# translation

lexentry: pol/wówczas__zaimek__1
written_rep: wówczas
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: então
sense_list:
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi | odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carro
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ou vai ou racha
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeira de rodas
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antraz
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wątek__rzeczownik__1
written_rep: wątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thread
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację; | (informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); | w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fígado
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vara de pesca | cana de pesca
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiambre
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peregrinação
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamba
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignito | linhito
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu;


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carvão
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carvão betuminoso
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carvão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edital
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carboidrato
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicerce
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nó
sense_list:
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów; | połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; | (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej; | ośrodek, w którym krzyżują się ważne szlaki komunikacyjne


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gânglio linfático | linfonodo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soberano
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: amaciar
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/właściwość__rzeczownik__1
written_rep: właściwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concorrência
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdolność danego organu do rozstrzygania określonej sprawy;


lexentry: pol/właściwy__przymiotnik__1
written_rep: właściwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: competente
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym


lexentry: pol/właśnie__partykuła__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: recentemente
sense_list:
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: recentemente
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włochatka_mała__rzeczownik__1
written_rep: włochatka mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coruja-serra-afiada
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabelo | pêlo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: inclusivo
sense_list:
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raiva | hidrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/wślizg__rzeczownik__1
written_rep: wślizg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrinho
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki


lexentry: pol/yerba_mate__rzeczownik__1
written_rep: yerba mate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chimarrão
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abominável homem das neves
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/yuzu__rzeczownik__1
written_rep: yuzu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuzu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych; | (spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: atenciosamente
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: atrás de | por
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: por
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acabar com
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comer
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zabijać_czas__czasownik__1
written_rep: zabijać czas
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: matar o tempo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre


lexentry: pol/zaburzenie_osobowości__rzeczownik__1
written_rep: zaburzenie osobowości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transtorno de personalidade
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assassinato de honra
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Eslavo Ocidental
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: manter a calma
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachowek__rzeczownik__1
written_rep: zachowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legítima
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oeste | ocidente
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zacisk__rzeczownik__1
written_rep: zacisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: braçadeira
sense_list:
(elektryczność) punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu | (technologia, technika, techniczny) przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicate crimpador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: digno
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny | (przestarzałe, przestarzały) właściwy komuś takiemu


lexentry: pol/zad__rzeczownik__1
written_rep: zad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anca
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia | (potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lugar Nenhum
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algazarra
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zafałszować__czasownik__1
written_rep: zafałszować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adulterar
sense_list:
sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felosa-poliglota
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atuar
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pronome
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albergue
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lebre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de lebre
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordem
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacristia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombo
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: massa azeda
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aposta
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marca-livro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej | kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie


lexentry: pol/zaledwie__partykuła__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: apenas
sense_list:
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno | partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki


lexentry: pol/zaledwie__spójnik__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: apenas
sense_list:
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/zalegalizować__czasownik__1
written_rep: zalegalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: legalizar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dependente
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika | pod czyjąś władzą lub dużym wpływem


lexentry: pol/zaliczka__rzeczownik__1
written_rep: zaliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adiantamento
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe de estado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asfixia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castelo de areia
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamrażać__czasownik__1
written_rep: zamrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: congelar
sense_list:
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia | (ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camurça
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zaokrąglony__przymiotnik__1
written_rep: zaokrąglony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acabar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z wargami ułożonymi w kształt koła | o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apertar
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colapsar
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sentar-se
sense_list:
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labirintite
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miocardite
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalite
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meningite
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumonia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apendicite
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luta
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapewniać__czasownik__1
written_rep: zapewniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: assegurar
sense_list:
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno | powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caçarola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testamento
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pauta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapominać__czasownik__1
written_rep: zapominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esquecer
sense_list:
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś | gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beneficiar
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barreira | barragem | dique
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anunciar
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zapraszać__czasownik__1
written_rep: zapraszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: convidar
sense_list:
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny | zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś


lexentry: pol/zarodek__rzeczownik__1
written_rep: zarodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embrião
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty | (przenośnie, przenośnia) początkowy etap lub stadium


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esporo
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atresia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: assim como
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noivado
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base | álcali
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usucapião
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forro
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surpresa
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobra-de-água-de-colar
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedão | cravo
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zasmażka__rzeczownik__1
written_rep: zasmażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roux
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;


lexentry: pol/zasoby_ludzkie__rzeczownik__1
written_rep: zasoby ludzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recursos humanos
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penhor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apresentador
sense_list:
(książkowy) grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferrolho
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób__rzeczownik__1
written_rep: zasób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expediente
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp | pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recurso natural
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłona_dymna__rzeczownik__1
written_rep: zasłona dymna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortina de fumaça
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego | (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: merecer
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zatar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__partykuła__1
written_rep: zatem
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: ao mesmo tempo
sense_list:
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: assim
sense_list:
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ou seja
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envenenamento
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intoxicação alimentar
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trincar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dobradiça
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawieja__rzeczownik__1
written_rep: zawieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borrasca
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;


lexentry: pol/zawierucha__rzeczownik__1
written_rep: zawierucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borrasca
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) burzliwe wydarzenie polityczne czy historyczne | (meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny i porywisty wiatr


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspensão
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | powiesić coś wysoko | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszać__czasownik__1
written_rep: zawieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej | wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Suspensão
sense_list:
(motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu; | (rzeczownik odczasownikowy) od zawiesić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloquear
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sotavento
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inconfiável
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atazanar
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: obstinado
sense_list:
skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą | skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inveja do pênis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclipse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli


lexentry: pol/zażalenie__rzeczownik__1
written_rep: zażalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queixa
sense_list:
oficjalna skarga | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armazenar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego | wyciągać kogoś z opresji, uratować


lexentry: pol/zbawienie__rzeczownik__1
written_rep: zbawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salvação
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; | uratowanie w trudnej sytuacji


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: seduzir
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coincidência
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbierać__czasownik__1
written_rep: zbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colher
sense_list:
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy | gromadzić


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanque
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colheita
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów | (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conjunto
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; | grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość


lexentry: pol/zbiórka__rzeczownik__1
written_rep: zbiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reunião
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) zebranie żołnierzy lub harcerzy w szyku we wskazanym miejscu | spotkanie się jakiejś grupy osób przed rozpoczęciem wspólnego działania


lexentry: pol/zblazowany__przymiotnik__1
written_rep: zblazowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blasé
sense_list:
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desvio
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy | (rzeczownik odczasownikowy) od zboczyć


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pervertido
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zboczony__przymiotnik__1
written_rep: zboczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pervertido
sense_list:
(potocznie, potoczny) o człowieku lub jego myślach, zachowaniach seksualnych: nienormalny, nieprawidłowy


lexentry: pol/zbrodnia_katyńska__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia katyńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: massacre de Katyn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime contra a humanidade
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime de guerra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zdarzenie__rzeczownik__1
written_rep: zdarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evento
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji; | (matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: para-choques
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamponar
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie przeznaczone do łagodzenia siły nacisku i uderzeń oraz utrzymywania wagonów w odpowiedniej odległości;


lexentry: pol/zdolność__rzeczownik__1
written_rep: zdolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacidade
sense_list:
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś | umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alta traição
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trair
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdradziecki__przymiotnik__1
written_rep: zdradziecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: traiçoeiro
sense_list:
taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza | taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego


lexentry: pol/zdrajca__rzeczownik__1
written_rep: zdrajca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traidor
sense_list:
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. | ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diminutivo
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compositor | tipógrafo
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zéfiro
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr


lexentry: pol/zelandzki__rzeczownik__1
written_rep: zelandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: zelandês
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sola
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zero-jedynkowy__przymiotnik__1
written_rep: zero-jedynkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: binário
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lixo zero
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: complexo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Aarskoga__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aarskoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Aarskog
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadki zespół wad wrodzonych, na którego obraz kliniczny składają się niskorosłość, cechy dysmorficzne twarzy, wady kośćca i narządów płciowych;


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Alport
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Asperger
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Sjögren | síndrome de Goujerot-Sjögren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół__rzeczownik__1
written_rep: zespół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndroma
sense_list:
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka

trans_list:
síndrome do túnel carpal | síndrome do canal cárpico | síndrome do túnel cárpico | síndrome do túnel do carpo


lexentry: pol/zespół_lęku_uogólnionego__rzeczownik__1
written_rep: zespół lęku uogólnionego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transtorno de ansiedade generalizada
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banda
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zespół_nadpobudliwości_psychoruchowej_z_deficytem_uwagi__rzeczownik__1
written_rep: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność

trans_list:
transtorno do déficit de atenção com hiperatividade | transtorno do déficit de atenção e hiperatividade


lexentry: pol/zespół_napięcia_przedmiesiączkowego__rzeczownik__1
written_rep: zespół napięcia przedmiesiączkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tensão pré-menstrual
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prévio
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: aparência
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrabismo
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testemunho
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autorização
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda


lexentry: pol/zgaga__rzeczownik__1
written_rep: zgaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pé quebrado
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba dokuczliwa, kłótliwa, nieznośna,natrętna, uprzykrzona


lexentry: pol/zginąć__czasownik__1
written_rep: zginąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: odiar
sense_list:
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi) | przestać istnieć, stracić ważność (o cechach, zjawiskach, wartościach)


lexentry: pol/zgniatać__czasownik__1
written_rep: zgniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comprimir
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obciążać lub niszczyć psychicznie | wywierając nacisk, powodować odkształcenie lub zniszczenie czegoś lub kogoś


lexentry: pol/zgniły__przymiotnik__1
written_rep: zgniły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: podre
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy | taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matilha
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aumentativo
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almofaça
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/ziarno__rzeczownik__1
written_rep: ziarno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grão
sense_list:
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; | (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; | cząstka czegoś


lexentry: pol/zielarstwo__rzeczownik__1
written_rep: zielarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbalismo
sense_list:
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;


lexentry: pol/zielnik__rzeczownik__1
written_rep: zielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbário
sense_list:
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin | (dawniej, dawny) książka o ziołach | placówka badawcza zajmująca się gromadzeniem okazów roślin, ich zabezpieczaniem, przechowywaniem i udostępnianiem do badań


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chá verde
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verde
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały | (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alheio
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_obiecana__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ziemia obiecana
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: terra prometida
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, obiecana nagroda, szczęśliwy cel wędrówki, starań;


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: batata
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batata
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziemski__przymiotnik__1
written_rep: ziemski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: estado
sense_list:
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych. | dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurate
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zica
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurate
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Guerra Fria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrelinha
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de sangue frio
sense_list:
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guarda-rios | martim-pescador
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbalismo
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tentilhão
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjazd__rzeczownik__1
written_rep: zjazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descida
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie | czynność jazdy w dół


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: associação
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: união
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: débito automático
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerado
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruga
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych


lexentry: pol/zmiażdżenie__rzeczownik__1
written_rep: zmiażdżenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrasador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variável
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmienna_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variável independente
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wartość, która nie zależy od innych wartości w badaniu bądź równaniu matematycznym;


lexentry: pol/zmierzchowy__przymiotnik__1
written_rep: zmierzchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crepuscular
sense_list:
związany z porą dnia od chwili schowania się słońca za horyzont do nastania ciemności, porą ściemniania się


lexentry: pol/zmrażać__czasownik__1
written_rep: zmrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bloquear
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wywoływać uczucie przerażenia lub chłodnego zaskoczenia | stopniowo ochładzać coś do temperatury bliskiej zamarzaniu; silnie oziębiać; ścinać mrozem; powodować przemarznięcie


lexentry: pol/zmysłowy__przymiotnik__1
written_rep: zmysłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lascivo
sense_list:
dotyczący zmysłów, odbierany za pomocą zmysłów | taki, który wzbudza pociąg fizyczny; wiąże się z doznaniami erotycznymi


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selo
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marcar
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znajdować__czasownik__1
written_rep: znajdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: achar
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś | odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinalizar
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campa
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: igual
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo do zodíaco
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znakomity__przymiotnik__1
written_rep: znakomity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: extraordinário
sense_list:
bardzo dobry, doskonały, świetny | wyróżniający się, wybitny pod jakimś względem; niezwykły, nieprzeciętny


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: experto
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/zniechęcać__czasownik__1
written_rep: zniechęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abater
sense_list:
powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś | wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anestesiar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zniżać__czasownik__2
written_rep: zniżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: curvar-se
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odchodzić od pewnych norm, wartości lub zachowywać się w upokarzający sposób


lexentry: pol/zobojętniały__przymiotnik__1
written_rep: zobojętniały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apático
sense_list:
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodíaco
sense_list:
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morto-vivo
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone; | (zobacz) zombi


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rodenticida
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoom__rzeczownik__1
written_rep: zoom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoom
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) obiektyw zmiennoogniskowy;


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoonose
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zoroastrycki__przymiotnik__1
written_rep: zoroastrycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zoroastriana
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem


lexentry: pol/zostawiać__czasownik__1
written_rep: zostawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deixar
sense_list:
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą | odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym) | przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: butim
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palavra composta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrozumienie__rzeczownik__1
written_rep: zrozumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compreensão
sense_list:
wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność | wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś


lexentry: pol/zrzucić_maskę__czasownik__1
written_rep: zrzucić maskę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desmascarar
sense_list:
pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desenvolvimento sustentável
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zsyp__rzeczownik__1
written_rep: zsyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calha
sense_list:
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grampo
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zulu__rzeczownik__1
written_rep: zulu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zulu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi wolta-kongijskiej, z grupy bantu, z zespołu nguni; jeden z urzędowych języków Południowej Afryki


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lámen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zurvanismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demitir
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curto-circuito
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: compacto
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3) | złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deslocar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfíncter
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzęta__rzeczownik__1
written_rep: zwierzęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;


lexentry: pol/zwietrzały__przymiotnik__1
written_rep: zwietrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sem gás
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/związek__rzeczownik__1
written_rep: związek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relacionamento
sense_list:
powiązanie między osobami, partnerstwo; (także, też) osoby w jakiś sposób powiązane | wzajemne powiązanie, stosunek między rzeczami lub zjawiskami


lexentry: pol/związek_frazeologiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek frazeologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expressão idiomática | expressão popular
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;


lexentry: pol/związek_nieorganiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek nieorganiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composto inorgânico
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;


lexentry: pol/związek_organiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek organiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composto orgânico
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;


lexentry: pol/związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sindicato
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;


lexentry: pol/związek_zgody__rzeczownik__1
written_rep: związek zgody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordância
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;


lexentry: pol/związywać__czasownik__1
written_rep: związywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acoplar
sense_list:
trwale łączyć końce sznurka, liny itp. | unieruchamiać kogoś przez oplątanie mu rąk i nóg np. sznurem


lexentry: pol/zworka__rzeczownik__1
written_rep: zworka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jumper
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);


lexentry: pol/zwrotnik__rzeczownik__1
written_rep: zwrotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trópico
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);


lexentry: pol/zwycięstwo__rzeczownik__1
written_rep: zwycięstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitória
sense_list:
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costume
sense_list:
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby | sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę


lexentry: pol/zwyczajnie__przysłówek__1
written_rep: zwyczajnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: simplesmente
sense_list:
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie | (potocznie, potoczny) bez trudu; po prostu


lexentry: pol/zydowudyna__rzeczownik__1
written_rep: zydowudyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zidovudina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażenia HIV; syntetyczny analog tymidyny


lexentry: pol/zysk__rzeczownik__1
written_rep: zysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucro
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dente
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; | (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu


lexentry: pol/ząb_mądrości__rzeczownik__1
written_rep: ząb mądrości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dente do siso
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;


lexentry: pol/zębowa_wróżka__rzeczownik__1
written_rep: zębowa wróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fada dos dentes
sense_list:
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;


lexentry: pol/zębowy__przymiotnik__1
written_rep: zębowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dental
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów


lexentry: pol/złamanie__rzeczownik__1
written_rep: złamanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszenie (przepisów prawa, postanowień umowy itp.)


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estuprar
sense_list:
przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: quebrar
sense_list:
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części


lexentry: pol/złocień__rzeczownik__1
written_rep: złocień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crisântemo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju złocień (1.1) | kwiat złocienia (1.2)


lexentry: pol/złocień_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: złocień właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bem-me-quer
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/złodziejka__rzeczownik__1
written_rep: złodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiplicador de tomadas
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń


lexentry: pol/złom__rzeczownik__1
written_rep: złom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sucata
sense_list:
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peixe dourado
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;


lexentry: pol/złotnik__rzeczownik__1
written_rep: złotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ourives
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złoto__rzeczownik__1
written_rep: złoto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ouro | oiro
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; | stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet


lexentry: pol/złośliwe_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: złośliwe oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: software mal-intencionado | software malicioso
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;


lexentry: pol/złożenie__rzeczownik__1
written_rep: złożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cercado
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;


lexentry: pol/zły__przymiotnik__1
written_rep: zły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mau | ruim
sense_list:
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) | kiepski, nieznający się | niekorzystny | niewygodny, nieprzyjemny, nieudany | o zdrowiu, zmysłach słaby | niesmaczny | niegrzeczny, nieposłuszny


lexentry: pol/Île-de-France__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Île-de-France
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ilha de França
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji, zawierający w sobie jej stolicę - Paryż | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna zawierająca Paryż z przyległościami, stanowiąca w średniowieczu domenę królewską


lexentry: pol/øre__rzeczownik__1
written_rep: øre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orelha
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej; | (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;


lexentry: pol/ćwiczenia__rzeczownik__1
written_rep: ćwiczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exercício
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu


lexentry: pol/ćwierćfinał__rzeczownik__1
written_rep: ćwierćfinał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quartas de final
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału


lexentry: pol/Łabędź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łabędź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisne
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;


lexentry: pol/Ładoga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ładoga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladoga
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;


lexentry: pol/Ługanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: luganda
sense_list:
(żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ługańska Republika Ludowa | (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Ługańsk


lexentry: pol/Ługańska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługańska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: República Popular de Lugansk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;


lexentry: pol/Łużyce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łużyce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lusácia
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;


lexentry: pol/łabędzi_śpiew__rzeczownik__1
written_rep: łabędzi śpiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canção do cisne
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności


lexentry: pol/łabędź__rzeczownik__1
written_rep: łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;


lexentry: pol/łabędź_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne bravo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;


lexentry: pol/łabędź_niemy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź niemy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne-branco
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__1
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canalha
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart


lexentry: pol/łacina_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: łacina klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latim clássico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.


lexentry: pol/łacina_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: łacina ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latim vulgar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) potoczna, mówiona odmianę łaciny, używana przez zwykłych ludzi (plebs, żołnierzy, osadników) w czasach starożytnego Rzymu i później w okresie wczesnego Cesarstwa


lexentry: pol/ładowarka__rzeczownik__1
written_rep: ładowarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carregador
sense_list:
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;


lexentry: pol/ładować__czasownik__1
written_rep: ładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: carregar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora | (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową | nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną | umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej


lexentry: pol/ładunek_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: ładunek elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carga elétrica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;


lexentry: pol/łajdak__rzeczownik__1
written_rep: łajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canalha
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy


lexentry: pol/łamigłówka__rzeczownik__1
written_rep: łamigłówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desafio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) problem życiowy niełatwy do rozwiązania | zadanie logiczne do rozwiązania poprzez kombinacje


lexentry: pol/łan__rzeczownik__1
written_rep: łan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudo
sense_list:
(dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny


lexentry: pol/łapanka__rzeczownik__1
written_rep: łapanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rusga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/łapówka__rzeczownik__1
written_rep: łapówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suborno | propina
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści


lexentry: pol/łaska__rzeczownik__1
written_rep: łaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graça
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą | darowanie lub złagodzenie kary


lexentry: pol/łaski_bez__wykrzyknik__1
written_rep: łaski bez
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: obrigada por nada
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correção
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym


lexentry: pol/ławnik__rzeczownik__1
written_rep: ławnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba niebędąca sędzią, uczestnicząca w wydawaniu wyroków w niektórych kategoriach spraw sądowych;


lexentry: pol/łańcuch_górski__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeia montanhosa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami


lexentry: pol/łańcuch_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeia alimentar
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;


lexentry: pol/łeb_w_łeb__przysłówek__1
written_rep: łeb w łeb
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: emparelhado
sense_list:
osiągając rezultaty takie same, jak ktoś inny | w taki sposób, że poruszające się z tą samą prędkością obiekty się nie wyprzedają


lexentry: pol/łochynia__rzeczownik__1
written_rep: łochynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beberrão
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna


lexentry: pol/łom__rzeczownik__1
written_rep: łom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pé-de-cabra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;


lexentry: pol/łopotać__czasownik__1
written_rep: łopotać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tremular
sense_list:
(książkowy) poruszać skrzydłami w górę i w dół | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk poprzez szybkie poruszanie przedmiotem | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym


lexentry: pol/łowca__rzeczownik__1
written_rep: łowca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caçador
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy | (przenośnie, przenośnia) osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności


lexentry: pol/łowca_głów__rzeczownik__1
written_rep: łowca głów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caçador de talentos
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wojownik z ludu praktykującego ścinanie i preparowanie głów swoich wrogów | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się pozyskiwaniem wartościowych pracowników dla firmy lub zawodników do klubu sportowego


lexentry: pol/łoś__rzeczownik__1
written_rep: łoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alce
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rolamento
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;


lexentry: pol/łożysko_przodujące__rzeczownik__1
written_rep: łożysko przodujące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta prévia
sense_list:
(medycyna, medyczny) powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy;


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arco
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu; | (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); | (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej | każdy kształt przypominający łuk (1.1) | (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;


lexentry: pol/łupacz__rzeczownik__1
written_rep: łupacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arinca
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Melanogrammus aeglefinus L., gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/łupież__rzeczownik__1
written_rep: łupież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caspa
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;


lexentry: pol/łuszczyca__rzeczownik__1
written_rep: łuszczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psoríase
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;


lexentry: pol/łut__rzeczownik__1
written_rep: łut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bando
sense_list:
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka miary masy używana w krajach europejskich, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrecasca
sense_list:
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.


lexentry: pol/łyska__rzeczownik__1
written_rep: łyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galeirão
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;


lexentry: pol/łyżka__rzeczownik__1
written_rep: łyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colher
sense_list:
(gastronomia) rodzaj sztućca, narzędzie do nabierania pokarmów płynnych lub półpłynnych | miara objętości substancji mieszczącej się w łyżce (1.1)


lexentry: pol/łyżwa__rzeczownik__1
written_rep: łyżwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patim de gelo
sense_list:
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;


lexentry: pol/łyżwiarstwo__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinagem
sense_list:
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;


lexentry: pol/łyżwiarstwo_figurowe__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo figurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinação artística
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.


lexentry: pol/łyżwiarstwo_szybkie__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo szybkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinação de velocidade
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;


lexentry: pol/łzawnica__rzeczownik__1
written_rep: łzawnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacrimogéneo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne naczynie przeznaczone do symbolicznego przechowywania łez przelanych na czyimś grobie


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cópula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hífen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dywiz, najkrótszy znak pisarski stosowany przy dzieleniu lub łączeniu wyrazów


lexentry: pol/łączyć__czasownik__1
written_rep: łączyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ligar
sense_list:
jednoczyć, umożliwiać zespolenie | kojarzyć ze sobą pojęcia lub zjawiska | (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną


lexentry: pol/Śiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śiwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shiva
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Silésia
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;


lexentry: pol/Średnie_Państwo__rzeczownik__1
written_rep: Średnie Państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reino Médio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;


lexentry: pol/Środa_Popielcowa__rzeczownik__1
written_rep: Środa Popielcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quarta-feira de cinzas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;


lexentry: pol/Środkowy_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Środkowy Wschód
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Médio Oriente
sense_list:
(geografia, geograficzny) Bliski Wschód | (geografia, geograficzny) część Azji położona od Wyżyny Irańskiej, po ujście Gangesu i Bajkał;


lexentry: pol/Śródziemie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śródziemie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: terra-média
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;


lexentry: pol/Święty_Graal__rzeczownik__1
written_rep: Święty Graal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Santo Graal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;


lexentry: pol/Święty_Mikołaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Mikołaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: São Nicolau
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;


lexentry: pol/ścieżka__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caminho
sense_list:
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych | (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;


lexentry: pol/ścieżka_holownicza__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka holownicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caminho de sirga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;


lexentry: pol/ścisk__rzeczownik__1
written_rep: ścisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sargento
sense_list:
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów


lexentry: pol/ściąga__rzeczownik__1
written_rep: ściąga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cola
sense_list:
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;


lexentry: pol/ścięgno_Achillesa__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno Achillesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendão de Aquiles
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową


lexentry: pol/ścięgno__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendão
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;


lexentry: pol/ślad_wodny__rzeczownik__1
written_rep: ślad wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pegada hídrica
sense_list:
woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr


lexentry: pol/ślad_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: ślad węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pegada de carbono
sense_list:
suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę (osobę, organizację, wydarzenie lub produkt);


lexentry: pol/śledztwo__rzeczownik__1
written_rep: śledztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: investigação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__2
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: estaca
sense_list:
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu


lexentry: pol/śledź_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: śledź oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arenque
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Clupea harengus Linnaeus, gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny śledziowatych;


lexentry: pol/ślepak__rzeczownik__1
written_rep: ślepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moscardo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Chrysops, rodzaj owada z rodziny bąkowatych;


lexentry: pol/śluby_zakonne__rzeczownik__1
written_rep: śluby zakonne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profissão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;


lexentry: pol/śluza__rzeczownik__1
written_rep: śluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclusa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;


lexentry: pol/śluzowiec__rzeczownik__1
written_rep: śluzowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fungo mucilaginoso
sense_list:
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;


lexentry: pol/śmieciowe_jedzenie__rzeczownik__1
written_rep: śmieciowe jedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besteira
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze


lexentry: pol/śmiertelność__rzeczownik__1
written_rep: śmiertelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortalidade
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę | podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera


lexentry: pol/śmiertelny__przymiotnik__1
written_rep: śmiertelny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mortal
sense_list:
taki, który może umrzeć, który kiedyś umrze | taki, który zabija, przynoszący śmierć (realnie lub potencjalnie)


lexentry: pol/śmieszny__przymiotnik__1
written_rep: śmieszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ridículo
sense_list:
wywołujący śmiech | (pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie | (pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami


lexentry: pol/śmietanka__rzeczownik__1
written_rep: śmietanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creme
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska | (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka


lexentry: pol/śmigło__rzeczownik__1
written_rep: śmigło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hélice
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;


lexentry: pol/śmigłowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helicóptero
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chuvisco | neve
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neve
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; | śnieg (1.1) leżący na ziemi, przedmiotach


lexentry: pol/śnić__czasownik__1
written_rep: śnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sonhar
sense_list:
widzieć sen podczas spania | (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie


lexentry: pol/śpiewanie__rzeczownik__1
written_rep: śpiewanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canção
sense_list:
o ludziach: wykonywanie melodii głosem | o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię


lexentry: pol/śpiewać__czasownik__1
written_rep: śpiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cantar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzać podczas przesłuchania tajemnice


lexentry: pol/śpiączka__rzeczownik__1
written_rep: śpiączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: média
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: médio
sense_list:
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy | przeciętny, taki sobie


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: média
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;


lexentry: pol/średnica__rzeczownik__1
written_rep: średnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diâmetro
sense_list:
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; | (geometria) długość średnicy (1.1)


lexentry: pol/średnik__rzeczownik__1
written_rep: średnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponto e vírgula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;


lexentry: pol/średnio-wysoko-niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: średnio-wysoko-niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alto-alemão médio
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);


lexentry: pol/średniowiecze__rzeczownik__1
written_rep: średniowiecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Idade Média
sense_list:
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;


lexentry: pol/średniówka__rzeczownik__1
written_rep: średniówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;


lexentry: pol/środek_antykoncepcyjny__rzeczownik__1
written_rep: środek antykoncepcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contraceptivo | anticoncecional | anticoncepcional | contracetivo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży


lexentry: pol/śruba__rzeczownik__1
written_rep: śruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parafuso
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;


lexentry: pol/świadek_Jehowy__rzeczownik__1
written_rep: świadek Jehowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testemunha de Jeová
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;


lexentry: pol/świadek__rzeczownik__1
written_rep: świadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testemunha
sense_list:
osoba, która widziała coś na własne oczy | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; | (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy


lexentry: pol/świadomy__przymiotnik__1
written_rep: świadomy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: consciente
sense_list:
mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony | taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś


lexentry: pol/świat_arabski__rzeczownik__1
written_rep: świat arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mundo árabe
sense_list:
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne


lexentry: pol/światopogląd__rzeczownik__1
written_rep: światopogląd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concepção do mundo
sense_list:
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;


lexentry: pol/światła__rzeczownik__1
written_rep: światła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semáforo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych


lexentry: pol/światło__rzeczownik__1
written_rep: światło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; | przedmiot będący źródłem światła (1.1)


lexentry: pol/światłowstręt__rzeczownik__1
written_rep: światłowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);


lexentry: pol/światłowód__rzeczownik__1
written_rep: światłowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibra óptica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;


lexentry: pol/świder__rzeczownik__1
written_rep: świder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trado
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);


lexentry: pol/świerk__rzeczownik__1
written_rep: świerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pícea | abeto vermelho
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/świerszcz__rzeczownik__1
written_rep: świerszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grilo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad polny, wydający charakterystyczne dźwięki;


lexentry: pol/świetlica__rzeczownik__1
written_rep: świetlica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clube
sense_list:
sala przeznaczona do dziennego, wspólnego pobytu (rozrywki, spędzania wolnego czasu) grupy osób, np. w szkole, ośrodku wypoczynkowym lub opiekuńczym, szpitalu, jednostce wojskowej itp.;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__1
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaga-lume
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;


lexentry: pol/świetlówka__rzeczownik__1
written_rep: świetlówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lâmpada fluorescente
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) rodzaj lampy elektrycznej w kształcie rurki, w której źródłem światła jest substancja chemiczna (luminofor) pobudzana promieniowaniem ultrafioletowym (w tradycyjnych świetlówkach wyładowczych) albo diody elektroluminescencyjne (w nowoczesnych świetlówkach LED).


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porco
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej | (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower; | (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porco | suíno
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;


lexentry: pol/świstun__rzeczownik__1
written_rep: świstun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piadeira
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);


lexentry: pol/świąteczny__przymiotnik__1
written_rep: świąteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: festivo
sense_list:
przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły | związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy


lexentry: pol/świątynia__rzeczownik__1
written_rep: świątynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: templo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;


lexentry: pol/święcenia__rzeczownik__1
written_rep: święcenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordenação
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;


lexentry: pol/święto__rzeczownik__1
written_rep: święto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feriado
sense_list:
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni


lexentry: pol/święty__przymiotnik__1
written_rep: święty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: santo | sagrado
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;


lexentry: pol/święty_mikołaj__rzeczownik__1
written_rep: święty mikołaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pai Natal | Papai Noel | Santa Claus
sense_list:
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;


lexentry: pol/świński__przymiotnik__2
written_rep: świński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 03
trans_list: sujo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mówiący nieprzyzwoicie, wulgarnie na temat seksu | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) wyjątkowo niegodziwy, nieuczciwy


lexentry: pol/źrenica__rzeczownik__1
written_rep: źrenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupila | menina dos olhos
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonte
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; | często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań | przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp. | to, co stanowi początek czegoś


lexentry: pol/Żar-Ptak__rzeczownik__1
written_rep: Żar-Ptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pássaro de fogo
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem


lexentry: pol/Żmudzin__rzeczownik__1
written_rep: Żmudzin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samogiciano
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Żmudzi lub potomek ludności pochodzącej ze Żmudzi, krainy historycznej wchodzącej obecnie w skład Litwy


lexentry: pol/Żmudź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żmudź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogícia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żydowski_Obwód_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żydowski Obwód Autonomiczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oblast Autônomo Judaico
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Żyronda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyronda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gironda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Żyzny_Półksiężyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyzny Półksiężyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Crescente Fértil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;


lexentry: pol/żaba__rzeczownik__1
written_rep: żaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rã
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruços
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;


lexentry: pol/żabot__rzeczownik__1
written_rep: żabot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitar
sense_list:
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;


lexentry: pol/żagiel__rzeczownik__1
written_rep: żagiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vela
sense_list:
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku


lexentry: pol/żaluzja__rzeczownik__1
written_rep: żaluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persiana
sense_list:
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;


lexentry: pol/żandarm__rzeczownik__1
written_rep: żandarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gendarme
sense_list:
funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej | funkcjonariusz żandarmerii, francuskiej formacji policyjnej utrzymującej porządek na terenach wiejskich i małych miasteczkach


lexentry: pol/żargon__rzeczownik__1
written_rep: żargon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jargão
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;


lexentry: pol/żałobny__przymiotnik__1
written_rep: żałobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fúnebre
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) posępny, pełen smutku | związany z uroczystościami pogrzebowymi, z oddawaniem czci zmarłemu


lexentry: pol/że__spójnik__1
written_rep: że
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: que
sense_list:
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym | …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym | …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/żebro__rzeczownik__1
written_rep: żebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costela
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;


lexentry: pol/żeglarstwo__rzeczownik__1
written_rep: żeglarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iatismo
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;


lexentry: pol/żel__rzeczownik__1
written_rep: żel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gel
sense_list:
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;


lexentry: pol/żelatyna__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatina
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;


lexentry: pol/żelazna_kurtyna__rzeczownik__1
written_rep: żelazna kurtyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortina de ferro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;


lexentry: pol/żelazo__rzeczownik__1
written_rep: żelazo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferro
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26; | (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)


lexentry: pol/żeneta__rzeczownik__1
written_rep: żeneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genet
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;


lexentry: pol/żeń-szeń__rzeczownik__1
written_rep: żeń-szeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginseng
sense_list:
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;


lexentry: pol/żigolo__rzeczownik__1
written_rep: żigolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garoto de programa
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami


lexentry: pol/żmije_właściwe__rzeczownik__1
written_rep: żmije właściwe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viperino
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperinae Oppel, podrodzina węży w obrębie rodziny żmijowatych;


lexentry: pol/żmijowate__rzeczownik__1
written_rep: żmijowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: víbora
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;


lexentry: pol/żonkil__rzeczownik__1
written_rep: żonkil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narciso
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;


lexentry: pol/żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soldado
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żołądek__rzeczownik__1
written_rep: żołądek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estômago
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;


lexentry: pol/żrący__przymiotnik__1
written_rep: żrący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: cáustico
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”


lexentry: pol/żubr__rzeczownik__1
written_rep: żubr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisonte-europeu | bisão-europeu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;


lexentry: pol/żubr_europejski__rzeczownik__1
written_rep: żubr europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auroque
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/żujka__rzeczownik__1
written_rep: żujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remoalho
sense_list:
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy


lexentry: pol/żuk__rzeczownik__1
written_rep: żuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besouro
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych; | (potocznie, potoczny) chrząszcz


lexentry: pol/żuk_gnojowy__rzeczownik__1
written_rep: żuk gnojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rola-bosta
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Geotrupes stercorarius Linnaeus, chrząszcz z rodziny gnojarzowatych;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__1
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grou
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__2
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: guindaste | grou
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;


lexentry: pol/żurawina__rzeczownik__1
written_rep: żurawina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arando | oxicoco | uva-do-monte
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)


lexentry: pol/żuwaczka__rzeczownik__1
written_rep: żuwaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandibula
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;


lexentry: pol/życie__rzeczownik__1
written_rep: życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vida
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; | czas życia (1.1)


lexentry: pol/życie_społeczne__rzeczownik__1
written_rep: życie społeczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vida social
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (socjologia, socjologiczny) ogół zjawisk wynikających ze wzajemnych oddziaływań jednostek (zarówno ludzi, jak i innych organizmów) oraz ich zbiorowości przebywających na wyodrębnionej przestrzeni


lexentry: pol/życzenie__rzeczownik__1
written_rep: życzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desejo
sense_list:
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) | pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować


lexentry: pol/życzyć__czasownik__1
written_rep: życzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desejar
sense_list:
składać życzenia | pragnąć czyjegoś szczęścia | źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia


lexentry: pol/żyrafa__rzeczownik__1
written_rep: żyrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girafa
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;


lexentry: pol/żyrokompas__rzeczownik__1
written_rep: żyrokompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bússola giroscópica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (morski) elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;


lexentry: pol/żyrondysta__rzeczownik__1
written_rep: żyrondysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girondino
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;


lexentry: pol/żyto__rzeczownik__1
written_rep: żyto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centeio
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)


lexentry: pol/żywica__rzeczownik__1
written_rep: żywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resina
sense_list:
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;


lexentry: pol/żywioł__rzeczownik__1
written_rep: żywioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elemento
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze


lexentry: pol/żywokost__rzeczownik__1
written_rep: żywokost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confrei
sense_list:
(botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;


lexentry: pol/żyworodność__rzeczownik__1
written_rep: żyworodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viviparidade
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) forma rozrodu zwierząt polegająca na tym, że zarodek początkowo rozwija się wewnątrz organizmu matki;


lexentry: pol/żyworodny__przymiotnik__1
written_rep: żyworodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vivíparo
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej | (zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki


lexentry: pol/żywot__rzeczownik__1
written_rep: żywot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vida
sense_list:
(książkowy) życie, istnienie | (książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życiorys, zwłaszcza w odniesieniu do świętych


lexentry: pol/żywotnik__rzeczownik__1
written_rep: żywotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thuja L., rodzaj roślin iglastych z rodziny cyprysowatych; ma łuskowate liście;


lexentry: pol/żywy_obraz__rzeczownik__1
written_rep: żywy obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuspido e escarrado
sense_list:
ktoś charakteryzujący się wysokim podobieństwem / zgodnością z oryginałem, rzeczywistością lub obiektem porównywanym lub wiernością w przedstawieniu / oddaniu kogoś czegoś


lexentry: pol/żyzny__przymiotnik__1
written_rep: żyzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fértil
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów | (rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony


lexentry: pol/żyła_udowa__rzeczownik__1
written_rep: żyła udowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veia femoral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną


lexentry: pol/żyźnica__rzeczownik__1
written_rep: żyźnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longan
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dimocarpus longan Lour., gatunek tropikalnego drzewa owocowego z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/żółta_febra__rzeczownik__1
written_rep: żółta febra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: febre amarela
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką


lexentry: pol/żółta_kartka__rzeczownik__1
written_rep: żółta kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão amarelo
sense_list:
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);


lexentry: pol/żółtaczka__rzeczownik__1
written_rep: żółtaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icterícia | amarelão
sense_list:
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;


lexentry: pol/żółtko__rzeczownik__1
written_rep: żółtko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gema
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka; | (spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów


lexentry: pol/żółty__przymiotnik__1
written_rep: żółty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amarelo
sense_list:
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/żółw__rzeczownik__1
written_rep: żółw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tartaruga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; | (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;


lexentry: pol/żółw_zielony__rzeczownik__1
written_rep: żółw zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tartaruga-verde
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Chelonia mydas, gatunek gada z rodziny żółwi morskich; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku żółw zielony (1.1)


lexentry: pol/żądło__rzeczownik__1
written_rep: żądło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguilhão | ferrão
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;


lexentry: pol/żłóbek__rzeczownik__1
written_rep: żłóbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berço
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle z figurkami


# translation_block

lexentry: pol/-acz__przyrostek__1
written_rep: -acz
part_of_speech: suffix
pronuns: ["at\u0361\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["w po\u0142\u0105czeniu z tematem niekt\u00f3rych czasownik\u00f3w tworzy nazw\u0119 wykonawcy czynno\u015bci w rodzaju m\u0119skim"],"translations":["-dor"]}]


lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
written_rep: -arka
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8arka"]
sense_groups:
[{"senses":["\u2026dodawany do rzeczownika, tworz\u0105cy inny rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego oznaczaj\u0105cy pojazd do przewozu materia\u0142u wyra\u017conego przez pierwotny rzeczownik","\u2026dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworz\u0105cy rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego, b\u0119d\u0105cy nazw\u0105 na dan\u0105 czynno\u015b\u0107 czy og\u00f3\u0142 danej czynno\u015bci","\u2026dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworz\u0105cy rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego, b\u0119d\u0105cy wykonawc\u0105 (wykonawczyni\u0105) tej czynno\u015bci (o osobach)","\u2026dodawany do tematu czasownika, tworz\u0105cy rzeczownik rodzaju \u017ce\u0144skiego, b\u0119d\u0105cy narz\u0119dziem przeznaczonym do tej czynno\u015bci (o przedmiotach)"],"translations":["-dor"]}]


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
written_rep: -arz
part_of_speech: suffix
pronuns: ["a\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju m\u0119skiego oznaczaj\u0105cy wykonawc\u0119 czynno\u015bci lub zawodu"],"translations":["-dor"]}]


lexentry: pol/-at__przyrostek__1
written_rep: -at
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["\u2026tworz\u0105cy nazwy urz\u0119d\u00f3w, instytucji lub godno\u015bci"],"translations":["-ada"]}]


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
written_rep: -awy
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8av\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(chemia, chemiczny) (przestarza\u0142e, przestarza\u0142y) \u2026tworz\u0105cy nazwy kation\u00f3w metali o stopniu utlenienia ni\u017cszym od kation\u00f3w, kt\u00f3rych nazwa ko\u0144czy si\u0119 przyrostkiem -owy","(chemia, chemiczny) \u2026tworz\u0105cy nazwy kwas\u00f3w o stopniu utlenienia atomu centralnego ni\u017cszym od kwas\u00f3w, kt\u00f3rych nazwa ko\u0144czy si\u0119 przyrostkiem -owy"],"translations":["-oso"]},{"senses":["\u2026modyfikuj\u0105cy znaczenie przymiotnika, wskazuj\u0105cy na istnienie s\u0142abszej relacji znaczeniowej (nieco, troch\u0119, podobny do)"],"translations":["-esa"]}]


lexentry: pol/-by__przyrostek__1
written_rep: -by
part_of_speech: suffix
pronuns: ["b\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["\u2026u\u017cywany do tworzenia trybu przypuszczaj\u0105cego"],"translations":["por favor"]}]


lexentry: pol/-centryzm__przyrostek__1
written_rep: -centryzm
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u025b\u0303ntr\u0268sm\u0325"]
sense_groups:
[{"senses":["przyrostek tworz\u0105cy wyrazy wskazuj\u0105ce, \u017ce to, co nazywa pierwszy cz\u0142on z\u0142o\u017cenia, jest centrum jakiego\u015b systemu pogl\u0105d\u00f3w"],"translations":["-centrismo"]}]


lexentry: pol/-drom__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -drom
pronuns: ["dr\u0254\u0303m"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z drog\u0105, torem, biegiem, wy\u015bcigiem"],"translations":["-dromo"]}]


lexentry: pol/-ek__przyrostek__1
written_rep: -ek
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u025bk"]
sense_groups:
[{"senses":["tworzy zdrobnienia rzeczownik\u00f3w rodzaju m\u0119skiego"],"translations":["hectograma"]}]


lexentry: pol/-fag__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -fag
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z organizmem od\u017cywiaj\u0105cym si\u0119 danym pokarmem"],"translations":["-fago"]}]


lexentry: pol/-fagia__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -fagia
pronuns: ["\u02c8fa\u025fja"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z od\u017cywianiem si\u0119, zjadaniem, poch\u0142anianiem, po\u017ceraniem"],"translations":["-fagia"]}]


lexentry: pol/-fil__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -fil
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych oznaczaj\u0105cych amatora lub mi\u0142o\u015bnika czego\u015b"],"translations":["-filo"]}]


lexentry: pol/-filia__przyrostek__1
written_rep: -filia
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8f\u02b2il\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych oznaczaj\u0105cych upodobania, zami\u0142owania, sk\u0142onno\u015bci do czego\u015b"],"translations":["-filia"]}]


lexentry: pol/-fit__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -fit
pronuns: ["fit"]
sense_groups:
[{"senses":["drugi cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z ro\u015blin\u0105, ro\u015blinno\u015bci\u0105"],"translations":["-fita"]}]


lexentry: pol/-fobia__przyrostek__1
written_rep: -fobia
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8f\u0254b\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych oznaczaj\u0105cych nieuzasadniony l\u0119k przed czym\u015b lub przed kim\u015b albo wstr\u0119t do czego\u015b lub kogo\u015b"],"translations":["-fobia"]}]


lexentry: pol/-gamia__przyrostek__1
written_rep: -gamia
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek z ma\u0142\u017ce\u0144stwem lub okre\u015blonym systemem rozmna\u017cania si\u0119"],"translations":["-gamia"]}]


lexentry: pol/-graf__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -graf
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych oznaczaj\u0105cy przedmiot zwi\u0105zany z pisaniem, zapisem, opisywaniem czego\u015b"],"translations":["-grafo"]}]


lexentry: pol/-grafia__przyrostek__1
written_rep: -grafia
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracj\u0105"],"translations":["-grafia"]}]


lexentry: pol/-gram__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -gram
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z liter\u0105, pismem, zapisem, ilustracj\u0105"],"translations":["-grama"]}]


lexentry: pol/-ista__przyrostek__1
written_rep: -ista
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["tworzy rzeczownik rodzaju m\u0119skiego oznaczaj\u0105cy wykonawc\u0119 czynno\u015bci lub zawodu"],"translations":["-ista"]}]


lexentry: pol/-izm__przyrostek__1
written_rep: -izm
part_of_speech: suffix
pronuns: ["ism\u0325"]
sense_groups:
[{"senses":["\u2026tworz\u0105cy rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczaj\u0105ce doktryny polityczne lub spo\u0142eczne, kierunki artystyczne, poj\u0119cia naukowe, a tak\u017ce niekt\u00f3re inne wyrazy maj\u0105ce sugerowa\u0107 zwi\u0105zek z takimi rzeczownikami"],"translations":["-ismo"]}]


lexentry: pol/-log__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -log
pronuns: ["l\u0254k"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych tworz\u0105cy rzeczowniki okre\u015blaj\u0105ce osoby zajmuj\u0105ce si\u0119 badaniem, nauk\u0105"],"translations":["-logista"]}]


lexentry: pol/-logia__przyrostek__1
written_rep: -logia
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8l\u0254\u025fja"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z nauk\u0105"],"translations":["-logia"]}]


lexentry: pol/-mierz__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -mierz
pronuns: ["\u02c8m\u02b2j\u025b\u0292"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych \u2013 nazw przyrz\u0105d\u00f3w pomiarowych"],"translations":["-metro"]}]


lexentry: pol/-nauta__przyrostek__1
written_rep: -nauta
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u02c8nawta"]
sense_groups:
[{"senses":["oznaczaj\u0105cy podr\u00f3\u017cnika przemierzaj\u0105cego jak\u0105\u015b przestrze\u0144"],"translations":["-nauta"]}]


lexentry: pol/-onim__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -onim
pronuns: ["\u02c8\u0254\u0303\u0272\u0129m"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych maj\u0105cy znaczenie: nazwa, imi\u0119, wyraz"],"translations":["-\u00f4nimo"]}]


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
written_rep: -ość
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u0254\u0255t\u0361\u0255"]
sense_groups:
[{"senses":["\u2026tworz\u0105cy rzeczownik od przymiotnika, oznaczaj\u0105cy cech\u0119 opisywan\u0105 przez ten przymiotnik b\u0105d\u017a z nim zwi\u0105zan\u0105"],"translations":["-ez"]}]


lexentry: pol/-sk__przyrostek__1
written_rep: -sk
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["\u2026 tworz\u0105cy nazw\u0119 miejscowo\u015bci","\u2026 tworz\u0105cy rzeczowniki rodzaju m\u0119skiego"],"translations":["-esa"]}]


lexentry: pol/-skop__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -skop
pronuns: ["sk\u0254p"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych b\u0119d\u0105cych nazwami przyrz\u0105d\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do obserwacji i badania"],"translations":["-sc\u00f3pio"]}]


lexentry: pol/-szy__przyrostek__1
written_rep: -szy
part_of_speech: suffix
sense_groups:
[{"senses":["\u2026u\u017cywany do tworzenia stopnia wy\u017cszego niekt\u00f3rych przymiotnik\u00f3w"],"translations":["-dor"]}]


lexentry: pol/-tomia__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -tomia
pronuns: ["\u02c8t\u0254\u0303m\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["ostatni cz\u0142on wyraz\u00f3w z\u0142o\u017conych wskazuj\u0105cy na ich zwi\u0105zek znaczeniowy z ci\u0119ciem, operacj\u0105 chirurgiczn\u0105"],"translations":["-tomia"]}]


lexentry: pol/-zaur__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -zaur
sense_groups:
[{"senses":["\u2026tworz\u0105cy wyrazy oznaczaj\u0105ce jaszczurk\u0119 lub szerzej gada"],"translations":["-sauro"]}]


lexentry: pol/-ż__przyrostek__1
written_rep: -ż
part_of_speech: suffix
pronuns: ["\u0283", "\u0292"]
sense_groups:
[{"senses":["partyku\u0142a, wzmacniaj\u0105ca konstrukcje z czasownikami w trybie rozkazuj\u0105cym lub w zdaniach pytaj\u0105cych"],"translations":["onde"]}]


lexentry: pol/ADHD__skrótowiec__1
written_rep: ADHD
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["= (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) Attention Deficit Hyperactivity Disorder \u2192 zesp\u00f3\u0142 nadpobudliwo\u015bci psychoruchowej"],"translations":["TDAH"]}]


lexentry: pol/AIDS__rzeczownik__1
written_rep: AIDS
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u025bjts"]
sense_groups:
[{"senses":["(medycyna, medyczny) nabyty zesp\u00f3\u0142 niewydolno\u015bci immunologicznej;"],"translations":["AIDS"]}]


lexentry: pol/Aalst__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aalst
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) belgijskie miasto w prowincji Flandria Wschodnia, po\u0142o\u017cone nad rzek\u0105 Dender"],"translations":["Aalst"]}]


lexentry: pol/Aaron__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aaron
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8\u02d0r\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, brat Moj\u017cesza;","imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Aar\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Abakan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abakan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8bak\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji po\u0142o\u017cone nad rzek\u0105 Abakan (1.2), stolica Chakasji;"],"translations":["Abakan"]}]


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abchazja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ap\u02c8xaz\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Gruzji;"],"translations":["Abec\u00e1sia"]}]


lexentry: pol/Abdera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abdera
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto, kolonia grecka w po\u0142udniowej Tracji nad Morzem Egejskim, niedaleko uj\u015bcia rzeki Nestos"],"translations":["Abdera"]}]


lexentry: pol/Abel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abel
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8ab\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["imi\u0119 m\u0119skie;","(biblijny) drugi syn Adama i Ewy, brat Kaina"],"translations":["Abel"]}]


lexentry: pol/Aberdeen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aberdeen
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Szkocji (Wielka Brytania);"],"translations":["Aberdeen"]}]


lexentry: pol/Abidżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abidżan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ab\u02b2\u02c8id\u0361\u0292\u00e3n", "\u02c8ab\u02b2id\u0361\u0292\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto, siedziba rz\u0105du Wybrze\u017ca Ko\u015bci S\u0142oniowej;"],"translations":["Abidjan"]}]


lexentry: pol/Abisynia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abisynia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccab\u02b2i\u02c8s\u0268\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (dawniej, dawny) Etiopia;"],"translations":["Abiss\u00ednia"]}]


lexentry: pol/Abisynka__rzeczownik__1
written_rep: Abisynka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccab\u02b2i\u02c8s\u0268\u0303nka"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Abisynii"],"translations":["abiss\u00ednia"]}]


lexentry: pol/Abisyńczyk__rzeczownik__1
written_rep: Abisyńczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccab\u02b2i\u02c8s\u0268\u0303j\u0303n\u0347t\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Abisynii"],"translations":["abiss\u00ednio"]}]


lexentry: pol/Aborygen__rzeczownik__1
written_rep: Aborygen
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccab\u0254\u02c8r\u0268\u0261\u025b\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(antropologia, antropologiczny) pierwotny mieszkaniec Australii;"],"translations":["abor\u00edgine"]}]


lexentry: pol/Abraham__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abraham
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ab\u02c8rax\u00e3m"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Abra\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Abruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abruzja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ab\u02c8ruz\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w centralnych W\u0142oszech nad Morzem Adriatyckim;"],"translations":["Abruzos"]}]


lexentry: pol/Absalom__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Absalom
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ap\u02c8sal\u0254\u0303m"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, syn kr\u00f3la Dawida;"],"translations":["Absal\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Abu_Zabi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abu Zabi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8abu \u02c8zab\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich;"],"translations":["Abu Dabi"]}]


lexentry: pol/Abwehra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abwehra
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ab\u02c8v\u025bra"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) niemiecki wywiad i kontrwywiad dzia\u0142aj\u0105cy przed i w trakcie drugiej wojny \u015bwiatowej;"],"translations":["Abwehr"]}]


lexentry: pol/Acapulco__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Acapulco
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccaka\u02c8pulk\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) Acapulco de Ju\u00e1rez, miasto w Meksyku;"],"translations":["Acapulco"]}]


lexentry: pol/Achaja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Achaja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8xaja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w Grecji;"],"translations":["Acaia"]}]


lexentry: pol/Achilles__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Achilles
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8x\u02b2il\u02d0\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) heros i bohater wojny troja\u0144skiej, syn Peleusa i Tetydy;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Aquiles"]}]


lexentry: pol/Achitofel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Achitofel
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccax\u02b2i\u02c8t\u0254f\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, doradca kr\u00f3la Dawida, przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do jego zbuntowanego syna Absaloma;"],"translations":["Aitofel"]}]


lexentry: pol/Adam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adam
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8ad\u00e3m"]
sense_groups:
[{"senses":["imi\u0119 m\u0119skie;","(biblijny) wed\u0142ug Ksi\u0119gi Rodzaju imi\u0119 pierwszego cz\u0142owieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;"],"translations":["Ad\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Aden__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aden
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8ad\u025b\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowo-zachodnim Jemenie, nad Zatok\u0105 Ade\u0144sk\u0105;"],"translations":["Ad\u00e9m"]}]


lexentry: pol/Adonis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adonis
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8d\u0254\u0303\u0272is"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) urodziwa posta\u0107 mitologiczna, ukochany Afrodyty;"],"translations":["Ad\u00f4nis","Ad\u00f3nis"]}]


lexentry: pol/Adrastea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adrastea
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza;"],"translations":["Adrasteia"]}]


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8adr\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we W\u0142oszech w Wenecji Euganejskiej, po\u0142o\u017cone mi\u0119dzy dolnym Padem i Adyg\u0105; w staro\u017cytno\u015bci wa\u017cny port morski;"],"translations":["Adria"]}]


lexentry: pol/Adygeja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adygeja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["autonomiczna republika w sk\u0142adzie Federacji Rosyjskiej, le\u017c\u0105ca na po\u0142udniu jej europejskiej cz\u0119\u015bci; stolic\u0105 jest Majkop"],"translations":["Adigueia"]}]


lexentry: pol/Adżaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adżaria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) republika autonomiczna w Gruzji, le\u017c\u0105ca nad Morzem Czarnym;"],"translations":["Adjara"]}]


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afganistan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccav\u0261\u00e3\u02c8\u0272ist\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji \u015arodkowej ze stolic\u0105 w Kabulu;"],"translations":["Afeganist\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Afroamerykanin__rzeczownik__1
written_rep: Afroamerykanin
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccafr\u0254\u00e3m\u025br\u0268\u02c8k\u00e3\u0272\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(eufemistycznie) (etnografia, etnograficzny) czarnosk\u00f3ry Amerykanin pochodzenia subsaharyjskiego"],"translations":["afro-americano"]}]


lexentry: pol/Afrodyzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afrodyzja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccafr\u0254\u02c8d\u0268z\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto w po\u0142udniowo-zachodniej Anatolii, dawny o\u015brodek kultu Afrodyty;"],"translations":["Afrodisias"]}]


lexentry: pol/Afryka_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afryka Południowa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region Afryki obejmuj\u0105cy po\u0142udniow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tego kontynentu;"],"translations":["\u00c1frica do Sul"]}]


lexentry: pol/Afryka_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afryka Północna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8afr\u0268ka puw\u02c8n\u0254t\u0361sna"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region Afryki obejmuj\u0105cy p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu;"],"translations":["Norte da \u00c1frica"]}]


lexentry: pol/Afryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afryka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8afr\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) trzeci pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci kontynent na Ziemi;"],"translations":["\u00c1frica"]}]


lexentry: pol/Afrykaner__rzeczownik__1
written_rep: Afrykaner
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) bia\u0142y mieszkaniec Republiki Po\u0142udniowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizator\u00f3w;"],"translations":["afric\u00e2nder"]}]


lexentry: pol/Agadir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Agadir
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowym Maroku, port nad Oceanem Atlantyckim;"],"translations":["Agadir"]}]


lexentry: pol/Agesilaos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Agesilaos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Agesilau"]}]


lexentry: pol/Aglaja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aglaja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u0261\u02c8laja"]
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 \u017ce\u0144skie"],"translations":["Aglaia"]}]


lexentry: pol/Agrigento__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Agrigento
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we W\u0142oszech, po\u0142o\u017cone na po\u0142udniowym wybrze\u017cu Sycylii;"],"translations":["Agrigento"]}]


lexentry: pol/Ahura_Mazda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ahura Mazda
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8xura \u02c8mazda"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ormuzd, B\u00f3g stworzyciel, najwy\u017csze b\u00f3stwo w mazdaizmie i zaratusztrianizmie"],"translations":["Horomazes"]}]


lexentry: pol/Aisne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aisne
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) departament w p\u00f3\u0142nocnej Francji;","(geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dop\u0142yw rzeki Oise;"],"translations":["Aisne"]}]


lexentry: pol/Aj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aj
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne kananejskie miasto-pa\u0144stwo, po\u0142o\u017cone w \u015brodkowym Izraelu;"],"translations":["Ai"]}]


lexentry: pol/Ajschylos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ajschylos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ajs\u02c8x\u0268l\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staro\u017cytny dramatopisarz grecki;"],"translations":["\u00c9squilo"]}]


lexentry: pol/Akadia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akadia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8kad\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna kolonia francuska w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["Ac\u00e1dia"]}]


lexentry: pol/Akka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto portowe w Izraelu, w Dystrykcie P\u00f3\u0142nocnym;"],"translations":["Acre"]}]


lexentry: pol/Akropol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akropol
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8kr\u0254p\u0254l"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wzg\u00f3rze w Atenach;"],"translations":["Acr\u00f3polis"]}]


lexentry: pol/Akwinata__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akwinata
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek Tomasza z Akwinu, \u015bwi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego;"],"translations":["Aquinate"]}]


lexentry: pol/Akwitania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akwitania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccakf\u02b2i\u02c8t\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina historyczna w po\u0142udniowo-zachodniej Francji ze stolic\u0105 w Bordeaux;"],"translations":["Aquit\u00e2nia"]}]


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akwizgran
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8kf\u02b2iz\u0261r\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju zwi\u0105zkowym Nadrenia P\u00f3\u0142nocna-Westfalia, bezpo\u015brednio przy granicy z Belgi\u0105 i Holandi\u0105;"],"translations":["Aachen"]}]


lexentry: pol/Al-Falludża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Al-Falludża
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w \u015brodkowym Iraku;"],"translations":["Falluja"]}]


lexentry: pol/Alabama__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alabama
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccala\u02c8b\u00e3ma"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;","(geografia, geograficzny) rzeka w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Alabama"]}]


lexentry: pol/Aladyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aladyn
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8lad\u0268\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["imi\u0119 bohatera jednej z opowie\u015bci \u201eBa\u015bni z tysi\u0105ca i jednej nocy\u201d;"],"translations":["Aladim"]}]


lexentry: pol/Alaska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alaska
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8laska"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Alasca"]}]


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Albania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["al\u02c8b\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Europy, ze stolic\u0105 w Tiranie;"],"translations":["Alb\u00e2nia"]}]


lexentry: pol/Albanka__rzeczownik__1
written_rep: Albanka
part_of_speech: noun
pronuns: ["al\u02c8b\u00e3\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta narodowo\u015bci alba\u0144skiej, obywatelka Albanii, mieszkanka Albanii"],"translations":["albanesa"]}]


lexentry: pol/Albańczyk__rzeczownik__1
written_rep: Albańczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["al\u02c8b\u00e3j\u0303n\u0347t\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142owiek narodowo\u015bci alba\u0144skiej, obywatel Albanii, mieszkaniec Albanii"],"translations":["alban\u00eas"]}]


lexentry: pol/Alberta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alberta
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["al\u02c8b\u025brta"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesi\u0119ciu prowincji kanadyjskich;"],"translations":["Alberta"]}]


lexentry: pol/Albi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Albi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miejscowo\u015b\u0107 na po\u0142udniu Francji, na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d od Tuluzy;"],"translations":["Albi"]}]


lexentry: pol/Albion__rzeczownik__1
written_rep: Albion
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8alb\u02b2j\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(poetycki, poetycko) (dawniej, dawny) wyspa Wielka Brytania","(poetycki, poetycko) Anglia"],"translations":["\u00c1lbion"]}]


lexentry: pol/Alcybiades__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alcybiades
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) ate\u0144ski strateg;","imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Alcib\u00edades"]}]


lexentry: pol/Aldebaran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aldebaran
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccald\u025b\u02c8bar\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najja\u015bniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podw\u00f3jnych, czerwonych olbrzym\u00f3w i najja\u015bniejszych gwiazd na niebie;"],"translations":["Aldebaran"]}]


lexentry: pol/Aleksandria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aleksandria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccal\u025b\u02c8ks\u00e3ndr\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Egipcie le\u017c\u0105ce nad brzegiem Morza \u015ar\u00f3dziemnego;"],"translations":["Alexandria"]}]


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aleppo
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8l\u025bp\u02d0\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119ksze miasto Syrii, po\u0142o\u017cone w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju, oko\u0142o 50 km na po\u0142udnie od granicy z Turcj\u0105, w po\u0142owie drogi mi\u0119dzy Eufratem a wybrze\u017cem Morza \u015ar\u00f3dziemnego;","(geografia, geograficzny) muhafaza ze stolic\u0105 w Aleppo (1.1)"],"translations":["Alepo"]}]


lexentry: pol/Alessandria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alessandria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w Piemoncie, stolica prowincji Alessandria (1.2);"],"translations":["Alessandria"]}]


lexentry: pol/Aleuta__rzeczownik__1
written_rep: Aleuta
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleut\u00f3w, Komandor\u00f3w i zachodniej cz\u0119\u015bci Alaski"],"translations":["ale\u00fate"]}]


lexentry: pol/Aleuty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aleuty
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag wysp na p\u00f3\u0142nocy Oceanu Spokojnego,"],"translations":["Ilhas Aleutas"]}]


lexentry: pol/Alghero__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alghero
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miejscowo\u015b\u0107 i gmina na Sardynii, w prowincji Sassari;"],"translations":["Alghero"]}]


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algieria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["al\u02b2\u02c8\u025f\u025br\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w p\u00f3\u0142nocnej Afryce ze stolic\u0105 w Algierze;"],"translations":["Arg\u00e9lia"]}]


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii"],"translations":["Rep\u00fablica Democr\u00e1tica e Popular da Arg\u00e9lia"]}]


lexentry: pol/Alicante__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alicante
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto portowe w po\u0142udniowo-wschodniej Hiszpanii;"],"translations":["Alicante"]}]


lexentry: pol/Alkione__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alkione
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["al\u02b2\u02c8c\u0254\u0303n\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najja\u015bniejsza gwiazda w Plejadach; jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd pojedynczych;","(mitologia grecka) jedna z Plejad; c\u00f3rka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Alkione (1.4);","(mitologia grecka) kr\u00f3lewna z Magnezji; c\u00f3rka Eola i \u017cona Keyksa, zamieniona w zimorodka;"],"translations":["Alcyone"]}]


lexentry: pol/Allah__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Allah
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8al\u02d0ax"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) B\u00f3g w islamie;"],"translations":["Al\u00e1"]}]


lexentry: pol/Alma_Mater__rzeczownik__1
written_rep: Alma Mater
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(podnio\u015ble) czyj\u015b uniwersytet lub inna wy\u017csza uczelnia"],"translations":["alma mater"]}]


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, po\u0142o\u017cony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrze\u017ce;"],"translations":["Alpes da Alta Proven\u00e7a"]}]


lexentry: pol/Alpy_Nadmorskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy Nadmorskie
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, po\u0142o\u017cony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrze\u017ce;"],"translations":["Alpes Mar\u00edtimos"]}]


lexentry: pol/Alpy_Wysokie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy Wysokie
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, po\u0142o\u017cony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrze\u017ce;"],"translations":["Altos-Alpes"]}]


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8alp\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwy\u017cszy \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski Europy, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 \u0142ukiem od wybrze\u017ca Morza \u015ar\u00f3dziemnego po dolin\u0119 Dunaju w okolicach Wiednia;"],"translations":["Alpes"]}]


lexentry: pol/Aluta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aluta
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w Rumunii, lewy dop\u0142yw Dunaju;"],"translations":["alto"]}]


lexentry: pol/Alzacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alzacja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["al\u02c8zat\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, po\u0142o\u017cony w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci kraju nad Renem;"],"translations":["Als\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Alzatczyk__rzeczownik__1
written_rep: Alzatczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["al\u02c8za\u1e6dt\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["mieszkaniec Alzacji lub osoba p\u0142ci m\u0119skiej pochodz\u0105ca z tego regionu"],"translations":["alsaciano"]}]


lexentry: pol/Alzatka__rzeczownik__1
written_rep: Alzatka
part_of_speech: noun
pronuns: ["al\u02c8zatka"]
sense_groups:
[{"senses":["mieszkanka Alzacji lub osoba p\u0142ci \u017ce\u0144skiej pochodz\u0105ca z tego regionu"],"translations":["alsaciana"]}]


lexentry: pol/Amalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amalia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8mal\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 284, z pasa g\u0142\u00f3wnego planetoid, odkryta w 1889 r.;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Am\u00e1lia"]}]


lexentry: pol/Amaltea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amaltea
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najwi\u0119kszy z wewn\u0119trznych ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza;"],"translations":["Amalteia"]}]


lexentry: pol/Amaterasu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amaterasu
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia japo\u0144ska) bogini s\u0142o\u0144ca w mitologii japo\u0144skiej;"],"translations":["Amaterasu"]}]


lexentry: pol/Amazonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amazonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3ma\u02c8z\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) dorzecze Amazonki i tropikalny las tego dorzecza;"],"translations":["Amaz\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Amazonka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amazonka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3ma\u02c8z\u0254\u0303nka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Amazonas"]}]


lexentry: pol/Ameryka_Centralna__rzeczownik__1
written_rep: Ameryka Centralna
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region geograficzny i kulturowy znajduj\u0105cy si\u0119 pomi\u0119dzy Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 a Ameryk\u0105 Po\u0142udniow\u0105, obejmuj\u0105cy w\u0105ski pas l\u0105du \u0142\u0105cz\u0105cy oba kontynenty, le\u017c\u0105cy mi\u0119dzy Oceanem Spokojnym a Morzem Karaibskim"],"translations":["Am\u00e9rica Central"]}]


lexentry: pol/Ameryka_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Południowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8m\u025br\u0268ka \u02ccp\u0254wud\u02b2\u02c8\u0272\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kontynent na p\u00f3\u0142kuli zachodniej;"],"translations":["Am\u00e9rica do Sul"]}]


lexentry: pol/Ameryka_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Północna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8m\u025br\u0268ka puw\u02c8n\u0254t\u0361sna"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kontynent po\u0142o\u017cony na p\u00f3\u0142kulach: p\u00f3\u0142nocnej i zachodniej;"],"translations":["Am\u00e9rica do Norte"]}]


lexentry: pol/Ameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8m\u025br\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kontynent na p\u00f3\u0142kuli zachodniej;","(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki"],"translations":["Am\u00e9rica"]}]


lexentry: pol/Ameryka_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Łacińska
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8m\u025br\u0268ka wa\u02c8t\u0361\u0255\u0129j\u0303ska"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Po\u0142udniowej i \u015arodkowej, w kt\u00f3rych u\u017cywa si\u0119 j\u0119zyka hiszpa\u0144skiego, portugalskiego lub francuskiego;"],"translations":["Am\u00e9rica Latina"]}]


lexentry: pol/Ameryka_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Środkowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8m\u025br\u0268ka \u0255r\u0254t\u02c8k\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, po\u0142o\u017cony na po\u0142\u0105czeniu obu Ameryk, kt\u00f3ry obejmuje r\u00f3wnie\u017c wyspy m\u00f3rz \u015br\u00f3dl\u0105dowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksyka\u0144skiej;"],"translations":["Am\u00e9rica Central"]}]


lexentry: pol/Amerykaniec__rzeczownik__1
written_rep: Amerykaniec
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(wariant) (lekcewa\u017c\u0105co, lekcewa\u017c\u0105cy) mieszkaniec Ameryki, zw\u0142aszcza Stan\u00f3w Zjednoczonych"],"translations":["ianque"]}]


lexentry: pol/Amerykanin__rzeczownik__1
written_rep: Amerykanin
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02cc\u00e3m\u025br\u0268\u02c8k\u00e3\u0272\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["mieszkaniec Ameryki \u2013 kontynentu","mieszkaniec Stan\u00f3w Zjednoczonych"],"translations":["americano"]}]


lexentry: pol/Amerykanka__rzeczownik__1
written_rep: Amerykanka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02cc\u00e3m\u025br\u0268\u02c8k\u00e3nka"]
sense_groups:
[{"senses":["obywatelka Stan\u00f3w Zjednoczonych","mieszkanka kontynentu ameryka\u0144skiego"],"translations":["americana"]}]


lexentry: pol/Amiens__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amiens
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w p\u00f3\u0142nocnej Francji, nad Somm\u0105; o\u015brodek administracyjny regionu Pikardia i departamentu Somma;"],"translations":["Amiens"]}]


lexentry: pol/Amor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amor
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia rzymska) b\u00f3g i uosobienie mi\u0142o\u015bci oraz nami\u0119tno\u015bci cielesnej, uto\u017csamiany z greckim Erosem;"],"translations":["Cupido"]}]


lexentry: pol/Amorgos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amorgos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miejscowo\u015b\u0107, stolica wyspy Amorgos (1.1)","(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Egejskim, w archipelagu Cyklady, po\u0142o\u017cona na wsch\u00f3d od Naksos;"],"translations":["Amorgos"]}]


lexentry: pol/Amoryta__rzeczownik__1
written_rep: Amoryta
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel zachodniosemickiego plemienia, kt\u00f3re na prze\u0142omie III i II tysi\u0105clecia p.n.e. opanowa\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 Mezopotamii;"],"translations":["amorita"]}]


lexentry: pol/Amorytka__rzeczownik__1
written_rep: Amorytka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka zachodniosemickiego plemienia, kt\u00f3re na prze\u0142omie III i II tysi\u0105clecia p.n.e. opanowa\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 Mezopotamii;"],"translations":["amorita"]}]


lexentry: pol/Amos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u00e3m\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, prorok;","imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Am\u00f3s"]}]


lexentry: pol/Amsterdam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amsterdam
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3m\u02c8st\u025brd\u00e3m"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto, stolica Holandii;"],"translations":["Amesterd\u00e3o","Amsterd\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Amu-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Amu-daria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3mu\u203f\u02c8dar\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Azji \u015arodkowej, powstaje z po\u0142\u0105czenia rzek Wachsz i Pand\u017c, uchodzi do Jeziora Aralskiego;"],"translations":["Amu D\u00e1ria"]}]


lexentry: pol/Ananke__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ananke
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8n\u00e3\u014bk\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza;","(mitologia grecka) bogini i uosobienie konieczno\u015bci, bezwzgl\u0119dnego przymusu, nieuchronno\u015bci i si\u0142y zniewalaj\u0105cej do podporz\u0105dkowania si\u0119 wyrokowi przeznaczenia, uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Necessitas;"],"translations":["Ananke"]}]


lexentry: pol/Anansi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anansi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) b\u00f3g-paj\u0105k z legend Afryki Zachodniej;"],"translations":["Anansi"]}]


lexentry: pol/Anapa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anapa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;"],"translations":["Anapa"]}]


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anatolia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3na\u02c8t\u0254l\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region wsp\u00f3\u0142czesnej Turcji obejmuj\u0105cy p\u00f3\u0142wysep Azji Mniejszej;"],"translations":["Anat\u00f3lia"]}]


lexentry: pol/Andaluzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andaluzja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3nda\u02c8luz\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina w po\u0142udniowej Hiszpanii"],"translations":["Andaluzia"]}]


lexentry: pol/Andamanin__rzeczownik__1
written_rep: Andamanin
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Andaman\u00f3w;"],"translations":["andaman\u00eas"]}]


lexentry: pol/Andegawenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andegawenia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary;"],"translations":["Anjou"]}]


lexentry: pol/Andiżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andiżan
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Ferga\u0144skiej, przy granicy z Kirgistanem, siedziba administracyjna wilajetu;"],"translations":["Andij\u00e3"]}]


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andora
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3n\u02c8d\u0254ra"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie pa\u0144stwo w Europie mi\u0119dzy Francj\u0105 a Hiszpani\u0105;"],"translations":["Andorra"]}]


lexentry: pol/Andromacha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andromacha
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) posta\u0107 z mit\u00f3w i literatury starogreckiej, c\u00f3rka kr\u00f3la Eetiona, \u017cona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i \u017cony cierpi\u0105cej jako ofiara wojny;"],"translations":["Andr\u00f3maca"]}]


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andromeda
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3ndr\u0254\u0303\u02c8m\u025bda"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbi\u00f3r nieba p\u00f3\u0142nocnego, w Polsce widoczny latem, jesieni\u0105 i zim\u0105;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Andr\u00f4meda","Andr\u00f3meda"]}]


lexentry: pol/Andy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u00e3nd\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) g\u00f3ry w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Andes","Cordilheira dos Andes"]}]


lexentry: pol/Angara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Angara
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, prawy dop\u0142yw Jeniseju, wyp\u0142ywa z jeziora Bajka\u0142;"],"translations":["Angara"]}]


lexentry: pol/Angers__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Angers
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji le\u017c\u0105ce w Kraju Loary;"],"translations":["Angers"]}]


lexentry: pol/Angl__rzeczownik__1
written_rep: Angl
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek plemienia germa\u0144skiego zamieszkuj\u0105cego od V do VI wieku Brytani\u0119;"],"translations":["angla"]}]


lexentry: pol/Anglia_Wschodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anglia Wschodnia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i geograficzna we wschodniej Anglii, obejmuj\u0105ca hrabstwa Norfolk i Suffolk;"],"translations":["\u00c2nglia Oriental"]}]


lexentry: pol/Anglia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anglia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u00e3\u014b\u0261l\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii","(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Kr\u00f3lestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["Inglaterra"]}]


lexentry: pol/Angola__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Angola
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u014b\u02c8\u0261\u0254la"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Angola"]}]


lexentry: pol/Angria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Angria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, \u015brodkowa cz\u0119\u015b\u0107 wczesno\u015bredniowiecznego ksi\u0119stwa Saksonii, po\u0142o\u017cona mi\u0119dzy Ostfali\u0105 a Westfali\u0105;"],"translations":["Engern"]}]


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anguilla
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zale\u017cne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;"],"translations":["Anguila","Anguilla"]}]


lexentry: pol/Ani__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ani
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne i ruiny w miejscu dawnego ormia\u0144skiego miasta na wschodzie obecnej Turcji przy granicy z Armeni\u0105;"],"translations":["Ani"]}]


lexentry: pol/Anioł_Pański__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anioł Pański
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u00e3\u0272\u0254w \u02c8p\u00e3j\u0303s\u02b2ci"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa maryjna przypominaj\u0105ca o Zwiastowaniu Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Pannie;"],"translations":["\u00e2ngelus"]}]


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
written_rep: Anioł Stróż
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8\u00e3\u0272\u0254w \u02c8stru\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wed\u0142ug wierze\u0144 chrze\u015bcija\u0144skich indywidualnie przydzielony anio\u0142 czuwaj\u0105cy nad cz\u0142owiekiem od chwili jego narodzin;"],"translations":["anjo da guarda"]}]


lexentry: pol/Ankona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ankona
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina w \u015brodkowych W\u0142oszech, po\u0142o\u017cone nad Adriatykiem;"],"translations":["Ancona"]}]


lexentry: pol/Annapolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Annapolis
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica stanu Maryland w St. Zj.;"],"translations":["Annapolis"]}]


lexentry: pol/Anschluss__rzeczownik__1
written_rep: Anschluss
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) przy\u0142\u0105czenie Austrii do III Rzeszy;"],"translations":["anexa\u00e7\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Antares__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antares
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3n\u02c8tar\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najja\u015bniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona;"],"translations":["Antares"]}]


lexentry: pol/Antarktyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antarktyda
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3ntark\u02c8t\u0268da"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kontynent, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 biegun po\u0142udniowy;"],"translations":["Ant\u00e1rtica"]}]


lexentry: pol/Antarktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antarktyka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3n\u02c8tarkt\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna po\u0142udniowego do 60\u00b0 szeroko\u015bci geograficznej po\u0142udniowej, obejmuj\u0105cy Antarktyd\u0119, jej l\u0105dol\u00f3d oraz otaczaj\u0105ce je wody;"],"translations":["Ant\u00e1rtica"]}]


lexentry: pol/Antigua__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antigua
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa po\u0142o\u017cona na Karaibach, w archipelagu Ma\u0142ych Antyli, nale\u017c\u0105ca do Wysp Nawietrznych;"],"translations":["Ant\u00edgua"]}]


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antigua i Barbuda
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u00e3nt\u02b2i\u02c8\u0261u<sup>w</sup>a \u02cci\u203fbar\u02c8buda"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie pa\u0144stwo na Morzu Karaibskim ze stolic\u0105 w Saint John's;"],"translations":["Ant\u00edgua e Barbuda"]}]


lexentry: pol/Antioch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antioch
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u00e3nt\u02b2j\u0254x"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Ant\u00edoco"]}]


lexentry: pol/Antiochia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antiochia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wsp\u00f3\u0142czesne miasto w po\u0142udniowej Turcji, nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym;","(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytne miasto w po\u0142udniowej Turcji, nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym;"],"translations":["Antioquia"]}]


lexentry: pol/Antychryst__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antychryst
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(wariant) (biblijny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) antychryst"],"translations":["Anticristo"]}]


lexentry: pol/Antyle_Holenderskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antyle Holenderskie
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3n\u02c8t\u0268l\u025b \u02ccx\u0254l\u025b\u0303n\u02c8d\u025brs\u02b2c\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) holenderskie terytorium autonomiczne;"],"translations":["Antilhas Neerlandesas"]}]


lexentry: pol/Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antyle
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich \u0142ukowato rozci\u0105gaj\u0105cych si\u0119 od Cie\u015bniny Jukata\u0144skiej do wybrze\u017cy Wenezueli;"],"translations":["Antilhas"]}]


lexentry: pol/Anubis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anubis
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8nub\u02b2is"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia egipska) b\u00f3g zmar\u0142ych, nekropolii i balsamist\u00f3w;"],"translations":["An\u00fabis"]}]


lexentry: pol/Anubis__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Anubis
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u00e3\u02c8nub\u02b2is"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1912;"],"translations":["An\u00fabis"]}]


lexentry: pol/Anunnaki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anunnaki
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(ezoteryka) (fantastyka naukowa, ang. \u201escience fiction\u201d) przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej, kt\u00f3ra stworzy\u0142a pierwsz\u0105 cywilizacj\u0119 ziemsk\u0105","(mitologia, mitologiczny) b\u00f3stwo z mitologii sumeryjskiej z grupy tzw. \u201ewielkich bog\u00f3w\u201d powi\u0105zanych ze stwarzaniem \u015bwiata oraz wyznaczaniem los\u00f3w ludzi i innych bog\u00f3w;"],"translations":["Anunnaki"]}]


lexentry: pol/Aosta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aosta
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8\u0254sta"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we W\u0142oszech, stolica najmniejszego w\u0142oskiego regionu Doliny Aosty;"],"translations":["Aosta"]}]


lexentry: pol/Apacz__rzeczownik__1
written_rep: Apacz
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek india\u0144skiego plemienia z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["apache"]}]


lexentry: pol/Apeliotes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apeliotes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccap\u025b\u02c8l\u02b2j\u0254t\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie wiatru wschodniego;"],"translations":["Apeliotes"]}]


lexentry: pol/Apeniny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apeniny
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccap\u025b\u0303\u02c8\u0272\u0129n\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski we W\u0142oszech;"],"translations":["Apeninos"]}]


lexentry: pol/Apollo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apollo
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8p\u0254l\u02d0\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g sztuki i pi\u0119kna;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie, jedno z imion mitologicznych;"],"translations":["Apolo"]}]


lexentry: pol/Apulia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apulia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w po\u0142udniowych W\u0142oszech;"],"translations":["Ap\u00falia"]}]


lexentry: pol/Arab__rzeczownik__1
written_rep: Arab
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8arap"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) osoba narodowo\u015bci arabskiej;"],"translations":["\u00e1rabe"]}]


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia Saudyjska
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8rab\u02b2ja saw\u02c8d\u0268jska"]
sense_groups:
[{"senses":["(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) pa\u0144stwo w Azji, na P\u00f3\u0142wyspie Arabskim ze stolic\u0105 w Rijadzie;"],"translations":["Ar\u00e1bia Saudita"]}]


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8rab\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj uto\u017csamiana z P\u00f3\u0142wyspem Arabskim, lecz pocz\u0105tkowo obejmuj\u0105ca obszar Azji le\u017c\u0105cy na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Mezopotamii, obejmuj\u0105c poza p\u00f3\u0142wyspem r\u00f3wnie\u017c cz\u0119\u015b\u0107 Lewantu;"],"translations":["Ar\u00e1bia"]}]


lexentry: pol/Arabka__rzeczownik__1
written_rep: Arabka
part_of_speech: noun
pronuns: ["a\u02c8rapka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta pochodzenia arabskiego, wywodz\u0105ca si\u0119 z jednego z kraj\u00f3w \u015bwiata arabskiego"],"translations":["\u00e1rabe"]}]


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabska Republika Egiptu
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu"],"translations":["Rep\u00fablica Ar\u00e1bica do Egito"]}]


lexentry: pol/Aragonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aragonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccara\u02c8\u0261\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) region autonomiczny w p\u00f3\u0142nocnej Hiszpanii"],"translations":["Arag\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Aragwi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aragwi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodniej Gruzji, lewy dop\u0142yw Kury;"],"translations":["Aragvi"]}]


lexentry: pol/Ararat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ararat
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8rarat"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) g\u00f3rski masyw wulkaniczny w Turcji;"],"translations":["Ararat"]}]


lexentry: pol/Arbela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arbela
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8b\u025bla"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (staro\u017cytno\u015b\u0107) miasto w Iraku;"],"translations":["Arbil"]}]


lexentry: pol/Arcach__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arcach
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu"],"translations":["Artsaque"]}]


lexentry: pol/Archangielsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Archangielsk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8x\u00e3\u014b\u02b2\u025f\u025blsk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci europejskiej Rosji;"],"translations":["Arcangel"]}]


lexentry: pol/Archimedes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Archimedes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccarx\u02b2\u0129\u02c8m\u025bd\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) grecki matematyk;"],"translations":["Arquimedes"]}]


lexentry: pol/Archipelag_Malajski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Archipelag Malajski
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119kszy archipelag na Ziemi znajduj\u0105cy si\u0119 mi\u0119dzy Azj\u0105 Po\u0142udniowo-Wschodni\u0105 a Australi\u0105;"],"translations":["Arquip\u00e9lago Malaio"]}]


lexentry: pol/Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ardeny
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, po\u0142o\u017cony w regionie Grand Est;","(geografia, geograficzny) silnie zalesione g\u00f3ry w po\u0142udniowo-wschodniej Belgii, Francji i Luksemburgu;"],"translations":["Ardenas"]}]


lexentry: pol/Arezzo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arezzo
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w Toskanii, stolica prowincji Arezzo (1.2);"],"translations":["Arezo"]}]


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argentyna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccar\u0261\u025b\u0303n\u02c8t\u0268\u0303na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Argentina"]}]


lexentry: pol/Argolida__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argolida
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Peloponezu, z historycznym centrum w Argos;"],"translations":["Arg\u00f3lida"]}]


lexentry: pol/Argonauta__rzeczownik__1
written_rep: Argonauta
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) ka\u017cdy z uczestnik\u00f3w wyprawy po z\u0142ote runo pod wodz\u0105 Jazona na statku Argo;"],"translations":["argonauta"]}]


lexentry: pol/Argos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie, w Argolidzie, w okresie klasycznym niezale\u017cna polis;"],"translations":["Argos"]}]


lexentry: pol/Argowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argowia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8\u0261\u0254v\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kanton w p\u00f3\u0142nocnej Szwajcarii"],"translations":["Arg\u00f3via"]}]


lexentry: pol/Argus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argus
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8ar\u0261us"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej olbrzym o stu wiecznie czuwaj\u0105cych oczach;"],"translations":["Argos"]}]


lexentry: pol/Aria__rzeczownik__1
written_rep: Aria
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8ar\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(antropologia, antropologiczny) zwykle w lm: cz\u0142onek staro\u017cytnych koczowniczych plemion pasterskich m\u00f3wi\u0105cych dialektami indoeuropejskimi, kt\u00f3re w III i II tysi\u0105cleciu p.n.e. zamieszkiwa\u0142y Azj\u0119 \u015arodkow\u0105, by nast\u0119pnie rozprzestrzeni\u0107 si\u0119 na tereny Iranu i Indii;"],"translations":["ariano"]}]


lexentry: pol/Ariel__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Ariel
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8ar\u02b2j\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Urana;","(biblijny) stara nazwa Jerozolimy; obecnie miasto w Izraelu"],"translations":["Ariel"]}]


lexentry: pol/Arizona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arizona
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccar\u02b2i\u02c8z\u0254\u0303na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Arizona"]}]


lexentry: pol/Arka_Przymierza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arka Przymierza
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) skrzynia, w kt\u00f3rej przechowywano tablice z tekstem Dekalogu;"],"translations":["Arca da Alian\u00e7a"]}]


lexentry: pol/Arkadia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arkadia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8kad\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na P\u00f3\u0142wyspie Peloponeskim"],"translations":["Arc\u00e1dia"]}]


lexentry: pol/Arkadyjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Arkadyjczyk
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Arkadii"],"translations":["arcadiano"]}]


lexentry: pol/Arkansas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arkansas
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8k\u00e3w\u0303zas", "\u02c8ark\u00e3w\u0303s\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Arcansas"]}]


lexentry: pol/Arktur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arktur
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8arktur"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najja\u015bniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, jedna z najja\u015bniejszych gwiazd na niebie;"],"translations":["Arcturo"]}]


lexentry: pol/Arktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arktyka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8arkt\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) obszar Ziemi otaczaj\u0105cy biegun p\u00f3\u0142nocny;"],"translations":["\u00c1rtico"]}]


lexentry: pol/Armagedon__rzeczownik__1
written_rep: Armagedon
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccarma\u02c8\u0261\u025bd\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w kt\u00f3rym przy ko\u0144cu \u015bwiata odb\u0119dzie si\u0119 bitwa mi\u0119dzy narodami;"],"translations":["Armaged\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Armawir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Armawir
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, nad Kubaniem;"],"translations":["Armavir"]}]


lexentry: pol/Armenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Armenia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8m\u025b\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji;"],"translations":["Arm\u00e9nia","Arm\u00eania"]}]


lexentry: pol/Armia_Czerwona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Armia Czerwona
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(wojskowo\u015b\u0107, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) nazwa si\u0142 zbrojnych Rosji sowieckiej i ZSRR od 1918 do 1946;"],"translations":["Ex\u00e9rcito Vermelho"]}]


lexentry: pol/Armoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Armoryka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie staro\u017cytnej Galii, obejmuj\u0105ca tereny mi\u0119dzy Loar\u0105 i Sekwan\u0105;"],"translations":["Arm\u00f3rica"]}]


lexentry: pol/Artakserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Artakserkses
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Artaxerxes"]}]


lexentry: pol/Artemida__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Artemida
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccart\u025b\u0303\u02c8m\u02b2ida"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) bogini \u0142ow\u00f3w i przyrody, \u0142\u0105czona z Selene, Hekate i Persefon\u0105 oraz uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Dian\u0105;"],"translations":["Artemisa"]}]


lexentry: pol/Artemis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Artemis
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ar\u02c8t\u025b\u0303m\u02b2is"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 105;"],"translations":["Artemisa"]}]


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aruba
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8ruba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zale\u017cne Holandii w Ameryce \u015arodkowej;"],"translations":["Aruba"]}]


lexentry: pol/Arumunka__rzeczownik__1
written_rep: Arumunka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onkini grupy etnicznej zamieszkuj\u0105cej po\u0142udniowe Ba\u0142kany, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej si\u0119 w\u0142asnym j\u0119zykiem arumu\u0144skim;"],"translations":["aromeno"]}]


lexentry: pol/Aryjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Aryjczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["a\u02c8r\u0268jt\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) osoba nale\u017c\u0105ca do grupy etnicznej, kt\u00f3rej cz\u0142onkowie pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 jednym z j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich lub kt\u00f3rej cz\u0142onkowie byli azjatyckimi przodkami dzisiejszych spo\u0142eczno\u015bci pos\u0142uguj\u0105cych si\u0119 jednym z j\u0119zyk\u00f3w indoeuropejskich","(historia, historyczny, historycznie) w hitleryzmie: przedstawiciel najwy\u017cszej rasy, bez \u017cydowskich przodk\u00f3w"],"translations":["ariano"]}]


lexentry: pol/Arystoteles__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arystoteles
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccar\u0268st\u0254\u02c8t\u025bl\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) filozof grecki,"],"translations":["Arist\u00f3teles"]}]


lexentry: pol/Asam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asam
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w p\u00f3\u0142nocno-wschodnich Indiach ze stolic\u0105 w Dispurze;"],"translations":["Assam"]}]


lexentry: pol/Asbiest__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asbiest
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie swierd\u0142owskim, po\u0142o\u017cone na Uralu;"],"translations":["asbesto"]}]


lexentry: pol/Askaniusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Askaniusz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) posta\u0107 mitologii greckiej i rzymskiej, syn Eneasza;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Asc\u00e2nio"]}]


lexentry: pol/Asklepios__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asklepios
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["as\u02c8kl\u025bp\u02b2j\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g sztuki lekarskiej przedstawiany jako dojrza\u0142y, brodaty m\u0119\u017cczyzna w d\u0142ugiej szacie, trzymaj\u0105cy w r\u0119ce lask\u0119 owini\u0119t\u0105 w\u0119\u017cem, uto\u017csamiany z rzymskim Eskulapem; syn Apollina i Koronis, c\u00f3rki Flegiasa; ojciec Higiei, Panacei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;"],"translations":["Ascl\u00e9pio"]}]


lexentry: pol/Assam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Assam
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8as\u02d0\u00e3m"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) prowincja w p\u00f3\u0142nocno-wschodnich Indiach;"],"translations":["Assam"]}]


lexentry: pol/Astrachań__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Astrachań
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8strax\u00e3\u0272"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci europejskiej Rosji, po\u0142o\u017cone nad Wo\u0142g\u0105, stolica obwodu;"],"translations":["Astrac\u00e3"]}]


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asturia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna po\u0142o\u017cona w p\u00f3\u0142nocnej Hiszpanii nad Zatok\u0105 Biskajsk\u0105, w \u015bredniowieczu niezale\u017cne kr\u00f3lestwo"],"translations":["Ast\u00farias"]}]


lexentry: pol/Asyria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asyria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8s\u0268r\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne pa\u0144stwo semickie w p\u00f3\u0142nocnej Mezopotamii;"],"translations":["Ass\u00edria"]}]


lexentry: pol/Asyryjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Asyryjczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccas\u0268\u02c8r\u0268jt\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkuj\u0105cego p\u00f3\u0142nocny Irak, Iran, po\u0142udniow\u0105 Turcj\u0119 i Syri\u0119;"],"translations":["ass\u00edrio"]}]


lexentry: pol/Asyż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asyż
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8as\u0268\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w Umbrii;"],"translations":["Assis"]}]


lexentry: pol/Aszkelon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aszkelon
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Izraelu, w Dystrykcie Po\u0142udniowym, nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym;"],"translations":["Ascal\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Aszur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aszur
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto w p\u00f3\u0142nocnej Mezopotamii, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stanowisko archeologiczne;"],"translations":["Ashur"]}]


lexentry: pol/Aszur__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Aszur
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) asyryjski b\u00f3g opieku\u0144czy miasta Aszur (1.1);"],"translations":["Ashur"]}]


lexentry: pol/Aszura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aszura
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzu\u0142ma\u0144skie \u015bwi\u0119to przypadaj\u0105ce dziesi\u0105tego dnia miesi\u0105ca muharram;"],"translations":["Ashura"]}]


lexentry: pol/Atapask__rzeczownik__1
written_rep: Atapask
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek india\u0144skiego plemienia z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["atabasca"]}]


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atena
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8t\u025b\u0303na"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) bogini m\u0105dro\u015bci, wojny sprawiedliwej i r\u0119kodzie\u0142a, uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Minerw\u0105;"],"translations":["Atena"]}]


lexentry: pol/Ateny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ateny
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8t\u025b\u0303n\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica wsp\u00f3\u0142czesnej Grecji;"],"translations":["Atenas"]}]


lexentry: pol/Atina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atina
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w regionie Lacjum;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie"],"translations":["Atenas"]}]


lexentry: pol/Atlanta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atlanta
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8tl\u00e3nta"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stolica i jednocze\u015bnie najludniejsze miasto ameryka\u0144skiego stanu Georgia;"],"translations":["Atlanta"]}]


lexentry: pol/Atlantyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atlantyda
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccatl\u00e3n\u02c8t\u0268da"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) mityczna wyspa ca\u0142kowicie zniszczona przez trz\u0119sienie ziemi, le\u017c\u0105ca wed\u0142ug Platona na Oceanie Atlantyckim naprzeciw S\u0142up\u00f3w Heraklesa;"],"translations":["Atl\u00e2ntida"]}]


lexentry: pol/Atlantyk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atlantyk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8tl\u00e3nt\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (potocznie, potoczny) (zobacz) Ocean Atlantycki"],"translations":["Atl\u00e2ntico"]}]


lexentry: pol/Atlas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atlas
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8atlas"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Afryce;"],"translations":["cordilheira do Atlas"]}]


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Attyka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w \u015brodkowej Grecji le\u017c\u0105ca na P\u00f3\u0142wyspie Attyckim z Atenami jako g\u0142\u00f3wnym o\u015brodkiem;"],"translations":["\u00c1tica"]}]


lexentry: pol/Attyla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Attyla
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) w\u00f3dz Hun\u00f3w (ok. 406\u2013453 n.e.), kt\u00f3ry zjednoczy\u0142 plemiona hu\u0144skie i prowadzi\u0142 liczne najazdy na tereny Cesarstwa Rzymskiego"],"translations":["\u00c1tila"]}]


lexentry: pol/Augiasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Augiasz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) legendarny kr\u00f3l Elidy na Peloponezie, jeden z Argonaut\u00f3w, syn Heliosa;"],"translations":["A\u00fagias"]}]


lexentry: pol/Augsburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Augsburg
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8aw\u0261zburk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;"],"translations":["Augsburgo","Augusta"]}]


lexentry: pol/Aurora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aurora
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["aw\u02c8r\u0254ra"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa g\u0142\u00f3wnego planetoid, odkryta w 1867 r.;","(mitologia rzymska) bogini zorzy porannej, brzasku i \u015bwitu, uto\u017csamiana z greck\u0105 Eos;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Aurora"]}]


lexentry: pol/Auschwitz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Auschwitz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["= (historia, historyczny, historycznie) KL Auschwitz, niemiecki nazistowski ob\u00f3z koncentracyjny na przedmie\u015bciu O\u015bwi\u0119cimia"],"translations":["Auschwitz"]}]


lexentry: pol/Austin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austin
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;"],"translations":["Austin"]}]


lexentry: pol/Australia_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia Zachodnia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) najwi\u0119kszy stan Australii, zajmuje zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu;"],"translations":["Austr\u00e1lia Ocidental"]}]


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["aw\u02c8stral\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo obejmuj\u0105ce prawie ca\u0142y kontynent australijski;","(geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;"],"translations":["Austr\u00e1lia"]}]


lexentry: pol/Austria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8awstr\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie;"],"translations":["\u00c1ustria"]}]


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austro-Węgry
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccawstr\u0254\u203f\u02c8v\u025b\u0303\u014b\u0261r\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) pa\u0144stwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburg\u00f3w, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;"],"translations":["\u00c1ustria-Hungria"]}]


lexentry: pol/Awinion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Awinion
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8v\u02b2\u0129\u0272\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowej Francji nad Rodanem;"],"translations":["Avinh\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Azawad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azawad
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region w Afryce, w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Mali, zamieszka\u0142y przez Tuareg\u00f3w;"],"translations":["Azawad"]}]


lexentry: pol/Azazel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azazel
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) jeden z upad\u0142ych anio\u0142\u00f3w w mitologii hebrajskiej i muzu\u0142ma\u0144skiej;"],"translations":["Azazel"]}]


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azerbejdżan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccaz\u025br\u02c8b\u025bjd\u0361\u0292\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji ze stolic\u0105 w Baku;"],"translations":["Azerbaij\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azja Mniejsza
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8az\u02b2ja \u02c8m\u02b2\u0272\u025b\u0307j\u0283a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) p\u00f3\u0142wysep w zachodniej Azji, tworz\u0105cy pomost l\u0105dowy \u0142\u0105cz\u0105cy ten kontynent z Europ\u0105;"],"translations":["\u00c1sia Menor"]}]


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region Azji sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z P\u00f3\u0142wyspu Indochi\u0144skiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipi\u0144skimi, obejmuj\u0105cy Birm\u0119, Tajlandi\u0119, Kambod\u017c\u0119, Laos, Wietnam, Malezj\u0119, Singapur, Indonezj\u0119, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;"],"translations":["Sueste asi\u00e1tico"]}]


lexentry: pol/Azja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8az\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119kszy kontynent na Ziemi;"],"translations":["\u00c1sia"]}]


lexentry: pol/Azja_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azja Środkowa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region Azji wyr\u00f3\u017cniany w geografii historycznej i politycznej;"],"translations":["\u00c1sia Central"]}]


lexentry: pol/Azory__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azory
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["a\u02c8z\u0254r\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, region autonomiczny Portugalii;"],"translations":["A\u00e7ores"]}]


lexentry: pol/Aztek__rzeczownik__1
written_rep: Aztek
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek historycznego india\u0144skiego plemienia z Ameryki \u015arodkowej;"],"translations":["asteca"]}]


lexentry: pol/Ałmaty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ałmaty
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119ksze miasto Kazachstanu, do 1997 stolica kraju;"],"translations":["Almaty"]}]


lexentry: pol/BDSM__skrótowiec__1
written_rep: BDSM
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["(seksuologia, seksuologiczny) spektrum dobrowolnych relacji i zachowa\u0144 seksualnych z zakresu dominacji, zadawania b\u00f3lu, dyscypliny, kar i niewolenia;"],"translations":["BDSM"]}]


lexentry: pol/BJRM__skrótowiec__1
written_rep: BJRM
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u02ccb\u025b\u203fj\u0254t\u203f\u025br\u203f\u02c8\u025b\u0303m"]
sense_groups:
[{"senses":["= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) By\u0142a Jugos\u0142owia\u0144ska Republika Macedonii"],"translations":["ARJM"]}]


lexentry: pol/BRICS__skrótowiec__1
written_rep: BRICS
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;"],"translations":["BRICS"]}]


lexentry: pol/BWP__rzeczownik__1
written_rep: BWP
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["= (wojskowo\u015b\u0107, wojskowy) bojowy w\u00f3z piechoty;"],"translations":["VCI"]}]


lexentry: pol/Baal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baal
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (mitologia, mitologiczny) staro\u017cytne b\u00f3stwo semickie, kt\u00f3re czczono g\u0142\u00f3wnie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; b\u00f3g burzy, deszczu i urodzaju"],"translations":["Baal"]}]


lexentry: pol/Baba_Jaga__rzeczownik__1
written_rep: Baba Jaga
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8baba \u02c8ja\u0261a"]
sense_groups:
[{"senses":["(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) posta\u0107 ba\u015bniowa wyobra\u017cana jako brzydka starucha; uosobienie z\u0142a"],"translations":["Baba Iaga"]}]


lexentry: pol/Babel__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Babel
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) biblijna wie\u017ca opisana w Ksi\u0119dze Rodzaju"],"translations":["Babel"]}]


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilon
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ba\u02c8b\u02b2il\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(staro\u017cytno\u015b\u0107) (geografia, geograficzny) staro\u017cytne miasto po\u0142o\u017cone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;"],"translations":["Babil\u00f4nia","Babil\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbab\u02b2i\u02c8l\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne pa\u0144stwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;"],"translations":["Babil\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Bachus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bachus
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8baxus"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia rzymska) (zobacz) [[Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater]]"],"translations":["Baco"]}]


lexentry: pol/Badenia-Wirtembergia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Badenia-Wirtembergia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbad\u025b\u0303\u0272a\u203fv\u02b2irt\u025b\u0303m\u02c8b\u025br\u02b2\u025fja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraj zwi\u0105zkowy w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Niemiec;"],"translations":["Baden-W\u00fcrttemberg"]}]


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahamy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ba\u02c8x\u00e3m\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;"],"translations":["Baamas","Bahamas"]},{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo wyspiarskie w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["Bahamas"]}]


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahrajn
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8baxrajn"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji ze stolic\u0105 w Manamie;"],"translations":["Bahrein","Bar\u00e9m"]}]


lexentry: pol/Bajkał__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bajkał
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8bajkaw"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) jezioro w Azji, najstarsze i najg\u0142\u0119bsze na \u015bwiecie;"],"translations":["Baikal"]}]


lexentry: pol/Bajkonur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bajkonur
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;"],"translations":["Baiconur"]}]


lexentry: pol/Bajonna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bajonna
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowo-zachodniej Francji;"],"translations":["Baiona"]}]


lexentry: pol/Baktria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baktria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytna nazwa krainy po\u0142o\u017conej obecnie w p\u00f3\u0142nocnym Afganistanie mi\u0119dzy Amu-Dari\u0105 a Hindukuszem;"],"translations":["B\u00e1ctria"]}]


lexentry: pol/Baku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baku
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8baku"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Azerbejd\u017canu;"],"translations":["Bacu","Baku"]}]


lexentry: pol/Baldwin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baldwin
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8baldv\u02b2\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Valdivino"]}]


lexentry: pol/Baleary__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baleary
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag w zachodniej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego;"],"translations":["Baleares"]}]


lexentry: pol/Bali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bali
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa w archipelagu Ma\u0142ych Wysp Sundajskich;"],"translations":["Bali"]}]


lexentry: pol/Baltimore__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baltimore
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119ksze miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Baltimore"]}]


lexentry: pol/Bandar_Seri_Begawan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bandar Seri Begawan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u028cnd\u0259r\u02c8s\u025brib\u0259\u02c8g\u0251w\u0259n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Brunei;"],"translations":["Bandar Seri Begau\u00e3"]}]


lexentry: pol/Bangi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u00e3\u014b\u02b2\u025fi"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Republiki \u015arodkowoafryka\u0144skiej;"],"translations":["Bangui"]}]


lexentry: pol/Bangkok__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangkok
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u00e3\u014bk\u02d0\u0254k"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Tajlandii;"],"translations":["Banguecoque","Bangkok"]}]


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangladesz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u00e3\u014b\u0261\u02c8lad\u025b\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji ze stolic\u0105 w Dhace;"],"translations":["Bangladesh","Bangladeche"]}]


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baran
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8bar\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w kt\u00f3rym S\u0142o\u0144ce znajduje si\u0119 od 21 marca do 19 (20) kwietnia;","(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbi\u00f3r nieba p\u00f3\u0142nocnego, w Polsce widoczny jesieni\u0105 i zim\u0105;"],"translations":["\u00c1ries","Carneiro"]}]


lexentry: pol/Baranek_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baranek Boży
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ba\u02c8r\u00e3n\u025b\u0261 \u02c8b\u0254\u0292\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytu\u0142 Jezusa Chrystusa, nawi\u0105zuj\u0105cy do jego ofiary na krzy\u017cu i starotestamentowych proroctw;"],"translations":["Cordeiro de Deus"]}]


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbados
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bar\u02c8bad\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej ze stolic\u0105 w Bridgetown;"],"translations":["Barbados"]}]


lexentry: pol/Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbuda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa po\u0142o\u017cona na Morzu Karaibskim, zaliczaj\u0105ca si\u0119 do Wysp Nawietrznych, wchodz\u0105ca w sk\u0142ad pa\u0144stwa Antigua i Barbuda;"],"translations":["Barbuda"]}]


lexentry: pol/Barcelona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barcelona
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbart\u0361s\u025b\u02c8l\u0254\u0303na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;"],"translations":["Barcelona"]}]


lexentry: pol/Bari__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bari
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bari"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we W\u0142oszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);"],"translations":["Bari"]}]


lexentry: pol/Barnaba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barnaba
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bar\u02c8naba"]
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Barnab\u00e9"]}]


lexentry: pol/Barnauł__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barnauł
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, w Kraju A\u0142tajskim, nad Obem;"],"translations":["Barnaul"]}]


lexentry: pol/Baruch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baruch
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Baruque"]}]


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
written_rep: Bask
part_of_speech: noun
pronuns: ["bask"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek narodu zamieszkuj\u0105cego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatok\u0105 Biskajsk\u0105;"],"translations":["basco"]}]


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
written_rep: Baskijka
part_of_speech: noun
pronuns: ["ba\u02c8s\u02b2cijka"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Bask\u00f3w, przedstawicielka narodu zamieszkuj\u0105cego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatok\u0105 Biskajsk\u0105"],"translations":["basco"]}]


lexentry: pol/Basra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Basra
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowym Iraku, po\u0142o\u017cone nad rzek\u0105 Szatt al-Arab;"],"translations":["Ba\u00e7or\u00e1"]}]


lexentry: pol/Basseterre__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Basseterre
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbas\u02d0\u025b\u02c8t\u025br\u02d0\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Saint Kitts i Nevis;"],"translations":["Basse-Terre"]}]


lexentry: pol/Bastia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bastia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) g\u0142\u00f3wne miasto handlowe i przemys\u0142owe na Korsyce we Francji;"],"translations":["Bastia"]}]


lexentry: pol/Baszkortostan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baszkortostan
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) autonomiczna republika, wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej;"],"translations":["Bascortost\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Batman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Batman
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8batm\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater film\u00f3w i komiks\u00f3w;"],"translations":["Batman"]}]


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bawaria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["ba\u02c8var\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) kraj zwi\u0105zkowy w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Republiki Federalnej Niemiec ze stolic\u0105 w Monachium;"],"translations":["Baviera","Bav\u00e1ria"]}]


lexentry: pol/Bazylea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bazylea
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbaz\u0268\u02c8l\u025ba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) miasto w Szwajcarii;"],"translations":["Basileia"]}]


lexentry: pol/Bazylisa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bazylisa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Vasilisa"]}]


lexentry: pol/Bałkany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bałkany
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["baw\u02c8k\u00e3n\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region Europy, obejmuj\u0105cy w przybli\u017ceniu obszar P\u00f3\u0142wyspu Ba\u0142ka\u0144skiego;"],"translations":["Balc\u00e3s","B\u00e1lc\u00e3s"]}]


lexentry: pol/Bałtyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bałtyka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["baw\u02c8t\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geologia, geologiczny) kraton stanowi\u0105cy do ko\u0144ca ordowiku samodzielny kontynent;"],"translations":["B\u00e1ltica"]}]


lexentry: pol/Beduin__rzeczownik__1
written_rep: Beduin
part_of_speech: noun
pronuns: ["b\u025b\u02c8du<sup>j</sup>\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek koczowniczych lub p\u00f3\u0142koczowniczych plemion kraj\u00f3w arabskich;"],"translations":["bedu\u00edno"]}]


lexentry: pol/Beduinka__rzeczownik__1
written_rep: Beduinka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onkini koczowniczych lub p\u00f3\u0142koczowniczych plemion kraj\u00f3w arabskich;"],"translations":["bedu\u00edna"]}]


lexentry: pol/Bejrut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bejrut
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u025bjrut"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Azji, na Bliskim Wschodzie, stolica Libanu;"],"translations":["Beirute"]}]


lexentry: pol/Belfast__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belfast
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u025blfast"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Irlandii P\u00f3\u0142nocnej,"],"translations":["Belfast"]}]


lexentry: pol/Belgia__rzeczownik__1
written_rep: Belgia
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u025bl\u02b2\u025fja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie Zachodniej ze stolic\u0105 w Brukseli;"],"translations":["B\u00e9lgica"]}]


lexentry: pol/Belial__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belial
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) jeden z upad\u0142ych anio\u0142\u00f3w w judaizmie i chrze\u015bcija\u0144stwie;"],"translations":["Beliel"]}]


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belize
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u025b\u02c8l\u02b2iz\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej ze stolic\u0105 w Belmopanie;"],"translations":["Belize"]}]


lexentry: pol/Beludżystan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beludżystan
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w po\u0142udniowo-zachodnim Pakistanie;","(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w po\u0142udniowo-zachodniej Azji;"],"translations":["Baluchist\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Belzebub__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belzebub
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrze\u015bcija\u0144stwie: demon, w\u0142adca piekie\u0142 i z\u0142ych duch\u00f3w;"],"translations":["Belzebu"]}]


lexentry: pol/Beneluks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beneluks
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u025b\u0303\u02c8n\u025bluks"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z trzech s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;"],"translations":["Benelux"]}]


lexentry: pol/Benewent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Benewent
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w regionie Kampania, w prowincji Benewent (1.2);"],"translations":["Benevento"]}]


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bengal
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u025b\u0303\u014b\u0261al"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Po\u0142udniowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej cz\u0119\u015bci Niziny Hindusta\u0144skiej, nad Zatok\u0105 Bengalsk\u0105;"],"translations":["Bengala"]}]


lexentry: pol/Bengalczyk__rzeczownik__1
written_rep: Bengalczyk
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek azjatyckiego narodu pos\u0142uguj\u0105cego si\u0119 j\u0119zykiem bengalskim i zamieszkuj\u0105cego krain\u0119 historyczn\u0105 Bengal"],"translations":["bengali"]}]


lexentry: pol/Bengalka__rzeczownik__1
written_rep: Bengalka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onkini azjatyckiego narodu pos\u0142uguj\u0105cego si\u0119 j\u0119zykiem bengalskim i zamieszkuj\u0105cego krain\u0119 historyczn\u0105 Bengal"],"translations":["bengali"]}]


lexentry: pol/Benin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Benin
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u025b\u0303\u0272\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Benim"]}]


lexentry: pol/Beocja__rzeczownik__1
written_rep: Beocja
part_of_speech: noun
pronuns: ["b\u025b\u02c8\u0254t\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w \u015brodkowej Grecji;","(geografia, geograficzny) nomos w \u015brodkowej Grecji"],"translations":["Be\u00f3cia"]}]


lexentry: pol/Berber__rzeczownik__1
written_rep: Berber
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u025brb\u025br"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec p\u00f3\u0142nocnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;"],"translations":["berbere"]}]


lexentry: pol/Berberia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Berberia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludno\u015b\u0107 berberyjsk\u0105;"],"translations":["Berberia"]}]


lexentry: pol/Bergamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bergamo
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w Lombardii;"],"translations":["B\u00e9rgamo"]}]


lexentry: pol/Berlin_Zachodni__rzeczownik__1
written_rep: Berlin Zachodni
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u025brl\u02b2\u0129n za\u02c8x\u0254d\u02b2\u0272i"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniej\u0105ca w latach 1949\u20131990, po\u0142o\u017cona w zachodniej cz\u0119\u015bci Berlina;"],"translations":["Berlim Ocidental"]}]


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bermudy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u025br\u02c8mud\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zale\u017cne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);"],"translations":["Bermudas"]}]


lexentry: pol/Berno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Berno
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u025brn\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Szwajcarii;","(geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;"],"translations":["Berna"]}]


lexentry: pol/Besarabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Besarabia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina po\u0142o\u017cona mi\u0119dzy Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona mi\u0119dzy Mo\u0142dawi\u0119 i Ukrain\u0119;"],"translations":["Bessar\u00e1bia"]}]


lexentry: pol/Betel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Betel
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto wymienione w Biblii, uto\u017csamiane z ruinami w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Bajtin na Zachodnim Brzegu;"],"translations":["Betel"]}]


lexentry: pol/Betelgeza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Betelgeza
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) czerwony nadolbrzym w Orionie;"],"translations":["Betelgeuse"]}]


lexentry: pol/Betesda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Betesda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa antycznej sadzawki zlokalizowanej w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci starej Jerozolimy;"],"translations":["Betesda"]}]


lexentry: pol/Betlejem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Betlejem
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u025b\u02c8tl\u025bj\u025b\u0303m"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Palestyny;"],"translations":["Bel\u00e9m"]}]


lexentry: pol/Bhubaneswar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bhubaneswar
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Indiach, stolica stanu Orisa;"],"translations":["Bhubaneswar"]}]


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bhutan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8but\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji ze stolic\u0105 w Thimphu;"],"translations":["But\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Biafra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Biafra
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) pa\u0144stwo istniej\u0105ce w latach 1967\u20131970 w Afryce, na wybrze\u017cu obecnej Nigerii;","(geografia, geograficzny) kraina w po\u0142udniowo-wschodniej Nigerii"],"translations":["Biafra"]},{"senses":["(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) zatoka Bonny;"],"translations":["golfo de Bonny"]}]


lexentry: pol/Bianka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bianka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u02b2j\u00e3\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Urana;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Bianca"]}]


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
written_rep: Białorusin
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccb\u02b2jaw\u0254\u02c8ru\u0255\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) osoba narodowo\u015bci bia\u0142oruskiej, obywatel Bia\u0142orusi, mieszkaniec Bia\u0142orusi"],"translations":["bielorrusso"]}]


lexentry: pol/Białorusinka__rzeczownik__1
written_rep: Białorusinka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccb\u02b2jaw\u0254ru\u02c8\u0255\u0129\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci bia\u0142oruskiej, obywatelka Bia\u0142orusi, mieszkanka Bia\u0142orusi"],"translations":["bielorrusa"]}]


lexentry: pol/Białoruś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Białoruś
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u02b2ja\u02c8w\u0254ru\u0255"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie;"],"translations":["Bielorr\u00fassia","Belarus"]}]


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Biały Dom
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stan\u00f3w Zjednoczonych w Waszyngtonie;"],"translations":["Casa Branca"]}]


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
written_rep: Biblia
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u02b2ibl\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbi\u00f3r ksi\u0105g, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez \u017cyd\u00f3w i chrze\u015bcijan za natchnione przez Boga;"],"translations":["B\u00edblia"]}]


lexentry: pol/Biełgorod__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Biełgorod
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej cz\u0119\u015bci Rosji, nad rzek\u0105 Doniec, stolica obwodu bie\u0142gorodzkiego;"],"translations":["Belgorod"]}]


lexentry: pol/Birma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Birma
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u02b2irma"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Mjanma"],"translations":["Birm\u00e2nia"]}]


lexentry: pol/Birobidżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Birobidżan
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, po\u0142o\u017cone na Dalekim Wschodzie, mi\u0119dzy rzekami Bir\u0105 i Bid\u017canem;"],"translations":["Birobidjan"]}]


lexentry: pol/Bitynia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bitynia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;"],"translations":["Bit\u00ednia"]}]


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bizancjum
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u02b2i\u02c8z\u00e3nt\u0361s\u02b2j\u0169m"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto nad cie\u015bnin\u0105 Bosfor, nad zatok\u0105 Z\u0142otego Rogu; p\u00f3\u017aniej Konstantynopol; obecnie Stambu\u0142;"],"translations":["Biz\u00e2ncio"]}]


lexentry: pol/Bizantyjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Bizantyjczyk
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Bizancjum (cesarstwa bizantyjskiego)"],"translations":["bizantina"]}]


lexentry: pol/Bizerta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bizerta
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w p\u00f3\u0142nocnej Tunezji, port nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym;"],"translations":["Bizerta"]}]


lexentry: pol/Bliski_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bliski Wschód
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8bl\u02b2is\u02b2ci \u02c8fsxut"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) obszar na styku Europy, Afryki i po\u0142udniowo-zachodniej Azji;"],"translations":["Pr\u00f3ximo Oriente","Oriente Pr\u00f3ximo"]}]


lexentry: pol/Bliźniak__rzeczownik__1
written_rep: Bliźniak
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8bl\u02b2i\u0291\u0272ak"]
sense_groups:
[{"senses":["(potocznie, potoczny) osoba urodzona pod znakiem Bli\u017ani\u0105t"],"translations":["g\u00e9meo"]}]


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bliźnięta
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bl\u02b2i\u0291\u02c8\u0272\u025b\u0303nta"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w kt\u00f3rym S\u0142o\u0144ce znajduje si\u0119 od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca;","(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbi\u00f3r nieba p\u00f3\u0142nocnego, w Polsce widoczny zim\u0105 i wiosn\u0105;"],"translations":["G\u00eameos","G\u00e9meos"]}]


lexentry: pol/Bogarodzica__rzeczownik__1
written_rep: Bogarodzica
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(staropolski) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;"],"translations":["M\u00e3e de Deus"]}]


lexentry: pol/Bogarodzicielka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bogarodzicielka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(teologia, teologiczny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;"],"translations":["M\u00e3e de Deus"]}]


lexentry: pol/Bogurodzica__rzeczownik__1
written_rep: Bogurodzica
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;"],"translations":["M\u00e3e de Deus"]}]


lexentry: pol/Boh__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boh
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254x"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie maj\u0105ca \u017ar\u00f3d\u0142a na Podolu, uchodz\u0105ca do Morza Czarnego;"],"translations":["Bug Meridional"]}]


lexentry: pol/Bohemia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bohemia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254\u02c8x\u025b\u0303m\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 371;"],"translations":["Bo\u00e9mia"]}]


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boliwia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254\u02c8l\u02b2iv\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Ameryki Po\u0142udniowej, ze stolic\u0105 w Sucre;"],"translations":["Bol\u00edvia"]}]


lexentry: pol/Bollywood__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bollywood
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(potocznie, potoczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) indyjski przemys\u0142 filmowy;"],"translations":["Bollywood"]}]


lexentry: pol/Bolonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bolonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254\u02c8l\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto po\u0142o\u017cone mi\u0119dzy Padem a Apeninami w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech;"],"translations":["Bolonha"]}]


lexentry: pol/Bolzano__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bolzano
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech w regionie Trydent-G\u00f3rna Adyga;"],"translations":["Bolzano"]}]


lexentry: pol/Bordeaux__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bordeaux
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254r\u02c8d\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we Francji, stolica regionu Akwitania;"],"translations":["Bord\u00e9us"]}]


lexentry: pol/Bordżomi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bordżomi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uzdrowiskowe w Gruzji, w regionie Samcche-D\u017cawachetia;"],"translations":["Borjomi"]}]


lexentry: pol/Boreasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boreasz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254\u02c8r\u025ba\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie wiatru p\u00f3\u0142nocnego, uto\u017csamiany z rzymskim Akwilonem;"],"translations":["B\u00f3reas"]}]


lexentry: pol/Borneo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Borneo
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254r\u02c8n\u025b\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa w Archipelagu Malajskim;"],"translations":["Born\u00e9u"]}]


lexentry: pol/Bornholm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bornholm
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254rn\u0325x\u0254lm"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) du\u0144ska wyspa w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Ba\u0142tyku;"],"translations":["Bornholm"]}]


lexentry: pol/Boryspol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boryspol
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;"],"translations":["Boryspil"]}]


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bosfor
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254sf\u0254r"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina \u0142\u0105cz\u0105ca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielaj\u0105ca Europ\u0119 od Azji;"],"translations":["B\u00f3sforo"]}]


lexentry: pol/Boston__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boston
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254st\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast, miejscowo\u015bci (i tym podobne, i temu podobne);"],"translations":["Boston"]}]


lexentry: pol/Boszniak__rzeczownik__1
written_rep: Boszniak
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0283\u02b2\u0272ak"]
sense_groups:
[{"senses":["przedstawiciel narodu po\u0142udniowos\u0142owia\u0144skiego, zamieszkuj\u0105cego Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119, uto\u017csamiany z wyznaniem muzu\u0142ma\u0144skim;"],"translations":["bosn\u00edaco"]}]


lexentry: pol/Botswana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Botswana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0254ts\u02c8f\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Botsuana","Botswana"]}]


lexentry: pol/Bośnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bośnia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0255\u0272a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w po\u0142udniowej Europie;"],"translations":["B\u00f3snia"]}]


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bośnia i Hercegowina
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0255\u0272a \u02cci\u203fx\u025brt\u0361s\u025b\u0261\u0254\u02c8v\u02b2\u0129na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie na P\u00f3\u0142wyspie Ba\u0142ka\u0144skim ze stolic\u0105 w Sarajewie;"],"translations":["B\u00f3snia e Herzegovina","B\u00f3snia-Herzeg\u00f3vina"]}]


lexentry: pol/Bośniak__rzeczownik__1
written_rep: Bośniak
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0255\u0272ak"]
sense_groups:
[{"senses":["mieszkaniec Bo\u015bni, obywatel Bo\u015bni i Hercegowiny"],"translations":["b\u00f3snio"]}]


lexentry: pol/Boże_Ciało__rzeczownik__1
written_rep: Boże Ciało
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0292\u025b \u02c8t\u0361\u0255aw\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Ko\u015bciele katolickim Uroczysto\u015b\u0107 Naj\u015bwi\u0119tszego Cia\u0142a i Krwi Pa\u0144skiej;"],"translations":["Corpus Christi"]}]


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boże Narodzenie
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0254\u0292\u025b \u02ccnar\u0254\u02c8d\u0361z\u025b\u0303\u0272\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrze\u015bcija\u0144stwie: \u015bwi\u0119to obchodzone 25 i 26 grudnia, w kt\u00f3rym wspomina si\u0119 narodzenie Jezusa Chrystusa;"],"translations":["Natal"]}]


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brabancja Północna
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na po\u0142udniu Holandii ze stolic\u0105 w \u2019s-Hertogenbosch;"],"translations":["Brabante do Norte"]}]


lexentry: pol/Brabancja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brabancja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) kraina historyczna obejmuj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 obecnej Belgii i Holandii, w \u015bredniowieczu tworzy\u0142a niezale\u017cne ksi\u0119stwo;"],"translations":["Brabante"]}]


lexentry: pol/Brandenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brandenburg
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8br\u00e3nd\u025b\u0303nburk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (skr\u00f3t, skr\u00f3towiec, skr\u00f3towo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju zwi\u0105zkowym Brandenburgia, po\u0142o\u017cone nad rzek\u0105 Hawel\u0105;"],"translations":["Brandeburgo"]}]


lexentry: pol/Brandenburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brandenburgia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) kraj zwi\u0105zkowy w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Republiki Federalnej Niemiec ze stolic\u0105 w Poczdamie;"],"translations":["Brandemburgo"]}]


lexentry: pol/Bratysława__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bratysława
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccbrat\u0268\u02c8swava"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica i najwi\u0119ksze miasto S\u0142owacji;"],"translations":["Bratislava"]}]


lexentry: pol/Brazylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brazylia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bra\u02c8z\u0268l\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Brasil"]}]


lexentry: pol/Brema__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brema
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8br\u025b\u0303ma"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocnych Niemczech nad Wezer\u0105;"],"translations":["Bremen"]}]


lexentry: pol/Brenna__rzeczownik__1
written_rep: Brenna
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8br\u025b\u0303n\u02d0a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) pras\u0142owia\u0144ska twierdza nad Hawel\u0105 w Brandenburgii;"],"translations":["Brandeburgo"]}]


lexentry: pol/Brenner__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brenner
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8br\u025b\u0303n\u025br"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) jedna z najwa\u017cniejszych alpejskich prze\u0142\u0119czy na granicy Austrii i W\u0142och;"],"translations":["Brennero"]}]


lexentry: pol/Brest__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brest
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["br\u025bst"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, w regionie Bretania;"],"translations":["Brest"]}]


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bretania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["br\u025b\u02c8t\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Francji;"],"translations":["Bretanha"]}]


lexentry: pol/Briańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Briańsk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej cz\u0119\u015bci Rosji, nad Desn\u0105, stolica obwodu bria\u0144skiego;"],"translations":["Briansk"]}]


lexentry: pol/Brindisi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brindisi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto portowe i gmina we W\u0142oszech, w Apulii, po\u0142o\u017cone na P\u00f3\u0142wyspie Salenty\u0144skim;"],"translations":["Brindisi"]}]


lexentry: pol/Bristol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bristol
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8br\u02b2ist\u0254l"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w po\u0142udniowo-zachodniej Anglii;"],"translations":["Bristol"]}]


lexentry: pol/Brno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brno
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["brn\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 2889;","(geografia, geograficzny) miasto w Czechach;"],"translations":["Brno"]}]


lexentry: pol/Bronx__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bronx
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) hrabstwo w stanie Nowy Jork w USA","(geografia, geograficzny) (administracja) okr\u0119g (potocznie okre\u015blany \u201edzielnic\u0105\u201d) Nowego Jorku w USA, obejmuj\u0105cy p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 aglomeracji;"],"translations":["Bronx"]}]


lexentry: pol/Brooklyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brooklyn
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) dzielnica Nowego Jorku;"],"translations":["Brooklin"]}]


lexentry: pol/Brugia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brugia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Belgii, o\u015brodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;"],"translations":["Bruges"]}]


lexentry: pol/Brunei__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brunei
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["br\u0169\u02c8n\u025bji"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Azji;"],"translations":["Brunei"]}]


lexentry: pol/Brunszwik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brunszwik
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w \u015brodkowych Niemczech, w kraju zwi\u0105zkowym Dolna Saksonia;"],"translations":["Brunsvique"]}]


lexentry: pol/Bryt__rzeczownik__1
written_rep: Bryt
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) cz\u0142onek ludu celtyckiego zamieszkuj\u0105cego Brytani\u0119 przed najazdem Angl\u00f3w i Sas\u00f3w;"],"translations":["brit\u00e2nica"]}]


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytania
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmuj\u0105ca dzisiejsz\u0105 Wielk\u0105 Brytani\u0119, krain\u0119 zamieszkiwan\u0105 przez Bryt\u00f3w","(rzadki, rzadko u\u017cywany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okre\u015blenie na Wielk\u0105 Brytani\u0119 lub ca\u0142e Imperium Brytyjskie"],"translations":["Bretanha"]}]


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
part_of_speech: properNoun
pronuns:
["br\u0268\u02c8t\u0268js\u02b2c\u025b \u02c8v\u0268sp\u0268 d\u0361\u0291\u025b\u02c8v\u02b2it\u0361\u0283\u025b"]

sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zale\u017cne w Ameryce \u015arodkowej, w basenie Morza Karaibskiego;"],"translations":["Ilhas Virgens Brit\u00e2nicas"]}]


lexentry: pol/Bryzgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bryzgowia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w po\u0142udniowo-zachodnich Niemczech, mi\u0119dzy Renem a Schwarzwaldem;"],"translations":["Brisg\u00f3via"]}]


lexentry: pol/Brześć__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brześć
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na Bia\u0142orusi, przy granicy z Polsk\u0105;"],"translations":["Brest"]}]


lexentry: pol/Bucefał__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bucefał
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) ko\u0144 Aleksandra Wielkiego;"],"translations":["Buc\u00e9falo"]}]


lexentry: pol/Buchara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Buchara
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Uzbekistanie nad rzek\u0105 Zarafszan, stolica wilajetu bucharskiego;"],"translations":["Bucara"]}]


lexentry: pol/Budapeszt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Budapeszt
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bu\u02c8dap\u025b\u0283t"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) (urz\u0119dowy) stolica W\u0119gier;"],"translations":["Budapeste"]}]


lexentry: pol/Budda__rzeczownik__1
written_rep: Budda
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8bud\u02d0a"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) za\u0142o\u017cyciel buddyzmu;"],"translations":["Buda"]}]


lexentry: pol/Budziszyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Budziszyn
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bu\u02c8d\u0361\u0291i\u0283\u0268\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;"],"translations":["Bautzen"]}]


lexentry: pol/Buenos_Aires__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Buenos Aires
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto, stolica Argentyny;"],"translations":["Buenos Aires"]}]


lexentry: pol/Bug__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bug
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["buk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka p\u0142yn\u0105ca przez terytorium Polski, Ukrainy i Bia\u0142orusi;"],"translations":["nariz"]}]


lexentry: pol/Burgas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burgas
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Bu\u0142garii nad Morzem Czarnym;"],"translations":["Burgas"]}]


lexentry: pol/Burgenland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burgenland
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bur\u02c8\u0261\u025b\u0303nl\u00e3nt"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysuni\u0119ty na wsch\u00f3d kraj zwi\u0105zkowy Austrii;"],"translations":["Burgenland"]}]


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burgundia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bur\u02c8\u0261\u0169nd\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny po\u0142o\u017cony w centralnej Francji;"],"translations":["Borgonha"]}]


lexentry: pol/Buriacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Buriacja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bur\u02b2\u02c8jat\u0361s.ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej;"],"translations":["Buri\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burkina Faso
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bur\u02b2\u02c8c\u0129na \u02c8fas\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w zachodniej Afryce;"],"translations":["Burquina Faso","Burkina Faso"]}]


lexentry: pol/Burundi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burundi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["bu\u02c8r\u0169nd\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Bur\u00fandi","Burundi"]}]


lexentry: pol/Bułgar__rzeczownik__1
written_rep: Bułgar
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8buw\u0261ar"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci bu\u0142garskiej, obywatel Bu\u0142garii, mieszkaniec Bu\u0142garii"],"translations":["b\u00falgaro"]}]


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bułgaria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["buw\u02c8\u0261ar\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w po\u0142udniowej Europie ze stolic\u0105 w Sofii;"],"translations":["Bulg\u00e1ria"]}]


lexentry: pol/Bułgarka__rzeczownik__1
written_rep: Bułgarka
part_of_speech: noun
pronuns: ["buw\u02c8\u0261arka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci bu\u0142garskiej, obywatelka Bu\u0142garii, mieszkanka Bu\u0142garii"],"translations":["b\u00falgara"]}]


lexentry: pol/Byblos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Byblos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w \u015brodkowym Libanie na wybrze\u017cu Morza \u015ar\u00f3dziemnego, centrum administracyjne dystryktu D\u017cubajl;"],"translations":["Biblos"]}]


lexentry: pol/Bydgoszcz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bydgoszcz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8b\u0268d\u0261\u0254\u0283t\u0361\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) du\u017ce miasto w Polsce, stolica wojew\u00f3dztwa kujawsko-pomorskiego;"],"translations":["Bydgoszcz"]}]


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Byk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["b\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w kt\u00f3rym S\u0142o\u0144ce znajduje si\u0119 od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja","(astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbi\u00f3r nieba p\u00f3\u0142nocnego, w Polsce widoczny jesieni\u0105 i zim\u0105;"],"translations":["Touro","Taurus"]}]


lexentry: pol/Była_Jugosłowiańska_Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
pronuns:
["\u02c8b\u0268wa \u02ccju\u0261\u0254sw\u0254\u02c8v\u02b2j\u00e4\u0303j\u0303ska r\u025b\u02c8publ\u02b2ika \u02ccmat\u0361s\u025b\u02c8d\u0254\u0303\u0272ji"]

sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii u\u017cywana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ"],"translations":["Antiga Rep\u00fablica Jugoslava de Maced\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Bóg_Ojciec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bóg Ojciec
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrze\u015bcija\u0144stwie: pierwsza osoba Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej;"],"translations":["Deus, o Pai"]}]


lexentry: pol/Bóg__rzeczownik__1
written_rep: Bóg
part_of_speech: noun
pronuns: ["buk"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) b\u00f3g w religii monoteistycznej;"],"translations":["Deus"]}]


lexentry: pol/Bóg_pomaga_tym,_co_sami_sobie_pomagają__przysłowie__1
written_rep: Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają
part_of_speech: proverb
pronuns:
["\u02c8buk p\u0254\u0303\u02c8ma\u0261a \u02c8t\u0268\u0303m \u02c8t\u0361s\u0254 \u02c8s\u00e3m\u02b2i \u02c8s\u0254b\u02b2j\u025b \u02ccp\u0254\u0303ma\u02c8\u0261aj\u0254\u0303w\u0303"]

sense_groups:
[{"senses":["je\u015bli chcesz co\u015b osi\u0105gn\u0105\u0107, dzia\u0142aj, a nie b\u0105d\u017a bierny; pom\u00f3\u017c losowi, a nie tylko czekaj na mann\u0119 z nieba"],"translations":["Deus ajuda quem se ajuda"]}]


lexentry: pol/Błagowieszczeńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Błagowieszczeńsk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, nad Amurem;"],"translations":["Blagoveshchensk"]}]


lexentry: pol/Cagliari__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cagliari
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, stolica autonomicznego regionu Sardynia;"],"translations":["Cagliari"]}]


lexentry: pol/Cambridge__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cambridge
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto uniwersyteckie w Wielkiej Brytanii, w Anglii Wschodniej;"],"translations":["Cambridge"]}]


lexentry: pol/Cannes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cannes
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji na Lazurowym Wybrze\u017cu;"],"translations":["Cannes"]}]


lexentry: pol/Carcassonne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Carcassonne
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowej Francji, w Oksytanii"],"translations":["Carcassonne"]}]


lexentry: pol/Casablanca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Casablanca
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119ksze miasto Maroka;"],"translations":["Casablanca"]}]


lexentry: pol/Catanzaro__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Catanzaro
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) w\u0142oska prowincja po\u0142o\u017cona na po\u0142udniu kraju, w Kalabrii;","(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowych W\u0142oszech, stolica regionu Kalabria i prowincji Catanzaro (1.2);"],"translations":["Catanzaro"]}]


lexentry: pol/Cchinwali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cchinwali
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) najwi\u0119ksze miasto i de facto stolica nieuznawanego pa\u0144stwa Osetii Po\u0142udniowej, de iure za\u015b miasto w Gruzji;"],"translations":["Tskhinvali"]}]


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cefeusz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361s\u025b\u02c8f\u025b<sup>w</sup>u\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) kr\u00f3l Etiopii, syn Belosa oraz m\u0105\u017c Kasjopei i ojciec Andromedy, po \u015bmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbi\u00f3r Cefeusza (2.1);","(mitologia grecka) kr\u00f3l Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonaut\u00f3w;"],"translations":["Cefeu"]}]


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Cefeusz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361s\u025b\u02c8f\u025b<sup>w</sup>u\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbi\u00f3r nieba p\u00f3\u0142nocnego, w Polsce widoczny ca\u0142y rok;"],"translations":["Cefeu"]}]


lexentry: pol/Cejlon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cejlon
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u025bjl\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim;"],"translations":["Ceil\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Celebes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361s\u025b\u02c8l\u025bb\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Archipelagu Malajskiego;"],"translations":["Celebes"]}]


lexentry: pol/Celt__rzeczownik__1
written_rep: Celt
part_of_speech: noun
pronuns: ["t\u0361s\u025blt"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) cz\u0142onek grupy lud\u00f3w indoeuropejskich wywodz\u0105cych si\u0119 z \u015brodkowej Europy"],"translations":["celta"]}]


lexentry: pol/Centaur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Centaur
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u025b\u0303ntawr"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbior\u00f3w nieba po\u0142udniowego;"],"translations":["Centauro"]}]


lexentry: pol/Cerber__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cerber
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u025brb\u025br"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) trzyg\u0142owy pies o w\u0119\u017cowym ogonie, strzeg\u0105cy bram Hadesu;"],"translations":["C\u00e9rbero"]}]


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ceres
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u025br\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planeta kar\u0142owata o numerze katalogowym 1, z pasa g\u0142\u00f3wnego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.;","(mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, uto\u017csamiana z greck\u0105 Demeter;"],"translations":["Ceres"]}]


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361s\u025b\u02c8sarstf\u0254 \u02c8\u0292\u0268\u0303ms\u02b2c\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytne pa\u0144stwo obejmuj\u0105ce obszary basenu Morza \u015ar\u00f3dziemnego;"],"translations":["Imp\u00e9rio Romano"]}]


lexentry: pol/Ceuta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ceuta
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) hiszpa\u0144skie miasto b\u0119d\u0105ce eksklaw\u0105 Maroka;"],"translations":["Ceuta"]}]


lexentry: pol/Cezar__rzeczownik__1
written_rep: Cezar
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) przydomek rodowy Juliusza Cezara"],"translations":["C\u00e9sar"]},{"senses":["(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sa\u0142atki przyrz\u0105dzonej g\u0142\u00f3wnie z sa\u0142aty rzymskiej, grzanek i parmezanu"],"translations":["Caesar salad"]}]


lexentry: pol/Cezarea_Filipowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cezarea Filipowa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) staro\u017cytne miasto w Palestynie, w Galilei;"],"translations":["Cesareia de Filipe"]}]


lexentry: pol/Cezarea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cezarea
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) nazwa szeregu miast i miejscowo\u015bci na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;"],"translations":["Cesareia"]}]


lexentry: pol/Cezaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cezaria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Ces\u00e1ria"]}]


lexentry: pol/ChRL__skrótowiec__1
written_rep: ChRL
part_of_speech: acronym
pronuns: ["xa\u203f\u025br\u203f\u02c8\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chi\u0144ska Republika Ludowa"],"translations":["RPC"]}]


lexentry: pol/Chabarowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chabarowsk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["xa\u02c8bar\u0254fsk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, na Dalekim Wschodzie, stolica Kraju Chabarowskiego;"],"translations":["Khabarovsk"]}]


lexentry: pol/Chad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chad
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361\u0283at"]
sense_groups:
[{"senses":["(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stereotypowy przystojny, m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna, maj\u0105cy powodzenie, ale niezbyt rozgarni\u0119ty intelektualnie, obiekt kpin w memach","anglosaskie imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Chade"]}]


lexentry: pol/Chalcedon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chalcedon
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto w Bitynii, na terenie dzisiejszego Stambu\u0142u;"],"translations":["Calced\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Cham__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cham
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["x\u00e3m"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) posta\u0107 biblijna, syn Noego;"],"translations":["Cam"]}]


lexentry: pol/Chankendi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chankendi
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Azji, stolica Karabachu;"],"translations":["Canquendi"]}]


lexentry: pol/Chanty-Mansyjsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chanty-Mansyjsk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8x\u00e3nt\u0268 \u02c8m\u00e3w\u0303s\u0268jsk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Chanty-Mansyjskiego Okr\u0119gu Autonomicznego \u2013 Jugry;"],"translations":["Khanty-Mansiysk"]}]


lexentry: pol/Chanuka__rzeczownik__1
written_rep: Chanuka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (\u017cydowski) o\u015bmiodniowe \u015bwi\u0119to, upami\u0119tniaj\u0105ce zwyci\u0119stwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne po\u015bwi\u0119cenie \u015bwi\u0105tyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam b\u00f3stw greckich;"],"translations":["Chanuc\u00e1"]}]


lexentry: pol/Charków__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Charków
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8xarkuf"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Ukrainy;"],"translations":["Carc\u00f3via"]}]


lexentry: pol/Charon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Charon
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8xar\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) przewo\u017anik dusz zmar\u0142ych wyst\u0119puj\u0105cy w mitologii greckiej i etruskiej;"],"translations":["Caronte"]}]


lexentry: pol/Charybda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Charybda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) c\u00f3rka Posejdona i Gai, potw\u00f3r morski czyhaj\u0105cy na marynarzy w Cie\u015bninie Mesy\u0144skiej;"],"translations":["Car\u00edbdis"]}]


lexentry: pol/Cheronea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cheronea
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccx\u025br\u0254\u0303\u02c8n\u025ba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;"],"translations":["Queroneia"]}]


lexentry: pol/Chersoń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chersoń
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na po\u0142udniu Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu cherso\u0144skiego;"],"translations":["Kherson"]}]


lexentry: pol/Chetyta__rzeczownik__1
written_rep: Chetyta
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(staro\u017cytno\u015b\u0107) cz\u0142onek staro\u017cytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkuj\u0105cego Anatoli\u0119;"],"translations":["hitita"]}]


lexentry: pol/Chicago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chicago
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Chicago"]}]


lexentry: pol/Chile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chile
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361\u0283\u02b2il\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Chile"]}]


lexentry: pol/Chimera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chimera
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["x\u02b2\u0129\u02c8m\u025bra"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) fantastyczny stw\u00f3r z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziej\u0105cy ogniem potw\u00f3r z g\u0142ow\u0105 lwa, tu\u0142owiem kozy i ogonem w\u0119\u017ca;"],"translations":["Quimera"]}]


lexentry: pol/Chinka__rzeczownik__1
written_rep: Chinka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8x\u02b2\u0129\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci chi\u0144skiej, obywatelka lub mieszkanka Chin"],"translations":["chinesa"]}]


lexentry: pol/Chińczyk__rzeczownik__1
written_rep: Chińczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8x\u02b2\u0129j\u0303n\u0347t\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["obywatel Chin","osoba narodowo\u015bci chi\u0144skiej;"],"translations":["chin\u00eas"]}]


lexentry: pol/Chińska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chińska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8x\u02b2\u0129j\u0303ska r\u025b\u02c8publ\u02b2ika lu\u02c8d\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Chin;"],"translations":["Rep\u00fablica Popular da China"]}]


lexentry: pol/Chociebuż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chociebuż
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["x\u0254\u02c8t\u0361\u0255\u025bbu\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnich Niemczech;"],"translations":["Cottbus"]}]


lexentry: pol/Chopior__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chopior
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewy dop\u0142yw Donu;"],"translations":["Khoper"]}]


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczownik__1
written_rep: Chorwacja
part_of_speech: noun
pronuns: ["x\u0254r\u02c8vat\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Europy ze stolic\u0105 w Zagrzebiu;"],"translations":["Cro\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Chorwat__rzeczownik__1
written_rep: Chorwat
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8x\u0254rvat"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci chorwackiej, obywatel Chorwacji, mieszkaniec Chorwacji"],"translations":["croata"]}]


lexentry: pol/Chorwatka__rzeczownik__1
written_rep: Chorwatka
part_of_speech: noun
pronuns: ["x\u0254r\u02c8vatka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci chorwackiej, obywatelka Chorwacji, mieszkanka Chorwacji"],"translations":["croata"]}]


lexentry: pol/Chronos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chronos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3stwo poga\u0144skie, b\u00f3g czasu;"],"translations":["Chronos"]}]


lexentry: pol/Chrystus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chrystus
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8xr\u0268stus"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytu\u0142, przydomek Jezusa z Nazaretu;"],"translations":["Cristo"]}]


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Beringa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina mi\u0119dzy Azj\u0105 a Ameryk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105, \u0142\u0105cz\u0105ca Morze Czukockie z Morzem Beringa;"],"translations":["Estreito de Bering"]}]


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Kaletańska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina stanowi\u0105ca najw\u0119\u017csz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kana\u0142u La Manche, po obu jej stronach znajduj\u0105 si\u0119 miasta Dover i Calais;"],"translations":["Estreito de Dover"]}]


lexentry: pol/Cieśnina_Koreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Koreańska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina \u0142\u0105cz\u0105ca Morze Wschodniochi\u0144skie i Morze \u017b\u00f3\u0142te z Morzem Japo\u0144skim;"],"translations":["Estreito da Coreia"]}]


lexentry: pol/Cieśnina_Mesyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Mesyńska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina \u0142\u0105cz\u0105ca wody Morza Tyrre\u0144skiego i Morza Jo\u0144skiego;"],"translations":["Estreito de Messina"]}]


lexentry: pol/Cisa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cisa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w \u015brodkowej Europie, lewostronny dop\u0142yw Dunaju;"],"translations":["Tisza"]}]


lexentry: pol/Columbus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Columbus
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Ohio;"],"translations":["Colombo"]}]


lexentry: pol/Como__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Como
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech, w Lombardii;","(geografia, geograficzny) miasto we W\u0142oszech, w Lombardii, stolica prowincji Como (1.3);"],"translations":["Como"]}]


lexentry: pol/Connecticut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Connecticut
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["k\u0259\u02c8n\u025btik\u0259t"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stan USA we wschodniej cz\u0119\u015bci Ameryki P\u00f3\u0142nocnej, po\u0142o\u017cony na wybrze\u017cu Oceanu Atlantyckiego;"],"translations":["Connecticut"]}]


lexentry: pol/Cosenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cosenza
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) w\u0142oska prowincja po\u0142o\u017cona w Kalabrii;","(geografia, geograficzny) miasto i gmina we W\u0142oszech, w Kalabrii, stolica prowincji Cosenza (1.2);"],"translations":["Cosenza"]}]


lexentry: pol/Cremona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cremona
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto i gmina w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech, po\u0142o\u017cone w Lombardii, na lewym brzegu Padu, stolica prowincji Cremona (1.2);"],"translations":["Cremona"]}]


lexentry: pol/Cthulhu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cthulhu
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny humanoidalny obcy b\u00f3g opisywany jako gigant z g\u0142ow\u0105 przypominaj\u0105c\u0105 o\u015bmiornic\u0119 oraz smoczymi skrzyd\u0142ami i pazurami, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego rozwin\u0105\u0142 si\u0119 szalony kult;"],"translations":["Cthulhu"]}]


lexentry: pol/Cygan__rzeczownik__1
written_rep: Cygan
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u0268\u0261\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) osoba narodowo\u015bci cyga\u0144skiej (romskiej);"],"translations":["cigano"]}]


lexentry: pol/Cyganka__rzeczownik__1
written_rep: Cyganka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowo\u015bci cyga\u0144skiej"],"translations":["cigana"]}]


lexentry: pol/Cyklady__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyklady
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag znajduj\u0105cy si\u0119 w po\u0142udniowo-zachodniej cz\u0119\u015bci Morza Egejskiego, u po\u0142udniowo-wschodnich wybrze\u017cy Grecji;"],"translations":["C\u00edclades"]}]


lexentry: pol/Cylicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cylicja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w po\u0142udniowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem \u015ar\u00f3dziemnym;"],"translations":["Cil\u00edcia"]}]


lexentry: pol/Cylicyjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Cylicyjczyk
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Cylicji"],"translations":["ciciliano"]}]


lexentry: pol/Cypr_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr Północny
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u0268pr\u0325 puw\u02c8n\u0254t\u0361sn\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwa\u0144cze pa\u0144stwo le\u017c\u0105ce w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci wyspy Cypr na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym;"],"translations":["Chipre do Norte"]}]


lexentry: pol/Cypr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361s\u0268pr\u0325"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) du\u017ca wyspa po\u0142o\u017cona we wschodniej cz\u0119\u015bci Morza \u015ar\u00f3dziemnego;","(geografia, geograficzny) europejskie pa\u0144stwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolic\u0105 w Nikozji;"],"translations":["Chipre"]}]


lexentry: pol/Cyrena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyrena
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytne miasto po\u0142o\u017cone w p\u00f3\u0142nocnej Libii, w prowincji Cyrenajka; wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie stanowisko archeologiczne;"],"translations":["Cirene"]}]


lexentry: pol/Cyrenajka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyrenajka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cct\u0361s\u0268r\u025b\u0303\u02c8najka"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Libii na wybrze\u017cu Morza \u015ar\u00f3dziemnego;"],"translations":["Cirenaica"]}]


lexentry: pol/Cyrene__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyrene
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 133 z pasa g\u0142\u00f3wnego asteroid;"],"translations":["Cirena"]}]


lexentry: pol/Cyrkiel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyrkiel
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361s\u0268r\u02b2c\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbior\u00f3w na niebie po\u0142udniowym;"],"translations":["compasso"]}]


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czad
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361\u0283at"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w \u015brodkowej Afryce ze stolic\u0105 w Nd\u017camenie;"],"translations":["Chade"]}]


lexentry: pol/Czarna_Afryka__rzeczownik__1
written_rep: Czarna Afryka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8t\u0361\u0283arna \u02c8\u02d0fr\u0268ka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cz\u0119\u015b\u0107 Afryki na po\u0142udnie od Sahary, zamieszkiwana w wi\u0119kszo\u015bci przez ludno\u015b\u0107 czarnosk\u00f3r\u0105"],"translations":["\u00c1frica Negra"]}]


lexentry: pol/Czarnobyl__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czarnobyl
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(przeno\u015bnie, przeno\u015bnia) (publikatory) katastrofa w elektrowni j\u0105drowej w Czarnobylu (1.1) w 1986 r."],"translations":["Chernobil"]},{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie w obwodzie kijowskim, rejonie iwankowskim;"],"translations":["Chernobil","Chernobyl"]}]


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczownik__1
written_rep: Czarnogóra
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02cct\u0361\u0283arn\u0254\u02c8\u0261ura"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie ze stolic\u0105 w Podgoricy;"],"translations":["Montenegro"]}]


lexentry: pol/Czarnogórzec__rzeczownik__1
written_rep: Czarnogórzec
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02cct\u0361\u0283arn\u0254\u02c8\u0261u\u0292\u025bt\u0361s"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci czarnog\u00f3rskiej, obywatel Czarnog\u00f3ry, mieszkaniec Czarnog\u00f3ry"],"translations":["montenegrino"]}]


lexentry: pol/Czeboksary__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czeboksary
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, po\u0142o\u017cone na prawym brzegu Wo\u0142gi, stolica Republiki Czuwaskiej;"],"translations":["Cheboksary"]}]


lexentry: pol/Czech__rzeczownik__1
written_rep: Czech
part_of_speech: noun
pronuns: ["t\u0361\u0283\u025bx"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) osoba narodowo\u015bci czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;"],"translations":["checo","tcheco"]},{"senses":["(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Czech (krainy historycznej)"],"translations":["bo\u00e9mio","bo\u00eamio"]}]


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechosłowacja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cct\u0361\u0283\u025bx\u0254sw\u0254\u02c8vat\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) pa\u0144stwo istniej\u0105ce w latach 1918\u20131938 i 1945\u20131992, w Europie \u015arodkowej;"],"translations":["Checoslov\u00e1quia","Tchecoslov\u00e1quia"]}]


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8t\u0361\u0283\u025bx\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie \u015arodkowej ze stolic\u0105 w Pradze;"],"translations":["Ch\u00e9quia","Tch\u00e9quia"]},{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach (1.1);"],"translations":["Bo\u00e9mia"]}]


lexentry: pol/Czeczenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czeczenia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361\u0283\u025b\u02c8t\u0361\u0283\u025b\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) republika na Kaukazie wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej;"],"translations":["Chech\u00eania","Chech\u00e9nia"]}]


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czelabińsk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361\u0283\u025b\u02c8lab\u02b2\u0129j\u0303sk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na po\u0142udniowym Uralu, stolica obwodu czelabi\u0144skiego;"],"translations":["Cheliabinsk"]}]


lexentry: pol/Czerkiesk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czerkiesk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, nad Kubaniem, stolica Karaczajo-Czerkiesji;"],"translations":["Tcherkesk"]}]


lexentry: pol/Czerwony_Kapturek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czerwony Kapturek
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["przezwisko g\u0142\u00f3wnej postaci ba\u015bni ludowej, ma\u0142ej dziewczynki nosz\u0105cej czerwone nakrycie g\u0142owy"],"translations":["Capuchinho Vermelho"]}]


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czerwony Krzyż
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["t\u0361\u0283\u025br\u02c8v\u0254\u0303n\u0268 \u02c8k\u0283\u0268\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(potocznie, potoczny) potoczne okre\u015blenie organizacji humanitarnej Mi\u0119dzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzy\u017ca lub ka\u017cdego ze stowarzysze\u0144 krajowych tej organizacji;"],"translations":["Cruz Vermelha"]}]


lexentry: pol/Czeszka__rzeczownik__1
written_rep: Czeszka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8t\u0361\u0283\u025b\u0283ka"]
sense_groups:
[{"senses":["osoba p\u0142ci \u017ce\u0144skiej narodowo\u015bci czeskiej, obywatelka Czech, mieszkanka Czech"],"translations":["checa"]}]


lexentry: pol/Czukcza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czukcza
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec Czukotki;"],"translations":["chukchi"]}]


lexentry: pol/Czuwasz__rzeczownik__1
written_rep: Czuwasz
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel ludu czuwaskiego; mieszkaniec Czuwaszji"],"translations":["chuvache"]}]


lexentry: pol/Czuwaszja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czuwaszja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Federacji Rosyjskiej;"],"translations":["Chuvashia"]}]


lexentry: pol/Czyta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czyta
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, nad rzekami Czyt\u0105 (1.2) i Ingod\u0105, w po\u0142udniowej Syberii, w Kraju Zabajkalskim;"],"translations":["Chita","Tchita"]}]


lexentry: pol/Częstochowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Częstochowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cct\u0361\u0283\u025b\u0303w\u0303st\u0254\u02c8x\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Polski;"],"translations":["Cz\u0119stochowa"]}]


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
written_rep: DNA
part_of_speech: acronym
pronuns: ["d\u025b\u203f\u025b\u0303n\u203f\u02c8a"]
sense_groups:
[{"senses":["(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, bior\u0105cy udzia\u0142 w biosyntezie bia\u0142ka i przenoszeniu cech dziedzicznych;"],"translations":["ADN"]}]


lexentry: pol/DRK__skrótowiec__1
written_rep: DRK
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Republika Konga;"],"translations":["RDC"]}]


lexentry: pol/DVD__skrótowiec__1
written_rep: DVD
part_of_speech: acronym
pronuns: ["d\u02b2i\u203fv\u02b2i\u203f\u02c8d\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc \u2192 (potocznie, potoczny) urz\u0105dzenie s\u0142u\u017c\u0105ce do odtwarzania lub nagrywania DVD (1.1)","= (angielski) Digital Versatile Disc lub Digital Video Disc \u2192 cyfrowy dysk og\u00f3lnego przeznaczenia;"],"translations":["DVD"]}]


lexentry: pol/Dacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dacja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Europie po\u0142udniowo-wschodniej;"],"translations":["D\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Dafne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dafne
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8dafn\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia, mitologiczny) posta\u0107 z mit\u00f3w greckich, nimfa, kt\u00f3ra adorowana przez Apolla zamieni\u0142a si\u0119 w drzewo laurowe;"],"translations":["Dafne"]}]


lexentry: pol/Dagestan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dagestan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["da\u02c8\u0261\u025bst\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) republika autonomiczna wchodz\u0105ca w sk\u0142ad Rosji;"],"translations":["Daguest\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Dak__rzeczownik__1
written_rep: Dak
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek ludu pochodzenia trackiego zajmuj\u0105cego tereny staro\u017cytnej Dacji;"],"translations":["d\u00e1cio"]}]


lexentry: pol/Dakota_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dakota Południowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["da\u02c8k\u0254ta \u02ccp\u0254wud\u02b2\u02c8\u0272\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stan w \u015brodkowo-p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych;"],"translations":["Dacota do Sul"]}]


lexentry: pol/Dakota_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dakota Północna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["da\u02c8k\u0254ta puw\u02c8n\u0254t\u0361sna"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stan na p\u00f3\u0142nocy Stan\u00f3w Zjednoczonych;"],"translations":["Dacota do Norte"]}]


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Daleki Wschód
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["da\u02c8l\u025bci \u02c8fsxut"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla okre\u015blenia obszaru wschodniej Azji, ci\u0105gn\u0105cego si\u0119 wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy Pacyfiku;"],"translations":["Extremo Oriente"]}]


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dalmacja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["dal\u02c8mat\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrze\u017cu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bo\u015bni i Hercegowiny oraz Czarnog\u00f3ry;"],"translations":["Dalm\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8d\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie ze stolic\u0105 w Kopenhadze;"],"translations":["Dinamarca"]}]


lexentry: pol/Dardanele__rzeczownik__1
written_rep: Dardanele
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccdard\u00e3\u02c8n\u025bl\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cie\u015bnina mi\u0119dzy P\u00f3\u0142wyspem Ba\u0142ka\u0144skim a Azj\u0105 Mniejsz\u0105;"],"translations":["Dardanelos"]}]


lexentry: pol/Darwin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Darwin
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Australii, stolica Terytorium P\u00f3\u0142nocnego"],"translations":["Darwin"]}]


lexentry: pol/Debora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Debora
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) starotestamentowa prorokini z plemienia Naftalego;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["D\u00e9bora"]}]


lexentry: pol/Deimos__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Deimos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u025b\u02c8<sup>j</sup>\u0129m\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) mniejszy i dalszy z dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Marsa;"],"translations":["Deimos"]}]


lexentry: pol/Dejmos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dejmos
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie trwogi, towarzysz Aresa na polu bitwy;"],"translations":["Deimos"]}]


lexentry: pol/Dekalog__rzeczownik__1
written_rep: Dekalog
part_of_speech: noun
pronuns: ["d\u025b\u02c8kal\u0254k"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w judaizmie i chrze\u015bcija\u0144stwie: kodeks praw moralno-religijnych przekazany \u017bydom przez Moj\u017cesza na Synaju;"],"translations":["dec\u00e1logo"]}]


lexentry: pol/Dekan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dekan
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8d\u025bk\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rozleg\u0142y p\u0142askowy\u017c w centralnej i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci P\u00f3\u0142wyspu Indyjskiego;"],"translations":["Dec\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Dekapol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dekapol
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) antyczny zwi\u0105zek dziesi\u0119ciu miast na Bliskim Wschodzie;"],"translations":["Dec\u00e1pole"]}]


lexentry: pol/Delaware__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Delaware
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stan\u00f3w Zjednoczonych;"],"translations":["Delaware"]}]


lexentry: pol/Delfinat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Delfinat
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w po\u0142udniowo-wschodniej Francji;"],"translations":["Delfinado"]}]


lexentry: pol/Delta_Rodanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Delta Rodanu
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament po\u0142o\u017cony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrze\u017ce;"],"translations":["Bocas do R\u00f3dano"]}]


lexentry: pol/Demeter__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demeter
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u025b\u0303\u02c8m\u025bt\u025br"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) bogini ziemi uprawnej, urodzaju, zbo\u017ca i rolnictwa, uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Ceres;"],"translations":["Dem\u00e9ter"]}]


lexentry: pol/Demetriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demetriusz
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u025b\u0303\u02c8m\u025btr\u02b2ju\u0283"]
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Dem\u00e9trio"]}]


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
part_of_speech: properNoun
pronuns:
["\u02ccd\u025b\u0303m\u0254kra\u02c8t\u0268t\u0361\u0283na r\u025b\u02c8publ\u02b2ika \u02c8k\u0254\u0303\u014b\u0261a"]

sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Afryki ze stolic\u0105 w Kinszasie;"],"translations":["Rep\u00fablica Democr\u00e1tica do Congo"]}]


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Wysp_Świętego_Tomasza_i_Książęcej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
part_of_speech: properNoun
pronuns:
["\u02ccd\u025b\u0303m\u0254kra\u02c8t\u0268t\u0361\u0283na r\u025b\u02c8publ\u02b2ika \u02c8v\u0268sp\u02b2 \u0255f\u02b2j\u025b\u0303n\u02c8t\u025b\u0261\u0254 t\u0254\u0303\u02c8ma\u0283a \u02cci\u203fc\u0255\u0254\u0303w\u0303\u02c8\u0292\u025b\u0303nt\u0361s\u025bj"]

sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pe\u0142na, oficjalna nazwa Wysp \u015awi\u0119tego Tomasza i Ksi\u0105\u017c\u0119cej \u2013 pa\u0144stwa w Afryce"],"translations":["Rep\u00fablica Democr\u00e1tica de S\u00e3o Tom\u00e9 e Pr\u00edncipe"]}]


lexentry: pol/Demokratyczno-Socjalistyczna_Republika_Sri_Lanki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sri Lanki jako pa\u0144stwa"],"translations":["Rep\u00fablica Democr\u00e1tica Socialista do Sri Lanka"]}]


lexentry: pol/Detroit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Detroit
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;","(geografia, geograficzny) rzeka na granicy Kanady i Stan\u00f3w Zjednoczonych;","(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miast i gmin w Stanach Zjednoczonych;"],"translations":["Detroit"]}]


lexentry: pol/Diana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Diana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8d\u02b2j\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["imi\u0119 \u017ce\u0144skie;","(mitologia rzymska) bogini \u0142ow\u00f3w i przyrody, uto\u017csamiana z greck\u0105 Artemid\u0105;"],"translations":["Diana"]}]


lexentry: pol/Dijon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dijon
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia, kt\u00f3rego jest historyczn\u0105 stolic\u0105;"],"translations":["Dijon"]}]


lexentry: pol/Diogenes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Diogenes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u02b2j\u0254\u02c8\u0261\u025b\u0303n\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(filozofia, filozoficzny) staro\u017cytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodz\u0105cy z Synopy, g\u0142osiciel ub\u00f3stwa i powrotu do natury, prekursor cynik\u00f3w;","imi\u0119 m\u0119skie;"],"translations":["Di\u00f3genes"]}]


lexentry: pol/Dionizos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dionizos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u02b2j\u0254\u0307\u0303\u02c8\u0272iz\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g latoro\u015bli winnej, wina, mistycznego sza\u0142u, ekstazy, weso\u0142o\u015bci, si\u0142 witalnych natury i form scenicznych, uto\u017csamiany z rzymskim Liberem;"],"translations":["Dioniso"]}]


lexentry: pol/Disney__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Disney
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwisko tw\u00f3rcy ameryka\u0144skiego koncernu filmowego"],"translations":["Disney"]}]


lexentry: pol/Disneyland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Disneyland
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(turystyka, turystyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wsp\u00f3lna nazwa kilku park\u00f3w rozrywki tematycznie zwi\u0105zanych z produkcjami The Walt Disney Company;"],"translations":["Disneyl\u00e2ndia"]}]


lexentry: pol/Diwali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Diwali
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["hinduistyczne \u015bwi\u0119to \u015bwiat\u0142a obchodzone ku czci bogini Lakszmi;"],"translations":["Divali"]}]


lexentry: pol/Dniepr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dniepr
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u02b2\u0272\u025bpr\u0325"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka uchodz\u0105ca do Morza Czarnego, przep\u0142ywaj\u0105ca przez Rosj\u0119, Bia\u0142oru\u015b i Ukraini\u0119;"],"translations":["Dniepre","Bor\u00edstenes","Dnieper"]}]


lexentry: pol/Dobrudża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dobrudża
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna mi\u0119dzy Morzem Czarnym a dolnym odcinkiem Dunaju;"],"translations":["Dobruja"]}]


lexentry: pol/Dobry_Pasterz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dobry Pasterz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(peryfrastyczny) (teologia, teologiczny) tytu\u0142 Jezusa Chrystusa;"],"translations":["Bom Pastor"]}]


lexentry: pol/Dodekanez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dodekanez
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) grecki archipelag w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Morza Egejskiego, u wybrze\u017cy Turcji;"],"translations":["Dodecaneso"]}]


lexentry: pol/Doha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Doha
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto, stolica Kataru (egzonim wariantowy wg. KSNG);"],"translations":["Doha"]}]


lexentry: pol/Dolna_Austria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Austria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) kraj zwi\u0105zkowy w p\u00f3\u0142nocnej Austrii;"],"translations":["Baixa \u00c1ustria"]}]


lexentry: pol/Dolna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Bawaria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) okr\u0119g i rejencja we wschodniej Bawarii ze stolic\u0105 w Landshut;"],"translations":["Baixa Baviera"]}]


lexentry: pol/Dolna_Frankonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Frankonia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) okr\u0119g i rejencja w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Bawarii;"],"translations":["Baixa Franc\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Dolna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Normandia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w p\u00f3\u0142nocnej Francji;"],"translations":["Baixa-Normandia"]}]


lexentry: pol/Dolna_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Saksonia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(administracja) (geografia, geograficzny) kraj zwi\u0105zkowy w p\u00f3\u0142nocno-zachodnich Niemczech, ze stolic\u0105 w Hanowerze;"],"translations":["Baixa Sax\u00f4nia"]}]


lexentry: pol/Dolomity__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolomity
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) pasmo g\u00f3rskie w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci W\u0142och;"],"translations":["Dolomitas"]}]


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominika
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccd\u0254\u0303m\u02b2\u0129\u02c8\u0272ika"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolic\u0105 w Roseau;"],"translations":["Dom\u00ednica","Dominica"]}]


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominikana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccd\u0254\u0303m\u02b2\u0129\u0272i\u02c8k\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej;"],"translations":["Rep\u00fablica Dominicana"]}]


lexentry: pol/Donbas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Donbas
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) Donieckie Zag\u0142\u0119bie W\u0119glowe"],"translations":["Donbas"]}]


lexentry: pol/Dor__rzeczownik__1
written_rep: Dor
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek staro\u017cytnego plemienia greckiego;"],"translations":["d\u00f3rio"]}]


lexentry: pol/Dorian__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Dorian
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8d\u0254r\u02b2j\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nazwa huraganu wiej\u0105cego nad Atlantykiem w roku 2019"],"translations":["d\u00f3rico"]}]


lexentry: pol/Douglas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Douglas
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, na wschodnim wybrze\u017cu wyspy Man, stolica Wyspy Man rozumianej jako angielskie terytorium zale\u017cne;"],"translations":["Douglas"]}]


lexentry: pol/Drawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Drawa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech, po\u0142udniowej Austrii, wschodniej S\u0142owenii i p\u00f3\u0142nocnej Chorwacji, stanowi cz\u0119\u015b\u0107 granicy chorwacko-w\u0119gierskiej, prawy dop\u0142yw Dunaju ;"],"translations":["Drava"]}]


lexentry: pol/Drezno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Drezno
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8dr\u025bzn\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we wschodnich Niemczech;"],"translations":["Dresden"]}]


lexentry: pol/Droga_Mleczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Droga Mleczna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8dr\u0254\u0261a \u02c8ml\u025bt\u0361\u0283na"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) pas ze skupiskiem gwiazd widoczny na nocnym niebie"],"translations":["Via L\u00e1ctea"]}]


lexentry: pol/Dubaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dubaj
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8dubaj"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emirat\u00f3w tworz\u0105cych Zjednoczone Emiraty Arabskie;","(geografia, geograficzny) stolica Dubaju (1.1);"],"translations":["Dubai"]}]


lexentry: pol/Dubrownik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dubrownik
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["du\u02c8br\u0254v\u02b2\u0272ik"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) portowe miasto na po\u0142udniu Chorwacji, nad Adriatykiem;"],"translations":["Dubrovnik"]}]


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Duch Święty
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8dux\u02b2 \u02c8\u0255f\u02b2j\u025b\u0303nt\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrze\u015bcija\u0144stwie: trzecia osoba Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej;"],"translations":["Esp\u00edrito Santo"]}]


lexentry: pol/Dudinka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dudinka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej cz\u0119\u015bci Rosji, o\u015brodek administracyjny dawnego Tajmyrskiego (Do\u0142ga\u0144sko-Nienieckiego) Okr\u0119gu Autonomicznego, w Kraju Krasnojarskim, nad Dudink\u0105 (1.2) i Jenisejem;"],"translations":["Dudinka"]}]


lexentry: pol/Dunka__rzeczownik__1
written_rep: Dunka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8d\u0169\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci du\u0144skiej lub obywatelka Danii"],"translations":["dinamarquesa"]}]


lexentry: pol/Dunkierka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dunkierka
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u0169\u014b\u02b2\u02c8c\u025brka"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w p\u00f3\u0142nocnej Francji;"],"translations":["Dunquerque"]}]


lexentry: pol/Duńczyk__rzeczownik__1
written_rep: Duńczyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8d\u0169j\u0303n\u0347t\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci du\u0144skiej, obywatel Danii, mieszkaniec Danii"],"translations":["dinamarqu\u00eas"]}]


lexentry: pol/Dyneburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dyneburg
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na \u0141otwie, w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci kraju, nad D\u017awin\u0105;"],"translations":["Daugavpils"]}]


lexentry: pol/Dystrykt_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dystrykt Kolumbii
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) formalnie Waszyngton, stolica Stan\u00f3w Zjednoczonych;"],"translations":["Distrito de Col\u00fambia"]}]


lexentry: pol/Dzieciątko__rzeczownik__1
written_rep: Dzieciątko
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Chrystus jako dziecko"],"translations":["Menino Jesus"]}]


lexentry: pol/Dzielnica_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dzielnica Łacińska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) uniwersytecka dzielnica Pary\u017ca;"],"translations":["Bairro Latino"]}]


lexentry: pol/Dziewica_Maryja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dziewica Maryja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;"],"translations":["Virgem Maria"]}]


lexentry: pol/Dzień_Matki__rzeczownik__1
written_rep: Dzień Matki
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) \u015bwi\u0119to obchodzone w maju jako wyraz szacunku dla wszystkich matek;"],"translations":["Dia das M\u00e3es"]}]


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
written_rep: Dzień Zakochanych
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8d\u0361\u0291\u025b\u0307\u0303\u0272 \u02cczak\u0254\u02c8x\u00e3n\u0268x"]
sense_groups:
[{"senses":["\u015bwi\u0119to zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu \u015bw. Walentego, patrona zakochanych) g\u0142\u00f3wnie w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej, Australii i Europie Zachodniej"],"translations":["Dia de S\u00e3o Valentim"]}]


lexentry: pol/Dzień_Świstaka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dzień Świstaka
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(folklor) \u015bwi\u0119to obchodzone 2. lutego w USA i Kanadzie, w kt\u00f3rym przepowiada si\u0119 pogod\u0119 z udzia\u0142em \u015bwistaka ameryka\u0144skiego;"],"translations":["dia da marmota"]}]


lexentry: pol/Dziki_Zachód__rzeczownik__1
written_rep: Dziki Zachód
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8d\u0361\u0291ici \u02c8zaxut"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) zachodnia cz\u0119\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych w okresie wzmo\u017conego osadnictwa w XIX w.;"],"translations":["Velho Oeste"]}]


lexentry: pol/Düsseldorf__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Düsseldorf
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju zwi\u0105zkowego Nadrenia P\u00f3\u0142nocna-Westfalia;"],"translations":["D\u00fcsseldorf"]}]


lexentry: pol/Dżalalabad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżalalabad
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w po\u0142udniowo-zachodnim Kirgistanie;"],"translations":["Jalal-Abad"]},{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzek\u0105 Kabul;"],"translations":["Jalalabad"]}]


lexentry: pol/Dżerba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżerba
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa na Morzu \u015ar\u00f3dziemnym nale\u017c\u0105ca do Tunezji;"],"translations":["Djerba"]}]


lexentry: pol/Dżibuti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżibuti
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["d\u0361\u0292\u02b2i\u02c8but\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;","(geografia, geograficzny) (administracja) stolica D\u017cibuti (1.1);"],"translations":["Jibuti","Djibuti"]}]


lexentry: pol/Dżuba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżuba
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stolica Sudanu Po\u0142udniowego;"],"translations":["Juba"]}]


lexentry: pol/Dżudda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżudda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej cz\u0119\u015bci Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;"],"translations":["Gid\u00e1"]}]


lexentry: pol/Dżyzak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżyzak
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu d\u017cyzackiego;"],"translations":["Jizaque"]}]


lexentry: pol/E-mail__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: E-mail
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(informatyka, informatyczny) protok\u00f3\u0142 internetowy przesy\u0142ania korespondencji;"],"translations":["mandar por email"]}]


lexentry: pol/EBOR__skrótowiec__1
written_rep: EBOR
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u02c8\u025bb\u0254r"]
sense_groups:
[{"senses":["= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju;"],"translations":["BERD"]}]


lexentry: pol/EFTA__skrótowiec__1
written_rep: EFTA
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["(skr\u00f3t, skr\u00f3towiec, skr\u00f3towo) (ekonomia, ekonomiczny) = European Free Trade Association \u2192 Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu"],"translations":["AECL"]}]


lexentry: pol/EPL__skrótowiec__1
written_rep: EPL
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Europejska Partia Ludowa;"],"translations":["PPE"]}]


lexentry: pol/ESBC__skrótowiec__1
written_rep: ESBC
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u02cc\u025b\u203f\u02d0z\u203fb\u025b\u203f\u02c8t\u0361s\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["= (ekonomia, ekonomiczny) Europejski System Bank\u00f3w Centralnych;"],"translations":["SEBC"]}]


lexentry: pol/ETPC__skrótowiec__1
written_rep: ETPC
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u02cc\u025b\u203ft\u025b\u203fp\u025b\u203f\u02c8t\u0361s\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka;"],"translations":["TEDH"]}]


lexentry: pol/EWG__skrótowiec__1
written_rep: EWG
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u025b\u203fvu\u203f\u02c8\u025f\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["= (ekonomia, ekonomiczny) Europejska Wsp\u00f3lnota Gospodarcza"],"translations":["CEE"]}]


lexentry: pol/Edirne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Edirne
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8d\u02b2irn\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Turcji;"],"translations":["Edirne"]}]


lexentry: pol/Efez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Efez
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytne miasto w Azji Mniejszej;"],"translations":["\u00c9feso"]}]


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Efraim
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Efraim"]}]


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Efraim
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela","(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z region\u00f3w Izraela w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci tego kraju"],"translations":["Efraim"]}]


lexentry: pol/Egina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Egina
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8\u025f\u0129na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa grecka na Morzu Egejskim, w archipelagu Wysp Argosaro\u0144skich;"],"translations":["Egina"]}]


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Egipt
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025b\u025fipt"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce i cz\u0119\u015bciowo w Azji, ze stolic\u0105 w Kairze;"],"translations":["Egipto","Egito"]}]


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eklezjastes
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Ksi\u0119ga Koheleta","(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staro\u017cytny \u017cydowski pisarz, autor Ksi\u0119gi Koheleta;"],"translations":["Eclesiastes"]}]


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ekwador
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8kfad\u0254r"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce Po\u0142udniowej ze stolic\u0105 w Quito;"],"translations":["Equador"]}]


lexentry: pol/Elam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Elam
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytne pa\u0144stwo i kraina po\u0142o\u017cone na terenach obecnego po\u0142udniowo-zachodniego Iranu"],"translations":["Elam"]}]


lexentry: pol/Elista__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Elista
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, po\u0142o\u017cone na po\u0142udniu jej europejskiej cz\u0119\u015bci, stolica Republiki Ka\u0142mucji;"],"translations":["Elista"]}]


lexentry: pol/Elizjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Elizjum
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) raj, miejsce po\u015bmiertnej egzystencji przeznaczone dla ludzi dobrych;"],"translations":["El\u00edsio"]}]


lexentry: pol/Elsynor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Elsynor
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Helsing\u00f8r"],"translations":["Elsenor"]}]


lexentry: pol/Emilia-Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Emilia-Romania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u025b\u0303m\u02b2il\u02b2ja\u203fr\u0254\u0303\u02c8m\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w p\u00f3\u0142nocnych W\u0142oszech;"],"translations":["Em\u00edlia-Romanha"]}]


lexentry: pol/Enceladus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Enceladus
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u025b\u0303nt\u0361s\u025b\u02c8ladus"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Saturna;"],"translations":["Enc\u00e9lado"]}]


lexentry: pol/Eneasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eneasz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) (mitologia rzymska) syn Anchizesa, bohater wojny troja\u0144skiej, jego dalecy potomkowie Romulus i Remus mieli za\u0142o\u017cy\u0107 Rzym;"],"translations":["Eneias"]}]


lexentry: pol/Eolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eolia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8\u0254l\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na p\u00f3\u0142nocno-zachodnim wybrze\u017cu Azji Mniejszej;"],"translations":["E\u00f3lia"]}]


lexentry: pol/Eos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025b\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) bogini i uosobienie zorzy porannej, brzasku oraz \u015bwitu, uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Auror\u0105;","(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 221;"],"translations":["Eos"]}]


lexentry: pol/Epikur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Epikur
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) staro\u017cytny grecki filozof;"],"translations":["Epicuro"]}]


lexentry: pol/Epir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Epir
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) g\u00f3rzysta kraina po\u0142o\u017cona w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci Grecji i po\u0142udniowej Albanii, nad Morzem Jo\u0144skim;"],"translations":["\u00c9piro"]}]


lexentry: pol/Erato__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erato
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8rat\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa g\u0142\u00f3wnego planetoid, odkryta w 1860 r.;","(mitologia grecka) driada i wieszczka z Arkadii; kap\u0142anka Pana;","(mitologia grecka) muza poezji mi\u0142osnej, jedna z towarzyszek Apolla; c\u00f3rka Zeusa i Mnemosyne;"],"translations":["Erato"]}]


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eris
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025br\u02b2is"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planeta kar\u0142owata o numerze katalogowym 136199;","(mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, k\u0142\u00f3tni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, uto\u017csamiana z rzymsk\u0105 Dyskordi\u0105;"],"translations":["\u00c9ris"]}]


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eros
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025br\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie mi\u0142o\u015bci oraz nami\u0119tno\u015bci cielesnej, uto\u017csamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);"],"translations":["Eros"]}]


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Eros
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025br\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 433;"],"translations":["Eros"]}]


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erytrea
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u025br\u0268\u02c8tr\u025ba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo we wschodniej Afryce ze stolic\u0105 w Asmarze;"],"translations":["Eritreia","Eritr\u00e9ia"]}]


lexentry: pol/Eskimos__rzeczownik__1
written_rep: Eskimos
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel rdzennych lud\u00f3w \u017cyj\u0105cych na rubie\u017cach p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka P\u00f3\u0142nocna oraz skrawek wschodniej Syberii)"],"translations":["esquim\u00f3"]}]


lexentry: pol/Essen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Essen
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bs\u025b\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w zachodnich Niemczech, po\u0142o\u017cone w \u015brodku Zag\u0142\u0119bia Ruhry;"],"translations":["comida"]}]


lexentry: pol/Estera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Estera
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8st\u025bra"]
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Ester"]}]


lexentry: pol/Estonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Estonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8st\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie;"],"translations":["Est\u00f3nia","Est\u00f4nia"]}]


lexentry: pol/Estonka__rzeczownik__1
written_rep: Estonka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u025b\u02c8st\u0254\u0303\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci esto\u0144skiej, obywatelka Estonii"],"translations":["estoniana"]}]


lexentry: pol/Estończyk__rzeczownik__1
written_rep: Estończyk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u025b\u02c8st\u0254\u0303j\u0303n\u0347t\u0361\u0283\u0268k"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142owiek narodowo\u015bci esto\u0144skiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii"],"translations":["estoniano"]}]


lexentry: pol/Estremadura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Estremadura
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) jedna ze wsp\u00f3lnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolic\u0105 w M\u00e9ridzie;","(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej cz\u0119\u015bci Portugalii;"],"translations":["Estremadura"]}]


lexentry: pol/Eswatini__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eswatini
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce ze stolic\u0105 w Mbabane"],"translations":["Essuat\u00edni"]}]


lexentry: pol/Eter__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eter
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bt\u025br"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g jasnego \u015bwiat\u0142a, uosobienie wy\u017cszych rejon\u00f3w niebieskich; g\u00f3rne powietrze;"],"translations":["\u00c9ter"]}]


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etiopia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8t\u02b2j\u0254p\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej Afryce;"],"translations":["Eti\u00f3pia"]}]


lexentry: pol/Etolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etolia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8t\u0254l\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w staro\u017cytnej Grecji"],"translations":["Et\u00f3lia"]}]


lexentry: pol/Etruria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etruria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025b\u02c8trur\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(staro\u017cytno\u015b\u0107) (geografia, geograficzny) staro\u017cytna kraina w \u015brodkowej Italii nad Morzem Tyrre\u0144skim, zasiedlona przez Etrusk\u00f3w w I tys. p.n.e., podbita przez Rzymian w III w. p.n.e.;"],"translations":["Etr\u00faria"]}]


lexentry: pol/Etrusk__rzeczownik__1
written_rep: Etrusk
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8\u025btrusk"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel staro\u017cytnego ludu zamieszkuj\u0105cego Etruri\u0119 w \u015brodkowej Italii, wykszta\u0142conego mi\u0119dzy XI a IX wiekiem p.n.e."],"translations":["etrusco"]}]


lexentry: pol/Etruska__rzeczownik__1
written_rep: Etruska
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u025b\u02c8truska"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawicielka staro\u017cytnego ludu zamieszkuj\u0105cego Etruri\u0119 w \u015brodkowej Italii, wykszta\u0142conego mi\u0119dzy XI a IX wiekiem p.n.e."],"translations":["etrusco"]}]


lexentry: pol/Eubeja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eubeja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) przybrze\u017cna wyspa grecka w zachodniej cz\u0119\u015bci Morza Egejskiego;"],"translations":["Eubeia","Negroponte"]}]


lexentry: pol/Eucheriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eucheriusz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Euqu\u00e9rio"]}]


lexentry: pol/Eufrat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eufrat
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bwfrat"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w Azji, przep\u0142ywa przez Turcj\u0119, Syri\u0119 i Irak;"],"translations":["Eufrates"]}]


lexentry: pol/Eupatoria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eupatoria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na Krymie, port nad Morzem Czarnym;"],"translations":["Eupat\u00f3ria"]}]


lexentry: pol/Eurazja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eurazja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8raz\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) najwi\u0119kszy kontynent na Ziemi, podzielony umownie na Europ\u0119 i Azj\u0119;"],"translations":["Eur\u00e1sia"]}]


lexentry: pol/Europa_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Południowa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) r\u00f3\u017cnie definiowany region znajduj\u0105cy si\u0119 na po\u0142udnie od Europy \u015arodkowej;"],"translations":["Europa meridional"]}]


lexentry: pol/Europa_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Północna
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) r\u00f3\u017cnie definiowany region znajduj\u0105cy si\u0119 na p\u00f3\u0142noc od Europy \u015arodkowej;"],"translations":["Europa setentrional"]}]


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Europa Wschodnia
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) r\u00f3\u017cnie definiowany region znajduj\u0105cy si\u0119 na wsch\u00f3d od Europy \u015arodkowej, granicz\u0105cy z Azj\u0105;"],"translations":["Leste Europeu"]}]


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Zachodnia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8r\u0254pa za\u02c8x\u0254d\u02b2\u0272a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla okre\u015blenia pa\u0144stw zachodniej cz\u0119\u015bci Europy, ze wzgl\u0119du na ich przynale\u017cno\u015b\u0107 geograficzn\u0105, historyczn\u0105 i kulturow\u0105;"],"translations":["Europa Ocidental","Oeste Europeu"]}]


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8r\u0254pa"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata po\u0142o\u017cona na p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, stanowi\u0105ca razem z Azj\u0105 kontynent zwany Eurazj\u0105;","(mitologia grecka) kr\u00f3lewna tyryjska i kr\u00f3lowa krete\u0144ska, c\u00f3rka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;","(astronomia, astronomiczny) jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Jowisza;","(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 52;"],"translations":["Europa"]}]


lexentry: pol/Europa_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Środkowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8r\u0254pa \u0255r\u0254t\u02c8k\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) region w centralnej Europie;"],"translations":["Europa Central"]}]


lexentry: pol/Europol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europol
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8r\u0254p\u0254l"]
sense_groups:
[{"senses":["Europejski Urz\u0105d Policji, agencja policyjna z siedzib\u0105 w Hadze;"],"translations":["Europol"]}]


lexentry: pol/Euros__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Euros
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bwr\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie wiatru po\u0142udniowo-wschodniego, uto\u017csamiany z rzymskim Wulturnusem;"],"translations":["Euro"]}]


lexentry: pol/Euterpe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Euterpe
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025bw\u02c8t\u025brp\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; c\u00f3rka Zeusa i Mnemosyne;"],"translations":["Euterpe"]}]


lexentry: pol/Eutyches__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eutyches
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Eutiques"]}]


lexentry: pol/Ewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ewa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bva"]
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) biblijne imi\u0119 pierwszej kobiety oraz protoplastki rodu ludzkiego;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Eva"]}]


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ezop
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u025bz\u0254p"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodz\u0105cy z miasta Mistra w Azji Mniejszej;"],"translations":["Esopo"]}]


lexentry: pol/FBI__skrótowiec__1
written_rep: FBI
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u025bv\u203fb\u02b2i\u203f\u02c8aj"]
sense_groups:
[{"senses":["Federalne Biuro \u015aledcze; agencja \u015bledcza ameryka\u0144skiego rz\u0105du federalnego"],"translations":["FBI"]}]


lexentry: pol/Facebook__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Facebook
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(informatyka, informatyczny) (socjologia, socjologiczny) internetowy serwis spo\u0142eczno\u015bciowy;"],"translations":["Facebook"]}]


lexentry: pol/Falklandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Falklandy
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["falk\u02c8l\u00e3nd\u0268"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zale\u017cne w Ameryce Po\u0142udniowej obejmuj\u0105cy archipelag Falkland\u00f3w (1.1);"],"translations":["ilhas Falkland"]}]


lexentry: pol/Fatima__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fatima
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["fa\u02c8t\u02b2\u0129ma"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Portugalii;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie"],"translations":["F\u00e1tima"]}]


lexentry: pol/Federacja_Bośni_i_Hercegowiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federacja Bośni i Hercegowiny
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych tworz\u0105cych Bo\u015bni\u0119 i Hercegowin\u0119, zamieszkana w wi\u0119kszo\u015bci przez Boszniak\u00f3w i Chorwat\u00f3w;"],"translations":["Federa\u00e7\u00e3o da B\u00f3snia-Herzegovina"]}]


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federacja Rosyjska
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccf\u025bd\u025b\u02c8rat\u0361s\u02b2ja r\u0254\u02c8s\u0268jska"]
sense_groups:
[{"senses":["(oficjalnie) (urz\u0119dowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji"],"translations":["Federa\u00e7\u00e3o Russa"]}]


lexentry: pol/Federacyjna_Republika_Brazylii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federacyjna Republika Brazylii
part_of_speech: properNoun
pronuns:
["\u02ccf\u025bd\u025bra\u02c8t\u0361s\u0268jna r\u025b\u02c8publ\u02b2ika bra\u02c8z\u0268l\u02b2ji"]

sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Brazylii, pa\u0144stwa w Ameryce Po\u0142udniowej"],"translations":["Rep\u00fablica Federativa do Brasil"]}]


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Etiopii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Etiopii
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii"],"translations":["Rep\u00fablica Democr\u00e1tica Federal da Eti\u00f3pia"]}]


lexentry: pol/Federalna_Republika_Nigerii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Republika Nigerii
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii"],"translations":["Rep\u00fablica Federal da Nig\u00e9ria"]}]


lexentry: pol/Federalna_Republika_Somalii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Republika Somalii
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Somalii jako pa\u0144stwa"],"translations":["Rep\u00fablica Federal da Som\u00e1lia"]}]


lexentry: pol/Fenicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fenicja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["f\u025b\u0303\u02c8\u0272it\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) staro\u017cytna kraina wschodniego wybrze\u017ca Morza \u015ar\u00f3dziemnego, obejmuj\u0105ca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej cz\u0119\u015bci Syrii;"],"translations":["Fen\u00edcia"]}]


lexentry: pol/Fenicjanin__rzeczownik__1
written_rep: Fenicjanin
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccf\u025b\u0303\u0272i\u02c8t\u0361s\u02b2j\u00e4\u0303\u0272\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Fenicji"],"translations":["fen\u00edcio"]}]


lexentry: pol/Fenicjanka__rzeczownik__1
written_rep: Fenicjanka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02ccf\u025b\u0303\u0272i\u02c8t\u0361s\u02b2j\u00e3\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkanka Fenicji"],"translations":["fen\u00edcio"]}]


lexentry: pol/Feniks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Feniks
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8f\u025b\u0303\u0272iks"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbior\u00f3w nieba po\u0142udniowego;"],"translations":["F\u00e9nix"]}]


lexentry: pol/Fennoskandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fennoskandia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rozleg\u0142y p\u00f3\u0142wysep w Europie P\u00f3\u0142nocnej sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: Mi\u0119dzymorza Fi\u0144sko-Karelskiego oraz z odga\u0142\u0119ziaj\u0105cych si\u0119 od niej dw\u00f3ch p\u00f3\u0142wysp\u00f3w: Skandynawskiego i Kolskiego;"],"translations":["Fenosc\u00e2ndia"]}]


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fidżi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8f\u02b2id\u0361\u0292\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie pa\u0144stwo na Oceanie Spokojnym;"],"translations":["Fiji"]}]


lexentry: pol/Filadelfia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Filadelfia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02ccf\u02b2ila\u02c8d\u025blf\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto na p\u00f3\u0142nocno-wschodnim wybrze\u017cu USA, w stanie Pensylwania;"],"translations":["Filad\u00e9lfia"]}]


lexentry: pol/Filistea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Filistea
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze Palestyny, zamieszkana przez Filistyn\u00f3w"],"translations":["Filisteia"]}]


lexentry: pol/Filistyn__rzeczownik__1
written_rep: Filistyn
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Filistei;"],"translations":["filisteia"]}]


lexentry: pol/Fin__rzeczownik__1
written_rep: Fin
part_of_speech: noun
pronuns: ["f\u02b2\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci fi\u0144skiej, obywatel Finlandii, mieszkaniec Finlandii"],"translations":["finland\u00eas"]}]


lexentry: pol/Finka__rzeczownik__1
written_rep: Finka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8f\u02b2\u0129nka"]
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) kobieta narodowo\u015bci fi\u0144skiej lub obywatelka Finlandii"],"translations":["finlandesa"]}]


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Finlandia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["f\u02b2\u0129n\u02c8l\u00e3nd\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Europie ze stolic\u0105 w Helsinkach;"],"translations":["Finl\u00e2ndia"]}]


lexentry: pol/Fionia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fionia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wyspa Danii, po\u0142o\u017cona mi\u0119dzy P\u00f3\u0142wyspem Jutlandzkim a Zelandi\u0105;"],"translations":["Fi\u00f3nia"]}]


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Flandria
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fl\u00e3ndr\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii;","(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii"],"translations":["Flandres"]}]


lexentry: pol/Flora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Flora
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fl\u0254ra"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 8;","(mitologia rzymska) bogini wiosny, kwiat\u00f3w, ro\u015blinno\u015bci w stadium kwitnienia i wszystkiego co rozkwita, uto\u017csamiana z greck\u0105 nimf\u0105 Chloris;","imi\u0119 \u017ce\u0144skie;"],"translations":["Flora"]}]


lexentry: pol/Florencja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Florencja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["fl\u0254\u02c8r\u025b\u0303nt\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we W\u0142oszech;"],"translations":["Floren\u00e7a"]}]


lexentry: pol/Floryda__rzeczownik__1
written_rep: Floryda
part_of_speech: noun
pronuns: ["fl\u0254\u02c8r\u0268da"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych;","(geografia, geograficzny) p\u00f3\u0142wysep w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Ameryki P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["Fl\u00f3rida"]}]


lexentry: pol/Fobos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fobos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8f\u0254b\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g i uosobienie strachu, towarzysz Aresa na polu bitwy;"],"translations":["Fobos"]}]


lexentry: pol/Fobos__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Fobos
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8f\u0254b\u0254s"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) wi\u0119kszy i bli\u017cszy z dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cyc\u00f3w Marsa;"],"translations":["Fobos"]}]


lexentry: pol/Fokida__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fokida
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielka kraina w \u015brodkowej Grecji, na terenie kt\u00f3rej znajdowa\u0142y si\u0119 s\u0142ynne z wyroczni Delfy i g\u00f3ra Parnas;"],"translations":["F\u00f3cida"]}]


lexentry: pol/Formuła_1__rzeczownik__1
written_rep: Formuła 1
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["cykl presti\u017cowych mi\u0119dzynarodowych wy\u015bcig\u00f3w samochodowych;"],"translations":["F\u00f3rmula 1"]}]


lexentry: pol/Franche-Comté__rzeczownik__1
written_rep: Franche-Comté
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w \u015brodkowo-wschodniej Francji;"],"translations":["Franche-Comt\u00e9"]}]


lexentry: pol/Francja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Francja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fr\u00e3nt\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w zachodniej Europie, ze stolic\u0105 w Pary\u017cu;"],"translations":["Fran\u00e7a"]}]


lexentry: pol/Francuz__rzeczownik__1
written_rep: Francuz
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8fr\u00e3nt\u0361sus"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci francuskiej, obywatel Francji, mieszkaniec Francji"],"translations":["franc\u00eas"]}]


lexentry: pol/Francuzka__rzeczownik__1
written_rep: Francuzka
part_of_speech: noun
pronuns: ["fr\u00e3n\u02c8t\u0361suska"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci francuskiej, obywatelka Francji"],"translations":["francesa"]}]


lexentry: pol/Frankfurt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Frankfurt
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fr\u00e3\u014bkfurt"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Menem","(geografia, geograficzny) (zobacz) Frankfurt nad Odr\u0105"],"translations":["Francoforte"]}]


lexentry: pol/Freja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Freja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fr\u025bja"]
sense_groups:
[{"senses":["nordycka bogini z rodu wan\u00f3w asgardskich, b\u00f3stwo wegetacji, mi\u0142o\u015bci, p\u0142odno\u015bci, magii i wojny;"],"translations":["Freia"]}]


lexentry: pol/Fryburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fryburg
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii nad rzek\u0105 Sarine, stolica kantonu Fryburg (1.2);"],"translations":["Friburgo"]}]


lexentry: pol/Frygia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Frygia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytna kraina w zachodniej cz\u0119\u015bci Azji Mniejszej ze stolic\u0105 w Gordionie, niezale\u017cne kr\u00f3lestwo a p\u00f3\u017aniej prowincja rzymska;"],"translations":["Fr\u00edgia"]}]


lexentry: pol/Frygijczyk__rzeczownik__1
written_rep: Frygijczyk
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Frygii"],"translations":["fr\u00edgio"]}]


lexentry: pol/Frygijka__rzeczownik__1
written_rep: Frygijka
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkanka Frygii"],"translations":["fr\u00edgio"]}]


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
written_rep: Fryz
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germa\u0144skiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkuj\u0105cego Fryzj\u0119, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;"],"translations":["fris\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fryzja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej Europie, po\u0142o\u017cona wzd\u0142u\u017c wybrze\u017cy Morza P\u00f3\u0142nocnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;"],"translations":["Fr\u00edsia"]}]


lexentry: pol/Fudżi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fudżi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8fud\u0361\u0292\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wulkan i zarazem najwy\u017cszy szczyt Japonii le\u017c\u0105cy na wyspie Honsiu;"],"translations":["Fuji"]}]


lexentry: pol/G8__skrótowiec__1
written_rep: G8
part_of_speech: acronym
sense_groups:
[{"senses":["(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forum polityczno-gospodarcze zrzeszaj\u0105ce osiem najbardziej wp\u0142ywowych pa\u0144stw \u015bwiata, tj. Wielk\u0105 Brytani\u0119, Francj\u0119, Niemcy, W\u0142ochy, Japoni\u0119, Stany Zjednoczone, Kanad\u0119 i Rosj\u0119;"],"translations":["G8"]}]


lexentry: pol/GIF__rzeczownik__1
written_rep: GIF
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(informatyka, informatyczny) nazwa jednego ze standard\u00f3w zapisu obraz\u00f3w i animacji bitmapowych;","(informatyka, informatyczny) obraz lub kr\u00f3tki film zapisany w standardzie GIF (2.1)"],"translations":["GIF"]}]


lexentry: pol/GMO__skrótowiec__1
written_rep: GMO
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u025f\u025b\u203f\u025b\u0303m\u203f\u02c8\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(rolnictwo, rolniczy) (biologia, biologiczny) organizm zmodyfikowany genetycznie;"],"translations":["OGM"]}]


lexentry: pol/Gabon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gabon
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261ab\u0254\u0303n"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Gab\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Gagauz__rzeczownik__1
written_rep: Gagauz
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek narodu zamieszkuj\u0105cego Gagauzj\u0119"],"translations":["gagauz"]}]


lexentry: pol/Gagauzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gagauzja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, po\u0142o\u017cony w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci Mo\u0142dawii;"],"translations":["Gaga\u00fazia"]}]


lexentry: pol/Gaja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gaja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261aja"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;"],"translations":["Gaia"]}]


lexentry: pol/Galacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galacja
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;"],"translations":["Gal\u00e1cia"]}]


lexentry: pol/Galata__rzeczownik__1
written_rep: Galata
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Galacji;"],"translations":["g\u00e1lata"]}]


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261al\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie"],"translations":["G\u00e1lia"]}]


lexentry: pol/Galicia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galicia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w p\u0142n.-zach. Hiszpanii"],"translations":["Galiza"]}]


lexentry: pol/Galicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galicja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261a\u02c8l\u02b2it\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w latach 1772\u20131918 pod zaborem austriackim;"],"translations":["Gal\u00edcia"]}]


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galilea
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u0261al\u02b2i\u02c8l\u025ba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i p\u00f3\u0142nocnego Izraela, pomi\u0119dzy Morzem \u015ar\u00f3dziemnym a rzek\u0105 Jordan;"],"translations":["Galileia"]},{"senses":["(geografia, geograficzny) gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;"],"translations":["Galilea"]}]


lexentry: pol/Gambia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gambia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261\u00e3mb\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["G\u00e2mbia"]}]


lexentry: pol/Gandhi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gandhi
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261a\u02d0n.d\u032a\u02b1i"]
sense_groups:
[{"senses":["jeden z tw\u00f3rc\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnej pa\u0144stwowo\u015bci indyjskiej i propagator pacyfizmu jako \u015brodka walki politycznej;"],"translations":["Gandhi"]}]


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ganimedes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u0261\u00e3\u0272\u0129\u02c8m\u025bd\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) pi\u0119kny m\u0142odzieniec, ukochany boga Zeusa; kr\u00f3lewicz troja\u0144ski; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;"],"translations":["Ganimedes"]}]


lexentry: pol/Ganimedes__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Ganimedes
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u0261\u00e3\u0272\u0129\u02c8m\u025bd\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) najwi\u0119kszy ksi\u0119\u017cyc Jowisza; najwi\u0119kszy ksi\u0119\u017cyc w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym; jeden z ksi\u0119\u017cyc\u00f3w galileuszowych;"],"translations":["Ganimedes"]}]


lexentry: pol/Garfield__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Garfield
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261arf\u02b2ilt"]
sense_groups:
[{"senses":["(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) posta\u0107 filmowa, bardzo t\u0142usty pomara\u0144czawy kot;"],"translations":["Garfield"]}]


lexentry: pol/Gargantua__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gargantua
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imi\u0119 olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powie\u015bciowej Fran\u00e7ois Rabelais; gigantyczny, rubaszny \u017car\u0142ok i op\u00f3j o dobrotliwym usposobieniu;"],"translations":["Garg\u00e2ntua"]}]


lexentry: pol/Garonna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Garonna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261a\u02c8r\u0254\u0303n\u02d0a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) rzeka w po\u0142udniowo-zachodniej Francji;"],"translations":["Garona"]}]


lexentry: pol/Gaskonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gaskonia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w po\u0142udniowo-zachodniej Francji;"],"translations":["Gasconha"]}]


lexentry: pol/Gaza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gaza
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261aza"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Autonomii Palesty\u0144skiej;","(geografia, geograficzny) prowincja Mozambiku;"],"translations":["Gaza"]}]


lexentry: pol/Gałacz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gałacz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, po\u0142o\u017cone na lewym brzegu Dunaju;"],"translations":["Gala\u021bi"]}]


lexentry: pol/Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gdańsk
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261d\u00e3j\u0303sk"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w p\u00f3\u0142nocnej Polsce, stolica wojew\u00f3dztwa pomorskiego;"],"translations":["Danzig"]}]


lexentry: pol/Gdynia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gdynia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261d\u0268\u0303\u0272a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce;"],"translations":["Gdynia"]}]


lexentry: pol/Geldria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Geldria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) najwi\u0119ksza prowincja Holandii, jej stolic\u0105 jest Arnhem;"],"translations":["Gu\u00e9ldria"]}]


lexentry: pol/Gelendżyk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gelendżyk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, popularny kurort na kaukaskim wybrze\u017cu Morza Czarnego;"],"translations":["Gelendzhik"]}]


lexentry: pol/Genewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Genewa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261\u025b\u0303\u02c8n\u025bva"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;","(administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;"],"translations":["Genebra"]}]


lexentry: pol/Genua__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Genua
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261\u025b\u0303\u02c8nu<sup>w</sup>a"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto we W\u0142oszech, stolica regionu Liguria;"],"translations":["G\u00e9nova"]}]


lexentry: pol/Georgetown__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Georgetown
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesi\u0119ciu miast, dzielnic miast i gmin w krajach angloj\u0119zycznych;"],"translations":["Georgetown"]}]


lexentry: pol/Georgia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Georgia Południowa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) brytyjska wyspa na po\u0142udniowym Atlantyku, stanowi\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 zamorskiego terytorium Georgia Po\u0142udniowa i Sandwich Po\u0142udniowy;"],"translations":["Ge\u00f3rgia do Sul"]}]


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Georgia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci USA, ze stolic\u0105 w Atlancie;"],"translations":["Ge\u00f3rgia"]}]


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Germania
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261\u025br\u02c8m\u00e3\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) staro\u017cytna nazwa ziem na wsch\u00f3d od Renu i na p\u00f3\u0142noc od Dunaju;"],"translations":["Germ\u00e2nia"]}]


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
written_rep: Germanin
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek plemienia indoeuropejskiego zamieszkuj\u0105cego w \u015bredniowieczu tereny p\u00f3\u0142nocnej i \u015brodkowo-p\u00f3\u0142nocnej Europy;"],"translations":["germano"]}]


lexentry: pol/Getsemani__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Getsemani
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (biblijny) miejsce kultu i ogr\u00f3d u st\u00f3p G\u00f3ry Oliwnej w Jerozolimie;"],"translations":["Gets\u00e9mani"]}]


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ghana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce ze stolic\u0105 w Akrze;"],"translations":["Gana"]}]


lexentry: pol/Gibraltar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gibraltar
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u025fi\u02c8braltar"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) skalisty p\u00f3\u0142wysep na po\u0142udniowym wybrze\u017cu P\u00f3\u0142wyspu Iberyjskiego"],"translations":["Gibraltar"]}]


lexentry: pol/Gilead__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gilead
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w staro\u017cytnej Palestynie, pomi\u0119dzy rzekami Arnon i Jarmuk;"],"translations":["Gileade"]}]


lexentry: pol/Gilead__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Gilead
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie, jedno z imion biblijnych"],"translations":["Gileade"]}]


lexentry: pol/Gioconda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gioconda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(sztuka) kobieta sportretowana na s\u0142ynnym obrazie Leonarda da Vinci"],"translations":["Mona Lisa"]}]


lexentry: pol/Gliceriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gliceriusz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Glic\u00e9rio"]}]


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Goa
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrze\u017cu P\u00f3\u0142wyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;"],"translations":["Goa"]}]


lexentry: pol/Godzilla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Godzilla
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261\u0254\u02c8d\u0361\u0291il\u02d0a"]
sense_groups:
[{"senses":["(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potw\u00f3r z japo\u0144skiej serii komiks\u00f3w i film\u00f3w;"],"translations":["Godzilla"]}]


lexentry: pol/Godzina_dla_Ziemi__rzeczownik__1
written_rep: Godzina dla Ziemi
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["ekologiczna akcja wygaszania \u015bwiate\u0142, obchodzona jako \u015bwi\u0119to w ostatni\u0105 sobot\u0119 marca;"],"translations":["Hora do Planeta"]}]


lexentry: pol/Golgota__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Golgota
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na kt\u00f3rym mia\u0142 umrze\u0107 Jezus;"],"translations":["G\u00f3lgota"]}]


lexentry: pol/Goliat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Goliat
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) filisty\u0144ski olbrzym pokonany przez Dawida strza\u0142em z procy;"],"translations":["Golias"]}]


lexentry: pol/Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gomora
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobli\u017cu Morza Martwego;"],"translations":["Gomorra"]}]


lexentry: pol/Gondwana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gondwana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261\u0254\u0303nd\u02c8v\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geologia, geologiczny) jeden z superkontynent\u00f3w powsta\u0142ych w wyniku rozpadu Pangei;"],"translations":["Gondwana"]}]


lexentry: pol/Gornoałtajsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gornoałtajsk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, stolica Republiki A\u0142taju;"],"translations":["Gorno-Altaisk"]}]


lexentry: pol/Gouda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gouda
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto po\u0142o\u017cone w zachodniej cz\u0119\u015bci Holandii;"],"translations":["Gouda"]}]


lexentry: pol/Gołąb__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gołąb
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261\u0254w\u0254\u0303mp"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) jeden z gwiazdozbior\u00f3w nieba po\u0142udniowego;"],"translations":["pombo"]}]


lexentry: pol/Graz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Graz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju zwi\u0105zkowego Styria, po\u0142o\u017cone nad rzek\u0105 Mur\u0105, u podn\u00f3\u017ca Alp Styryjskich;"],"translations":["Graz"]}]


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grecja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261r\u025bt\u0361s\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w po\u0142udniowej Europie, ze stolic\u0105 w Atenach;"],"translations":["Gr\u00e9cia"]}]


lexentry: pol/Greczynka__rzeczownik__1
written_rep: Greczynka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u0261r\u025b\u02c8t\u0361\u0283\u0268\u0303nka"]
sense_groups:
[{"senses":["osoba p\u0142ci \u017ce\u0144skiej narodowo\u015bci greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji"],"translations":["grega"]}]


lexentry: pol/Grek__rzeczownik__1
written_rep: Grek
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u0261r\u025bk"]
sense_groups:
[{"senses":["cz\u0142owiek narodowo\u015bci greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji"],"translations":["grego"]}]


lexentry: pol/Grenada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenada
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261r\u025b\u0303\u02c8nada"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej;","(geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Grenadyn, najwi\u0119ksza wyspa pa\u0144stwa Grenada (1.1)"],"translations":["Granada"]}]


lexentry: pol/Grenadyny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenadyny
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich po\u0142o\u017conych mi\u0119dzy wyspami Saint Vincent i Grenad\u0105;"],"translations":["Granadinas"]}]


lexentry: pol/Grenlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenlandia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261r\u025b\u0303n\u02c8l\u00e3nd\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) ogromna arktyczna wyspa na p\u00f3\u0142nocnym Atlantyku;"],"translations":["Groenl\u00e2ndia","Gronel\u00e2ndia"]}]


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenoble
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miejscowo\u015b\u0107 w po\u0142udniowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;"],"translations":["Grenoble"]}]


lexentry: pol/Grodno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grodno
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261r\u0254dn\u0254"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Bia\u0142orusi;"],"translations":["Grodno"]}]


lexentry: pol/Gruzin__rzeczownik__1
written_rep: Gruzin
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u02c8\u0261ru\u0291\u0129n"]
sense_groups:
[{"senses":["osoba narodowo\u015bci gruzi\u0144skiej lub obywatel Gruzji"],"translations":["georgiano"]}]


lexentry: pol/Gruzinka__rzeczownik__1
written_rep: Gruzinka
part_of_speech: noun
pronuns: ["\u0261ru\u02c8\u0291\u0129\u014bka"]
sense_groups:
[{"senses":["kobieta lub dziewczyna narodowo\u015bci gruzi\u0144skiej lub obywatelka Gruzji"],"translations":["georgiano"]}]


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gruzja
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261ruz\u02b2ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) pa\u0144stwo na Kaukazie, ze stolic\u0105 w Tbilisi;"],"translations":["Ge\u00f3rgia"]}]


lexentry: pol/Gryzonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gryzonia
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261r\u0268\u02c8z\u0254\u0303\u0272ja"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) jeden z dwudziestu sze\u015bciu szwajcarskich kanton\u00f3w;"],"translations":["Gris\u00f5es"]}]


lexentry: pol/Gudźarat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gudźarat
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) stan w Indiach, le\u017c\u0105cy w p\u00f3\u0142nocno-zachodniej cz\u0119\u015bci kraju;"],"translations":["Gujarate"]}]


lexentry: pol/Gujana_Brytyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana Brytyjska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawna posiad\u0142o\u015b\u0107 brytyjska w Ameryce Po\u0142udniowej;"],"translations":["Guiana Brit\u00e2nica","Guiana Inglesa"]}]


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana Francuska
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261u\u02c8j\u00e3na fr\u00e3n\u02c8t\u0361suska"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zale\u017cne o statusie departamentu zamorskiego, po\u0142o\u017cone w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Ameryki Po\u0142udniowej, nad Oceanem Atlantyckim;"],"translations":["Guiana Francesa"]}]


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261u\u02c8j\u00e3na"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce Po\u0142udniowej ze stolic\u0105 w Georgetown;"],"translations":["Guiana"]}]


lexentry: pol/Guria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Guria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej Gruzji"],"translations":["Guria"]}]


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwadelupa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u0261vad\u025b\u02c8lupa"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Ma\u0142ych Antyli ze stolic\u0105 w Basse-Terre;"],"translations":["Guadalupe"]}]


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwatemala
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02cc\u0261vat\u025b\u0303\u02c8mala"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z pa\u0144stw w Ameryce \u015arodkowej;"],"translations":["Guatemala"]}]


lexentry: pol/Gwiazda_Betlejemska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwiazda Betlejemska
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, kt\u00f3ry wed\u0142ug Biblii doprowadzi\u0142 Trzech Kr\u00f3li do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;"],"translations":["Estrela de Bel\u00e9m"]}]


lexentry: pol/Gwiazda_Poranna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwiazda Poranna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261v\u02b2jazda p\u0254\u02c8r\u00e3n\u02d0a"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem przed wschodem S\u0142o\u0144ca"],"translations":["Estrela d'Alva"]}]


lexentry: pol/Gwiazda_Wieczorna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwiazda Wieczorna
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261v\u02b2jazda v\u02b2j\u025b\u02c8t\u0361\u0283\u0254rna"]
sense_groups:
[{"senses":["(astronomia, astronomiczny) Wenus widoczna nad horyzontem po zachodzie S\u0142o\u0144ca"],"translations":["estrela d'alva"]}]


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea Bissau
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261v\u02b2\u0129\u02c8n\u025ba \u02c8b\u02b2is\u02d0aw"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w zachodniej Afryce ze stolic\u0105 w Bissau;"],"translations":["Guin\u00e9-Bissau"]}]


lexentry: pol/Gwinea_Równikowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea Równikowa
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261v\u02b2\u0129\u02c8n\u025ba \u02ccruv\u02b2\u0272i\u02c8k\u0254va"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;"],"translations":["Guin\u00e9 Equatorial"]}]


lexentry: pol/Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u0261v\u02b2\u0129\u02c8n\u025ba"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Afryce;","(geografia, geograficzny) kraina w Afryce, po\u0142o\u017cona g\u0142\u00f3wnie nad Zatok\u0105 Gwinejsk\u0105, ci\u0105gnie si\u0119 od masywu Futa D\u017calon po kra\u0144ce pustyni Namib;"],"translations":["Guin\u00e9"]}]


lexentry: pol/Góra_Oliwna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Góra Oliwna
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) wzniesienie nieopodal starego miasta Jerozolimy w Judei;"],"translations":["Monte das Oliveiras"]}]


lexentry: pol/Górna_Austria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Austria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) kraj zwi\u0105zkowy w zachodniej Austrii ze stolic\u0105 w Linzu;"],"translations":["Alta \u00c1ustria"]}]


lexentry: pol/Górna_Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Bawaria
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) okr\u0119g i rejencja w po\u0142udniowej Bawarii ze stolic\u0105 w Monachium;"],"translations":["Alta Baviera"]}]


lexentry: pol/Górna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Kraina
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w S\u0142owenii, cz\u0119\u015b\u0107 Krainy;"],"translations":["Alta Carn\u00edola"]}]


lexentry: pol/Górna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Normandia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny po\u0142o\u017cony na p\u00f3\u0142nocy Francji;"],"translations":["Alta-Normandia"]}]


lexentry: pol/Górna_Sabaudia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Sabaudia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament po\u0142o\u017cony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;"],"translations":["Alta Saboia"]}]


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Wolta
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r."],"translations":["Alto Volta"]}]


lexentry: pol/Górny_Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górny Śląsk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) cz\u0119\u015b\u0107 \u015al\u0105ska nale\u017c\u0105ca obecnie do Polski i Czech;"],"translations":["Alta Sil\u00e9sia"]}]


lexentry: pol/Górski_Karabach__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górski Karabach
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261urs\u02b2ci ka\u02c8rabax"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, b\u0119d\u0105ce przedmiotem sporu mi\u0119dzy Armeni\u0105 i Azerbejd\u017canem;"],"translations":["Nagorno-Karabakh"]}]


lexentry: pol/Góry_Baskijskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Góry Baskijskie
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) pasmo g\u00f3rskie w p\u00f3\u0142nocnej Hiszpanii, pomi\u0119dzy G\u00f3rami Kantabryjskimi na zachodzie i Pirenejami na wschodzie;"],"translations":["Montes Bascos"]}]


lexentry: pol/Góry_Połabskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Góry Połabskie
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 w p\u00f3\u0142nocno-zachodnich Czechach, w kraju usteckim i po\u0142udniowo-wschodnich Niemczech (Saksonia);"],"translations":["montanhas de arenito do Elba"]}]


lexentry: pol/Góry_Skaliste__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Góry Skaliste
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8\u0261ur\u0268 ska\u02c8l\u02b2ist\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) \u0142a\u0144cuch g\u00f3rski w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej;"],"translations":["Montanhas Rochosas"]}]


lexentry: pol/Göteborg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Göteborg
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w po\u0142udniowo-zachodniej Szwecji, po\u0142o\u017cone nad cie\u015bnin\u0105 Kattegat;"],"translations":["Gotemburgo"]}]


lexentry: pol/HTML__skrótowiec__1
written_rep: HTML
part_of_speech: acronym
pronuns: ["\u02ccxa\u203ft\u025b\u203f\u025b\u0303m\u203f\u02c8\u025bl"]
sense_groups:
[{"senses":["= (informatyka, informatyczny) hipertekstowy j\u0119zyk znacznik\u00f3w (j\u0119zyk opisu stron internetowych);"],"translations":["HTML"]}]


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Habakuk
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(biblijny) posta\u0107 biblijna, jeden z prorok\u00f3w starotestamentowych; metonimicznie r\u00f3wnie\u017c jego dzie\u0142o;"],"translations":["Habacuque"]}]


lexentry: pol/Hades__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hades
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8xad\u025bs"]
sense_groups:
[{"senses":["(mitologia grecka) b\u00f3g zmar\u0142ych i \u015bwiata pozagrobowego, uto\u017csamiany z rzymskim Plutonem;"],"translations":["Hades"]}]


lexentry: pol/Hagia_Sophia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hagia Sophia
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) meczet (niegdy\u015b \u015bwi\u0105tynia chrze\u015bcija\u0144ska) w Stambule;"],"translations":["Hagia Sofia"]}]


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Haiti
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["xa\u02c8<sup>j</sup>it\u02b2i"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pa\u0144stwo w Ameryce \u015arodkowej w archipelagu Antyli;"],"translations":["Haiti"]}]


lexentry: pol/Halicz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Halicz
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe na Ukrainie, po\u0142o\u017cone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;"],"translations":["Galich"]}]


lexentry: pol/Halle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Halle
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8xal\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) miasto w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, po\u0142o\u017cone nad So\u0142aw\u0105;"],"translations":["sal\u00e3o"]}]


lexentry: pol/Halloween__rzeczownik__1
written_rep: Halloween
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["\u015bwi\u0119to duch\u00f3w obchodzone 31 pa\u017adziernika (w wigili\u0119 Wszystkich \u015awi\u0119tych) w krajach anglosaskich;"],"translations":["Dia das Bruxas"]}]


lexentry: pol/Hamlet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hamlet
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8x\u00e3ml\u025bt"]
sense_groups:
[{"senses":["(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tytu\u0142owy bohater dramatu Szekspira;","(rzadki, rzadko u\u017cywany) imi\u0119 m\u0119skie"],"translations":["Hamlet"]}]


lexentry: pol/Hamlet__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Hamlet
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["\u02c8x\u00e3ml\u025bt"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota P\u00f3\u0142nocna","(geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowo\u015bci w USA"],"translations":["Hamlet"]}]


lexentry: pol/Hamza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hamza
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniaj\u0105cy Basen Amazonki;"],"translations":["Hamza"]}]


lexentry: pol/Han__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Han
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["x\u00e3n"]
sense_groups:
[{"senses":["(historia, historyczny, historycznie) druga dynastia cesarska Chin, po dynastii Qin i przed Epok\u0105 Trzech Kr\u00f3lestw"],"translations":["han"]}]


lexentry: pol/Hanower__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hanower
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;"],"translations":["Han\u00f4ver"]}]


lexentry: pol/Hawaje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hawaje
part_of_speech: properNoun
pronuns: ["xa\u02c8vaj\u025b"]
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;"],"translations":["Hava\u00ed","Havai"]}]


lexentry: pol/Hawr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hawr
part_of_speech: properNoun
sense_groups:
[{"senses":["(geografia, geograficzny) du\u017ce miasto portowe w p\u00f3\u0142nocnej Francji, w Normandii;"],"translations":["Le Havre"]}]


lexentry: pol/Hazar__rzeczownik__1
written_rep: Hazar
part_of_speech: noun
sense_groups:
[{"senses":["(etnografia, etnograficzny) cz\u0142onek ludu cz\u0119\u015bciowo pochodzenia mongolskiego zamieszkuj\u0105cego Hazarad\u017cat w \u015brodkowym Afganistanie;"],"translations":["hazara"]}]


