
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku palma kokosowa (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pamflett | nidskrift | paskill | smädeskrift
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memoar
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minnesalbum
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
written_rep: pamięć USB
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: USB-minne
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minne | hågkomst | minnesbild
sense_list:
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herr
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy | pracodawca dla służby | właściciel niewolników


lexentry: pol/panamerykanizm__rzeczownik__1
written_rep: panamerykanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panamerikanism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/panarabizm__rzeczownik__1
written_rep: panarabizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panarabism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
written_rep: pancernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: slagskepp
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pansar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; | (wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym


lexentry: pol/panczenlama__rzeczownik__1
written_rep: panczenlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panchen lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;


lexentry: pol/panda_wielka__rzeczownik__1
written_rep: panda wielka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jättepanda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
written_rep: pandeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pandeism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/pandka_ruda__rzeczownik__1
written_rep: pandka ruda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eldräv
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailurus fulgens F. Cuvier, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny pandkowatych, zamieszkujący górskie lasy Azji, żywiący się głównie bambusem;


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
written_rep: panegiryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panegyrik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panel
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/panenteizm__rzeczownik__1
written_rep: panenteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panenteism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że świat istnieje w Bogu, ale Bóg nie ogranicza się do świata i wykracza poza niego


lexentry: pol/pangermanizm__rzeczownik__1
written_rep: pangermanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pangermanism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich;


lexentry: pol/pani__rzeczownik__1
written_rep: pani
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fru
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | bogini | pracodawczyni dla służby | władczyni


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
written_rep: panierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misshandla
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panislamizm__rzeczownik__1
written_rep: panislamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panislamism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna religijno-polityczna, która głosi potrzebę zjednoczenia wszystkich wyznawców islamu;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fröken | jungfru
sense_list:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panna_cotta__rzeczownik__1
written_rep: panna cotta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pannacotta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) delikatny deser kuchni włoskiej zrobiony ze śmietany podgrzanej z żelatyną i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
written_rep: panpsychizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpsykism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: panseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pansexualitet
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny;


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
written_rep: panslawizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panslavism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
written_rep: panteon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteon
sense_list:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
written_rep: pantera mglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trädleopard
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera mglista (1.1)


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: pantera śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snöleopard
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantomim
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
written_rep: papa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lapp
sense_list:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papiamento__rzeczownik__1
written_rep: papiamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papiamento
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język kreolski holenderskich wysp karaibskich, powstały na bazie portugalskiego i hiszpańskiego;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papper
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: värdepapper
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandpapper
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarett | cigarrett
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: påve
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papilot__rzeczownik__1
written_rep: papilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curlare
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podłużny wałek, najczęściej wykonany z papieru, na którego środkową część zakręca się kosmyk włosów, a następnie zawiązuje wokół


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papyrus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1); | zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)


lexentry: pol/paplanina__rzeczownik__1
written_rep: paplanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babbel | bubbel | gagg | jidder | kackel | munväder
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia


lexentry: pol/paprotka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: paprotka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergsöta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polypodium vulgare L., pospolita w Polsce roślina wieloletnia z rodziny paprotkowatych, hemikryptofit;


lexentry: pol/paprotnik__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ormbunksväxt
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia bylina z pierzastymi liśćmi, występująca w strefie umiarkowanej i subarktycznej półkuli północnej


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paprika
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa; | (spożywczy) jarzyna z owocu papryki (1.1);


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papegoja
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1) | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
written_rep: papużka falista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undulat
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
written_rep: par
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pär
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek francuskiej izby wyższej parlamentu w latach 1814–1848 | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek brytyjskiej izby wyższej parlamentu (Izby Lordów)


lexentry: pol/para__rzeczownik__1
written_rep: para
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: par
sense_list:
dwie osoby, darzące się uczuciem | dwa przedmioty stanowiące komplet | określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części | dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;


lexentry: pol/paraboliczny__przymiotnik__2
written_rep: paraboliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: parabolisk
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) mający charakter paraboli, przypowieści


lexentry: pol/paracetamol__rzeczownik__1
written_rep: paracetamol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paracetamol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parad
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; | efektowny przemarsz z udziałem wielu osób; | (sport, sportowy) w szermierce, boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parera
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej i hokeju: obrona bramki gdy bramkarz rzuca się całym ciałem w bok w celu złapania lub odbicia piłki


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradox
sense_list:
zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią | rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxal
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: himmel
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
written_rep: parafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: församling
sense_list:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/parafina__rzeczownik__1
written_rep: parafina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraffin
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, bezwonna substancja z grupy węglowodorów nasyconych, nierozpuszczalna w wodzie, biała i woskowata w stanie stałym, łatwopalna w stanie ciekłym, stosowana w przemyśle (np. do wyrobu świec), kosmetyce i laboratoriach


lexentry: pol/parafowanie__rzeczownik__1
written_rep: parafowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parafering
sense_list:
(oficjalnie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opatrzenie urzędowego pisma podpisem w formie parafy


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
written_rep: paragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvitto
sense_list:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paragraf | lagrum
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paralipsa__rzeczownik__1
written_rep: paralipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paralips
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na przedmiot wypowiedzi poprzez zapowiedź pominięcia go lub stwierdzenie, że nie jest on warty uwagi;


lexentry: pol/parametr__rzeczownik__1
written_rep: parametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parameter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.) | (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;


lexentry: pol/paranoiczny__przymiotnik__1
written_rep: paranoiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paranoid
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z paranoją, charakterystyczny dla paranoi


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fönsterbänk
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraplegi
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsykologi
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/parcie__rzeczownik__1
written_rep: parcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: press
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała; | (rzeczownik odczasownikowy) od przeć


lexentry: pol/pardwa_białosterna__rzeczownik__1
written_rep: pardwa białosterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitstjärtad ripa
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus leucura, gatunek ptaka z rodziny kurowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/pareidolia__rzeczownik__1
written_rep: pareidolia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareidoli
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parestesi
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/parias__rzeczownik__1
written_rep: parias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paria
sense_list:
człowiek uważany w jakiejś grupie za gorszego, pogardzany | w Indiach: człowiek należący do jednej z najniższych kast lub będący poza systemem kastowym;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: park
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/park_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: park handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handelsområde
sense_list:
spójnie zaprojektowany, zaplanowany oraz zarządzany projekt, składający się głównie ze średniej oraz dużej wielkości wyspecjalizowanych obiektów handlowych


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlament | ting
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parlamentaryzm__rzeczownik__1
written_rep: parlamentaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamentarism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów z parlamentem mającym władzę ustawodawczą i sprawującym ją nad rządem;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
written_rep: parmezan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parmesan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parodi
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paroksyzm__rzeczownik__1
written_rep: paroksyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paroxysm
sense_list:
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby | (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu


lexentry: pol/paronim__rzeczownik__1
written_rep: paronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranomasi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
written_rep: parsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/parsować__czasownik__1
written_rep: parsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: analysera
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania;


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klåpare | dilettant | fuskare | kludd
sense_list:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parti
sense_list:
(zobacz) partia polityczna | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politiskt parti
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
written_rep: partycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dela
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partycypacyjny__przymiotnik__1
written_rep: partycypacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gemensam
sense_list:
taki, który polega na udziale we wspólnym przedsięwzięciu zarówno ponosząc koszty, jak i czerpiąc zyski


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partikel
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handskrift
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partitur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;


lexentry: pol/partyzana__rzeczownik__1
written_rep: partyzana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bardisan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa o długim, zwężonym, obosiecznym grocie z bocznymi rozgałęzieniami, używana jako broń piechoty w zachodniej Europie od XV wieku, później, od XVII w. jako broń straży i oznaka oficerów piechoty;


lexentry: pol/partyzant__rzeczownik__1
written_rep: partyzant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partisan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego


lexentry: pol/parweniusz__rzeczownik__1
written_rep: parweniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parveny
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować


lexentry: pol/parzydełkowiec__rzeczownik__1
written_rep: parzydełkowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nässeldjur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel typu parzydełkowców, tj. wodnych organizmów posiadających specjalne komórki parzące służące do obrony i zdobywania pokarmu


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
written_rep: parzystokopytne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Partåiga hovdjur
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/parów__rzeczownik__1
written_rep: parów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergsklyfta
sense_list:
(geografia, geograficzny) wąska, płaskodenna dolina o niezbyt stromych, najczęściej porośniętych zboczach;


lexentry: pol/parówka__rzeczownik__1
written_rep: parówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bockwurst
sense_list:
(spożywczy) tania kiełbasa z przemielonej masy mięsno-kostno-tłuszczowej, spożywana zwykle na gorąco;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bälte
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; | (technologia, technika, techniczny) część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fil
sense_list:
(motoryzacja) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga;


lexentry: pol/pas_cnoty__rzeczownik__1
written_rep: pas cnoty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kyskhetsbälte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
written_rep: pas planetoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asteroidbältet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landningsbana
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pascha__rzeczownik__1
written_rep: pascha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasjka
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) tradycyjna potrawa wielkanocna, podawana zazwyczaj w postaci ściętej piramidki ozdobionej rodzynkami i skórką pomarańczową;


lexentry: pol/paschał__rzeczownik__1
written_rep: paschał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: påskljus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);


lexentry: pol/pasek__rzeczownik__1
written_rep: pasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bälte | livrem | rem | skärp | svångrem
sense_list:
lekki i wąski pas na biodrach lub w talii noszony w celach ozdobnych lub dla przytrzymania odzieży, także do noszenia zegarka, bagażu itp.


lexentry: pol/pasek_narzędzi__rzeczownik__1
written_rep: pasek narzędzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verktygslist
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
written_rep: paserstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: häleri
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasja__rzeczownik__1
written_rep: pasja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passion
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patiens
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmanteria__rzeczownik__1
written_rep: pasmanteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sybehörsaffär
sense_list:
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi | wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)


lexentry: pol/pasmo__rzeczownik__1
written_rep: pasmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: band
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu) | (przenośnie, przenośnia) wiele następujących po sobie zdarzeń | fragment powierzchni w postaci długiego pasa | rzeczy ułożone w kształt pasa


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
written_rep: pasmo górskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergskedja
sense_list:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: passa
sense_list:
(termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas” | (książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: passa | duga | lämpa sig | vara lämplig rätt
sense_list:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się | być odpowiednim do czyichś potrzeb


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasit
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__2
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: parasit
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/passus__rzeczownik__1
written_rep: passus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fragment tekstu, wyjątek z jakiejś książki, zazwyczaj jakiś szczególny


lexentry: pol/pasta_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skokräm
sense_list:
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tandkräm
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palsternacka
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasterski__przymiotnik__1
written_rep: pasterski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi | dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
written_rep: pasteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pastörisera
sense_list:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
written_rep: pasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herde
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
written_rep: pastisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastisch
sense_list:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastoralny__przymiotnik__1
written_rep: pastoralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z działalnością duszpasterską, dotyczący duszpasterstwa


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biskopsstav
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pastorałka__rzeczownik__1
written_rep: pastorałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub dramatyczny przedstawiający tematykę pasterską w sposób sielankowy; idylla


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
written_rep: pasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bälte
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasywność__rzeczownik__1
written_rep: pasywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passivitet
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) stan metalu, w którym następuje zahamowanie jego reakcji z agresywnym środowiskiem, co chroni go przed korozją elektrochemiczną | (książkowy) bierna postawa, brak aktywności


lexentry: pol/paszczak__rzeczownik__1
written_rep: paszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sankt Pers fisk
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku paszczaków (1.2) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Zeus faber Linnaeus, gatunek ryb z rodziny piotroszowatych;


lexentry: pol/pasztecik__rzeczownik__1
written_rep: pasztecik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blek
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony pierożek z ciasta francuskiego, drożdżowego lub kruchego, napełniony farszem;


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastej | paté
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foie gras
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pasztetowa__rzeczownik__1
written_rep: pasztetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leverwurst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski, głównie do smarowania kanapek; pasztet z podrobów i resztek mięsnych w formie kiełbasy;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patt
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
written_rep: patat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batat
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patentować__czasownik__1
written_rep: patentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: patentera
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać stal specjalnej obróbce cieplnej w celu zwiększenia właściwości plastycznych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskiwać lub wydawać patent


lexentry: pol/patio__rzeczownik__1
written_rep: patio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: innergård
sense_list:
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
written_rep: patka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fladdra
sense_list:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patogen
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
written_rep: patologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patologi
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób | (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: patologisk
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patriark
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrull
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patrologia__rzeczownik__1
written_rep: patrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrologi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;


lexentry: pol/patronimik__rzeczownik__1
written_rep: patronimik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fadersnamn
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwisko lub przydomek utworzony na podstawie imienia, urzędu lub zawodu przodka płci męskiej, zwłaszcza ojca


lexentry: pol/patyczek_do_szaszłyków__rzeczownik__1
written_rep: patyczek do szaszłyków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka


lexentry: pol/paulista__rzeczownik__1
written_rep: paulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paulinsk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez bł. Jakuba Alberione;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babian
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/paywall__rzeczownik__1
written_rep: paywall
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: betalvägg
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (handel, handlowy) mechanizm ograniczenia dostępności treści na WWW do osób, które wykupią dostęp;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palats | slott
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stafettpinne
sense_list:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwo_policyjne__rzeczownik__1
written_rep: państwo policyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polisstat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym władza centralna sprawuje niemal całkowitą kontrolę nad życiem obywateli, stosując surowe środki przymusu, nadzoru i represji, często ograniczając swobody obywatelskie, wolność słowa i opozycję polityczną;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: statlig
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: pańszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livegenskap
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: page
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_królowej__rzeczownik__1
written_rep: paź królowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laxstjärt
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchełki__rzeczownik__1
written_rep: pchełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loppspel
sense_list:
stołowa gra zręcznościowa polegaląca na trafianiu do miseczki lub tarczy strzelając małymi krążkami przy pomocy większego;


lexentry: pol/pchli_targ__rzeczownik__1
written_rep: pchli targ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loppmarknad | loppis
sense_list:
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
written_rep: pchnięcie kulą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulstötning
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loppa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pean__rzeczownik__1
written_rep: pean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyllning
sense_list:
(książkowy) słowa pochwały, uwielbienia, adoracji | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: hymn pochwalny skierowany do bogów, najczęściej Apolla; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: jakakolwiek pieśń zachwalająca bohaterów czy zwyciężców


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedal | trampa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bög | fikus | homofil
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediatrik
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pektorał__rzeczownik__1
written_rep: pektorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bröstkors
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż z relikwią noszony przez katolickich duchownych na piersi;


lexentry: pol/pektyna__rzeczownik__1
written_rep: pektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pektin
sense_list:
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;


lexentry: pol/pelagianizm__rzeczownik__1
written_rep: pelagianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelagianism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt teologii duchowości, którego pierwszym propagatorem był Pelagiusz;


lexentry: pol/pendżabski__rzeczownik__1
written_rep: pendżabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Punjabi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim


lexentry: pol/peniuar__rzeczownik__1
written_rep: peniuar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peignoir
sense_list:
(książkowy) delikatny, zwiewny kobiecy strój domowy nakładany rano lub wieczorem, zwykle na nocną bieliznę, używany od XIX w.;


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensionat
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/pentekostalizm__rzeczownik__1
written_rep: pentekostalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentekostalism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: performans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumiarz__rzeczownik__1
written_rep: perfumiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parfymör
sense_list:
osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parfym
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergament
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergola
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
written_rep: perimenopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perimenopaus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: period
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkal__rzeczownik__1
written_rep: perkal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perkal
sense_list:
(włókiennictwo) gęsta, lekka i trwała tkanina bawełniana o matowej powierzchni, wykorzystywana głównie do pościeli i odzieży


lexentry: pol/perkozek__rzeczownik__1
written_rep: perkozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smådopping
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachybaptus ruficollis, najmniejszy gatunek perkoza występujący w Polsce;


lexentry: pol/perkołyska__rzeczownik__1
written_rep: perkołyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simrall
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny perkołysek (Heliornithidae), zamieszkujący głównie lasy tropikalne w strefie równikowej;


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
written_rep: perliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pärlhöna
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
written_rep: permakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permakultur
sense_list:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perrong
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
written_rep: peronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peronism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/perpetuum_mobile__rzeczownik__1
written_rep: perpetuum mobile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evighetsmaskin
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;


lexentry: pol/perskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: perskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: persiskspråkig
sense_list:
posługujący się językiem perskim | spisany, stworzony w języku perskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem perskim


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personal
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personifikation | förkroppsligande
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/personifikować__czasownik__1
written_rep: personifikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: personifiera
sense_list:
nadawać cechy ludzkie zwierzętom, rzeczom, zjawiskom lub pojęciom abstrakcyjnym | przedstawiać coś jako ucieleśnione w konkretnej osobie


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sikt
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | daleki widok


lexentry: pol/peryferyjny__przymiotnik__1
written_rep: peryferyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perifer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podłączony do komputera z zewnątrz | o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii | położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu


lexentry: pol/peryfraza__rzeczownik__1
written_rep: peryfraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perifras
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zastąpienie nazwy jakiegoś zjawiska przez bardziej lub mniej rozbudowane jego opisanie


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
written_rep: peryhelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perihelium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perykopa__rzeczownik__1
written_rep: perykopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perikop
sense_list:
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;


lexentry: pol/perypetia__rzeczownik__1
written_rep: perypetia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peripeti
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zmiana w losach bohaterów utworu | zdarzenie zmieniające sytuację


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pärla
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kärna
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono


lexentry: pol/pesto__rzeczownik__1
written_rep: pesto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos z utartych orzechów i świeżych jarzyn z oliwą, w klasycznej wersji z orzeszków piniowych i bazylii;


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
written_rep: pestycyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesticid | bekämpningsmedel
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessimist
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
written_rep: pesymistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pessimistisk
sense_list:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petarda__rzeczownik__1
written_rep: petarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petard
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów | (wojskowość, wojskowy) ładunek wybuchowy imitujący granaty, bomby lub pociski artyleryjskie stosowany podczas ćwiczeń wojskowych


lexentry: pol/petrochemiczny__przymiotnik__1
written_rep: petrochemiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: petrokemisk
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/petting__rzeczownik__1
written_rep: petting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petting
sense_list:
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petition
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
written_rep: pewien
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: viss
sense_list:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fullmåne
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnogłos__rzeczownik__1
written_rep: pełnogłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleofoni
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko językowe występowania w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;


lexentry: pol/pełnoletni__przymiotnik__1
written_rep: pełnoletni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: myndig
sense_list:
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myndighet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fullmakt
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fullmäktig | befullmäktigad | ombud
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełny__przymiotnik__1
written_rep: pełny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: full
sense_list:
wypełniony w największym możliwym stopniu | zawierający obfitość rzeczy, dóbr (dobra) lub mnóstwo ludzi | o największej możliwej wartości lub natężeniu


lexentry: pol/pełzacz_leśny__rzeczownik__1
written_rep: pełzacz leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trädkrypare
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Certhia familiaris L., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny pełzaczy, spotykanego zwykle w starych lasach iglastych i mieszanych


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krypa
sense_list:
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy | o roślinach rozrastać się po podłożu


lexentry: pol/phishing__rzeczownik__1
written_rep: phishing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nätfiske
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ oszustwa w którym przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji, np. haseł;


lexentry: pol/pi__rzeczownik__1
written_rep: pi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pi
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; | nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;


lexentry: pol/piaff__rzeczownik__1
written_rep: piaff
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piaff
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piano_nobile__rzeczownik__1
written_rep: piano nobile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano nobile
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kondygnacja z reprezentacyjnymi pomieszczeniami, zwykle na pierwszym piętrze okazałego budynku (pałac, willa);


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sand
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/piasek_kinetyczny__rzeczownik__1
written_rep: piasek kinetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magisk sand
sense_list:
zabawka dziecięca, kolorowe tworzywo będące mieszaniną piasku sypkiego i specjalnego hydrofobowego polimeru, który nadaje mieszaninie spoistości, jak po zmoczeniu


lexentry: pol/piać__czasownik__1
written_rep: piać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: jama
sense_list:
(dawniej, dawny) (obecnie (żartobliwie) (także, też) (ironicznie)) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać


lexentry: pol/pidżin__rzeczownik__1
written_rep: pidżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
written_rep: piecuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lövsångare
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczarka__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: champinjon
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny | (botanika, botaniczny) rodzaj grzybów jadalnych, Agaricus L.;


lexentry: pol/pieczętować__czasownik__1
written_rep: pieczętować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: försegla
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać | opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigill
sense_list:
środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu | znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fräkne
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piegża__rzeczownik__1
written_rep: piegża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ärtsångare
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sylvia curruca, niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;


lexentry: pol/piekarnia__rzeczownik__1
written_rep: piekarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bageri
sense_list:
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki | sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ugn
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekielny__przymiotnik__1
written_rep: piekielny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: djävlig
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nieznośny, bardzo zły, denerwujący, cholerny | (przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helvete
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vallfärda
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blöja
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pieluszka__rzeczownik__1
written_rep: pieluszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blöja
sense_list:
(higiena, higieniczny) kawałek płótna do przewijania niemowląt | (potocznie, potoczny) (higiena, higieniczny) jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sjuksköterska
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pielęgnować__czasownik__1
written_rep: pielęgnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ansa
sense_list:
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych | dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: finansiell
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprz_cytrynowy__rzeczownik__1
written_rep: pieprz cytrynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citronpeppar
sense_list:
(spożywczy) przyprawa składająca się głównie z mielonego pieprzu czarnego i suszonej skórki z cytryny


lexentry: pol/pieprz_kajeński__rzeczownik__1
written_rep: pieprz kajeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cayennepeppar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;


lexentry: pol/pieprz_syczuański__rzeczownik__1
written_rep: pieprz syczuański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sichuanpeppar
sense_list:
(spożywczy) owocnie drzew Zanthoxylum simulans wykorzystywane jako ostra przyprawa, głównie w Chinach;


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smörgåskrasse | kryddkrasse
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: bluffstopp
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pieriestrojka__rzeczownik__1
written_rep: pieriestrojka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perestrojka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
written_rep: piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pepparkaka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grundämne | element
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rot
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; | (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grundämne
sense_list:
(chemia, chemiczny) taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; | (chemia, chemiczny) zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierwiastek_sześcienny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek sześcienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kubikrot
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do trzeciej potęgi, daje liczbę pierwiastkowaną


lexentry: pol/pierwiosnek_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gransångare
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita Vieillot, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
written_rep: pierworództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förstfödd
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego | bycie pierworodnym synem


lexentry: pol/pierwotny__przymiotnik__1
written_rep: pierwotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ursprunglig
sense_list:
prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu | taki, który pozostał w niezmienionej postaci


lexentry: pol/pierwsza_dama__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza dama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: första dam
sense_list:
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;


lexentry: pol/pierwsza_pomoc__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza pomoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: första hjälpen
sense_list:
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
written_rep: pierwszeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förstaplats | företräde
sense_list:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pierwszorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: pierwszorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: huvud-
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i jednym innym atomem węgla | (chemia, chemiczny) o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o soli: będąca pochodną aminy pierwszorzędowej | zaklasyfikowany do pierwszego rzędu


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pierś__rzeczownik__1
written_rep: pierś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bröst
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia | (anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu


lexentry: pol/pierścień__rzeczownik__1
written_rep: pierścień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; | krąg naokoło czegoś


lexentry: pol/pierścionek_zaręczynowy__rzeczownik__1
written_rep: pierścionek zaręczynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: förlovningsring
sense_list:
pierścionek wręczany przy oświadczynach, jako symbol zamiaru zawarcia małżeństwa i oznacza zaręczyny;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sällskapshund
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;


lexentry: pol/pies_ozdobny__rzeczownik__1
written_rep: pies ozdobny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dvärghund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) mały pies o gładkiej, często dłuższej sierści (lub włosie) trzymany jako zwierzę domowe, pupil


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
written_rep: pies policyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polishund
sense_list:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pies_pracujący__rzeczownik__1
written_rep: pies pracujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brukshund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem


lexentry: pol/piestrzenica__rzeczownik__1
written_rep: piestrzenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stenmurklor
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Gyromitra Fr., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;


lexentry: pol/pieta__rzeczownik__1
written_rep: pieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medlidande
sense_list:
(ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persilja
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pietyzm__rzeczownik__1
written_rep: pietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pietism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
written_rep: piewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cikada
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: pień mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hjärnstammen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sång | visa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigment
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentering
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piller
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvitten
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc pigwy (1.1) używany na przetwory | (botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: pijawka lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blodigel
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pik
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pikador__rzeczownik__1
written_rep: pikador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picador
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety


lexentry: pol/pikinier__rzeczownik__1
written_rep: pikinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pikenerare
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
written_rep: piksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pixel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


lexentry: pol/pilaster__rzeczownik__1
written_rep: pilaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaster
sense_list:
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;


lexentry: pol/pilates__rzeczownik__1
written_rep: pilates
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilates
sense_list:
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
written_rep: pilaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaff
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
written_rep: pilnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fil
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilot
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lots
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi | prowadzić statek powietrzny


lexentry: pol/pinakiel__rzeczownik__1
written_rep: pinakiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fial
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;


lexentry: pol/pingwin__rzeczownik__1
written_rep: pingwin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pingvin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;


lexentry: pol/pingwiny__rzeczownik__1
written_rep: pingwiny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pingvin
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscidae Bonaparte, rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sphenisciformes Sharpe, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
written_rep: pinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinje
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/pinkwashing__rzeczownik__1
written_rep: pinkwashing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinkwashing
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wykorzystywanie w sposób powierzchowny lub obłudny symboliki związanej z kwestiami praw osób LGBT+, rzadziej raka piersi, do celów marketingowych lub wizerunkowych


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
written_rep: pionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bricka | redskap
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/pionowo__przysłówek__1
written_rep: pionowo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: lodrätt
sense_list:
w grach planszowych: związany z pionem (bierką) | w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blixt
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piorunochron__rzeczownik__1
written_rep: piorunochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: åskledare
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sång | låt | visa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/pipeta__rzeczownik__1
written_rep: pipeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pipett
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
written_rep: piracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: buckanjär
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
written_rep: piractwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sjöröveri
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/piramida__rzeczownik__1
written_rep: piramida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyramid
sense_list:
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; | (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej | (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;


lexentry: pol/piramida_demograficzna__rzeczownik__1
written_rep: piramida demograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: befolkningspyramid
sense_list:
(demografia, demograficzny) schemat przedstawiający zróżnicowanie płci i wieku mieszkańców danego obszaru (państwa, miasta itd.)


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
written_rep: pirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirat | sjörövare
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/pirat_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: pirat drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bildrulle
sense_list:
osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla siebie i innych użytkowników drogi


lexentry: pol/piro-__przedrostek__1
written_rep: piro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pyro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą


lexentry: pol/piroksen__rzeczownik__1
written_rep: piroksen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyroxen
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
written_rep: piroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyrolys
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pirotechnika__rzeczownik__1
written_rep: pirotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyroteknik
sense_list:
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;


lexentry: pol/pirożki__rzeczownik__1
written_rep: pirożki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie kuchni rosyjskiej, pieczone lub smażone ciasto drożdżowe, z nadzieniem słonym lub słodkim


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: författare | skriftställare | skrivare
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisać__czasownik__1
written_rep: pisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skriva
sense_list:
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium | tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma | tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skrift
sense_list:
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; | sposób pisania | czasopismo, gazeta, zwykle o lekkiej treści | nota, dokument na jakiś temat


lexentry: pol/pismo_klinowe__rzeczownik__1
written_rep: pismo klinowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilskrift
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii;


lexentry: pol/pistacja__rzeczownik__1
written_rep: pistacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistaschträd
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pistacia L., drzewo z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
written_rep: pistacja właściwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistasch
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku pistacja właściwa (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Pistacia vera L., gatunek niewielkich drzew z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistolet_maszynowy__rzeczownik__1
written_rep: pistolet maszynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulsprutepistol
sense_list:
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
written_rep: piszczałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgelpipa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
written_rep: piszczałkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lina
sense_list:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pitaja__rzeczownik__1
written_rep: pitaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drakfrukt
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;


lexentry: pol/pitekantrop__rzeczownik__1
written_rep: pitekantrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apmänniska
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;


lexentry: pol/piwotalny__przymiotnik__1
written_rep: piwotalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: avgörande
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną; | (rzadki, rzadko używany) obrotowy, osiowy


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pizza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fjäder
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/pióro_i_wpust__rzeczownik__1
written_rep: pióro i wpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: not och fjäder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) bezgwoździowe połączenie ciesielskie, w którym wypukły profil jednej części (pióro) wchodzi w zagłębienie (wpust) drugiej części


lexentry: pol/piórolotek_pięciopiór__rzeczownik__1
written_rep: piórolotek pięciopiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitt fjädermott
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku piórolotek pięciopiór (1.1)


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
written_rep: pięciolinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: notrad
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
written_rep: piędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spänna upp
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skönhet
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: våning
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/pięćdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: femtiotvå
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 52 | nazwa liczby 52


