# translation

lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okultyzm__rzeczownik__1
written_rep: okultyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocultismo
sense_list:
doktryna ezoteryczna zakładająca istnienie w przyrodzie i człowieku sił tajemnych, które można pobudzić poprzez stosowanie odpowiednich praktyk;


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocupação
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/okwiat__rzeczownik__1
written_rep: okwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perianto
sense_list:
(botanika, botaniczny) część kwiatu złożona z kielicha i korony osłaniająca pręciki i słupek lub słupki;


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forro
sense_list:
(górnictwo, górniczy) materiały umiejscawiane za obudową wyrobiska, zabezpieczające jego ściany lub strop


lexentry: pol/okładzina__rzeczownik__1
written_rep: okładzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabique
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wierzchnia warstwa ściany lub innej powierzchni nakładana dla zabezpieczenia jej lub ozdoby


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amieiro
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oleandro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: óleo
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo | (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olej_palmowy__rzeczownik__1
written_rep: olej palmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azeite de dendê | óleo de palma
sense_list:
(spożywczy) olej spożywczy i techniczny o czerwonej barwie uzyskiwany z nasion lub miąższu owoców olejowca gwinejskiego;


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olear
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: óleo essencial
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olíbano
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/olifant__rzeczownik__1
written_rep: olifant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olifante
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów ustnikowych, średniowieczny róg myśliwski i wojenny, wykonany ze zdobionego ciosu słonia, którego używanie było przywilejem stanu rycerskiego;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarquia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: oligarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oligárquico
sense_list:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/oligo-__przedrostek__1
written_rep: oligo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: oligo-
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie niski zakres tolerancji na dany czynnik


lexentry: pol/oligopol__rzeczownik__1
written_rep: oligopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligopólio
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma monopolizacji rynku, polegająca na opanowaniu określonej gałęzi gospodarki przez kilka niezależnych od siebie przedsiębiorstw;


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olimpíada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/olimpijczyk__rzeczownik__1
written_rep: olimpijczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olímpico
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik biorący udział w igrzyskach olimpijskich | (mitologia grecka) każdy z dwunastu głównych bogów mieszkających, biesiadujących i obradujących na Olimpie


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
written_rep: olimpijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: olímpico
sense_list:
taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego | związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie | (przenośnie, przenośnia) taki, jak bogów z Olimpu – majestatyczny, boski, natchniony, wspaniały


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oliveira | azeitona
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amial
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/ombudsman__rzeczownik__1
written_rep: ombudsman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ombudsman
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) niezależny urzędnik powoływany przez parlament, do którego obywatele mogą odwoływać się w sprawach naruszania praw i wolności po wyczerpaniu innych możliwości prawnych;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desmaio
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omelete | fritada
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/omowy__przymiotnik__1
written_rep: omowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: óhmico
sense_list:
(fizyka, fizyczny) spełniający pierwsze prawo Ohma, taki w którym natężenie płynącego prądu jest wprost proporcjonalne do przyłożonego napięcia;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onagro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onanismo
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onigiri__rzeczownik__1
written_rep: onigiri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oniguiri
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie japońskie w formie ryżowych bryłek z wytrawnym nadzieniem i dodatkami;


lexentry: pol/oniryzm__rzeczownik__1
written_rep: oniryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onirismo
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawianie rzeczywistości na wzór snu


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oncologista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/online__przymiotnik__1
written_rep: online
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: em linha
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z siecią internetową, dotyczący sieci internetowej, przekazywany za pomocą sieci internetowej


lexentry: pol/onomastyka__rzeczownik__1
written_rep: onomastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onomástica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (osobowych i geograficznych);


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontologia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ónix
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oocyt__rzeczownik__1
written_rep: oocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovócito
sense_list:
(biologia, biologiczny) żeńska komórka płciowa powstająca z oogonium, z której na drodze oogenezy powstaje komórka jajowa;


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oologia | ovologia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opad_atmosferyczny__rzeczownik__1
written_rep: opad atmosferyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precipitação
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) dowolny produkt kondensacji pary wodnej opadający z chmur w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opala
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queimadura
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
written_rep: opcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opção
sense_list:
jedna z możliwości do wyboru | (finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie; | jedno z możliwych działań urządzenia elektronicznego lub programu komputerowego | wybór jednej z pewnej liczby możliwości


lexentry: pol/opcja_amerykańska__rzeczownik__1
written_rep: opcja amerykańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opção americana
sense_list:
(finanse, finansowy) opcja, którą można wykonać w dowolnym momencie przed upływem określonego terminu;


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ópera
sense_list:
utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami; | budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1);


lexentry: pol/opera_mydlana__rzeczownik__1
written_rep: opera mydlana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novela
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długi, „tasiemcowy” serial telewizyjny o niewyszukanej fabule, nadawany najczęściej wczesnym popołudniem


lexentry: pol/operacyjny__przymiotnik__1
written_rep: operacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: operacional
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) związany z określonymi działaniami wojskowymi | związany z wykonaniem określonych zadań


lexentry: pol/operator__rzeczownik__2
written_rep: operator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: operador
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja; najczęściej określenie funkcji przekształcającej funkcję w funkcję


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opereta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
written_rep: opiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opiáceo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardião
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amparar
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opinião pública
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aracnoide
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dónute
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar suporte
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistor
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunista__rzeczownik__1
written_rep: oportunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportunista
sense_list:
(książkowy) człowiek niekierujący się żadnymi stałymi zasadami, dostosowujący się do aktualnych okoliczności dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/oportunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: oportunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oportunista
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z zakażeniem u osobników z obniżoną odpornością | związany z oportunizmem, charakteryzujący się oportunizmem


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportunismo
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opowiadanie__rzeczownik__1
written_rep: opowiadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conto
sense_list:
coś, co zostało opowiedziane | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki;


lexentry: pol/opowieść__rzeczownik__1
written_rep: opowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conto
sense_list:
opowiadana historia | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oposição
sense_list:
przeciwstawienie, przeciwdziałanie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej;


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprocentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: custo
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/oprogramowanie_układowe__rzeczownik__1
written_rep: oprogramowanie układowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firmware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie zainstalowane na stałe w urządzeniu, zapewniające podstawowe procedury jego obsługi;


lexentry: pol/oprycznina__rzeczownik__1
written_rep: oprycznina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opríchnina
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) carski aparat terroru w XVI w. za panowania Iwana IV Groźnego;


lexentry: pol/oprzyrządowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprzyrządowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apetrechos
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (maszynoznawstwo) akcesoria i środki techniczne stanowiące uzupełnienie wyposażenia maszyn i urządzeń, umożliwiające wykonanie specjalistycznych zadań i operacji


lexentry: pol/optometrysta__rzeczownik__1
written_rep: optometrysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optometrista
sense_list:
(medycyna, medyczny) mężczyzna, specjalista medyczny wykonujący pomiary parametrów układu wzrokowego


lexentry: pol/optyk__rzeczownik__1
written_rep: optyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculista
sense_list:
rzemieślnik wykonujący soczewki i okulary | sprzedawca okularów | naukowiec fizyk, specjalista w dziedzinie optyki


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ótica | óptica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opuncja__rzeczownik__1
written_rep: opuncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figo-da-índia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Opuntia, roślina z rodziny kaktusowatych o okazałych kwiatach i zielonych soczystych pędach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistência
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. | w lm przeszkody, utrudnienia


lexentry: pol/opłatek__rzeczownik__1
written_rep: opłatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hóstia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;


lexentry: pol/oracja__rzeczownik__1
written_rep: oracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oração
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kwieciste przemówienie; | typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
written_rep: oranżeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estufa
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratória
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę; | (pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratório
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna, pozbawiona akcji scenicznej, o tematyce głównie religijnej;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arar | lavrar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: órbita
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/orbital__rzeczownik__1
written_rep: orbital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbital
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) obszar pokazujący na najbardziej prawdopodobne położenie elektronu w atomie bądź cząsteczce | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) rozwiązanie równania Schrödingera opisujące zachowanie elektronu w atomie bądź cząsteczce;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orégano
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organ__rzeczownik__1
written_rep: organ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: órgão
sense_list:
część organizmu ludzkiego, zwierzęcego lub roślinnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja powoływana w celu sprawowania władzy lub nadzoru czegoś;


lexentry: pol/organella__rzeczownik__1
written_rep: organella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organela
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) struktura występująca w cytoplazmie komórki, wyspecjalizowana do pełnienia określonej funkcji;


lexentry: pol/organiczny__przymiotnik__1
written_rep: organiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orgânico
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) będący częścią świata zwierzęcego lub roślinnego, właściwy organizmom żywym lub z nich pochodzący


lexentry: pol/organista__rzeczownik__1
written_rep: organista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organista
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk grający na organach; | (kościelny) pracownik kościelny odpowiedzialny za prowadzenie śpiewu i zwykle przygrywający na organach


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organização
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów | sposób przygotowywania czegoś, planowania


lexentry: pol/organizacja_pozarządowa__rzeczownik__1
written_rep: organizacja pozarządowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organização não governamental
sense_list:
stowarzyszenie zrzeszające osoby fizyczne lub osoby prawne, które jest niezależne od władz państwowych i nie działa dla zysku;


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organismo
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: órgão
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgasmo | clímax
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgia
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia | (historia, historyczny, historycznie) początkowo muzyczny, z czasem ekstatyczny obrzęd ku czci bóstw; | (przenośnie, przenośnia) przesadzona, rozbuchana różnorodność


lexentry: pol/orgiastyczny__przymiotnik__1
written_rep: orgiastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orgiástico | orgíaco
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z orgią (ekstatycznymi obrzędami ku czci bogów, w szczególności Dionizosa) | związany z orgią (grupową zabawą seksualną)


lexentry: pol/orientacja__rzeczownik__1
written_rep: orientacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientação
sense_list:
umiejętność rozpoznawania określonych miejsc i kierunków w terenie | ustawienie, pozycja względem jakiegoś punktu odniesienia | określone poglądy polityczne lub preferencje seksualne | rozeznanie w sytuacji, jakimś zagadnieniu oraz umiejętność ich oceny


lexentry: pol/orientalista__rzeczownik__1
written_rep: orientalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orientalista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista zajmujący się badaniem krajów Wschodu (Orientu) – ich języków, kultur, historii, religii i społeczeństw


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orc
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orquestra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espelta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4) | ziarno orkiszu (1.2) | ziarno orkiszu (1.5)


lexentry: pol/orlik_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: orlik krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: águia-pomarina
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila pomarina, ptak drapieżny z podrodziny orłów należący do polskiej ornitofauny;


lexentry: pol/ornitochoria__rzeczownik__1
written_rep: ornitochoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ornitocoria
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zoologia, zoologiczny) zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez ptaki;


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lugar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortodoksyjny__przymiotnik__1
written_rep: ortodoksyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortodoxo
sense_list:
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom | rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny


lexentry: pol/ortodoncja__rzeczownik__1
written_rep: ortodoncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodontia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) dział stomatologii zajmujący się zapobieganiem i leczeniem wad zgryzu oraz nieprawidłowości ustawienia zębów i szczęk


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortografia
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
written_rep: ortograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortográfico
sense_list:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
written_rep: ortopedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortopedia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/orwellowski__przymiotnik__1
written_rep: orwellowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orwelliano
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący życia i twórczości George'a Orwella, charakterystyczny, typowy dla Orwella lub jego twórczości, taki jak u Orwella


lexentry: pol/oryks_arabski__rzeczownik__1
written_rep: oryks arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: órix árabe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Oryx leucoryx Pallas, duża antylopa dawniej występująca powszechnie na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amendoim
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzeszek ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amendoim
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorminhoco
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nogueira-pecã
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: águia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_cesarski__rzeczownik__1
written_rep: orzeł cesarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: águia-imperial-oriental
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila heliaca Savigny, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy strefy umiarkowanej od południowo-wschodniej Europy po Bajkał oraz od Bliskiego Wschodu po Azję Środkową;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: águia-real
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orzeł_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: orzeł stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: águia-das-estepes
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila nipalensis Hodgson, duży wędrowny ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy i Azji;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vespa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
written_rep: osad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resíduo
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnictwo__rzeczownik__1
written_rep: osadnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonização
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
written_rep: osadnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colona
sense_list:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; (także, też): taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/oscylować__czasownik__1
written_rep: oscylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oscilar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wykonywać ruch wahadłowy; drgać wokół pewnego punktu równowagi | (przenośnie, przenośnia) wahać się między różnymi wartościami, stanami lub możliwościami


lexentry: pol/oset__rzeczownik__1
written_rep: oset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Carduus, rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju ostów (1.1)


lexentry: pol/osiemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 80 | nazwa liczby 80


lexentry: pol/osiemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e quatro
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 84 | nazwa liczby 84


lexentry: pol/osiemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e dois
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 82 | nazwa liczby 82


lexentry: pol/osiemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e nove
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 89 | nazwa liczby 89


lexentry: pol/osiemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e um
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 81 | nazwa liczby 81


lexentry: pol/osiemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e cinco
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 85 | nazwa liczby 85


lexentry: pol/osiemdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e sete
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 87 | nazwa liczby 87


lexentry: pol/osiemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e seis
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 86 | nazwa liczby 86


lexentry: pol/osiemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e três
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 83 | nazwa liczby 83


lexentry: pol/osiemdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oitenta e oito
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 88 | nazwa liczby 88


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
written_rep: osika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choupo-tremedor
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/osiągać__czasownik__1
written_rep: osiągać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alcançar
sense_list:
docierać do określonego miejsca | uzyskiwać pewną minimalną lub maksymalną wartość jakiejś cechy | realizować pewien cel


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acusador
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś | człowiek, który oskarża


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brônquio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/oskrzelik__rzeczownik__1
written_rep: oskrzelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronquíolo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna gałąź oskrzela w obrębie płuca, o średnicy zwykle poniżej 1 mm, niezawierająca chrząstki w ścianie i prowadząca powietrze do pęcherzyków płucnych


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
written_rep: osmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osmose
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urdidura
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessoa
sense_list:
pojedynczy człowiek, ktoś | (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych | bohater dramatu


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individual
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessoa jurídica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osoba_trzecia__rzeczownik__1
written_rep: osoba trzecia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terceiros
sense_list:
ktoś, kto nie jest bezpośrednio zaangażowany w daną sytuację, relację lub umowę; postronny uczestnik


lexentry: pol/osobisty__przymiotnik__1
written_rep: osobisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pessoal
sense_list:
odnoszący się do pojedynczej osoby | dokonany przez daną osobę | intymny, dostępny tylko dla najbliższych


lexentry: pol/osobliwość__rzeczownik__1
written_rep: osobliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: singularidade
sense_list:
osoba lub rzecz niezwykła, oryginalna | (fizyka, fizyczny) stan układu, w którym przynajmniej jeden z parametrów, który go określa, przyjmuje wartości nieskończone


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personalidade
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_prawdziwa__rzeczownik__1
written_rep: ospa prawdziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varíola
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba zakaźna charakteryzująca się występowaniem plamkowo-grudkowej wysypki mające czarne zabarwienie;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapora | varicela
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostaniec__rzeczownik__1
written_rep: ostaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravagante
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzniesienie będące pozostałością dawnej powierzchni zniszczonej w wyniku wietrzenia, erozji i denudacji;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: final
sense_list:
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny | (książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostatnie_namaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: ostatnie namaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extrema-unção
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (zobacz) namaszczenie chorych;


lexentry: pol/ostentacja__rzeczownik__1
written_rep: ostentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostentação
sense_list:
(książkowy) demonstracyjny, manifestacyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, na pokaz


lexentry: pol/osteo-__przedrostek__1
written_rep: osteo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: osteo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kością, kośćcem, tkanką kostną


lexentry: pol/osteomalacja__rzeczownik__1
written_rep: osteomalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteomalacia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;


lexentry: pol/osteopatia__rzeczownik__1
written_rep: osteopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteopatia
sense_list:
metoda medycyny alternatywnej zajmująca się leczeniem zespołów bólowych układu mięśniowo-szkieletowego


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoporose
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espora
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrogocki__przymiotnik__1
written_rep: ostrogocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ostrogodo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Ostrogotami, dotyczący Ostrogotów


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azevinho
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azevinho
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirámide
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostrołuk__rzeczownik__1
written_rep: ostrołuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ogiva
sense_list:
(architektura, architektoniczny) łuk, którego szczyt powstał z przecięcia się dwóch fragmentów okręgu;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: picante | afiado
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bombardeio
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/ostuda__rzeczownik__1
written_rep: ostuda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melasma
sense_list:
(medycyna, medyczny) przebarwienie skóry twarzy (zwykle brązowe), występujące pod wpływem intensywnego opalania, u kobiet w czasie ciąży lub u osób chorych na wątrobę;


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deslizamento de terra
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dardo
sense_list:
(sport, sportowy) długi, zaostrzony pręt używany w lekkoatletyce do rzucania; | (łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: enganar
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraude
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osączarka__rzeczownik__1
written_rep: osączarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escorredor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawka do samoczynnego osączania mokrych naczyń po ich umyciu


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: proteger
sense_list:
okrywać coś czymś, odgradzać od czegoś, czynić coś niewidocznym | swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym | (przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: por pouco
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otaczać__czasownik__1
written_rep: otaczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cercar
sense_list:
zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch) | rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan)


lexentry: pol/otocjon__rzeczownik__1
written_rep: otocjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raposa-orelhuda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak afrykański przypominający psa i lisa, z charakterystycznymi długimi uszami;


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambiente
sense_list:
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący | zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vizinhança
sense_list:
łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron | (matematyka, matematyczny) dowolny zbiór, który zawiera zbiór otwarty, zawierający dany punkt;


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
written_rep: otologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otorynolaryngologia__rzeczownik__1
written_rep: otorynolaryngologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otorrinolaringologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób jamy ustnej, gardła, nosa, ucha i szyi, a także zaburzeń głosu, słuchu i równowagi;


lexentry: pol/otrzęsiny__rzeczownik__1
written_rep: otrzęsiny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praxe
sense_list:
(uczniowskie) (studencki) zabawa związana z przyjmowaniem uczniów najmłodszych roczników szkół średnich lub wyższych uczelni;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farelo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarcie__rzeczownik__1
written_rep: otwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: abertura
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów; | uroczystość założenia, uruchomienia czegoś


lexentry: pol/otwarty__przymiotnik__1
written_rep: otwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: aberto
sense_list:
niestawiający przeszkód do wejścia / przejścia, niczym nieokolony | o problemie, kwestii: do tej pory nierozwiązany, wciąż podlegający dyskusji; | o sklepie: czynny, działający | ogólnie dostępny, nieobłożony ograniczeniami


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obesidade
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
written_rep: otępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demência
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/oud__rzeczownik__1
written_rep: oud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ud
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (zobacz) ud | (środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica agaru o charakterystycznym zapachu, stosowana w perfumiarstwie


lexentry: pol/outsourcing__rzeczownik__1
written_rep: outsourcing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: externalização
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) zlecanie zadań, usług lub procesów zewnętrznej firmie zamiast wykonywania ich wewnątrz przedsiębiorstwa; powierzenie zadań podwykonawcy;


lexentry: pol/owacja__rzeczownik__1
written_rep: owacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovação
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: przyznawana przez senat nagroda dla zwycięskiego wodza w postaci uroczystego wjazdu do Rzymu, mająca status niższy niż triumf; | ostentacyjne i publiczne wyrażenie komuś uznania lub czci, w szczególności burzą braw


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inseto | insecto
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owal__rzeczownik__1
written_rep: owal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oval
sense_list:
(geometria) krzywa płaska, zamknięta, kształtem przypominająca elipsę; | kontur przypominający tę krzywą


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cão-pastor
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owczy_pęd__rzeczownik__1
written_rep: owczy pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efeito manada
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bezrefleksyjne, ślepe i bezkrytyczne naśladowanie innych, działanie pod wpływem instynktu stadnego


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aveia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owies_głuchy__rzeczownik__1
written_rep: owies głuchy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balanco
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena fatua L. gatunek zboża z rodziny wiechlinowatych, gatunek rodzimy w Eurazji i północnej Afryce;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fruta | fruto
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ rozrodczy roślin, powstający z zalążni, zawierający nasiona; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo | (przenośnie, przenośnia) skutek pewnych działań


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
written_rep: owoc cytrusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citro
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owsik__rzeczownik__1
written_rep: owsik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxiúro
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Enterobius vermicularis, owsik ludzki, nicień pasożytujący w jelicie człowieka;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovulação | ovocitação
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/oz__rzeczownik__1
written_rep: oz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esker
sense_list:
(geologia, geologiczny) wał lub silnie wydłużony pagórek, powstały wskutek osadzania piasku i żwiru przez płynące wody polodowcowe;


lexentry: pol/ozdobnik__rzeczownik__1
written_rep: ozdobnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agradabilidade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki upiększające, dające urozmaicenie, ożywiające, uzupełniające melodię


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
written_rep: ołtarzowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eixo
sense_list:
centralna linia danego układu | (matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy; | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centro
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie | środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema nervoso central
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświadczyny__rzeczownik__1
written_rep: oświadczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proposta
sense_list:
tradycyjne, oficjalne wyrażenie chęci zawarcia małżeństwa, które zazwyczaj obejmuje zaproszenie do ślubu jednej osoby przez drugą


lexentry: pol/oświecać__czasownik__1
written_rep: oświecać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esclarecer
sense_list:
(podniośle) uświadamiać coś komuś | (podniośle) szerzyć oświatę; zwiększać poziom wiedzy i kultury | (przestarzałe, przestarzały) rzucać światło


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iluminismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
written_rep: ożenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casamento
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: adeus
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/paca__rzeczownik__1
written_rep: paca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broquel
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (budownictwo) narzędzie murarskie w formie krótkiej deski z rękojeścią do wyrównywania zaprawy na murze


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virilha
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paz
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacote
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; | (handel, handlowy) zawartość małego opakowania


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilepsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/paella__rzeczownik__1
written_rep: paella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paeja
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jednogarnkowa potrawa z ryżu z szafranem i z dodatkami np. mięsa królika, kurczaka, owoców morza, ślimaków, grzybów, fasoli, pomidorów i innych warzyw, przygotowywana na specjalnej patelni z dwoma uchwytami, specjalność kuchni hiszpańskiej;


lexentry: pol/pagaj__rzeczownik__1
written_rep: pagaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chafurdar
sense_list:
(środowiskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krótkie wiosło z jednym piórem, służące do wiosłowania bez użycia dulki, np. w kanadyjce


lexentry: pol/pager__rzeczownik__1
written_rep: pager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pager
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektroniczne urządzenie używane do komunikowania się poprzez krótkie informacje odczytywane z wyświetlacza;


lexentry: pol/pagoda__rzeczownik__1
written_rep: pagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagode
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia buddyjska o architekturze pagody (1.1) | (budownictwo) azjatycka budowla o wielu kondygnacjach zaznaczonych z zewnątrz wystającymi daszkami


lexentry: pol/paintball__rzeczownik__1
written_rep: paintball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paintball
sense_list:
gra zespołowa, w której zawodnicy pozorują walkę, strzelając do siebie nawzajem z broni pneumatycznej nabojami wypełnionymi farbą;


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__1
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palhaço
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komiczna postać w dawnej krotochwili


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: boneco de engonço
sense_list:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: packet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu; | kilka rzeczy spakowanych razem


lexentry: pol/pakożer_leśny__rzeczownik__1
written_rep: pakożer leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachorro do mato
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Speothos venaticus Lund, niewielki drapieżny ssak z rodziny psowatych, występujący w środkowej i południowej Ameryce;


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacto
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/pakuły__rzeczownik__1
written_rep: pakuły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estopa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno konopne lub lniane do uszczelniania połączeń hydraulicznych i jako wyściółka tapicerska;


lexentry: pol/pal__rzeczownik__1
written_rep: pal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estaca
sense_list:
(budownictwo) gruby słup osadzony w gruncie, pełniący zwykle funkcję konstrukcyjną | (historia, historyczny, historycznie) narzędzie kaźni w formie zaostrzonego słupa, na którego wbijano skazańca


lexentry: pol/palatalizacja__rzeczownik__1
written_rep: palatalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palatalização
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) zjawisko wymowy polegające na zmiękczaniu spółgłoski, czyli na dodawaniu artykulacji środkowopodniebiennej, pod wpływem sąsiadującej z nią samogłoski;


lexentry: pol/palczatka_cytrynowa__rzeczownik__1
written_rep: palczatka cytrynowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capim-limão | capim cidreira | capim santo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cymbopogon citratus, gatunek trawy z rodziny wiechlinowatych o szerokim zastosowaniu;


lexentry: pol/paleo-__przedrostek__1
written_rep: paleo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: paleo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z dawnymi czasami, prehistorią


lexentry: pol/paleoantropolog__rzeczownik__1
written_rep: paleoantropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paleoantropólogo
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz zajmujący się opisaniem ewolucji człowieka


lexentry: pol/paleoantropologiczny__przymiotnik__1
written_rep: paleoantropologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paleoantropológico
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) związany z paleoantropologią, dotyczący paleoantropologii


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paleolítico
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/pali__rzeczownik__1
written_rep: pali
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: páli
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) martwy język średnioindyjski z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, mający duże podobieństwo do języka wedyjskiego i sanskrytu klasycznego, jeden z prakrytów używany w tekstach buddyjskich


lexentry: pol/palilalia__rzeczownik__1
written_rep: palilalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palilalia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na mimowolnym powtarzaniu własnych słów, lub sylab;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsesto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palíndromo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paliçada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palić_za_sobą_mosty__czasownik__1
written_rep: palić za sobą mosty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: queimar as pontes
sense_list:
(książkowy) uniemożliwiać sobie drogę powrotu, wycofanie się z czegoś, zrywać z kimś, z czymś nieodwołalnie


lexentry: pol/palladianizm__rzeczownik__1
written_rep: palladianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palladianismo
sense_list:
(sztuka) klasycyzujący styl w architekturze zapoczątkowany przez włoskiego artystę Andrea Palladio i oparty na jego koncepcjach;


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmeira | palma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/palma_kokosowa__rzeczownik__1
written_rep: palma kokosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coqueiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku palma kokosowa (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panfleto | folheto
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exame
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memórias
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki opisujący wydarzenia z życia bohatera, opierający się na jego wspomnieniach i przeżyciach


lexentry: pol/pamięć_USB__rzeczownik__1
written_rep: pamięć USB
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caneta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielkie urządzenie przenośne podłączane do komputera poprzez port USB, zawierające pamięć trwałą;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memória
sense_list:
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; | fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości | (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senhor
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca | pracodawca dla służby | właściciel niewolników | z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy


lexentry: pol/panaceum__rzeczownik__1
written_rep: panaceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panaceia
sense_list:
(książkowy) lek (środek) na wszystko; superlekarstwo | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) środek na wszystkie dolegliwości, kłopoty i trudności


lexentry: pol/panamerykanizm__rzeczownik__1
written_rep: panamerykanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pan-americanismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/panarabizm__rzeczownik__1
written_rep: panarabizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pan-arabismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna głosząca zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych;


lexentry: pol/pancernik__rzeczownik__2
written_rep: pancernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: couraçado | encouraçado
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) silnie opancerzony okręt, wyposażony w działa bardzo dużego kalibru;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blindagem
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym


lexentry: pol/panczenlama__rzeczownik__1
written_rep: panczenlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panchen Lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny tybetański, najwyższy obok dalajlamy;


lexentry: pol/panda_wielka__rzeczownik__1
written_rep: panda wielka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailuropoda melanoleuca David, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w Azji;


lexentry: pol/pandeizm__rzeczownik__1
written_rep: pandeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pandeísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) poglądy teologiczne i filozoficzne lub przekonania religijne utożsamiające Boga ze światem;


lexentry: pol/pandka_ruda__rzeczownik__1
written_rep: pandka ruda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panda-vermelho
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ailurus fulgens F. Cuvier, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny pandkowatych, zamieszkujący górskie lasy Azji, żywiący się głównie bambusem;


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
written_rep: panegiryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panegírico
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: painel
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/panenteizm__rzeczownik__1
written_rep: panenteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panenteísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że świat istnieje w Bogu, ale Bóg nie ogranicza się do świata i wykracza poza niego


lexentry: pol/panew__rzeczownik__1
written_rep: panew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelve
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) spore, płytkie naczynie metalowe, w postaci misy, patelni lub kociołka, służące do gotowania, smażenia, warzenia itp.;


lexentry: pol/pangermanizm__rzeczownik__1
written_rep: pangermanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pangermanismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nacjonalistyczna doktryna polityczna postulująca zjednoczenie wszystkich ludów germańskich;


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
written_rep: panierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bater
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panislamizm__rzeczownik__1
written_rep: panislamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pan-islamismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna religijno-polityczna, która głosi potrzebę zjednoczenia wszystkich wyznawców islamu;


lexentry: pol/panleukopenia__rzeczownik__1
written_rep: panleukopenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panleucopenia
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) wysoce zaraźliwa, wirusowa choroba kotowatych przebiegająca z objawami zapalenia układu pokarmowego i leukopenią;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senhorita | solteira
sense_list:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panna_cotta__rzeczownik__1
written_rep: panna cotta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panacota
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) delikatny deser kuchni włoskiej zrobiony ze śmietany podgrzanej z żelatyną i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
written_rep: panpsychizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpsiquismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: panseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pansexualidade
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (seksuologia, seksuologiczny) postrzeganie wszelkich zjawisk w świecie przez pryzmat seksualny; | (seksuologia, seksuologiczny) pociąg do osób niezależnie od ich płci, bądź tożsamości płciowej


lexentry: pol/panslawizm__rzeczownik__1
written_rep: panslawizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pan-eslavismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch ideowy dążący do zjednoczenia Słowian bazujący na jedności kulturowo-językowej narodów słowiańskich;


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
written_rep: panteon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteão
sense_list:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom; | ogół bogów jakiejś religii;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
written_rep: pantera mglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopardo-nebuloso
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera mglista (1.1)


lexentry: pol/pantera_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: pantera śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopardo-das-neves
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący na terenach Azji Środkowej;


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantomima
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
written_rep: pantoprazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantoprazol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
written_rep: papa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: carteira de motorista
sense_list:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papiamento__rzeczownik__1
written_rep: papiamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papiamento
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język kreolski holenderskich wysp karaibskich, powstały na bazie portugalskiego i hiszpańskiego;


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garantia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lixa
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarro
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papiestwo__rzeczownik__1
written_rep: papiestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papado
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd papieża, forma rządów papieża | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1); | zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)


lexentry: pol/paplanina__rzeczownik__1
written_rep: paplanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacarejo
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozwlekłe mówienie o nieważnych rzeczach, często bez wewnętrznego ładu, często bez związku z reakcją otoczenia


lexentry: pol/paprotnik_samczy__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik samczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentebrum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dryopteris filix-mas L., gatunek paproci z rodziny nerecznicowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimenta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papagaio | louro
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1) | (ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
written_rep: papużka falista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periquito australiano
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/par__rzeczownik__1
written_rep: par
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: par
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek francuskiej izby wyższej parlamentu w latach 1814–1848 | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek brytyjskiej izby wyższej parlamentu (Izby Lordów)


lexentry: pol/para-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: para-
min_sense_num: 01
trans_list: para-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: niby, prawie, podobny do tego, co jest określane drugą częścią złożenia


lexentry: pol/para__rzeczownik__1
written_rep: para
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: par | casal
sense_list:
dwie osoby występujące wspólnie, np. w grze, w tańcu | dwa przedmioty stanowiące komplet | określenie niektórych przedmiotów, składających się z dwóch takich samych części


lexentry: pol/parabaza__rzeczownik__1
written_rep: parabaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parábase
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) część utworu literackiego, zwykle sztuki, w której autor zwraca się do odbiorców z dygresją o treści niezwiązanej z akcją utworu, wykorzystując didaskalia bądź którąś z postaci scenicznych


lexentry: pol/paraben__rzeczownik__1
written_rep: paraben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy estrów stosowany jako konserwant w kosmetykach i żywności;


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parábola
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria;


lexentry: pol/paracetamol__rzeczownik__1
written_rep: paracetamol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paracetamol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfile
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; | efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parada
sense_list:
(sport, sportowy) w szermierce, boksie: odparcie ciosu lub uderzenie w odpowiedzi na cios przeciwnika | (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej i hokeju: obrona bramki gdy bramkarz rzuca się całym ciałem w bok w celu złapania lub odbicia piłki


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxo
sense_list:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy | zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxal
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraíso
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
written_rep: parafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paróquia
sense_list:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/parafina__rzeczownik__1
written_rep: parafina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parafina
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, bezwonna substancja z grupy węglowodorów nasyconych, nierozpuszczalna w wodzie, biała i woskowata w stanie stałym, łatwopalna w stanie ciekłym, stosowana w przemyśle (np. do wyrobu świec), kosmetyce i laboratoriach


lexentry: pol/paragon__rzeczownik__1
written_rep: paragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nota fiscal
sense_list:
(księgowość) dokument, najczęściej kwit z bloczka kasowego, świadczący o zapłacie za zakupiony towar


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parágrafo
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §; | (potocznie, potoczny) znak paragrafu (1.1) §


lexentry: pol/paralelizm__rzeczownik__1
written_rep: paralelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paralelismo
sense_list:
równoczesne pojawianie się, występowanie dwóch lub więcej elementów podobnych do siebie w jakichś aspektach


lexentry: pol/paralipomena__rzeczownik__1
written_rep: paralipomena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paralipómenos
sense_list:
(książkowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) teksty stanowiące późniejsze dodatki do tekstu głownego;


lexentry: pol/paralipsa__rzeczownik__1
written_rep: paralipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preterição | paralipse
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zwróceniu uwagi na przedmiot wypowiedzi poprzez zapowiedź pominięcia go lub stwierdzenie, że nie jest on warty uwagi;


lexentry: pol/paralizator__rzeczownik__1
written_rep: paralizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taser
sense_list:
(elektryczność) niewielkie urządzenie wytwarzające prąd elektryczny, służące do paraliżowania i obezwładniania przeciwnika


lexentry: pol/parametr__rzeczownik__1
written_rep: parametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parâmetro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca właściwości czegoś (np. równania, rozkładu, urządzenia, procesu technologicznego, materiału, itp.) | (informatyka, informatyczny) wartość lub zmienna przekazywana do podprogramu podczas jego wywoływania, pozwalająca na sterowanie jego zachowaniem lub uzyskanie jego wyników;


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peitoril
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraplegia
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsicologia | pesquisa psi
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/parcie__rzeczownik__1
written_rep: parcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressão
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła oddziałująca na powierzchnię zanurzonego ciała; | (rzeczownik odczasownikowy) od przeć


lexentry: pol/pardwa_białosterna__rzeczownik__1
written_rep: pardwa białosterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagópode-de-cauda-branca
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus leucura, gatunek ptaka z rodziny kurowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/pareidolia__rzeczownik__1
written_rep: pareidolia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pareidolia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) błąd poznawczy polegający na dopatrywaniu się znanych kształtów w przypadkowych szczegółach;


lexentry: pol/paremiologia__rzeczownik__1
written_rep: paremiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paremiologia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nauka o przysłowiach zajmująca się ich pochodzeniem, znaczeniem oraz porównywaniem ich wersji w różnych językach;


lexentry: pol/pareo__rzeczownik__1
written_rep: pareo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canga
sense_list:
prostokątna, kwadratowa lub trójkątna chusta z cienkiej tkaniny noszona jako część damskiego stroju plażowego, zawiązywana zwykle na biodrach i noszona jako spódnica lub zawiązywana na szyi i noszona jako sukienka


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parestesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/parias__rzeczownik__1
written_rep: parias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pária
sense_list:
człowiek uważany w jakiejś grupie za gorszego, pogardzany | w Indiach: człowiek należący do jednej z najniższych kast lub będący poza systemem kastowym;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parque
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamento
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy;


lexentry: pol/parlamentaryzm__rzeczownik__1
written_rep: parlamentaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamentarismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów z parlamentem mającym władzę ustawodawczą i sprawującym ją nad rządem;


lexentry: pol/parmezan__rzeczownik__1
written_rep: parmezan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parmesão
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski twardy ser podpuszczkowy, dojrzewający kilka lat, utarty dodawany do potraw jako przyprawa;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paródia
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paroksytoniczny__przymiotnik__1
written_rep: paroksytoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paroxítono
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) charakteryzujący się akcentowaniem wyrazów na przedostatniej sylabie, mający akcent na przedostatniej sylabie


lexentry: pol/paroksyzm__rzeczownik__1
written_rep: paroksyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paroxismo
sense_list:
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby | (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu


lexentry: pol/paronim__rzeczownik__1
written_rep: paronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz kojarzący się z innym ze względu na podobieństwo brzmienia, ale odmienny pod względem znaczeniowym;


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronomásia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/parsek__rzeczownik__1
written_rep: parsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii, odległość, przy której paralaksa roczna jest równa 1 sekundzie łuku;


lexentry: pol/parsować__czasownik__1
written_rep: parsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: processar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jego struktury i dalszego przetwarzania;


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajeitar
sense_list:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partido
sense_list:
(zobacz) partia polityczna | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partido político
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partycja__rzeczownik__1
written_rep: partycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partição
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydzielona część dysku fizycznego umożliwiająca utworzenie dysku logicznego;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partícula
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partitura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szczegółowy zapis nutowy całości utworu muzycznego z założenia przeznaczony do wykonywania przez wiele instrumentów, uporządkowanych według powszechnie przyjętej kolejności jedna partia pod drugą;


lexentry: pol/partyzana__rzeczownik__1
written_rep: partyzana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partasana
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa o długim, zwężonym, obosiecznym grocie z bocznymi rozgałęzieniami, używana jako broń piechoty w zachodniej Europie od XV wieku, później, od XVII w. jako broń straży i oznaka oficerów piechoty;


lexentry: pol/partyzant__rzeczownik__1
written_rep: partyzant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerrilheiro
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uczestnik konspiracyjnej walki zbrojnej na tyłach nieprzyjaciela; żołnierz oddziału partyzanckiego


lexentry: pol/parweniusz__rzeczownik__1
written_rep: parweniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parvenu
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować


lexentry: pol/parzydełko__rzeczownik__1
written_rep: parzydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidoblasto
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyspecjalizowana komórka występująca u zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria), służąca do obrony i ataku


lexentry: pol/parzydełkowiec__rzeczownik__1
written_rep: parzydełkowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidário
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel typu parzydełkowców, tj. wodnych organizmów posiadających specjalne komórki parzące służące do obrony i zdobywania pokarmu


lexentry: pol/parzystość__rzeczownik__1
written_rep: parzystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: número de parições
sense_list:
(fizyka, fizyczny) własność zmiany znaku funkcji falowej lub pola kwantowego przy zmianie znaku jednego z jej argumentów;


lexentry: pol/parów__rzeczownik__1
written_rep: parów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barranco
sense_list:
(geografia, geograficzny) wąska, płaskodenna dolina o niezbyt stromych, najczęściej porośniętych zboczach;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinto
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_cnoty__rzeczownik__1
written_rep: pas cnoty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinto de castidade
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) specjalny metalowy lub skórzany pas, który mąż mocował wokół bioder i pachwin żony, aby uniemożliwić jej stosunek seksualny z drugim mężczyzną podczas swojej nieobecności;


lexentry: pol/pas_planetoid__rzeczownik__1
written_rep: pas planetoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cintura de asteroides
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) w Układzie Słonecznym obszar między orbitami Marsa i Jowisza, w którym porusza się większość planetoid;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pista
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/pasat__rzeczownik__1
written_rep: pasat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alisado
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) stały, ciepły wiatr wiejący w strefie międzyzwrotnikowej w kierunku równika;


lexentry: pol/paschał__rzeczownik__1
written_rep: paschał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: círio pascal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca poświęcona w Wigilię Paschalną z charakterystycznymi greckimi literami Α i Ω (alfa i omega);


lexentry: pol/pasek_narzędzi__rzeczownik__1
written_rep: pasek narzędzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barra de ferramentas
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pasek interfejsu graficznego programu, na którym znajdują się ikony narzędzi programu


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
written_rep: paserstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paciência
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasjonista__rzeczownik__1
written_rep: pasjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passionista
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze Zgromadzenia Męki Pańskiej założonego przez św. Pawła od Krzyża;


lexentry: pol/pasmanteria__rzeczownik__1
written_rep: pasmanteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armarinho
sense_list:
sklep z odzieżowymi elementami wykończeniowymi | wyroby włókiennicze służące do obszywania i wykańczania odzieży (frędzle, wstążki, lamówki, tasiemki)


lexentry: pol/pasmo__rzeczownik__1
written_rep: pasmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banda
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przedział (częstotliwości, energii, czasu) | fragment powierzchni w postaci długiego pasa


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
written_rep: pasmo górskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cordilheira
sense_list:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: servir
sense_list:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasita
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__2
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: parasita
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba wykorzystująca innych dla osiągnięcia własnych korzyści


lexentry: pol/pasożytnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pasożytnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasitismo
sense_list:
negatywny typ zależności między żywicielem a pasożytem, gdy pasożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, równocześnie nie mogąc bez niego utrzymać się przy życiu


lexentry: pol/pasta_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graxa
sense_list:
(chemia, chemiczny) półpłynna substancja służąca do nabłyszczania, impregnacji i poprawiania wyglądu obuwia;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creme dental
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pastel__rzeczownik__1
written_rep: pastel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastel
sense_list:
(sztuka) obraz namalowany pastelami (1.1) | środek rysunkowy i malarski w postaci miękkiego sztyftu, kredki lub ołówka;


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cherovia | cenoura-brava | pastinaca | pastinaga
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasterski__przymiotnik__1
written_rep: pasterski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(kościelny) (przenośnie, przenośnia) leżący w gestii biskupa lub episkopatu, odnoszący się do ich posługi | dotyczący pasterstwa, związany z pasterstwem


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
written_rep: pasteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pasteurizar
sense_list:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
written_rep: pasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun


lexentry: pol/pastisz__rzeczownik__1
written_rep: pastisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastiche
sense_list:
(książkowy) dzieło sztuki, którego autor świadomie naśladuje styl innego autora, innej szkoły lub epoki;


lexentry: pol/pastoralny__przymiotnik__1
written_rep: pastoralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z działalnością duszpasterską, dotyczący duszpasterstwa


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: báculo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pastorałka__rzeczownik__1
written_rep: pastorałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoral
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub dramatyczny przedstawiający tematykę pasterską w sposób sielankowy; idylla


lexentry: pol/pastorałka__rzeczownik__1
written_rep: pastorałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: villancete
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) lekki utwór o tematyce związanej z Bożym Narodzeniem; także: widowisko sceniczne o takiej tematyce;


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
written_rep: pasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinto
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasywność__rzeczownik__1
written_rep: pasywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passividade
sense_list:
(książkowy) bierna postawa, brak aktywności | (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) stan metalu, w którym następuje zahamowanie jego reakcji z agresywnym środowiskiem, co chroni go przed korozją elektrochemiczną


lexentry: pol/pasza__rzeczownik__1
written_rep: pasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paxá
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik wojskowy lub cywilny w Imperium Osmańskim; także tytuł tego dostojnika;


lexentry: pol/paszczak__rzeczownik__1
written_rep: paszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peixe-de-são-pedro
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku paszczaków (1.2) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Zeus faber Linnaeus, gatunek ryb z rodziny piotroszowatych;


lexentry: pol/pasztecik__rzeczownik__1
written_rep: pasztecik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczony pierożek z ciasta francuskiego, drożdżowego lub kruchego, napełniony farszem;


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patê
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foie gras
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afogamento
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patat__rzeczownik__1
written_rep: patat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batata-doce
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych o jadalnych bulwach, rosnąca w rejonie międzyzwrotnikowym


lexentry: pol/patchwork__rzeczownik__1
written_rep: patchwork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colcha de retalhos
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;


lexentry: pol/patentować__czasownik__1
written_rep: patentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: patentear
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać stal specjalnej obróbce cieplnej w celu zwiększenia właściwości plastycznych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskiwać lub wydawać patent


lexentry: pol/patio__rzeczownik__1
written_rep: patio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pátio
sense_list:
(architektura, architektoniczny) niewielki dziedziniec wewnątrz domu, z wejściami do pomieszczeń, często z krużgankami, zwykle w architekturze hiszpańskiej i portugalskiej;


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
written_rep: patka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aba
sense_list:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patógeno
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
written_rep: patologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patologia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenia w funkcjonowaniu żywego organizmu


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: patológico
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patriarca
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrulha
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patronimik__rzeczownik__1
written_rep: patronimik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patronímico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwisko lub przydomek utworzony na podstawie imienia, urzędu lub zawodu przodka płci męskiej, zwłaszcza ojca


lexentry: pol/patyczek_do_szaszłyków__rzeczownik__1
written_rep: patyczek do szaszłyków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empalar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zaostrzony, drewniany patyk używany do nabijania mięsa i innych składników szaszłyka


lexentry: pol/paulista__rzeczownik__1
written_rep: paulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paulina
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez bł. Jakuba Alberione;


lexentry: pol/pauza__rzeczownik__1
written_rep: pauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pausa
sense_list:
przerwa w jakiejś czynności | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babuíno
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/paywall__rzeczownik__1
written_rep: paywall
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muro de pagamento | paywall
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (handel, handlowy) mechanizm ograniczenia dostępności treści na WWW do osób, które wykupią dostęp;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palácio | paço
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bastão
sense_list:
(sport, sportowy) cylindryczny przedmiot przekazywany przez zawodników podczas sztafety lekkoatletycznej


lexentry: pol/pałka__rzeczownik__1
written_rep: pałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bastão
sense_list:
(potocznie, potoczny) uderzenie pałką (1.1) | kij służący do uderzania, najczęściej drewniany lub gumowy, tępo zakończony


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwo_policyjne__rzeczownik__1
written_rep: państwo policyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estado policial
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym władza centralna sprawuje niemal całkowitą kontrolę nad życiem obywateli, stosując surowe środki przymusu, nadzoru i represji, często ograniczając swobody obywatelskie, wolność słowa i opozycję polityczną;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: estatal
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/pańszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: pańszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servidão
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bezpłatna i przymusowa praca chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w zamian za nadział gruntu;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pajem
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_królowej__rzeczownik__1
written_rep: paź królowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borboleta-cauda-de-andorinha
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Papilio machaon Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchełki__rzeczownik__1
written_rep: pchełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jogo da pulga
sense_list:
stołowa gra zręcznościowa polegaląca na trafianiu do miseczki lub tarczy strzelając małymi krążkami przy pomocy większego;


lexentry: pol/pchli_targ__rzeczownik__1
written_rep: pchli targ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercado de pulgas | mercado das pulgas
sense_list:
(handel, handlowy) bazar z rzeczami używanymi sprzedawanymi tanio, okazyjnymi artykułami dla kolekcjonerów;


lexentry: pol/pchnięcie_kulą__rzeczownik__1
written_rep: pchnięcie kulą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arremesso de peso
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, polegająca na wypchnięciu kuli jednorącz z koła o średnicy 2,135 m;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulga
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pean__rzeczownik__1
written_rep: pean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peã
sense_list:
(książkowy) słowa pochwały, uwielbienia, adoracji | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: hymn pochwalny skierowany do bogów, najczęściej Apolla; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: jakakolwiek pieśń zachwalająca bohaterów czy zwyciężców


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: paneleiro | maricas
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/peeling__rzeczownik__1
written_rep: peeling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfoliação
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) technika kosmetyczna polegająca na złuszczaniu lub ścieraniu martwego naskórka


lexentry: pol/pektyna__rzeczownik__1
written_rep: pektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pectina
sense_list:
(tylko w liczbie mnogiej) (biochemia, biochemiczny) mieszanina cukrów pochodzenia roślinnego, mająca właściwości żelujące;


lexentry: pol/pelagianizm__rzeczownik__1
written_rep: pelagianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelagianismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt teologii duchowości, którego pierwszym propagatorem był Pelagiusz;


lexentry: pol/pelota__rzeczownik__1
written_rep: pelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelota basca
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj tenisa popularnego wśród Basków, rozgrywanego na boisku ze ścianą, o którą odbijana jest piłka;


lexentry: pol/peltasta__rzeczownik__1
written_rep: peltasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peltasta
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (starożytność) lekkozbrojny żołnierz wojsk greckich i hellenistycznych wyposażony w tarczę – peltę oraz oszczepy;


lexentry: pol/pemfigoid__rzeczownik__1
written_rep: pemfigoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penfigoide
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie mocno napiętych pęcherzy podnaskórkowych, często na podłożu rumieniowym;


lexentry: pol/penalizować__czasownik__1
written_rep: penalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: penalizar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznawać pewne działanie za przestępstwo i wyznaczać kary dla tych, którzy popełniliby je


lexentry: pol/pendżabski__rzeczownik__1
written_rep: pendżabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: panjabi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoaryjski język używany przez 28 milionów osób zamieszkujących historyczną krainę Pendżab na pograniczu indyjsko-pakistańskim


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensão
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentano
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/pentekostalizm__rzeczownik__1
written_rep: pentekostalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentecostalismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie, charakteryzujący się uprzywilejowaną rolą Ducha Świętego;


lexentry: pol/pentimento__rzeczownik__1
written_rep: pentimento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentimento
sense_list:
(sztuka) poprawka lub zmiana wykonana przez artystę w czasie malowania obrazu, której ślady są widoczne na ostatecznej wersji;


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apresentação
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumiarz__rzeczownik__1
written_rep: perfumiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfumista
sense_list:
osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfume
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergaminho
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramanchão
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
written_rep: perimenopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perimenopausa
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: período
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/perkal__rzeczownik__1
written_rep: perkal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: percal
sense_list:
(włókiennictwo) gęsta, lekka i trwała tkanina bawełniana o matowej powierzchni, wykorzystywana głównie do pościeli i odzieży


lexentry: pol/perkusyjny__przymiotnik__1
written_rep: perkusyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: percussão
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: wymagający uderzania do wydobycia dźwięku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do perkusji


lexentry: pol/perliczka__rzeczownik__1
written_rep: perliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capote
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numida meleagris, udomowiony naziemny ptak grzebiący z rodziny perlic;


lexentry: pol/perlit__rzeczownik__1
written_rep: perlit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perlita
sense_list:
(geologia, geologiczny) minerał, wieloskładnikowa skała pochodzenia wulkanicznego, zawierająca kilka procent wody;


lexentry: pol/permakultura__rzeczownik__1
written_rep: permakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permacultura
sense_list:
(ochrona środowiska) (ekologia, ekologiczny) idea inspirowania się naturą i korzystanie z zasad w niej funkcjonujących – projektowania ekologicznego, które tworzy zrównoważoną architekturę i samoregulujące się systemy rolnictwa na wzór ekosystemów naturalnych itp.;


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plataforma
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
written_rep: peronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peronismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessoal
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personificação
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perspectiva
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odległość w czasie potrzebna do właściwego ocenienia jakichś zjawisk | (sztuka) metoda odwzorcowania figury geometrycznej na płaszczyźnie za pomocą prostych rzutujących o wspólnym wierzchołku | perspektywy widoki na przyszłość, wizje świetlanej przyszłości | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | wrażenie trzeciego wymiaru w płaskim obrazie


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
written_rep: persymona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caqui | dióspiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych;


lexentry: pol/peryferyjny__przymiotnik__1
written_rep: peryferyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: periférico
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podłączony do komputera z zewnątrz | o mniejszym znaczeniu; drugiej kategorii | położony na peryferiach, dalej od centrum, na uboczu


lexentry: pol/peryfrastycznie__przysłówek__1
written_rep: peryfrastycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: perifrasticamente
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) używając peryfrazy, w sposób peryfrastyczny


lexentry: pol/peryfrastyczny__przymiotnik__1
written_rep: peryfrastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perifrástico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określający coś za pomocą peryfrazy


lexentry: pol/peryhelium__rzeczownik__1
written_rep: peryhelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periélio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najbliżej Słońca;


lexentry: pol/perykopa__rzeczownik__1
written_rep: perykopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perícope
sense_list:
(biblijny) określony fragment tekstu biblijnego odczytywanego podczas liturgii lub badanego przez biblistę;


lexentry: pol/perypetia__rzeczownik__1
written_rep: perypetia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peripécia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zmiana w losach bohaterów utworu | zdarzenie zmieniające sytuację


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pérola
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caroço
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono | (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji


lexentry: pol/pestycyd__rzeczownik__1
written_rep: pestycyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesticida
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) substancja syntetyczna lub naturalna stosowana do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używana głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych;


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessimista
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/pesymistyczny__przymiotnik__1
written_rep: pesymistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pessimista
sense_list:
pełen pesymizmu, właściwy pesymiście; dostrzegający tylko negatywne strony czegoś, przewidujący jedynie niepowodzenia i nieszczęścia


lexentry: pol/petabajt__rzeczownik__1
written_rep: petabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 terabajtom;


lexentry: pol/petarda__rzeczownik__1
written_rep: petarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petardo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ładunek wybuchowy używany dawniej do wysadzania bram lub mostów | (wojskowość, wojskowy) ładunek wybuchowy imitujący granaty, bomby lub pociski artyleryjskie stosowany podczas ćwiczeń wojskowych


lexentry: pol/petrochemiczny__przymiotnik__1
written_rep: petrochemiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: petroquímico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) dotyczący produkcji i przerobu surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/petting__rzeczownik__1
written_rep: petting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carícia
sense_list:
(książkowy) (seksuologia, seksuologiczny) technika seksualna polegająca na wzajemnych pieszczotach okolic narządów płciowych bez stosunku płciowego


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petição
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewien__zaimek__1
written_rep: pewien
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: certo | um
sense_list:
określający rzecz znaną mówiącemu, lecz nieujawnianą czy nieokreślaną dokładnie w danej wypowiedzi; niejaki, jakiś


lexentry: pol/pełen__przymiotnik__1
written_rep: pełen
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cheio
sense_list:
cały, napełniony do końca | (potocznie, potoczny) obfitujący w coś, posiadający tego dużą liczbę | zaokrąglony


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lua cheia | plenilúnio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnoletni__przymiotnik__1
written_rep: pełnoletni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: maior
sense_list:
mający wiek, w którym według prawa nabywa się pełnię praw obywatelskich oraz ponosi odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maioridade
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procuração
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument potwierdzający czyjeś prawo do działania w imieniu kogoś innego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procurador
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rastejar
sense_list:
o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy | o roślinach rozrastać się po podłożu


lexentry: pol/phishing__rzeczownik__1
written_rep: phishing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phishing
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ oszustwa w którym przestępca podszywa się pod inną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia poufnych informacji, np. haseł;


lexentry: pol/pi__rzeczownik__1
written_rep: pi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pi
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stała matematyczna, równa stosunkowi długości okręgu do jego średnicy; | nazwa szesnastej litery alfabetu greckiego, π;


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/pianka_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: pianka do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espuma de barbear
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) substancja z pęcherzykami powietrza rozsmarowywana na skórze podczas golenia w celu zapobieżenia podrażnieniu;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: areia
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/pidżin__rzeczownik__1
written_rep: pidżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczony język kontaktowy, który powstaje wtedy, gdy spotykają się grupy ludzi mówiących różnymi językami i muszą się porozumieć, ale nie mają wspólnego języka


lexentry: pol/piecuszek__rzeczownik__2
written_rep: piecuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: felosa-musical
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus trochilus, oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selo | sinete
sense_list:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności | środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarda
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piekarnia__rzeczownik__1
written_rep: piekarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: padaria
sense_list:
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki | sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forno
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekielny__przymiotnik__1
written_rep: piekielny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: infernal
sense_list:
dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle | (przenośnie, przenośnia) o dużej intensywności, cholerny


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inferno
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi; | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: peregrinar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielmień__rzeczownik__1
written_rep: pielmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelmeni
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pierożek nadziewany surowym, mielonym mięsem wołowo-wieprzowym, podawany ze stopionym masłem lub śmietaną; tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fralda
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pieluszka__rzeczownik__1
written_rep: pieluszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fralda
sense_list:
(higiena, higieniczny) kawałek płótna do przewijania niemowląt | (potocznie, potoczny) (higiena, higieniczny) jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermeira
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: riqueza
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprz_kajeński__rzeczownik__1
written_rep: pieprz kajeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimenta-caiena
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bardzo ostra przyprawa otrzymywana ze świeżych lub suszonych owoców papryki odmiany Cayenne;


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrião
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pierdoły__rzeczownik__1
written_rep: pierdoły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandice
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) rzeczy mało ważne, głupstwa, dyrdymałki, bzdury; (zobacz) pierdoła


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: aldrabar
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pieriestrojka__rzeczownik__1
written_rep: pieriestrojka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perestroika
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (publikatory) (historia, historyczny, historycznie) nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;


lexentry: pol/piernik__rzeczownik__1
written_rep: piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pão de mel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raiz
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; | (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;


lexentry: pol/pierwiastek_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elemento químico
sense_list:
(chemia, chemiczny) taka substancja chemiczna, która składa się wyłącznie z atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze; | (chemia, chemiczny) zbiór wszystkich atomów posiadających jednakową liczbę protonów w jądrze;


lexentry: pol/pierwiastek_sześcienny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek sześcienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raiz cúbica
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która podniesiona do trzeciej potęgi, daje liczbę pierwiastkowaną


lexentry: pol/pierwiosnek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prímula
sense_list:
(botanika, botaniczny) Primula L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat pierwiosnka (1.2)


lexentry: pol/pierwiosnek_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pierwiosnek zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felosa-comum
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phylloscopus collybita Vieillot, gatunek drobnego ptaka wędrownego z rodziny świstunek;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
written_rep: pierworództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primogenitura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego | bycie pierworodnym synem


lexentry: pol/pierwsza_dama__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza dama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primeira-dama
sense_list:
nieformalny, honorowy tytuł, przysługujący małżonce głowy (przywódcy) państwa, zwykle żonie prezydenta;


lexentry: pol/pierwsza_pomoc__rzeczownik__1
written_rep: pierwsza pomoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primeiros socorros
sense_list:
(medycyna, medyczny) pomoc przedmedyczna i medyczna udzielana ofiarom wypadków, rannym na miejscu zdarzenia;


lexentry: pol/pierwszeństwo__rzeczownik__1
written_rep: pierwszeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prioridade | preferência
sense_list:
prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś


lexentry: pol/pierwszorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: pierwszorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: primária
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i jednym innym atomem węgla | (chemia, chemiczny) o aminie: o jednej grupaie alkilowej lub arylowej bezpośrednio związanej z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o soli: będąca pochodną aminy pierwszorzędowej | zaklasyfikowany do pierwszego rzędu


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolinho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pierogi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);


lexentry: pol/pierś__rzeczownik__1
written_rep: pierś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peito
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu


lexentry: pol/pierścień__rzeczownik__1
written_rep: pierścień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anel
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem; | krąg naokoło czegoś


lexentry: pol/pierścionek_zaręczynowy__rzeczownik__1
written_rep: pierścionek zaręczynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anel de noivado
sense_list:
pierścionek wręczany przy oświadczynach, jako symbol zamiaru zawarcia małżeństwa i oznacza zaręczyny;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachorra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku pies domowy (1.1)


lexentry: pol/pies_policyjny__rzeczownik__1
written_rep: pies policyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cão policial
sense_list:
pies wyszkolony do pracy z policją, m.in. wykrywający narkotyki, broń, materiały wybuchowe lub zaginione osoby


lexentry: pol/pies_pracujący__rzeczownik__1
written_rep: pies pracujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cão de serviço
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies wyszkolony do wypełniania określonych zadań polegających na współpracy z człowiekiem


lexentry: pol/piestrzenica__rzeczownik__1
written_rep: piestrzenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyromitra
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Gyromitra Fr., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;


lexentry: pol/pieta__rzeczownik__1
written_rep: pieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedade
sense_list:
(ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsa | perrexil
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pietyzm__rzeczownik__1
written_rep: pietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pietismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
written_rep: piewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarra
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/piezoelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: piezoelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: piezoelétrico
sense_list:
(fizyka, fizyczny) związany z piezoelektrycznością; wytwarzający, wzbudzający piezoelektryczność; poruszany, zasilany piezoelektrycznością


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: pień mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tronco encefálico | tronco cerebral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantar
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canção
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigmejka_karłowata__rzeczownik__1
written_rep: pigmejka karłowata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sagui-pigmeu
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Cebuella pygmaea, gatunek ssaka, który stanowi najmniejszego przedstawiciela małp, należący do rodziny pazurkowcowatych


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmento
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentação
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pílula
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigułka_gwałtu__rzeczownik__1
written_rep: pigułka gwałtu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boa noite Cinderela | boa-noite Cinderela
sense_list:
substancja psychoaktywna wywołująca senność oraz kilkugodzinną amnezję, wykorzystywana do wymuszonego stosunku seksualnego;


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmelo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka__rzeczownik__1
written_rep: pijawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanguessuga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobne zwierzę wodne z typu pierścienic; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto czerpie korzyści z innych


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pique
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pikap__rzeczownik__1
written_rep: pikap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retirada
sense_list:
(motoryzacja) mały samochód dostawczy, wersja samochodu osobowego z platformą bagażową zamiast tylnych siedzeń


lexentry: pol/pikinier__rzeczownik__1
written_rep: pikinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piqueiro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);


lexentry: pol/piksel__rzeczownik__1
written_rep: piksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pixel | píxel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);


lexentry: pol/pilaster__rzeczownik__1
written_rep: pilaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilastra
sense_list:
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;


lexentry: pol/pilates__rzeczownik__1
written_rep: pilates
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilates
sense_list:
(sport, sportowy) system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
written_rep: pilaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaf | pilafe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
written_rep: pilnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lima
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piloto
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conduzir
sense_list:
(motoryzacja) jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pilotar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi | prowadzić statek powietrzny


lexentry: pol/pinakiel__rzeczownik__1
written_rep: pinakiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pináculo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;


lexentry: pol/pingwin__rzeczownik__1
written_rep: pingwin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinguim | pingüim
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;


lexentry: pol/pingwiny__rzeczownik__1
written_rep: pingwiny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinguim
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Spheniscidae Bonaparte, rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sphenisciformes Sharpe, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
written_rep: pinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinheiro manso
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
written_rep: pionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: peão
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relâmpago
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piorunochron__rzeczownik__1
written_rep: piorunochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: para-raios
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canção
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/piperazyna__rzeczownik__1
written_rep: piperazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piperazina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) heterocykliczny związek organiczny o wzorze sumarycznym C4H10N2;


lexentry: pol/pipeta__rzeczownik__1
written_rep: pipeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pipeta
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
written_rep: piracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: piratear
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
written_rep: piractwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirataria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/piramida__rzeczownik__1
written_rep: piramida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirâmide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona; | (architektura, architektoniczny) podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej | (geometria) ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
written_rep: pirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirata | corsário
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/pirat_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: pirat drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbeiro
sense_list:
osoba, która podczas jazdy samochodem w znaczący sposób ignoruje i przekracza przepisy kodeksu drogowego, stwarzając zagrożenie dla siebie i innych użytkowników drogi


lexentry: pol/piro-__przedrostek__1
written_rep: piro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: piro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą


lexentry: pol/piroksen__rzeczownik__1
written_rep: piroksen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piroxena | piroxénio
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
written_rep: piroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirólise
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pirotechnika__rzeczownik__1
written_rep: pirotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirotecnia
sense_list:
dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;


lexentry: pol/pirydyna__rzeczownik__1
written_rep: pirydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piridina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu;


lexentry: pol/pisanka__rzeczownik__1
written_rep: pisanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escrita
sense_list:
(termin typograficzny) łaciński krój wzorowany na kaligraficznym piśmie odręcznym, przeważnie pochylony w prawo


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escritor
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisać__czasownik__1
written_rep: pisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: escrever
sense_list:
umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium | tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma | tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę


lexentry: pol/piskorz__rzeczownik__1
written_rep: piskorz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadozete
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) gatunek słodkowodnej ryby (Misgurnus fossilis), o elastycznym, wydłużonym, obłym ciele, należącej do rodziny piskorzowatych (Cobitidae);


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escrita | escritura
sense_list:
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; | sposób pisania


lexentry: pol/pismo_klinowe__rzeczownik__1
written_rep: pismo klinowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuneiforme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny system pisma składający się z kombinacji znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą rylca, powstały ok. IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii;


lexentry: pol/pistacja__rzeczownik__1
written_rep: pistacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistache
sense_list:
(spożywczy) owoc drzewa pistacjowego | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pistacia L., drzewo z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
written_rep: pistacja właściwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistache
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku pistacja właściwa (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Pistacia vera L., gatunek niewielkich drzew z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/pistolet_maszynowy__rzeczownik__1
written_rep: pistolet maszynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: submetralhadora | pistola-metralhadora | metralhadora de mão
sense_list:
indywidualna broń długa zasilana amunicją pistoletową, z mechanizmem spustowym umożliwiającym strzelanie seriami,


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
written_rep: piszczałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tubo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
written_rep: piszczałkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: barra vertical
sense_list:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pita__rzeczownik__1
written_rep: pita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pita
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/pitaja__rzeczownik__1
written_rep: pitaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pitaia
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;


lexentry: pol/pitekantrop__rzeczownik__1
written_rep: pitekantrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pitecantropo | pitecantropus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;


lexentry: pol/piwonia__rzeczownik__1
written_rep: piwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peónia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Paeonia L., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych; | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1) | kwiat piwonii (1.2)


lexentry: pol/piwotalny__przymiotnik__1
written_rep: piwotalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crucial
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną; | (rzadki, rzadko używany) obrotowy, osiowy


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pizza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pena | pluma
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
written_rep: pięciolinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pauta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
written_rep: piędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beleza
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andar | piso
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/pięćdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e quatro
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 54 | nazwa liczby 54


lexentry: pol/pięćdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e dois
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 52 | nazwa liczby 52


lexentry: pol/pięćdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquenta e nove
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 59 | nazwa liczby 59


lexentry: pol/pięćdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e um
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 51 | nazwa liczby 51


lexentry: pol/pięćdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e cinco
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 55 | nazwa liczby 55


lexentry: pol/pięćdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e sete
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 57 | nazwa liczby 57


lexentry: pol/pięćdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e seis
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 56 | nazwa liczby 56


lexentry: pol/pięćdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinquenta e três
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 53 | nazwa liczby 53


lexentry: pol/pięćdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinqüenta e oito
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 58 | nazwa liczby 58


lexentry: pol/pięściak__rzeczownik__1
written_rep: pięściak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biface
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;


lexentry: pol/piła_łańcuchowa__rzeczownik__1
written_rep: piła łańcuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motosserra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mechaniczne służące do cięcia drewna, wyposażone w obracający się łańcuch z zębami, który tnie materiał


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bola
sense_list:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka_do_metalu__rzeczownik__1
written_rep: piłka do metalu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segueta | serra de arco
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ręczne narzędzie z brzeszczotem zamocowanym na ramie, służąca do cięcia metalowych przedmiotów


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
written_rep: piłka nożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futebol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; | (sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
written_rep: piłka ręczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andebol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłkarzyki__rzeczownik__1
written_rep: piłkarzyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futebol de mesa | totó | fla-flu
sense_list:
gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
written_rep: piżmowół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boi-almiscarado
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placebo__rzeczownik__1
written_rep: placebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placebo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;


lexentry: pol/placek_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: placek ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panquecas de batata
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa przygotowywana ze startych ziemniaków smażonych na tłuszczu;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
written_rep: placówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pivô
sense_list:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plafon__rzeczownik__1
written_rep: plafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecto
sense_list:
(architektura, architektoniczny) sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym; | (sztuka) malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia


lexentry: pol/plagiat__rzeczownik__1
written_rep: plagiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plágio
sense_list:
skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa; | utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)


lexentry: pol/plagiator__rzeczownik__1
written_rep: plagiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plagiador | plagiário
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem


lexentry: pol/plamka_ślepa__rzeczownik__1
written_rep: plamka ślepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponto cego
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
written_rep: planeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planeta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
written_rep: planetarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planetário
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/planetoida__rzeczownik__1
written_rep: planetoida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planetoide
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carta náutica
sense_list:
(książkowy) tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospedar
sense_list:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plantan__rzeczownik__1
written_rep: plantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banana-da-terra
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
written_rep: plask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar um tapa
sense_list:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/plasować__czasownik__1
written_rep: plasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: algarismo
sense_list:
(dawniej, dawny) umieszczać kogoś lub coś w określonym miejscu | (sport, sportowy) kierować piłkę w dokładnie określone miejsce | umieszczać na określonym miejscu w klasyfikacji


lexentry: pol/plastyczny__przymiotnik__1
written_rep: plastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plástico
sense_list:
mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości | mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp. | określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu


lexentry: pol/plastyd__rzeczownik__1
written_rep: plastyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plastídeo
sense_list:
(botanika, botaniczny) organellum w cytoplazmie większości komórek roślinnych, które pełni podstawowe funkcje metaboliczne;


lexentry: pol/platan__rzeczownik__1
written_rep: platan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plátano
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;


lexentry: pol/platforma__rzeczownik__1
written_rep: platforma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plataforma
sense_list:
płaska pozioma powierzchnia czegoś | (przenośnie, przenośnia) dziedzina wspólnego działania | nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
written_rep: plazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plasma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
written_rep: plaża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praia
sense_list:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plebania__rzeczownik__1
written_rep: plebania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbitério
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny


lexentry: pol/plebejski__przymiotnik__1
written_rep: plebejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plebeu
sense_list:
związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy | związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy


lexentry: pol/plebejusz__rzeczownik__1
written_rep: plebejusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebeu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa | (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
written_rep: plebiscyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebiscito
sense_list:
(publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;


lexentry: pol/plecy__rzeczownik__1
written_rep: plecy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costas
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia, od barków do pasa; | tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)


lexentry: pol/pleksiglas__rzeczownik__1
written_rep: pleksiglas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrílico
sense_list:
(chemia, chemiczny) przezroczyste tworzywo sztuczne podobne do szkła, lżejsze i bardziej odporne na uderzenia od niego


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
written_rep: plemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribo
sense_list:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/plemnikobójczy__przymiotnik__1
written_rep: plemnikobójczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: espermicida
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) powodujący uśmiercenie plemników


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
written_rep: pleonazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleonasmo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleść__czasownik__1
written_rep: pleść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tecer
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury | łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
written_rep: pleśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mofo | bolor
sense_list:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
written_rep: plinta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alaque
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
written_rep: pliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alvéola
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/plon__rzeczownik__1
written_rep: plon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colheita
sense_list:
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców | (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
written_rep: plotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mexerico | fofoca
sense_list:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
written_rep: plurale tantum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plurale tantum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/plus__rzeczownik__1
written_rep: plus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mais
sense_list:
(matematyka, matematyczny) znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera | znak przy ocenie szkolnej podwyższający ją


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: percevejo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
written_rep: pluskwiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemíptero
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/pluszcz__rzeczownik__1
written_rep: pluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melro-aquático
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cinclus Borkhausen, rodzaj ptaka z rodziny pluszczy, spotykany w okolicach wartkich strumieni


lexentry: pol/plutokracja__rzeczownik__1
written_rep: plutokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plutocracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi


lexentry: pol/pląsać__czasownik__1
written_rep: pląsać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rebolado
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) lub (żartobliwie) wykonywać żywe, skoczne ruchy taneczne; hasać, tańczyć


lexentry: pol/plątanina__rzeczownik__1
written_rep: plątanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emaranhado
sense_list:
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg


lexentry: pol/po-__przyimek__1
written_rep: po-
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: pós-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający późniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: depois de
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po_drodze__przysłówek__1
written_rep: po drodze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a caminho
sense_list:
o miejscu tak, że bezproblemowe jest dotarcie do określonego miejsca na trasie między dwoma innymi punktami


lexentry: pol/po_prostu__przysłówek__1
written_rep: po prostu
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: simplesmente
sense_list:
bezpośrednio, otwarcie, w sposób prosty, nie komplikując niepotrzebnie | zwyczajnie, w sposób oczywisty, bez uzasadniania


lexentry: pol/pobieda__rzeczownik__1
written_rep: pobieda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitória
sense_list:
(motoryzacja) samochód radzieckiej marki GAZ M-20 Pobieda popularnej na przełomie lat 40. i 50. XX w.


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
written_rep: poborowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alistado
sense_list:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pochodna__rzeczownik__1
written_rep: pochodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivada
sense_list:
(matematyka, matematyczny) granica ilorazu zmiany wartości funkcji i przyrostu zmiennej niezależnej tej funkcji, gdy przyrost ten dąży do określonej wartości; | (chemia, chemiczny) związek chemiczny pochodzący od innego związku;


lexentry: pol/pochodna_kierunkowa__rzeczownik__1
written_rep: pochodna kierunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivada direcional
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja będąca iloczynem skalarnym gradientu pewnej funkcji wielu zmiennych i pewnego wektora, określająca tempo, z jakim zmienia się wartość tej funkcji w kierunku tego wektora;


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
written_rep: pochodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tocha
sense_list:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pochrzyn__rzeczownik__1
written_rep: pochrzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inhame
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dioscorea L., rodzaj tropikalnych pnączy z rodziny pochrzynowatych, wytwarzających jadalne (po obróbce termicznej) bulwy;


lexentry: pol/pochwalić__czasownik__1
written_rep: pochwalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: louvar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić | wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
written_rep: pocisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projétil
sense_list:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/pocisk_manewrujący__rzeczownik__1
written_rep: pocisk manewrujący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: míssil de cruzeiro
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bezpilotowa, sterowalna lub programowalna maszyna przemieszczająca się drogą powietrzną, a przeznaczona do przenoszenia ładunku wybuchowego;


lexentry: pol/poczesny__przymiotnik__1
written_rep: poczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: conhecido
sense_list:
(książkowy) o wysokim poważaniu, będący u szczytu hierarchii ważności, też: świadczący o tych cechach


lexentry: pol/poczta__rzeczownik__1
written_rep: poczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correio
sense_list:
instytucja zajmująca się przekazywaniem listów, paczek, towarów, pieniędzy itp. | korespondencja, listy


lexentry: pol/poczta_głosowa__rzeczownik__1
written_rep: poczta głosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correio de voz
sense_list:
(telekomunikacja) usługa sieci telefonicznych umożliwiająca dzwoniącemu nagranie wiadomości głosowej, a abonentowi późniejszy jej odbiór;


lexentry: pol/pocztówka__rzeczownik__1
written_rep: pocztówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão postal
sense_list:
karta służąca do korespondencji, zwykle z fotografią lub obrazkiem po jednej stronie, wysyłana pocztą, bez koperty;


lexentry: pol/poczucie__rzeczownik__1
written_rep: poczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sensação
sense_list:
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś


lexentry: pol/poczucie_winy__rzeczownik__1
written_rep: poczucie winy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentimento de culpa
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;


lexentry: pol/poczwarka__rzeczownik__1
written_rep: poczwarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;


lexentry: pol/poczytalność__rzeczownik__1
written_rep: poczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanidade
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) możliwość rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem


lexentry: pol/początkujący__przymiotnik__1
written_rep: początkujący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: principiante
sense_list:
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/podanie__rzeczownik__1
written_rep: podanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demanda
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) pismo osoby fizycznej lub prawnej (strony) powodujące wszczęcie postępowania administracyjnego lub podatkowego


lexentry: pol/podanie__rzeczownik__1
written_rep: podanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saga
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
written_rep: podatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imposto | taxa
sense_list:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;


lexentry: pol/podatek_od_wartości_dodanej__rzeczownik__1
written_rep: podatek od wartości dodanej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IVA
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podatek od towarów i usług doliczany do ich ceny na kolejnych etapach ich tworzenia w zależności od kwoty, o jaką kolejne podmioty biorące udział w procesie tworzenia zwiększą ich wartość


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
written_rep: podaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abastecimento
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;


lexentry: pol/podbiał_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: podbiał pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tussilagem
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tussilago farfara L., niska bylina z rodziny astrowatych o złocistożółtych kwiatach;


lexentry: pol/podbrzusze__rzeczownik__1
written_rep: podbrzusze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdómen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u zwierząt: spodnia część tułowia | (anatomia, anatomiczny) u człowieka: część ciała poniżej brzucha


lexentry: pol/podburzać__czasownik__1
written_rep: podburzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: misturar
sense_list:
wzbudzać w kimś wrogość i nakłaniać do czynnego sprzeciwu lub buntu przeciwko ustalonemu porządkowi, konkretnym osobom bądź instytucjom


lexentry: pol/podczas__przyimek__1
written_rep: podczas
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: durante
sense_list:
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności


lexentry: pol/podczaszy__rzeczownik__1
written_rep: podczaszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copeira
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem ich władcy; początkowo pomocnik albo zastępca cześnika;


lexentry: pol/podczerwień__rzeczownik__1
written_rep: podczerwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infravermelho
sense_list:
(optyka, optyczny) zakres promieniowania elektromagnetycznego o długości fali zawierającej się pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi;


lexentry: pol/podczerwony__przymiotnik__1
written_rep: podczerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: infravermelho
sense_list:
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi


lexentry: pol/poddasze__rzeczownik__1
written_rep: poddasze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sótão
sense_list:
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych


lexentry: pol/podejrzany__rzeczownik__1
written_rep: podejrzany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: suspeito
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty


lexentry: pol/podenco__rzeczownik__1
written_rep: podenco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podengo
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) grupa śródziemnomorskich ras psów dawniej wykorzystywanych do polowania na króliki


lexentry: pol/podest__rzeczownik__1
written_rep: podest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pódio
sense_list:
(architektura, architektoniczny) szerokie schody tworzące podwyższenie na scenie teatralnej, zwykle dla chóru


lexentry: pol/podfolder__rzeczownik__1
written_rep: podfolder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subdiretório
sense_list:
(informatyka, informatyczny) folder znajdujący się w innym folderze, położony niżej w strukturze katalogów


lexentry: pol/podjazd__rzeczownik__1
written_rep: podjazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rampa
sense_list:
element konstrukcyjny lub architektoniczny umożliwiający wtaczanie na wyższy poziom wszelkiego rodzaju wózków i platform na kołach, w szczególności wózków inwalidzkich


lexentry: pol/podkast__rzeczownik__1
written_rep: podkast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podcast
sense_list:
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy


lexentry: pol/podkreślać__czasownik__1
written_rep: podkreślać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sublinhar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) kłaść w wypowiedzi nacisk na pewien fakt | zaznaczać tekst, rysując pod nim kreskę


lexentry: pol/podkład__rzeczownik__1
written_rep: podkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amarrar
sense_list:
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami


lexentry: pol/podkładka__rzeczownik__1
written_rep: podkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anilha
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji


lexentry: pol/podlizywać_się__czasownik__1
written_rep: podlizywać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: puxar saco
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabiegając o czyjeś względy, pochlebić komuś, kto stoi wyżej w jakiejś hierarchii


lexentry: pol/podmorski__przymiotnik__1
written_rep: podmorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: submarino
sense_list:
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza


lexentry: pol/podnawka__rzeczownik__1
written_rep: podnawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rémora
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny podnawek (Echeneidae) z aparatem przyssawkowym na grzbiecie, którym przyczepia się do dużych zwierząt morskich lub okrętów;


lexentry: pol/podniecony__przymiotnik__1
written_rep: podniecony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: com fogo
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) taki, który jest w stanie podniecenia zmysłowego; gotowy do reakcji seksualnej


lexentry: pol/podnosić_do_kwadratu__czasownik__1
written_rep: podnosić do kwadratu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: elevar ao quadrado
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sprawiać, że coś jest bardziej nasilone, niż zwykle | (matematyka, matematyczny) mnożyć pewną liczbę przez samą siebie


lexentry: pol/podnóżek__rzeczownik__1
written_rep: podnóżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apoio para os pés
sense_list:
mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
written_rep: podobać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agradar | gostar
sense_list:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: podobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semelhança
sense_list:
zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami | (matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów;


lexentry: pol/podobno__modulant__1
written_rep: podobno
min_sense_num: 01
trans_list: ao que parece
sense_list:
wyraz komunikujący, że mówiący dystansuje się od wyrażanego sądu, nie jest pewien co do jego prawdziwości; jak mówią, jak się zdaje


lexentry: pol/pododdział__rzeczownik__1
written_rep: pododdział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subdivisão
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) część większej jednostki, nie mająca samodzielności gospodarczej i administracyjnej, która została wyznaczona do jakichś zadań;


lexentry: pol/podoficer__rzeczownik__1
written_rep: podoficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suboficial
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień co najmniej kaprala, a niższy niż podporucznika;


lexentry: pol/podologia__rzeczownik__1
written_rep: podologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: podologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się diagnozą i leczeniem chorób stóp oraz stawu skokowo-goleniowego;


lexentry: pol/podpieracz_ścian__rzeczownik__1
written_rep: podpieracz ścian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goiveira
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy


lexentry: pol/podpisanie__rzeczownik__1
written_rep: podpisanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assinatura
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od podpisać | nazwa czynności składania podpisu pod dokumentem, zwłaszcza uroczyście i publicznie


lexentry: pol/podprogowy__przymiotnik__1
written_rep: podprogowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subliminar
sense_list:
znajdujący się pod progiem; mający wartość/ilość/natężenie itp. niższe niż poziom będący lub uznany za granicę czegoś


lexentry: pol/podpuszczka__rzeczownik__1
written_rep: podpuszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coalho
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;


lexentry: pol/podpułkownik__rzeczownik__1
written_rep: podpułkownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenente-coronel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, w Wojsku Polskim bezpośrednio poprzedzający pułkownika, a powyżej stopnia majora;


lexentry: pol/podrodzina__rzeczownik__1
written_rep: podrodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subfamília
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) subfamilia, takson (grupa taksonomiczna) pośredni pomiędzy rodziną a rodzajem;


lexentry: pol/podrywać__czasownik__1
written_rep: podrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chegar
sense_list:
(potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić


lexentry: pol/podrząd__rzeczownik__1
written_rep: podrząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subordem
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu; grupa powstała z podzielenia rzędu na niższe;


lexentry: pol/podrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: podrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo podrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie podrzędne)


lexentry: pol/podróżniczek__rzeczownik__2
written_rep: podróżniczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pisco-de-peito-azul
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia svecica, mały, eurazjatycki ptak występujący na terenach wilgotnych;


lexentry: pol/podstawek__rzeczownik__1
written_rep: podstawek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estábulo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentów smyczkowych podtrzymujący struny na pewnej wysokości i przenoszący jej drgania do pudła rezonansowego


lexentry: pol/podstrunnica__rzeczownik__1
written_rep: podstrunnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espelho
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w instrumentach strunowych: listwa z twardego drewna, nad którą są umieszczone struny;


lexentry: pol/poduszka_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: poduszka powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airbag
sense_list:
(motoryzacja) rodzaj poduszki zabezpieczającej kierowcę lub pasażera przed skutkami wypadku drogowego, w momencie zderzenia wypełniającej się błyskawicznie gazem; element pasywnego systemu bezpieczeństwa w samochodzie;


lexentry: pol/podwzgórze__rzeczownik__1
written_rep: podwzgórze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipotálamo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kluczowa część mózgu, fragment międzymózgowia (położona pod wzgórzem), jeden z najważniejszych ośrodków regulacyjnych w organizmie, łączący układ nerwowy z układem dokrewnym, co warunkuje utrzymanie homeostazy


lexentry: pol/podwójna_moralność__rzeczownik__1
written_rep: podwójna moralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dois pesos, duas medidas
sense_list:
postępowanie obłudne, fałszywe; stwarzanie pozorów szlachetności i przestrzegania zasad moralnych przy jednoczesnym, często skrytym, niemoralnym postępowaniu


lexentry: pol/podwójny_podbródek__rzeczownik__1
written_rep: podwójny podbródek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queixo duplo
sense_list:
warstwy tłuszczu zbierające się na szyi, poniżej właściwego podbródka człowieka, które formując się tworzą wypukłość przypominającą podbródek


lexentry: pol/podzbiór__rzeczownik__1
written_rep: podzbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subconjunto
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór zawarty w innym zbiorze; zbiór którego wszystkie elementy należą do innego zbioru


lexentry: pol/podział__rzeczownik__1
written_rep: podział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plotone
sense_list:
(biologia, biologiczny) jeden ze sposobów rozmnażania bezpłciowego, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych;


lexentry: pol/podziemie__rzeczownik__1
written_rep: podziemie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: submundo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
written_rep: podłoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chão | assoalho
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/podły__przymiotnik__1
written_rep: podły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mau
sense_list:
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę | wynikający z czyjejś niegodziwości


lexentry: pol/podświadomość__rzeczownik__1
written_rep: podświadomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subconsciência
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;


lexentry: pol/poemat__rzeczownik__1
written_rep: poemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poema
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
written_rep: poezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poesia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
written_rep: poganin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/poganka__rzeczownik__1
written_rep: poganka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pagã
sense_list:
kobieta wyznająca religię inną niż jedna z dużych, monoteistycznych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pogaństwo__rzeczownik__1
written_rep: pogaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paganismo
sense_list:
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych


lexentry: pol/pogoń__rzeczownik__1
written_rep: pogoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perseguição
sense_list:
podążanie za czymś/kimś w celu schwytania tego obiektu; pościg | (przenośnie, przenośnia) wytężone dążenie do osiągnięcia czegoś


lexentry: pol/pogrzebacz__rzeczownik__1
written_rep: pogrzebacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atiçador
sense_list:
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;


lexentry: pol/pogróżka__rzeczownik__1
written_rep: pogróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ameaça
sense_list:
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.


lexentry: pol/pogłos__rzeczownik__1
written_rep: pogłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reverb
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sztuczny efekt stosowany m.in. w muzyce elektronicznej imitujący zachowanie się dźwięku w przestrzeniach zamkniętych


lexentry: pol/pogłębiarka__rzeczownik__1
written_rep: pogłębiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: draga
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka pływająca przeznaczona do pogłębiania akwenów morskich lub śródlądowych;


lexentry: pol/poimek__rzeczownik__1
written_rep: poimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posposição
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;


lexentry: pol/poinsecja__rzeczownik__1
written_rep: poinsecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poinsétia
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Euphorbia pulcherrima, gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/pointylizm__rzeczownik__1
written_rep: pointylizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontilhismo
sense_list:
(sztuka) technika malarska polegająca na równomiernym pokrywaniu powierzchni obrazu drobnymi punktami czystych kolorów;


lexentry: pol/pojeb__rzeczownik__1
written_rep: pojeb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabrão
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”


lexentry: pol/pojechać__czasownik__1
written_rep: pojechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sair
sense_list:
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał


lexentry: pol/pojedynek__rzeczownik__1
written_rep: pojedynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duelo
sense_list:
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów | walka, spór między dwiema stronami


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
written_rep: pojemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recipiente
sense_list:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pojemność__rzeczownik__1
written_rep: pojemność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacidade
sense_list:
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić | (elektryczność) zdolność ciała do gromadzenia ładunku elektrycznego;


lexentry: pol/pojemność_życiowa__rzeczownik__1
written_rep: pojemność życiowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacidade vital
sense_list:
(medycyna, medyczny) największa objętość powietrza, jaką człowiek może wydmuchać z płuc po maksymalnym wdechu;


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
written_rep: pokazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mostrar
sense_list:
dawać możliwość zobaczenia czegoś | wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś | demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności | wskazywać w jakimś kierunku


lexentry: pol/poker__rzeczownik__1
written_rep: poker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pôquer | póquer
sense_list:
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;


lexentry: pol/pokolenie__rzeczownik__1
written_rep: pokolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geração
sense_list:
grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku | członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci) | grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń


lexentry: pol/pokora__rzeczownik__1
written_rep: pokora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humildade
sense_list:
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom


lexentry: pol/pokrewieństwo__rzeczownik__1
written_rep: pokrewieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afinidade
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) odczuwane podobieństwo poglądów i charakteru do kogoś | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związek między dwiema tonacjami lub akordami; ;


lexentry: pol/pokrycie__rzeczownik__1
written_rep: pokrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobertura
sense_list:
(informatyka, informatyczny) istnienie testu sprawdzającego dany fragment kodu lub funkcję | posiadanie finansowania


lexentry: pol/pokrywać__czasownik__1
written_rep: pokrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cobrir
sense_list:
nanosić coś na coś | (handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części | (zootechnika, zootechniczny) zapładniać


lexentry: pol/pokrzywa__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urtiga
sense_list:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami | (botanika, botaniczny) Urtica L., rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych;


lexentry: pol/pokrzywa_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irritar
sense_list:
(botanika, botaniczny) Urtica dioica L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny pokrzywowatych, o zdolnościach parzących i wielu właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/pokrętło__rzeczownik__1
written_rep: pokrętło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calombo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczny element urządzenia do włączania, wyłączania i regulowania czegoś za pomocą obrotów


lexentry: pol/pokuta__rzeczownik__1
written_rep: pokuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penitência
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
written_rep: pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paz
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę | (przestarzałe, przestarzały) spokój


lexentry: pol/pokładełko__rzeczownik__1
written_rep: pokładełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovipositor
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) narząd w postaci cienkiej wydłużonej rureczki, służący do składania jaj, występujący u samic wielu gatunków owadów, pajęczaków i niektórych ryb;


lexentry: pol/pokłon__rzeczownik__1
written_rep: pokłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reverência
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pochylenie obrazu w procesji katolickiej na Kaszubach; | niskie pochylenie głowy lub całego tułowia na znak oddania czci


lexentry: pol/polaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: polaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polarização
sense_list:
(fizyka, fizyczny) kierunek wychylenia punktów ośrodka materialnego lub pola, w których rozprzestrzenia się fala; | (fizyka, fizyczny) podział elementów układu na zbiory o przeciwstawnych właściwościach; | (socjologia, socjologiczny) podział społeczności na grupy o skrajnie przeciwstawnych poglądach;


lexentry: pol/polatucha__rzeczownik__1
written_rep: polatucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esquilo voador
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pteromys volans, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, występuje w tajdze od Finlandii po Sachalin i Kamczatkę;


lexentry: pol/polder__rzeczownik__1
written_rep: polder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pólder
sense_list:
(geografia, geograficzny) depresyjny teren nadmorski stale osuszany i otoczony wydmami lub groblami w celu zabezpieczenia przed zalaniem, występujący głównie w Holandii i w Niemczech | (geografia, geograficzny) obszar nadrzeczny będący naturalnym terenem zalewowym


lexentry: pol/pole__rzeczownik__1
written_rep: pole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) część ziemi przeznaczona pod uprawę; | (fizyka, fizyczny) obszar działania sił;


lexentry: pol/pole_karne__rzeczownik__1
written_rep: pole karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grande área
sense_list:
(sport, sportowy) część boiska piłki nożnej położona przy bramce, oznaczona białymi liniami (większa niż pole bramkowe, które obejmuje), gdzie drużyna broniąca za określone przewinienia może zostać ukarana według specjalnych zasad


lexentry: pol/pole_namiotowe__rzeczownik__1
written_rep: pole namiotowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parque de campismo
sense_list:
(turystyka, turystyczny) teren specjalnie przystosowany do biwakowania pod namiotami, dostępny dla turystów;


lexentry: pol/poler__rzeczownik__1
written_rep: poler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancoradouro
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pachołek na nabrzeżu lub na pokładzie statku, do którego mocuje się cumy i szpringi;


lexentry: pol/polerować__czasownik__1
written_rep: polerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: polir
sense_list:
czyścić, nadawać czemuś połysk przez pocieranie | (przenośnie, przenośnia) nanosić poprawki w celu ulepszenia czegoś


lexentry: pol/poliamoria__rzeczownik__1
written_rep: poliamoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliamor
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;


lexentry: pol/polianilina__rzeczownik__1
written_rep: polianilina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polianilina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aromatyczny polimer przewodzący prąd elektryczny;


lexentry: pol/polichóralność__rzeczownik__1
written_rep: polichóralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estilo policoral
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika komponowania, która polega na dialogowaniu między sobą dwóch lub więcej chórów;


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
written_rep: policja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polícia
sense_list:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.; | (potocznie, potoczny) grupa policjantów


lexentry: pol/policzalny__przymiotnik__1
written_rep: policzalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contável
sense_list:
(o rzeczownikach) taki, który może mieć liczbę większą niż pojedyncza i mieć przedimek nieokreślony | taki, który daje się policzyć


lexentry: pol/poliestezja__rzeczownik__1
written_rep: poliestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliestesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie wrażliwości na bodźce dotykowe polegające na wielokrotnym odczuciu podrażnienia przez pojedynczy bodziec


lexentry: pol/polifenol__rzeczownik__1
written_rep: polifenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polifenol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny zawierający przynajmniej dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia aromatycznego, występujący w roślinach i wykazujący działanie przeciwutleniające i zmniejszające ryzyko wystąpienia chorób układu krwionośnego i raka;


lexentry: pol/polifonia__rzeczownik__1
written_rep: polifonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polifonia
sense_list:
faktura muzyczna, w której co najmniej dwa głosy prowadzone są równocześnie i niezależnie od siebie;


lexentry: pol/polimer__rzeczownik__1
written_rep: polimer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polímero
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;


lexentry: pol/polimorfizm__rzeczownik__1
written_rep: polimorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polimorfismo
sense_list:
(biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie; | (chemia, chemiczny) zjawisko występowania różnych odmian krystalograficznych tej samej substancji chemicznej; | (informatyka, informatyczny) mechanizmy pozwalające programiście używać wartości, zmiennych i podprogramów na kilka różnych sposobów;


lexentry: pol/poliptyk__rzeczownik__1
written_rep: poliptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: políptico
sense_list:
(sztuka) praca artystyczna składająca się z wielu części tworzących jedno dzieło, w szczególności typ wieloczęściowej nastawy ołtarzowej charakterystyczny dla późnego gotyku;


lexentry: pol/polis__rzeczownik__1
written_rep: polis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pólis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) typ organizacji państwa w starożytnej Grecji, który obejmował ośrodek miejski wraz z przyległymi obszarami;


lexentry: pol/polisyndeton__rzeczownik__1
written_rep: polisyndeton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polissíndeto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wielu części wypowiedzi tym samym spójnikiem;


lexentry: pol/poliszynel__rzeczownik__1
written_rep: poliszynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polichinelo
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) typ komicznej postaci z francuskiego commedia dell'arte – z garbem, w charakterystycznej czarnej masce z haczykowatym nosem;


lexentry: pol/politeista__rzeczownik__1
written_rep: politeista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politeísta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów


lexentry: pol/politeistka__rzeczownik__1
written_rep: politeistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polyteísta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta wyznająca politeizm, wierząca w wielu bogów


lexentry: pol/politura__rzeczownik__1
written_rep: politura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polimento
sense_list:
spirytusowy roztwór szelaku, używany głównie w meblarstwie, służący do wykańczania powierzchni drewna;


lexentry: pol/polityka__rzeczownik__1
written_rep: polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: política
sense_list:
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy; | system odgórnie wprowadzonych zasad


lexentry: pol/polny__przymiotnik__1
written_rep: polny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apanhar
sense_list:
związany z polem walki, dotyczący pola walki | związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu


lexentry: pol/polo__rzeczownik__1
written_rep: polo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pólo
sense_list:
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/polonez__rzeczownik__1
written_rep: polonez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polonesa
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) tradycyjny, ludowy taniec polski w metrum 3/4; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyczna forma oparta na polonezie (1.1);


lexentry: pol/polowanie__rzeczownik__1
written_rep: polowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caça
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny | (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia


lexentry: pol/pomarańcza_bergamota__rzeczownik__1
written_rep: pomarańcza bergamota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergamota
sense_list:
(botanika, botaniczny) Citrus bergamia, gatunek rośliny z rodziny rutowatych, uprawianej głównie we Włoszech;


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__1
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laranja
sense_list:
(botanika, botaniczny) dotyczący krzewu lub drzewa pomarańczy, związany z krzewem lub drzewem pomarańczy


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: laranja | alaranjado
sense_list:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/pomidor_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pomidor zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomate
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;


lexentry: pol/pomidorowy__przymiotnik__1
written_rep: pomidorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tomate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów


lexentry: pol/pomniejszać__czasownik__1
written_rep: pomniejszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: diminuir
sense_list:
czynić coś mniejszym w rozmiarach, liczbie, natężeniu | czynić mniej znaczącym; uznawać za mniej wartościowego


lexentry: pol/pomnik_przyrody__rzeczownik__1
written_rep: pomnik przyrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monumento natural
sense_list:
okaz przyrody (drzewo, skała itp.) prawnie chroniony ze względu na jego walory przyrodnicze, estetyczne lub historyczne;


lexentry: pol/pomoc_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: pomoc społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segurança social
sense_list:
instytucja odpowiadająca za pomoc osobom i rodzinom w radzeniu sobie w trudnych sytuacjach życiowych


lexentry: pol/pomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúmplice
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umyślne przestępstwo lub wykroczenie polegające na ułatwieniu innej osobie popełnienia czynu zabronionego;


lexentry: pol/pomologia__rzeczownik__1
written_rep: pomologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pomologia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) dział sadownictwa, nauka o właściwościach drzew i krzewów owocowych;


lexentry: pol/pomorski__przymiotnik__1
written_rep: pomorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pomerano
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza; pochodzący z Pomorza;


lexentry: pol/pompa__rzeczownik__1
written_rep: pompa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bomba
sense_list:
(mechanika) maszyna do wymuszania przepływu cieczy lub gazu; | (ironicznie) bardzo wystawne przyjęcie, uroczystość


lexentry: pol/pompa_ciepła__rzeczownik__1
written_rep: pompa ciepła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bomba de calor
sense_list:
(fizyka, fizyczny) teoretyczna maszyna cieplna, która wymusza przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o temperaturze wyższej;


lexentry: pol/pompka__rzeczownik__1
written_rep: pompka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apoio
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;


lexentry: pol/pomyje__rzeczownik__1
written_rep: pomyje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavagem
sense_list:
(potocznie, potoczny) mało intensywny w smaku napój lub posiłek płynny | (potocznie, potoczny) niesmaczne jedzenie | brudna woda pozostająca po umyciu naczyń


lexentry: pol/pomysłowość__rzeczownik__1
written_rep: pomysłowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engenhosidade
sense_list:
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej


lexentry: pol/pomyśleć__czasownik__1
written_rep: pomyśleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pensar
sense_list:
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś | wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś | zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś


lexentry: pol/poncz__rzeczownik__1
written_rep: poncz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponche | poncha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, herbaty,cukru, soku owocowego i przypraw;


lexentry: pol/ponczo__rzeczownik__1
written_rep: ponczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poncho
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wierzchnie okrycie z czworobocznego kawałka tkaniny z wyciętym pośrodku otworem na głowę, pierwotnie noszone przez Indian w Ameryce Łacińskiej;


lexentry: pol/pond__rzeczownik__1
written_rep: pond
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açude
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi


lexentry: pol/ponton__rzeczownik__1
written_rep: ponton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barca
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) szczelna konstrukcja utrzymująca się na wodzie; | (technologia, technika, techniczny) zatapialny zbiornik służący np. do wydobywania wraków;


lexentry: pol/pontyfik__rzeczownik__1
written_rep: pontyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontífice
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) papież lub inny wyższy duchowny | (starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;


lexentry: pol/pontyfikalny__przymiotnik__1
written_rep: pontyfikalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pontifical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany ze sprawowanymi przez papieża lub biskupa obrzędami, liturgią


lexentry: pol/pontyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pontyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontifical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__1
written_rep: pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdote
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan Cerkwi prawosławnej lub greckokatolickiej;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__2
written_rep: pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne


lexentry: pol/poporodowy__przymiotnik__1
written_rep: poporodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pós-natal
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący po porodzie, związany z okresem po porodzie


lexentry: pol/poprawka__rzeczownik__1
written_rep: poprawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emenda
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formalna propozycja zmiany procedowanego w parlamencie aktu prawnego


lexentry: pol/poprawność_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: poprawność polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correção política
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) norma językowa zalecająca w tzw. dyskursie publicznym unikanie określeń i zwrotów, które mogą urazić, obrazić, naruszyć godność osób, o których się wypowiadamy czy z którymi polemizujemy;


lexentry: pol/poprawny__przymiotnik__1
written_rep: poprawny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: correto
sense_list:
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę


lexentry: pol/poprawny_politycznie__przymiotnik__1
written_rep: poprawny politycznie
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: politicamente correto
sense_list:
unikający wyrażeń oraz postępowania mogących być postrzeżonymi jako godzące w jakąś grupę ludzi, zwłaszcza marginalizowaną społecznie


lexentry: pol/poprzeczka__rzeczownik__1
written_rep: poprzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barra
sense_list:
(sport, sportowy) belka układana na stojakach do skoków wzwyż i skoków o tyczce | (sport, sportowy) poprzeczna belka łącząca górne końce pionowych słupków bramki | belka albo listwa umocowana w poprzek czegoś


lexentry: pol/poprzez__przyimek__1
written_rep: poprzez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: por
sense_list:
…dołączający obszar, przez który z trudem ktoś/coś przemieszcza się | …dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś


lexentry: pol/poprzysiąc__czasownik__1
written_rep: poprzysiąc
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bodo
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) solennie postanowić lub obiecać | (książkowy) postanowić pod przysięgą


lexentry: pol/populacja__rzeczownik__1
written_rep: populacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: população
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) ogół ludzi żyjących w tym samym czasie na danym terenie | (biologia, biologiczny) podstawowa jednostka ekologiczna oznaczająca wszystkie osobniki danego gatunku żyjące na danym terenie w tym samym czasie | (statystyka, statystyczny) zbiór jednostek na temat których wyciągane są wnioski poprzez analizę próby statystycznej


lexentry: pol/populista__rzeczownik__1
written_rep: populista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: populista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne


lexentry: pol/populistyczny__przymiotnik__1
written_rep: populistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: populista
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic


lexentry: pol/populizm__rzeczownik__1
written_rep: populizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: populismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;


lexentry: pol/popychadło__rzeczownik__1
written_rep: popychadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bobo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba wykorzystywana w społeczności lub miejscu pracy


lexentry: pol/popyt__rzeczownik__1
written_rep: popyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demanda
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
written_rep: popęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deixar
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu


lexentry: pol/por__rzeczownik__1
written_rep: por
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alho-porro | alho-poró
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;


lexentry: pol/pora_deszczowa__rzeczownik__1
written_rep: pora deszczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estação chuvosa | estação das chuvas
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo dużymi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
written_rep: pora roku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estação
sense_list:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/pora_sucha__rzeczownik__1
written_rep: pora sucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) jedna z dwóch pór roku w klimacie podzwrotnikowym charakteryzująca się bardzo niskimi opadami atmosferycznymi;


lexentry: pol/porażenie_mózgowe__rzeczownik__1
written_rep: porażenie mózgowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paralisia cerebral
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie ruchu spowodowane uszkodzeniem lub niedorozwojem obszarów mózgu odpowiedzialnych za ruch


lexentry: pol/porażenie_prądem_elektrycznym__rzeczownik__1
written_rep: porażenie prądem elektrycznym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eletrocussão
sense_list:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) nagły przepływ prądu elektrycznego przez ciało żywego organizmu;


lexentry: pol/pornochanchada__rzeczownik__1
written_rep: pornochanchada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pornochanchada
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek brazylijskich filmów niskobudżetowych popularnych w latach 60. i 70. łączących ze sobą erotykę i komedię, często z podtekstem społeczno-politycznym


lexentry: pol/pornokracja__rzeczownik__1
written_rep: pornokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pornocracia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie czasów, w których kobiety rozpustne, kurtyzany wywierały znaczny wpływ na sprawy publiczne;


lexentry: pol/pornozemsta__rzeczownik__1
written_rep: pornozemsta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pornografia de vingança
sense_list:
rozpowszechniane intymnych zdjęć lub filmów bez zgody osoby, którą przedstawiają, zwykle, aby ukarać ją za nieudany związek


lexentry: pol/poronienie__rzeczownik__1
written_rep: poronienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aborto | aborto espontâneo
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
written_rep: porost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: líquen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
written_rep: port
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porto
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; | (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)


lexentry: pol/portable__przymiotnik__1
written_rep: portable
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: portátil
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania


lexentry: pol/portal__rzeczownik__1
written_rep: portal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portal
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego; | (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce; | (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (fantasy) (ezoteryka) bezpośrednie przejście do innego świata, rzeczywistości, wymiaru lub miejsca


lexentry: pol/porte-fenêtre__rzeczownik__1
written_rep: porte-fenêtre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: janela à francesa
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysokie okno (od poziomu podłogi), zabezpieczone od zewnątrz balustradą;


lexentry: pol/porter__rzeczownik__1
written_rep: porter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pórter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
written_rep: portfel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carteira
sense_list:
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
written_rep: portfel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portfólio
sense_list:
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną


lexentry: pol/portret__rzeczownik__1
written_rep: portret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retrato
sense_list:
(sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób | (przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej)


lexentry: pol/portret_pamięciowy__rzeczownik__1
written_rep: portret pamięciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retrato falado | retrato-robô
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) portret osoby wykonany według wskazówek świadka, który tę osobę widział; używany zwłaszcza do odtwarzania wyglądu nieznanych sprawców przestępstw;


lexentry: pol/portugalski__przymiotnik__1
written_rep: portugalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: português
sense_list:
odnoszący się do państwa Portugalia lub Portugalczyków, wywodzący się z Portugalii, związany z Portugalią lub Portugalczykami


lexentry: pol/portugalskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: portugalskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lusófono
sense_list:
posługujący się językiem portugalskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem portugalskim


lexentry: pol/portugał__rzeczownik__1
written_rep: portugał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: português
sense_list:
(dawniej, dawny) (numizmatyka, numizmatyczny) potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, używanej w handlu europejskim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet portugalskich także w Polsce;


lexentry: pol/portulaka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: portulaka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beldroega | beldroega comum | onze-horas
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Portulaca oleracea L. rozprzestrzeniony na całej kuli ziemskiej gatunek rośliny jednorocznej z rodziny portulakowatych;


lexentry: pol/poruszać_się_jak_słoń_w_składzie_porcelany__czasownik__1
written_rep: poruszać się jak słoń w składzie porcelany
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comportar-se como un elefante numa loja de cristais
sense_list:
zachowywać się w sposób niedelikatny, poruszać się niezgrabnie, niezręcznie, niszcząc delikatne rzeczy


lexentry: pol/porwanie__rzeczownik__1
written_rep: porwanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sequestro
sense_list:
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)


lexentry: pol/porywacz__rzeczownik__1
written_rep: porywacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sequestrador
sense_list:
człowiek, który uprowadził środek transportu z pasażerami | człowiek, który dokonał porwania, uprowadził (porwał) kogoś


lexentry: pol/porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groselha
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; | (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)


lexentry: pol/porządek_dziobania__rzeczownik__1
written_rep: porządek dziobania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierarquia social
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (socjologia, socjologiczny) hierarchia społeczna w określonej grupie, która określa prawdopodobieństwo doświadczenia agresji ze strony członków grupy;


lexentry: pol/poród__rzeczownik__1
written_rep: poród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parto
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;


lexentry: pol/porównanie__rzeczownik__1
written_rep: porównanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comparação
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od porównać | konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;


lexentry: pol/pospolity__przymiotnik__1
written_rep: pospolity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: banal
sense_list:
jeden z wielu, zwyczajny | wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany


lexentry: pol/post-__przedrostek__1
written_rep: post-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pós-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający występowanie po czymś lub bycie późniejszą formą czegoś


lexentry: pol/post__rzeczownik__1
written_rep: post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jejum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek; | czas obowiązywania postu (1.1)


lexentry: pol/post_scriptum__rzeczownik__1
written_rep: post scriptum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pós-escrito
sense_list:
zakończenie listu z uwagami na inny temat lub luźno związanymi z samą treścią listu, oddzielone wyraźnie od głównej części;


lexentry: pol/postanowienie__rzeczownik__1
written_rep: postanowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aprovisionar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;


lexentry: pol/postawa__rzeczownik__1
written_rep: postawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postura
sense_list:
sposób zachowania | typowy dla danego człowieka stosunek do czegoś; | czyjaś budowa ciała | odruchowo przyjmowana pozycja stojąca;


lexentry: pol/postawić__czasownik__1
written_rep: postawić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agachamento
sense_list:
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą | sformułować coś, wystąpić z czymś


lexentry: pol/postać__rzeczownik__1
written_rep: postać
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) sposób zapisu jakiegoś wyrażenia, funkcji lub liczby, spełniający zadane warunki | zewnętrzna forma, kształt czegoś


lexentry: pol/postać_literacka__rzeczownik__1
written_rep: postać literacka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjna osoba świata przedstawionego w dowolnym dziele literackim;


lexentry: pol/postmodernizm__rzeczownik__1
written_rep: postmodernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pós-modernismo
sense_list:
(sztuka) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) XX-wieczny ruch artystyczny, kulturowy i filozoficzny odrzucający modernistyczny sposób myślenia;


lexentry: pol/postprodukcja__rzeczownik__1
written_rep: postprodukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pós-produção
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) etap produkcji filmu między filmowaniem a premierą, w którym przetwarza się surowy materiał filmowy dodając efekty komputerowe, ścieżkę dźwiękową, napisy itp.


lexentry: pol/postrach__rzeczownik__1
written_rep: postrach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansiedade
sense_list:
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie


lexentry: pol/postulat__rzeczownik__1
written_rep: postulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postulado
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;


lexentry: pol/postępowanie__rzeczownik__1
written_rep: postępowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processo
sense_list:
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)


lexentry: pol/posunięcie__rzeczownik__1
written_rep: posunięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jogada
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych


lexentry: pol/posłaniec__rzeczownik__1
written_rep: posłaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mensageiro
sense_list:
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conjunto
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabinete
sense_list:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/posługacz__rzeczownik__1
written_rep: posługacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entregador
sense_list:
mężczyzna, którego zadaniem jest wykonywanie cięższych prace pomocniczych, (na przykład) w szpitalu lub pensjonacie


lexentry: pol/potamologia__rzeczownik__1
written_rep: potamologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potamologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o rzekach, strumieniach i potokach;


lexentry: pol/potencjał__rzeczownik__1
written_rep: potencjał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potencial
sense_list:
tkwiący w kimś lub czymś zasób możliwości | (fizyka, fizyczny) miara energii potrzebnej do przeniesienia jednostkowego ładunku (np. ładunku elektrycznego lub masy) z nieskończoności do danego punktu


lexentry: pol/potencjometr__rzeczownik__1
written_rep: potencjometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potenciômetro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) opornik z możliwością zmiany (poprzez zmianę położenia styku na ścieżce oporowej) rezystancji przez użytkownika;


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
written_rep: potoczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coloquial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrente de água
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riacho
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potop__rzeczownik__1
written_rep: potop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilúvio
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) powódź powstała na rozległych terenach | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga; | (przenośnie, przenośnia) duże ilości czegoś


lexentry: pol/potop_szwedzki__rzeczownik__1
written_rep: potop szwedzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilúvio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) najazd Szwecji na Polskę w 1655 roku w czasie II wojny północnej


lexentry: pol/potpourri__rzeczownik__1
written_rep: potpourri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pot-pourri
sense_list:
kompozycja zapachowa z suchych i aromatycznych kwiatów, nasion, liści umieszczana w specjalnym ażurowym pojemniczku


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
written_rep: potrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadilha
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) być w sytuacji bez wyjścia


lexentry: pol/potrzeszcz__rzeczownik__1
written_rep: potrzeszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigueirão
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza calandra, mały ptak z rodziny trznadlowatych o niepozornym szarym upierzeniu;


lexentry: pol/potykać__czasownik__2
written_rep: potykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: cometer um erro
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) popełniać błąd, postępować niesłusznie | zaczepiać o coś nogą i tracić równowagę lub przewracać się


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
written_rep: potylica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuca
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/poważny__przymiotnik__1
written_rep: poważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sério
sense_list:
budzący obawy, groźny dla życia; (także, też) skomplikowany, obarczony dużym ryzykiem | o człowieku, sytuacji, opinii itp.: charakteryzujący się powagą | mający uznanie u innych osób | odpowiedzialny, godny zaufania


lexentry: pol/powierzać__czasownik__1
written_rep: powierzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: confiar
sense_list:
wyznawać komuś coś w zaufaniu | zlecać komu sprawowanie określonej funkcji lub zrobienie czegoś | poddawać czyjejś opiece


lexentry: pol/powierzchnia__rzeczownik__1
written_rep: powierzchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superfície
sense_list:
zewnętrzna strona | wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy | określony obszar, o ograniczonych rozmiarach


lexentry: pol/powietrze__rzeczownik__1
written_rep: powietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ar
sense_list:
mieszanina gazów, z której składa się atmosfera Ziemi; | w związkach z przyimkami miejsce ponad ziemią


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
written_rep: powieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romance
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powikłanie__rzeczownik__1
written_rep: powikłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complicação
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie stanowiące następstwo jakiejś innej choroby, operacji lub sytuacji wymagającej interwencji medycznej


lexentry: pol/powinien__czasownikmodalny__1
written_rep: powinien
part_of_speech: modal
min_sense_num: 01
trans_list: dever
sense_list:
wyrażający coś, co warto, żeby podmiot zrobił | musieć | wyrażający coś, czego mówiący spodziewa się po podmiocie


lexentry: pol/powiązany__przymiotnik__1
written_rep: powiązany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aparentado
sense_list:
mający związek z czymś; zależny od czegoś | mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś


lexentry: pol/powiększać__czasownik__1
written_rep: powiększać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ampliar
sense_list:
powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów | powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości


lexentry: pol/powiększenie__rzeczownik__1
written_rep: powiększenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampliação
sense_list:
(fotografia) (optyka, optyczny) (rzeczownik odczasownikowy) od powiększyć | (rzeczownik odczasownikowy) od powiększyć


lexentry: pol/powodzić__czasownik__2
written_rep: powodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: prosperar
sense_list:
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością


lexentry: pol/powolny__przymiotnik__1
written_rep: powolny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lento
sense_list:
odbywający się, wykonywany lub przebiegający powoli | ociężały w ruchach, mało ruchliwy, denerwująco wolny


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levante | insurreição
sense_list:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powstanie_warszawskie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie warszawskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Revolta de Varsóvia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) działania zbrojne podjęte przez żołnierzy Armii Krajowej na terenie Warszawy i w jej okolicach od 1 sierpnia 1944 roku;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
written_rep: powtórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revisão
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powództwo__rzeczownik__1
written_rep: powództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu


lexentry: pol/powódź_błyskawiczna__rzeczownik__1
written_rep: powódź błyskawiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enchente relâmpago
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powódź, która powstaje gdy woda z nawalnych opadów gromadzi się tak szybko, że ziemia nie jest w stanie jej wchłonąć;


lexentry: pol/powój__rzeczownik__1
written_rep: powój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convólvulo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convolvulus, liczący około 250 gatunków rodzaj roślin z rodziny powojowatych;


lexentry: pol/poza__rzeczownik__1
written_rep: poza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atitude
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stanowisko lub zachowanie w danej sytuacji, zwykle mające na celu demonstracyjne okazanie niechęci lub niezadowolenia


lexentry: pol/pozamałżeński__przymiotnik__1
written_rep: pozamałżeński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: extraconjugal
sense_list:
odbywający się poza związkiem małżeńskim danej osoby, (także, też) będący rezultatem takiego działania


lexentry: pol/pozbawienie_wolności__rzeczownik__1
written_rep: pozbawienie wolności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aprisionamento
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na zamknięciu skazanego w zakładzie karnym


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
written_rep: pozew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziom__rzeczownik__1
written_rep: poziom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nível
sense_list:
położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny | stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy | stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju | etap gry komputerowej


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
written_rep: poziomka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morango silvestre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;


lexentry: pol/poziomka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: poziomka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morango silvestre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
written_rep: pozwany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: demandado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posição
sense_list:
konkretne ułożenie ludzkiego ciała | położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów | (ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych | (sport, sportowy) miejsce zawodnika | miejsce w jakimś spisie | o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania | ranga kogoś w stosunku do innych osób w grupie


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posição de missionário
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
written_rep: pozytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positivo
sense_list:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
written_rep: pozytywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positivismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy


lexentry: pol/pozytywka__rzeczownik__1
written_rep: pozytywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixa de música
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
written_rep: połamania nóg
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: dê o seu melhor!
sense_list:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/położnik__rzeczownik__1
written_rep: położnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obstetra
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu


lexentry: pol/południowowietnamski__przymiotnik__1
written_rep: południowowietnamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sulvietnamito
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Wietnamem Południowym, dotyczący Wietnamu Południowego ((oficjalnie) Republika Wietnamu)


lexentry: pol/połączenie__rzeczownik__1
written_rep: połączenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conexão
sense_list:
łączność pomiędzy jakimiś miejscami utrzymywana za pomocą publicznych środków lokomocji | zestawienie przedmiotów, pojęć lub zjawisk w pewną całość


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
written_rep: pośladek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nádega
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/pośrednictwo__rzeczownik__1
written_rep: pośrednictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intermediação
sense_list:
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__1
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inaugurar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__2
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: consagrar
sense_list:
rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś | zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dedicatória
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacrificar
sense_list:
(książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara | (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożerać__czasownik__1
written_rep: pożerać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: devorar
sense_list:
(potocznie, potoczny) o zwierzętach drapieżnych: zjadać coś | (potocznie, potoczny) o ludziach: jeść łapczywie


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
written_rep: pożyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empréstimo
sense_list:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trabalho | emprego
sense_list:
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; | (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
written_rep: pracobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assalariado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
written_rep: pracowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diligente | trabalhador
sense_list:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
written_rep: pracownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratório
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: pragmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pragmático
sense_list:
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragmatyka__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmática
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający użycie języka w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych oraz zależność znaczenia wypowiedzi od kontekstu


lexentry: pol/pragmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatismo
sense_list:
postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sede
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: praindoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: protoindo-europeu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/praktyka__rzeczownik__1
written_rep: praktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prática
sense_list:
świadoma i celowa działalność ludzka | doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej | okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie | wykonywanie zawodu


lexentry: pol/pranie__rzeczownik__1
written_rep: pranie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavanderia
sense_list:
czyszczenie odzieży na mokro; cały proces czynności z tym związanych – wkładanie do pralki, dodawanie detergentów, programowanie, wieszanie itp.;


lexentry: pol/pranie_pieniędzy__rzeczownik__1
written_rep: pranie pieniędzy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavagem de dinheiro
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;


lexentry: pol/praojciec__rzeczownik__1
written_rep: praojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antepassado
sense_list:
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imprensa | prensa
sense_list:
(publikatory) ogół czasopism | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direitos humanos
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawa_zwierząt__rzeczownik__1
written_rep: prawa zwierząt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direitos dos animais | direitos animais
sense_list:
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: prawdopodobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probabilidade
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1); | szansa, że coś się wydarzy


lexentry: pol/prawdziwych_przyjaciół_poznaje_się_w_biedzie__przysłowie__1
written_rep: prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: amigo na necessidade é amigo de verdade
sense_list:
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem


lexentry: pol/prawdę_mówiąc__fraza_partykułowa_wzmacniająca__1
written_rep: prawdę mówiąc
min_sense_num: 01
trans_list: para ser honesta
sense_list:
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
written_rep: prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direita
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej; | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka


lexentry: pol/prawicowiec__rzeczownik__1
written_rep: prawicowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direitista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de direita
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawidłowy__przymiotnik__1
written_rep: prawidłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: correto
sense_list:
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą) | zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami | dobrze uformowany, foremny | słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; | w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna


lexentry: pol/prawo_autorskie__rzeczownik__1
written_rep: prawo autorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito autoral
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carta de condução | carta de motorista
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_karne__rzeczownik__1
written_rep: prawo karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito penal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo międzynarodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito internacional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_publiczne__rzeczownik__1
written_rep: prawo publiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito público
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;


lexentry: pol/prawo_zwyczajowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo zwyczajowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direito consuetudinário
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;


lexentry: pol/praworządny__przymiotnik__1
written_rep: praworządny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cumpridor da lei
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępujący lub rządzony zgodnie z prawem; (także, też) świadczący o zgodności z zasadami prawa


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodoxa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawosławny__przymiotnik__1
written_rep: prawosławny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ortodoxo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurisprudência
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: prawoślaz lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alteia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/prawybory__rzeczownik__1
written_rep: prawybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eleição primária
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu


lexentry: pol/praxis__rzeczownik__1
written_rep: praxis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: práxis
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: torrar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/prebenda__rzeczownik__1
written_rep: prebenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucro
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;


lexentry: pol/precedens__rzeczownik__1
written_rep: precedens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precedente
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wcześniejsze zdarzenie, decyzja lub przykład, który służy jako wzór lub podstawa do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości


lexentry: pol/precel__rzeczownik__1
written_rep: precel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretzel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;


lexentry: pol/precesja__rzeczownik__1
written_rep: precesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precessão
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ruch osi obrotu Ziemi na skutek przyciągania przez Księżyc i Słońce | (fizyka, fizyczny) zjawisko jednostajnej zmiany kierunku osi obrotu wirującego ciała;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
written_rep: predykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: predição
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/preeklampsja__rzeczownik__1
written_rep: preeklampsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pré-eclampsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu


lexentry: pol/prefekt__rzeczownik__1
written_rep: prefekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefeito
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie; | (administracja) urzędnik administracyjny w m.in. Francji, lub Księstwie Warszawskim; | (edukacja, edukacyjny) w niektórych krajach uczeń odpowiedzialny za porządek w klasie i szkole; | kardynał stojący na czele kongregacji | przełożony w seminariach duchownych | uczący religii w szkole


lexentry: pol/prefiksacja__rzeczownik__1
written_rep: prefiksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefixação
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dodawanie prefiksów do tematów wyrazowych i tworzenie w ten sposób nowych wyrazów


lexentry: pol/pregabalina__rzeczownik__1
written_rep: pregabalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pregabalina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego i zaburzeń lękowych; pochodna kwasu gamma-aminomasłowego


lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precognição
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/preludium__rzeczownik__1
written_rep: preludium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prelúdio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu | wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
written_rep: premiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estreia
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assinatura
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/preparat__rzeczownik__1
written_rep: preparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preparação
sense_list:
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki | substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
written_rep: prepozyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preboste
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/preprint__rzeczownik__1
written_rep: preprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pré-publicação
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wersja publikacji naukowej sprzed ukazania się w recenzowanym czasopiśmie naukowym;


lexentry: pol/prequel__rzeczownik__1
written_rep: prequel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prequela
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór ukazujący wydarzenia fabuły wcześniejszy w stosunku do reszty serii;


lexentry: pol/preriowy__przymiotnik__1
written_rep: preriowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pradaria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
written_rep: prerogatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prerrogativa
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/preskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: preskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prescrição extintiva
sense_list:
(dawniej, dawny) przedawnienie | (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna; | wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska


lexentry: pol/preskryptywizm__rzeczownik__1
written_rep: preskryptywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normativismo | prescritivismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dążność do nakreślania norm lub zaleceń językowych z zamiarem wywarcia wpływu na użytkowników języka, aby trzymali się proponowanych środków;


lexentry: pol/prestidigitator__rzeczownik__1
written_rep: prestidigitator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prestidigitador
sense_list:
człowiek pokazujący sztuczki sprawiające wrażenie magicznych, oparte głównie na zręczności i umiejętności odwracania uwagi


lexentry: pol/presupozycja__rzeczownik__1
written_rep: presupozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressuposição
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens; | (psychologia, psychologiczny) metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań


lexentry: pol/pretorianin__rzeczownik__1
written_rep: pretorianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretoriano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) członek gwardii pretoriańskiej - elitarnej formacji zbrojnej w starożytnym Rzymie i straży osobistej cesarzy;


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
written_rep: prezbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbítero
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
written_rep: prezbiterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbitério
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezentyzm__rzeczownik__1
written_rep: prezentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presentismo
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) kierunek analizy historycznej, w którym ocena zdarzeń, faktów, poglądów z przeszłości jest dokonywana ze współczesnej perspektywy;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preservativo | camisinha
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presidente | presidenta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prezydentura__rzeczownik__1
written_rep: prezydentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presidência
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta


lexentry: pol/prion__rzeczownik__1
written_rep: prion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prião
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;


lexentry: pol/probacja__rzeczownik__1
written_rep: probacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condicional
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;


lexentry: pol/probiotyk__rzeczownik__1
written_rep: probiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probiótico
sense_list:
podawane doustnie wyselekcjonowane kultury bakteryjne lub drożdży, najczęściej pałeczki kwasu mlekowego, których zadaniem jest korzystne dla zdrowia działanie w przewodzie pokarmowym, poprzez immunomodulację oraz zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
written_rep: probówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tubo de ensaio
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/procedura__rzeczownik__1
written_rep: procedura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procedimento
sense_list:
określone reguły postępowania w jakiejś sprawie | (informatyka, informatyczny) wydzielona część programu;


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processo
sense_list:
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie | (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procissão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
written_rep: procesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/procesować__czasownik__2
written_rep: procesować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: litigar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
written_rep: producent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: produtor
sense_list:
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej | (biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych; | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu


lexentry: pol/produkt__rzeczownik__1
written_rep: produkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: produto
sense_list:
rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa | (chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej | (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; | rezultat pracy twórczej | w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku; | (lekceważąco, lekceważący) o osobie uznanej za ukształtowaną w wyniku pewnego procesu


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: produto interno bruto
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/produktywność__rzeczownik__1
written_rep: produktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: produtividade
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów; | cecha tego, co produktywne; cecha tych, którzy są produktywni


lexentry: pol/profaza__rzeczownik__1
written_rep: profaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prófase
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;


lexentry: pol/profesjonalny__przymiotnik__1
written_rep: profesjonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: profissional
sense_list:
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel) | (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfil
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji | twarz widziana z boku; także: jej wizerunek; | (geologia, geologiczny) przekrój pionowy ukazujący budowę geologiczną danego odcinka skorupy ziemskiej; | linia obwodząca zarys, kontur czegoś


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profilaxia
sense_list:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/profilaktyka_przedekspozycyjna__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka przedekspozycyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profilaxia pré-exposição
sense_list:
(medycyna, medyczny) lek, kuracja stosowana profilaktycznie przed ekspozycją, narażeniem na czynnik chorobotwórczy wywołujący AIDS


lexentry: pol/progesteron__rzeczownik__1
written_rep: progesteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progesterona
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym C21H30O2, wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;


lexentry: pol/prognatyczny__przymiotnik__1
written_rep: prognatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prógnato
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) o nadmiernie wysuniętej do przodu szczęce (lub szczękach)


lexentry: pol/prognatyzm__rzeczownik__1
written_rep: prognatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prognatismo
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
written_rep: prognoza pogody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boletim meteorológico
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
written_rep: program
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań | plan działań


lexentry: pol/program_komputerowy__rzeczownik__1
written_rep: program komputerowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programa de computador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: program telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programa de televisão
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/programowanie__rzeczownik__1
written_rep: programowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programação
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; | (rzeczownik odczasownikowy) od programować


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
written_rep: prohibicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proibição
sense_list:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekcja__rzeczownik__1
written_rep: projekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projeção
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projeto
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu | szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś


lexentry: pol/projektor__rzeczownik__1
written_rep: projektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projector
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium; | (technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran;


lexentry: pol/prokaina__rzeczownik__1
written_rep: prokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procaína
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;


lexentry: pol/prokariont__rzeczownik__1
written_rep: prokariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procarionte
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów | (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procrastinação
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/prokrastynator__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enrolona
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba mająca skłonność do nieustannego odkładania pewnych czynności na później ze względu na prokrastynację


lexentry: pol/proktolog__rzeczownik__1
written_rep: proktolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proctóloga
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób jelita grubego i odbytnicy


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procurador | promotor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokuratura__rzeczownik__1
written_rep: prokuratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procuração
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;


lexentry: pol/prokurent__rzeczownik__1
written_rep: prokurent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laranja
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
written_rep: proletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletariado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; | (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna | (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
written_rep: proletariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletário
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;


lexentry: pol/prolog__rzeczownik__1
written_rep: prolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prólogo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;


lexentry: pol/promienie_zmierzchu__rzeczownik__1
written_rep: promienie zmierzchu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raios anticrepusculares
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) świetlne zjawisko atmosferyczne polegające na pojawieniu się promienistych pasów światła na chmurach tuż po zachodzie słońca, które zbiegają się po przeciwnej stronie horyzontu


lexentry: pol/promieniowanie_jonizujące__rzeczownik__1
written_rep: promieniowanie jonizujące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiação ionizante
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (medycyna, medyczny) promieniowanie, którego źródłem są substancje mające zdolność wytwarzania jonów w czasie przenikania przez materię;


lexentry: pol/promieniować__czasownik__2
written_rep: promieniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: irradiar-se
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy | okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raio
sense_list:
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; | (geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka; | (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała


lexentry: pol/promiskuityzm__rzeczownik__1
written_rep: promiskuityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: promiscuidade
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) dążenie do kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowych; | (zoologia, zoologiczny) strategia rozrodcza polegająca na braku wybiórczości w kontaktach seksualnych


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
written_rep: promotor wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advogado do diabo
sense_list:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/prompter__rzeczownik__1
written_rep: prompter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleponto
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) urządzenie służące do wyświetlania tekstu czytanego przez prezentera telewizyjnego czy inną osobę przemawiającą publicznie lub stojącą przed kamerą;


lexentry: pol/promulgować__czasownik__1
written_rep: promulgować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: promulgar
sense_list:
(dawniej, dawny) ogłaszać, obwieszczać | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogłaszać akt normatywny w dzienniku urzędowym, dokonać promulgacji


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
written_rep: propaganda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propaganda
sense_list:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propano
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: completo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profeta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profetisa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosciutto__rzeczownik__1
written_rep: prosciutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosciutto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowa, suszona szynka włoska, podawana zwykle w postaci cienkich plastrów;


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reta
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
written_rep: prostak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rústico
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: próstata
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/prostownik__rzeczownik__1
written_rep: prostownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuito retificador
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
written_rep: proszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pó
sense_list:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
written_rep: proszek do pieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermento químico
sense_list:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
written_rep: proszek do prania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabão em pó
sense_list:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/protagonista__rzeczownik__1
written_rep: protagonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protagonista
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami | bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę | najwybitniejszy aktor w zespole | odtwórca głównej roli


lexentry: pol/protekcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: protekcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protecionismo
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;


lexentry: pol/protektorat__rzeczownik__1
written_rep: protektorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protetorado
sense_list:
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);


lexentry: pol/proterozoik__rzeczownik__1
written_rep: proterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Proterozoico
sense_list:
(geologia, geologiczny) najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
written_rep: protestant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
written_rep: protestantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestantismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/proto-__przedrostek__1
written_rep: proto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: prot-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
written_rep: protokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protocolo
sense_list:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
written_rep: protoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prototyp__rzeczownik__1
written_rep: prototyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protótipo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;


lexentry: pol/prowadnica__rzeczownik__1
written_rep: prowadnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lâmina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu


lexentry: pol/prowadzić__czasownik__1
written_rep: prowadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conduzir | levar
sense_list:
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca | (sport, sportowy) także (przenośnie, przenośnia) być pierwszym w trakcie wyścigu


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: provençal
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/proweniencja__rzeczownik__1
written_rep: proweniencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procedência
sense_list:
(książkowy) pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem


lexentry: pol/prowincja__rzeczownik__1
written_rep: prowincja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: província
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa;


lexentry: pol/prowincjusz__rzeczownik__1
written_rep: prowincjusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interiorano
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego


lexentry: pol/prowitamina__rzeczownik__1
written_rep: prowitamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provitamina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który przekształca się w organizmie w witaminę w wyniku reakcji chemicznych;


lexentry: pol/prowizorka__rzeczownik__1
written_rep: prowizorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrapalhar-se
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś prowizorycznego, wykonanego z nietrwałych materiałów lub w nietrwały sposób


lexentry: pol/prowodyr__rzeczownik__1
written_rep: prowodyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeça
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
written_rep: prowokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provocação
sense_list:
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania | podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
written_rep: proza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prozaik__rzeczownik__1
written_rep: prozaik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosador
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pisarz tworzący utwory prozą, najczęściej powieści i nowele


lexentry: pol/prozodia__rzeczownik__1
written_rep: prozodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosódia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi


lexentry: pol/pruski__przymiotnik__1
written_rep: pruski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prussian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy


lexentry: pol/prymatologia__rzeczownik__1
written_rep: prymatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primatologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
written_rep: prymityw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primitiva
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
written_rep: pryzmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
written_rep: przebojowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acerto
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
written_rep: przebój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hit
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
written_rep: przeciek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuga
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej | wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność


lexentry: pol/przeciekać__czasownik__1
written_rep: przeciekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vazar
sense_list:
cieknąc, przenikać przez coś | przepuszczać ciecz z powodu nieszczelności | wydostawać się mimo zakazu; być nieoficjalnie ujawnianym


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
written_rep: przecinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vírgula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;


lexentry: pol/przeciw-__przedrostek__1
written_rep: przeciw-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: cerca de
sense_list:
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: contra
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticorpo
sense_list:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwgorączkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgorączkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antifebril
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce


lexentry: pol/przeciwgrzybiczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgrzybiczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antifúngico | fungicida
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę


lexentry: pol/przeciwlotniczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwlotniczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antiaéreo
sense_list:
służący do zwalczania statków powietrznych, mający za zadanie niszczenie statków powietrznych lub obronę przed nimi


lexentry: pol/przeciwnie__partykuła__1
written_rep: przeciwnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: ao contrário
sense_list:
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adversário
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę | ten, kto jest czemuś przeciwny


lexentry: pol/przeciwny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oposto
sense_list:
znajdujący się naprzeciw czegoś | całkowicie różny | (matematyka, matematyczny) o znaku zmienionym z plus na minus lub odwrotnie; | o sprzecznych z kimś celach


lexentry: pol/przeciwpożarowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpożarowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contra incêndios
sense_list:
(urzędowy) (technologia, technika, techniczny) mający związek z przeciwdziałaniem lub gaszeniem pożaru, zabezpieczający przed rozprzestrzenianiem się ognia


lexentry: pol/przeciwprądowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwprądowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contracorrente
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w przeciwnym kierunku


lexentry: pol/przeciwpsychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpsychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antipsicótico
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości


lexentry: pol/przeciwwirusowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwwirusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antivírus
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw wirusom, używany przy leczeniu chorób wywoływanych przez wirusy, zapobiegający rozwojowi wirusów


lexentry: pol/przeciwzapalny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzapalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anti-inflamatório
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom


lexentry: pol/przeciwzmarszczkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzmarszczkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antirrugas
sense_list:
działający przeciwko powstawaniu zmarszczek, wpływający na zmniejszenie lub likwidację już istniejących


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
written_rep: przeciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrente de ar
sense_list:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
written_rep: przeciętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: equilibrado
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę; | (potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty | (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy | niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną


lexentry: pol/przeczos__rzeczownik__1
written_rep: przeczos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escoriação
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
written_rep: przeczyszczający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laxante
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed-__przyimek__1
written_rep: przed-
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: pre-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych określający wcześniejsze zaistnienie od tego, co jest nazywane drugim członem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: antes de | diante de
sense_list:
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: antes de | na frente de
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności | …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś


lexentry: pol/przedakcja__rzeczownik__1
written_rep: przedakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: história de fundo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) część utworu fabularnego, która informuje o zdarzeniach poprzedzających rozpoczęcie akcji


lexentry: pol/przedmiot__rzeczownik__1
written_rep: przedmiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matéria | disciplina
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia edukacyjne w szkole, posiadające własną nazwę i opracowany program nauczania


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: complemento
sense_list:
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia | dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: objetivo
sense_list:
odznaczający się rzeczowością, wynikający z obiektywizmu | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) stanowiący przedmiot prawa


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
written_rep: przedmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefácio
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedpotopowy__przymiotnik__1
written_rep: przedpotopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antediluviano
sense_list:
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki | (żartobliwie) przestarzały, staroświecki | pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
written_rep: przedramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antebraço
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
written_rep: przedrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefixo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aurícula
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestíbulo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika; | (architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empresário | empreendedor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedsiębiorczość__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empreendedorismo
sense_list:
nauka lub sztuka podejmowania ryzyka i innowacyjności w budowaniu biznesu | zespół cech człowieka stanowiących o chęci i powodzeniu w załatwianiu różnych spraw (bycie przedsiębiorczym)


lexentry: pol/przedsiębiorczyni__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorczyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comerciante
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo


lexentry: pol/przedstawiciel__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: representante
sense_list:
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś | typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii


lexentry: pol/przedstawiciel_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: representante
sense_list:
(handel, handlowy) handlowiec odpowiedzialny za pozyskiwanie i obsługę klientów dla przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/przedstawicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: przedstawicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: representação
sense_list:
występowanie w czyimś imieniu | (handel, handlowy) pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach | placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju | zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jardim de infância
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtakt__rzeczownik__1
written_rep: przedtakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anacruse
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niepełny takt na początku utworu muzycznego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) anakruza; sylaby nieakcentowane na początku wersu przed pierwszą sylabą akcentowaną


lexentry: pol/przedtułów__rzeczownik__1
written_rep: przedtułów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protórax
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przedni, stale bezskrzydły pierścień tułowia owadów;


lexentry: pol/przedwzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: przedwzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplificador de controle
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest przygotowanie słabego sygnału elektrycznego do dalszej obróbki lub wzmocnienia


lexentry: pol/przedział__rzeczownik__1
written_rep: przedział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intervalo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru liczb rzeczywistych, ograniczony z jednej lub z dwóch stron;


lexentry: pol/przedłużacz__rzeczownik__1
written_rep: przedłużacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extensão
sense_list:
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
written_rep: przegrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: perder
sense_list:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anexo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulso
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
written_rep: przegłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apofonia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejęzyczenie__rzeczownik__1
written_rep: przejęzyczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapso
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;


lexentry: pol/przejście__rzeczownik__1
written_rep: przejście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transição
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od przejść | (książkowy) faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp.


lexentry: pol/przejściówka__rzeczownik__1
written_rep: przejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: T
sense_list:
(potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeceira
sense_list:
tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mensagem
sense_list:
treść, pogląd, przekonanie, które artysta (pisarz, reżyser, muzyk) chce przekazać innym poprzez swoje dzieło


lexentry: pol/przekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: przekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relé
sense_list:
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;


lexentry: pol/przekrój__rzeczownik__1
written_rep: przekrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seccionar
sense_list:
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
written_rep: przekształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transformação
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić | (matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
written_rep: przekwitanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopausa
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
written_rep: przekąska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comidinha
sense_list:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
written_rep: przekątna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonal
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przekład__rzeczownik__1
written_rep: przekład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tradução
sense_list:
proces tłumaczenia tekstu z jednego języka na inny | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, tekst przetłumaczony z innego języka


lexentry: pol/przekładnik__rzeczownik__1
written_rep: przekładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transformador
sense_list:
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obra traduzida
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transferência
sense_list:
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
written_rep: przemiana materii
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolismo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
written_rep: przemoc domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violência doméstica
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemycać__czasownik__1
written_rep: przemycać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: contrabandear
sense_list:
nielegalnie przewozić ((dawniej, dawny) wywozić) przez granicę państwa towary (w tym zakazane), dewizy bez poddania ich kontroli i ocleniu


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
written_rep: przemyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrabando
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrabandista
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przenikliwy__przymiotnik__1
written_rep: przenikliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agudo
sense_list:
intensywnie odczuwany, uderzający swoją mocą, intensywnością | o człowieku taki, który potrafi trafnie ujmować zjawiska, mający dobry zmysł obserwacji, wnikliwość


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apresentar
sense_list:
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: carregar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania | (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola | (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania)


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: enviar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: exilar
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: levar a
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji | o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: passar
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: transferir
sense_list:
umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach | (ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu | (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę; | kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: levar a
sense_list:
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane | zmieniać miejsce pobytu | zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza | zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenośny__przymiotnik__1
written_rep: przenośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: figurado
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny


lexentry: pol/przepis__rzeczownik__1
written_rep: przepis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receita
sense_list:
tekst zawierający zbiór wiadomości potrzebnych do zrobienia czegoś, zwłaszcza przyrządzenia potrawy | wypróbowany sposób na osiągnięcie określonego celu


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codorna | codorniz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diafragma
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
written_rep: przepuklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hérnia
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licença não remunerada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passe
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;


lexentry: pol/przepustnica__rzeczownik__1
written_rep: przepustnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acelerador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów


lexentry: pol/przepuszczalny__przymiotnik__1
written_rep: przepuszczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: permeável
sense_list:
pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju | pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brigar
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rixa
sense_list:
(potocznie, potoczny) próba siłowego dostania się gdzieś lub czasowego zajęcia jakiegoś miejsca, bijąc się o nie z kimś


lexentry: pol/przepływ__rzeczownik__1
written_rep: przepływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caudal
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego | przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;


lexentry: pol/przepływność__rzeczownik__1
written_rep: przepływność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taxa de bits
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) ilość bitów transmitowanych w jednostce czasu poprzez kanał komunikacyjny;


lexentry: pol/przerabiać__czasownik__1
written_rep: przerabiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dó
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem | (technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś


lexentry: pol/przerost__rzeczownik__1
written_rep: przerost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertrofia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
written_rep: przerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interrupção
sense_list:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś


lexentry: pol/przerzutka__rzeczownik__1
written_rep: przerzutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descarrilador
sense_list:
(kolarstwo, kolarski) (technologia, technika, techniczny) mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;


lexentry: pol/przerzutnia__rzeczownik__1
written_rep: przerzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalgamento
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przerzucenie wyrazu (lub kilku) do następnego wersu, dalej treściowo należąc do poprzedniego


lexentry: pol/przesilenie_letnie__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie letnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solstício de verão
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego


lexentry: pol/przesilenie_zimowe__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie zimowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solstício de inverno
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espaço
sense_list:
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy | (fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne; | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; | (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;


lexentry: pol/przestępczość__rzeczownik__1
written_rep: przestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminalidade
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesunięcie_ku_czerwieni__rzeczownik__1
written_rep: przesunięcie ku czerwieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desvio para o vermelho
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encomenda
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juízo
sense_list:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ensaio
sense_list:
spotkanie, na którym sprawdza się wiedzę i umiejętności kandydata ubiegającego się o coś albo w celu wyłonienia zwycięzcy jakiegoś konkursu


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interrogatório
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
written_rep: przetak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crivar
sense_list:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
written_rep: przetarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edital
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetwornik_cyfrowo-analogowy__rzeczownik__1
written_rep: przetwornik cyfrowo-analogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conversor analógico-digital
sense_list:
(elektryczność) układ elektroniczny przetwarzający sygnał cyfrowy na sygnał analogowy, najczęściej w postaci przebiegu napięcia lub natężenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
written_rep: przewijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rolar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doença pulmonar obstrutiva crónica
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: przewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condução
sense_list:
(biologia, biologiczny) przekazywanie sygnału wywołanego w organizmie przez określony bodziec | (fizyka, fizyczny) zjawisko przewodzenia ciepła, dźwięku lub prądu elektrycznego


lexentry: pol/przewodnik__rzeczownik__1
written_rep: przewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guia | cicerone
sense_list:
(turystyka, turystyczny) osoba zajmująca się oprowadzaniem wycieczek turystycznych, pokazująca turystom miejsca warte zobaczenia, eksponaty itp.


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cambalhota
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espira
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revolução
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska | (książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot


lexentry: pol/przełom__rzeczownik__1
written_rep: przełom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[empanturrar-se]] de
sense_list:
(geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;


lexentry: pol/przełowienie__rzeczownik__1
written_rep: przełowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sobrepesca
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;


lexentry: pol/przełożenie__rzeczownik__1
written_rep: przełożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relação
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w przekładniach: stosunek prędkości obrotowej wału napędzającego do prędkości obrotowej wału napędzanego


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
written_rep: prześcieradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lençol
sense_list:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/prześwietlić__czasownik__1
written_rep: prześwietlić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sobre-expor
sense_list:
(fotografia) w fotografii analogowej: naświetlić nadmiernie emulsję fotograficzną, uzyskując zbyt jasny, nieczytelny obraz | (fotografia) w fotografii cyfrowej: naświetlić nadmiernie matrycę światłoczułą, uzyskując zbyt jasny, nieczytelny obraz


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rumiar
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przy__przyimek__1
written_rep: przy
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a
sense_list:
…opisujący okoliczność | …przyłączający nazwę obiektu, z którym wiążą się charakteryzowane w zdaniu czynności


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
written_rep: przy okazji
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: durante
sense_list:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej) | o zdarzeniu podczas innego zdarzenia


lexentry: pol/przybierać__czasownik__2
written_rep: przybierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: aumentar
sense_list:
o rzece lub wodzie: podnosić swój poziom, wzbierać | stawać się zasobniejszym w coś, intensywniejszym


lexentry: pol/przybrzeżny__przymiotnik__1
written_rep: przybrzeżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: costeiro
sense_list:
położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki | charakterystyczny lub typowy dla terenów w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki


lexentry: pol/przychodnia__rzeczownik__1
written_rep: przychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clínica
sense_list:
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania


lexentry: pol/przycisnąć__czasownik__1
written_rep: przycisnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amparar
sense_list:
przyprzeć coś lub kogoś do czegoś, przydusić, przygnieść | wywrzeć fizyczny nacisk na coś, nadusić, przydusić


lexentry: pol/przyczynowość__rzeczownik__1
written_rep: przyczynowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: causalidade
sense_list:
związek zachodzący między dwoma zdarzeniami, w której jedno (przyczyna) sprawia, że występuje drugie (skutek)


lexentry: pol/przyducha__rzeczownik__1
written_rep: przyducha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipóxia
sense_list:
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
written_rep: przygotowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: preparar
sense_list:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przygrywka__rzeczownik__1
written_rep: przygrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prelúdio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preposição
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amigo
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym


lexentry: pol/przyjazny__przymiotnik__1
written_rep: przyjazny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amigável
sense_list:
taki, który żywi dla kogoś / czegoś uczucie przyjaźni lub jest wyrazem takiego uczucia | (przestarzałe, przestarzały) taki, który sprzyja komuś / czemuś i nie przynosi szkód


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amizade
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przyjemność_po_mojej_stronie__wykrzyknik__1
written_rep: przyjemność po mojej stronie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: o prazer é todo meu
sense_list:
kurtuazyjna odpowiedź na podziękowanie, prośbę, towarzysząca propozycji albo pojawiająca się przy zapoznawaniu się, która sugeruje, że mówiący cieszy się, że mógł lub będzie mógł zrobić coś dla rozmówcy lub że go poznał


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
written_rep: przykro mi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: sinto muito
sense_list:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności | (ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro


lexentry: pol/przykry__przymiotnik__1
written_rep: przykry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: desprezível
sense_list:
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia | wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe


lexentry: pol/przykrywka__rzeczownik__1
written_rep: przykrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tampa
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) instytucja lub działanie mające na celu ukrycie prawdziwych intencji, celów, zamierzeń, itp. | przedmiot lub jego część, służąca do przykrywania


lexentry: pol/przykurcz__rzeczownik__1
written_rep: przykurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contratura
sense_list:
(medycyna, medyczny) zwyrodnienie mięśnia i stawu w wyniku obkurczenia włókien mięśniowych oraz więzadeł i struktur stawowych


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
written_rep: przykuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: encadear
sense_list:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exemplo
sense_list:
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem | osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) | osoba (postępowanie) godne naśladowania


lexentry: pol/przymiotnik_relacyjny__rzeczownik__1
written_rep: przymiotnik relacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjetivo de relação
sense_list:
(gramatyka) przymiotnik odrzeczownikowy opisujący właściwość danego przedmiotu poprzez związek z rzeczownikiem od którego został utworzony; np.: złoty, drewniany, bawełniany


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
written_rep: przymiotnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adjetivo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
written_rep: przymrozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escarchar
sense_list:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przymus__rzeczownik__1
written_rep: przymus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coerção
sense_list:
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś | środki prawne zmuszające do podporządkowania się przepisom lub wyrokowi;


lexentry: pol/przymykać_oko__czasownik__1
written_rep: przymykać oko
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fazer vista grossa
sense_list:
nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go


lexentry: pol/przynależność__rzeczownik__1
written_rep: przynależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afiliação
sense_list:
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji


lexentry: pol/przynosić__czasownik__1
written_rep: przynosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trazer
sense_list:
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce | o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać | odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
written_rep: przynęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isca
sense_list:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;


lexentry: pol/przypominać__czasownik__1
written_rep: przypominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: recordar
sense_list:
być podobnym do czegoś, budzić skojarzenia z czymś | przywodzić coś na myśl, przywoływać wspomnienie o czymś


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
written_rep: przypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parábola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
written_rep: przyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: especiaria | tempero
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
written_rep: przypływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maré alta
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przyrznia__rzeczownik__1
written_rep: przyrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixa de esquadria
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
written_rep: przysiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agachamento
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juramento | jura
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przysmak__rzeczownik__1
written_rep: przysmak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guloseima
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje


lexentry: pol/przyspieszeniomierz__rzeczownik__1
written_rep: przyspieszeniomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acelerómetro
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
written_rep: przysposobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adotar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przyssawka__rzeczownik__1
written_rep: przyssawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventosa
sense_list:
miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu | narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża


lexentry: pol/przystawka__rzeczownik__1
written_rep: przystawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;


lexentry: pol/przystań__rzeczownik__1
written_rep: przystań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refúgio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bonito
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przyswajać__czasownik__1
written_rep: przyswajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internalizar
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) przejmować i czynić własnym zachowania, normy społeczne, poglądy itp.


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
written_rep: przysłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abertura
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
written_rep: przysłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provérbio | refrão
sense_list:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłowiowy__przymiotnik__1
written_rep: przysłowiowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proverbial
sense_list:
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advérbio
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
written_rep: przywieźć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trazer
sense_list:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przyzwoity__przymiotnik__1
written_rep: przyzwoity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: decente
sense_list:
dość dobry, wystarczająco dobry, spełniający oczekiwania | porządny, dobrze się prowadzący, zachowujący się dobrze, porządnie, właściwie | właściwy, stosowny


lexentry: pol/przyzwyczajać__czasownik__1
written_rep: przyzwyczajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acostumar
sense_list:
stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gengiva
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/prząść__czasownik__1
written_rep: prząść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fiar
sense_list:
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę | o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
written_rep: przędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fio
sense_list:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
written_rep: próchnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cárie
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vácuo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/prąd__rzeczownik__1
written_rep: prąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrente
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ruch ładunków elektrycznych; | (potocznie, potoczny) energia elektryczna | strumień wody


lexentry: pol/prąd_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: prąd elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrente
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;


lexentry: pol/prędki__przymiotnik__1
written_rep: prędki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: brincalhão
sense_list:
szybki, odznaczający się dużą szybkością | taki, który reaguje bardzo gwałtownie, szybko, bez zastanowienia


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
written_rep: prędkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velocidade
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; | tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
written_rep: pręgierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelourinho
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
written_rep: psalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salmo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;


lexentry: pol/pseudo-__przedrostek__1
written_rep: pseudo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pseudo-
sense_list:
…pierwszy człon wyrazów złożonych będących nazwami i określeniami osób, rzeczy lub zjawisk, które nie są tym, co udają lub naśladują


lexentry: pol/pseudoanglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: pseudoanglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoanglicismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone z słów lub zwrotów pochodzących z języka angielskiego, ale niemające swojego odpowiednika w języku angielskim | (językoznawstwo, językoznawczy) zapożyczenie, którego znaczenie znacznie się różni od słowa lub zwrotu z języka angielskiego


lexentry: pol/pseudoefedryna__rzeczownik__1
written_rep: pseudoefedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoefedrina
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;


lexentry: pol/pseudokod__rzeczownik__1
written_rep: pseudokod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudocódigo
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu algorytmu w sposób czytelny dla człowieka, zwykle z zachowaniem struktury właściwej językom programowania;


lexentry: pol/pseudonauka__rzeczownik__1
written_rep: pseudonauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudociência
sense_list:
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
written_rep: pseudonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudônimo | pseudónimo
sense_list:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/psi_gwizdek__rzeczownik__1
written_rep: psi gwizdek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apito de cachorro
sense_list:
(dosłownie) gwizdek wydający dźwięki o wysokiej częstotliwości, niesłyszalnej przez ludzi, używany do trenowania psów; | (przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie kodowanego lub sugestywnego języka w przekazach politycznych w celu uzyskania poparcia określonej grupy bez wywołania sprzeciwu opozycji;


lexentry: pol/psiakrew__wykrzyknik__1
written_rep: psiakrew
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: corno
sense_list:
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
written_rep: psianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dulcamara
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psowate__rzeczownik__1
written_rep: psowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Canídeos
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Canidae G. Fischer, rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad trzydzieści współcześnie żyjących gatunków;


lexentry: pol/psychastenia__rzeczownik__1
written_rep: psychastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicastenia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
written_rep: psychiatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psiquiatra
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psiquiatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/psychoaktywny__przymiotnik__1
written_rep: psychoaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psicoactivo | psicoativo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
written_rep: psychoanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicanálise
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1) | (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach


lexentry: pol/psychodelik__rzeczownik__1
written_rep: psychodelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicodélico
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;


lexentry: pol/psychofarmakologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofarmakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmacopsiquiatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) gałąź farmakologii zajmująca się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na stan psychiczny człowieka;


lexentry: pol/psychofizjologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofizjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicofisiologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;


lexentry: pol/psycholingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: psycholingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicolinguística
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;


lexentry: pol/psychologia_eksperymentalna__rzeczownik__1
written_rep: psychologia eksperymentalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicologia experimental
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nurt psychologii zapoczątkowany w 1879 roku przez Wilhelma Wundta, traktujący psychologię jako naukę przyrodniczą, która powinna być badana metodami doświadczalnymi;


lexentry: pol/psycholożka__rzeczownik__1
written_rep: psycholożka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicólogo
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii


lexentry: pol/psychometria__rzeczownik__1
written_rep: psychometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicometria
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) dział psychologii zajmujący się pomiarami zjawisk i wartości psychologicznych jak i ich metodami


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicopatia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicopatologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychopomp__rzeczownik__1
written_rep: psychopomp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicopompo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychosomatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psicossomático
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychosomatyka__rzeczownik__1
written_rep: psychosomatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicossomático
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który bada związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
written_rep: psychoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicoterapia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psicótico
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
written_rep: psychoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psicose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apicultor
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abelha
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszczoła_miodna__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła miodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abelha
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera L, popularny gatunek pszczoły produkującej miód;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigo
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/ptasi_móżdżek__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ptasi móżdżek
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: cérebro de passarinho
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ironicznie) o tępym, ograniczonym umyśle, także: określenie osoby, którą uważa się za głupią


lexentry: pol/ptasie_mleczko__rzeczownik__1
written_rep: ptasie mleczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leite de papo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) płynna wydzielina początkowych odcinków przewodu pokarmowego ptaków służąca do karmienia piskląt;


lexentry: pol/ptasznik__rzeczownik__2
written_rep: ptasznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tarântula
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
written_rep: pterodaktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pterodáctilo
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/ptolemejski__przymiotnik__1
written_rep: ptolemejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ptolomaico
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (astronomia, astronomiczny) związany z nauką, poglądami głoszonymi przez Ptolemeusza


lexentry: pol/publicystyka__rzeczownik__1
written_rep: publicystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publicismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jakakolwiek wypowiedź lub tekst polemiczny dotyczący aktualnych wydarzeń i problemów ogłaszany w mediach;


lexentry: pol/publiczność__rzeczownik__1
written_rep: publiczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: público
sense_list:
cecha tego, co jest publiczne, cecha tych, którzy są publiczni | grupa osób, która oglądają jakieś przedstawienie, pokaz, zawody


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
written_rep: publikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: publicar
sense_list:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać | zajmować się wydawaniem gazety lub czasopisma


lexentry: pol/puchacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puchacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bufo-real
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/puchar__rzeczownik__1
written_rep: puchar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taça
sense_list:
(sport, sportowy) trofeum przyznawane jako nagroda; | naczynie, rodzaj czary z nóżką, w postaci dużego kielicha, niekiedy z grubego szkła;


lexentry: pol/pudel__rzeczownik__1
written_rep: pudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poodle
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
written_rep: puder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pó
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
written_rep: puginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
written_rep: puklerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broquel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pula__rzeczownik__1
written_rep: pula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundo
sense_list:
suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania | w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania


lexentry: pol/pulmonolog__rzeczownik__1
written_rep: pulmonolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumologista | pneumólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób układu oddechowego


lexentry: pol/pulmonologia__rzeczownik__1
written_rep: pulmonologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;


lexentry: pol/pulpit__rzeczownik__1
written_rep: pulpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambiente de trabalho
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach; | stolik do pisania z pochyłym blatem


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
written_rep: puls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulso
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca | (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze


lexentry: pol/pulsować__czasownik__1
written_rep: pulsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pulsar
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno | (fizyka, fizyczny) zmieniać okresowo właściwości, np. napięcie, siłę, itp.


lexentry: pol/puma_płowa__rzeczownik__1
written_rep: puma płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coroa
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku puma płowa (1.1)


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedra-pomes
sense_list:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/punca__rzeczownik__1
written_rep: punca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furar
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;


lexentry: pol/punkt_K__rzeczownik__1
written_rep: punkt K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponto crítico
sense_list:
(sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej, według którego ustalane są noty za odległość skoku ;


lexentry: pol/punkt_karny__rzeczownik__1
written_rep: punkt karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponto (na carteira)
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) punkt nadawany kierowcy za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, skutkujący odebraniem prawa do prowadzenia pojazdów po przekroczeniu limitu;


lexentry: pol/punkt_widokowy__rzeczownik__1
written_rep: punkt widokowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirante
sense_list:
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;


lexentry: pol/punktować__czasownik__1
written_rep: punktować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pontuar
sense_list:
(sport, sportowy) oceniać zawodników, przyznając im punkty w klasyfikacji | (sport, sportowy) zdobywać punkty w grze lub rywalizacji | zdobywać przewagę nad przeciwnikiem (w sporcie lub dyskusji), celnie trafiać słowem lub ciosem


lexentry: pol/puryfikaterz__rzeczownik__1
written_rep: puryfikaterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purificatório | sanguinho | sanguíneo
sense_list:
(kościelny) płócienna ściereczka używana w liturgii katolickiej do rytualnego oczyszczania (puryfikacji) naczyń mszalnych;


lexentry: pol/puryzm__rzeczownik__1
written_rep: puryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
written_rep: purée
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puré
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pusia__rzeczownik__1
written_rep: pusia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bichana
sense_list:
(eufemistycznie) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) srom | (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kotka lub suczka


lexentry: pol/pustosłowie__rzeczownik__1
written_rep: pustosłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palavreado
sense_list:
(książkowy) używanie w wypowiedzi wielu niemających konkretnego znaczenia w danym kontekście lub niewnoszących żadnej wartości słów, też: wypowiedź, w której występuje to zjawisko


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pustułka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peneireiro-vulgar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deserto
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczanie_krwi__rzeczownik__1
written_rep: puszczanie krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flebotomia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg, dawniej będący podstawą medycyny a dziś już niestosowany, polegający na otwarciu żył pacjenta i wycofaniu z nich znacznej ilości krwi;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coruja-do-mato
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coruja-do-mato
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puszka_Pandory__rzeczownik__1
written_rep: puszka Pandory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixa de Pandora
sense_list:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mityczny pojemnik uwalniający nieszczęścia, klęski, choroby, głód, nędzę i inne plagi ludzkości;


lexentry: pol/putinizacja__rzeczownik__1
written_rep: putinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: putinização
sense_list:
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zmiany polityczne przynoszące autorytarną władzę i ograniczenia swobód obywatelskich w państwach demokratycznych


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
written_rep: puzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombone
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
written_rep: puzzle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puzzle
sense_list:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułap__rzeczownik__1
written_rep: pułap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teto
sense_list:
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica | (lotnictwo, lotniczy) maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny; | (meteorologia, meteorologiczny) wysokość podstawy chmur nad ziemią


lexentry: pol/pułapka__rzeczownik__1
written_rep: pułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadilha
sense_list:
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć | urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt | zasadzka, podstęp


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
written_rep: pułk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regimento
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pylon__rzeczownik__1
written_rep: pylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilone
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;


lexentry: pol/pysk__rzeczownik__1
written_rep: pysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focinho
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)


lexentry: pol/pytanie_retoryczne__rzeczownik__1
written_rep: pytanie retoryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergunta retórica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;


lexentry: pol/pył__rzeczownik__1
written_rep: pył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poeira
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu | (technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;


lexentry: pol/pójdźka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pójdźka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mocho galego
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/pójść__czasownik__1
written_rep: pójść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dizer
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg | pieszo udać się w jakąś stronę | poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce | udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności | zgodzić się i rozpocząć jakąś długotrwałą czynność


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
written_rep: półka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prateleira | estante
sense_list:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półkula__rzeczownik__1
written_rep: półkula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemisfério
sense_list:
(geometria) połowa kuli; | (geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; | (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;


