# translation

lexentry: pol/gwardia__rzeczownik__1
written_rep: gwardia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guarda
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących | (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego | (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska


lexentry: pol/gwardian__rzeczownik__1
written_rep: gwardian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardião
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;


lexentry: pol/gwasz__rzeczownik__1
written_rep: gwasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guache
sense_list:
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; | (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2) | (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)


lexentry: pol/gwałt__rzeczownik__1
written_rep: gwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estupro | violação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;


lexentry: pol/gwelf__rzeczownik__1
written_rep: gwelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guelfa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gwiazda_Dawida__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda Dawida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrela de Davi
sense_list:
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrela | astro
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku


lexentry: pol/gwiazda_betlejemska__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda betlejemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poinsétia
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/gwiazda_filmowa__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda filmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrela de/do cinema
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;


lexentry: pol/gwiazda_spadająca__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda spadająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrela cadente
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej


lexentry: pol/gwint__rzeczownik__1
written_rep: gwint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosca
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek


lexentry: pol/gwoli__przyimek__1
written_rep: gwoli
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: por causa de
sense_list:
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prego | cravo
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;


lexentry: pol/gyros__rzeczownik__1
written_rep: gyros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carne assada no espeto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;


lexentry: pol/gytia__rzeczownik__1
written_rep: gytia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lama
sense_list:
(geologia, geologiczny) muł jeziorny powstający na dnie jezior ze szczątków organicznych, głównie planktonu;


lexentry: pol/gzyms__rzeczownik__1
written_rep: gzyms
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornija
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;


lexentry: pol/góralek_abisyński__rzeczownik__1
written_rep: góralek abisyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damão
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis, ssak z rodziny góralkowatych, zamieszkujący kontynent afrykański;


lexentry: pol/góralek_przylądkowy__rzeczownik__1
written_rep: góralek przylądkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damão
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/górnictwo__rzeczownik__1
written_rep: górnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mineração
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;


lexentry: pol/górny__przymiotnik__1
written_rep: górny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acima
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali | o dzielnicy, miejscowości, regionie, kraju położony wyżej (lub dalej od ujścia pobliskiej rzeki) niż inna jednostka terytorialna o tej samej nazwie najczęściej określana jako dolna


lexentry: pol/górować__czasownik__1
written_rep: górować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: culminar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przechodząc przez płaszczyznę południka niebieskiego, znajdować się najwyżej nad horyzontem


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merda
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic


lexentry: pol/gąbczasta_encefalopatia_bydła__rzeczownik__1
written_rep: gąbczasta encefalopatia bydła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalopatia espongiforme bovina
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba neurologiczna bydła wywoływana przez nieprawidłowe białka prionowe, które powodują degenerację tkanki mózgowej w obrazie mikroskopowy przypominjącą gąbkę


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esponja
sense_list:
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; | (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;


lexentry: pol/gąbki__rzeczownik__1
written_rep: gąbki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esponja
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;


lexentry: pol/gągołek__rzeczownik__1
written_rep: gągołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato-de-touca-branca
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagarta
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; | (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie


lexentry: pol/gąszcz__rzeczownik__1
written_rep: gąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chetnim
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos pochodzenia indyjskiego, owocowo-warzywny, na bazie octu lub wina, często z dodatkiem rodzynek, śliwek lub fig


lexentry: pol/gęba__rzeczownik__1
written_rep: gęba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cara
sense_list:
(potocznie, potoczny) twarz człowieka lub pysk zwierzęcia | (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso-bravo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrepio
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;


lexentry: pol/gęstość__rzeczownik__1
written_rep: gęstość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: densidade
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości | cecha gęstych substancji


lexentry: pol/gęstość_zaludnienia__związek_wyrazów__1
written_rep: gęstość zaludnienia
min_sense_num: 01
trans_list: densidade demográfica
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;


lexentry: pol/gęsty__przymiotnik__1
written_rep: gęsty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: denso
sense_list:
(o płynach) skondensowany | taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie


lexentry: pol/gęś__rzeczownik__1
written_rep: gęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gansa | ganso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1) | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona


lexentry: pol/głasnost__rzeczownik__1
written_rep: głasnost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glasnost
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;


lexentry: pol/głaz__rzeczownik__1
written_rep: głaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedregulho
sense_list:
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;


lexentry: pol/głodówka__rzeczownik__1
written_rep: głodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greve de fome
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów | strajk głodowy


lexentry: pol/głos__rzeczownik__1
written_rep: głos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voz
sense_list:
dźwięk wydawany przez istoty żyjące | zdanie, osąd, opinia | zdolność wydawania głosu (1.1) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym | prawo / pozwolenie przemawiania


lexentry: pol/głoska__rzeczownik__1
written_rep: głoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fone
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeça
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; | (przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś | (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych) | (botanika, botaniczny) pęd niektórych roślin, zwłaszcza kapusty


lexentry: pol/głośnik__rzeczownik__1
written_rep: głośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alto-falante | altifalante
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;


lexentry: pol/głośnikowy__przymiotnik__1
written_rep: głośnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altifalante
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników


lexentry: pol/głupawka__rzeczownik__1
written_rep: głupawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hilaridade
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej


lexentry: pol/głupota__rzeczownik__1
written_rep: głupota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asneira
sense_list:
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia


lexentry: pol/głuptak__rzeczownik__1
written_rep: głuptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso-patola
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilriteiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach; | (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju głóg (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów


lexentry: pol/głębia__rzeczownik__1
written_rep: głębia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profundeza
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury | miejsce o dużej głębokości | odległość od powierzchni do dna


lexentry: pol/głęboki__przymiotnik__1
written_rep: głęboki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: profundo | fundo
sense_list:
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu | (przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu


lexentry: pol/głębokie_gardło__rzeczownik__1
written_rep: głębokie gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garganta profunda
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (seksuologia, seksuologiczny) forma fellatio polegająca na wzięciu wzwiedzionego penisa w całości do jamy ustnej i gardła;


lexentry: pol/ha__wykrzyknik__1
written_rep: ha
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ah
sense_list:
powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech | wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia


lexentry: pol/habanera__rzeczownik__1
written_rep: habanera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habanera
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec kubański spopularyzowany w XIX wieku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do habanery (1.1) lub w jej rytmie


lexentry: pol/habilitacja__rzeczownik__1
written_rep: habilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habilitação
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;


lexentry: pol/hacjenda__rzeczownik__1
written_rep: hacjenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fazenda
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;


lexentry: pol/hadis__rzeczownik__1
written_rep: hadis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hadith
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: krótki przekaz o słowach i czynach Mahometa lub jego towarzyszy;


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hadj
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/hagiografia__rzeczownik__1
written_rep: hagiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiografia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;


lexentry: pol/hagiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: hagiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hagiográfico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych


lexentry: pol/hagiologia__rzeczownik__1
written_rep: hagiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiologia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego


lexentry: pol/haiku__rzeczownik__1
written_rep: haiku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haicai
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolacha
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacker
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;


lexentry: pol/halabarda__rzeczownik__1
written_rep: halabarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alabarda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;


lexentry: pol/halabardnik__rzeczownik__1
written_rep: halabardnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alabardeiro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę


lexentry: pol/halal__przymiotnik__1
written_rep: halal
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: halal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)


lexentry: pol/halibut__rzeczownik__1
written_rep: halibut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipoglosso
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;


lexentry: pol/halloumi__rzeczownik__1
written_rep: halloumi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halloumi
sense_list:
(mleczarstwo) (spożywczy) cypryjski ser wytwarzany z mleka owczego lub mieszanki mleka owczego, koziego i krowiego;


lexentry: pol/halluks__rzeczownik__1
written_rep: halluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joanete
sense_list:
(medycyna, medyczny) deformacja stopy polegająca na bocznym odchyleniu dużego palca (palucha) w stronę pozostałych palców, często z uwypukleniem stawu śródstopno-paliczkowego


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alucinação
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/halucynogen__rzeczownik__1
written_rep: halucynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alucinógeno
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje


lexentry: pol/haluks__rzeczownik__1
written_rep: haluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joanete
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;


lexentry: pol/hamburger__rzeczownik__1
written_rep: hamburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamburger | hambúrguer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;


lexentry: pol/hamiltonian__rzeczownik__1
written_rep: hamiltonian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamiltoniano
sense_list:
(fizyka, fizyczny) funkcja opisująca układ fizyczny za pomocą pędów i położeń uogólnionych | (fizyka, fizyczny) operator energii w mechanice kwantowej;


lexentry: pol/handel_ludźmi__rzeczownik__1
written_rep: handel ludźmi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tráfico de pessoas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;


lexentry: pol/handicapizm__rzeczownik__1
written_rep: handicapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/hang__rzeczownik__1
written_rep: hang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;


lexentry: pol/hangar__rzeczownik__1
written_rep: hangar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hangar
sense_list:
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);


lexentry: pol/hanza__rzeczownik__1
written_rep: hanza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liga Hanseática
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;


lexentry: pol/hapaks_legomenon__rzeczownik__1
written_rep: hapaks legomenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hápax
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;


lexentry: pol/haploid__rzeczownik__1
written_rep: haploid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haploide
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;


lexentry: pol/haplologia__rzeczownik__1
written_rep: haplologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplologia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;


lexentry: pol/haplotyp__rzeczownik__1
written_rep: haplotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplótipo
sense_list:
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;


lexentry: pol/happening__rzeczownik__1
written_rep: happening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: happening
sense_list:
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;


lexentry: pol/haptyczny__przymiotnik__1
written_rep: haptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: háptico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.


lexentry: pol/harcownik__rzeczownik__1
written_rep: harcownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escaramuçador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harém
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)


lexentry: pol/harissa__rzeczownik__1
written_rep: harissa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harissa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaita
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harpia
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta okrutna, wyrachowana, istota drapieżna, nienasycona; także osoba natarczywa, natrętna, namolna, nękająca, udręczająca sobą kogoś


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arpão
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/hartować__czasownik__1
written_rep: hartować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: controlar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


lexentry: pol/hashtag__rzeczownik__1
written_rep: hashtag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hashtag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obus
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hausa__rzeczownik__1
written_rep: hausa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hauçá
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej;


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ébano
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebanowiec__rzeczownik__1
written_rep: hebanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caquizeiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj drzew z rodziny hebankowatych, o ciemnej a nawet czarnej korze


lexentry: pol/heblować__czasownik__1
written_rep: heblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aplainar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię drewna za pomocą heblarki lub heblu ręcznego


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auê
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotovia
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hedonismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemon__rzeczownik__1
written_rep: hegemon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegêmona
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemonia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejt__rzeczownik__1
written_rep: hejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hate
sense_list:
(potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś | (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie


lexentry: pol/hejter__rzeczownik__1
written_rep: hejter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odiador
sense_list:
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hecatombe
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfeitiçar
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hectare
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/hekto-__przedrostek__1
written_rep: hekto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hecto-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: helio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heliocêntrico
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/heliofobia__rzeczownik__1
written_rep: heliofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) irracjonalny lęk przed słońcem lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliograf__rzeczownik__1
written_rep: heliograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliógrafo
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;


lexentry: pol/heliosfera__rzeczownik__1
written_rep: heliosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliosfera
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego;


lexentry: pol/helisa__rzeczownik__1
written_rep: helisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hélice
sense_list:
(geometria) skręcona krzywa przestrzenna przypominająca sprężynę lub gwint śruby, o stałym promieniu i równomiernym nachyleniu zwojów względem osi


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helenista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hematologista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemiceluloza__rzeczownik__1
written_rep: hemiceluloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemicelulose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemodinâmica
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemoglobina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/hemostaza__rzeczownik__1
written_rep: hemostaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemostasia
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henna
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;


lexentry: pol/henoteizm__rzeczownik__1
written_rep: henoteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henoteísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) występowanie bóstwa naczelnego w religii politeistycznej, którego wyłączna cześć z czasem przeradza się w religię monoteistyczną;


lexentry: pol/henr__rzeczownik__1
written_rep: henr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henry
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heparina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/hepatotoksyczność__rzeczownik__1
written_rep: hepatotoksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hepatotoxicidade
sense_list:
cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby


lexentry: pol/heptarchia__rzeczownik__1
written_rep: heptarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heptarquia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heraião
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herb__rzeczownik__1
written_rep: herb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brasão | brasão de armas
sense_list:
(heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe | (heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki;


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chá
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2) | popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chá
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolacha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbicida
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/heretycki__przymiotnik__1
written_rep: heretycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: herético
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heresia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heresiarca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroína | cavalo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroísmo
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arauto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/heterocykliczny__przymiotnik__1
written_rep: heterocykliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterocíclico
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach cyklicznych: taki, w którym co najmniej jeden pierścień zawiera atomy dwóch lub więcej różnych pierwiastków;


lexentry: pol/heterogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: heterogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterogêneo
sense_list:
(chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz


lexentry: pol/hetman__rzeczownik__1
written_rep: hetman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hétmane
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy dowódca stałych (zaciężnych) wojsk polsko-litewskich w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku;


lexentry: pol/hetycki__przymiotnik__1
written_rep: hetycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hitita
sense_list:
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heurística
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hibernacja__rzeczownik__1
written_rep: hibernacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibernação
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą | (informatyka, informatyczny) oszczędzający energię tryb pracy komputera, w którym zapisuje on stan systemu (RAM) na dysk i całkowicie się wyłącza — po ponownym uruchomieniu wraca do poprzedniego stanu


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibisco
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hijab
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;


lexentry: pol/hienołak__rzeczownik__1
written_rep: hienołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homem-hiena
sense_list:
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena | (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierarquia | jerarquia
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierofante
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: higroscópico
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hikikomori__rzeczownik__1
written_rep: hikikomori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikikomori
sense_list:
choroba cywilizacyjna polegająca na tym, że jednostka staje się samotnikiem, zazwyczaj pozostającym w izolacji w jednym pokoju przez bardzo długi czas;


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinduísmo
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hinduski__przymiotnik__1
written_rep: hinduski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hindu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z hinduizmem | pochodzący z Indii, dotyczący Indii lub Hindusów


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hip hop
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hip-hopowy__przymiotnik__1
written_rep: hip-hopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hip hop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) (odzieżownictwo) dotyczący hip-hopu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hiper-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperamonemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperamonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperamonemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipérbole
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;


lexentry: pol/hipercholesterolemia__rzeczownik__1
written_rep: hipercholesterolemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipercolesterolemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) podwyższone ponad normę stężenie cholesterolu we krwi;


lexentry: pol/hiperestezja__rzeczownik__1
written_rep: hiperestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperestesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;


lexentry: pol/hipergamia__rzeczownik__1
written_rep: hipergamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipergamia
sense_list:
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków


lexentry: pol/hiperlipidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlipidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperlipidemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipermercado
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipercorreção
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hiperrzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: hiperrzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiper-realidade
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;


lexentry: pol/hiperseksualność__rzeczownik__1
written_rep: hiperseksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipersexualidade
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipersonia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipersześcian__rzeczownik__1
written_rep: hipersześcian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipercubo
sense_list:
(geometria) figura geometryczna będąca uogólnieniem sześcianu dla przestrzeni o n wymiarach, konstruowana przez połączenie dwóch punktów odległych od siebie w przestrzeni o określoną długość i powtórzenie tego procesu w sumie n razy, za każdym razem łącząc powstałe figury tak, że odpowiadające sobie równoległe pary wierzchołków w figurach są od siebie odległe o tę samą długość;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertexto
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertermia
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hipertonia__rzeczownik__1
written_rep: hipertonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertensão
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadciśnienie tętnicze | (medycyna, medyczny) patologiczny stan wzmożonego napięcia mięśni szkieletowych


lexentry: pol/hipertrofia__rzeczownik__1
written_rep: hipertrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertrofia
sense_list:
(biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym | (zobacz) przerost


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperligação
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipoalergiczny__przymiotnik__1
written_rep: hipoalergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hipoalergénico
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocondria
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipódromo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipoglicemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokamp__rzeczownik__1
written_rep: hipokamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocampo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocrisia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipônimo | hipónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiponímia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipoteca
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipster
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem;


lexentry: pol/histamina__rzeczownik__1
written_rep: histamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histamina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, heterocykliczna amina biogenna, organiczny związek chemiczny wytwarzany głównie przez komórki tuczne i bazofile, uczestniczący w reakcjach alergicznych, procesach zapalnych oraz w regulacji funkcji żołądka i układu nerwowego


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histograma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/histopatologia__rzeczownik__1
written_rep: histopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histopatologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział patologii zajmujący się badaniem zmian chorobowych w tkankach


lexentry: pol/historiozofia__rzeczownik__1
written_rep: historiozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosofia da história
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;


lexentry: pol/histrion__rzeczownik__1
written_rep: histrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histrião
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) średniowieczny wędrowny aktor posługujący się pantomimą, gestem, tańcem, kostiumami itp.;


lexentry: pol/histydyna__rzeczownik__1
written_rep: histydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histidina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas białkowy o charakterze zasadowym, względnie egzogenny, prekursor histaminy:


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nazi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hitleryzm__rzeczownik__1
written_rep: hitleryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hitlerismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigana
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobbit
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: criar
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pecuária
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hóquei
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/holendrować__czasownik__1
written_rep: holendrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desenhar
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie


lexentry: pol/hollywoodzki__przymiotnik__2
written_rep: hollywoodzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: hollywoodesco
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) taki jak filmy z Hollywoodu, tzn. sprawnie zrobiony, widowiskowy, a przy tym płytki i banalny


lexentry: pol/holo-__przedrostek__1
written_rep: holo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: holo-
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) …oznaczający związek z trójwymiarowym lub quasitrójwymiarowym obrazem


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holograma
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holocausto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebocador
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagosta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)


lexentry: pol/homeotermiczny__przymiotnik__1
written_rep: homeotermiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: homeotérmico
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) utrzymujący mniej więcej stałą temperaturę niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homília
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homo-__przedrostek__1
written_rep: homo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: homo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity | pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczających związek z homoseksualnością


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homófono
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homogamia__rzeczownik__1
written_rep: homogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homogamia
sense_list:
(biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego | (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim


lexentry: pol/homonacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: homonacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homonacionalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozytywne powiązanie osób LGBT i/lub ich praw z ideologią nacjonalistyczną;


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/homunkulus__rzeczownik__1
written_rep: homunkulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homúnculo
sense_list:
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików


lexentry: pol/honorowy__przymiotnik__1
written_rep: honorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: honorário
sense_list:
niedający zysków materialnych lub niepobierający zapłaty | nominalny, tytularny | taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku


lexentry: pol/hoodoo__rzeczownik__1
written_rep: hoodoo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaminé de fada
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór afroamerykańskich, synkretycznych wierzeń ludowych praktykowanych głównie na południu USA;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoplita
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich | (książkowy) tłum, zgraja, banda


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortênsia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horizonte
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horizonte de eventos
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hosana
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hospodar__rzeczownik__1
written_rep: hospodar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospodar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeromoça
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hóstia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachorro
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hotspot__rzeczownik__1
written_rep: hotspot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponto de acesso
sense_list:
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;


lexentry: pol/hołdownik__rzeczownik__1
written_rep: hołdownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afluente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władca lub państwo składający hołd poddańczy i płacące trybut innemu władcy czy państwu


lexentry: pol/hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: hołodomor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holodomor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gentalha
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hub
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/huba__rzeczownik__1
written_rep: huba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliporo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Polyporus, grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huguenote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrondo
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/hulk__rzeczownik__1
written_rep: hulk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matulão
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ średniowiecznego dużego żaglowca północnoeuropejskiego z XV–XVI wieku, używanego do celów handlowych i wojennych; odmiana karaki; | (marynarka) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: humanístico
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humanismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homus | hommos | húmus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/humoreska__rzeczownik__1
written_rep: humoreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pequena obra humorística
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furacão
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurdycja__rzeczownik__1
written_rep: hurdycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadafalso
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, drewniany ganek lub kryta galeria z otworami strzelniczymi w podłodze, zabudowana w postaci występu na murach obronnych;


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atacado
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: húri
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/husytyzm__rzeczownik__1
written_rep: husytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hussismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metalurgia
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: híbrido
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; | (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie


lexentry: pol/hydra__rzeczownik__1
written_rep: hydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicho de sete cabeças
sense_list:
(książkowy) nieszczęście, zło trudne do pokonania | (mitologia grecka) wielogłowy potwór (wąż lub smok), którego głowy odrastały po ścięciu | (zoologia, zoologiczny) Hydra L., rodzaj słodkowodnych stułbiopławów;


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrante
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encanador
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidráulica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydrazyna__rzeczownik__1
written_rep: hydrazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrazina
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, łatwopalna ciecz o zapachu podobnym do amoniaku, wykorzystywana jako paliwo rakietowe


lexentry: pol/hydrocyklon__rzeczownik__1
written_rep: hydrocyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrociclone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie stosowane do separacji cząstek stałych z cieczy. wykorzystując siłę odśrodkową


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hidroelétrico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrogeologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrogeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrogeologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi


lexentry: pol/hydroksylowy__przymiotnik__1
written_rep: hydroksylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hidroxila
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący połączenia chemicznego, w którym atom tlenu połączony jest z atomem wodoru


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidroponia
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hydrosfera__rzeczownik__1
written_rep: hydrosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrosfera
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hino
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/hypromeloza__rzeczownik__1
written_rep: hypromeloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipromelose
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczna pochodna celulozy, w której część grup hydroksylowych została zastąpiona grupami metylowymi i hydroksypropylowymi; używana głównie jako środek zagęszczający, żelujący lub powlekający w farmacji i kosmetyce, składnik tzw. „sztucznych łez”


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ibérico
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ibuprofeno
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/ichtiozaur__rzeczownik__1
written_rep: ichtiozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ictiossauro
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Ichthyosaurus, rodzaj wymarłego gada morskiego, który żył w erze mezozoicznej (od triasu do kredy) i przypominał ryby lub delfiny;


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: id
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idealista__rzeczownik__1
written_rep: idealista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idealista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu | osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami | (przenośnie, przenośnia) lub (ironicznie) marzyciel


lexentry: pol/idealistka__rzeczownik__1
written_rep: idealistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idealista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu | kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami


lexentry: pol/identyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: identyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identificação
sense_list:
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś | (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy | (psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideograma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideologia
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expressão idiomática
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni; | (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/iglicznia__rzeczownik__1
written_rep: iglicznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peixe-cachimbo
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;


lexentry: pol/igrek__rzeczownik__1
written_rep: igrek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipsilo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa litery y / Y | (matematyka, matematyczny) oznaczenie niewiadomej lub zmiennej zależnej (funkcji)


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jogos Olímpicos
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agulha
sense_list:
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu; | (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych | (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ícone | ídolo
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne;


lexentry: pol/ikonoklasta__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclasta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclastia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ile__zaimek__1
written_rep: ile
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 02
trans_list: quanto
sense_list:
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze | rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilustração
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilusão
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morsa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imaginacja__rzeczownik__1
written_rep: imaginacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imaginação
sense_list:
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś | zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gengibre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imbryk__rzeczownik__1
written_rep: imbryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ibrik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (przestarzałe, przestarzały) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: particípio
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: particípio
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imitacja__rzeczownik__1
written_rep: imitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitação
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny; | czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie | rzecz udająca, naśladująca inną rzecz


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imanente
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immoralizm__rzeczownik__1
written_rep: immoralizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imoralismo
sense_list:
nieuznawanie norm moralnych | (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny dopuszczający jedynie kryteria pozamoralne jako podstawę wszelkich ocen, kwestionujący istniejące systemy etyczne i wzorce moralne


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imunidade
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immunizacja__rzeczownik__1
written_rep: immunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imunização
sense_list:
(medycyna, medyczny) uzyskiwanie odporności na chorobotwórczy patogen poprzez pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu;


lexentry: pol/immuno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: immuno-
min_sense_num: 01
trans_list: imuno-
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odpornością


lexentry: pol/immunoglobulina__rzeczownik__1
written_rep: immunoglobulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imunoglobulina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imunossupressão
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imunoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impeachment__rzeczownik__1
written_rep: impeachment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destituição
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;


lexentry: pol/impedancja__rzeczownik__1
written_rep: impedancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impedância
sense_list:
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperial
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperialista
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperialismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implante
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/implant_ślimakowy__rzeczownik__1
written_rep: implant ślimakowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implante coclear
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne wszczepiane w ślimak u osób niesłyszących i niedosłyszących pozwalające na częściowe odzyskanie słuchu;


lexentry: pol/implozja__rzeczownik__1
written_rep: implozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implosão
sense_list:
nagłe, dynamiczne zniszczenie struktury przez napór z zewnątrz, prowadzące do jej zapadnięcia się do środka


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: importados
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impotencja__rzeczownik__1
written_rep: impotencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impotência
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność mężczyzny do odbycia stosunku płciowego; | (przenośnie, przenośnia) niezdolność do działania


lexentry: pol/impregnacja__rzeczownik__1
written_rep: impregnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permeação
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia


lexentry: pol/impregnować__czasownik__1
written_rep: impregnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: impregnar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycać materiał specjalną substancją w celu ochronnym lub zmiany właściwości


lexentry: pol/impresario__rzeczownik__1
written_rep: impresario
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empresário teatral
sense_list:
(książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressão
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impressionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__2
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: impressionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressionismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: festar
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/impuls__rzeczownik__1
written_rep: impuls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impulso
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie | (przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania


lexentry: pol/imputacja__rzeczownik__1
written_rep: imputacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imputação
sense_list:
(matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;


lexentry: pol/inauguracja__rzeczownik__1
written_rep: inauguracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inauguração
sense_list:
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia) [od XVIII w.] | (zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)


lexentry: pol/incel__rzeczownik__1
written_rep: incel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incel
sense_list:
(slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: averiguar
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agradar
sense_list:
uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce; | urzędowa lista czegoś


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: índice
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji | (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru | (statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie


lexentry: pol/indeksacja__rzeczownik__1
written_rep: indeksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correção monetária
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;


lexentry: pol/independentyzm__rzeczownik__1
written_rep: independentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: independentismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) idea polityczna lub kierunek w ruchu społecznym, który dąży do uzyskania niepodległości przez dany region


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indeterminismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoaryjski__przymiotnik__1
written_rep: indoaryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indo-ariano
sense_list:
o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich | odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indo-europeu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indoktrynować__czasownik__1
written_rep: indoktrynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: doutrinar
sense_list:
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię


lexentry: pol/indol__rzeczownik__1
written_rep: indol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indol
sense_list:
(chemia, chemiczny) heterocykliczny związek chemiczny, zbudowany ze sprzężonych pierścieni benzenowego i pirolowego;


lexentry: pol/indukcja__rzeczownik__1
written_rep: indukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indução
sense_list:
etap wprowadzający w danym procesie | (matematyka, matematyczny) metoda dowodzenia praw matematycznych przy pomocy zasady indukcji matematycznej;


lexentry: pol/indukcyjny__przymiotnik__1
written_rep: indukcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indução
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) oparty na metodzie indukcji | (fizyka, fizyczny) dotyczący zjawiska indukcji


lexentry: pol/indyferentyzm__rzeczownik__1
written_rep: indyferentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indiferença
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/indygokarmin__rzeczownik__1
written_rep: indygokarmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmim de índigo | índigo-carmim
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu | człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/indywidualistka__rzeczownik__1
written_rep: indywidualistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu | kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie


lexentry: pol/indywidualny__przymiotnik__1
written_rep: indywidualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: individual
sense_list:
osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny | właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infante
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infecção
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: influencer
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/informatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: informatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: informatização
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infrasom
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infraestrutura
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingrediente
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iniciação
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | rozpoczęcie czynności, procesu działania | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encarceramento
sense_list:
(książkowy) (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) pozbawienie wolności, uwięzienie


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anexação
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incubadora
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach;


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incunábulo
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inquisição | inquisição
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inkwizycyjny__przymiotnik__1
written_rep: inkwizycyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inquisitivo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) śledczy, taki gdzie prowadzi się śledztwo, dochodzenie


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caminhada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diretor
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/insektarium__rzeczownik__1
written_rep: insektarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insetário
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inseminação
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insolacja__rzeczownik__1
written_rep: insolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolação
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię; | oddziaływanie promieni słonecznych


lexentry: pol/inspicjent__rzeczownik__1
written_rep: inspicjent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administrador
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instalação
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów | (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość | (sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;


lexentry: pol/instalator__rzeczownik__2
written_rep: instalator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: instalador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania;


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: instalar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał | (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/instancja__rzeczownik__1
written_rep: instancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instância
sense_list:
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji | (informatyka, informatyczny) obiekt klasy, egzemplarz klasyfikatora


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instante
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny | (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; | (przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu | (technologia, technika, techniczny) narzędzie | (technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;


lexentry: pol/instrument_dęty__rzeczownik__1
written_rep: instrument dęty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento de sopro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z drgającym wewnątrz słupem powietrza wdmuchiwanym przez ustnik lub wtłaczanym;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrument_pochodny__rzeczownik__1
written_rep: instrument pochodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivada
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt finansowy, którego wartość zależy od określonych zmiennych finansowych lub pozafinansowych, takich jak cena surowca lub towaru, wartość innego instrumentu finansowego, indeks ekonomiczny albo wysokość stóp procentowych;


lexentry: pol/instrument_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: instrument smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento de cordas
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny pobudzane smyczkiem;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instrumental
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instinto
sense_list:
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji | (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;


lexentry: pol/insula__rzeczownik__1
written_rep: insula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilha
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insulina
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy


lexentry: pol/insulinooporność__rzeczownik__1
written_rep: insulinooporność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistência à insulina
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insinuação
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelekt__rzeczownik__1
written_rep: intelekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intelecto
sense_list:
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia


lexentry: pol/intelektualizm__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intelectualismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym


lexentry: pol/intensyfikować__czasownik__1
written_rep: intensyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intensificar
sense_list:
czynić dane zjawisko, czynność lub stan bardziej intensywnym; zwiększać natężenie czegoś, co było zbyt słabe; wzmacniać, pogłębiać lub dynamizować przebieg czegoś


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interação
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interativo
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acordo pré-nupcial
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interface
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interface de usuário
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferência
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferão | interferon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/intermezzo__rzeczownik__1
written_rep: intermezzo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intermezzo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dormitório
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Internet
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clínico
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/internować__czasownik__1
written_rep: internować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estagiar
sense_list:
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego | pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpelação
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interpolacja__rzeczownik__1
written_rep: interpolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpolação
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;


lexentry: pol/interrogacja__rzeczownik__1
written_rep: interrogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interrogatório
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zadawanie pytań podczas przesłuchania w śledztwie | (przestarzałe, przestarzały) zadawanie komuś pytań, wypytywanie lub dopytywanie się


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intervencionismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intonacja__rzeczownik__1
written_rep: intonacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entonação
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encadernador
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introvertido
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intruzja__rzeczownik__1
written_rep: intruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intrusão
sense_list:
(geologia, geologiczny) ciało skalne powstałe z zastygłej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze skały | (geologia, geologiczny) wdzieranie się magmy w wyższe partie skorupy ziemskiej pomiędzy starsze utwory skalne | (psychologia, psychologiczny) niechciana, automatyczna myśl, wyobrażenie lub impuls, pojawiający się w świadomości i trudny do opanowania | (stomatologia, stomatologiczny) przemieszczenie zęba w głąb wyrostka zębodołowego (w kierunku wierzchołka korzenia)


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intriga
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intuição
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego;


lexentry: pol/inulina__rzeczownik__1
written_rep: inulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inulina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inválido
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invasão
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium; | (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engenharia
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/inżynieryjny__przymiotnik__1
written_rep: inżynieryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: engenharia
sense_list:
związany z praktycznym zastosowaniem wiedzy technicznej i naukowej do projektowania, budowy i utrzymania różnych obiektów lub systemów


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amarelo-mostarda
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gás mostarda
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gás mostarda
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopardo-das-neves
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;


lexentry: pol/irygacja__rzeczownik__1
written_rep: irygacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrigação
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól; | (medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: canalha
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/iskrzyć__czasownik__1
written_rep: iskrzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: centelhar
sense_list:
wyrzucać z siebie iskry | świecić lub odbijać światło w sposób przypominający naprzemienne gaśnięcie i zapalanie się


lexentry: pol/iskrzyć__czasownik__2
written_rep: iskrzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: centelhar
sense_list:
odbijając światło sprawiać wrażenie naprzemiennego gaśnięcia i zapalania się | wytwarzać iskry prądu elektrycznego


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islã | islão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islamização
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islamismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/islamofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: islamofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascismo islâmico | islamofascismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem


lexentry: pol/istota__rzeczownik__1
written_rep: istota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criatura
sense_list:
stworzenie, osoba, żyjący organizm, postać | coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy


lexentry: pol/istota_szara__rzeczownik__1
written_rep: istota szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matéria cinzenta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka tworząca ośrodkowy układ nerwowy, złożona przede wszystkim z ciał komórek nerwowych, odpowiadająca za kluczowe procesy przetwarzania informacji


lexentry: pol/iteracja__rzeczownik__1
written_rep: iteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iteração
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia) | (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu;


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: câmara baixa
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: câmara alta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izobaryczny__przymiotnik__1
written_rep: izobaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: isobárico
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia


lexentry: pol/izolacja__rzeczownik__1
written_rep: izolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isolamento
sense_list:
(elektryczność) warstwa materiału o niskiej przewodności elektrycznej; | oddzielenie od otoczenia lub uniemożliwienie kontaktu z otoczeniem


lexentry: pol/izolacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isolacionismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;


lexentry: pol/izolator__rzeczownik__1
written_rep: izolator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isolante
sense_list:
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem | materiał izolujący


lexentry: pol/izoleucyna__rzeczownik__1
written_rep: izoleucyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isoleucina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, ważny w metabolizmie mięśni, biosyntezie białek i regulacji energii


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isómero | isômero
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: izomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isomorfismo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje


lexentry: pol/izoton__rzeczownik__1
written_rep: izoton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isótono
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isótopo
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: andar | ir
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem


lexentry: pol/ja_pierdolę__wykrzyknik__1
written_rep: ja pierdolę
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: eita porra
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie wyrażające różnorodne intensywne uczucia lub doznania np. podziw, radość, zaskoczenie, zdumienie, oburzenie, irytację


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iate
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jacuzzi__rzeczownik__1
written_rep: jacuzzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jacúzi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;


lexentry: pol/jaczejka__rzeczownik__1
written_rep: jaczejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cela
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższa komórka organizacyjna partii komunistycznej


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veneno | peçonha
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jadalnia__rzeczownik__1
written_rep: jadalnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refeìtório
sense_list:
komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1) | pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jade
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jagnięcina__rzeczownik__1
written_rep: jagnięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cordeiro
sense_list:
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaguar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jaguarundi_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguarundi amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gato-mourisco
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarundi amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oveiro
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajko_sadzone__rzeczownik__1
written_rep: jajko sadzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovo estrelado
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem


lexentry: pol/jajo__rzeczownik__1
written_rep: jajo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovo
sense_list:
(biologia, biologiczny) dojrzała komórka rozrodcza żeńska zwierząt i człowieka; | (spożywczy) jajo (1.1) drobiu używane przez ludzi jako pożywienie;


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompa de falópio | tuba uterina
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak__zaimek__1
written_rep: jak
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: como
sense_list:
…używany w pytaniach o sposób lub stan | …używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu | …używany w zdaniach zależnych w znaczeniu: jeśli, jeżeli


lexentry: pol/jak_i__fraza_spójnikowa__1
written_rep: jak i
min_sense_num: 01
trans_list: assim como
sense_list:
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: como se
sense_list:
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: no caso de
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: que tipo de
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jacobino
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przenośnie, przenośnia) radykał polityczny


lexentry: pol/jakoby__spójnik__1
written_rep: jakoby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: qual
sense_list:
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qualidade
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jakże__zaimek__1
written_rep: jakże
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: como
sense_list:
…podkreślający natężenie czegoś | …pytający | …używany do zapytania o sposób wykonywania czynności | …wprowadzający oburzenie


lexentry: pol/jamnik__rzeczownik__1
written_rep: jamnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dachshund | bassê
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1) | (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;


lexentry: pol/jamochłon__rzeczownik__1
written_rep: jamochłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celenterado
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jam session
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandicoot
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/jamthund__rzeczownik__1
written_rep: jamthund
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cão sueco de caça ao cervo | elkhound sueco
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: janízaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/janczarski__przymiotnik__1
written_rep: janczarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: janízaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów


lexentry: pol/japiszon__rzeczownik__1
written_rep: japiszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuppie
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba młoda, zwykle z dużego miasta, nastawiona na karierę, pieniądze i wizerunek


lexentry: pol/japok__rzeczownik__1
written_rep: japok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chichica-d'água
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chironectes minimus Zimmermann, amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barranco
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feira
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couve-de-folhas
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jugo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów | (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;


lexentry: pol/jarząb_brekinia__rzeczownik__1
written_rep: jarząb brekinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mostajeiro
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;


lexentry: pol/jarząb_mączny__rzeczownik__1
written_rep: jarząb mączny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mostajeiro-branco
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornogodinho
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galinha-montês
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (Tetrastes bonasia Linnaeus), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornogodinho
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ranúnculo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caverna
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskrawy__przymiotnik__1
written_rep: jaskrawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alegre
sense_list:
o kolorze: intensywny | o przedmiocie: mający intensywny kolor | o świetle: mocno świecący, rażący oczy


lexentry: pol/jaskółczy_ogon__rzeczownik__1
written_rep: jaskółczy ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cauda de andorinha
sense_list:
(budownictwo) rodzaj złącza ciesielskiego, drewnianego połączenia konstrukcyjnego dwóch elementów, gdzie jeden element ma zakończenie w kształcie trapezu (wczep), który wchodzi w pasujące do niego wycięcie w drugim elemencie


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andorinha
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vidente
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasnowidzenie__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clarividência
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: claridade
sense_list:
światło wysyłane przez źródło światła | czystość, dźwięczność głosu | przejrzystość, zrozumiałość i klarowność


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaspe
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagarto | lagartixa
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jaszczurka_zwinka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka zwinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagarto-ágil
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sicómoro
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andada
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmola
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novilha | bezerra
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśmin_wielkolistny__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin wielkolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bogari
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Jasminum sambac, krzew z rodziny oliwkowatych pierwotnie występujący w Indiach, Bangladeszu i Birmie;


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ir
sense_list:
o pojazdach: poruszać się, przemieszczać się z jednego miejsca na inne | o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silfo
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: entretanto
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jednomian__rzeczownik__1
written_rep: jednomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monômio | monómio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoplano
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unicórnio | licórnio
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caça-níqueis
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidade
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidade astronômica
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posto de bombeiros
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jedność__rzeczownik__1
written_rep: jedność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidade
sense_list:
(matematyka, matematyczny) element odwracalny, czyli taki, przez który da się podzielić jedynkę; | wspólnota, unia, zjednoczenie


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seda
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sericicultura
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicho-da-seda
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabnik_morwowy__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik morwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicho-da-seda
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;


lexentry: pol/jedwabny_szlak__rzeczownik__1
written_rep: jedwabny szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rota da Seda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: somente
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caçador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veado | cervo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jelito_kręte__rzeczownik__1
written_rep: jelito kręte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: íleo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ostatnia, końcowa część jelita cienkiego, leżąca między jelitem czczym a kątnicą;


lexentry: pol/jelonek_rogacz__rzeczownik__1
written_rep: jelonek rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacaloura
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tagarela-europeu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picoteiro-comum
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jeniec_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: jeniec wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisioneira de guerra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (wojskowość, wojskowy) żołnierz pojmany przez nieprzyjaciela w czasie wojny


lexentry: pol/jenot_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: jenot azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanuki
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; | (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aião | andorinhão
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freixo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinzas
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esturjão
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ainda
sense_list:
…podkreślająca odległość (w czasie lub przestrzeni) jakiegoś wydarzenia już | w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ainda | mais um
sense_list:
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle | …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej


lexentry: pol/jezuicki__przymiotnik__2
written_rep: jezuicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: jesuíta
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jesuíta
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego;


lexentry: pol/jezydyzm__rzeczownik__1
written_rep: jezydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iazidismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: quando em Roma, faça como os romanos
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: se
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amora | amora-silvestre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amora | silva
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica


lexentry: pol/jiaozi__rzeczownik__1
written_rep: jiaozi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guioza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;


lexentry: pol/jive__rzeczownik__1
written_rep: jive
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engabelar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iodofórmio
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cantar à tirolesa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ioga
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jogging
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jol__rzeczownik__1
written_rep: jol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iole
sense_list:
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: íon | ião
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/joruba__rzeczownik__1
written_rep: joruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ioruba
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi atlantycko-kongijskiej, z podgałęzi wolta-kongijskiej, z grupy benue-kongijskiej, z podgrupy joruboidalnej, używany przez lud Joruba;


lexentry: pol/jottabajt__rzeczownik__1
written_rep: jottabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yottabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 zettabajtom;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manche
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/joński__przymiotnik__1
written_rep: joński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iónico
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący Morza Jońskiego | (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Jonii | (architektura, architektoniczny) dotyczący porządku jońskiego


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joalheiro
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubileu
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś


lexentry: pol/judaistyczny__przymiotnik__1
written_rep: judaistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: judaico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: judaísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judasz__rzeczownik__2
written_rep: judasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: traidor
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olaia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judaszowy_pocałunek__związek_frazeologiczny__1
written_rep: judaszowy pocałunek
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: beijo de Judas
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) znak podstępny, zdradziecki, symbol fałszywej, obłudnej, zakłamanej przyjaźni


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jujuba
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/junior__rzeczownik__1
written_rep: junior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mais novo/jovem
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat | młodszy wiekiem członek rodziny | syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besteira
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu; | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawny kolegialny organ władzy w Hiszpanii w czasie powstań w XIX wieku;


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ger
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jury__rzeczownik__1
written_rep: jury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: júri
sense_list:
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competência
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jutrznia__rzeczownik__1
written_rep: jutrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparecer
sense_list:
(książkowy) początek poranka, zanim wzejdzie słońce | (przenośnie, przenośnia) rozpoczynanie się czegoś


lexentry: pol/józefinizm__rzeczownik__1
written_rep: józefinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: josefismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: núcleo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu; | (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny; | (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testículo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: núcleo celular
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęczmień__rzeczownik__1
written_rep: jęczmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cevada
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)


lexentry: pol/jędza__rzeczownik__1
written_rep: jędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruxa
sense_list:
(książkowy) brzydka, zgarbiona starucha z bajki, będąca uosobieniem złych mocy | (pejoratywnie, pejoratywny) kłótliwa, złośliwa kobieta


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemido | lamento
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linguagem | língua
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; | część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua | idioma
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua | idioma | linguagem
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crioulo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_liturgiczny__rzeczownik__1
written_rep: język liturgiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua litúrgica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua materna | língua nativa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_pidżynowy__rzeczownik__1
written_rep: język pidżynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linguagem de programação
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;


lexentry: pol/język_regionalny__rzeczownik__1
written_rep: język regionalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua regional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;


lexentry: pol/język_standardowy__rzeczownik__1
written_rep: język standardowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua padrão
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język posiadający wypracowaną formę standardową, tj. język, który przeszedł etap standaryzacji | (językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka


lexentry: pol/język_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: język sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua artificial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;


lexentry: pol/język_urzędowy__rzeczownik__1
written_rep: język urzędowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: língua oficial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;


lexentry: pol/język_wernakularny__rzeczownik__1
written_rep: język wernakularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vernáculo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca; | (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabaré | cabaret
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabała__rzeczownik__1
written_rep: kabała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabala
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabo
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;


lexentry: pol/kabergolina__rzeczownik__1
written_rep: kabergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabergolina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;


lexentry: pol/kabestan__rzeczownik__1
written_rep: kabestan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabrestante
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coldre
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ressaca
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caquexia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kacyk__rzeczownik__1
written_rep: kacyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacique
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przywódca plemienny; | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) urzędnik nadużywający władzy


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato | pata
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadaverina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadência
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych | (sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę | (sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efetivar
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;


lexentry: pol/kadi__rzeczownik__1
written_rep: kadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadro
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadrilha
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caduceu
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carroceria
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn | główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafeteira
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafetão
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kagan__rzeczownik__1
written_rep: kagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khagan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;


lexentry: pol/kaganek__rzeczownik__1
written_rep: kaganek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candeia
sense_list:
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caiaque
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacau
sense_list:
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca | (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem


lexentry: pol/kakaowiec__rzeczownik__1
written_rep: kakaowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacau
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju kakaowiec (1.1)


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacto | cato | cáctus
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couve-flor
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colofônia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalambur__rzeczownik__1
written_rep: kalambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trocadilho
sense_list:
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;


lexentry: pol/kalamondin__rzeczownik__1
written_rep: kalamondin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limoeiro do Japão
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki Citrus reticulata z kumkwatem japońskim Fortunella japonica;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calandra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couve-rábano
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)


lexentry: pol/kalcyt__rzeczownik__1
written_rep: kalcyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcita
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, trygonalna odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caldeira
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doença
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caleidoscópio | calidoscópio
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendário
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; | spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendário do Advento
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kalibrować__czasownik__1
written_rep: kalibrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: calibrar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ustawiać, regulować i sprawdzać dokładność przyrządu pomiarowego przez porównanie z wzorcem, tak aby wskazywał poprawne wartości


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: califa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: califado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viburno
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caloria
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiador
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna;


lexentry: pol/kalwaria__rzeczownik__1
written_rep: kalwaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calvário
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (architektura, architektoniczny) przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych; | (przenośnie, przenośnia) pasmo cierpień, mąk


lexentry: pol/kalwinizm__rzeczownik__1
written_rep: kalwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calvinismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camaleão
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kamerling__rzeczownik__1
written_rep: kamerling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camerlengo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedra
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia | (medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody | twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;


lexentry: pol/kamień_milowy__rzeczownik__1
written_rep: kamień milowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marco miliar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bardzo ważny, przełomowy moment | słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mó
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kamień_szlachetny__rzeczownik__1
written_rep: kamień szlachetny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gema
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś | (budownictwo) kamień znajdujący się w węgle | (budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne


lexentry: pol/kamikaze__rzeczownik__1
written_rep: kamikaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camicase
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;


lexentry: pol/kamionka__rzeczownik__1
written_rep: kamionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grés
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;


lexentry: pol/kamizelka__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colete
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki


lexentry: pol/kamizelka_ratunkowa__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka ratunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colete salva-vidas
sense_list:
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;


lexentry: pol/kamlot__rzeczownik__1
written_rep: kamlot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chamalote
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną


lexentry: pol/kamp__rzeczownik__1
written_rep: kamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acampados
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;


lexentry: pol/kampania__rzeczownik__1
written_rep: kampania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanha
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; | (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;


lexentry: pol/kampania_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: kampania wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanha eleitoral
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;


lexentry: pol/kamper__rzeczownik__2
written_rep: kamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: camper
sense_list:
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy


lexentry: pol/kamuflować__czasownik__1
written_rep: kamuflować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camuflar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory | ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia


lexentry: pol/kanadyjka__rzeczownik__1
written_rep: kanadyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canadense
sense_list:
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;


lexentry: pol/kananejski__rzeczownik__1
written_rep: kananejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: canaanita
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie


lexentry: pol/kanapa__rzeczownik__1
written_rep: kanapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sofá
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia dla kilku osób


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandes | sanduíche
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


lexentry: pol/kanapowy__przymiotnik__1
written_rep: kanapowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: extremista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canal
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chanceler
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech | (administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi


lexentry: pol/kandydatura__rzeczownik__1
written_rep: kandydatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candidatura
sense_list:
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś | wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję


lexentry: pol/kania__rzeczownik__1
written_rep: kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milhafre
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;


lexentry: pol/kanikuła__rzeczownik__1
written_rep: kanikuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canícula
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia


lexentry: pol/kanister__rzeczownik__1
written_rep: kanister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lata
sense_list:
(dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek


lexentry: pol/kanon__rzeczownik__1
written_rep: kanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cânone
sense_list:
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; | (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie


lexentry: pol/kanonierka__rzeczownik__1
written_rep: kanonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canhoneira
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości


lexentry: pol/kanonik__rzeczownik__1
written_rep: kanonik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cónego | cônego
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;


lexentry: pol/kanonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kanonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canonização
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;


lexentry: pol/kantalupa__rzeczownik__1
written_rep: kantalupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantalupo
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana melona z gatunku Cucumis melo (ogórek melon), która ma pomarańczowy, słodki miąższ


lexentry: pol/kantyczka__rzeczownik__1
written_rep: kantyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cântico
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda


lexentry: pol/kantyk__rzeczownik__1
written_rep: kantyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cântico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;


lexentry: pol/kantyzm__rzeczownik__1
written_rep: kantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kantianismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny oparty na poglądach Immanuela Kanta, według którego poznanie człowieka jest ograniczone do zjawisk (fenomenów), a nie obejmuje rzeczy samych w sobie (noumenów); podkreśla znaczenie rozumu, moralności opartej na obowiązku oraz autonomii jednostki


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caulim
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kaon__rzeczownik__1
written_rep: kaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: káon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;


lexentry: pol/kapa__rzeczownik__1
written_rep: kapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluvial
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcaparra
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa


lexentry: pol/kapecytabina__rzeczownik__1
written_rep: kapecytabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capecitabina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy


lexentry: pol/kapela__rzeczownik__1
written_rep: kapela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fita métrica
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy


lexentry: pol/kapelan__rzeczownik__1
written_rep: kapelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capelão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapéu
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kaper__rzeczownik__1
written_rep: kaper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navio corsário
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capilar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami


lexentry: pol/kapitalik__rzeczownik__1
written_rep: kapitalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitel
sense_list:
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalista
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalismo
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapitan__rzeczownik__1
written_rep: kapitan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitão | capitã
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; | (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu | (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capital
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy) | (ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy | (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania


lexentry: pol/kapitałochłonny__przymiotnik__1
written_rep: kapitałochłonny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de capital intensivo
sense_list:
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego


lexentry: pol/kapitulować__czasownik__1
written_rep: kapitulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: capitular
sense_list:
odstępować od swoich planów z powodu trudności | poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się


lexentry: pol/kapituła__rzeczownik__1
written_rep: kapituła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulo
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;


lexentry: pol/kaplica__rzeczownik__1
written_rep: kaplica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capela
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem


lexentry: pol/kapliczka__rzeczownik__1
written_rep: kapliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banca de jornais
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki;


lexentry: pol/kapodaster__rzeczownik__1
written_rep: kapodaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capotraste | pestana
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechaniczny przyrząd podwyższający strój instrumentów strunowych;


lexentry: pol/kaprys__rzeczownik__1
written_rep: kaprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capricho
sense_list:
chwilowa zachcianka, dziwactwo | nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;


lexentry: pol/kapryśny__przymiotnik__1
written_rep: kapryśny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caprichoso
sense_list:
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu


lexentry: pol/kapsaicyna__rzeczownik__1
written_rep: kapsaicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsaicina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;


lexentry: pol/kapsułka__rzeczownik__1
written_rep: kapsułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cápsula
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;


lexentry: pol/kapusta_kiszona__rzeczownik__1
written_rep: kapusta kiszona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chucrute
sense_list:
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;


lexentry: pol/kapłan__rzeczownik__1
written_rep: kapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdote
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych


lexentry: pol/kapłaństwo__rzeczownik__1
written_rep: kapłaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdócio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana | (kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/kara_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: kara śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pena de morte
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;


lexentry: pol/karabinier__rzeczownik__1
written_rep: karabinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabineiro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii


lexentry: pol/karabińczyk__rzeczownik__1
written_rep: karabińczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;


lexentry: pol/karaczan_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: karaczan wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barata
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;


lexentry: pol/karaka__rzeczownik__1
written_rep: karaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carraca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;


lexentry: pol/karakal_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: karakal stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caracal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caracal caracal Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce południowo-zachodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku karakali stepowych (1.1)


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barata | blata
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karaoke__rzeczownik__1
written_rep: karaoke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karaokê | karaoke
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach


lexentry: pol/karapaks__rzeczownik__1
written_rep: karapaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carapaça
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;


lexentry: pol/karat__rzeczownik__1
written_rep: karat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quilate
sense_list:
dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty; | jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;


lexentry: pol/karawaka__rzeczownik__1
written_rep: karawaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruz de Caravaca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caravançarai | caravancerá | caravançará
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caravela
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karbidówka__rzeczownik__1
written_rep: karbidówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lampião de carbureto
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbonário
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granado oriental
sense_list:
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardamomo
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardigan
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiólogo | cardiologista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardeal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carência
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariama__rzeczownik__1
written_rep: kariama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seriema
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak o długich nogach z rodziny kariam, zamieszkujący Amerykę Południową;


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cariátide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karlista__rzeczownik__1
written_rep: karlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carlista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramelo
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnaval
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnawałowy__przymiotnik__1
written_rep: karnawałowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Carnaval
sense_list:
związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału


lexentry: pol/karneol__rzeczownik__1
written_rep: karneol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornalina
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) półszlachetny (kolekcjonerski i ozdobny) kamień, odmiana chalcedonu (krzemionki), o charakterystycznej barwie od pomarańczowej przez czerwonobrązową aż po ceglastą


lexentry: pol/karnizm__rzeczownik__1
written_rep: karnizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: grande penalidade
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karoca__rzeczownik__1
written_rep: karoca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carruagem
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (transport, transportowy) historyczny pojazd konny o zamkniętej kabinie, osadzony na kołach, przeznaczony do przewozu osób zamożnych


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caroteno
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carotenoide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicerce
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) część podziemna rośliny wieloletniej, z której wyrastają pędy i korzenie | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (leśnictwo) pozostałość po ściętym lub powalonym drzewie, czyli pień wraz z korzeniami, który pozostaje w ziemi po usunięciu pnia nadziemnego


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão SIM
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia


lexentry: pol/karta_debetowa__rzeczownik__1
written_rep: karta debetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão de débito
sense_list:
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carta
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boletim de voto
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placa de som
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão de crédito
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartão de memória
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartel
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartezjanizm__rzeczownik__1
written_rep: kartezjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartesianismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) system filozoficzny zapoczątkowany przez Kartezjusza, oparty na racjonalizmie i dualizmie umysłu i ciała


lexentry: pol/kartofelek__rzeczownik__1
written_rep: kartofelek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bailadeira
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu;


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fita
sense_list:
(informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier; | (informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej


lexentry: pol/kartuz__rzeczownik__1
written_rep: kartuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordem dos Cartuxos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caricatura
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anão
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixa
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassete
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fita
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videocassete
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cascata
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dublê
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casta
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię; | (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) grupa owadów w obrębie danego gatunku przystosowanych do wykonywania konkretnych zadań;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castração
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: castrar
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kasza__rzeczownik__1
written_rep: kasza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kasha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kaszy (1.1) | (spożywczy) spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachalote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachalote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morcela
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z gotowanej kaszy lub ryżu i krwi zwierzęcej oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tosse
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachê
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixa
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castanha-da-índia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castelão
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/kasłać__czasownik__1
written_rep: kasłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tosse
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych


lexentry: pol/katabolizm__rzeczownik__1
written_rep: katabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catabolismo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catafracta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catalepsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catálise
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: catalisar
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diretório
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików; | spis zawartości biblioteki


lexentry: pol/katalog_domowy__rzeczownik__1
written_rep: katalog domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diretório de usuário
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawa hierarchii katalogów, w których osoba użytkująca umieszcza wszystkie swoje dane;


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catamaran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapulta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catarata
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realejo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agourento
sense_list:
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katastrofizm__rzeczownik__1
written_rep: katastrofizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catastrofismo
sense_list:
pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catecismo
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;


lexentry: pol/katechumen__rzeczownik__1
written_rep: katechumen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catecúmeno
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dorosła osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu


lexentry: pol/katechumenat__rzeczownik__1
written_rep: katechumenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catecumenato
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy); | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catarévussa | grego catarévussa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katiusza__rzeczownik__1
written_rep: katiusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katyusha | katyusha
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catolicismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trabalho forçado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caução
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: café
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árvore de café | café
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: café turco
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią);


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caviar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavitação
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gralha-de-nuca-cinzenta
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/kazamata__rzeczownik__1
written_rep: kazamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casamata
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermão
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso-do-egipto
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peru
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinteiro
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polegar | dedo polegar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catchupe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/kemalizm__rzeczownik__1
written_rep: kemalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia zapoczątkowana przez Mustafę Kemala Atatürka;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parque de campismo
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kerato-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: kerato-
min_sense_num: 01
trans_list: querato-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem


lexentry: pol/keratolityczny__przymiotnik__1
written_rep: keratolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: queratolítico
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rozpuszczający zrogowaciałą warstwę naskórka


lexentry: pol/keratyna__rzeczownik__1
written_rep: keratyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queratina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko o strukturze włókienkowej, występujące w rogach, włosach, paznokciach, skórze;


lexentry: pol/keton__rzeczownik__1
written_rep: keton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cetona
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego


lexentry: pol/ketoprofen__rzeczownik__1
written_rep: ketoprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cetoprofeno
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) popularny środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwgorączkowy z grupy nieselektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych;


lexentry: pol/keyboard__rzeczownik__1
written_rep: keyboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teclado
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torcedor
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kibutz
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kitsch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kiedy__zaimek__1
written_rep: kiedy
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: quando
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia | …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cálice
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kiepsko__przysłówek__1
written_rep: kiepsko
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: doente
sense_list:
(potocznie, potoczny) dając bardzo słaby efekt czy wrażenie | (potocznie, potoczny) z poczuciem braku sił i zdrowia


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrebanhar
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy;


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendência
sense_list:
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsicha | linguiça
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kiełek__rzeczownik__1
written_rep: kiełek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broto
sense_list:
(botanika, botaniczny) cześć zarodka zawierająca część korzeniową i pąk | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) skiełkowane nasiona roślin jadalnych w celach spożywczych


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pau de chuva
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toco
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__rzeczownik__1
written_rep: kilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: anchova
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) rodzaj małych ryb z rodziny śledziowatych, zamieszkujących Morze Kaspijskie, Azowskie, Czarne i Śródziemne;


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: alguns
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: quilo-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/kilobajt__rzeczownik__1
written_rep: kilobajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilobyte
sense_list:
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 bajtom;


lexentry: pol/kilof__rzeczownik__1
written_rep: kilof
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picareta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;


lexentry: pol/kilowatogodzina__rzeczownik__1
written_rep: kilowatogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quilowatt-hora
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;


lexentry: pol/kimation__rzeczownik__1
written_rep: kimation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cimalha
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;


lexentry: pol/kimchi__rzeczownik__1
written_rep: kimchi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kimchi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaga
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kinematograf__rzeczownik__1
written_rep: kinematograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinematógrafo
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;


lexentry: pol/kinematografia__rzeczownik__1
written_rep: kinematografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinematografia
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa


lexentry: pol/kineskop__rzeczownik__1
written_rep: kineskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisnaga
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz;


lexentry: pol/kinetyka__rzeczownik__1
written_rep: kinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinética
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział dynamiki, badanie ruchu ciał i układów sił powodujących ten ruch


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinema
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy


lexentry: pol/kinomania__rzeczownik__1
written_rep: kinomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinefilia
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quipá
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy


lexentry: pol/kisiel__rzeczownik__1
written_rep: kisiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chimia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;


lexentry: pol/kisz__rzeczownik__1
written_rep: kisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quiche
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta (placek z ciasta kruchego lub francuskiego wypełniony nadzieniem warzywnym lub grzybowym zalany masą jajeczno-śmietanową)


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achar
sense_list:
(spożywczy) (rzadki, rzadko używany) półprodukt spożywczy z jarzyn zakonserwowanych w procesie kiszenia


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silagem
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cabecear
sense_list:
machać czymś po prostej linii, raz w jedną, raz w drugą stronę ((na przykład) ręką na pożegnanie lub powitanie)


lexentry: pol/klad__rzeczownik__1
written_rep: klad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clado
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne;


lexentry: pol/klakson__rzeczownik__1
written_rep: klakson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buzina
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);


lexentry: pol/klamra__rzeczownik__1
written_rep: klamra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chave
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clã
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa społeczna, składająca się z członków rodu i najbliższych im osób niespokrewnionych, połączona wzajemnym zaufaniem, emocjonalnym wsparciem lub współpracą biznesową; | (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.2) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; | (potocznie, potoczny) wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani | (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) rodzaj zespołu w sportach elektronicznych;


lexentry: pol/klaps__rzeczownik__2
written_rep: klaps
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: claquete
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;


lexentry: pol/klasa_robotnicza__rzeczownik__1
written_rep: klasa robotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classe trabalhadora
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna obejmująca osoby, które utrzymują się głównie z pracy fizycznej najemnej, zazwyczaj w przemyśle, budownictwie, transporcie czy usługach


lexentry: pol/klasa_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: klasa społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classe social
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;


lexentry: pol/klasizm__rzeczownik__1
written_rep: klasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elitismo classista
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa sąsiadujących genów, kodujących blisko spokrewnione białka; | (chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; | (ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności; | (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; | (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; | (informatyka, informatyczny) podstawowa jednostka przechowywania danych w systemie plików; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów; | (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;


lexentry: pol/klasycysta__rzeczownik__1
written_rep: klasycysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classicista
sense_list:
(sztuka) twórca reprezentujący klasycyzm albo nawiązujący do wzorców antycznych | zwolennik zasad klasycznych


lexentry: pol/klasycyzm__rzeczownik__1
written_rep: klasycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classicismo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;


lexentry: pol/klasyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: klasyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classificação
sense_list:
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady | zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosteiro | monastério
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły


lexentry: pol/klaustrofobia__rzeczownik__1
written_rep: klaustrofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: claustrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;


lexentry: pol/klauza__rzeczownik__1
written_rep: klauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cela
sense_list:
budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;


lexentry: pol/klawesyn__rzeczownik__1
written_rep: klawesyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cravo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teclado
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych


lexentry: pol/klawisz__rzeczownik__1
written_rep: klawisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecla
sense_list:
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;


lexentry: pol/klejnot__rzeczownik__1
written_rep: klejnot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joia
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) drogocenny kamień lub wyrób jubilerski | (przenośnie, przenośnia) cenna rzecz lub osoba


lexentry: pol/klepisko__rzeczownik__1
written_rep: klepisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcadouro
sense_list:
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;


lexentry: pol/klepka__rzeczownik__1
written_rep: klepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aduela
sense_list:
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg


lexentry: pol/klepsydra__rzeczownik__1
written_rep: klepsydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampulheta
sense_list:
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;


lexentry: pol/kleptomania__rzeczownik__1
written_rep: kleptomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cleptomania
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;


lexentry: pol/kleptomański__przymiotnik__1
written_rep: kleptomański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cleptomaníaco
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana


lexentry: pol/klerokracja__rzeczownik__1
written_rep: klerokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clerocracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządzenia, w którym władza należy do kleru


lexentry: pol/kleszczowe_zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: kleszczowe zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalite do carrapato
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez zakażone kleszcze;


lexentry: pol/kleń__rzeczownik__1
written_rep: kleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacho europeu
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squalius cephalus L., gatunek średniej wielkości ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliente | freguês
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca


lexentry: pol/klif__rzeczownik__1
written_rep: klif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falésia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clique
sense_list:
(matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego; | (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą;


lexentry: pol/klikon__rzeczownik__1
written_rep: klikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pregociro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, której zadaniem jest obwieszczanie głosem zarządzeń lub powtarzanie tłumowi słów panującego


lexentry: pol/klimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: klimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ar condicionado
sense_list:
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;


lexentry: pol/klincz__rzeczownik__1
written_rep: klincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clinch
sense_list:
(sport, sportowy) w boksie: przytrzymanie się bokserów w zwarciu mającym uniemożliwiać zadawanie ciosów


lexentry: pol/klingoński__rzeczownik__1
written_rep: klingoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: klingon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"


lexentry: pol/klinika__rzeczownik__1
written_rep: klinika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clínica
sense_list:
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;


lexentry: pol/klips__rzeczownik__1
written_rep: klips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abraço
sense_list:
sprężynujący spinacz | uchwyt przy długopisie lub innym przedmiocie o podobnym kształcie służący do zaczepiania ich o coś, np. o okładkę zeszytu


lexentry: pol/klirens__rzeczownik__1
written_rep: klirens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clearance
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) współczynnik określający objętość osocza, jakie w jednostce czasu zostanie oczyszczone z pewnej substancji;


lexentry: pol/klisza__rzeczownik__1
written_rep: klisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chavão
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bordo | ácer
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;


lexentry: pol/klosz__rzeczownik__1
written_rep: klosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campainha
sense_list:
półkolista osłona do przykrywania żywności | rodzaj kroju spódnicy, sukni albo spodni rozszerzających się ku dołowi na kształt dzwonu


lexentry: pol/klub_sportowy__rzeczownik__1
written_rep: klub sportowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clube de esportes
sense_list:
(sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chave
sense_list:
przyrząd do otwierania zamka; | kod do szyfru; | podpowiedź umożliwiająca rozwiązanie zagadki | (informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chave | clave
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;


lexentry: pol/klucz_nastawny__rzeczownik__1
written_rep: klucz nastawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chave inglesa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne służące do dokonywania regulowanego chwytu i obracania śrub, nakrętek i rur


lexentry: pol/klucz_wiolinowy__rzeczownik__1
written_rep: klucz wiolinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clave de sol
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;


lexentry: pol/kluska__rzeczownik__1
written_rep: kluska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolinho
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;


lexentry: pol/kmin_rzymski__rzeczownik__1
written_rep: kmin rzymski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cominho
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych, pochodzącej prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym; | (botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1) | (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku


lexentry: pol/kminek__rzeczownik__1
written_rep: kminek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cominho
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie


lexentry: pol/knaga__rzeczownik__1
written_rep: knaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grampo
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) listwa znajdująca się wzdłuż burty łodzi, służąca do osadzania dulek | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego;


lexentry: pol/kneblować__czasownik__1
written_rep: kneblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amordaçar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uciszać kogoś, odbierać prawo głosu, ograniczać swobodę wypowiedzi | wkładać komuś knebel do ust


lexentry: pol/knedel__rzeczownik__1
written_rep: knedel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolinho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty pieróg (kluska) z ciasta przyrządzonego z rozgniecionych gotowanych ziemniaków i mąki pszennej, nadziewana owocami lub mięsem;


lexentry: pol/knykieć__rzeczownik__1
written_rep: knykieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: côndilo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien


lexentry: pol/ko-__przedrostek__1
written_rep: ko-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: co-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy


lexentry: pol/koagulacja__rzeczownik__1
written_rep: koagulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coagulação
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko łączenia się cząstek fazy rozproszonej w cieczy (np. w zawiesinie lub koloidzie) w większe agregaty, prowadzące do ich oddzielenia od cieczy;


lexentry: pol/koalicja__rzeczownik__1
written_rep: koalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coligação | coalizão
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji


lexentry: pol/koalicyjka__rzeczownik__1
written_rep: koalicyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engate ferroviário
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;


lexentry: pol/kobietobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: kobietobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: femicídio
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zabójstwo kobiety lub dziewczynki z powodu jej płci, morderstwo motywowane mizoginią lub przemoc wobec kobiet o charakterze śmiertelnym


lexentry: pol/kobra__rzeczownik__1
written_rep: kobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobra | naja
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;


lexentry: pol/kobyła__rzeczownik__1
written_rep: kobyła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: égua
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) klacz, samica konia | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta dużego wzrostu, niezgrabna, bez wdzięku


lexentry: pol/koc__rzeczownik__1
written_rep: koc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobertor | coberta
sense_list:
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem


lexentry: pol/kocie_oczko__rzeczownik__1
written_rep: kocie oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olho de gato
sense_list:
(motoryzacja) sygnalizator odblaskowy wmontowywany w nawierzchnię drogi jako uzupełnienie znaków poziomych


lexentry: pol/kocimiętka__rzeczownik__1
written_rep: kocimiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erva-de-gato
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;


lexentry: pol/koczownik__rzeczownik__1
written_rep: koczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nômade
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce


lexentry: pol/kod_QR__rzeczownik__1
written_rep: kod QR
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: QR code
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dwuwymiarowy, matrycowy kod prezentujący dane w postaci czarno-białych kwadratów;


lexentry: pol/kod_genetyczny__rzeczownik__1
written_rep: kod genetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: código genético
sense_list:
(genetyka) system reguł, według których informacja zapisana w DNA lub RNA zostaje przetłumaczona na sekwencję aminokwasów tworzących białka


lexentry: pol/kod_kreskowy__rzeczownik__1
written_rep: kod kreskowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: código de barras
sense_list:
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;


lexentry: pol/kod_źródłowy__rzeczownik__1
written_rep: kod źródłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: código fonte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;


lexentry: pol/koda__rzeczownik__1
written_rep: koda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encerramento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów


lexentry: pol/kodeina__rzeczownik__1
written_rep: kodeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codeína
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;


lexentry: pol/kodek__rzeczownik__1
written_rep: kodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codec
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie lub program komputerowy zdolny do kompresji i dekompresji sygnału lub strumienia danych;


lexentry: pol/kodeks__rzeczownik__1
written_rep: kodeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: códice
sense_list:
stara księga rękopiśmienna powstała z szeregu składek, ułożonych jedna na drugiej i spojonych ze sobą u grzbietu;


lexentry: pol/kodeks_karny__rzeczownik__1
written_rep: kodeks karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: código penal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju


lexentry: pol/kodowanie__rzeczownik__1
written_rep: kodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codificação
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) tworzenie kodu źródłowego oprogramowania | kod, sposób zakodowania


lexentry: pol/kodować__czasownik__1
written_rep: kodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: codificar
sense_list:
szyfrować używając kodu | (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) tworzyć programy komputerowe


lexentry: pol/kofeina__rzeczownik__1
written_rep: kofeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafeína
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;


lexentry: pol/kofta__rzeczownik__1
written_rep: kofta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej


lexentry: pol/kogel-mogel__rzeczownik__1
written_rep: kogel-mogel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;


lexentry: pol/kognitywny__przymiotnik__1
written_rep: kognitywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cognitivo
sense_list:
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek


lexentry: pol/kohezja__rzeczownik__1
written_rep: kohezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coesão
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek tej samej substancji | (językoznawstwo, językoznawczy) właściwość tekstu polegająca na tym, że jego części są ze sobą logicznie i formalnie powiązane za pomocą różnych środków językowych | (psychologia, psychologiczny) siła więzi między ludźmi w danej grupie


lexentry: pol/kohorta__rzeczownik__1
written_rep: kohorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coorte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;


lexentry: pol/kojec__rzeczownik__1
written_rep: kojec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galinheiro
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) mała zagroda do bezpiecznego przetrzymywania zwierząt hodowlanych, zwykle młodych np. piskląt, szczeniąt;


lexentry: pol/koka__rzeczownik__1
written_rep: koka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coca
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Erythroxylum coca Lam., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę | (potocznie, potoczny) kokaina


lexentry: pol/kokaina__rzeczownik__1
written_rep: kokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocaína
sense_list:
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;


lexentry: pol/kokos_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: kokos właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coqueiro
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku kokos właściwy (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/kokpit__rzeczownik__1
written_rep: kokpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabine de pilotagem
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego lub kosmicznego; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;


lexentry: pol/koktajl__rzeczownik__1
written_rep: koktajl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coquetel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;


lexentry: pol/koktajlowy__przymiotnik__1
written_rep: koktajlowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coquetel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju) | związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)


lexentry: pol/kolaborant__rzeczownik__1
written_rep: kolaborant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quisling
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolaborantka__rzeczownik__1
written_rep: kolaborantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colaboradora
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolagen__rzeczownik__1
written_rep: kolagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colagénio | colágeno
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;


lexentry: pol/kolano__rzeczownik__1
written_rep: kolano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joelho
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;


lexentry: pol/kolczuga__rzeczownik__1
written_rep: kolczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cota de malha
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;


lexentry: pol/kolej_linowa__rzeczownik__1
written_rep: kolej linowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleférico
sense_list:
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;


lexentry: pol/kolej_żelazna__rzeczownik__1
written_rep: kolej żelazna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferrovia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kolejnictwo) pierwotna forma kolei, czyli system przewozu oparty na torach z żelaza i pojazdach poruszających się po nich;


lexentry: pol/kolejka_górska__rzeczownik__1
written_rep: kolejka górska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montanha-russa
sense_list:
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;


lexentry: pol/kolejkować__czasownik__1
written_rep: kolejkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alinhamento
sense_list:
(informatyka, informatyczny) automatycznie szeregować zadania w kolejkę, potencjalnie nadając im priorytet | (potocznie, potoczny) (neologizm) czekać przesadnie długo w kolejce na popularne wydarzenie, socjalizując się przy tym z innymi oczekującymi


lexentry: pol/kolejność__rzeczownik__1
written_rep: kolejność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordem
sense_list:
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy


lexentry: pol/kolekcja__rzeczownik__1
written_rep: kolekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coleção
sense_list:
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)


lexentry: pol/kolektywizm__rzeczownik__1
written_rep: kolektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coletivismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;


lexentry: pol/kolektywizować__czasownik__1
written_rep: kolektywizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colectivizar
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidować indywidualną własność środków produkcji (głównie gospodarstw rolnych) i przekształcać ją we własność wspólną, zarządzaną przez spółdzielnie lub przedsiębiorstwa państwowe


lexentry: pol/kolendra__rzeczownik__1
written_rep: kolendra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coentro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;


lexentry: pol/kolofon__rzeczownik__1
written_rep: kolofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colofão
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) formuła umieszczona na końcu tekstu z tytułem dzieła, datą i miejscem powstania, imieniem pisarza, czasem jego funkcją i pochodzeniem;


lexentry: pol/koloid__rzeczownik__1
written_rep: koloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloide
sense_list:
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej


lexentry: pol/kolokacja__rzeczownik__1
written_rep: kolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colocação
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colónia
sense_list:
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colónia | colônia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo;


lexentry: pol/kolonialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: kolonialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: colonialista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany z kolonializmem, dotyczący kolonializmu lub kolonialistów


lexentry: pol/kolonializm__rzeczownik__1
written_rep: kolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonialismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;


lexentry: pol/kolonie__rzeczownik__1
written_rep: kolonie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acampamento de verão
sense_list:
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;


lexentry: pol/kolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonização
sense_list:
przekształcanie podbitych miejsc w kolonie | tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych


lexentry: pol/kolonoskop__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonoscópio
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;


lexentry: pol/kolonoskopia__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonoscopia | coloscopia
sense_list:
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;


lexentry: pol/koloratka__rzeczownik__1
written_rep: koloratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeção
sense_list:
(krawiectwo) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;


lexentry: pol/koloratura__rzeczownik__1
written_rep: koloratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloratura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi


lexentry: pol/koloraturowy__przymiotnik__1
written_rep: koloraturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coloratura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zawierający koloraturę


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columbário
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami; | (współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coluna
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;


lexentry: pol/kolęda__rzeczownik__1
written_rep: kolęda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantiga de Natal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/koma__rzeczownik__1
written_rep: koma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety | (fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej


lexentry: pol/komandor__rzeczownik__1
written_rep: komandor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitã
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquito | melga
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komat__rzeczownik__1
written_rep: komat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vírgula
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;


lexentry: pol/kombinatoryka__rzeczownik__1
written_rep: kombinatoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: combinatória
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;


lexentry: pol/kombu__rzeczownik__1
written_rep: kombu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kombu
sense_list:
plechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;


lexentry: pol/kombucza__rzeczownik__1
written_rep: kombucza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kombucha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comédia
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; | obłudne zachowanie kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści


lexentry: pol/komediodramat__rzeczownik__1
written_rep: komediodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comédia dramática | dramédia
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;


lexentry: pol/komenda__rzeczownik__1
written_rep: komenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comando
sense_list:
(informatyka, informatyczny) instrukcja wykonania pewnej czynności przeznaczona dla systemu operacyjnego lub procesora komputera | dowodzenie, kierowanie, komenderowanie, kierowanie czymś | krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.


lexentry: pol/komensalizm__rzeczownik__1
written_rep: komensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comensalismo
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ współżycia między dwoma gatunkami, w którym jeden czerpie korzyści nie przynosząc korzyści ani szkody drugiemu


lexentry: pol/komentarz__rzeczownik__1
written_rep: komentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comentário
sense_list:
uwaga odnośnie czegoś lub kogoś | objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cometa
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/komiks__rzeczownik__1
written_rep: komiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banda desenhada | história em quadrinhos
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na historię;


lexentry: pol/kominek__rzeczownik__1
written_rep: kominek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lareira
sense_list:
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;


lexentry: pol/kominiarka__rzeczownik__1
written_rep: kominiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balaclava
sense_list:
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy


lexentry: pol/komisja__rzeczownik__1
written_rep: komisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comissão
sense_list:
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;


lexentry: pol/komiwojażer__rzeczownik__1
written_rep: komiwojażer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caixeiro-viajante
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi


lexentry: pol/komodyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: komodyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comoditização
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przekształcenie rzeczy, usług, pomysłów czy idei z wartości użytkowej na wartość wymienną;


lexentry: pol/komora__rzeczownik__1
written_rep: komora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: câmara
sense_list:
wydzielone pomieszczenie | (wojskowość, wojskowy) tylna część przewodu lufy lub otwór w bębnie rewolwerowym, w której umieszcza się nabój;


lexentry: pol/komornik__rzeczownik__1
written_rep: komornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meirinho
sense_list:
(administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego


lexentry: pol/komorowy__przymiotnik__1
written_rep: komorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ventricular
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) związany z komorami mózgu | (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) związany z komorami serca


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: CD
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acordo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) będący prostszej budowy, a jednocześnie zawierający w sobie wiele składników


lexentry: pol/kompania__rzeczownik__1
written_rep: kompania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: companhia
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera; | kilka osób spędzających wspólnie czas | kupieckie stowarzyszenie zawiązane do prowadzenia handlu zagranicznego


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bússola | compasso
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/kompensacja__rzeczownik__1
written_rep: kompensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compensação
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami | (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego


lexentry: pol/kompilacja__rzeczownik__1
written_rep: kompilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coletânea
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy | (informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program | dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat | wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)


lexentry: pol/kompilować__czasownik__1
written_rep: kompilować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: compilar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przetwarzać kod źródłowy programu (napisany w języku programowania wysokiego poziomu) na kod wykonywalny lub pośredni, który może zostać uruchomiony przez komputer; posługiwać się kompilatorem | zestawiać i opracowywać różne materiały w jedną całość


lexentry: pol/kompleks__rzeczownik__1
written_rep: kompleks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complexo
sense_list:
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość | (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; | zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość


lexentry: pol/kompleks_niższości__rzeczownik__1
written_rep: kompleks niższości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complexo de inferioridade
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;


lexentry: pol/kompleksowy__przymiotnik__1
written_rep: kompleksowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: complexo
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu


lexentry: pol/kompost__rzeczownik__1
written_rep: kompost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compost
sense_list:
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)


lexentry: pol/kompozycja__rzeczownik__1
written_rep: kompozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composição
sense_list:
(informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego; | (sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego | ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość


lexentry: pol/kompresja__rzeczownik__1
written_rep: kompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compressão
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;


lexentry: pol/kompromis__rzeczownik__1
written_rep: kompromis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromisso
sense_list:
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;


lexentry: pol/kompromitować__czasownik__1
written_rep: kompromitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comprometer
sense_list:
być dowodem na czyjąś niekorzyść | o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komputer_kwantowy__rzeczownik__1
written_rep: komputer kwantowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computador quântico
sense_list:
komputer wykorzystujący zasady mechaniki kwantowej do wykonywania niektórych rodzajów obliczeń znacznie szybciej niż konwencjonalne komputery;


lexentry: pol/komputer_osobisty__rzeczownik__1
written_rep: komputer osobisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computador pessoal
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;


lexentry: pol/komputer_stacjonarny__rzeczownik__1
written_rep: komputer stacjonarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computador de mesa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektronika, elektroniczny) mikrokomputer mieszczący się w obrębie stołu nieprzeznaczony do ciągłego przemieszczania;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunicação
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności; | (książkowy) porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości


lexentry: pol/komunikator__rzeczownik__1
written_rep: komunikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mensageiro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;


lexentry: pol/komunitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: komunitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunitarismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/komutator__rzeczownik__1
written_rep: komutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comutador
sense_list:
(elektryczność) element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych; | (matematyka, matematyczny) wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;


lexentry: pol/komórka_macierzysta__rzeczownik__1
written_rep: komórka macierzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: célula-tronco
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna


lexentry: pol/koncertmistrz__rzeczownik__1
written_rep: koncertmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concertino
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek


lexentry: pol/koncesja__rzeczownik__1
written_rep: koncesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concessão
sense_list:
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej | ustępstwo na czyjąś korzyść


lexentry: pol/kondensacja__rzeczownik__1
written_rep: kondensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condensação
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego | (fizyka, fizyczny) przejście ze stanu gazowego w ciecz lub w ciało stałe | (meteorologia, meteorologiczny) powstawanie chmur


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condensador | capacitor
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/kondensować__czasownik__1
written_rep: kondensować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: condensar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) powodować przejście substancji ze stanu gazowego w ciecz | (przenośnie, przenośnia) zagęszczać treść, skupiać najważniejsze elementy; ujmować treściwie | poddawać kondensacji; czynić coś stężonym, zagęszczonym


lexentry: pol/kondolencje__rzeczownik__1
written_rep: kondolencje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condolência
sense_list:
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę


lexentry: pol/kondor__rzeczownik__1
written_rep: kondor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny


lexentry: pol/kondor_kalifornijski__rzeczownik__1
written_rep: kondor kalifornijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condor-da-califórnia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów kalifornijskich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Gymnogyps californianus Shaw, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: kondor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urubu-rei
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów królewskich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sarcoramphus papa Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/kondor_olbrzymi__rzeczownik__1
written_rep: kondor olbrzymi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condor-dos-andes
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów olbrzymich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Vultur gryphus Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występujący w Andach;


lexentry: pol/kondotier__rzeczownik__1
written_rep: kondotier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condottiere | condottiero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym


lexentry: pol/konduktor__rzeczownik__1
written_rep: konduktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agente de revisão
sense_list:
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);


lexentry: pol/konetabl__rzeczownik__1
written_rep: konetabl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condestável
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) człowiek z tytułem konetabla (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confederação
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania


lexentry: pol/konferansjer__rzeczownik__1
written_rep: konferansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apresentador
sense_list:
osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;


lexentry: pol/konfesjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: konfesjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confessionalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej opierający się na różnicowaniu stopnia udziału obywateli w życiu społeczno-politycznym według wyznawanej religii;


lexentry: pol/konfetti__rzeczownik__1
written_rep: konfetti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confete
sense_list:
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;


lexentry: pol/konfirmacja__rzeczownik__1
written_rep: konfirmacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confirmação
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confiscação
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perda
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy


lexentry: pol/konformista__rzeczownik__1
written_rep: konformista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformista
sense_list:
człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistka__rzeczownik__1
written_rep: konformistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformista
sense_list:
kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konformistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: conformista
sense_list:
taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformizm__rzeczownik__1
written_rep: konformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;


lexentry: pol/konfraternia__rzeczownik__1
written_rep: konfraternia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confraria
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat


lexentry: pol/konfucjanizm__rzeczownik__1
written_rep: konfucjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confucianismo | confucionismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;


lexentry: pol/konglomerat__rzeczownik__1
written_rep: konglomerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerado
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru | (geologia, geologiczny) grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/kongregacja__rzeczownik__1
written_rep: kongregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congregação
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu


lexentry: pol/koniczyna__rzeczownik__1
written_rep: koniczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trevo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; | liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fim
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu | okoliczności końca (1.2)


lexentry: pol/konik__rzeczownik__1
written_rep: konik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linha lateral
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów


lexentry: pol/konik_morski__rzeczownik__1
written_rep: konik morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalo-marinho
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;


lexentry: pol/konik_polny__rzeczownik__1
written_rep: konik polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gafanhoto
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik;


lexentry: pol/konkatenacja__rzeczownik__1
written_rep: konkatenacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concatenação
sense_list:
(informatyka, informatyczny) łączenie łańcuchów tekstowych | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) powtarzanie i rozwijanie w kolejnym zdaniu, wersie itp. wyrazu lub wyrażenia, którym się kończy poprzednie zdanie, wers;


lexentry: pol/konkluzja__rzeczownik__1
written_rep: konkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusão
sense_list:
wniosek końcowy | (historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie


lexentry: pol/konkordancja__rzeczownik__1
written_rep: konkordancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: índice remissivo
sense_list:
(genetyka) prawdopodobieństwo, że para osobników będzie miała tę samą cechę fenotypową, zakładając, że jedna z tych osób ma tę cechę | (geologia, geologiczny) zgodność wzajemnego stosunku stykających się ze sobą 2 warstw skał osadowych | (językoznawstwo, językoznawczy) (informatyka, informatyczny) wystąpienie szukanej frazy lub słowa w tekście, ich zestawie lub korpusie językowym z dodatkowym krótkim kontekstem, też: zbiór takich wystąpień | alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków, symboli lub motywów znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg; | zestawienie tekstów, symboli, znaków czy dat dotyczących tego samego przedmiotu


lexentry: pol/konkordat__rzeczownik__1
written_rep: konkordat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordata
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;


lexentry: pol/konkubina__rzeczownik__1
written_rep: konkubina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amásia | concubina
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubinat__rzeczownik__1
written_rep: konkubinat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concubinato
sense_list:
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competição
sense_list:
(biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną | (ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży | ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy | (ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: certame
sense_list:
(administracja) (handel, handlowy) postępowanie mające na celu wybór najkorzystniejszej oferty, najlepszego projektu architektonicznego bądź projektów i przedsięwzięć, które zostaną dofinansowane ze środków publicznych | (administracja) sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concurso
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konnica__rzeczownik__1
written_rep: konnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalaria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cânhamo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;


lexentry: pol/konsekwencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: konsekwencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consequencialismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;


lexentry: pol/konsekwentny__przymiotnik__1
written_rep: konsekwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: consistente
sense_list:
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany


lexentry: pol/konserwacja__rzeczownik__1
written_rep: konserwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manutenção
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;


lexentry: pol/konserwant__rzeczownik__1
written_rep: konserwant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservador
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;


lexentry: pol/konserwatorium__rzeczownik__1
written_rep: konserwatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservatório
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej


lexentry: pol/konserwatywny__przymiotnik__1
written_rep: konserwatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: conservador
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów


lexentry: pol/konserwatyzm__rzeczownik__1
written_rep: konserwatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservadorismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1) | postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consola
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury | (technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi | (technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;


lexentry: pol/konsolacja__rzeczownik__1
written_rep: konsolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consolação
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) akt lub proces pocieszania kogoś, przynoszenia ukojenia i podnoszenia na duchu


lexentry: pol/konsoleta__rzeczownik__1
written_rep: konsoleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: console
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;


lexentry: pol/konsonans__rzeczownik__1
written_rep: konsonans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consonância
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rym niedokładny, polegający tylko na współbrzmieniu spółgłosek po ostatniej akcentowanej samogłosce (np. grabarz — grabież, pacierz — chociaż) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) harmonijne współbrzmienie dźwięków różnej wysokości;


lexentry: pol/konsonant__rzeczownik__1
written_rep: konsonant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordante
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy


lexentry: pol/konsternacja__rzeczownik__1
written_rep: konsternacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consternação
sense_list:
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji


lexentry: pol/konstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: konstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: construção
sense_list:
proces budowania, konstruowania | układ elementów, sposób ich powiązania | (matematyka, matematyczny) metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami


lexentry: pol/konstruktywistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konstruktywistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: construtivista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem


lexentry: pol/konstruktywizm__rzeczownik__1
written_rep: konstruktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: construtivismo
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constituição
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; | (biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;


lexentry: pol/konstytucjonalista__rzeczownik__1
written_rep: konstytucjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitucionalista
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym


lexentry: pol/konstytucyjność__rzeczownik__1
written_rep: konstytucyjność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitucionalidade
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą


lexentry: pol/konstytuować__czasownik__1
written_rep: konstytuować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
(książkowy) lub (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powoływać do istnienia (np. organizację), nadając ramy prawne lub organizacyjne; ustanawiać, tworzyć


lexentry: pol/konsul__rzeczownik__1
written_rep: konsul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cônsul
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; | (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;


lexentry: pol/konsulat__rzeczownik__1
written_rep: konsulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consulado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;


lexentry: pol/konsultacja__rzeczownik__1
written_rep: konsultacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consulta
sense_list:
narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie | udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę | zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy


lexentry: pol/konsument__rzeczownik__1
written_rep: konsument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumidor
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi; | (handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr; | gość spożywający posiłek w lokalu gastronomicznym


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumo
sense_list:
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie | spożywanie, jedzenie


lexentry: pol/konsumpcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contexto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/kontemplacja__rzeczownik__1
written_rep: kontemplacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contemplação
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa | skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach


lexentry: pol/kontener__rzeczownik__1
written_rep: kontener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contentor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;


lexentry: pol/kontinuum__rzeczownik__1
written_rep: kontinuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continuum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) moc zbioru liczb rzeczywistych | ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conta
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;


lexentry: pol/kontrabanda__rzeczownik__1
written_rep: kontrabanda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrabando
sense_list:
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;


lexentry: pol/kontradmirał__rzeczownik__1
written_rep: kontradmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comodoro
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;


lexentry: pol/kontrapunkt__rzeczownik__1
written_rep: kontrapunkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contraponto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;


lexentry: pol/kontrast__rzeczownik__1
written_rep: kontrast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contraste
sense_list:
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/kontratenor__rzeczownik__1
written_rep: kontratenor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contratenor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;


lexentry: pol/kontroler__rzeczownik__2
written_rep: kontroler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: comando
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program sterujący | (technologia, technika, techniczny) urządzenie kontrolujące pracę maszyn


lexentry: pol/kontrreformacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrreformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Contrarreforma
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;


lexentry: pol/kontrrewolucja__rzeczownik__1
written_rep: kontrrewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contra-revolução
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;


lexentry: pol/kontrrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: kontrrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contra-revolucionário
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji


lexentry: pol/kontrwywiad__rzeczownik__1
written_rep: kontrwywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrainteligência
sense_list:
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;


lexentry: pol/kontuzja__rzeczownik__1
written_rep: kontuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contusão
sense_list:
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność


lexentry: pol/kontynent__rzeczownik__1
written_rep: kontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continente
sense_list:
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;


lexentry: pol/kontyngent__rzeczownik__1
written_rep: kontyngent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quota
sense_list:
(handel, handlowy) maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lírio-do-vale
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/konwalia_majowa__rzeczownik__1
written_rep: konwalia majowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lírio-do-vale
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;


lexentry: pol/konwejer__rzeczownik__1
written_rep: konwejer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeia de produção
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy | (środowiskowy) metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;


lexentry: pol/konwent__rzeczownik__1
written_rep: konwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convenção
sense_list:
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach


lexentry: pol/konwergencja__rzeczownik__1
written_rep: konwergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convergência
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach; | (ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego; | (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych | (medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok; | (meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę; | (technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów; | zbieżność lub jej powstawanie


lexentry: pol/konwergentny__przymiotnik__1
written_rep: konwergentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: convergente
sense_list:
(książkowy) zbieżny | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący lub związany z konwergencją


lexentry: pol/konwersja__rzeczownik__1
written_rep: konwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conversão
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami | (informatyka, informatyczny) zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii | przemiana, przekształcenie postaci czegoś


lexentry: pol/konwertować__czasownik__1
written_rep: konwertować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comutar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) dokonywać zmiany warunków pożyczki | (informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne


lexentry: pol/konwisarz__rzeczownik__1
written_rep: konwisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajeitar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;


lexentry: pol/konwulsja__rzeczownik__1
written_rep: konwulsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convulsão
sense_list:
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś | mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała


lexentry: pol/koordynować__czasownik__1
written_rep: koordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coordenar
sense_list:
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie


lexentry: pol/kopacz__rzeczownik__1
written_rep: kopacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pé da matéria
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów


lexentry: pol/koparka__rzeczownik__1
written_rep: koparka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escavadeira | escavadora
sense_list:
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu


lexentry: pol/koper__rzeczownik__1
written_rep: koper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endro
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;


lexentry: pol/koper_włoski__rzeczownik__1
written_rep: koper włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funcho
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1) | (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2) | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)


lexentry: pol/koperta__rzeczownik__1
written_rep: koperta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envelope
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;


lexentry: pol/kopiec__rzeczownik__1
written_rep: kopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heap
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica


lexentry: pol/kopiejka__rzeczownik__1
written_rep: kopiejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copeque
sense_list:
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;


lexentry: pol/kopiować__czasownik__1
written_rep: kopiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: copiar
sense_list:
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie


lexentry: pol/koptyjski__przymiotnik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cóptico
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców


lexentry: pol/koptyjski__rzeczownik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cóptico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;


lexentry: pol/kopulacja__rzeczownik__1
written_rep: kopulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cópula
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie


lexentry: pol/kopytnik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kopytnik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ásaro
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: súber
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: súber | casca
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką


lexentry: pol/kora_mózgowa__rzeczownik__1
written_rep: kora mózgowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: córtex
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna warstwa mózgu, czyli cienka powłoka pokrywająca półkule mózgowe; warstwa istoty szarej o grubości od 1,5 do 4,5 mm, pokrywająca powierzchnię półkul mózgu i odpowiadająca za najwyższe funkcje układu nerwowego


lexentry: pol/koral__rzeczownik__1
written_rep: koral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coral
sense_list:
(biologia, biologiczny) koralowiec | (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny


lexentry: pol/korba__rzeczownik__1
written_rep: korba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manivela
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia pedału rowerowego | (technologia, technika, techniczny) dźwignia z rączką


lexentry: pol/korek__rzeczownik__1
written_rep: korek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortiça
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca


lexentry: pol/korek_analny__rzeczownik__1
written_rep: korek analny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plugue anal
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium seksualne wkładane do odbytnicy dla osiągnięcia przyjemności seksualnej


lexentry: pol/korektor__rzeczownik__2
written_rep: korektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: corretivo
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry; | przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru;


lexentry: pol/korektorka__rzeczownik__1
written_rep: korektorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correctora
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku


lexentry: pol/korespondencja__rzeczownik__1
written_rep: korespondencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correspondência
sense_list:
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory) | materiał nadesłany przez korespondenta | zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie


lexentry: pol/korma__rzeczownik__1
written_rep: korma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: popa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;


lexentry: pol/kornet__rzeczownik__1
written_rep: kornet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corneta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument blaszany, podobny do trąbki; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coroa
sense_list:
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) | (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; | (jednostka monetarna) waluta w Czechach; | (jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech | (botanika, botaniczny) część drzewa składająca się z gałęzi; | (stomatologia, stomatologiczny) metalowe lub porcelanowe wzmocnienie plomby na zębie; | monarchia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coroa de espinhos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coroa-de-espinhos
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Acanthaster planci L., rozgwiazda o pokrytych licznymi kolcami jadowymi ramionach;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronavírus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koronny__przymiotnik__1
written_rep: koronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: medalha de honra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony | związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa


lexentry: pol/koronograf__rzeczownik__1
written_rep: koronograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronógrafo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;


lexentry: pol/koronować__czasownik__1
written_rep: koronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coroar
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego


lexentry: pol/korporał__rzeczownik__1
written_rep: korporał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corporal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrus rozkładany na ołtarzu pod naczynia mszalne podczas liturgii eucharystii oraz używany w innych miejscach podczas mszy;


lexentry: pol/korpus__rzeczownik__1
written_rep: korpus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corpo
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;


lexentry: pol/korrida__rzeczownik__1
written_rep: korrida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrida de touros
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;


lexentry: pol/korweta__rzeczownik__1
written_rep: korweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corveta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; | (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;


lexentry: pol/koryfeusz__rzeczownik__1
written_rep: koryfeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corifeu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;


lexentry: pol/koryncki__przymiotnik__1
written_rep: koryncki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coríntio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) | (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji) | od Korynt (miasto w obecnej Grecji)


lexentry: pol/korzec__rzeczownik__1
written_rep: korzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alqueire
sense_list:
(dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1) | (dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raiz
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; | (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała


lexentry: pol/kosmetyk__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmético
sense_list:
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmetyka__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmética
sense_list:
sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmita__rzeczownik__1
written_rep: kosmita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alienígena
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;


lexentry: pol/kosmochemia__rzeczownik__1
written_rep: kosmochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmoquímica
sense_list:
(chemia, chemiczny) (astronomia, astronomiczny) dział chemii o charakterze interdyscyplinarnym, zajmujący się składem ciał niebieskich i procesami chemicznymi zachodzącymi we wszechświecie;


lexentry: pol/kosmodrom__rzeczownik__1
written_rep: kosmodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmódromo
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;


lexentry: pol/kosmogonia__rzeczownik__1
written_rep: kosmogonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmogonia
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii zajmujący się badaniem początków wszechświata; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia świata;


lexentry: pol/kosmografia__rzeczownik__1
written_rep: kosmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmografia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata | (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego


lexentry: pol/kosmologia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: kosmologia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmologia física
sense_list:
dziedzina nauk fizycznych, zajmująca się badaniem i opisywaniem Wszechświata w wielkich skalach, jego powstania, ewolucji do stanu obecnego oraz przyszłości;


lexentry: pol/kosmówka__rzeczownik__1
written_rep: kosmówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cório
sense_list:
(biologia, biologiczny) błona płodowa powstająca z trofoblastu zarodka, która umożliwia wymianę substancji między krwią matki a krwią płodu i uczestniczy w powstaniu łożyska


lexentry: pol/kosodrzewina__rzeczownik__1
written_rep: kosodrzewina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinheiro-das-montanhas
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;


lexentry: pol/kostium__rzeczownik__1
written_rep: kostium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traje
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dado
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/kostka_rosołowa__rzeczownik__1
written_rep: kostka rosołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubo de caldo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru


lexentry: pol/kostucha__rzeczownik__1
written_rep: kostucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morte
sense_list:
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur


lexentry: pol/kosz_na_śmieci__rzeczownik__1
written_rep: kosz na śmieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lixeira
sense_list:
(higiena, higieniczny) pojemnik służący do gromadzenia odpadów w domu, biurze lub w przestrzeni publicznej


lexentry: pol/koszałka__rzeczownik__1
written_rep: koszałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maná
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) koszyk lub torebka plecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów


lexentry: pol/koszenila__rzeczownik__1
written_rep: koszenila
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cochinilha
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalny ciemnoczerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych i zmielonych czerwców kaktusowych, dawniej także z czerwców polskich;


lexentry: pol/koszerny__przymiotnik__1
written_rep: koszerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kosher
sense_list:
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basquetebol | basquete
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kot_bengalski__rzeczownik__1
written_rep: kot bengalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gato leopardo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;


lexentry: pol/kot_domowy__rzeczownik__1
written_rep: kot domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gato-doméstico
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;


lexentry: pol/kot_norweski_leśny__rzeczownik__1
written_rep: kot norweski leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norueguês da floresta
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) kot rasy kot norweski leśny (1.1) | (felinologia, felinologiczny) naturalna rasa kota klimatu chłodnego;


lexentry: pol/kot_syjamski__rzeczownik__1
written_rep: kot syjamski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siamês
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/kotbelka__rzeczownik__1
written_rep: kotbelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serviola
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) belka lub mały żurawik wystający pochyło za burtę statku służący do podwieszenia kotwicy typu admiralicji lub zamocowania drapacza na dziobie lub rufie;


lexentry: pol/kotek_cętkowany__rzeczownik__1
written_rep: kotek cętkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gato-pescador
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otária
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak morski z rodziny uchatkowatych, cuchujący się bardzo gęstym futrem, obecnością małych małżowin usznych oraz zdolnością do sprawnego poruszania się na lądzie dzięki podwijaniu tylnych płetw pod tułów


lexentry: pol/kotlet_mielony__rzeczownik__1
written_rep: kotlet mielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almôndega
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj;


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: âncora | ferro
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kotwić__czasownik__1
written_rep: kotwić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: braça
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bigorna
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kowalencyjny__przymiotnik__1
written_rep: kowalencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: covalente
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący wiązania chemicznego polegającego na współdzieleniu pary (lub par) elektronów przez dwa atomy


lexentry: pol/kowalik__rzeczownik__1
written_rep: kowalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trepadeira
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;


lexentry: pol/kowariancja__rzeczownik__1
written_rep: kowariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covariância
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;


lexentry: pol/kowen__rzeczownik__1
written_rep: kowen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conventículo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;


lexentry: pol/kozak__rzeczownik__1
written_rep: kozak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cossaco
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej pomocniczej jazdy w armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce oraz w Turcji i Prusach;


lexentry: pol/kozi__przymiotnik__1
written_rep: kozi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bode
sense_list:
charakterystyczny dla kozy, mający cechy kozy | dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu) | pochodzący od kozy


lexentry: pol/kozica__rzeczownik__1
written_rep: kozica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camurça
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alfarva
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)


lexentry: pol/kozioł_ofiarny__rzeczownik__1
written_rep: kozioł ofiarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bode expiatório
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś; | (biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi


lexentry: pol/kozłek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: kozłek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valeriana
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldraba
sense_list:
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków


lexentry: pol/kołchoz__rzeczownik__1
written_rep: kołchoz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolkhoz
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;


lexentry: pol/koło__rzeczownik__1
written_rep: koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: círculo
sense_list:
(potocznie, potoczny) linia o kształcie brzegu koła (1.1), okrąg | określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach


lexentry: pol/koło_podbiegunowe__rzeczownik__1
written_rep: koło podbiegunowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: círculo polar
sense_list:
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;


lexentry: pol/koło_sterowe__rzeczownik__1
written_rep: koło sterowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roda do leme
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;


lexentry: pol/koło_wodne__rzeczownik__1
written_rep: koło wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roda de água
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;


lexentry: pol/koło_zębate__rzeczownik__1
written_rep: koło zębate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roda dentada
sense_list:
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;


lexentry: pol/kołodziej__rzeczownik__1
written_rep: kołodziej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpinteiro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanário
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calota
sense_list:
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;


lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; | (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy; | (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w formie skrzyni na czterech nogach


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: cavalo de Troia
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjacielski podarunek, w rzeczywistości stanowiący zagrożenie; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp;


lexentry: pol/końcówka__rzeczownik__1
written_rep: końcówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusão
sense_list:
(potocznie, potoczny) końcowa część czegoś | (technologia, technika, techniczny) stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia


lexentry: pol/kościec__rzeczownik__1
written_rep: kościec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esqueleto
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt


lexentry: pol/kościelny__przymiotnik__1
written_rep: kościelny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eclesiástico
sense_list:
związany z określonym kościołem (instytucją) | związany z regułami określonego kościoła (instytucji)


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: igreja | templo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/kość_ciemieniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość ciemieniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parietal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch symetrycznych kości czaszki znajdujących się w górnej jej części;


lexentry: pol/kość_klinowa__rzeczownik__1
written_rep: kość klinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfenoide
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieparzysta kość podstawy czaszki, położona centralnie, o kształcie motyla; łączy się z większością kości czaszki, współtworzy jej podstawę, oczodoły i jamę nosową, zawiera zatokę klinową oraz liczne otwory dla nerwów i naczyń


lexentry: pol/kość_nosowa__rzeczownik__1
written_rep: kość nosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osso nasal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewielka, cienka kość parzysta w górnej części nosa, stanowiąca szkielet jego nasady;


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marfim
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;


lexentry: pol/koźlę__rzeczownik__1
written_rep: koźlę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabrito
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młode kozy domowej | (zoologia, zoologiczny) młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy


lexentry: pol/kożuch__rzeczownik__1
written_rep: kożuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelagem
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)


lexentry: pol/kra__rzeczownik__1
written_rep: kra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banquisa
sense_list:
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terreno
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region; | (książkowy) obszar państwa | (książkowy) sfera doznań, uczuć, myśli | (przenośnie, przenośnia) miejsce, często wymyślone, związane z jakimiś postaciami, wspomnieniami itp.


lexentry: pol/kraj_związkowy__rzeczownik__1
written_rep: kraj związkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estado federado
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;


lexentry: pol/krajcar__rzeczownik__1
written_rep: krajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruzador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) dawna drobna moneta austriacka lub południowoniemiecka o wartości jednej setnej reńskiego;


lexentry: pol/krakać__czasownik__1
written_rep: krakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: corvejar
sense_list:
wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk | (przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy


lexentry: pol/kraken__rzeczownik__1
written_rep: kraken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kraken
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) legendarny potwór morski zatapiający statki, zwykle przedstawiany jako ogromna ośmiornica;


lexentry: pol/kraksa__rzeczownik__1
written_rep: kraksa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batida
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu


lexentry: pol/kram__rzeczownik__1
written_rep: kram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audiência
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;


lexentry: pol/kraska__rzeczownik__1
written_rep: kraska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rolieiro-comum
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;


lexentry: pol/krasnolud__rzeczownik__1
written_rep: krasnolud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sobrepujar
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej; | przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)


lexentry: pol/krata__rzeczownik__1
written_rep: krata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiado
sense_list:
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cratera
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne; | (geologia, geologiczny) owalne zagłębienie spowodowane upadkiem meteorytu;


lexentry: pol/kratka__rzeczownik__1
written_rep: kratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xadrez
sense_list:
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów


lexentry: pol/kraul__rzeczownik__1
written_rep: kraul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crawl
sense_list:
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;


lexentry: pol/krawędź__rzeczownik__1
written_rep: krawędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aresta
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej; | (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu; | miejsce wyznaczające ostry lub ekstremalny koniec czegoś


lexentry: pol/krawężnik__rzeczownik__1
written_rep: krawężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meio-fio
sense_list:
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criação
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wytwór kreacji (1.3) | akt tworzenia czegoś | elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papel
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreatyna__rzeczownik__1
written_rep: kreatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creatina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny w mięśniach organizmów zwierzęcych oraz w ludzkim, pośredniczący w magazynowaniu i uwalnianiu energii niezbędnej do wielu procesów chemicznych zachodzących w komórkach, w tym do syntezy białek mięśniowych; stosowany jako suplement przy zwiększaniu masy mięśniowej;


lexentry: pol/kreatynina__rzeczownik__1
written_rep: kreatynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creatinina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;


lexentry: pol/krecz__rzeczownik__1
written_rep: krecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aposentadoria
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cal
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giz | cal
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie | (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;


lexentry: pol/kredens__rzeczownik__1
written_rep: kredens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparador
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) dwuczęściowy mebel kuchenny do przechowywania naczyń i przyborów stołowych;


lexentry: pol/kredyt__rzeczownik__1
written_rep: kredyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crédito
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creme
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;


lexentry: pol/krem_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: krem do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creme de barbear
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia


lexentry: pol/kreska__rzeczownik__1
written_rep: kreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traço
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski | zwykle cienka i krótka linia, niekoniecznie prosta; (zobacz) kresa | (marynarka) dłuższy sygnał w alfabecie Morse'a


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cretino
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangue
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; | (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa | (przenośnie, przenośnia) życie


lexentry: pol/krewetka__rzeczownik__1
written_rep: krewetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camarão | gamba
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) | (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;


lexentry: pol/krionika__rzeczownik__1
written_rep: krionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criónica
sense_list:
(medycyna, medyczny) technika głębokiego ochładzania ciał ludzi i zwierząt, z intencją przywrócenia do życia;


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goma
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej | (rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów | mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gavião-da-europa
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krokiet__rzeczownik__1
written_rep: krokiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: croquete
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie;


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocodilo
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocodilo
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokomierz__rzeczownik__1
written_rep: krokomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedómetro
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;


lexentry: pol/krokosz_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: krokosz barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açafroa
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokoszów barwierskich (1.1)


lexentry: pol/kroksztyn__rzeczownik__1
written_rep: kroksztyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corvo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej;


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: croco
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną; | (botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju krokus (1.1)


lexentry: pol/kronika__rzeczownik__1
written_rep: kronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crónica
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;


lexentry: pol/kronikarka__rzeczownik__1
written_rep: kronikarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cronista
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która napisała lub pisze kronikę | kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kronikarz__rzeczownik__1
written_rep: kronikarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cronista
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która napisała lub pisze kronikę | osoba śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kropielnica__rzeczownik__1
written_rep: kropielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu


lexentry: pol/kropla,_która_przepełnia_czarę__rzeczownik__1
written_rep: kropla, która przepełnia czarę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: a gota que transbordou o copo
sense_list:
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.


lexentry: pol/kroplówka__rzeczownik__1
written_rep: kroplówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfusão
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;


lexentry: pol/krosno__rzeczownik__1
written_rep: krosno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tear
sense_list:
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;


lexentry: pol/krowa__rzeczownik__1
written_rep: krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaca
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety


lexentry: pol/krucjata__rzeczownik__1
written_rep: krucjata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruzada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej; | (przenośnie, przenośnia) kampania prowadzona przeciwko komuś lub czemuś


lexentry: pol/kruczy__przymiotnik__1
written_rep: kruczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: corvo
sense_list:
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka | typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corvo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/kruk_krukowi_oka_nie_wykole__przysłowie__1
written_rep: kruk krukowi oka nie wykole
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: corvos a corvos não tiram olhos
sense_list:
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy


lexentry: pol/kruk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: kruk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corvo-comum
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/krupon__rzeczownik__1
written_rep: krupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronha
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;


lexentry: pol/kruszarka__rzeczownik__1
written_rep: kruszarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmagador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa


lexentry: pol/kruszonka__rzeczownik__1
written_rep: kruszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farofa doce
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki


lexentry: pol/kruszyna_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: kruszyna pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanguinho-das-ribeiras
sense_list:
(botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;


lexentry: pol/krwinka_czerwona__rzeczownik__1
written_rep: krwinka czerwona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glóbulo vermelho
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała


lexentry: pol/krykiet__rzeczownik__1
written_rep: krykiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: críquete
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;


lexentry: pol/kryl__rzeczownik__1
written_rep: kryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krill
sense_list:
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;


lexentry: pol/kryminalistyka__rzeczownik__1
written_rep: kryminalistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminalística
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynności śledcze w trakcie procesu karnego, mające na celu ściganie przestępców i zapobieganie przestępstwom | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;


lexentry: pol/kryminalizować__czasownik__1
written_rep: kryminalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: criminalizar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować


lexentry: pol/kryminalny__przymiotnik__1
written_rep: kryminalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: criminal
sense_list:
odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa | związany ze ściganiem przestępców


lexentry: pol/kryminologia__rzeczownik__1
written_rep: kryminologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminologia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);


lexentry: pol/kryptobioza__rzeczownik__1
written_rep: kryptobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criptobiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan metaboliczny utajonego życia, w którym organizm stara się przetrwać niekorzystne warunki środowiska;


lexentry: pol/kryptografia_asymetryczna__rzeczownik__1
written_rep: kryptografia asymetryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criptografia de chave pública
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) dziedzina kryptografii opierająca się na parach kluczy: klucza prywatnego, pozostającego do wyłącznej dyspozycji danego użytkownika, oraz klucza publicznego, udostępnianego pozostałym biorącym udział w komunikacji;


lexentry: pol/kryptologia__rzeczownik__1
written_rep: kryptologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criptologia
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);


lexentry: pol/krystalografia__rzeczownik__1
written_rep: krystalografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cristalografia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem struktury, właściwości i sposobów powstawania kryształów


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
written_rep: kryształ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cristal
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; | (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
written_rep: kryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: critério
sense_list:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru


lexentry: pol/kryzys_wieku_średniego__rzeczownik__1
written_rep: kryzys wieku średniego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crise da meia-idade
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cobrir
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach: zapładniać | chować coś, zwykle jakąś część ciała, zasłaniając czymś


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: marcar
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
written_rep: krzak gorejący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarça ardente
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzem__rzeczownik__1
written_rep: krzem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silício
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; [od 2. poł. XIX wieku]


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeira | assento
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzesło_elektryczne__rzeczownik__1
written_rep: krzesło elektryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeira elétrica
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raquitismo
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzywizna__rzeczownik__1
written_rep: krzywizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curvatura
sense_list:
(geometria) miara zakrzywienia linii, powierzchni lub przestrzeni; wielkość określająca, jak silnie dana figura odbiega od prostoliniowości lub płaskości


lexentry: pol/krzywka__rzeczownik__1
written_rep: krzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: came
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;


lexentry: pol/krzywomierz__rzeczownik__1
written_rep: krzywomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curvímetro
sense_list:
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruz
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności | order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
written_rep: krzyżmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crisma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruza-bico
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/król__rzeczownik__1
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rei
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie


lexentry: pol/król__rzeczownik__2
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rei
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; | (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;


lexentry: pol/król_śledziowy__rzeczownik__1
written_rep: król śledziowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peixe-remo
sense_list:
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reino
sense_list:
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; | (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/króliczek__rzeczownik__1
written_rep: króliczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caçapo
sense_list:
kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika | młody, mały królik | zabawka lub słodycze w kształcie królika


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rainha
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman | żona króla


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miopia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/krótkowzroczny__przymiotnik__1
written_rep: krótkowzroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: míope
sense_list:
(medycyna, medyczny) cierpiący na krótkowzroczność, widzący nieostro odległe przedmioty | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) nieumiejący przewidywać


lexentry: pol/krążownik__rzeczownik__1
written_rep: krążownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruzador
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;


lexentry: pol/kręcz__rzeczownik__1
written_rep: kręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torcicolo
sense_list:
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
written_rep: ksenofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xenofobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
written_rep: ksiądz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdote
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livro
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/książka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: książka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lista telefônica
sense_list:
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
written_rep: księgosusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peste bovina
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księgowość__rzeczownik__1
written_rep: księgowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contabilidade
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: principado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
written_rep: księżyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lua
sense_list:
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część | (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moonshine
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylitol__rzeczownik__1
written_rep: ksylitol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilitol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilofone
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksyloza__rzeczownik__1
written_rep: ksyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty należący do grupy pentoz, występujący naturalnie w drewnie, słomie, łuskach ziaren i innych materiałach roślinnych zawierających hemicelulozę


lexentry: pol/kszyk__rzeczownik__1
written_rep: kszyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narceja
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;


lexentry: pol/kto_mieczem_wojuje,_(ten)_od_miecza_ginie__przysłowie__1
written_rep: kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: quem vive pela espada, morre pela espada
sense_list:
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami


lexentry: pol/kto_pierwszy,_ten_lepszy__przysłowie__1
written_rep: kto pierwszy, ten lepszy
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: primeiro a chegar, primeiro a ser atendido
sense_list:
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: que
sense_list:
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie | …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balde
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubit__rzeczownik__1
written_rep: kubit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qubit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) najmniejsza i niepodzielna jednostka informacji kwantowej;


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubismo
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów; | (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: kuchenka mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forno de micro-ondas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cozinha
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; | komplet mebli kuchennych | sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cozinha | culinária
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
written_rep: kufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baú
sense_list:
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
written_rep: kuguar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onça-parda
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milho
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfera | bala
sense_list:
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;


lexentry: pol/kulik__rzeczownik__1
written_rep: kulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maçarico
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych


lexentry: pol/kulminacja__rzeczownik__1
written_rep: kulminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culminação
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka | szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu


lexentry: pol/kulomb__rzeczownik__1
written_rep: kulomb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coulomb
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;


lexentry: pol/kulon__rzeczownik__1
written_rep: kulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcaravão
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
written_rep: kult
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culto
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kult_jednostki__rzeczownik__1
written_rep: kult jednostki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culto da personalidade
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;


lexentry: pol/kultura__rzeczownik__1
written_rep: kultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultura
sense_list:
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości | umiejętność obcowania z ludźmi


lexentry: pol/kultywować__czasownik__1
written_rep: kultywować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cultivar
sense_list:
(książkowy) świadomie rozwijać, utrwalać określone postawy, relacje lub zainteresowania | (rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod uprawę i prowadzić pieczołowitą uprawę określonych roślin


lexentry: pol/kuluary__rzeczownik__1
written_rep: kuluary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saguão
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenia w budynkach publicznych znajdujące się w pobliżu sal posiedzeń lub występów, w których przeprowadzane są nieoficjalne rozmowy i spotkania;


lexentry: pol/kumaryna__rzeczownik__1
written_rep: kumaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumarina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny związek organiczny o zapachu świeżego siana, występujący w roślinach, wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym, mydlarskim i innych;


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
written_rep: kumulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acumulação
sense_list:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
written_rep: kumys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kumis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kuna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kuna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuinha
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes foina Erxleben, euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, uznawany za zwierzę synantropijne


lexentry: pol/kuna_rybożerna__rzeczownik__1
written_rep: kuna rybożerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pescador
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pekania pennanti Erxleben, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, jako jeden z nielicznych mogącego polować na ursony


lexentry: pol/kung_fu__rzeczownik__1
written_rep: kung fu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kung fu
sense_list:
(sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);


lexentry: pol/kuplet__rzeczownik__1
written_rep: kuplet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copla
sense_list:
(książkowy) zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cupom
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy | odcinek biletu, bonu, talonu itp. odrywany na znak wykorzystania


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
written_rep: kuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consertar
sense_list:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kurant__rzeczownik__1
written_rep: kurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campainha
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu


lexentry: pol/kurator_sądowy__rzeczownik__1
written_rep: kurator sądowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agente de liberdade condicional
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
written_rep: kurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espasmo
sense_list:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


