# translation

lexentry: pol/dłużyca__rzeczownik__1
written_rep: dłużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: долготьё
sense_list:
(leśnictwo) długi pień ściętego drzewa z obciętymi gałęziami i wierzchołkiem, mający długość m.in. 9 m w przypadku drzew iglastych i 6 m w przypadku drzew liściastych;


lexentry: pol/dźinizm__rzeczownik__1
written_rep: dźinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джайнизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рычаг
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy | (ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie | (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły; | (sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach; | (technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka


lexentry: pol/dźwiękonaśladowczy__przymiotnik__1
written_rep: dźwiękonaśladowczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: звукоподражательный
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


lexentry: pol/dżelada__rzeczownik__1
written_rep: dżelada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гелада
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джем
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżentelmen__rzeczownik__1
written_rep: dżentelmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джентльмен
sense_list:
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie, | mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki


lexentry: pol/dżet__rzeczownik__1
written_rep: dżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: реакти́вный
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;


lexentry: pol/dżezwa__rzeczownik__1
written_rep: dżezwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джезва
sense_list:
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джихад | джиха́д
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska


lexentry: pol/dżin__rzeczownik__1
written_rep: dżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джинн
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie


lexentry: pol/dżingiel__rzeczownik__1
written_rep: dżingiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бренча́ть
sense_list:
(środowiskowy) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джинн
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżins__rzeczownik__1
written_rep: dżins
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[джинсовый|джи́нсовая]] ткань
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;


lexentry: pol/dżizja__rzeczownik__1
written_rep: dżizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джи́зья
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/dżoker__rzeczownik__1
written_rep: dżoker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джо́кер
sense_list:
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę


lexentry: pol/dżonka__rzeczownik__1
written_rep: dżonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джонка
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: чума
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/earl__rzeczownik__1
written_rep: earl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: граф
sense_list:
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, obecnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;


lexentry: pol/easter_egg__rzeczownik__1
written_rep: easter egg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пасха́лка
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эбонит
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эхо
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/echolalia__rzeczownik__1
written_rep: echolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эхолалия
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;


lexentry: pol/echolokacja__rzeczownik__1
written_rep: echolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эхолокация
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;


lexentry: pol/edredon__rzeczownik__1
written_rep: edredon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гага
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;


lexentry: pol/edredon_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: edredon okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: очковая гага
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/edwardiański__przymiotnik__1
written_rep: edwardiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эдвардианский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do okresu w kulturze i sztuce brytyjskiej trwającego od wczesnych lat XX w. do wybuchu I wojny światowej


lexentry: pol/edykt__rzeczownik__1
written_rep: edykt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эдикт
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie


lexentry: pol/edyl__rzeczownik__1
written_rep: edyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эди́л
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;


lexentry: pol/efekt_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: efekt cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: парниковый эффект
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: принцип домино
sense_list:
(dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd.. | (przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania


lexentry: pol/efekt_fotoelektryczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt fotoelektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фотоэффект
sense_list:
(fizyka, fizyczny) emisja elektronów przez materię na skutek pochłonięcia przez nią promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/efimek__rzeczownik__1
written_rep: efimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ефимок
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) talar używany w XVII i XVIII wieku w Rosji


lexentry: pol/efod__rzeczownik__1
written_rep: efod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ефод | эфод
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;


lexentry: pol/efuzja__rzeczownik__1
written_rep: efuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эффузия
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wypływ gazu lub cieczy przez bardzo mały otwór; | (geologia, geologiczny) spokojny wylew lawy na powierzchnię;


lexentry: pol/egalitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: egalitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эгалитаризм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;


lexentry: pol/egiptologiczny__przymiotnik__1
written_rep: egiptologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: египтологический
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący egiptologa lub egiptologii


lexentry: pol/egiryn__rzeczownik__1
written_rep: egiryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эгирин
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);


lexentry: pol/egocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: egocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эгоцентри́зм
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby | (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;


lexentry: pol/egoizm__rzeczownik__1
written_rep: egoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эгоизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne; | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) dbanie tylko o siebie, o własną wygodę


lexentry: pol/egotyzm__rzeczownik__1
written_rep: egotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: самовлюблённость | эготизм
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;


lexentry: pol/egreta__rzeczownik__1
written_rep: egreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бе́лая ца́пля
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów


lexentry: pol/egzaltacja__rzeczownik__1
written_rep: egzaltacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: восторженность | экзальтированность
sense_list:
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli


lexentry: pol/egzamin_wstępny__rzeczownik__1
written_rep: egzamin wstępny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вступительный экзамен
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia


lexentry: pol/egzegeza__rzeczownik__1
written_rep: egzegeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экзегеза
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: взыскание
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экзекуция
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego


lexentry: pol/egzekutywa__rzeczownik__1
written_rep: egzekutywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[исполнительный|исполни́тельная]] власть
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie


lexentry: pol/egzerga__rzeczownik__1
written_rep: egzerga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: обрез
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) oddzielona od ryciny przestrzeń u dołu medalu lub monety, na której zwykle zawarta jest dewiza lub data wybicia;


lexentry: pol/egzonim__rzeczownik__1
written_rep: egzonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иноназва́ние
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;


lexentry: pol/egzoplaneta__rzeczownik__1
written_rep: egzoplaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: внесо́лнечная плане́та
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;


lexentry: pol/egzystencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: egzystencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экзистенциализм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;


lexentry: pol/eh__wykrzyknik__1
written_rep: eh
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: а
sense_list:
wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw


lexentry: pol/eklektyczny__przymiotnik__1
written_rep: eklektyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эклектический
sense_list:
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów | taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki


lexentry: pol/eklerka__rzeczownik__1
written_rep: eklerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экле́р
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;


lexentry: pol/eklezja__rzeczownik__1
written_rep: eklezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: церковь
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;


lexentry: pol/eklezjologia__rzeczownik__1
written_rep: eklezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экклезиоло́гия
sense_list:
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;


lexentry: pol/ekliptyka__rzeczownik__1
written_rep: ekliptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эклиптика
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;


lexentry: pol/ekolog__rzeczownik__1
written_rep: ekolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эколог
sense_list:
(biologia, biologiczny) specjalista zajmujący się ekologią | (potocznie, potoczny) działacz społeczny, aktywista na rzecz ekologii; ekologista


lexentry: pol/ekologiczny__przymiotnik__1
written_rep: ekologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: экологический
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody | (potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska


lexentry: pol/ekonomia__rzeczownik__1
written_rep: ekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экономика
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;


lexentry: pol/ekonomicznie__przysłówek__1
written_rep: ekonomicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: бережливо
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odnosząc się do ekonomii, ekonomiki | (podniośle) bez większego nakładu środków i wysiłku


lexentry: pol/ekonomista__rzeczownik__1
written_rep: ekonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экономист
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экран
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy


lexentry: pol/ekscelencja__rzeczownik__1
written_rep: ekscelencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: превосходи́тельство
sense_list:
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)


lexentry: pol/ekscentryczny__przymiotnik__1
written_rep: ekscentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эксцентричный
sense_list:
dziwaczny, odbiegający od normy | (geometria) taki, który nie ma wspólnego środka | (technologia, technika, techniczny) działający dzięki zastosowaniu mimośrodu


lexentry: pol/ekscentryk__rzeczownik__1
written_rep: ekscentryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксцентрик
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) element w budowie maszyn zastępujący korbę o małym ramieniu | (psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp.


lexentry: pol/eksfoliacja__rzeczownik__1
written_rep: eksfoliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксфолиация
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych


lexentry: pol/ekshibicjonista__rzeczownik__1
written_rep: ekshibicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксгибиционист
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw | mężczyzna, który obnaża się w miejscach publicznych;


lexentry: pol/ekshibicjonistka__rzeczownik__1
written_rep: ekshibicjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксгибиционистка
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) kobieta, która przejawia skłonność do ujawniania swoich intymnych, często drastycznych spraw | kobieta, która obnaża się w miejscach publicznych


lexentry: pol/ekshibicjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekshibicjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксгибиционизм
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) dewiacja seksualna polegająca na obnażaniu się w miejscu publicznym; | (przenośnie, przenośnia) skłonność do obnażania się w sprawach intymnych, często drastycznych


lexentry: pol/eksklawa__rzeczownik__1
written_rep: eksklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксклав
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;


lexentry: pol/ekskluzywny__przymiotnik__1
written_rep: ekskluzywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эксклюзивный
sense_list:
elegancki lub luksusowy | odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu | przeznaczony dla ograniczonej liczby osób


lexentry: pol/ekskomunika__rzeczownik__1
written_rep: ekskomunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: отлучение от церковь
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;


lexentry: pol/ekskomunikować__czasownik__1
written_rep: ekskomunikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: отлучить
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła


lexentry: pol/ekskursja__rzeczownik__1
written_rep: ekskursja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: э́кскурс
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wycieczka, podróż, wyprawa, wyjazd w celach wypoczynkowych lub poznawczych


lexentry: pol/eksmisja__rzeczownik__1
written_rep: eksmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: выселение
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;


lexentry: pol/ekspansja__rzeczownik__1
written_rep: ekspansja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экспансия
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów | rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze


lexentry: pol/ekspansjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekspansjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экспансионизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu


lexentry: pol/ekspata__rzeczownik__1
written_rep: ekspata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экспат
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) specjalista wysokiej klasy, który dobrowolnie opuścił ojczyznę celem pracy za granicą


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эксперимент
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska; | pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu


lexentry: pol/eksperymentalny__przymiotnik__1
written_rep: eksperymentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: о́пытный
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie | innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego | związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy


lexentry: pol/eksport__rzeczownik__1
written_rep: eksport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экспорт
sense_list:
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi


lexentry: pol/eksportować__czasownik__1
written_rep: eksportować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: экспортировать
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego


lexentry: pol/ekstaza__rzeczownik__1
written_rep: ekstaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экстаз
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;


lexentry: pol/eksterminacja__rzeczownik__1
written_rep: eksterminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: истребле́ние
sense_list:
systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei


lexentry: pol/eksterytorialność__rzeczownik__1
written_rep: eksterytorialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экстерриториальность
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw


lexentry: pol/ekstradycja__rzeczownik__1
written_rep: ekstradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экстрадиция
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa


lexentry: pol/ekstrahować__czasownik__1
written_rep: ekstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: извле́чь
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób | (medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie


lexentry: pol/ekstrapolacja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrapolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экстраполя́ция
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane | prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk | rezultat ekstrapolacji (1.1)


lexentry: pol/ekstrawertyk__rzeczownik__1
written_rep: ekstrawertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экстраверт
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem


lexentry: pol/ekumenizm__rzeczownik__1
written_rep: ekumenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: экуменизм
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;


lexentry: pol/elasmozaur__rzeczownik__1
written_rep: elasmozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эласмозавр
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Elasmosaurus, rodzaj plezjozaura żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju elasmozaur (1.1)


lexentry: pol/elastyczność__rzeczownik__1
written_rep: elastyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гибкость
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) łatwość przystosowania się do nowych warunków, do nowej sytuacji


lexentry: pol/elegia__rzeczownik__1
written_rep: elegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эле́гия
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;


lexentry: pol/elektrochemia__rzeczownik__1
written_rep: elektrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрохимия
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;


lexentry: pol/elektroda__rzeczownik__1
written_rep: elektroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электро́д
sense_list:
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;


lexentry: pol/elektroencefalograf__rzeczownik__1
written_rep: elektroencefalograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электроэнцефалограф
sense_list:
(medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;


lexentry: pol/elektroenergetyka__rzeczownik__1
written_rep: elektroenergetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электроэнергетика
sense_list:
dział energetyki i elektrotechniki zajmujący się wytwarzaniem, przesyłem i rozdziałem energii elektrycznej;


lexentry: pol/elektrofiltr__rzeczownik__1
written_rep: elektrofiltr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрофильтр
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do usuwania pyłu ze strumienia gazu przez wykorzystanie siły elektrostatycznej;


lexentry: pol/elektrofor__rzeczownik__1
written_rep: elektrofor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрофор
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce;


lexentry: pol/elektroforeza__rzeczownik__1
written_rep: elektroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрофорез
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;


lexentry: pol/elektrokardiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: elektrokardiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: электрокардиографический
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z elektrokardiografią lub elektrokardiografem, dotyczący elektrokardiografii lub elektrokardiografu


lexentry: pol/elektrolit__rzeczownik__1
written_rep: elektrolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электролит
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektrolityczny__przymiotnik__1
written_rep: elektrolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: электролитический
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электролиз
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces rozkładu pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektroluminescencyjny__przymiotnik__1
written_rep: elektroluminescencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: электролюминесцентный
sense_list:
związany z elektroluminescencją, dotyczący elektroluminescencji; wykorzystujący zjawisko elektroluminescencji


lexentry: pol/elektromagnes__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электромагнит
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektromagnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электромагнетизм
sense_list:
(fizyka, fizyczny) magnetyzm o podłożu elektrycznym; ogół zjawisk magnetycznych powodowanych przez prąd elektryczny


lexentry: pol/elektromechanika__rzeczownik__1
written_rep: elektromechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электромеханика
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych | (technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych


lexentry: pol/elektrometalurgia__rzeczownik__1
written_rep: elektrometalurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрометаллургия
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрон
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektronarzędzie__rzeczownik__1
written_rep: elektronarzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электроинструме́нт
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie elektryczne przeznaczone do prac remontowych i budowlanych


lexentry: pol/elektroniczny_papieros__rzeczownik__1
written_rep: elektroniczny papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электронная сигарета
sense_list:
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электроника
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: а́томная электроста́нция
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидроэлектростанция
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrowstrząs__rzeczownik__1
written_rep: elektrowstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрошок
sense_list:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) zabieg polegający na przepuszczeniu prądu elektrycznego przez ciało pacjenta


lexentry: pol/elektrożużlowy__przymiotnik__1
written_rep: elektrożużlowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: электрошлаковый
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z wytwarzaniem ciepła przez opór stawiany przez roztopiony żużel prądowi wytwarzanemu przez elektrody


lexentry: pol/elektrum__rzeczownik__1
written_rep: elektrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрум
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;


lexentry: pol/elektryczność__rzeczownik__1
written_rep: elektryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электричество | электроснабжение
sense_list:
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny | (potocznie, potoczny) sztuczne światło otrzymywane z prądu elektrycznego


lexentry: pol/elektryka_prąd_nie_tyka__przysłowie__1
written_rep: elektryka prąd nie tyka
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: танки грязи не боятся
sense_list:
jeśli ktoś jest dobry w danej dziedzinie, to potrafi zapanować nad niebezpieczeństwami z nią związanymi


lexentry: pol/elektryzować__czasownik__2
written_rep: elektryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: электризоваться
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nadawać sobie ładunek elektryczny | (potocznie, potoczny) generować iskry lub hałas z powodu bycia | być zdolnym do bycia otrzymywania ładunku elektrycznego


lexentry: pol/element__rzeczownik__1
written_rep: element
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: элемент
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) | (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: высота
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эллипс
sense_list:
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эллипсис | эллипс
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;


lexentry: pol/elita__rzeczownik__1
written_rep: elita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эли́та
sense_list:
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku | wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju


lexentry: pol/elizja__rzeczownik__1
written_rep: elizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эли́зия
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;


lexentry: pol/emalia__rzeczownik__1
written_rep: emalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эма́ль
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych


lexentry: pol/embargo__rzeczownik__1
written_rep: embargo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмбарго
sense_list:
zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową;


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмбриология
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/embrion__rzeczownik__1
written_rep: embrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: заро́дыш
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się


lexentry: pol/ementaler__rzeczownik__1
written_rep: ementaler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмменталер
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пенсионер
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emerytura__rzeczownik__1
written_rep: emerytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пенсия
sense_list:
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;


lexentry: pol/emigracja__rzeczownik__1
written_rep: emigracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмиграция
sense_list:
wyjazd z ojczystego kraju do innego państwa w celu osiedlenia się w nim | ogół emigrantów mieszkających w jakimś kraju


lexentry: pol/eminencja__rzeczownik__1
written_rep: eminencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: возвышенность
sense_list:
tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмират
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/emisja__rzeczownik__1
written_rep: emisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: выброс
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp. | (fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów) | nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego


lexentry: pol/emo__rzeczownik__1
written_rep: emo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: и́мо
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) styl i postawa emocjonalnego sprzeciwu wobec rzeczywistości; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek hardcorowego punku;


lexentry: pol/emocja__rzeczownik__1
written_rep: emocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмоция
sense_list:
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;


lexentry: pol/emotikon__rzeczownik__1
written_rep: emotikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: смайл
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;


lexentry: pol/empatia__rzeczownik__1
written_rep: empatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмпатия
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эмпиризм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/emu__rzeczownik__1
written_rep: emu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эму
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)


lexentry: pol/encefalopatia__rzeczownik__1
written_rep: encefalopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энцефалопатия
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;


lexentry: pol/encyklika__rzeczownik__1
written_rep: encyklika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энциклика
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;


lexentry: pol/encyklopedysta__rzeczownik__1
written_rep: encyklopedysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энциклопедист
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek inteligentny, mający wiedzę z wielu różnych dziedzin | członek grupy twórców Wielkiej Encyklopedii Francuskiej;


lexentry: pol/endogamia__rzeczownik__1
written_rep: endogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндогамия
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) praktyka i reguła kulturowa nakazująca zawieranie małżeństw wewnątrz własnej społeczności;


lexentry: pol/endogenny__przymiotnik__1
written_rep: endogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эндогенный
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz


lexentry: pol/endokarp__rzeczownik__1
written_rep: endokarp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: внутрипло́дник
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;


lexentry: pol/endokrynolog__rzeczownik__1
written_rep: endokrynolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндокринолог
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endokrynologia__rzeczownik__1
written_rep: endokrynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндокринология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; | (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endometrioza__rzeczownik__1
written_rep: endometrioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндометриоз
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;


lexentry: pol/endonim__rzeczownik__1
written_rep: endonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндоним
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;


lexentry: pol/endorfina__rzeczownik__1
written_rep: endorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эндорфин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;


lexentry: pol/energia__rzeczownik__1
written_rep: energia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энергия | эне́ргия
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; | entuzjazm, chęć do działania


lexentry: pol/enklawa__rzeczownik__1
written_rep: enklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: анкла́в
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;


lexentry: pol/enklityka__rzeczownik__1
written_rep: enklityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энкли́тика
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;


lexentry: pol/enologia__rzeczownik__1
written_rep: enologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эноло́гия
sense_list:
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;


lexentry: pol/entalpia__rzeczownik__1
written_rep: entalpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энтальпия
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;


lexentry: pol/ententa__rzeczownik__1
written_rep: ententa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: соглашение
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi | (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;


lexentry: pol/enterowirus__rzeczownik__1
written_rep: enterowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энтеровирус
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj wirusa wywołującego choroby u ssaków, w tym u ludzi, najczęstszy czynnik sprawczy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;


lexentry: pol/entropia__rzeczownik__1
written_rep: entropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энтропия | энтропи́я
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;


lexentry: pol/entuzjasta__rzeczownik__1
written_rep: entuzjasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энтузиаст
sense_list:
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/entuzjastka__rzeczownik__1
written_rep: entuzjastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энтузиастка
sense_list:
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/enzym__rzeczownik__1
written_rep: enzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: энзим | фермент
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;


lexentry: pol/eocen__rzeczownik__1
written_rep: eocen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эоцен
sense_list:
(geologia, geologiczny) środkowa epoka paleogenu | (geologia, geologiczny) środkowy oddział paleogenu


lexentry: pol/epeisodion__rzeczownik__1
written_rep: epeisodion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: происше́ствие
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) partia dialogowa między partiami chóralnymi w dramacie antycznym;


lexentry: pol/epejroforeza__rzeczownik__1
written_rep: epejroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: дрейф материко́в
sense_list:
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;


lexentry: pol/epi-__przedrostek__1
written_rep: epi-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: эпи-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś


lexentry: pol/epicki__przymiotnik__1
written_rep: epicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эпи́ческий
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką | (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпидемия
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпидемиология
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epidiaskop__rzeczownik__1
written_rep: epidiaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпидиаскоп
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);


lexentry: pol/epidot__rzeczownik__1
written_rep: epidot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпидот
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);


lexentry: pol/epifania__rzeczownik__1
written_rep: epifania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: богоявле́ние
sense_list:
(książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie


lexentry: pol/epifora__rzeczownik__1
written_rep: epifora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпифора
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań


lexentry: pol/epigenetyczny__przymiotnik__1
written_rep: epigenetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эпигенети́ческий
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej


lexentry: pol/epigraf__rzeczownik__1
written_rep: epigraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпиграф
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;


lexentry: pol/epigramat__rzeczownik__1
written_rep: epigramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпиграмма
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności) | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;


lexentry: pol/epikryza__rzeczownik__1
written_rep: epikryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпикриз
sense_list:
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;


lexentry: pol/epilog__rzeczownik__1
written_rep: epilog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпилог
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;


lexentry: pol/episkop__rzeczownik__1
written_rep: episkop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпископ
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;


lexentry: pol/epistaza__rzeczownik__1
written_rep: epistaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпистаз
sense_list:
(biologia, biologiczny) (genetyka) jeden z rodzajów współdziałań pomiędzy genami polegający na ścisłym wpływie produktu genu epistatycznego na ekspresję produktów jednego lub więcej genów (zwanych hipostatycznymi);


lexentry: pol/epistemologia__rzeczownik__1
written_rep: epistemologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпистемология
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;


lexentry: pol/epitafium__rzeczownik__1
written_rep: epitafium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпитафия
sense_list:
inskrypcja nagrobna; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki ku czci zmarłego


lexentry: pol/epizod__rzeczownik__1
written_rep: epizod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпизод
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki


lexentry: pol/epizodyczny__przymiotnik__1
written_rep: epizodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: [[непро́фильный]] [[предме́т]]
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach


lexentry: pol/epizootia__rzeczownik__1
written_rep: epizootia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпизоотия
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпоха
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury) | punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;


lexentry: pol/epoka_brązu__rzeczownik__1
written_rep: epoka brązu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бронзовый век
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;


lexentry: pol/epolet__rzeczownik__1
written_rep: epolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эполет
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego


lexentry: pol/epos__rzeczownik__1
written_rep: epos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: э́пос
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych


lexentry: pol/epsomit__rzeczownik__1
written_rep: epsomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эпсомит
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;


lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эра
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. | (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;


lexentry: pol/erekcja__rzeczownik__1
written_rep: erekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эрекция
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;


lexentry: pol/ergatywny__przymiotnik__1
written_rep: ergatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эргативный
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim


lexentry: pol/ergonomia__rzeczownik__1
written_rep: ergonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эргоно́мика
sense_list:
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;


lexentry: pol/ergotamina__rzeczownik__1
written_rep: ergotamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: зрготамин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;


lexentry: pol/erozja__rzeczownik__1
written_rep: erozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эрозия | эро́зия
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;


lexentry: pol/errata__rzeczownik__1
written_rep: errata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[спи́сок]] [[опечатка|опеча́ток]]
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki


lexentry: pol/erytrozyna__rzeczownik__1
written_rep: erytrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эритрозин
sense_list:
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;


lexentry: pol/esauł__rzeczownik__1
written_rep: esauł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: есаул
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) kozacki stopień kawaleryjski w carskiej Rosji | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer noszący stopień esauła (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zastępca atamana koszowego u Kozaków zaporoskich


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эсхатология | эсхатоло́гия
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eschatologiczny__przymiotnik__1
written_rep: eschatologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эсхатологический
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


lexentry: pol/esej__rzeczownik__1
written_rep: esej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эссе
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


lexentry: pol/eserowski__przymiotnik__1
written_rep: eserowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эсеровский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z eserami (eserowcami), dotyczący eserów


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: авиаэскадрилья | эскадрилья
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: провожа́тая
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę | oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta


lexentry: pol/espresso__rzeczownik__1
written_rep: espresso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эспрессо
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


lexentry: pol/establishment__rzeczownik__1
written_rep: establishment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: истеблишмент
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność | (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


lexentry: pol/ester__rzeczownik__1
written_rep: ester
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: сло́жный эфи́р
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


lexentry: pol/estetyka__rzeczownik__1
written_rep: estetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эстетика
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie; | ładny, gustowny wygląd czegoś | subiektywne kryteria piękna


lexentry: pol/estuarium__rzeczownik__1
written_rep: estuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эстуарий
sense_list:
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


lexentry: pol/etamsylat__rzeczownik__1
written_rep: etamsylat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этамзилат
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek hemostatyczny z grupy sulfonianów;


lexentry: pol/etap__rzeczownik__1
written_rep: etap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этап
sense_list:
część drogi | odcinek czasu wykonania danej czynności, po którym lub przed którym wystąpiła inna część działania


lexentry: pol/etatyzm__rzeczownik__1
written_rep: etatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этатизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna promująca wizję silnego państwa angażującego się oraz ingerującego w gospodarkę


lexentry: pol/eten__rzeczownik__1
written_rep: eten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этен
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;


lexentry: pol/eter__rzeczownik__1
written_rep: eter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эфи́р
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; | (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; | w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;


lexentry: pol/eter_dietylowy__rzeczownik__1
written_rep: eter dietylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: диэти́ловый эфи́р
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy eterów o wzorze sumarycznym C4H10O będący bezbarwną, palną cieczą, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej również jako anestetyk;


lexentry: pol/etno-__przedrostek__1
written_rep: etno-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: этно-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną


lexentry: pol/etnocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: etnocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этноцентризм
sense_list:
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;


lexentry: pol/etnolekt__rzeczownik__1
written_rep: etnolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этноле́кт
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) język, dialekt lub gwara używana przez wyodrębnioną grupę etniczną;


lexentry: pol/etnos__rzeczownik__1
written_rep: etnos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: э́тнос
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (socjologia, socjologiczny) grupa etniczna; | zespół cech charakteryzujących grupę etniczną


lexentry: pol/etola__rzeczownik__1
written_rep: etola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ора́рь
sense_list:
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych


lexentry: pol/etui__rzeczownik__1
written_rep: etui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: футляр
sense_list:
(handel, handlowy) (książkowy) futerał lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;


lexentry: pol/etyka__rzeczownik__1
written_rep: etyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этика
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku


lexentry: pol/etymologia__rzeczownik__1
written_rep: etymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: этимология
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; | (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu


lexentry: pol/etymologia_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: etymologia ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: народная этимология
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;


lexentry: pol/etyn__rzeczownik__1
written_rep: etyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: етин
sense_list:
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;


lexentry: pol/eucharystyczny__przymiotnik__1
written_rep: eucharystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: евхаристический
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią


lexentry: pol/eudajmonizm__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвдемонизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka


lexentry: pol/eufemistyczny__przymiotnik__1
written_rep: eufemistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эвфемисти́ческий
sense_list:
unikający użycia drażliwych słów poprzez zastąpienie ich wyrażeniami delikatniejszymi lub wymijającymi


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвфемизм
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub wyrażenie zastępujące inne, które jest zbyt drastyczne, nieprzyzwoite, dosadne;


lexentry: pol/eugenika__rzeczownik__1
written_rep: eugenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: евгеника
sense_list:
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвкалипт
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/eukaliptusowy__przymiotnik__1
written_rep: eukaliptusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: эвкалиптовый
sense_list:
będący częścią eukaliptusa | wykonany z drewna lub innej części eukaliptusa | związany z eukaliptusem, dotyczący eukaliptusa


lexentry: pol/eukariont__rzeczownik__1
written_rep: eukariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвкариот | эукариот
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów | (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami


lexentry: pol/euklidesowy__przymiotnik__1
written_rep: euklidesowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: евкли́дов
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk


lexentry: pol/euro-__przedrostek__1
written_rep: euro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: евро-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską


lexentry: pol/eurocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: eurocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: евроцентри́зм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków


lexentry: pol/eurybiont__rzeczownik__1
written_rep: eurybiont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эврибионт
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) gatunek o szerokim zakresie tolerancji w stosunku do czynników środowiskowych;


lexentry: pol/eutanazja__rzeczownik__1
written_rep: eutanazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвтаназия
sense_list:
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;


lexentry: pol/eutrofizacja__rzeczownik__1
written_rep: eutrofizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвтрофикация
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu


lexentry: pol/eutychianizm__rzeczownik__1
written_rep: eutychianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: евтихианство
sense_list:
(teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu


lexentry: pol/ewakuacja__rzeczownik__1
written_rep: ewakuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвакуация
sense_list:
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;


lexentry: pol/ewangelia__rzeczownik__1
written_rep: ewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Евангелие
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;


lexentry: pol/ewangelista__rzeczownik__1
written_rep: ewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: евангелист
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;


lexentry: pol/ewikcja__rzeczownik__1
written_rep: ewikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: выселе́ние
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эволюция
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; | proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś


lexentry: pol/ewolucjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ewolucjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эволюционизм
sense_list:
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;


lexentry: pol/exploitowanie__rzeczownik__1
written_rep: exploitowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: достиже́ние
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu


lexentry: pol/exposé__rzeczownik__1
written_rep: exposé
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: разоблаче́ние
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie


lexentry: pol/eyeliner__rzeczownik__1
written_rep: eyeliner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ко́нтурный каранда́ш для глаз
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;


lexentry: pol/fabuła__rzeczownik__1
written_rep: fabuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фабула
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym


lexentry: pol/fachowiec_od_siedmiu_boleści__rzeczownik__1
written_rep: fachowiec od siedmiu boleści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: мастер-ломастер
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ironicznie) człowiek źle wykonujący swój zawód, pracujący nieudolnie lub niedbale, kiepski wykonawca czegoś


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фагот
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajans__rzeczownik__1
written_rep: fajans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фаянс
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;


lexentry: pol/fajka__rzeczownik__1
written_rep: fajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: трубка
sense_list:
przedmiot do palenia tytoniu; | (sport, sportowy) rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: факс
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;


lexentry: pol/faksymile__rzeczownik__1
written_rep: faksymile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: факсимиле
sense_list:
dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku | kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;


lexentry: pol/faktoid__rzeczownik__1
written_rep: faktoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фактоид
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;


lexentry: pol/faktor__rzeczownik__1
written_rep: faktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: дви́жущая си́ла
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi


lexentry: pol/faktoria__rzeczownik__1
written_rep: faktoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фактория
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;


lexentry: pol/faktoring__rzeczownik__1
written_rep: faktoring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: факторинг
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инво́йс
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: строе́ние
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii; | (sztuka) (technologia, technika, techniczny) charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: волна | волна́
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: дедовщина | волна
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;


lexentry: pol/falanga__rzeczownik__1
written_rep: falanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фаланга
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zwarty oddział piechoty w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/falanster__rzeczownik__1
written_rep: falanster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фаланстер
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;


lexentry: pol/falka__rzeczownik__1
written_rep: falka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ве́йвлет
sense_list:
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa; | mała fala


lexentry: pol/fallibilizm__rzeczownik__1
written_rep: fallibilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фаллибили́зм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę;


lexentry: pol/falowód__rzeczownik__1
written_rep: falowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: волново́д
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;


lexentry: pol/fanatyzm__rzeczownik__1
written_rep: fanatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фанатизм
sense_list:
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych


lexentry: pol/fandango__rzeczownik__1
written_rep: fandango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фанда́нго
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie ostro wybijanym kastanietami i z towarzyszeniem gitary;


lexentry: pol/fandom__rzeczownik__1
written_rep: fandom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: субкульту́ра
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;


lexentry: pol/fanfara__rzeczownik__1
written_rep: fanfara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фанфара
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;


lexentry: pol/fantastyka_naukowa__rzeczownik__1
written_rep: fantastyka naukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: научная фантастика
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фантазия
sense_list:
wyobraźnia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych; | trudne do spełnienia życzenie


lexentry: pol/fantom__rzeczownik__1
written_rep: fantom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фантом
sense_list:
(medycyna, medyczny) model anatomiczny, na którym odbywa się nauka anatomii, ćwiczenia udzielania pierwszej pomocy itp. | zjawa, przywidzenie


lexentry: pol/fantom__rzeczownik__1
written_rep: fantom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фантомная боль
sense_list:
(medycyna, medyczny) odczuwanie napięcia, bólu, swędzenia itp. w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części


lexentry: pol/farbownik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: farbownik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Алканна красильная
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anchusa officinalis L., gatunek miododajnej rośliny z rodziny ogórecznikowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/farma_wiatrowa__rzeczownik__1
written_rep: farma wiatrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ветроэлектроста́нция
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności


lexentry: pol/farmakokinetyka__rzeczownik__1
written_rep: farmakokinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фармакокине́тика
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;


lexentry: pol/farmazon__rzeczownik__1
written_rep: farmazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фармазон
sense_list:
(dawniej, dawny) określenie liberała, niedowiarka, wolnomyśliciela, jakobina | (dawniej, dawny) określenie masona, wolnomularza | (przestarzałe, przestarzały) oszust, krętacz, szalbierz


lexentry: pol/farsz__rzeczownik__1
written_rep: farsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фарш
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фартук
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/faryzeizm__rzeczownik__1
written_rep: faryzeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фарисейство
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy


lexentry: pol/faryzeusz__rzeczownik__1
written_rep: faryzeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фарисей
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę); | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny


lexentry: pol/fasa__rzeczownik__1
written_rep: fasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бочка
sense_list:
duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów; | w garbarstwie: naczynie wkopane w ziemię używane do garbowania skór, kadź | zawartość fasy (1.1)


lexentry: pol/fasada__rzeczownik__1
written_rep: fasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фасад
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego; | (przenośnie, przenośnia) coś pozornego, tylko na pokaz | (socjologia, socjologiczny) sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;


lexentry: pol/faseta__rzeczownik__1
written_rep: faseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грань
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) płaska powierzchnia kości lub zęba | (budownictwo) wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami | (informatyka, informatyczny) jeden z aspektów danych, według których można je filtrować | (jubilerstwo, jubilerski) ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego


lexentry: pol/fasetować__czasownik__1
written_rep: fasetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: аспе́кт
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)


lexentry: pol/fasola__rzeczownik__1
written_rep: fasola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фасоль
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona


lexentry: pol/fast_food__rzeczownik__1
written_rep: fast food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бы́строе пита́ние
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;


lexentry: pol/faszyna__rzeczownik__1
written_rep: faszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фашина
sense_list:
mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фашизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: мираж
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fatwa__rzeczownik__1
written_rep: fatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фетва
sense_list:
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;


lexentry: pol/fatyczny__przymiotnik__1
written_rep: fatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: фатический
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji


lexentry: pol/fauna__rzeczownik__1
written_rep: fauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фауна
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;


lexentry: pol/fawela__rzeczownik__1
written_rep: fawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фавела
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;


lexentry: pol/fałdowanie__rzeczownik__1
written_rep: fałdowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: раскладно́й
sense_list:
(biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) nadawanie fałdowania (1.2) łańcuchowi polipeptydowemu; | (biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;


lexentry: pol/fałszywy_przyjaciel__związek_frazeologiczny__1
written_rep: fałszywy przyjaciel
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ложный друг
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;


lexentry: pol/federacja__rzeczownik__1
written_rep: federacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: федерация
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; | związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych


lexentry: pol/federacyjny__przymiotnik__1
written_rep: federacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: федеративный
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji


lexentry: pol/federalizacja__rzeczownik__1
written_rep: federalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: федерализация
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji


lexentry: pol/federalny__przymiotnik__1
written_rep: federalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: федеральный | федера́льный
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji


lexentry: pol/fedora__rzeczownik__1
written_rep: fedora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фе́тровая шля́па
sense_list:
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;


lexentry: pol/fejk__rzeczownik__1
written_rep: fejk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фейк
sense_list:
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane


lexentry: pol/felczer__rzeczownik__1
written_rep: felczer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фельдшер
sense_list:
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego | osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;


lexentry: pol/femidom__rzeczownik__1
written_rep: femidom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: же́нский презервати́в
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa waginalna, kobiecy kondom – mechaniczny środek antykoncepcyjny;


lexentry: pol/feminatyw__rzeczownik__1
written_rep: feminatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феминатив
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym żeńskim rodzaju gramatycznym;


lexentry: pol/fenestracja__rzeczownik__1
written_rep: fenestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: перфора́ция
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg okienkowego wycięcia otworu w tkankach (np. w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca, w aparacie więzadłowym, kości) lub w opatrunku gipsowym


lexentry: pol/feng_shui__rzeczownik__1
written_rep: feng shui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фэншуй
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w tradycyjnej filozofii chińskiej: odmiana geomancji, sztuka harmonizacji życia ze swoim otoczeniem, planowania w celu osiągnięcia zgodności ze środowiskiem naturalnym;


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фе́нхель
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феноменализм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феноменология
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фенотип
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


lexentry: pol/fermata__rzeczownik__1
written_rep: fermata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фермата
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ферментация
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/fermentator__rzeczownik__1
written_rep: fermentator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ферментатор
sense_list:
szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji


lexentry: pol/ferro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: ferro-
min_sense_num: 01
trans_list: ферро-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem


lexentry: pol/fetysz__rzeczownik__1
written_rep: fetysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: амуле́т
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman | (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną


lexentry: pol/fetyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: fetyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фетиши́зм
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феодализм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/feudał__rzeczownik__1
written_rep: feudał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феодал
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) posiadacz lenna | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: феска
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fianchetto__rzeczownik__1
written_rep: fianchetto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фианкеттирование | фианкетто
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) manewr polegający na ustawieniu gońca na polach b2, g2, b7 lub g7 w celu zajęcia jednej z długich przekątnych;


lexentry: pol/fibromialgia__rzeczownik__1
written_rep: fibromialgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фибромиалгия
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


lexentry: pol/fibryna__rzeczownik__1
written_rep: fibryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фибрин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia


lexentry: pol/fibrynogen__rzeczownik__1
written_rep: fibrynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фибриноген
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;


lexentry: pol/fideizm__rzeczownik__1
written_rep: fideizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фидеизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


lexentry: pol/fiducjarny__przymiotnik__1
written_rep: fiducjarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: фидуциарный
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy


lexentry: pol/figa__rzeczownik__1
written_rep: figa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инжир | смоковница | фига
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Ficus carica L., drzewo lub krzew z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фига | фикус
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фикус
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi


lexentry: pol/figowiec_sprężysty__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sprężysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каучук
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus elastica, gatunek rośliny z rodziny morwowatych pochodzący z Półwyspu Indyjskiego, Indochin i Malezji;


lexentry: pol/figowiec_sykomora__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sykomora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: сикомор
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/figura_retoryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura retoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: риторическая фигура | фигура речи
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;


lexentry: pol/figurant__rzeczownik__1
written_rep: figurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: номинальный глава́
sense_list:
osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje


lexentry: pol/fikcja__rzeczownik__1
written_rep: fikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фикция
sense_list:
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą


lexentry: pol/fikcyjne_małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: fikcyjne małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фиктивный брак
sense_list:
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie


lexentry: pol/filadelfijski__przymiotnik__1
written_rep: filadelfijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: филадельфийский
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)


lexentry: pol/filetować__czasownik__1
written_rep: filetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: филе́
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


lexentry: pol/filharmonia__rzeczownik__1
written_rep: filharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: филармония
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków


lexentry: pol/filia__rzeczownik__1
written_rep: filia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: филиал
sense_list:
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny


lexentry: pol/filigran__rzeczownik__1
written_rep: filigran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: филигрань | скань
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;


lexentry: pol/filistyński__przymiotnik__1
written_rep: filistyński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: филистимский
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


lexentry: pol/filiżanka__rzeczownik__1
written_rep: filiżanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: чашка
sense_list:
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


lexentry: pol/film__rzeczownik__1
written_rep: film
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фильм | кинофильм | кинокартина
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;


lexentry: pol/film_dokumentalny__rzeczownik__1
written_rep: film dokumentalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: документа́льный фильм
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)


lexentry: pol/filologia__rzeczownik__1
written_rep: filologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: филология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;


lexentry: pol/filosemityzm__rzeczownik__1
written_rep: filosemityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: филосемитизм
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: философия
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фильтр
sense_list:
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych | (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji | (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: выпускно́й
sense_list:
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek | koniec, zakończenie


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: заключе́ние
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia


lexentry: pol/finisz__rzeczownik__1
written_rep: finisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: финиш
sense_list:
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą


lexentry: pol/finlandyzacja__rzeczownik__1
written_rep: finlandyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: финляндизация
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


lexentry: pol/fioletowy__przymiotnik__1
written_rep: fioletowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: фиолетовый | фиоле́товый
sense_list:
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фиалка
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/fisharmonia__rzeczownik__1
written_rep: fisharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фисгармония
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


lexentry: pol/fitoestrogen__rzeczownik__1
written_rep: fitoestrogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фитоэстроген
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;


lexentry: pol/fitohormon__rzeczownik__1
written_rep: fitohormon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фитогормон
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne


lexentry: pol/fitopatologia__rzeczownik__1
written_rep: fitopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фитопатология
sense_list:
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


lexentry: pol/fitoplankton__rzeczownik__1
written_rep: fitoplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фитопланктон
sense_list:
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


lexentry: pol/fizjoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fizjoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: физиотерапи́я
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


lexentry: pol/fizyczny__przymiotnik__1
written_rep: fizyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: физический
sense_list:
dostępny zmysłom | związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje | dotyczący organizmu człowieka | dotyczący wyrobienia sportowego | seksualny | służący do badań w dziedzinie fizyki | wykonujący pracę wymagającą siły mięśni; (także, też) oparty na sile mięśni


lexentry: pol/fizylier__rzeczownik__1
written_rep: fizylier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фузилёр
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;


lexentry: pol/flaki__rzeczownik__1
written_rep: flaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рубе́ц
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;


lexentry: pol/flanela__rzeczownik__1
written_rep: flanela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фланель
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;


lexentry: pol/flash_mob__rzeczownik__1
written_rep: flash mob
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флешмо́б
sense_list:
jedna z form street artu polegająca na tym, że grupa ludzi spotyka się w umówionym miejscu i wykonuje pewną czynność;


lexentry: pol/flejtuch__rzeczownik__1
written_rep: flejtuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: клочо́к
sense_list:
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;


lexentry: pol/fleksografia__rzeczownik__1
written_rep: fleksografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флексография
sense_list:
(poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;


lexentry: pol/flet_poprzeczny__rzeczownik__1
written_rep: flet poprzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: совреме́нная фле́йта
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;


lexentry: pol/fletnia_Pana__rzeczownik__1
written_rep: fletnia Pana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: многоствольная флейта
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;


lexentry: pol/flibustier__rzeczownik__1
written_rep: flibustier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флибустьер
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek społeczności piratów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego w XVII wieku na Wielkich Antylach;


lexentry: pol/flizelina__rzeczownik__1
written_rep: flizelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флизелин
sense_list:
materiał, cienki krawiecki wkład odzieżowy stosowany w celu usztywnienia lub stabilizacji szytej tkaniny;


lexentry: pol/flop__rzeczownik__1
written_rep: flop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: плю́хаться
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę


lexentry: pol/floruit__przyimek__1
written_rep: floruit
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: fl. | flor.
sense_list:
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;


lexentry: pol/flotylla__rzeczownik__1
written_rep: flotylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флотилия
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.


lexentry: pol/fluktuacja__rzeczownik__1
written_rep: fluktuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флюктуация
sense_list:
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;


lexentry: pol/flunitrazepam__rzeczownik__1
written_rep: flunitrazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флунитразепам
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna benzodiazepiny o silnym działaniu nasennym, stosowana w premedykacji i do leczenia poważnych zaburzeń snu;


lexentry: pol/fluoksetyna__rzeczownik__1
written_rep: fluoksetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флуоксети́н
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;


lexentry: pol/fluorescencja__rzeczownik__1
written_rep: fluorescencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: флюоресценция
sense_list:
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki


lexentry: pol/flądrowate__rzeczownik__1
written_rep: flądrowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: камбаловые
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) rząd morskich ryb kostnoszkieletowych charakteryzujących się silnie spłaszczonym ciałem przystosowanym do przydennego trybu życia


lexentry: pol/fobia__rzeczownik__1
written_rep: fobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фобия
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;


lexentry: pol/fokmaszt__rzeczownik__1
written_rep: fokmaszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фок-мачта
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;


lexentry: pol/foliarz__rzeczownik__1
written_rep: foliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: конспиролог
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/foliogram__rzeczownik__1
written_rep: foliogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: прозрачный
sense_list:
folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie


lexentry: pol/folk__rzeczownik__1
written_rep: folk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: наро́дная му́зыка
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фольклор
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/folksdojcz__rzeczownik__1
written_rep: folksdojcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фольксдойче
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w okresie II wojny światowej w krajach okupowanych przez III Rzeszę: osoba narodowości niemieckiej lub pochodzenia niemieckiego wpisana na folkslistę;


lexentry: pol/folkslista__rzeczownik__1
written_rep: folkslista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фолькслист
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w okresie okupacji hitlerowskiej: niemiecka lista narodowa, na którą wpisywano ludność pochodzenia niemieckiego krajów okupowanych;


lexentry: pol/folusznik__rzeczownik__1
written_rep: folusznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: валя́льщик
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;


lexentry: pol/folwark__rzeczownik__1
written_rep: folwark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фольварк
sense_list:
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;


lexentry: pol/fondue__rzeczownik__1
written_rep: fondue
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фондю
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фонема
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fonia__rzeczownik__1
written_rep: fonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: звук
sense_list:
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej | (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej


lexentry: pol/foniatria__rzeczownik__1
written_rep: foniatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фониатрия
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);


lexentry: pol/fonograf__rzeczownik__1
written_rep: fonograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фонограф
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków;


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фонтан
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/foremka__rzeczownik__1
written_rep: foremka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: лепи́ть
sense_list:
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp. | zabawka do robienia babek z piasku


lexentry: pol/foremny__przymiotnik__1
written_rep: foremny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: правильный
sense_list:
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; | (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;


lexentry: pol/forma__rzeczownik__1
written_rep: forma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: форма
sense_list:
zewnętrzny kształt | kondycja fizyczna osoby | (cukiernictwo) naczynie do pieczenia ciast | (językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazu; | sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś


lexentry: pol/formacja__rzeczownik__1
written_rep: formacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: констру́кция
sense_list:
(geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii | (wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy


lexentry: pol/formalność__rzeczownik__1
written_rep: formalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: формальность
sense_list:
czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta | czynność wykonywana według przepisów, urzędowo


lexentry: pol/format__rzeczownik__1
written_rep: format
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: форма́т
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu | rozmiar arkusza papieru, książki itp.


lexentry: pol/formatka__rzeczownik__1
written_rep: formatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[придава́ть фо́рму]]
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część ekranu aplikacji, np. zakładka, w oknie programu z polami do wypełniania[potrzebne źródło]


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: формати́ровать
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: форматировать
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) kasować zawartość dysku | (informatyka, informatyczny) przystosowywać nośnik danych do pracy przez odpowiednie ustalenie jego systemu plików


lexentry: pol/formować__czasownik__1
written_rep: formować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: [[придава́ть фо́рму]]
sense_list:
nadawać czemuś określoną formę, kształt | o grupie ludzi: ustawiać się w pewnym porządku | wyrabiać w kimś określone cechy lub postawy


lexentry: pol/formularz__rzeczownik__1
written_rep: formularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: анке́та
sense_list:
(informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: крепость
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fortepian__rzeczownik__1
written_rep: fortepian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рояль
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/fosa__rzeczownik__1
written_rep: fosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ров
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;


lexentry: pol/fosfolipid__rzeczownik__1
written_rep: fosfolipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фосфолипи́д
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;


lexentry: pol/fosgen__rzeczownik__1
written_rep: fosgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: карбонилхлорид | оксид-дихлорид углерода | фосген | хлорокись углерода
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;


lexentry: pol/fot__rzeczownik__1
written_rep: fot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фот
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia światła w układzie CGS, równa jednemu lumenowi na centymetr kwadratowy i równoważna 10 000 luksów;


lexentry: pol/fotometr__rzeczownik__1
written_rep: fotometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фотометр
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фотон
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotorealizm__rzeczownik__1
written_rep: fotorealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фотореализм
sense_list:
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фотосинтез
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/fotoszopować__czasownik__1
written_rep: fotoszopować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: фотошопить
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej


lexentry: pol/foyer__rzeczownik__1
written_rep: foyer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фойе
sense_list:
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пиздюк | фраер
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/frak__rzeczownik__1
written_rep: frak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрак
sense_list:
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: группиро́вка
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фра́кция
sense_list:
(poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma | (statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej; | (technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren


lexentry: pol/fraktal__rzeczownik__1
written_rep: fraktal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрактал
sense_list:
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;


lexentry: pol/franciszkanin__rzeczownik__1
written_rep: franciszkanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: францисканец
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: французский | французский язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/francuski_pocałunek__rzeczownik__1
written_rep: francuski pocałunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глубо́кий поцелу́й
sense_list:
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: франча́йзинг
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: франши́за
sense_list:
w przemyśle rozrywkowym: zbiór powiązanych ze sobą dzieł kultury masowej, najczęściej chronionych prawem autorskim;


lexentry: pol/frankfurterka__rzeczownik__1
written_rep: frankfurterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: и́скренний
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;


lexentry: pol/frankijski__przymiotnik__1
written_rep: frankijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: франкский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)


lexentry: pol/frankofon__rzeczownik__1
written_rep: frankofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: франкофон
sense_list:
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фраза
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;


lexentry: pol/frazeologia__rzeczownik__1
written_rep: frazeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фразеология
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń; | (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o frazeologii (1.1)


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрегат
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; | (ornitologia, ornitologiczny) szerokoskrzydły, szybujący ptak oceaniczny z rodziny fregatowatych;


lexentry: pol/frenologia__rzeczownik__1
written_rep: frenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: френология
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;


lexentry: pol/fresk__rzeczownik__1
written_rep: fresk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фреска
sense_list:
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; | (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)


lexentry: pol/fretka__rzeczownik__1
written_rep: fretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хорь
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;


lexentry: pol/freudyzm__rzeczownik__1
written_rep: freudyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрейдизм
sense_list:
(medycyna, medyczny) teoria w psychologii, która zakłada, że popęd seksualny jest motorem postępowania człowieka


lexentry: pol/frezarka__rzeczownik__1
written_rep: frezarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрезерный станок | фрезеровальный станок
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;


lexentry: pol/frezja__rzeczownik__1
written_rep: frezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрезия
sense_list:
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;


lexentry: pol/frittata__rzeczownik__1
written_rep: frittata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фритта́та
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska odmiana omleta zapiekana na patelni na maśle, z mieszanką warzywną, serem, niekiedy z czosnkiem lub anchois


lexentry: pol/front__rzeczownik__1
written_rep: front
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фронт
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; | (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza;


lexentry: pol/fruczak_gołąbek__rzeczownik__1
written_rep: fruczak gołąbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: языкан обыкновенный
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/fruktoza__rzeczownik__1
written_rep: fruktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фруктоза
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;


lexentry: pol/frustracja__rzeczownik__1
written_rep: frustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрустрация
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;


lexentry: pol/frutarianizm__rzeczownik__1
written_rep: frutarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фрукторианство
sense_list:
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;


lexentry: pol/frygijski__przymiotnik__1
written_rep: frygijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: фригийский
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii


lexentry: pol/frytka__rzeczownik__1
written_rep: frytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: картофель фри
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;


lexentry: pol/frytki__rzeczownik__1
written_rep: frytki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: картофель фри
sense_list:
(handel, handlowy) porcja frytek (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków


lexentry: pol/frytkownica__rzeczownik__1
written_rep: frytkownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фритюрница
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;


lexentry: pol/fuga__rzeczownik__1
written_rep: fuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фуга
sense_list:
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze


lexentry: pol/fuksja__rzeczownik__1
written_rep: fuksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фу́ксия
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych; | fioletowo-czerwony kolor


lexentry: pol/fumarola__rzeczownik__1
written_rep: fumarola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фумаро́ла
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;


lexentry: pol/fundacja__rzeczownik__1
written_rep: fundacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фонд
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;


lexentry: pol/fundament__rzeczownik__1
written_rep: fundament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фундамент
sense_list:
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń; | (przenośnie, przenośnia) baza, podwalina czegoś


lexentry: pol/fundamentalista__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фундаменталист
sense_list:
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki


lexentry: pol/fundamentalizm__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фундаментализм
sense_list:
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji


lexentry: pol/funikular__rzeczownik__1
written_rep: funikular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фуникулёр
sense_list:
kolej szynowa, a zarazem kolej linowa, w której ruch pojazdu wywołany jest liną napędową, i o stale przymocowanym do niej wagonem


lexentry: pol/funkcja__rzeczownik__1
written_rep: funkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: функция
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie; | (matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; | przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;


lexentry: pol/funkcja_cyklometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja cyklometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: обра́тная тригонометри́ческая фу́нкция
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do jednej z funkcji trygonometrycznych ograniczonej do pewnego przedziału;


lexentry: pol/funkcja_wzajemnie_jednoznaczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja wzajemnie jednoznaczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: биекция
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;


lexentry: pol/funkcjonariusz__rzeczownik__1
written_rep: funkcjonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: функционер
sense_list:
(administracja) pracownik służb państwowych, zwykle mundurowych np. policji lub służby więziennej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) działacz partii rządzącej piastujący wysokie stanowisko


lexentry: pol/furan__rzeczownik__1
written_rep: furan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фуран
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;


lexentry: pol/furosemid__rzeczownik__1
written_rep: furosemid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фуросемид
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шкура | мех
sense_list:
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шуба | мех
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść


lexentry: pol/futurologia__rzeczownik__1
written_rep: futurologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: футурология
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;


lexentry: pol/futuryzm__rzeczownik__1
written_rep: futuryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: футуризм
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: банка
sense_list:
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: реа́кция си́нтеза
sense_list:
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe


lexentry: pol/gabardyna__rzeczownik__1
written_rep: gabardyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: габардин
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.


lexentry: pol/gabinet__rzeczownik__1
written_rep: gabinet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабинет
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rada ministrów | lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu | pokój przeznaczony dla osoby na wysokim stanowisku | pokój przeznaczony do pracy umysłowej


lexentry: pol/gabinet_cieni__rzeczownik__1
written_rep: gabinet cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: теневое правительство | теневой кабинет
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;


lexentry: pol/gabinet_osobliwości__rzeczownik__1
written_rep: gabinet osobliwości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабинет редкостей
sense_list:
prywatna kolekcja dzieł sztuki, okazów biologicznych, numizmatów, starożytnych artefaktów, egzotycznych przedmiotów i innych nietuzinkowych eksponatów


lexentry: pol/gabro__rzeczownik__1
written_rep: gabro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: га́ббро
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;


lexentry: pol/gacek__rzeczownik__1
written_rep: gacek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ушан
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Plecotus, rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;


lexentry: pol/gad__rzeczownik__1
written_rep: gad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рептилия | пресмыкающееся
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;


lexentry: pol/gadolin__rzeczownik__1
written_rep: gadolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гадолиний
sense_list:
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;


lexentry: pol/gadżet__rzeczownik__1
written_rep: gadżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: га́джет
sense_list:
(książkowy) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;


lexentry: pol/gag__rzeczownik__1
written_rep: gag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шу́тка
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych


lexentry: pol/gaijin__rzeczownik__1
written_rep: gaijin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: га́йдзин
sense_list:
dla Japończyków: ktoś obcy, z zewnątrz, cudzoziemiec, nie-Japończyk, zwłaszcza pochodzący z Zachodu;


lexentry: pol/galaktyka__rzeczownik__1
written_rep: galaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галактика
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;


lexentry: pol/galanteryjny__przymiotnik__1
written_rep: galanteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: галантерейный
sense_list:
(dawniej, dawny) lub (rzadki, rzadko używany) odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością) | odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów)


lexentry: pol/galareta__rzeczownik__1
written_rep: galareta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: желе
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny | (potocznie, potoczny) każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)


lexentry: pol/galaretka__rzeczownik__1
written_rep: galaretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: желе
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;


lexentry: pol/galeon__rzeczownik__1
written_rep: galeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галео́н
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;


lexentry: pol/galera__rzeczownik__1
written_rep: galera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галера
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;


lexentry: pol/galeria__rzeczownik__1
written_rep: galeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галерея
sense_list:
(sztuka) kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum | (sztuka) miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki | (architektura, architektoniczny) długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli | (architektura, architektoniczny) przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego | (handel, handlowy) kryty dachem pasaż handlowy | (przenośnie, przenośnia) zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami


lexentry: pol/galeria__rzeczownik__1
written_rep: galeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галёрка
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca


lexentry: pol/galernik__rzeczownik__1
written_rep: galernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каторжанин | каторжник
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze


lexentry: pol/galicyzm__rzeczownik__1
written_rep: galicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галлицизм
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;


lexentry: pol/galion__rzeczownik__1
written_rep: galion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гальюнная фигу́ра
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;


lexentry: pol/galop__rzeczownik__1
written_rep: galop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галоп
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) szybki taniec w takcie 2/4, pochodzący z Francji; | (jeździectwo, jeździecki) szybki, trzytaktowy chód konia;


lexentry: pol/galopować__czasownik__1
written_rep: galopować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: галопировать
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zoologia, zoologiczny) biec galopem | następować szybko po sobie; dziać się prędko


lexentry: pol/galwaniczny__przymiotnik__1
written_rep: galwaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гальванический
sense_list:
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu


lexentry: pol/galwanotechnika__rzeczownik__1
written_rep: galwanotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гальванотехника
sense_list:
dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach


lexentry: pol/galwanoterapia__rzeczownik__1
written_rep: galwanoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гальванотерапия
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu


lexentry: pol/gama__rzeczownik__1
written_rep: gama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: га́мма
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;


lexentry: pol/gambit__rzeczownik__1
written_rep: gambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гамбит
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/gambit_szkocki__rzeczownik__1
written_rep: gambit szkocki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шотландский гамбит
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) wariant partii szkockiej rozpoczynający się od ruchów 1. e4 e5 2. Sf3 Sc6 3. d4 e:d4 4. Gc4


lexentry: pol/garam_masala__rzeczownik__1
written_rep: garam masala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гара́м масáла
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili


lexentry: pol/garaż__rzeczownik__1
written_rep: garaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гараж
sense_list:
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;


lexentry: pol/garb__rzeczownik__1
written_rep: garb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горб
sense_list:
(medycyna, medyczny) skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu; | (zoologia, zoologiczny) wypukłość na grzbiecie wielbłąda, wypełniona tłuszczem | wypukłość na jakimś przedmiocie


lexentry: pol/garbarz__rzeczownik__1
written_rep: garbarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: дубильщик | кожевник
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór


lexentry: pol/garbaty__przymiotnik__1
written_rep: garbaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: горбатый
sense_list:
mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie | z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem


lexentry: pol/garderoba__rzeczownik__1
written_rep: garderoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: уборная
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: го́рлышко
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: подагра
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz


lexentry: pol/gardło__rzeczownik__1
written_rep: gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горло
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;


lexentry: pol/garig__rzeczownik__1
written_rep: garig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гарри́га
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego


lexentry: pol/garnek__rzeczownik__1
written_rep: garnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кастрюля | горшок
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;


lexentry: pol/garota__rzeczownik__1
written_rep: garota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаррота
sense_list:
broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;


lexentry: pol/garować__czasownik__1
written_rep: garować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: -прочный
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o cieście: będąc pozostawionym na pewien czas, powiększać swoją objętość


lexentry: pol/garum__rzeczownik__1
written_rep: garum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гарум
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гры́мза
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: карабин
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;


lexentry: pol/gastarbajter__rzeczownik__1
written_rep: gastarbajter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаста́рбайтер
sense_list:
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym


lexentry: pol/gastrolog__rzeczownik__1
written_rep: gastrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гастроэнтеролог
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych


lexentry: pol/gawot__rzeczownik__1
written_rep: gawot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаво́т
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (folklor) starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym, w takcie parzystym


lexentry: pol/gawron__rzeczownik__1
written_rep: gawron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грач
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;


lexentry: pol/gaz__rzeczownik__1
written_rep: gaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: газ
sense_list:
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; | (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna


lexentry: pol/gaz_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: парнико́вый газ
sense_list:
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;


lexentry: pol/gaz_płynny__rzeczownik__1
written_rep: gaz płynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: сжи́женный углеводоро́дный газ
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) mieszanina skroplonych węglowodorów, głównie propanu i butanu, służąca za opał


lexentry: pol/gaz_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: gaz ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: природный газ
sense_list:
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;


lexentry: pol/gazon__rzeczownik__1
written_rep: gazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: газон
sense_list:
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;


lexentry: pol/gazpacho__rzeczownik__1
written_rep: gazpacho
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаспачо
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;


lexentry: pol/gałka_muszkatołowa__rzeczownik__1
written_rep: gałka muszkatołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: мускатный орех
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;


lexentry: pol/gaźnik__rzeczownik__1
written_rep: gaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: карбюратор
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym


lexentry: pol/gdy_kota_nie_ma,_myszy_harcują__przysłowie__1
written_rep: gdy kota nie ma, myszy harcują
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: без кота мышам раздолье | без кота мышам масленица | кот из дома – мыши в пляс
sense_list:
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.


lexentry: pol/gdzie_diabeł_nie_może,_tam_babę_pośle__przysłowie__1
written_rep: gdzie diabeł nie może, tam babę pośle
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: где чёрт не сладит, туда бабу пошлёт
sense_list:
kobieta jest przebieglejsza od diabła, umie zaszkodzić w każdej sytuacji i każdego skusić do grzechu


lexentry: pol/gdzie_drwa_rąbią,_tam_wióry_lecą__przysłowie__1
written_rep: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: лес рубят – щепки летят
sense_list:
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje


lexentry: pol/gdzie_kucharek_sześć,_tam_nie_ma_co_jeść__przysłowie__1
written_rep: gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: у семи нянек дитя без глаза
sense_list:
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu


lexentry: pol/geek__rzeczownik__1
written_rep: geek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гик
sense_list:
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;


lexentry: pol/gejsza__rzeczownik__1
written_rep: gejsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гейша
sense_list:
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;


lexentry: pol/gekon__rzeczownik__1
written_rep: gekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геккон
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach


lexentry: pol/gen__rzeczownik__1
written_rep: gen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ген
sense_list:
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;


lexentry: pol/gender__rzeczownik__1
written_rep: gender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ге́ндер
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, które są przypisane przez kulturę do każdej z płci; szerzej: zbiór wzorów zachowań, wyobrażeń i oczekiwań społecznych, a także norm, które są związane z płcią biologiczną, wyznaczający funkcje pełnione przez jednostkę w społeczeństwie i kulturze wraz ze statusem tej jednostki i przysługującymi jej prawami;


lexentry: pol/genealog__rzeczownik__1
written_rep: genealog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: генеало́г
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji


lexentry: pol/genealogia__rzeczownik__1
written_rep: genealogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: генеало́гия
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów | geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje


lexentry: pol/generacja__rzeczownik__1
written_rep: generacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пото́мство
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa urządzeń konstruowanych na określonym szczeblu rozwoju technologii


lexentry: pol/generalny__przymiotnik__1
written_rep: generalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: всео́бщий
sense_list:
taki, który odnosi się do czegoś ogólnego, powszechnie obowiązującego | taki, który odnosi się do czegoś zasadniczego, naczelnego


lexentry: pol/generał_broni__rzeczownik__1
written_rep: generał broni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: генерал-лейтенант
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;


lexentry: pol/generał_dywizji__rzeczownik__1
written_rep: generał dywizji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: генерал-леҋтенант
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni


lexentry: pol/generować__czasownik__1
written_rep: generować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: произвести
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wytwarzać pewien nośnik energii albo przekształcać jakąś postać energii w inną | (językoznawstwo, językoznawczy) tworzyć nieskończony zbiór zdań za pomocą skończonej liczby zasad gramatycznych | (technologia, technika, techniczny) wytwarzać pewne wielkości fizyczne lub matematyczne | być miejscem wytwarzania, przyczyną czegoś


lexentry: pol/geniusz__rzeczownik__1
written_rep: geniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гений
sense_list:
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach | (mitologia rzymska) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem


lexentry: pol/genom__rzeczownik__1
written_rep: genom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Геном
sense_list:
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;


lexentry: pol/gensek__rzeczownik__1
written_rep: gensek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: генсек
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pierwszy sekretarz partii komunistycznej (zwykle o sekretarzu generalnym w ZSRR)


lexentry: pol/geofizyka__rzeczownik__1
written_rep: geofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геофизика
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej


lexentry: pol/geoglif__rzeczownik__1
written_rep: geoglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гео́глиф
sense_list:
(sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;


lexentry: pol/geografia__rzeczownik__1
written_rep: geografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: география
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/geomancja__rzeczownik__1
written_rep: geomancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геомантия
sense_list:
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;


lexentry: pol/geometria__rzeczownik__1
written_rep: geometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геометрия
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi | (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;


lexentry: pol/geometryczny__przymiotnik__1
written_rep: geometryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: геометрический
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii | składający się z elementów będących figurami geometrycznymi


lexentry: pol/geomorfologia__rzeczownik__1
written_rep: geomorfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геоморфология
sense_list:
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;


lexentry: pol/geopolityka__rzeczownik__1
written_rep: geopolityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геополитика
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne


lexentry: pol/gepard_grzywiasty__rzeczownik__1
written_rep: gepard grzywiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гепа́рд
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Acinonyx jubatus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim w Afryce; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku gepardów grzywiastych (1.1)


lexentry: pol/gerbera__rzeczownik__1
written_rep: gerbera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гербера
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju gerbera (1.1) | (botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; | kwiat gerbery (1.2)


lexentry: pol/geriatra__rzeczownik__1
written_rep: geriatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гериатр
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego


lexentry: pol/germanista__rzeczownik__1
written_rep: germanista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: германист
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury niemieckiej


lexentry: pol/germanistka__rzeczownik__1
written_rep: germanistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: германистка
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) znawczyni języka, literatury i kultury niemieckiej


lexentry: pol/germanistyka__rzeczownik__1
written_rep: germanistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: германистика
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim


lexentry: pol/germanizm__rzeczownik__1
written_rep: germanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: германизм
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;


lexentry: pol/gerundiwum__rzeczownik__1
written_rep: gerundiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: герунди́в
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana


lexentry: pol/gest__rzeczownik__1
written_rep: gest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: жест
sense_list:
ruch ciała, zazwyczaj dłoni, podkreślający treść wypowiedzi | (książkowy) czyn wspaniałomyślny, dokonany w sposób podniosły lub dla zwrócenia uwagi, dla efektu


lexentry: pol/gestapo__rzeczownik__1
written_rep: gestapo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гестапо
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) siedziba gestapa (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec;


lexentry: pol/geszeft__rzeczownik__1
written_rep: geszeft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: би́знес
sense_list:
(gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy


lexentry: pol/getto__rzeczownik__1
written_rep: getto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гетто
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej | (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia | dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) | w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej


lexentry: pol/ghul__rzeczownik__1
written_rep: ghul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вампи́р
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;


lexentry: pol/giaur__rzeczownik__1
written_rep: giaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гяур
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina


lexentry: pol/gibelin__rzeczownik__1
written_rep: gibelin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гибелли́н
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gibon__rzeczownik__1
written_rep: gibon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиббон
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona


lexentry: pol/giełda__rzeczownik__1
written_rep: giełda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: биржа
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) stałe lub okresowe miejsce zorganizowanej detalicznej lub hurtowej sprzedaży towarów określonego rodzaju


lexentry: pol/giełda__rzeczownik__1
written_rep: giełda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: биржа | би́ржа
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;


lexentry: pol/gig__rzeczownik__1
written_rep: gig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ги́чка
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednokonny powozik dwukołowy | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) wąska, szybka łódź wiosłowa o ściętej rufie


lexentry: pol/gigabajt__rzeczownik__1
written_rep: gigabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гигаба́йт
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności pamięci operacyjnej komputera i nośników danych;


lexentry: pol/gildia__rzeczownik__1
written_rep: gildia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гильдия
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;


lexentry: pol/gimnastyczka__rzeczownik__1
written_rep: gimnastyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гимнастка
sense_list:
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca gimnastykę – sportową, akrobatyczną lub artystyczną


lexentry: pol/gimnazjum__rzeczownik__1
written_rep: gimnazjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гимназия
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;


lexentry: pol/gineko-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: gineko-
min_sense_num: 01
trans_list: гинеко-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kobietą, samicą, kobiecością


lexentry: pol/ginekologia__rzeczownik__1
written_rep: ginekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гинекология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego; | (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) oddział szpitala, kliniki lub uczelni medycznej, który zajmuje się ginekologią (1.1)


lexentry: pol/ginekomastia__rzeczownik__1
written_rep: ginekomastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гинекомасти́я
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem


lexentry: pol/gips__rzeczownik__1
written_rep: gips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипс
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;


lexentry: pol/gitara_basowa__rzeczownik__1
written_rep: gitara basowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бас-гитара
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;


lexentry: pol/gitara_elektryczna__rzeczownik__1
written_rep: gitara elektryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: электрогитара
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;


lexentry: pol/giętkość__rzeczownik__1
written_rep: giętkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гибкость
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym


lexentry: pol/gladiator__rzeczownik__1
written_rep: gladiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гладиатор
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;


lexentry: pol/glazura__rzeczownik__1
written_rep: glazura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глазу́рь
sense_list:
(spożywczy) warstwa lodu na mrożonej żywności | (technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;


lexentry: pol/gleba__rzeczownik__1
written_rep: gleba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: почва | земля
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;


lexentry: pol/glikogen__rzeczownik__1
written_rep: glikogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гликоген
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;


lexentry: pol/glissando__rzeczownik__1
written_rep: glissando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глиссандо
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;


lexentry: pol/globalizacja__rzeczownik__1
written_rep: globalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глобализация
sense_list:
proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;


lexentry: pol/globalne_ocieplenie__rzeczownik__1
written_rep: globalne ocieplenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глобальное потепление
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;


lexentry: pol/globulka__rzeczownik__1
written_rep: globulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ка́пля
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) obła porcja leku lub środka antykoncepcyjnego


lexentry: pol/globus__rzeczownik__1
written_rep: globus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гло́бус
sense_list:
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;


lexentry: pol/glokalizacja__rzeczownik__1
written_rep: glokalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глокализа́ция
sense_list:
globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację i przyswojenie, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych;


lexentry: pol/glosa__rzeczownik__1
written_rep: glosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глосса
sense_list:
uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie


lexentry: pol/glottochronologia__rzeczownik__1
written_rep: glottochronologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глоттохронология
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;


lexentry: pol/glukometr__rzeczownik__1
written_rep: glukometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глюкометр
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi


lexentry: pol/glukoza__rzeczownik__1
written_rep: glukoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глюкоза
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/glutaminian_sodu__rzeczownik__1
written_rep: glutaminian sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глутама́т на́трия
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych


lexentry: pol/gluten__rzeczownik__1
written_rep: gluten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глютен | клейковина
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;


lexentry: pol/gniady__przymiotnik__1
written_rep: gniady
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гнедой | карий
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn


lexentry: pol/gniazdo__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: разъём
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach; | (technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty


lexentry: pol/gniazdo__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: розетка
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.;


lexentry: pol/gniazdo_słowotwórcze__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo słowotwórcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: словообразовательное гнездо
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa wyrazów powiązanych słowotwórczo, wywodzących się etymologicznie od tego samego leksemu


lexentry: pol/gniazdować__czasownik__2
written_rep: gniazdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: авиапо́лк
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) układać w słowniku wyrazy w grupy na podstawie ich motywacji słowotwórczej lub pokrewieństwa etymologicznego


lexentry: pol/gnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: gnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гностицизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;


lexentry: pol/gnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: gnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гностический
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu


lexentry: pol/gnoza__rzeczownik__1
written_rep: gnoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гно́зис
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) takie poznanie istoty Boga, które daje zbawienie


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__1
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: навоз
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;


lexentry: pol/goblin__rzeczownik__1
written_rep: goblin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: го́блин
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;


lexentry: pol/gocki__rzeczownik__1
written_rep: gocki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: готский
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;


lexentry: pol/godzina__rzeczownik__1
written_rep: godzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: час
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; | jedna z 24 chwil podczas doby oddzielonych od siebie co godzinę (1.1), począwszy od północy | (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna


lexentry: pol/godziny_szczytu__rzeczownik__1
written_rep: godziny szczytu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: часы пик
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg


lexentry: pol/gofr__rzeczownik__1
written_rep: gofr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вафля
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;


lexentry: pol/goić__czasownik__1
written_rep: goić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: зажи́ть
sense_list:
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran | (potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego


lexentry: pol/gokart__rzeczownik__1
written_rep: gokart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ка́ртинг
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) mały, nisko osadzony samochód wyścigowy, niedopuszczony do ruchu ulicznego;


lexentry: pol/golem__rzeczownik__1
written_rep: golem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голем
sense_list:
(folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;


lexentry: pol/goleń__rzeczownik__1
written_rep: goleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голень
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;


lexentry: pol/gon__rzeczownik__1
written_rep: gon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гон
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) gonienie zwierzyny przez psy podczas polowania | (łowiectwo, łowiecki) okres rui kozic i danieli


lexentry: pol/gondola__rzeczownik__1
written_rep: gondola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гондола
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; | (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca


lexentry: pol/gong__rzeczownik__1
written_rep: gong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гонг
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;


lexentry: pol/googol__rzeczownik__1
written_rep: googol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гугол
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100


lexentry: pol/gorbaczowowski__przymiotnik__1
written_rep: gorbaczowowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: горбачёвский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa


lexentry: pol/gorbusza__rzeczownik__1
written_rep: gorbusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горбуша
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Oncorhynchus gorbuscha Walbaum, anadromiczna ryba z rodziny łososiowatych;


lexentry: pol/gorgonzola__rzeczownik__1
written_rep: gorgonzola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горгондзола
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;


lexentry: pol/gorkowski__przymiotnik__1
written_rep: gorkowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: горьковский
sense_list:
związany z Gorkim, dotyczący Gorkiego ((współcześnie) Niżny Nowogród) | związanym z rosyjskim pisarzem Maksymem Gorkim i jego twórczością


lexentry: pol/gorseciarka__rzeczownik__1
written_rep: gorseciarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: корсетница
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kobieta zajmująca się szyciem na miarę gorsetów, biustonoszy i pasów do pończoch


lexentry: pol/gorący__przymiotnik__1
written_rep: gorący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: горячий
sense_list:
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie | (przenośnie, przenośnia) namiętny | (przenośnie, przenośnia) serdeczny


lexentry: pol/gospel__rzeczownik__1
written_rep: gospel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: го́спел
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;


lexentry: pol/gospodarstwo__rzeczownik__1
written_rep: gospodarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: двор
sense_list:
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie


lexentry: pol/gotować__czasownik__2
written_rep: gotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: кипеть
sense_list:
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia | (przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie


lexentry: pol/gołoledź__rzeczownik__1
written_rep: gołoledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гололедица
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);


lexentry: pol/gołąb_skalny__rzeczownik__1
written_rep: gołąb skalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: си́зый го́лубь
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych


lexentry: pol/gołąbek__rzeczownik__1
written_rep: gołąbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голубок
sense_list:
(potocznie, potoczny) pisklę gołębia | (zdrobniale) od: gołąb, pieszczotliwie o gołębiu | pieszczotliwie o kimś bliskim


lexentry: pol/gołąbek_wymiotny__rzeczownik__1
written_rep: gołąbek wymiotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: сырое́жка жгу́че-е́дкая
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Russula emetica, gatunek trujących grzybów należący do rodziny gołąbkowatych;


lexentry: pol/gołębi__przymiotnik__1
written_rep: gołębi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: голубиный
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem


lexentry: pol/gołębiarz__rzeczownik__1
written_rep: gołębiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кукушка | снайпер
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości;


lexentry: pol/gościni__rzeczownik__1
written_rep: gościni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гостья
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) kobieta przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.


lexentry: pol/gość__rzeczownik__1
written_rep: gość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гость | гостья
sense_list:
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. | osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji


lexentry: pol/goździk__rzeczownik__1
written_rep: goździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гвоздика
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dianthus, roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;


lexentry: pol/grab__rzeczownik__1
written_rep: grab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: граб
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; | drewno grabu (1.1)


lexentry: pol/grabie__rzeczownik__1
written_rep: grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грабли
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;


lexentry: pol/grad__rzeczownik__1
written_rep: grad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: град
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; | (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę


lexentry: pol/gradologia__rzeczownik__1
written_rep: gradologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: градология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o gradacjach szkodników


lexentry: pol/grafen__rzeczownik__1
written_rep: grafen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: графе́н
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;


lexentry: pol/graffiti__rzeczownik__1
written_rep: graffiti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: граффити
sense_list:
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;


lexentry: pol/graficzny__przymiotnik__1
written_rep: graficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: графический
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pisemny, wyrażony na piśmie | (sztuka) dotyczący grafiki (sztuki) | wyrażony za pomocą rysunku, wykresu


lexentry: pol/grafika__rzeczownik__1
written_rep: grafika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гра́фика
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obraz powielany komputerowo | dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie; | dzieło wykonane w technice grafiki (1.1)


lexentry: pol/grafit__rzeczownik__1
written_rep: grafit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: графит
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;


lexentry: pol/grafologia__rzeczownik__1
written_rep: grafologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: графология
sense_list:
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;


lexentry: pol/grafoskop__rzeczownik__1
written_rep: grafoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кодоскоп
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);


lexentry: pol/gram-siła__rzeczownik__1
written_rep: gram-siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бо́же
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi


lexentry: pol/gram__rzeczownik__1
written_rep: gram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грамм
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;


lexentry: pol/gramatykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: gramatykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грамматикализация
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)


lexentry: pol/gramofon__rzeczownik__1
written_rep: gramofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: граммофон
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;


lexentry: pol/granat__rzeczownik__1
written_rep: granat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гранат
sense_list:
(spożywczy) owoc granatowca | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) granatowiec; | (mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;


lexentry: pol/granatowa_policja__rzeczownik__1
written_rep: granatowa policja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голубая полиция | синяя полиция
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) formacja policyjna działająca w Generalnym Gubernatorstwie, podległa niemieckim władzom okupacyjnym;


lexentry: pol/granatowiec__rzeczownik__1
written_rep: granatowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гранат | гранатник
sense_list:
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;


lexentry: pol/granatowy__przymiotnik__2
written_rep: granatowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: синий | тёмносиний
sense_list:
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;


lexentry: pol/graniastosłup__rzeczownik__1
written_rep: graniastosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: при́зма
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;


lexentry: pol/granola__rzeczownik__1
written_rep: granola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гранола
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;


lexentry: pol/grant__rzeczownik__1
written_rep: grant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грант
sense_list:
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium


lexentry: pol/granulka__rzeczownik__1
written_rep: granulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гранула
sense_list:
małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne


lexentry: pol/grasica__rzeczownik__1
written_rep: grasica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: тимус | вилочковая железа
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;


lexentry: pol/gratis__przysłówek__1
written_rep: gratis
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: бесплатно
sense_list:
bezpłatnie, darmo, darmowo, gratisowo, nieodpłatnie, za Bóg zapłać, za darmo; (potocznie, potoczny) na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko


lexentry: pol/gratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: gratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: денежный вознаграждение | наградные
sense_list:
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.


lexentry: pol/grać__czasownik__2
written_rep: grać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: играть
sense_list:
wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego | być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie


lexentry: pol/grań__rzeczownik__1
written_rep: grań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: скала́
sense_list:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty


lexentry: pol/grażdanka__rzeczownik__1
written_rep: grażdanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гражданка | гражданский шрифт
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;


lexentry: pol/greckokatolicki__przymiotnik__1
written_rep: greckokatolicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: грекокатолический
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim


lexentry: pol/grenadier__rzeczownik__1
written_rep: grenadier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гренадёр
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;


lexentry: pol/grip__rzeczownik__1
written_rep: grip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ру́чка
sense_list:
(fotografia) dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii


lexentry: pol/grizzly__rzeczownik__1
written_rep: grizzly
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гризли
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;


lexentry: pol/grobowiec__rzeczownik__1
written_rep: grobowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: склеп
sense_list:
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;


lexentry: pol/grobowy__przymiotnik__1
written_rep: grobowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гробовой | похоронный
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem


lexentry: pol/groch__rzeczownik__1
written_rep: groch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горох
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; | (spożywczy) strąki lub nasiona grochu (1.1)


lexentry: pol/grochówka__rzeczownik__1
written_rep: grochówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гороховый суп
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;


lexentry: pol/grog__rzeczownik__1
written_rep: grog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грог
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: скопле́ние
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: тип
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: уча́сток
sense_list:
(administracja) dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;


lexentry: pol/gronkowiec_złocisty__rzeczownik__1
written_rep: gronkowiec złocisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: золоти́стый стафилоко́кк
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Staphylococcus aureus Rosenbach, gatunek kulistej bakterii Gram-dodatniej tworzącej kolonie w kształcie gron, będącej komensalem ludzkiej mikroflory zasiedlającej skórę i górnych dróg oddechowych, potencjalnie chorobotwórczej


lexentry: pol/grono__rzeczownik__1
written_rep: grono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гроздь
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych


lexentry: pol/groszek__rzeczownik__1
written_rep: groszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горох
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion | (botanika, botaniczny) Lathyrus L., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грот
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: наконечник стрелы
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;


lexentry: pol/groteska__rzeczownik__1
written_rep: groteska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гроте́скный
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;


lexentry: pol/groźny__przymiotnik__1
written_rep: groźny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: грозный
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu | taki, który wzbudza strach


lexentry: pol/grubodziób__rzeczownik__1
written_rep: grubodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: дубонос
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;


lexentry: pol/grubość__rzeczownik__1
written_rep: grubość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: толщина
sense_list:
cecha tego, co grube | wymiar w przekroju poprzecznym, w kierunku prostopadłym do kierunku pomiaru długości i szerokości, mierzony w osi strzałkowej


lexentry: pol/gruczoł_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грудная железа | молочная железа
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;


lexentry: pol/grunge__rzeczownik__1
written_rep: grunge
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гранж
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;


lexentry: pol/grunt__rzeczownik__1
written_rep: grunt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грунт
sense_list:
warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać | powierzchnia Ziemi lub innej planety, teren | dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)


lexentry: pol/grunt__rzeczownik__1
written_rep: grunt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грунтовка
sense_list:
(budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;


lexentry: pol/grupa__rzeczownik__1
written_rep: grupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: группа
sense_list:
(chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego | zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze | zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie


lexentry: pol/grupa_docelowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa docelowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: целевая группа
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;


lexentry: pol/grupa_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: grupa etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: национа́льность
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi posiadających wspólne doświadczenia społeczne, kulturowe, narodowe oraz historyczne;


lexentry: pol/grupa_funkcyjna__rzeczownik__1
written_rep: grupa funkcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: функциональная группа
sense_list:
(chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;


lexentry: pol/grupa_karboksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa karboksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: карбоксильная группа
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna, składająca się z jednego atomu węgla, dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_krwi__rzeczownik__1
written_rep: grupa krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: группа крови
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych


lexentry: pol/grupa_nominalna__rzeczownik__1
written_rep: grupa nominalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: именно́е словосочета́ние
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny


lexentry: pol/grupa_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: grupa śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гру́ппа сме́рти
sense_list:
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta


lexentry: pol/gryf__rzeczownik__2
written_rep: gryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: гриф
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, na którym rozpięte są struny;


lexentry: pol/grynszpan__rzeczownik__1
written_rep: grynszpan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: медя́нка
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji; | niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)


lexentry: pol/grywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: grywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: геймификация
sense_list:
wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;


lexentry: pol/grywać__czasownik__1
written_rep: grywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: влия́ть
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas


lexentry: pol/grzbiet__rzeczownik__1
written_rep: grzbiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: спина | хребет
sense_list:
(potocznie, potoczny) plecy | (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гребень | гребешок
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гребень | гребёнка
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do upinania włosów | (technologia, technika, techniczny) narzędzie lub element urządzenia kształtem przypominające grzebień (1.1)


lexentry: pol/grzech__rzeczownik__1
written_rep: grzech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грех
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;


lexentry: pol/grzechotka__rzeczownik__1
written_rep: grzechotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: погремушка
sense_list:
rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu


lexentry: pol/grzechotka__rzeczownik__1
written_rep: grzechotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: трещотка
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) przyrząd służący do ręcznego napędzania narzędzia wyposażony w mechanizm zapadkowy


lexentry: pol/grzechotnik__rzeczownik__1
written_rep: grzechotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грему́чая змея́
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;


lexentry: pol/grzechowy__przymiotnik__1
written_rep: grzechowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: греховный
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący grzechu, związany z grzechem


lexentry: pol/grzeszyć__czasownik__1
written_rep: grzeszyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: грешить
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny


lexentry: pol/grzmot__rzeczownik__2
written_rep: grzmot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: гром-баба
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) (pogardliwie, pogardliwy) o bardzo dużej, niezgrabnej kobiecie


lexentry: pol/grzyb__rzeczownik__1
written_rep: grzyb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гриб
sense_list:
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor | (mikologia, mikologiczny) organizm cudzożywny plechowy; | (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu


lexentry: pol/grzybnia__rzeczownik__1
written_rep: grzybnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грибница | мицелий
sense_list:
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;


lexentry: pol/grzywa__rzeczownik__1
written_rep: grzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: грива
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi


lexentry: pol/grzywna__rzeczownik__1
written_rep: grzywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: штраф
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/grążyca__rzeczownik__1
written_rep: grążyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: нырковая утка
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya


lexentry: pol/guanábana__rzeczownik__1
written_rep: guanábana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: анно́на колю́чая
sense_list:
(botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) żółtozielony owoc guanábany (1.1)


lexentry: pol/gubernia__rzeczownik__1
written_rep: gubernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: губерния
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;


lexentry: pol/gudźarati__rzeczownik__1
written_rep: gudźarati
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуджара́ти
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;


lexentry: pol/gulenista__rzeczownik__1
written_rep: gulenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гюлени́ст
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: резинка
sense_list:
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka | (potocznie, potoczny) (seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa;


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: резинка для волосы
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: стирательный резинка
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;


lexentry: pol/gupik__rzeczownik__1
written_rep: gupik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гу́ппи
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;


lexentry: pol/guru__rzeczownik__1
written_rep: guru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуру
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;


lexentry: pol/guwernantka__rzeczownik__1
written_rep: guwernantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гувернантка
sense_list:
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach


lexentry: pol/guz__rzeczownik__1
written_rep: guz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: о́пухоль
sense_list:
zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem | (medycyna, medyczny) patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu


lexentry: pol/guziec__rzeczownik__1
written_rep: guziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бородавочник
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;


lexentry: pol/gwardia__rzeczownik__1
written_rep: gwardia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гвардия
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących | (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego | (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska


lexentry: pol/gwardian__rzeczownik__1
written_rep: gwardian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: блюсти́тель
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;


lexentry: pol/gwasz__rzeczownik__1
written_rep: gwasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуашь
sense_list:
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; | (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2)


lexentry: pol/gwałt__rzeczownik__1
written_rep: gwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изнасилование
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;


lexentry: pol/gwelf__rzeczownik__1
written_rep: gwelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гве́льф
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gwiazda_Dawida__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda Dawida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: звезда́ Дави́да
sense_list:
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: звезда | звезда́
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;


lexentry: pol/gwiazda_betlejemska__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda betlejemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Вифлеемская звезда
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/gwiazda_filmowa__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda filmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кинозвезда́
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;


lexentry: pol/gwiazda_spadająca__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda spadająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: падающая звезда
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej


lexentry: pol/gwinejski__przymiotnik__1
written_rep: gwinejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гвинейский
sense_list:
odnoszący się do państwa Gwinea | odnoszący się do państwa Gwinea Bissau | odnoszący się do państwa Gwinea Równikowa


lexentry: pol/gwint__rzeczownik__1
written_rep: gwint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: наре́зка
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek


lexentry: pol/gwoli__przyimek__1
written_rep: gwoli
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: из-за | ради
sense_list:
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гвоздь
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów; | (przenośnie, przenośnia) najważniejsza część czegoś


lexentry: pol/gyokuro__rzeczownik__1
written_rep: gyokuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гёкуро
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej


lexentry: pol/gyoza__rzeczownik__1
written_rep: gyoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гёдза
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński pierożek z mięsnym farszem; potrawa o chińskiej proweniencji


lexentry: pol/gyros__rzeczownik__1
written_rep: gyros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гирос
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;


lexentry: pol/gzyms__rzeczownik__1
written_rep: gzyms
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: карниз
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;


lexentry: pol/góralek_abisyński__rzeczownik__1
written_rep: góralek abisyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ка́пский дама́н
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis, ssak z rodziny góralkowatych, zamieszkujący kontynent afrykański;


lexentry: pol/góralek_przylądkowy__rzeczownik__1
written_rep: góralek przylądkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ка́пский дама́н
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/górnictwo__rzeczownik__1
written_rep: górnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: го́рное де́ло
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;


lexentry: pol/górniczek__rzeczownik__1
written_rep: górniczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рогатый жаворонок
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki;


lexentry: pol/górnośląski__przymiotnik__1
written_rep: górnośląski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: верхнесилезский
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi


lexentry: pol/górny__przymiotnik__1
written_rep: górny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: верхний
sense_list:
(geologia, geologiczny) młodszy | o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła | taki, który jest na pewnej wysokości, w górze


lexentry: pol/gówniany__przymiotnik__1
written_rep: gówniany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: говённый
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy | (wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: говно | дерьмо
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego


lexentry: pol/gównoburza__rzeczownik__1
written_rep: gównoburza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: срач
sense_list:
(środowiskowy) (grubiański, grubiańsko) zażarta dyskusja, w której argumenty merytoryczne nie mają znaczenia


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: губка
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne; | najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;


lexentry: pol/gąbki__rzeczownik__1
written_rep: gąbki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[чи́стить]] [[губка|гу́бкой]]
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;


lexentry: pol/gągołek__rzeczownik__1
written_rep: gągołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: малый гоголь
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гусеница
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; | (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie


lexentry: pol/gąszcz__rzeczownik__1
written_rep: gąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуща
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nieuporządkowane zbiorowisko przedmiotów, osób, faktów, zjawisk | gęste skupienie drzew lub krzewów


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: серый гусь
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: мурашки | гусиная кожа
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;


lexentry: pol/gęstość__rzeczownik__1
written_rep: gęstość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: плотность
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości | cecha gęstych substancji


lexentry: pol/gęstość_zaludnienia__związek_wyrazów__1
written_rep: gęstość zaludnienia
min_sense_num: 01
trans_list: пло́тность населе́ния
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;


lexentry: pol/gęś__rzeczownik__1
written_rep: gęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гусь
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1) | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona


lexentry: pol/gęś_zbożowa__rzeczownik__1
written_rep: gęś zbożowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуменник
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser fabalis, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) duży wędrowny ptak wodny z gatunku gęsi zbożowych (1.1)


lexentry: pol/gładzica__rzeczownik__1
written_rep: gładzica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: морская камбала
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;


lexentry: pol/głasnost__rzeczownik__1
written_rep: głasnost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гласность
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;


lexentry: pol/głaz__rzeczownik__1
written_rep: głaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: валун
sense_list:
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji; | (potocznie, potoczny) ogromny kamień


lexentry: pol/głodówka__rzeczownik__1
written_rep: głodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голодовка
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów | strajk głodowy


lexentry: pol/głos__rzeczownik__1
written_rep: głos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голос
sense_list:
dźwięk wydawany przez istoty żyjące | decyzja wyrażona podczas wyborów, głosowania | zdanie, osąd, opinia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym | zdolność wydawania głosu (1.1) | prawo / pozwolenie przemawiania


lexentry: pol/głoska__rzeczownik__1
written_rep: głoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фо́на
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голова
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; | (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka | (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)


lexentry: pol/głowa_rodziny__rzeczownik__1
written_rep: głowa rodziny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глава семьи
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie


lexentry: pol/głośnik__rzeczownik__1
written_rep: głośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: громкоговоритель
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;


lexentry: pol/głośnikowy__przymiotnik__1
written_rep: głośnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: громкоговоритель
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników


lexentry: pol/głupawka__rzeczownik__1
written_rep: głupawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: весе́лье
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej


lexentry: pol/głupi__przymiotnik__1
written_rep: głupi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: глупый
sense_list:
bez głębszego znaczenia, pozbawiony sensu | kłopotliwy, niezręczny | naiwny, łatwowierny, dający się wykorzystywać


lexentry: pol/głupota__rzeczownik__1
written_rep: głupota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глупость
sense_list:
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia


lexentry: pol/głuptak__rzeczownik__1
written_rep: głuptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: олуша
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: боярышник
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; | (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju głóg (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów


lexentry: pol/główszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: główszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ве́ргельд
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniędzy należna rodzinie lub panu feudalnemu za głowę zabitego


lexentry: pol/głębia__rzeczownik__1
written_rep: głębia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глубина
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury | miejsce o dużej głębokości | odległość od powierzchni do dna


lexentry: pol/głęboki__przymiotnik__1
written_rep: głęboki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: глубо́кий
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu | mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia


lexentry: pol/gżel__rzeczownik__1
written_rep: gżel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гже́льский
sense_list:
(geologia, geologiczny) ostatni, najmłodszy wiek pensylwanu (późnego karbonu), trwający 303,9 – 299 milionów lat temu;


lexentry: pol/ha__wykrzyknik__1
written_rep: ha
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ха
sense_list:
powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech | wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia


lexentry: pol/habilitacja__rzeczownik__1
written_rep: habilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хабилита́ция
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;


lexentry: pol/hacjenda__rzeczownik__1
written_rep: hacjenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: фазенда
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;


lexentry: pol/hackathon__rzeczownik__1
written_rep: hackathon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хакатон
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;


lexentry: pol/hadeik__rzeczownik__1
written_rep: hadeik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: азо́й
sense_list:
(geologia, geologiczny) nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хадж
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/haftka__rzeczownik__1
written_rep: haftka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: крючо́к
sense_list:
rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/hagiografia__rzeczownik__1
written_rep: hagiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: агиография
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;


lexentry: pol/hagiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: hagiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: житийный
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych


lexentry: pol/hagiologia__rzeczownik__1
written_rep: hagiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: агиология
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych


lexentry: pol/hagioskop__rzeczownik__1
written_rep: hagioskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: агиоскоп
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (kościelny) element budowli sakralnej w formie wąskiego otworu pozwalającego na oglądanie ołtarza tak, by widzieć najważniejszą część liturgii – podniesienie


lexentry: pol/haiku__rzeczownik__1
written_rep: haiku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хайку
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: компью́терщик
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кре́кер
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;


lexentry: pol/halabarda__rzeczownik__1
written_rep: halabarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: алебарда
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;


lexentry: pol/halabardnik__rzeczownik__1
written_rep: halabardnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: алебардщик
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę


lexentry: pol/halal__przymiotnik__1
written_rep: halal
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: халяль
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)


lexentry: pol/halibut__rzeczownik__1
written_rep: halibut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: палтус
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галлюцинация
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/halucynogen__rzeczownik__1
written_rep: halucynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: галлюциноге́н
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje


lexentry: pol/haluks__rzeczownik__1
written_rep: haluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бурси́т
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;


lexentry: pol/hamburger__rzeczownik__1
written_rep: hamburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гамбургер | га́мбургер
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;


lexentry: pol/hamulec__rzeczownik__1
written_rep: hamulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: тормоз
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny; | (przenośnie, przenośnia) czynnik, który powstrzymuje daną osobę przed działaniem


lexentry: pol/handel_ludźmi__rzeczownik__1
written_rep: handel ludźmi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[торго́вля]] [[люди|людьми́]]
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;


lexentry: pol/handicapizm__rzeczownik__1
written_rep: handicapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эйблизм
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/hang__rzeczownik__1
written_rep: hang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ве́шать
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;


lexentry: pol/hangar__rzeczownik__1
written_rep: hangar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ангар
sense_list:
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);


lexentry: pol/hanza__rzeczownik__1
written_rep: hanza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Га́нза
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;


lexentry: pol/hapaks_legomenon__rzeczownik__1
written_rep: hapaks legomenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гапакс
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;


lexentry: pol/haploid__rzeczownik__1
written_rep: haploid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаплоид
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;


lexentry: pol/haplologia__rzeczownik__1
written_rep: haplologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаплоло́гия
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;


lexentry: pol/haplotyp__rzeczownik__1
written_rep: haplotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаплотип
sense_list:
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;


lexentry: pol/happening__rzeczownik__1
written_rep: happening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хеппенинг
sense_list:
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;


lexentry: pol/haptyczny__przymiotnik__1
written_rep: haptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гаптический
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаре́м
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)


lexentry: pol/harissa__rzeczownik__1
written_rep: harissa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: харисса
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гармоника
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гарпун
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/hartować__czasownik__1
written_rep: hartować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: закали́ть
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


lexentry: pol/hashtag__rzeczownik__1
written_rep: hashtag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ме́тка
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;


lexentry: pol/hasło__rzeczownik__1
written_rep: hasło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: статья
sense_list:
pozycja w katalogu lub rejestrze | wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гаубица
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hausa__rzeczownik__1
written_rep: hausa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ха́уса
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эбеновое дерево
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebraizm__rzeczownik__1
written_rep: hebraizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гебраизм
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: возиться
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: заба́ва
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гедонизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia | postawa życiowa opierająca się na doktrynie hedonizmu (1.1)


lexentry: pol/hegemon__rzeczownik__1
written_rep: hegemon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гегемон
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гегемония
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejt__rzeczownik__1
written_rep: hejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хейт
sense_list:
(potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś | (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie


lexentry: pol/hejter__rzeczownik__1
written_rep: hejter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хейтер
sense_list:
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гекато́мба
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: зачаро́вывать
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гектар
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: гелио-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гелиоцентрический
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эллинист
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki


lexentry: pol/hematoksylina__rzeczownik__1
written_rep: hematoksylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гематоксилин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гематолог
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemiceluloza__rzeczownik__1
written_rep: hemiceluloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гемицеллюлоза
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гемодинамика
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гемоглобин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хна
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;


lexentry: pol/henr__rzeczownik__1
written_rep: henr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ге́нри
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гепарин
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/hepatolog__rzeczownik__1
written_rep: hepatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гепатолог
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych


lexentry: pol/heptarchia__rzeczownik__1
written_rep: heptarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гептархия
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Иреон
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herb__rzeczownik__1
written_rep: herb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: герб
sense_list:
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki; | (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe


lexentry: pol/herbaciany__przymiotnik__1
written_rep: herbaciany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: чайный
sense_list:
dotyczący herbaty, związany z herbatą, zawierający domieszkę herbaty | mający kolor pomarańczowożółty lub pomarańczowobrązowy, taki jak kolor naparu z suszonych liści herbaty


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: чай
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2)


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: чайный
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: печенье
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гербицид
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/heretycki__przymiotnik__1
written_rep: heretycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: еретический
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ересь
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ересиарх
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: героин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: героизм
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вестник
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/herstoria__rzeczownik__1
written_rep: herstoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: еёстория
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (historia, historyczny, historycznie) treści historyczne, w których nie jest pomijana rola kobiet lub takie, które są opowiadane z kobiecej perspektywy;


lexentry: pol/heterodoksja__rzeczownik__1
written_rep: heterodoksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гетеродоксия
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;


lexentry: pol/heteroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: heteroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гетеросексуальный
sense_list:
odczuwający pociąg seksualny wyłącznie do osób płci przeciwnej | związany z heteroseksualnością, dotyczący heteroseksualności


lexentry: pol/heterozygota__rzeczownik__1
written_rep: heterozygota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гетерозигота
sense_list:
(biologia, biologiczny) (genetyka) organizm posiadający jeden dominujący i jeden recesywny allel danego genu;


lexentry: pol/hetman__rzeczownik__1
written_rep: hetman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гетман
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy dowódca wojsk Polski i Litwy; | (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) przywódca Kozaków


lexentry: pol/hetmański__przymiotnik__1
written_rep: hetmański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гетманский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z osobą lub urzędem hetmana, dotyczący hetmana


lexentry: pol/hetycki__przymiotnik__1
written_rep: hetycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: хеттский
sense_list:
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: эвристика
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hełmiatka__rzeczownik__1
written_rep: hełmiatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: красноно́сый ныро́к
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;


lexentry: pol/hiacynt__rzeczownik__1
written_rep: hiacynt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиацинт
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; | (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana cyrkonu o barwie czerwonopomarańczowej, czerwonej, żółtej lub czerwonobrunatnej; | (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиби́скус
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хиджаб
sense_list:
rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иерархия
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;


lexentry: pol/hierarchiczność__rzeczownik__1
written_rep: hierarchiczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иерархичность
sense_list:
cecha układu elementów jakiejś struktury uporządkowanych od najwyższych do najniższych według określonego kryterium


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иерофант
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/hieroglif__rzeczownik__1
written_rep: hieroglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иероглиф
sense_list:
starożytne egipskie pismo obrazkowe; | (przenośnie, przenośnia) pismo nieczytelne | (przenośnie, przenośnia) nieczytelny pojedynczy znak pisarski | pismo obrazkowe (starożytne, trudne do odczytania)


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гигроскопический | гигроскопичный
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hikikomori__rzeczownik__1
written_rep: hikikomori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хикикомо́ри
sense_list:
choroba cywilizacyjna polegająca na tym, że jednostka staje się samotnikiem, zazwyczaj pozostającym w izolacji w jednym pokoju przez bardzo długi czas;


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индуизм
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хип-хо́п
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: гипер-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperamonemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperamonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипераммонемия
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипербола
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;


lexentry: pol/hiperestezja__rzeczownik__1
written_rep: hiperestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперестезия
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;


lexentry: pol/hipergamia__rzeczownik__1
written_rep: hipergamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипергамия
sense_list:
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków


lexentry: pol/hiperlipidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlipidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперлипидемия
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипермаркет
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперо́ним
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперкорректность | гиперкоррекция
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hiperpłaszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: hiperpłaszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперпло́скость
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) n-1-wymiarowa hiperpowierzchnia w przestrzeni euklidesowej (rodzaj nijaki)-wymiarowej; odpowiednik płaszczyzny w takiej przestrzeni;


lexentry: pol/hiperrzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: hiperrzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперреальность
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;


lexentry: pol/hiperseksualność__rzeczownik__1
written_rep: hiperseksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперсексуальность
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперсомния
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперте́кст
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипертермия
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hipertonia__rzeczownik__1
written_rep: hipertonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипертония
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze | (medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гиперли́нк
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хи́ппи
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ипохондрия | ипохо́ндрия
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ипподром
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипогликемия
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: лицемерие | лицеме́рие
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипоним
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гипонимия
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ипотека
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хи́пстер
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem


lexentry: pol/histo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: histo-
min_sense_num: 01
trans_list: гисто-
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гистогра́мма
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/historiozofia__rzeczownik__1
written_rep: historiozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: философия истории
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гитлеровский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hitleryzm__rzeczownik__1
written_rep: hitleryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гитлеризм
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гоаци́н
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хоббит
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: выращивать
sense_list:
otrzymywać poza organizmem tkanki biologiczne do badań naukowych lub przeszczepów | otrzymywać w sztuczny sposób kryształy


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: выращивать | разводить
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: выращивание | разведение
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хоккей
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/hol__rzeczownik__1
written_rep: hol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гости́ная
sense_list:
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.


lexentry: pol/holding__rzeczownik__1
written_rep: holding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: матери́нская компа́ния
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) spółka zarządzająca lub kontrolująca inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy lub wykupienie akcji tych firm


lexentry: pol/holendrować__czasownik__1
written_rep: holendrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: чертить
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie


lexentry: pol/hollywoodzki__przymiotnik__1
written_rep: hollywoodzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: голливудский
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z filmami wyprodukowanymi w Hollywoodzie (także z amerykańską kinematografią w ogólności) | związany z Hollywoodem, dotyczący Hollywoodu (dzielnicy miasta Los Angeles)


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: голограмма
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: холокост
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust


lexentry: pol/holonim__rzeczownik__1
written_rep: holonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: холоним
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[буксирный|букси́рное]] [[су́дно]]
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: омар | лобстер
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гомилия
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гомофон
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: омоним
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/homunkulus__rzeczownik__1
written_rep: homunkulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гомункул | гомункулус
sense_list:
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików


lexentry: pol/honorowy__przymiotnik__1
written_rep: honorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: почётный
sense_list:
nominalny, tytularny | taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku | mający poczucie godności osobistej | zgodny z honorem


lexentry: pol/hoodoo__rzeczownik__1
written_rep: hoodoo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: худу
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór afroamerykańskich, synkretycznych wierzeń ludowych praktykowanych głównie na południu USA;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гоплит
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: орда
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich | (książkowy) tłum, zgraja, banda


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горте́нзия
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горизонт
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: горизо́нт собы́тий
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: осанна
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hospodar__rzeczownik__1
written_rep: hospodar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: господа́рь
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хо́стес
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гостия
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хот-дог
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hotspot__rzeczownik__1
written_rep: hotspot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[горячий|горя́чая]] [[то́чка]]
sense_list:
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;


lexentry: pol/hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: hołodomor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Голодомо́р
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: быдло
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: графство
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хаб
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/huba__rzeczownik__1
written_rep: huba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гриб
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Polyporus, grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гугенот
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гром | грохот
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/hulajgród__rzeczownik__1
written_rep: hulajgród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуляй-город
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruchoma drewniana machina oblężnicza używana do zdobywania fortyfikacji;


lexentry: pol/hulk__rzeczownik__1
written_rep: hulk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: блокшив
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гуманисти́ческий
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуманизм
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хумус
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/humoreska__rzeczownik__1
written_rep: humoreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юмореска
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia


lexentry: pol/hunwejbin__rzeczownik__1
written_rep: hunwejbin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хунвейбин | хунвэйбин
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek chińskiej Czerwonej Gwardii, komunistycznej organizacji młodzieżowej działająca podczas rewolucji kulturalnej;


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ураган
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurma__rzeczownik__1
written_rep: hurma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: хурма
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju hurma (1.1) | (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc hurmy (1.2)


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: опт
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гурия
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/husarz__rzeczownik__1
written_rep: husarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: крылатый гусар
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny, skrzydlaty kawalerzysta husarii, elitarnej jazdy z XVI-XVII w.;


lexentry: pol/husytyzm__rzeczownik__1
written_rep: husytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гуситство
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: металлургия
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/huzarski__przymiotnik__1
written_rep: huzarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гусарский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z huzarem, huzarami, dotyczący huzara


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гибрид
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; | (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидрант
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: водопроводчик | сантехник
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидравлика
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: гидроэлектрический
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrogeologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrogeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидрогеология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi


lexentry: pol/hydroksy-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: hydroksy-
min_sense_num: 01
trans_list: гидрокси-
sense_list:
(chemia, chemiczny) część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej;


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидрология
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидропоника
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hydrosfera__rzeczownik__1
written_rep: hydrosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидросфера
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гимн
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: иберийский
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ибупрофе́н
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/ichtiol__rzeczownik__1
written_rep: ichtiol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ихтиол
sense_list:
(medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ид
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idarubicyna__rzeczownik__1
written_rep: idarubicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идарубицин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;


lexentry: pol/idealista__rzeczownik__1
written_rep: idealista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идеалист
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu | osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami | (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel


lexentry: pol/idealistka__rzeczownik__1
written_rep: idealistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идеалистка
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu | kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami | kobieta mająca skłonność do idealizowania rzeczywistości


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идеограмма
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идеология
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идиома
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;


lexentry: pol/idiotka__rzeczownik__1
written_rep: idiotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идиотка
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta głupia | (przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) kobieta lub dziewczyna upośledzona umysłowo w stopniu znacznym


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иды
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/idylla__rzeczownik__1
written_rep: idylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: идиллия
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pogodny liryk opiewający uroki życia na wsi | (potocznie, potoczny) sielankowe życie


lexentry: pol/iftar__rzeczownik__1
written_rep: iftar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ифта́р
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: pierwszy posiłek, który spożywa muzułmanin po zachodzie słońca w okresie postu ramadan; posiłek przerywający post dzienny;


lexentry: pol/iglasty__przymiotnik__1
written_rep: iglasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: хво́йный
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) związany z roślinami, których liście mają formę igieł


lexentry: pol/iglicznia__rzeczownik__1
written_rep: iglicznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: морска́я игла́
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Олимпийские игры
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: игла
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: икона
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;


lexentry: pol/ikonografia__rzeczownik__1
written_rep: ikonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иконография
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów; | (książkowy) elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu | (książkowy) ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иконоборчество | иконоклазм
sense_list:
ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ikonostas__rzeczownik__1
written_rep: ikonostas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иконостас
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;


lexentry: pol/ile__zaimek__1
written_rep: ile
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 02
trans_list: сколько
sense_list:
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze | rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иллюстра́ция
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иллюзия
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: тиски
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imaginacja__rzeczownik__1
written_rep: imaginacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: воображе́ние
sense_list:
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś | zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie


lexentry: pol/imago__rzeczownik__1
written_rep: imago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: има́го
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad dorosły, ostateczna postać owada; | (psychologia, psychologiczny) idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: имбирь
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imbryk__rzeczownik__1
written_rep: imbryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: чайник
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (przestarzałe, przestarzały) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: причастие прошедшего времени
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: прилагательное причастие действительного залога
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przysłówkowy_współczesny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przysłówkowy współczesny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: наречное причастие настоящего времени
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imigracja__rzeczownik__1
written_rep: imigracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иммиграция
sense_list:
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim | ogół cudzoziemców przybyłych do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim


lexentry: pol/imitacja__rzeczownik__1
written_rep: imitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: имитация
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny; | czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie | rzecz udająca, naśladująca inną rzecz


lexentry: pol/imię__rzeczownik__1
written_rep: imię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: имя
sense_list:
indywidualna nazwa osoby i stworzeń wyższych (anioła, boga, diabła itd.), zwierzęcia, rośliny itp.; | imię (1.1) i nazwisko | (przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: имманентный
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immatrykulacja__rzeczownik__1
written_rep: immatrykulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: имматрикуляция
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) wpisanie kogoś w poczet studentów uczelni wyższej | uroczystość przyjęcia studentów na pierwszy rok studiów


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иммунитет
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immunizacja__rzeczownik__1
written_rep: immunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иммуниза́ция
sense_list:
(medycyna, medyczny) uzyskiwanie odporności na chorobotwórczy patogen poprzez pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu;


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иммуносупрессия
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иммунотерапия
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impeachment__rzeczownik__1
written_rep: impeachment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импичмент
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: императорский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: империалистический
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: империализм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta o militaryzm, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ostatnie stadium kapitalizmu, cechujące się koncentracją produkcji i kapitału, a także nieobecnością wolnej konkurencji, a zamiast niej panowaniem monopoli


lexentry: pol/imperium__rzeczownik__1
written_rep: imperium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: империя
sense_list:
wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje | (przenośnie, przenośnia) wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówki w wielu miejscach na dużym obszarze


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импланта́т
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/imponderabilia__rzeczownik__1
written_rep: imponderabilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: неуловимый фактор
sense_list:
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: и́мпорт
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impotencja__rzeczownik__1
written_rep: impotencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импотенция
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; | (przenośnie, przenośnia) niezdolność do działania


lexentry: pol/impresario__rzeczownik__1
written_rep: impresario
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импресарио
sense_list:
(książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: впечатление
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym | ulotne wrażenie


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импрессионист
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistka__rzeczownik__1
written_rep: impresjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импрессионистка
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: импрессионистский
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__2
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: импрессионистский
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: импрессионизм
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: гру́ппа
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/improwizować__czasownik__1
written_rep: improwizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: импровизировать
sense_list:
prezentować, wykonywać coś bez przygotowania | (przenośnie, przenośnia) wykonywać z jakichkolwiek dostępnych materiałów


lexentry: pol/imputacja__rzeczownik__1
written_rep: imputacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вмене́ние в вину́
sense_list:
(matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;


lexentry: pol/inauguracja__rzeczownik__1
written_rep: inauguracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инаугурация
sense_list:
(zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)


lexentry: pol/incel__rzeczownik__1
written_rep: incel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инце́л
sense_list:
(slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: спра́шивать
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: зачётка | зачётная книжка
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) książeczka studenta, w której pracownicy uczelni wyższej odnotowują wyniki egzaminów, zaliczenia, zaliczenie semestru itp.;


lexentry: pol/indeksacja__rzeczownik__1
written_rep: indeksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индекса́ция
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индетерминизм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoaryjski__przymiotnik__1
written_rep: indoaryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: индоарийский
sense_list:
o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich | odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: индоевропейский
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indoktrynować__czasownik__1
written_rep: indoktrynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: индоктринировать
sense_list:
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię


lexentry: pol/indyferentyzm__rzeczownik__1
written_rep: indyferentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индифферентизм
sense_list:
postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp.


lexentry: pol/indygokarmin__rzeczownik__1
written_rep: indygokarmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индигокармин
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;


lexentry: pol/indyk_myślał_o_niedzieli,_a_w_sobotę_łeb_mu_ścięli__przysłowie__1
written_rep: indyk myślał o niedzieli, a w sobotę łeb mu ścięli
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: индюк думал, да в суп попал
sense_list:
należy robić plany tylko na najbliższą przyszłość | o kimś, kto się zbyt długo lub niepotrzebnie namyśla


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индивидуалист
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu | człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/indywidualistka__rzeczownik__1
written_rep: indywidualistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индивидуалистка
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu | kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie


lexentry: pol/indywidualizm__rzeczownik__1
written_rep: indywidualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индивидуализм
sense_list:
poczucie własnej niezależności i odrębności powiązane z dążeniem do zachowania własnych poglądów | (filozofia, filozoficzny) zasada zgodnie z którą jednostka ludzka uznawana jest za najwyższe dobro;


lexentry: pol/indywidualność__rzeczownik__1
written_rep: indywidualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индивидуальность
sense_list:
zbiór cech stanowiących osobowość danego człowieka; specyfika każdej osoby, jej odrębność | człowiek o specyficznych lub szczególnych cechach wyróżniających go na tle otoczenia


lexentry: pol/indywidualny__przymiotnik__1
written_rep: indywidualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: индивидуальный
sense_list:
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny | właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфант
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infantylizm__rzeczownik__1
written_rep: infantylizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфантилизм
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) patologiczne zahamowanie rozwoju psychicznego człowieka; | naiwność, niedojrzałość w zachowaniu kogoś dorosłego


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфекция
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/infiltracja__rzeczownik__1
written_rep: infiltracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфильтрация
sense_list:
przesączanie się, przenikanie cieczy lub gazu przez kanaliki i pory jakiegoś ciała stałego | trudno zauważalne przedostawanie się, przenikanie do środowiska obcych wpływów, oddziaływań


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфлюэ́нсер
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/infografika__rzeczownik__1
written_rep: infografika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфографика
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie


lexentry: pol/informacyjny__przymiotnik__1
written_rep: informacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: информационный
sense_list:
dostarczający wiadomości lub innych informacji | związany z informacjami, ich przesyłaniem i przetwarzaniem


lexentry: pol/informatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: informatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: информатиза́ция
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфразвук
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инфраструктура
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ингредие́нт
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инициа́ция
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | rozpoczęcie czynności, procesu działania | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się


lexentry: pol/inicjatywa__rzeczownik__1
written_rep: inicjatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инициатива
sense_list:
propozycja zrealizowania określonych działań | skłonność do samodzielnego inicjowania działań | w grach: pierwszeństwo dające przewagę


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инкарцерация | ущемление
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) uwięźnięcie jakiegoś organu wewnętrznego, przepuklina


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инкорпорация
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инкуба́тор
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) podmiot inwestujący w nowe przedsiębiorstwa | (medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инкунабула | инкунабул
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инквизиция
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inkwizycyjny__przymiotnik__1
written_rep: inkwizycyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: инквизиционный
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji


lexentry: pol/inkwizytorski__przymiotnik__1
written_rep: inkwizytorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: инквизиторский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z inkwizytorem, dotyczący inkwizytora; złożony z inkwizytorów


lexentry: pol/inny__przymiotnik__1
written_rep: inny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: другой
sense_list:
odmienny, wyglądający, zachowujący się inaczej niż zwykle | w użyciu rzeczownikowym ktoś inny (2.1), coś innego


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иноходь
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инсценизатор
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/insektarium__rzeczownik__1
written_rep: insektarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инсекта́рий
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: оплодотворе́ние
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insider__rzeczownik__1
written_rep: insider
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инса́йдер
sense_list:
osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji


lexentry: pol/inspicjent__rzeczownik__1
written_rep: inspicjent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: администратор
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инсталля́ция
sense_list:
(sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów; | (technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów | (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: устанавливать | инсталлировать
sense_list:
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: устанавливать | проводить
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: безотлага́тельный
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инструмент
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie | (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: музыкальный инструмент
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: твори́тельный
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инстинкт
sense_list:
(biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania; | wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji


lexentry: pol/insula__rzeczownik__1
written_rep: insula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: остров
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инсулин
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy | (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инсинуация
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelekt__rzeczownik__1
written_rep: intelekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интеллект
sense_list:
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia


lexentry: pol/intelektualizm__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интеллектуали́зм
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym


lexentry: pol/intendentura__rzeczownik__1
written_rep: intendentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: комиссариа́т
sense_list:
jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: взаимоде́йствие
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: интерактивный
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: брачный контракт
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерфе́йс
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерфе́йс по́льзователя
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерференция
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;


lexentry: pol/interferometria__rzeczownik__1
written_rep: interferometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерферометрия
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) jedna z metod pomiarowych wykorzystująca zjawisko interferencji;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерферон
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/interglacjalny__przymiotnik__1
written_rep: interglacjalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: межледниковый
sense_list:
istniejący/dziejący się w okresie interglacjału (między zlodowaceniami) lub pochodzący z tego okresu


lexentry: pol/intermezzo__rzeczownik__1
written_rep: intermezzo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерме́дия
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: общежитие
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: интернет-
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интернист | терапевт
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/internowany__rzeczownik__1
written_rep: internowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: интернированный
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba przetrzymywana w miejscu odosobnienia


lexentry: pol/internować__czasownik__1
written_rep: internować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: интернировать
sense_list:
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерпелляция
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interpolacja__rzeczownik__1
written_rep: interpolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интерполя́ция
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;


lexentry: pol/interrogacja__rzeczownik__1
written_rep: interrogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: допрос
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zadawanie komuś pytań, wypytywanie lub dopytywanie się | (przestarzałe, przestarzały) zadawanie pytań podczas przesłuchania w śledztwie


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интервенционистский политика
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intranet__rzeczownik__1
written_rep: intranet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интранет
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: переплётчик | интролигатор
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интроверт
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интрига
sense_list:
w utworach fabularnych, zwykle w dramacie: zbieg okoliczności lub umyślne działanie postaci, wywołujące konflikt i prowadzące do zmiany kierunku akcji


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интрига | козни | происки
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intrygancki__przymiotnik__1
written_rep: intrygancki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: интриганский
sense_list:
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: интуиция
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego; | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania


lexentry: pol/inulina__rzeczownik__1
written_rep: inulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инулин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инвалид
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwalidztwo__rzeczownik__1
written_rep: inwalidztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инвалидность
sense_list:
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вторжение | нападение
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инвазия
sense_list:
(biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji; | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan albo proces zarażenia organizmu lub populacji przez pasożyty, drobnoustroje albo inne czynniki chorobotwórcze | (przenośnie, przenośnia) masowe i źle postrzegane pojawienie się czegoś


lexentry: pol/inwazyjny__przymiotnik__1
written_rep: inwazyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: инвазивный
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku | (medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm | (wojskowość, wojskowy) dotyczący inwazji zbrojnej, związany z inwazją zbrojną


lexentry: pol/inwencja__rzeczownik__1
written_rep: inwencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инвенция
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki instrumentalny utwór polifoniczny oparty na imitacji, często zbliżony do uproszczonej fugi


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: инженерия
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иприт
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący


lexentry: pol/iperyt_azotowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt azotowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: азотистый иприт | азотный иприт
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny z grupy amin będący azotowym analogiem iperytu siarkowego oraz parzącym bojowym środkiem trującym o właściwościach alkilujących i toksycznych;


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;

trans_list:
иприт | горчичный газ | 1 хлор- 2 этан | 2 | 2 ' ди- хлор- ди- этил- сульфид | 2 ' ди- хлор- ди- этиловый тиоэфир


lexentry: pol/irański__przymiotnik__1
written_rep: irański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: иранский
sense_list:
odnoszący się do państwa Iran | (językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ирбис
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;


lexentry: pol/irygacja__rzeczownik__1
written_rep: irygacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ирригация
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: вычёсывать вошь | искать вошь
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ислам | мусульманство
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: исламизация
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: исламизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/islamofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: islamofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: исламофашизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem


lexentry: pol/istota__rzeczownik__1
written_rep: istota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: существо
sense_list:
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać | coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy


lexentry: pol/iteracja__rzeczownik__1
written_rep: iteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: итерация
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia) | (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: нижняя палата
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wytrzeźwień__rzeczownik__1
written_rep: izba wytrzeźwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: вытрезвитель
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: верхняя палата
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izobaryczny__przymiotnik__1
written_rep: izobaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: изобарный
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia


lexentry: pol/izokefalia__rzeczownik__1
written_rep: izokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изокефалия | исокефалия
sense_list:
(sztuka) rodzaj kanonicznej kompozycji plastycznej, w której głowy postaci znajdują się w jednej linii, na tej samej wysokości;


lexentry: pol/izokoszta__rzeczownik__1
written_rep: izokoszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изокоста
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;


lexentry: pol/izolacjonista__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изоляционист
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej | zwolennik izolowania się od innych


lexentry: pol/izolacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изоляционизм
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;


lexentry: pol/izolator__rzeczownik__1
written_rep: izolator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изоля́тор
sense_list:
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem | materiał izolujący


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изомер
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: izomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изоморфи́зм
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje


lexentry: pol/izoton__rzeczownik__1
written_rep: izoton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изотон
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: изотоп
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: идти
sense_list:
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo | (przenośnie, przenośnia) wydobywać się | o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: идти | ходить
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem


lexentry: pol/iść_na_pałę__czasownik__1
written_rep: iść na pałę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: брать с наскока
sense_list:
(pospolicie) (przenośnie, przenośnia) przystępować do jakiegoś przedsięwzięcia bez należytego przygotowania


lexentry: pol/iść_po_trupach__czasownik__1
written_rep: iść po trupach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: идти по трупам | шагать по трупам
sense_list:
zmierzać do celu, nie przebierając w środkach, postępując bezwzględnie wobec osób stanowiących przeszkodę w osiągnięciu tego celu


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яхта
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jacuzzi__rzeczownik__1
written_rep: jacuzzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гидромасса́жная ва́нна
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яд | отрава
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: жадеит
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jagielloński__przymiotnik__1
written_rep: jagielloński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ягеллонский
sense_list:
związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii


lexentry: pol/jagnięcina__rzeczownik__1
written_rep: jagnięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ягнятина
sense_list:
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)


lexentry: pol/jagoda__rzeczownik__1
written_rep: jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: черника
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) czarna jagoda | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc czarnej jagody


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ягуа́р
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jaguarundi_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguarundi amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ягуару́нди
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarundi amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: подста́вка для яиц
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajko_na_miękko__rzeczownik__1
written_rep: jajko na miękko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яйцо всмятку
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;


lexentry: pol/jajko_sadzone__rzeczownik__1
written_rep: jajko sadzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: глазунья
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem


lexentry: pol/jajo__rzeczownik__1
written_rep: jajo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яйцо
sense_list:
(spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie; | (biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka;


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яйцевод | фаллопиева труба
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak__zaimek__1
written_rep: jak
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: как
sense_list:
…używany w pytaniach o sposób lub stan | …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu


lexentry: pol/jak_po_maśle__związek_frazeologiczny__1
written_rep: jak po maśle
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: как по маслу
sense_list:
(potocznie, potoczny) bardzo sprawnie, bez problemów i komplikacji | (potocznie, potoczny) bez trudu, bez wysiłku, bezproblemowo


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: словно
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: кака́я
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: якобинец
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przenośnie, przenośnia) radykał polityczny


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: качество
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jam_session__rzeczownik__1
written_rep: jam session
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джем-се́йшен
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nieformalne spotkanie muzyków w celu wspólnej improwizacji muzycznej, zwłaszcza jazzu


lexentry: pol/jamnik__rzeczownik__1
written_rep: jamnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: такса
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; | (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джем-се́йшен
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: бандику́т
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: янычар
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/janczarski__przymiotnik__1
written_rep: janczarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: янычарский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów


lexentry: pol/jansenistyczny__przymiotnik__1
written_rep: jansenistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: янсенистский
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z jansenizmem albo jansenistą, dotyczący jansenizmu albo jansenistów


lexentry: pol/japonista__rzeczownik__1
written_rep: japonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: японовед
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) osoba zajmująca się naukowo językiem japońskim oraz kulturą i literaturą Japonii


lexentry: pol/japońskie_kryształy__rzeczownik__1
written_rep: japońskie kryształy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: индийский морской рис | кефирный гриб
sense_list:
mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów;


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яр
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jaranga__rzeczownik__1
written_rep: jaranga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яранга
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne mieszkanie Czukczów i innych ludów koczowniczych północno-wschodniej Syberii, namiot w kształcie ściętego stożka


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: база́р
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кудрявая капуста
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ярмо
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;


lexentry: pol/jarząb_brekinia__rzeczownik__1
written_rep: jarząb brekinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рябина глоговина
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ряби́на
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рябчик
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Tetrastes bonasia Linnaeus, gatunek eurazjatyckiego ptaka łownego zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: рябина
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach; | owoc jarzębiny (1.1) | drewno jarzębiny (1.1)


lexentry: pol/jarzębinowy__przymiotnik__1
written_rep: jarzębinowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: рябиновый
sense_list:
dotyczący jarzębiny (drzew i owoców) | koloru owoców jarzębiny | przyrządzony z jarzębiny, z dodatkiem jarzębiny


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: лютик
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пещера
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskrawy__przymiotnik__1
written_rep: jaskrawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: яркий
sense_list:
o kolorze: intensywny | o przedmiocie: mający intensywny kolor | o świetle: mocno świecący, rażący oczy


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ласточка
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasna_cholera__wykrzyknik__1
written_rep: jasna cholera
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: [[наложи́ть]] [[полный|по́лные]] [[штаны́]]
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) przekleństwo wyrażające zdenerwowanie i brak akceptacji


lexentry: pol/jasne_jak_słońce__związek_frazeologiczny__1
written_rep: jasne jak słońce
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: яснее ясного
sense_list:
(potocznie, potoczny) jasne, oczywiście, naturalnie | (potocznie, potoczny) oczywiste, niebudzące wątpliwości


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ясновидец | провидец
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasnowidzenie__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яснови́дение
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: свечение
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яшма
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ящерица
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: явор
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: езда
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: милостыня | подаяние
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: тёлка | яловка
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśnieć__czasownik__1
written_rep: jaśnieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: излучать
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) być wyraźnie widocznym ze względu na swoje zalety | dawać wyraźnie jasny blask


lexentry: pol/jebaka__rzeczownik__1
written_rep: jebaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ёбарь | блядун | ебун | трахарь
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ехать
sense_list:
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne | o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: одиннадцать
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: однако | но
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jedno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jedno-
min_sense_num: 01
trans_list: одно-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia


lexentry: pol/jednomian__rzeczownik__1
written_rep: jednomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: одночле́н
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: моноплан
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: единорог
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: однору́кий банди́т
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: единица
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis w którym podawana jest dana wartość


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: астрономическая единица
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пожа́рная ста́нция
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шёлк
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шелководство
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: шелкопряд
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabny_szlak__rzeczownik__1
written_rep: jedwabny szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: великий шёлковый путь
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: только
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: егерь
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jekaterynodarski__przymiotnik__1
written_rep: jekaterynodarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: екатеринодарский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Jekaterynodarem, dotyczący Jekaterynodaru ((współcześnie) Krasnodar)


lexentry: pol/jelcynowski__przymiotnik__1
written_rep: jelcynowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ельцинский
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący rządów i polityki Borysa Jelcyna


lexentry: pol/jelonek_rogacz__rzeczownik__1
written_rep: jelonek rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: жук-оле́нь
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: обыкновенный свиристель
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) w Polsce domyślnie jemiołuszka zwyczajna Bombycilla garrulus, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: свиристель
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: обыкнове́нный свиристе́ль
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jenot_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: jenot azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: енотовидная собака
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; | (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)


lexentry: pol/jer__rzeczownik__1
written_rep: jer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ер | ерь
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: стриж
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ясень | я́сень
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: зола́
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: осётр
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jesiotr_adriatycki__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr adriatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: адриатический осётр
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii Bonaparte, dwuśrodowiskowa ryba z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ещё
sense_list:
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle | …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej | w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo | …podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już


lexentry: pol/jezuicki__przymiotnik__2
written_rep: jezuicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: иезуитский
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иезуит
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

trans_list:
в чужой монастырь со своим уставом не ходят | с волками жить - по-волчьи выть | со своим самоваром в гости не ходят


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: если | ежели
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ежевика
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica | (spożywczy) jadalny owocostan czarnej jeżyny (1.2)


lexentry: pol/jiaozi__rzeczownik__1
written_rep: jiaozi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: гёдза
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: йодоформ
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: йодли́ровать
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: йога
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джоггинг
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jol__rzeczownik__1
written_rep: jol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иол йол
sense_list:
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ион | ио́н
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/jordański__przymiotnik__1
written_rep: jordański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: иорданский
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) odnoszący się do państwa Jordania | (geografia, geograficzny) odnoszący się do rzeki Jordan


lexentry: pol/jotta-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jotta-
min_sense_num: 01
trans_list: йотта-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джо́йстик
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/jubilat__rzeczownik__1
written_rep: jubilat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юбиля́р
sense_list:
(książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ювелир
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юбилей
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś | uroczystość dla uczczenia ważnej rocznicy


lexentry: pol/judaistyczny__przymiotnik__1
written_rep: judaistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: евре́йский
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: иудаизм | иудейство
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judasz__rzeczownik__2
written_rep: judasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: иуда
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: багря́нник
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judykatywa__rzeczownik__1
written_rep: judykatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: судебная власть
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy


lexentry: pol/jugorusiński__rzeczownik__1
written_rep: jugorusiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: южнорусинский
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodnio- lub zachodniosłowiański używany przez Rusinów Panońskich


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: жужу́б
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/jukoła__rzeczownik__1
written_rep: jukoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юкола
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszona ryba, przygotowana tradycyjną metodą rdzennych ludów Syberii i Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/junior__rzeczownik__1
written_rep: junior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: мла́дший
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat | młodszy wiekiem członek rodziny | syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джанк-фу́д
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ху́нта
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юрта
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jury__rzeczownik__1
written_rep: jury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: жюри́
sense_list:
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юрисди́кция
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw


lexentry: pol/jus__rzeczownik__1
written_rep: jus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: юс
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa liter reprezentujących w języku prasłowiańskim samogłoski nosowe. Występowały one we wczesnej cyrylicy i głagolicy;


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: джут
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ядро
sense_list:
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu; | (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny; | (geologia, geologiczny) wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich; | (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: яичко | яички
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: клеточное ядро
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęczmień__rzeczownik__1
written_rep: jęczmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ячмень
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1) | (potocznie, potoczny) grudka na powiece, powstała wskutek infekcji;


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: стон | вой
sense_list:
żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; | (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; | (informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; | (obuwnictwo, obuwniczy) część buta osłaniająca stopę pod sznurówką | część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[крео́льский]] [[язы́к]]
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_literacki__rzeczownik__1
written_rep: język literacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: литературный язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom) | (językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: родной язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_pidżynowy__rzeczownik__1
written_rep: język pidżynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: пи́джин
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: язык программирования
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych


lexentry: pol/język_standardowy__rzeczownik__1
written_rep: język standardowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: культурный язык | литературный язык | нормативный язык | стандартный язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka


lexentry: pol/język_wernakularny__rzeczownik__1
written_rep: język wernakularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: народный язык
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабаре
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabała__rzeczownik__1
written_rep: kabała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каббала
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабель
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;


lexentry: pol/kabestan__rzeczownik__1
written_rep: kabestan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: во́рот
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);


lexentry: pol/kaboszon__rzeczownik__1
written_rep: kaboszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабошо́н
sense_list:
kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej


lexentry: pol/kabriolet__rzeczownik__1
written_rep: kabriolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кабриолет
sense_list:
(motoryzacja) samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu) | lekki powóz dwukołowy o podwyższonym siedzeniu


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кобура
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: похмелье
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacap__rzeczownik__1
written_rep: kacap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кацап
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кахекси́я
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kaczeniec__rzeczownik__1
written_rep: kaczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: калужница
sense_list:
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: утка
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1) | (medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka | (potocznie, potoczny) nieprawdziwa informacja;


lexentry: pol/kaczka_labradorska__rzeczownik__1
written_rep: kaczka labradorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: лабрадо́рская га́га
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Camptorhynchus labradorius Gmelin, gatunek wymarłej kaczki z rejonu wschodnich obrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кадаверин
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каденция
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych | (sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę | (sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: срок [[владение|владе́ния]]
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;


lexentry: pol/kadi__rzeczownik__1
written_rep: kadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ка́ди
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кадр
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кадриль
sense_list:
(dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do kadryla (1.1) | (przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кадуцей
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кофеварка
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кафта́н
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kagan__rzeczownik__1
written_rep: kagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каган
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: байдарка | каяк
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: какао
sense_list:
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem | (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;


lexentry: pol/kakaowiec__rzeczownik__1
written_rep: kakaowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: какао
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kakaowiec (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao


lexentry: pol/kakemono__rzeczownik__1
written_rep: kakemono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: какэмоно
sense_list:
(sztuka) rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кактус
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: цветная капуста
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: канифоль
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кала́ндр
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кольраби
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кальдера
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: увечье
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: калейдоскоп
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: календарь
sense_list:
spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: календарь | календа́рь
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Рождественский календарь
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: халиф | калиф
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: халифат
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: калина
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kalokagatia__rzeczownik__1
written_rep: kalokagatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: калокага́тия
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym


lexentry: pol/kalomel__rzeczownik__1
written_rep: kalomel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: каломель
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: кало́рия
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: батаре́я
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna


