# translation

lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
written_rep: pozew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aanspraak maken op
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziom__rzeczownik__1
written_rep: poziom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogte
sense_list:
etap gry komputerowej | położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny | stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju | stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy | wartość jakiejś mierzalnej wielkości


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
written_rep: poziomka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aardbei
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc poziomki (1.1)


lexentry: pol/poziomka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: poziomka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosaardbei
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria vesca L., gatunek rośliny z rodziny różowatych, uprawiana w wielu krajach świata, również w Polsce;


lexentry: pol/pozostawać__czasownik__1
written_rep: pozostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: blijven
sense_list:
zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś | być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś | być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
written_rep: pozwany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: verweerder
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaats
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce zawodnika | miejsce w jakimś spisie | o urządzeniu: odpowiednie ustawienie działania, tryb działania


lexentry: pol/pozycja__rzeczownik__1
written_rep: pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positie
sense_list:
konkretne ułożenie ludzkiego ciała | położenie kogoś lub czegoś w przestrzeni określane za pomocą współrzędnych lub odległości od innych obiektów | (ekonomia, ekonomiczny) stanowisko kupującego/sprzedającego wobec przewidywanego przez niego przyszłego kursu instrumentu pochodnego wyrażone przez kupno bądź sprzedaż nieposiadanych kontraktów terminowych


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missionarishouding
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
written_rep: pozytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: HIV positief
sense_list:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywizm__rzeczownik__1
written_rep: pozytywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: positivisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny powstały we Francji w XIX wieku, rozumiejący naukę jako badanie faktów, a odrzucający wszelką metafizykę z myślenia naukowego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) prąd umysłowy, literacki i społeczny w Polsce w latach 1863–1890, krytykujący romantyzm, propagujący zdobycze nauki i kult pracy


lexentry: pol/pozytywka__rzeczownik__1
written_rep: pozytywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muziekdoos | speeldoos
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pudełko lub skrzynka z nakręcanym, mechanicznym instrumentem muzycznym odtwarzającym dźwięki dzięki wypustkom na obrotowym elemencie szarpiącym o zęby metalowego grzebienia;


lexentry: pol/pozywać__czasownik__1
written_rep: pozywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanklagen
sense_list:
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu | wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek


lexentry: pol/połamania_nóg__wykrzyknik__1
written_rep: połamania nóg
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: toi toi toi!
sense_list:
życzenie powodzenia wyrażone à rebours, mające zaklinać rzeczywistość; zwykle komuś, kto wychodzi na scenę


lexentry: pol/położnik__rzeczownik__1
written_rep: położnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verloskundige
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się zdrowiem kobiety w okresie ciąży, porodu i połogu


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
written_rep: pośladek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/pośrednictwo__rzeczownik__1
written_rep: pośrednictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tussenkomst
sense_list:
działalność strony trzeciej, która ma na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakiejś sprawy dotyczącej obu stron


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__1
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: besteden
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonywać poświęcenia; pokropić coś wodą święconą


lexentry: pol/poświęcać__czasownik__2
written_rep: poświęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: besteden
sense_list:
rezygnować z czegoś dla czyjegoś dobra, dla jakiejś sprawy, dla kogoś | zajmować się czymś, zwłaszcza zawodowo, oddawać swój czas jakiemuś celowi


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dedicatie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dokonanie obrzędu święcenia poprzez pokropienie czegoś wodą święconą i wypowiedzenie odpowiednich formuł religijnych


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offer
sense_list:
(książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra | (książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara | (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
written_rep: pożyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lening
sense_list:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werk | arbeid
sense_list:
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; | (fizyka, fizyczny) energia potrzebna do przesunięcia ciała o danych parametrach z jednego punktu pola do drugiego;


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
written_rep: pracobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werknemer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
written_rep: pracowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vlijtig | hardwerkend
sense_list:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
written_rep: pracownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratorium
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) odpowiednio urządzone pomieszczenie do prowadzenia badań i doświadczeń naukowych


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
written_rep: pracownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werkplek
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkolna sala lekcyjna wyposażona w urządzenia potrzebne do nauki jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: pragmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatisch
sense_list:
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragmatyka__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pragmatiek
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dział językoznawstwa badający użycie języka w konkretnych sytuacjach komunikacyjnych oraz zależność znaczenia wypowiedzi od kontekstu


lexentry: pol/pragmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: pragmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pragmatisme
sense_list:
postawa polegająca na faktycznej ocenie możliwości i podejmowaniu takich działań, które gwarantują skuteczność


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorst
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: praindoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Proto-Indo-Europees
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/praktyka__rzeczownik__1
written_rep: praktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praktijk
sense_list:
świadoma i celowa działalność ludzka | doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej | okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie | wykonywanie zawodu


lexentry: pol/pranie_pieniędzy__rzeczownik__1
written_rep: pranie pieniędzy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: witwassen
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) działania zmierzające do wprowadzenia do legalnego obrotu pieniędzy z nielegalnych źródeł;


lexentry: pol/praojciec__rzeczownik__1
written_rep: praojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorvader
sense_list:
pierwszy mężczyzna, który zapoczątkował ludzkość, dany naród lub ród; mężczyzna, którego są one potomstwem


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pers
sense_list:
(publikatory) ogół czasopism | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki; | (publikatory) (ekonomia, ekonomiczny) ogół przedsiębiorstw i osób związanych z redagowaniem i wydawaniem czasopism;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechten van de mens
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawa_zwierząt__rzeczownik__1
written_rep: prawa zwierząt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dierenrechten
sense_list:
idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy, które powinny być uszanowane tak samo, jak w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: prawdopodobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waarschijnlijkheid
sense_list:
szansa, że coś się wydarzy | (matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1);


lexentry: pol/prawdziwych_przyjaciół_poznaje_się_w_biedzie__przysłowie__1
written_rep: prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: in nood leert men zijn vrienden kennen
sense_list:
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem


lexentry: pol/prawdę_mówiąc__fraza_partykułowa_wzmacniająca__1
written_rep: prawdę mówiąc
min_sense_num: 01
trans_list: eerlijk gezegd
sense_list:
(potocznie, potoczny) deklaruje szczerość wypowiedzi (głównie wypowiedzi kontrowersyjnych i wypowiedzi mogących urazić odbiorcę)


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
written_rep: prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechterkant
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej; | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) prawa dłoń, prawa ręka


lexentry: pol/prawicowiec__rzeczownik__1
written_rep: prawicowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechtse
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik prawicy, człowiek o poglądach prawicowych/konserwatywnych


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rechts
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawidło__rzeczownik__1
written_rep: prawidło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoenspanner
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) przyrząd służący do utrzymywania pierwotnego kształtu przedmiotów, np. butów, kapeluszy itp.


lexentry: pol/prawidłowy__przymiotnik__1
written_rep: prawidłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: correct
sense_list:
bezbłędny, poprawny (zgodny z prawdą) | zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami | dobrze uformowany, foremny | słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji)


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wet | recht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;


lexentry: pol/prawo_autorskie__rzeczownik__1
written_rep: prawo autorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auteursrecht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa, która chroni twórców i ich oryginalne utwory przed nieuprawnionym wykorzystaniem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rijbewijs
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_karne__rzeczownik__1
written_rep: prawo karne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strafrecht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół norm prawnych zawierających zakazy i nakazy, których naruszenie jest karalne;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo międzynarodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: internationaal recht | volkenrecht
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_publiczne__rzeczownik__1
written_rep: prawo publiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publiekrecht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;


lexentry: pol/prawo_ziemi__rzeczownik__1
written_rep: prawo ziemi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bodemrecht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo mówiące o nabywaniu obywatelstwa (lub innych praw) przez osobę, która urodziła się na danym terenie (na terenie obowiązywania prawa)


lexentry: pol/prawodawca__rzeczownik__1
written_rep: prawodawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wetgever
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) lub (historia, historyczny, historycznie) osoba lub instytucja, która ustanawia prawa albo doprowadziła do ich spisania i kodyfikacji


lexentry: pol/praworządny__przymiotnik__1
written_rep: praworządny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gezagsgetrouw
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępujący lub rządzony zgodnie z prawem; (także, też) świadczący o zgodności z zasadami prawa


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthodoxe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawosławny__przymiotnik__1
written_rep: prawosławny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orthodox
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do prawosławia, należący do prawosławia


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechtsgeleerdheid
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: prawoślaz lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echte heemst
sense_list:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/prawybory__rzeczownik__1
written_rep: prawybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorverkiezing
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wstępne wybory, które odbywają się na niewielkim obszarze kraju i są organizowane w ramach kampanii wyborczej jako rodzaj sondażu


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: roosteren
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/prebenda__rzeczownik__1
written_rep: prebenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prebende
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;


lexentry: pol/precedens__rzeczownik__1
written_rep: precedens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurisprudentie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wcześniejsze zdarzenie, decyzja lub przykład, który służy jako wzór lub podstawa do rozstrzygania podobnych spraw w przyszłości


lexentry: pol/precel__rzeczownik__1
written_rep: precel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretzel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
written_rep: predykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorspelling
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/preeklampsja__rzeczownik__1
written_rep: preeklampsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pre-eclampsie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych o nieznanej etiologii, występujący u kobiet ciężarnych po dwudziestym tygodniu ciąży lub podczas połogu, mogący doprowadzić do zgonu


lexentry: pol/prefekt__rzeczownik__1
written_rep: prefekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefect
sense_list:
(administracja) urzędnik administracyjny w m.in. Francji, lub Księstwie Warszawskim; | (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie; | kardynał stojący na czele kongregacji | przełożony w seminariach duchownych | uczący religii w szkole


lexentry: pol/pregabalina__rzeczownik__1
written_rep: pregabalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pregabaline
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego i zaburzeń lękowych; pochodna kwasu gamma-aminomasłowego


lexentry: pol/prekariat__rzeczownik__1
written_rep: prekariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precariaat
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (socjologia, socjologiczny) określenie tzw. nowej klasy społecznej, powstałej w wyniku kryzysu ekonomicznego – ludzie bez perspektyw życiowych: seryjni stażyści, pracownicy tymczasowi, młodzi bezrobotni lub pracujący poniżej swojego wykształcenia;


lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precognitie
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/premiera__rzeczownik__1
written_rep: premiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: première
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pierwsze publiczne przedstawienie utworu, zwłaszcza scenicznego lub filmu; uroczystość związana z tym przedstawieniem


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abonnement
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/preparat__rzeczownik__1
written_rep: preparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preparaat
sense_list:
obiekt biologiczny zakonserwowany celem badań lub dydaktyki | substancja lub mieszanina związków przygotowana do konkretnego zastosowania


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
written_rep: prepozyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proost
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/preprint__rzeczownik__1
written_rep: preprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preprint
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wersja publikacji naukowej sprzed ukazania się w recenzowanym czasopiśmie naukowym;


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
written_rep: prerogatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prerogatief
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/preskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: preskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taalregulering
sense_list:
(dawniej, dawny) przedawnienie | (dawniej, dawny) przepis prawny, nakaz urzędowy | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawanie norm językowych; kodyfikacja normatywna; | wypisywanie, ordynowanie czegoś, (także, też) recepta lekarska


lexentry: pol/presokratyk__rzeczownik__1
written_rep: presokratyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presocratisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) (filozofia, filozoficzny) filozof zaliczany do nurtu greckiej filozofii przedsokratejskiej, działający przed Sokratesem


lexentry: pol/presupozycja__rzeczownik__1
written_rep: presupozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aannemen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ukryte wstępne założenie, wymagane żeby dane zdanie miało w danym kontekście logiczny sens; | (psychologia, psychologiczny) metoda sugerowania ukrytych treści za pomocą takich zdań


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
written_rep: prezbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbyter
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezbiterium__rzeczownik__1
written_rep: prezbiterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogkoor
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa i służby liturgicznej;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condoom
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: president
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prezydentura__rzeczownik__1
written_rep: prezydentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presidentschap
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres, gdy ktoś jest prezydentem | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd, tytuł lub funkcja prezydenta


lexentry: pol/prion__rzeczownik__1
written_rep: prion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prion
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nieprawidłowo pofałdowane białko mające zdolność do samodzielnego rozprzestrzeniania się poprzez zmianę struktury innych białek, wywołujące u zwierząt i ludzi choroby neurodegeneracyjne;


lexentry: pol/probacja__rzeczownik__1
written_rep: probacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proeftijd
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół instytucji i działań służących resocjalizacji i prewencji kryminalnej;


lexentry: pol/probówka__rzeczownik__1
written_rep: probówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proefbuis
sense_list:
(chemia, chemiczny) naczynie laboratoryjne, zwykle szklane, o wąskim, cylindrycznym kształcie, służące do przeprowadzania badań i eksperymentów;


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proces
sense_list:
uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie | (informatyka, informatyczny) każdy egzemplarz wykonywanego programu;


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesor__rzeczownik__1
written_rep: procesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: processor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie cyfrowe potrafiące pobierać, interpretować i wykonywać ciąg rozkazów;


lexentry: pol/procesować__czasownik__2
written_rep: procesować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: pleiten
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie


lexentry: pol/producent__rzeczownik__1
written_rep: producent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: producent
sense_list:
osoba lub firma zajmująca się produkcją, wytwarzaniem, wyrobem towarów skierowanych do sprzedaży | (biologia, biologiczny) organizm wytwarzający związki pokarmowe z prostych substancji nieorganicznych; | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedsiębiorca filmowy będący głównym inwestorem produkcji filmowej | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba odpowiedzialna za całokształt nagrania muzycznego bądź spektaklu


lexentry: pol/produkt__rzeczownik__1
written_rep: produkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reactieproduct
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja powstała w wyniku reakcji chemicznej | (matematyka, matematyczny) uogólnienie iloczynu kartezjańskiego; | rezultat pracy twórczej | rezultat procesu produkcji lub ogólniej działalności przedsiębiorstwa | w marketingu: wszystko, co można zaoferować na rynku;


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruto binnenlands product
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/produktywność__rzeczownik__1
written_rep: produktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vruchtbaar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wielkość efektu produkcyjnego uzyskanego z danych nakładów, wyrażona za pomocą wartości ułamka, w którym licznik zawiera wielkość produkcji, a mianownik – wielkość poniesionych na nią nakładów;


lexentry: pol/profesjonalny__przymiotnik__1
written_rep: profesjonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: professioneel
sense_list:
(o uprawiającym jakąś dziedzinę) będący specjalistą, wykonujący swój zawód fachowo (np. personel) | (o uprawianej dziedzinie) uprawiany fachowo jako zawód (np. teatr)


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omtrek
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kontur, obrys przekroju przedmiotu | linia obwodząca zarys, kontur czegoś


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profiel
sense_list:
(geologia, geologiczny) przekrój pionowy ukazujący budowę geologiczną danego odcinka skorupy ziemskiej; | (informatyka, informatyczny) zbiór ustawień, które dostosowują wygląd ekranu i zachowanie komputera do osobistych preferencji | twarz widziana z boku; także: jej wizerunek;


lexentry: pol/profilaktyka__rzeczownik__1
written_rep: profilaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profylaxe
sense_list:
środki i działania w celu zapobiegania niepożądanym zdarzeniom, szkodom; likwidacja przyczyn złych zjawisk


lexentry: pol/progesteron__rzeczownik__1
written_rep: progesteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progesteron
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) żeński hormon płciowy o wzorze sumarycznym C21H30O2, wytwarzany przez ciałko żółte w celu umożliwienia zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy, a podczas ciąży przez łożysko w celu jej utrzymania oraz przygotowania gruczołów sutkowych do laktacji;


lexentry: pol/prognatyzm__rzeczownik__1
written_rep: prognatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prognathisme
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) silne wysunięcie do przodu szczęki (lub szczęk), cecha gatunkowa lub nieprawidłowość anatomiczna


lexentry: pol/prognoza_pogody__rzeczownik__1
written_rep: prognoza pogody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weersvoorspelling
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przewidywanie zjawisk meteorologicznych na określonym obszarze w określonym czasie;


lexentry: pol/program__rzeczownik__1
written_rep: program
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programma
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu jakichś zadań | plan działań | odrębna audycja nadawana przez telewizję lub radio


lexentry: pol/program_komputerowy__rzeczownik__1
written_rep: program komputerowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computerprogramma
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw komend zrozumiałych dla komputera służących wykonywaniu konkretnych zadań;


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: program telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: televisieprogramma
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/programowanie__rzeczownik__1
written_rep: programowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programmeren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tworzenie programów komputerowych; | (rzeczownik odczasownikowy) od programować


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
written_rep: prohibicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prohibitie
sense_list:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekcja__rzeczownik__1
written_rep: projekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projectie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) narcystyczny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym własnych poglądów, zachowań lub cech, najczęściej negatywnych; rzutowanie własnych cech i przypisywanie swoich motywacji drugiej osobie;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: project
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu | szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś


lexentry: pol/projektor__rzeczownik__1
written_rep: projektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) aparat do rzutowania obrazów na ekran; | (astronomia, astronomiczny) aparat wyświetlający mapę nieba na sklepieniu planetarium;


lexentry: pol/prokaina__rzeczownik__1
written_rep: prokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procaïne
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny związek organiczny, miejscowy anestetyk stosowany między innymi w stomatologii;


lexentry: pol/prokariont__rzeczownik__1
written_rep: prokariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prokaryoot
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów | (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procrastinatie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: officier van justitie | procureur
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokuratura__rzeczownik__1
written_rep: prokuratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volmacht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ ścigający przestępstwa i stojący na straży praworządności;


lexentry: pol/prokurent__rzeczownik__1
written_rep: prokurent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gevolmachtigde
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych


lexentry: pol/proletariat__rzeczownik__1
written_rep: proletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletariaat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie warstwa najuboższych, niemających ziemi obywateli, wolna w zasadzie od podatków i służby wojskowej, u schyłku republiki w znacznym stopniu utrzymywana przez państwo; | (socjologia, socjologiczny) najuboższa warstwa społeczna | (socjologia, socjologiczny) w marksizmie klasa społeczna pozbawiona środków produkcji, złożona z robotników najemnych, posiadająca świadomość klasową, tocząca walkę z burżuazją


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
written_rep: proletariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletariër
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek proletariatu, klasy społecznej składającej się z robotników najemnych, zwłaszcza tych zatrudnionych w przemyśle; najuboższej warstwy społeczeństwa;


lexentry: pol/prolog__rzeczownik__1
written_rep: prolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proloog
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;


lexentry: pol/promienie_katodowe__rzeczownik__1
written_rep: promienie katodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kathodestraal
sense_list:
(fizyka, fizyczny) strumień elektronów biegnący od katody do anody w rurze do wyładowań elektrycznych wypełnionej rozrzedzonym gazem


lexentry: pol/promieniować__czasownik__2
written_rep: promieniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: uitstralen
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozchodzić się z chorego miejsca do przyległej okolicy | okazywać w sposób wyraźnie zauważalny dobre emocje


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: straal
sense_list:
wiązka światła wychodząca ze źródła światła; | (fizyka, fizyczny) strumień cząstek emitowanych przez ciała


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: straal | radius
sense_list:
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;


lexentry: pol/promiskuityzm__rzeczownik__1
written_rep: promiskuityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: promiscuïteit
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) dążenie do kontaktów seksualnych bez więzi uczuciowych; | (zoologia, zoologiczny) strategia rozrodcza polegająca na braku wybiórczości w kontaktach seksualnych


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
written_rep: promotor wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advocaat van de duivel
sense_list:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/prompter__rzeczownik__1
written_rep: prompter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autocue
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) urządzenie służące do wyświetlania tekstu czytanego przez prezentera telewizyjnego czy inną osobę przemawiającą publicznie lub stojącą przed kamerą;


lexentry: pol/promulgować__czasownik__1
written_rep: promulgować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitvaardigen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogłaszać akt normatywny w dzienniku urzędowym, dokonać promulgacji | (dawniej, dawny) ogłaszać, obwieszczać


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
written_rep: propaganda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propaganda
sense_list:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propaan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compleet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/propyn__rzeczownik__1
written_rep: propyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propyn
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profeet | ziener
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profetes
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosak__rzeczownik__1
written_rep: prosak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerstekorrel
sense_list:
(medycyna, medyczny) niewielki biały lub żółtawy guzek powstający pod silnie napiętym naskórkiem z powodu nagromadzenia łoju i martwych komórek naskórka w ujściu mieszka włosowego;


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lijn
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
written_rep: prostak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plattelander
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostaat
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/prostownik__rzeczownik__1
written_rep: prostownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelijkrichter
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) układ lub element elektroniczny zamieniający prąd przemienny na prąd o stałym kierunku (w idealnym przypadku prąd stały);


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
written_rep: proszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poeder
sense_list:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
written_rep: proszek do pieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakpoeder
sense_list:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
written_rep: proszek do prania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wasmiddel
sense_list:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/proszę__zwrot__1
written_rep: proszę
min_sense_num: 02
trans_list: alsjeblieft
sense_list:
zwrot używany zamiast trybu rozkazującego | potwierdzenie wykonania prośby | zapytanie, gdy się nie dosłyszało lub jakoby przesłyszało (prośba o powtórzenie) | zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś


lexentry: pol/protagonista__rzeczownik__1
written_rep: protagonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protagonist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: pierwszy aktor, prowadzący dialog z chórem, a w późniejszym okresie także z innymi aktorami | bojownik, przywódca, prowodyr w walce o jakąś sprawę | najwybitniejszy aktor w zespole | odtwórca głównej roli


lexentry: pol/protekcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: protekcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protectionisme
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) polityka ochrony przemysłu i handlu krajowego przed konkurencją zagraniczną, głównie za pomocą ceł nakładanych na przywożone towary;


lexentry: pol/protektorat__rzeczownik__1
written_rep: protektorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protectoraat
sense_list:
forma zależności politycznej, w której państwo posiadające własny ustrój uzależnione jest w swej polityce od państwa silniejszego (protektora);


lexentry: pol/proterozoik__rzeczownik__1
written_rep: proterozoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proterozoïcum
sense_list:
(geologia, geologiczny) najdłuższy eon geologicznej skali czasu Ziemi, trwający od pojawienia się tlenu w atmosferze do rozwoju złożonych organizmów


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
written_rep: protestant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestant
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
written_rep: protestantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protestantisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/proto-__przedrostek__1
written_rep: proto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: oer-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo w czasie, kolejności, stanowisku itp. tego, o czym mówi drugi człon wyrazu


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
written_rep: protokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: notulen
sense_list:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
written_rep: protoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prototyp__rzeczownik__1
written_rep: prototyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prototype
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy działający egzemplarz maszyny lub urządzenia, wykonany według dokumentacji i stanowiący podstawę do dalszej produkcji;


lexentry: pol/prowadnica__rzeczownik__1
written_rep: prowadnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gidsen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Occitaans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/proweniencja__rzeczownik__1
written_rep: proweniencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herkomst
sense_list:
(książkowy) pochodzenie (kogoś lub czegoś) i przejawianie charakterystycznych cech uwarunkowanych tym pochodzeniem


lexentry: pol/prowincja__rzeczownik__1
written_rep: prowincja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provincie
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo; | obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast


lexentry: pol/prowincjusz__rzeczownik__1
written_rep: prowincjusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provinciaal
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego


lexentry: pol/prowizorka__rzeczownik__1
written_rep: prowizorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verprutsen
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś prowizorycznego, wykonanego z nietrwałych materiałów lub w nietrwały sposób


lexentry: pol/prowodyr__rzeczownik__1
written_rep: prowodyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raddraaier
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
written_rep: prowokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provocatie
sense_list:
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania | podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
written_rep: proza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proza
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prozodia__rzeczownik__1
written_rep: prozodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosodie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) brzmieniowe właściwości mowy nakładające się na głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi


lexentry: pol/pruski__przymiotnik__1
written_rep: pruski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pruisisch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do ludów bałtyjskich, które zamieszkiwały dawne Prusy


lexentry: pol/prymatologia__rzeczownik__1
written_rep: prymatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primatologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
written_rep: prymityw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primitief
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
written_rep: pryzmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
written_rep: przebojowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aanslag
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
written_rep: przebój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraker
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
written_rep: przeciek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lek
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej | wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
written_rep: przecinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym; | w niektórych krajach: znak separatora dziesiętnego


lexentry: pol/przeciw-__przedrostek__1
written_rep: przeciw-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: tegen
sense_list:
…łączący się zwykle z rzeczownikami, przymiotnikami lub imiesłowami, tworzący wyrazy związane z walką z czymś lub cel działania, także wyrazy o cechach przeciwnych do wyrazu źródłowego


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: tegen
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem | … używany do określenia celu działania czegoś


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antilichaam
sense_list:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwgorączkowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgorączkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koortswerend
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw gorączce, używany przy leczeniu gorączki, zapobiegający gorączce


lexentry: pol/przeciwgrzybiczy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwgrzybiczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antischimmel
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający grzybicy, przeciwdziałający objawom grzybicy, leczący grzybicę


lexentry: pol/przeciwnie__partykuła__1
written_rep: przeciwnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: integendeel
sense_list:
nawiązuje do jakiejś sytuacji lub opinii wprowadzając sąd polemiczny lub zaprzeczający w stosunku do wypowiedzianego wcześniej


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tegenstander
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę | ten, kto jest czemuś przeciwny


lexentry: pol/przeciwprądowy__przymiotnik__1
written_rep: przeciwprądowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tegenstroom
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w przeciwnym kierunku


lexentry: pol/przeciwpsychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwpsychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antipsychoticum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) w leczeniu zaburzeń psychicznych, psychoz: mający działanie silnie uspokajające poprzez hamowanie aktywności komórek nerwowych gdy w przebiegu choroby występują urojenia, omamy, zaburzenia aktywności / uczuciowości / świadomości


lexentry: pol/przeciwzapalny__przymiotnik__1
written_rep: przeciwzapalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ontstekingsremmend
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) działający przeciw zapaleniom, używany przy leczeniu zapaleń, zapobiegający zapaleniom


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
written_rep: przeciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tocht
sense_list:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeczos__rzeczownik__1
written_rep: przeczos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afschurving
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
written_rep: przeczyszczający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laxerend
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: voor
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności | …służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bezwaar maken
sense_list:
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia | dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
written_rep: przedmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorwoord
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedpotopowy__przymiotnik__1
written_rep: przedpotopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antediluviaal
sense_list:
(potocznie, potoczny) pochodzący z bardzo odległej epoki | (żartobliwie) przestarzały, staroświecki | pochodzący sprzed potopu, mający miejsce przed potopem


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
written_rep: przedramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onderarm
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
written_rep: przedrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prefix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boezem
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestibule
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha wewnętrznego, w obrębie błędnika; | (architektura, architektoniczny) niewielkie pomieszczenie oddzielające wejście od wnętrza budynku


lexentry: pol/przedsionkowy__przymiotnik__1
written_rep: przedsionkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vestibulair
sense_list:
(budownictwo) związany z przedsionkiem do pomieszczenia | (medycyna, medyczny) związany z przedsionkiem, dotyczący przedsionka


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ondernemer
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedsiębiorczyni__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorczyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onderneemster
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) kobieta prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo


lexentry: pol/przedstawiciel__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vertegenwoordiger
sense_list:
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś | typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii


lexentry: pol/przedstawiciel_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkoopvertegenwoordiger
sense_list:
(handel, handlowy) handlowiec odpowiedzialny za pozyskiwanie i obsługę klientów dla przedsiębiorstwa;


lexentry: pol/przedstawicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: przedstawicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vertegenwoordiging
sense_list:
(handel, handlowy) pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach | placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju | zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów


lexentry: pol/przedszkolanka__rzeczownik__1
written_rep: przedszkolanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleuterjuf
sense_list:
(potocznie, potoczny) nauczycielka przedszkola, wychowawczyni przedszkolna, wychowawczyni w przedszkolu


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleuterschool | fröbelschool
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtakt__rzeczownik__1
written_rep: przedtakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opmaat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niepełny takt na początku utworu muzycznego | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) anakruza; sylaby nieakcentowane na początku wersu przed pierwszą sylabą akcentowaną


lexentry: pol/przedwzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: przedwzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorversterker
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest przygotowanie słabego sygnału elektrycznego do dalszej obróbki lub wzmocnienia


lexentry: pol/przedłużacz__rzeczownik__1
written_rep: przedłużacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verlengsnoer
sense_list:
(elektryczność) wyposażone w długi kabel urządzenie zawierające jedno lub więcej gniazd elektrycznych, służące do przedłużania zasięgu między siecią elektryczną a czerpiącymi z niej urządzeniami;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
written_rep: przegrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verliezen
sense_list:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afdichting
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: articulatie
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
written_rep: przegłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablaut
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejęzyczenie__rzeczownik__1
written_rep: przejęzyczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verspreking
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;


lexentry: pol/przejście__rzeczownik__1
written_rep: przejście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overgang
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od przejść | (książkowy) faza pośrednia między dwoma elementami, zjawiskami, okresami itp. | miejsce, przez które można przejść


lexentry: pol/przejściówka__rzeczownik__1
written_rep: przejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reisstekker
sense_list:
(potocznie, potoczny) element umożliwiający podłączenie urządzenia do innego gniazda niż przeznaczenie wtyczki


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bericht
sense_list:
treść, pogląd, przekonanie, które artysta (pisarz, reżyser, muzyk) chce przekazać innym poprzez swoje dzieło


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bron
sense_list:
tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot


lexentry: pol/przekazywać__czasownik__1
written_rep: przekazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: doorgeven
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) przesyłać sygnał, informację | dawać komuś coś (jakiś przedmiot) | powtarzać / przesyłać informację


lexentry: pol/przekaźnik__rzeczownik__1
written_rep: przekaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relais
sense_list:
(elektryczność) urządzenie do zamiany sygnału o pewnych parametrach lub do pomiaru jego niektórych cech na sygnał o innych parametrach do celów automatyki, pomiarów itp.;


lexentry: pol/przekrój__rzeczownik__1
written_rep: przekrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwarsdoorsnede | dwarsdoorsnee
sense_list:
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
written_rep: przekształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omvorming
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego | (rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
written_rep: przekwitanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopauze
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekwitać__czasownik__1
written_rep: przekwitać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitbloeien
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) tracić żeńskie zdolności rozrodcze; przechodzić klimakterium | tracić kwiaty


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
written_rep: przekąska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tussendoortje
sense_list:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
written_rep: przekątna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonaal
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przekładnik__rzeczownik__1
written_rep: przekładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transformator
sense_list:
(elektryczność) transformator służący do zamiany poziomu napięcia (przekładnik napięciowy) lub prądu (przekładnik prądowy) elektrycznego do mniejszego poziomu, używany do celów automatyki, pomiarów, rozliczeń itp.


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cessie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie wierzytelności z majątku pierwotnego wierzyciela (zbywcy, cedenta) do majątku osoby trzeciej (nabywcy, cesjonariusza) na podstawie umowy zawartej między tymi osobami;


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overbrengen
sense_list:
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny


lexentry: pol/przelot_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: przelot pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wondklaver
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anthyllis vulneraria L., gatunek rośliny z rodziny bobowatych występujący w Europie, Azji Mniejszej i Afryce Północnej;


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
written_rep: przemiana materii
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolisme
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
written_rep: przemoc domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huiselijk geweld
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemycać__czasownik__1
written_rep: przemycać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: smokkelen
sense_list:
nielegalnie przewozić ((dawniej, dawny) wywozić) przez granicę państwa towary (w tym zakazane), dewizy bez poddania ich kontroli i ocleniu


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
written_rep: przemyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smokkelen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smokkelaar
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanpassen
sense_list:
w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: stosować w nowym kontekście | w odniesieniu do uczuć: zmieniać obiekt uczucia


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aansporen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji | o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy | umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beschikbaar hebben
sense_list:
(fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania | (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola | (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania) | przemieszczać coś niosąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: in vervoering brengen
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: introduceren
sense_list:
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: omwisselen
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcać równanie lub nierówność tak, aby określone wyrażenie znalazło się po drugiej stronie


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: overbrengen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: overplaatsen
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu | (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę; | kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verhuizen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) umieszczać część wyrazu w kolejnej linijce | zmieniać wyznaczoną datę


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: aanpassen
sense_list:
o uczuciach: zmieniać obiekt | w odniesieniu do rozumowania, schematu zachowania: dawać się zastosować w innym kontekście


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: aansporen
sense_list:
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane | zmieniać miejsce pobytu | zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza | zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenośny__przymiotnik__1
written_rep: przenośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: figuurlijk
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny


lexentry: pol/przeorat__rzeczownik__1
written_rep: przeorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: priorij
sense_list:
(dawniej, dawny) (kościelny) teren podległy przeorowi lub przeoryszy | (dawniej, dawny) (kościelny) urząd przeora lub przeoryszy


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kwartel | kwakkel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: middenrif | diafragma
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
written_rep: przepuklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breuk | hernia
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beëindigen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergunning
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;


lexentry: pol/przepustnica__rzeczownik__1
written_rep: przepustnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versneller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów


lexentry: pol/przepuszczalny__przymiotnik__1
written_rep: przepuszczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: doordringbaar
sense_list:
pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju | pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gekrakeel
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handgemeen
sense_list:
(potocznie, potoczny) próba siłowego dostania się gdzieś lub czasowego zajęcia jakiegoś miejsca, bijąc się o nie z kimś


lexentry: pol/przepływ__rzeczownik__1
written_rep: przepływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debiet
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego | przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;


lexentry: pol/przerabiać__czasownik__1
written_rep: przerabiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanvallen
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem | (technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś


lexentry: pol/przerost__rzeczownik__1
written_rep: przerost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypertrofie
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
written_rep: przerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pauze
sense_list:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś | czas wolny między godzinami pracy, nauki w szkole


lexentry: pol/przerzutka__rzeczownik__1
written_rep: przerzutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derailleur | versnelling
sense_list:
(kolarstwo, kolarski) (technologia, technika, techniczny) mechanizm rowerowy umożliwiający zmianę biegu;


lexentry: pol/przesiewać__czasownik__1
written_rep: przesiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zeven
sense_list:
przepuszczać przez sito | (przenośnie, przenośnia) przez selekcję oddzielać pożądane jednostki od niepożądanych


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruimte
sense_list:
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy | (fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne; | (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;


lexentry: pol/przestępczość__rzeczownik__1
written_rep: przestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminaliteit
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misdaad | misdrijf | overtreding
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesunięcie_ku_czerwieni__rzeczownik__1
written_rep: przesunięcie ku czerwieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roodverschuiving
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) przesunięcie widma promieniowania elektromagnetycznego emitowanego przez ciało niebieskie w stronę większych długości fal na skutek efektu Dopplera, oddziaływania pola grawitacyjnego lub rozszerzania się wszechświata;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pakket
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appen
sense_list:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auditie
sense_list:
spotkanie, na którym sprawdza się wiedzę i umiejętności kandydata ubiegającego się o coś albo w celu wyłonienia zwycięzcy jakiegoś konkursu


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ondervraging
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
written_rep: przetak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doordringen
sense_list:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
written_rep: przetarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bieden
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetchlinka__rzeczownik__1
written_rep: przetchlinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zoologia, zoologiczny) otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;


lexentry: pol/przetwarzać__czasownik__1
written_rep: przetwarzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitvoeren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputerowo opracowywać zebrane dane | zmieniać, nadając inne właściwości


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
written_rep: przewijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scrollen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokerslong
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: omdraaien
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revolutie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska | (książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salto
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonaniu szybkiego obrotu ciała o 360° w płaszczyźnie pionowej


lexentry: pol/przez__przyimek__1
written_rep: przez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: door
sense_list:
…drogi lub przeszkody, jaką się przebywa podczas wykonywania danej czynności | …narzędzia użytego do wykonania czynności | …operacji dzielenia (w matematyce)


lexentry: pol/przełom__rzeczownik__1
written_rep: przełom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloof
sense_list:
(geologia, geologiczny) odcinek wąskiej doliny o stromych zboczach, w którym rzeka przedziera się między górami;


lexentry: pol/przełowienie__rzeczownik__1
written_rep: przełowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overbevissing
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) ekstensywna, nadmierna i niekontrolowana eksploatacja łowisk, która doprowadza populacje poławianych gatunków zwierząt wodnych poniżej poziomu bezpiecznego dla ich odtworzenia;


lexentry: pol/przełącznik__rzeczownik__1
written_rep: przełącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schakelaar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące komputery oraz inny sprzęt w sieć komputerową | (elektronika, elektroniczny) podzespół umożliwiający zmianę obwodu elektrycznego;


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
written_rep: prześcieradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laken
sense_list:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: herkauwen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
written_rep: przy okazji
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: zolang
sense_list:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej) | o zdarzeniu podczas innego zdarzenia


lexentry: pol/przybliżać__czasownik__1
written_rep: przybliżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dicht bij elkaar brengen
sense_list:
(optyka, optyczny) pokazywać w powiększeniu | czynić uczuciowo bliższym | przesuwać coś bliżej | skracać termin


lexentry: pol/przybrzeżny__przymiotnik__1
written_rep: przybrzeżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kust-
sense_list:
charakterystyczny lub typowy dla terenów w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki | położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki


lexentry: pol/przychodnia__rzeczownik__1
written_rep: przychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kliniek
sense_list:
placówka służby zdrowia, w której lekarze różnych specjalności przyjmują chorych, udzielają im porad i w której wykonuje się podstawowe badania


lexentry: pol/przycisk__rzeczownik__1
written_rep: przycisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beklemtonen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) akcent dynamiczny | podkreślenie wypowiedzi intonacją głosu lub gestem


lexentry: pol/przyczynowość__rzeczownik__1
written_rep: przyczynowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: causaliteit
sense_list:
związek zachodzący między dwoma zdarzeniami, w której jedno (przyczyna) sprawia, że występuje drugie (skutek)


lexentry: pol/przyducha__rzeczownik__1
written_rep: przyducha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoxie
sense_list:
(wędkarstwo) (rybołówstwo, rybacki) obniżenie zawartości tlenu w wodzie skutkujące m.in. śnięciem ryb;


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
written_rep: przygotowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: voorbereiden
sense_list:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorzetsel
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vriend
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vriendschap
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przyjemność_po_mojej_stronie__wykrzyknik__1
written_rep: przyjemność po mojej stronie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: graag gedaan
sense_list:
kurtuazyjna odpowiedź na podziękowanie, prośbę, towarzysząca propozycji albo pojawiająca się przy zapoznawaniu się, która sugeruje, że mówiący cieszy się, że mógł lub będzie mógł zrobić coś dla rozmówcy lub że go poznał


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
written_rep: przykro mi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: het spijt me
sense_list:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności | (ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro


lexentry: pol/przykry__przymiotnik__1
written_rep: przykry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: afschuwelijk
sense_list:
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia | wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe | wywołujący nieprzyjemne uczucia


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
written_rep: przykuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aaneenrijging
sense_list:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorbeeld
sense_list:
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem | osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) | osoba (postępowanie) godne naśladowania


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
written_rep: przymiotnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adjectivisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
written_rep: przymrozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berijpen
sense_list:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przymus__rzeczownik__1
written_rep: przymus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwang
sense_list:
presja wywierana na kogoś w celu zmuszenia do czegoś | środki prawne zmuszające do podporządkowania się przepisom lub wyrokowi;


lexentry: pol/przymykać_oko__czasownik__1
written_rep: przymykać oko
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: door de vingers zien
sense_list:
nie reagować na czyjeś złe działanie; udawać, że się nie widzi; zezwalać komuś na robienie czegoś złego poprzez niekaranie go


lexentry: pol/przynależność__rzeczownik__1
written_rep: przynależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gebondenheid
sense_list:
należenie do jakiejś organizacji, społeczności, grupy społecznej, bycie członkiem jakiejś grupy, organizacji


lexentry: pol/przynosić__czasownik__1
written_rep: przynosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brengen
sense_list:
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce | o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać | odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
written_rep: przynęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aas
sense_list:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki; | (przenośnie, przenośnia) to, co kusi, wabi, przyciąga, pociąga


lexentry: pol/przypora__rzeczownik__1
written_rep: przypora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoorstaafje
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mur odchodzący prostopadle na zewnątrz od ściany wysokiego budynku pełniący funkcję konstrukcyjną;


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
written_rep: przypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabel
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
written_rep: przyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kruid | specerij
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
written_rep: przypływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vloed | hoogtij
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przyrznia__rzeczownik__1
written_rep: przyrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verstekbak
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd ułatwiający ręczne przycinanie desek, listew pod odpowiednim kątem


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
written_rep: przysiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurken
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eed | bezwering
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przysmak__rzeczownik__1
written_rep: przysmak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suikerwaren
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje


lexentry: pol/przyspieszeniomierz__rzeczownik__1
written_rep: przyspieszeniomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versnellingsmeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do pomiaru przyspieszeń liniowych lub kątowych;


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
written_rep: przysposobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: goed keuren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przyssawka__rzeczownik__1
written_rep: przyssawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zuignap
sense_list:
miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu | narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża


lexentry: pol/przystanek_na_żądanie__rzeczownik__1
written_rep: przystanek na żądanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stop op afroep
sense_list:
miejsce, przy którym środek transportu publicznego zatrzymuje się tylko po zasygnalizowaniu chęci skorzystania z niego lub opuszczenia go przez podróżnego


lexentry: pol/przystawka__rzeczownik__1
written_rep: przystawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bittergarnituur
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;


lexentry: pol/przystań__rzeczownik__1
written_rep: przystań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toevluchtsoord
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym można znaleźć bezpieczeństwo i spokój | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce cumowania niewielkich jednostek pływających: łodzi, jachtów, kutrów;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: knap | aantrekkelijk
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przyswajać__czasownik__1
written_rep: przyswajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internaliseren
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) przejmować i czynić własnym zachowania, normy społeczne, poglądy itp.


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
written_rep: przysłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diafragma
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
written_rep: przysłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gezegde | spreekwoord
sense_list:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bijwoord | adverbium
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
written_rep: przywieźć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brengen
sense_list:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przyzwyczajać__czasownik__1
written_rep: przyzwyczajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plegen
sense_list:
stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parodontium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
written_rep: przędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garen
sense_list:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
written_rep: próchnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cariës
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuüm
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/prąd_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: prąd elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stroomsterkte
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
written_rep: prędkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snelheid
sense_list:
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu | (fizyka, fizyczny) wielkość wektorowa wyrażająca zmianę wektora położenia w jednostce czasu; | (fizyka, fizyczny) wielkość skalarna wyrażająca przebytą drogę w jednostce czasu


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
written_rep: pręgierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
written_rep: psalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psalm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny;


lexentry: pol/pseudoanglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: pseudoanglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoanglicisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone z słów lub zwrotów pochodzących z języka angielskiego, ale niemające swojego odpowiednika w języku angielskim | (językoznawstwo, językoznawczy) zapożyczenie, którego znaczenie znacznie się różni od słowa lub zwrotu z języka angielskiego


lexentry: pol/pseudoefedryna__rzeczownik__1
written_rep: pseudoefedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudo-efedrine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, pochodna fenyloetyloaminy, syntetyczny analog efedryny, substancja stosowana w zapaleniach górnych dróg oddechowych;


lexentry: pol/pseudokod__rzeczownik__1
written_rep: pseudokod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudocode
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zapisu algorytmu w sposób czytelny dla człowieka, zwykle z zachowaniem struktury właściwej językom programowania;


lexentry: pol/pseudonauka__rzeczownik__1
written_rep: pseudonauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudowetenschap
sense_list:
zbiór twierdzeń nieakceptowanych powszechnie przez środowisko naukowe, które aspirują do miana nauki;


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
written_rep: pseudonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudoniem
sense_list:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/pseudowyraz__rzeczownik__1
written_rep: pseudowyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudowoord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) twór językowy pozbawiony treści, choć często poprawnie zbudowany, zgodnie z regułami danego języka


lexentry: pol/psiakrew__wykrzyknik__1
written_rep: psiakrew
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: duivel
sense_list:
…powtarzany jako przekleństwo, wyraz raczej bez wulgarnego, czy grubiańskiego wydźwięku, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić)


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
written_rep: psianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nachtschade
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psychastenia__rzeczownik__1
written_rep: psychastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychasthenie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne objawiające się m.in. lękami, natręctami i niepokojem


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
written_rep: psychiatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiater
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiatrie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
written_rep: psychoanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychoanalyse
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1) | (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach


lexentry: pol/psychodelik__rzeczownik__1
written_rep: psychodelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychedelisch
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) substancja neuroaktywna o działaniu psychodelicznym, wywołująca zwykle odurzenie i wizje, mająca zdolność do wywoływania zmian percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji;


lexentry: pol/psychofizjologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofizjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychofysiologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza psychologii i fizjologii, zajmująca się związkiem między procesami psychicznymi i fizjologicznymi;


lexentry: pol/psycholingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: psycholingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psycholinguïstiek
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (psychologia, psychologiczny) dziedzina nauki na pograniczu psychologii i językoznawstwa zajmująca się psychologicznymi podstawami funkcjonowania języka;


lexentry: pol/psycholożka__rzeczownik__1
written_rep: psycholożka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychologe
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopathie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopathologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychopomp__rzeczownik__1
written_rep: psychopomp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopompos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychosomatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychosomatisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychosomatyka__rzeczownik__1
written_rep: psychosomatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychosomatisch
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który bada związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi i somatycznymi


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
written_rep: psychoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychotherapie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychotisch
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
written_rep: psychoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;


lexentry: pol/psychoza_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: psychoza poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraambedpsychose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) epizody psychozy, występujące nie później niż w 8. tygodniu po porodzie;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imker | bijenhouder
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bij | honingbij
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszczoła_miodna__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła miodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bij
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera L, popularny gatunek pszczoły produkującej miód;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarwe
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/ptasznik__rzeczownik__2
written_rep: ptasznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: vogelspin
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z rodziny ptasznikowatych, Theraphosidae


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
written_rep: pterodaktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pterodactylus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
written_rep: publikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: openbaar maken
sense_list:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


lexentry: pol/puch__rzeczownik__1
written_rep: puch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dons
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj delikatnego pierza | (anatomia, anatomiczny) pierwsze ludzkie owłosienie | (botanika, botaniczny) drobne włoski okrywające roślinę lub ich część | (zoologia, zoologiczny) delikatne drobne owłosienie na skórze zwierząt


lexentry: pol/puchacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puchacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oehoe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/pudel__rzeczownik__1
written_rep: pudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poedel
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa hodowanych w kilku odmianach psów do towarzystwa; pies należący do tej rasy;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
written_rep: puder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poeder
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
written_rep: puginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kruis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
written_rep: puklerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beukelaar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pula__rzeczownik__1
written_rep: pula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bekken
sense_list:
suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania | w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania


lexentry: pol/pulmonologia__rzeczownik__1
written_rep: pulmonologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulmonologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób płuc;


lexentry: pol/pulpit__rzeczownik__1
written_rep: pulpit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bureaublad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawowy obszar roboczy w systemach operacyjnych, których powłoka graficzna oparta jest na tzw. oknach; | stolik do pisania z pochyłym blatem


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
written_rep: puls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pols
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) miejsce na ciele, w którym wyczucie tętna jest łatwiejsze | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca


lexentry: pol/pulsoksymetr__rzeczownik__1
written_rep: pulsoksymetr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulsoxymeter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne służące do bezinwazyjnego pomiaru saturacji krwi;


lexentry: pol/pulsować__czasownik__1
written_rep: pulsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kloppen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) ulegać skurczowi i rozkurczowi i wywoływać tętno | (fizyka, fizyczny) zmieniać okresowo właściwości, np. napięcie, siłę, itp. | być pełnym ruchu, aktywności


lexentry: pol/puma_płowa__rzeczownik__1
written_rep: puma płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergleeuw
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku puma płowa (1.1)


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puimsteen
sense_list:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/pumpy__rzeczownik__1
written_rep: pumpy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knickerbocker
sense_list:
(krawiectwo) luźne, workowate spodnie męskie o kroju szerokim, zapinane pod kolanami, w okresie międzywojennym typowe dla ubioru sportowego, później także częste w stroju codziennym, zwłaszcza uczniowskim;


lexentry: pol/punca__rzeczownik__1
written_rep: punca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: met de vuist slaan
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;


lexentry: pol/punkt_K__rzeczownik__1
written_rep: punkt K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kritisch punt
sense_list:
(sport, sportowy) punkt na profilu skoczni narciarskiej, według którego ustalane są noty za odległość skoku ;


lexentry: pol/punkt_widokowy__rzeczownik__1
written_rep: punkt widokowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitkijkpunt
sense_list:
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;


lexentry: pol/punktować__czasownik__1
written_rep: punktować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scoren
sense_list:
(potocznie, potoczny) zyskiwać uznanie, robić dobre wrażenie (na kimś) | (sport, sportowy) zdobywać punkty w grze lub rywalizacji | zdobywać przewagę nad przeciwnikiem (w sporcie lub dyskusji), celnie trafiać słowem lub ciosem


lexentry: pol/purga__rzeczownik__1
written_rep: purga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneeuwstorm
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny i gwałtowny północno-wschodni wiatr wiejący na Syberii, połączony z zamiecią śnieżną


lexentry: pol/purytański__przymiotnik__1
written_rep: purytański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: puriteins
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) surowy pod względem obyczajowym i moralnym | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący purytanizmu albo purytanów


lexentry: pol/puryzm__rzeczownik__1
written_rep: puryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej;


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
written_rep: purée
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puree
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pushback__rzeczownik__1
written_rep: pushback
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pushback
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) opresyjna i bezprawna praktyka wypychania osób próbujących przekroczyć granicę państwa z powrotem do punktu wyjścia


lexentry: pol/pusia__rzeczownik__1
written_rep: pusia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eitje
sense_list:
(eufemistycznie) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) srom | (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kotka lub suczka


lexentry: pol/pustelnik__rzeczownik__1
written_rep: pustelnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heremiet
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi | człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie


lexentry: pol/pustosłowie__rzeczownik__1
written_rep: pustosłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gebrabbel
sense_list:
(książkowy) używanie w wypowiedzi wielu niemających konkretnego znaczenia w danym kontekście lub niewnoszących żadnej wartości słów, też: wypowiedź, w której występuje to zjawisko


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pustułka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torenvalk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woestijn | woestenij
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosuil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_mszarny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk mszarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laplanduil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix nebulosa, gatunek sowy zamieszkujący lasy północnej Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosuil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puszka_Pandory__rzeczownik__1
written_rep: puszka Pandory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doos van Pandora
sense_list:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mityczny pojemnik uwalniający nieszczęścia, klęski, choroby, głód, nędzę i inne plagi ludzkości;


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
written_rep: puzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombone
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
written_rep: puzzle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puzzel
sense_list:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułap__rzeczownik__1
written_rep: pułap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plafond
sense_list:
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica | (lotnictwo, lotniczy) maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny; | (meteorologia, meteorologiczny) wysokość podstawy chmur nad ziemią


lexentry: pol/pułapka__rzeczownik__1
written_rep: pułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: val
sense_list:
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć | urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt | zasadzka, podstęp


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
written_rep: pułk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regiment
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pylon__rzeczownik__1
written_rep: pylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyloon
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) wieża bramna na planie prostokąta i zwężająca się ku górze; wznoszona parami w starożytnym Egipcie;


lexentry: pol/pysk__rzeczownik__1
written_rep: pysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snuit
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przednia część głowy zwierzęcia, część trzewioczaszki | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) o twarzy człowieka (policzkach, wargach itp.)


lexentry: pol/pytanie_retoryczne__rzeczownik__1
written_rep: pytanie retoryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retorische vraag
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi — stosowane by wyrazić powątpiewanie;


lexentry: pol/pył__rzeczownik__1
written_rep: pył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stof
sense_list:
bardzo drobny proszek mogący unosić się w powietrzu | (astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu | (technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;


lexentry: pol/pójdźka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pójdźka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steenuil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Athene noctua, gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/pójść__czasownik__1
written_rep: pójść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gaan
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg | pieszo udać się w jakąś stronę | poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce | udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności | zgodzić się i rozpocząć jakąś długotrwałą czynność


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
written_rep: półka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plank | schap
sense_list:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półkula__rzeczownik__1
written_rep: półkula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halfrond | hemisfeer
sense_list:
(geografia, geograficzny) półkula (1.1) Ziemi; | (geometria) połowa kuli; | (anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch części mózgu;


lexentry: pol/północno-wschodni__przymiotnik__1
written_rep: północno-wschodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: noordoostelijk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) położony, znajdujący się na północnym wschodzie | (meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) nadchodzący z północnego wschodu


lexentry: pol/półpasiec__rzeczownik__1
written_rep: półpasiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gordelroos | zona
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;


lexentry: pol/półprzewodnik__rzeczownik__1
written_rep: półprzewodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halfgeleider
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciało stałe będące przewodnikiem, o oporze większym niż w metalach, a mniejszym niż w dielektrykach;


lexentry: pol/półsamogłoska__rzeczownik__1
written_rep: półsamogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glijden
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;


lexentry: pol/półton__rzeczownik__1
written_rep: półton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halve toon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
written_rep: półwysep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schiereiland
sense_list:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/pączek__rzeczownik__1
written_rep: pączek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berlinerbol
sense_list:
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;


lexentry: pol/pęcina__rzeczownik__1
written_rep: pęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koot
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) część kończyny u zwierząt kopytnych pomiędzy koroną kopyta a nadpęciem


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
written_rep: pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scheut
sense_list:
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;


lexentry: pol/pędrak__rzeczownik__1
written_rep: pędrak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engerling
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) typ oligopodialnej larwy owada w przeobrażeniu zupełnym, żyjącej w glebie, w kale zwierząt roślinożernych lub w próchnie;


lexentry: pol/pędzel__rzeczownik__1
written_rep: pędzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penseel | kwast
sense_list:
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;


lexentry: pol/pędzel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: pędzel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scheerkwast
sense_list:
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia


lexentry: pol/pępawa__rzeczownik__1
written_rep: pępawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: streepzaad
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crepis L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, często kwitnących na żółto


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
written_rep: pępek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/pępowina__rzeczownik__1
written_rep: pępowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navelstreng
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze


lexentry: pol/pęseta__rzeczownik__1
written_rep: pęseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pincet
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś


lexentry: pol/płaca_minimalna__rzeczownik__1
written_rep: płaca minimalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minimumloon
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) prawnie ustalony najniższy dopuszczalny poziom wynagrodzenia pieniężnego za pracę najemną;


lexentry: pol/płaskostopie__rzeczownik__1
written_rep: płaskostopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platvoet
sense_list:
(medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;


lexentry: pol/płaskowyż__rzeczownik__1
written_rep: płaskowyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogvlakte
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
written_rep: płaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantel | jas
sense_list:
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;


lexentry: pol/płetwa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vin
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;


lexentry: pol/płetwa_sterowa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa sterowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saffraan
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zanurzona w wodzie, ruchoma część steru; płat, który dzięki opływającej go wodzie, generuje siłę skręcającą ruch statku;


lexentry: pol/płetwal_błękitny__rzeczownik__1
written_rep: płetwal błękitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blauwe vinvis
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
written_rep: płeć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geslacht | sekse
sense_list:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płodny__przymiotnik__1
written_rep: płodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vruchtbaar
sense_list:
(książkowy) o twórcy: tworzący dużo dzieł | mający liczne potomstwo | (książkowy) o gruncie: dający obfite plony | zdolny do płodzenia potomstwa


lexentry: pol/płonąć__czasownik__1
written_rep: płonąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: branden
sense_list:
być trawionym przez ogień | silnie świecić, błyszczeć, jaśnieć | (przenośnie, przenośnia) odczuwać silne emocje, jak pożądanie, wstyd, chęć zemsty


lexentry: pol/płow__rzeczownik__1
written_rep: płow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilaf
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji


lexentry: pol/płucny__przymiotnik__1
written_rep: płucny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pulmonaal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc


lexentry: pol/płyn_Lugola__rzeczownik__1
written_rep: płyn Lugola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lugol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wodny roztwór czystego jodu w jodku potasu, do zastosowań leczniczych lub laboratoryjnych;


lexentry: pol/płyn__rzeczownik__1
written_rep: płyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vloeistof
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciecz lub gaz; | substancja niemająca określonej postaci, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
written_rep: płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości | element konstrukcyjny, którego grubość jest mała w porównaniu do długości i szerokości, obciążony równolegle do mniejszego wymiaru


lexentry: pol/płyta_główna__rzeczownik__1
written_rep: płyta główna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moederbord
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
written_rep: pływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: getijde
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;


lexentry: pol/pływak__rzeczownik__1
written_rep: pływak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meedrijven
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy


lexentry: pol/płód__rzeczownik__1
written_rep: płód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foetus
sense_list:
(biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju | (przenośnie, przenośnia) dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej


lexentry: pol/queer__rzeczownik__1
written_rep: queer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bederven
sense_list:
osoba nieheteronormatywna lub należąca do mniejszości seksualnej, również taka, której nie obejmuje skrótowiec LGBT – np. aseksualna, poliamoryczna, interpłciowa, niebinarna


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
written_rep: rabin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabbijn
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rabosz__rzeczownik__1
written_rep: rabosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kerfstok
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kawałek drewna z wykonanymi nacięciami zapisującymi ważne dane, jak liczbę zwierząt hodowlanych, dług, ilość wykonanej pracy do opłacenia, itp.;


lexentry: pol/rachatłukum__rzeczownik__1
written_rep: rachatłukum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turks fruit
sense_list:
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
written_rep: rachunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekening
sense_list:
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową


lexentry: pol/rachunek_całkowy__rzeczownik__1
written_rep: rachunek całkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integraalrekening
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;


lexentry: pol/rachunek_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: rachunek sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewetensonderzoek
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) połączona z modlitwą analiza osobistej kondycji moralnej praktykowana w katolicyzmie, także jako przygotowanie do spowiedzi;


lexentry: pol/rachunki__rzeczownik__1
written_rep: rachunki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berekening
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania


lexentry: pol/rachunkowość__rzeczownik__1
written_rep: rachunkowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boekhouding
sense_list:
dział instytucji zajmujący się rachunkowością (1.1) | działalność polegająca na rejestrowaniu, dokumentowaniu i raportowaniu finansowych operacji i transakcji danego podmiotu gospodarczego;


lexentry: pol/racja_stanu__rzeczownik__1
written_rep: racja stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staatsraison
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nadrzędny interes państwa i narodu, wspólny dla większości obywateli i organizacji działających na rzecz państwa;


lexentry: pol/racjonalista__rzeczownik__1
written_rep: racjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rationalist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii | człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami


lexentry: pol/racjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: racjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rationalisatie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny polegający na szukaniu racjonalnych argumentów mających motywować własne czyny i postawy mające źródło w uczuciach i motywach, do których dana osoba nie chce się przed sobą przyznać


lexentry: pol/racjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: racjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rationalisme
sense_list:
preferowanie w decyzjach argumentów rozumowych (zwłaszcza nad emocjonalnymi) | (filozofia, filozoficzny) pogląd uznający za możliwe poznanie prawdy z użyciem samego rozumu; | (filozofia, filozoficzny) postawa odrzucająca tezy nie mające uzasadnienia rozumowego, np. wynikające wyłącznie z wiary, tradycji, autorytetu, itp.;


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: misschien
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: verder
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
written_rep: rad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radium
sense_list:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/rada__rzeczownik__1
written_rep: rada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raad
sense_list:
grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu | zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem | wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji


lexentry: pol/radar__rzeczownik__1
written_rep: radar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie emitujące fale elektromagnetyczne określonej długości i odbierające te fale odbite od obiektów i na tej podstawie określające położenie tych obiektów;


lexentry: pol/radca_prawny__rzeczownik__1
written_rep: radca prawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechtskundig adviseur
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Polsce prawnik uprawniony do świadczenia pomocy prawnej organom państwowym, administracji publicznej, podmiotom gospodarczym i osobom fizycznym oraz do występowania w ich imieniu przed sądami


lexentry: pol/radian__rzeczownik__1
written_rep: radian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiaal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta płaskiego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku okręgu, wycinającego z tego okręgu łuk o długości równej promieniowi okręgu;


lexentry: pol/radiator__rzeczownik__1
written_rep: radiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiateur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element lub zespół elementów wypromieniowujących ciepło do otoczenia;


lexentry: pol/radio-__przedrostek__1
written_rep: radio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: radio-
sense_list:
…stosowany w złożeniach podkreślających, że coś wykorzystuje fale radiowe lub ma wbudowane radio (urządzenie), radiowy; względnie wykorzystuje zjawiska związane z promieniowaniem


lexentry: pol/radio__rzeczownik__1
written_rep: radio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radio
sense_list:
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych | urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych


lexentry: pol/radioaktywność__rzeczownik__1
written_rep: radioaktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radioactiviteit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma


lexentry: pol/radiologia__rzeczownik__1
written_rep: radiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiologie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka o promieniotwórczości i promieniowaniu rentgenowskim | (medycyna, medyczny) dział medycyny wykorzystujący do diagnostyki i leczenia promieniowanie rentgenowskie;


lexentry: pol/radiometr__rzeczownik__1
written_rep: radiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiometer
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przyrząd do wykrywania promieniowania elektromagnetycznego i określania jego intensywności;


lexentry: pol/radioteleskop__rzeczownik__1
written_rep: radioteleskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiotelescoop
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) teleskop, który wykorzystuje fale radiowe do obserwacji odległych obiektów astronomicznych;


lexentry: pol/radny__rzeczownik__1
written_rep: radny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raadslid
sense_list:
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
written_rep: radon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radon
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
written_rep: radość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vreugde
sense_list:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/radykalizować__czasownik__1
written_rep: radykalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: radicaliseren
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czynić radykalnym lub radykalniejszym | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) mieć cechy radykalne, skłaniać się ku radykalizmowi


lexentry: pol/radykał__rzeczownik__1
written_rep: radykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radicaal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ekstremista, zwolennik radykalizmu, osoba o poglądach skrajnych


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
written_rep: radło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eergetouw | rijstploeg
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;


lexentry: pol/ragoût__rzeczownik__1
written_rep: ragoût
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ragout
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typ gęstej potrawy przygotowywanej z kawałków mięsa duszonych w sosie z warzywami i różnymi dodatkami;


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
written_rep: raj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradijs
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci; | (przenośnie, przenośnia) piękne miejsce, gdzie ludzie są szczęśliwi


lexentry: pol/rakieta__rzeczownik__1
written_rep: rakieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raket
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym | pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;


lexentry: pol/rama__rzeczownik__1
written_rep: rama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kader
sense_list:
oprawa obrazu, lustra lub szyby | (technologia, technika, techniczny) stelaż do którego dopięte są części urządzenia


lexentry: pol/ramadan__rzeczownik__1
written_rep: ramadan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramadan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: ścisły post obowiązujący muzułmanów od świtu do nocy w miesiącu ramadan (1.1) | dziewiąty miesiąc kalendarza muzułmańskiego;


lexentry: pol/rambutan__rzeczownik__1
written_rep: rambutan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramboetan
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nephelium lappaceum, drzewo owocowe o owłosionych owocach; | owoc rambutanu (1.1)


lexentry: pol/ramen__rzeczownik__1
written_rep: ramen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński bulion z makaronem i dodatkami przyrządzany na wiele sposobów;


lexentry: pol/ramienionóg__rzeczownik__1
written_rep: ramienionóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armpotigen
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Brachiopoda Duméril, żyjący na dnie morza bezkręgowiec o muszli złożonej z dwóch skorupek, grzbietowej i brzusznej;


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arm
sense_list:
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna | (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym


lexentry: pol/ramka__rzeczownik__1
written_rep: ramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frame
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) drewniana konstrukcja zawieszana w ulu, wewnątrz której pszczoły tworzą plaster z wosku | mała rama, obramowanie np. z listewek


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
written_rep: rana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wonde | verwonding | wond
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/ranczo__rzeczownik__1
written_rep: ranczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landgoed
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
written_rep: randka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afspraakje
sense_list:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/raniuszek__rzeczownik__1
written_rep: raniuszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staartmees
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) raniuszek zwyczajny Aegithalos caudatus, mały ptak o puszystej sylwetce z czarnym wierzchem i białoróżowawym spodzie oraz długim schodkowatym ogonem;


lexentry: pol/ransomware__rzeczownik__1
written_rep: ransomware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gijzelsoftware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które blokuje system komputerowy lub szyfruje zapisane w nim dane, a następnie żąda od ofiary okupu za przywrócenie dostępu;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
written_rep: rasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/raszpla__rzeczownik__1
written_rep: raszpla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zee-engel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina Linnaeus, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;


lexentry: pol/raszyzm__rzeczownik__1
written_rep: raszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruscisme
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i system polityczny Federacji Rosyjskiej, rosyjska wojna na Ukrainie i rosyjska okupacja Ukrainy, postrzegane jako przejaw faszyzmu


lexentry: pol/ratel_miodożerny__rzeczownik__1
written_rep: ratel miodożerny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honingdas
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora capensis Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;


lexentry: pol/ratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: ratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratificatie | bekrachtiging
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy


lexentry: pol/ratyfikować__czasownik__1
written_rep: ratyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ratificeren | bekrachtigen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy


lexentry: pol/raz__rzeczownik__1
written_rep: raz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keer | maal
sense_list:
pojedyncza realizacja czynności | jednostka jakiejś wielkości (podawana jako punkt odniesienia przy jej zwielokrotnianiu)


lexentry: pol/rdest_ptasi__rzeczownik__1
written_rep: rdest ptasi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewoon varkensgras
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polygonum aviculare L., gatunek rośliny z rodziny rdestowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: binnenste
sense_list:
(informatyka, informatyczny) fizyczna część procesora odpowiedzialna za realizację operacji obliczeniowych; | istota czegoś | najważniejszy element reaktora atomowego, w którym umieszczone są pręty paliwowe;


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/rdzeń_kręgowy__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń kręgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruggenmerg
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
written_rep: reakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reactie
sense_list:
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy | zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce | (chemia, chemiczny) (zobacz) reakcja chemiczna | (fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki | (fizyka, fizyczny) proces, przemiana | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian


lexentry: pol/reakcja_chemiczna__rzeczownik__1
written_rep: reakcja chemiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemische reactie
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy proces, w wyniku którego pierwotna substancja zwana substratem przemienia się w inną substancję zwaną produktem;


lexentry: pol/reaktor__rzeczownik__1
written_rep: reaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reactor
sense_list:
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; | (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;


lexentry: pol/reaktor_katalityczny__rzeczownik__1
written_rep: reaktor katalityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katalysator
sense_list:
(motoryzacja) część układu wydechowego wszystkich współczesnych samochodów osobowych spełniająca funkcję pozasilnikowego systemu zmniejszania emisji szkodliwych składników spalin;


lexentry: pol/realgar__rzeczownik__1
written_rep: realgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realgaar
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;


lexentry: pol/realistyczny__przymiotnik__1
written_rep: realistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: realistisch
sense_list:
oparty na trzeźwym patrzeniu na świat | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) odnoszący się do realizmu


lexentry: pol/reanimacja__rzeczownik__1
written_rep: reanimacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reanimatie
sense_list:
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania


lexentry: pol/rebetiko__rzeczownik__1
written_rep: rebetiko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebetika
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (etnografia, etnograficzny) gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;


lexentry: pol/recenzja__rzeczownik__1
written_rep: recenzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kritiek
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu


lexentry: pol/recepcja__rzeczownik__1
written_rep: recepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aannemen
sense_list:
(dawniej, dawny) zaaprobowanie, przyjęcie | odbieranie bodźców przez zmysły | przyjmowanie gości w recepcji (1.1)


lexentry: pol/recepcja__rzeczownik__1
written_rep: recepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptie
sense_list:
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące | (książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce | (dawniej, dawny) galowe przyjęcie


lexentry: pol/receptor__rzeczownik__1
written_rep: receptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptor
sense_list:
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;


lexentry: pol/receptura__rzeczownik__1
written_rep: receptura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formule
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;


lexentry: pol/recital__rzeczownik__1
written_rep: recital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recital
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;


lexentry: pol/recycling__rzeczownik__1
written_rep: recycling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recyclage
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) odzyskiwanie surowców wtórnych i wykorzystywanie ich do produkcji;


lexentry: pol/recydywa__rzeczownik__1
written_rep: recydywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recidive
sense_list:
(medycyna, medyczny) nawrót objawów chorobowych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powrócenie do wsześniejszego procederu przez skazanego;


lexentry: pol/recydywista__rzeczownik__1
written_rep: recydywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recidivist
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępca powracający do ponownego popełniania wykroczenia


lexentry: pol/recydywistka__rzeczownik__1
written_rep: recydywistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recidivist
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczyni powracająca do ponownego popełniania wykroczenia


lexentry: pol/reda__rzeczownik__1
written_rep: reda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rede
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wydzielony akwen przedportowy dla oczekujących na wpłynięcie statków;


lexentry: pol/redagować__czasownik__1
written_rep: redagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bewerken
sense_list:
opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku | kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie


lexentry: pol/redaktor__rzeczownik__1
written_rep: redaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redacteur
sense_list:
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych


lexentry: pol/reducent__rzeczownik__1
written_rep: reducent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reducent
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) organizm heterotroficzny, który rozkładając i redukując substancje organiczne powoduje ich mineralizację


lexentry: pol/redukować__czasownik__1
written_rep: redukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: herleiden
sense_list:
(chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru | powodować zmniejszenie czego


lexentry: pol/referencja__rzeczownik__1
written_rep: referencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: referentie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;


lexentry: pol/referendum__rzeczownik__1
written_rep: referendum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: referendum | volksraadpleging
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;


lexentry: pol/reformacja__rzeczownik__1
written_rep: reformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hervorming
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;


lexentry: pol/refować__czasownik__1
written_rep: refować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reffen
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek


lexentry: pol/refrakcja__rzeczownik__1
written_rep: refrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refractie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;


lexentry: pol/refren__rzeczownik__1
written_rep: refren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrein
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst


lexentry: pol/regencja__rzeczownik__1
written_rep: regencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regentschap
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza sprawowana przez regenta, regentkę


lexentry: pol/regent__rzeczownik__1
written_rep: regent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regent
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;


lexentry: pol/regiment__rzeczownik__1
written_rep: regiment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afdeling
sense_list:
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim | (wojskowość, wojskowy) odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów


lexentry: pol/regiolekt__rzeczownik__1
written_rep: regiolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regiolect
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt o zasięgu regionalnym; | (językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa będąca formą przejściową między językiem standardowym a gwarą;


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gebied
sense_list:
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi


lexentry: pol/regionalizm__rzeczownik__1
written_rep: regionalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regionalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;


lexentry: pol/regresja__rzeczownik__1
written_rep: regresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teruggang
sense_list:
(geografia, geograficzny) wycofanie się morza, pustyni lub lodowca z poprzednio zajętych terenów; | (informatyka, informatyczny) błąd powstały na skutek wprowadzenia zmiany w pozornie niezwiązanej części kodu; | (psychologia, psychologiczny) cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego; | (statystyka, statystyczny) zmniejszenie liczby wymiarów danych; w szczególności modelowanie zbioru danych za pomocą funkcji; | cofanie się w rozwoju


lexentry: pol/regulacja__rzeczownik__1
written_rep: regulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reglement
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami


lexentry: pol/regulować__czasownik__1
written_rep: regulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanpassen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób | dozować ilość, moc czegoś


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rehabilitatie
sense_list:
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów | (medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zuivering
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;


lexentry: pol/reinkarnacja__rzeczownik__1
written_rep: reinkarnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reïncarnatie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;


lexentry: pol/rejestr__rzeczownik__1
written_rep: rejestr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stijlniveau
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) forma języka zarezerwowana dla pewnych celów funkcjonalnych lub pewnej sytuacji komunikatywnej;


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begin
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bord
sense_list:
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna


lexentry: pol/rejon__rzeczownik__1
written_rep: rejon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: district
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
written_rep: rekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haai
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/reklama__rzeczownik__1
written_rep: reklama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advertentie | reclame
sense_list:
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;


lexentry: pol/reklamacja__rzeczownik__1
written_rep: reklamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proces-verbaal
sense_list:
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;


lexentry: pol/reklamować__czasownik__1
written_rep: reklamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kankeren
sense_list:
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi


lexentry: pol/rekolekcje__rzeczownik__1
written_rep: rekolekcje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retraite
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;


lexentry: pol/rekonstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: rekonstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbouw | verbouwing
sense_list:
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana


lexentry: pol/rekreacja__rzeczownik__1
written_rep: rekreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontspanning
sense_list:
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej


lexentry: pol/rekrutacja__rzeczownik__1
written_rep: rekrutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werving
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej | przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;


lexentry: pol/rektascensja__rzeczownik__1
written_rep: rektascensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechte klimming
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;


lexentry: pol/rekwizyt__rzeczownik__1
written_rep: rekwizyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rekwisiet
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
written_rep: religia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: religie | godsdienst
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;


lexentry: pol/religioznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: religioznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: godsdienstwetenschap
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem religii jako zjawiska kulturowego, społecznego, historycznego i psychologicznego; analizuje genezę, rozwój, struktury wierzeń, rytuały, instytucje religijne oraz ich funkcjonowanie w społeczeństwie


lexentry: pol/relikwia__rzeczownik__1
written_rep: relikwia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reliek
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;


lexentry: pol/relikwiarz__rzeczownik__1
written_rep: relikwiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reliekhouder
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;


lexentry: pol/remake__rzeczownik__1
written_rep: remake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remake
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nowa wersja filmu nakręconego przed laty;


lexentry: pol/remibrydż__rzeczownik__1
written_rep: remibrydż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rummy
sense_list:
(termin karciany) gra karciana pomiędzy dowolną liczbą uczestników, której celem jest wyłożenie swoich kart na stół; stosuje się starszeństwo koloru takie samo jak w brydżu


lexentry: pol/remis__rzeczownik__1
written_rep: remis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelijke stand | gelijkspel
sense_list:
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta


lexentry: pol/renesans__rzeczownik__1
written_rep: renesans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Renaissance
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI; | (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku


lexentry: pol/renesansowy__przymiotnik__1
written_rep: renesansowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: renaissancistisch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
written_rep: renifer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rendier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/renkloda__rzeczownik__1
written_rep: renkloda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reine claude
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek śliwy o okrągłych, zielonożółtych, słodkich owocach | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) odmiana śliwki, owoc renklody (1.1)


lexentry: pol/rentgen__rzeczownik__1
written_rep: rentgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bestralen
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) zdjęcie rentgenowskie


lexentry: pol/rentgenogram__rzeczownik__1
written_rep: rentgenogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: röntgenfoto
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) zdjęcie fotograficzne otrzymane na skutek działania promieni rentgenowskich


lexentry: pol/rentgenowski__przymiotnik__1
written_rep: rentgenowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bestralen
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący promieni Röntgena | (fizyka, fizyczny) generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena | (fizyka, fizyczny) wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena


lexentry: pol/repertuar__rzeczownik__1
written_rep: repertuar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repertoire
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zestaw utworów opanowanych przez danego artystę


lexentry: pol/reportaż__rzeczownik__1
written_rep: reportaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reportage
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;


lexentry: pol/repozytorium__rzeczownik__1
written_rep: repozytorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depot
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje


lexentry: pol/reprodukcja__rzeczownik__1
written_rep: reprodukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reproductie
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji | (sztuka) kopia oryginału wykonana maszynowo | odtworzenie | rozmnażanie w celach hodowlanych


lexentry: pol/reprywatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: reprywatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reprivatisering
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; (także, też) zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze;


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
written_rep: republika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republiek
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/republika_bananowa__rzeczownik__1
written_rep: republika bananowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bananenrepubliek
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) słabe i niestabilne politycznie państwo, gospodarczo zależne od eksportu jednego surowca, rządzone w niedemokratyczny sposób, zazwyczaj przez dyktatora lub reżim wojskowy;


lexentry: pol/republikanin__rzeczownik__1
written_rep: republikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republikein
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu


lexentry: pol/republikanizm__rzeczownik__1
written_rep: republikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republikanisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu


lexentry: pol/resetować__czasownik__1
written_rep: resetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: herinitialiseren
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku


lexentry: pol/respirator__rzeczownik__1
written_rep: respirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beademingsapparaat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;


lexentry: pol/respirator__rzeczownik__1
written_rep: respirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beademingsmachine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami itp.;


lexentry: pol/responsorium__rzeczownik__1
written_rep: responsorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: responsorie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
written_rep: restauracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restaurant
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
written_rep: reszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: munt
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/retorta__rzeczownik__1
written_rep: retorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retort
sense_list:
(chemia, chemiczny) kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji; | (technologia, technika, techniczny) duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
written_rep: retoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retorica | redekunde
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających | (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; | (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)


lexentry: pol/retroaktywny__przymiotnik__1
written_rep: retroaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: terugwerkend
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz


lexentry: pol/retsina__rzeczownik__1
written_rep: retsina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retsina
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;


lexentry: pol/reumatyzm__rzeczownik__1
written_rep: reumatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reumatiek
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;


lexentry: pol/rewanż__rzeczownik__1
written_rep: rewanż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restituering
sense_list:
(sport, sportowy) powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się | odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym


lexentry: pol/rewanżyzm__rzeczownik__1
written_rep: rewanżyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revanchisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beroep
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fouillering
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia


lexentry: pol/rewolucja__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revolutie
sense_list:
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; | (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany


lexentry: pol/rewolucja_francuska__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja francuska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Franse Revolutie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;


lexentry: pol/rezerwa__rzeczownik__1
written_rep: rezerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergplaats
sense_list:
ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny


lexentry: pol/rezerwa__rzeczownik__1
written_rep: rezerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reserve
sense_list:
zapas czegoś | (wojskowość, wojskowy) oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie | powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia


lexentry: pol/rezerwat__rzeczownik__1
written_rep: rezerwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bewaren
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych


lexentry: pol/rezurekcja__rzeczownik__1
written_rep: rezurekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herrijzenis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa


lexentry: pol/rezus__rzeczownik__1
written_rep: rezus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resusaap
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Macaca mulatta, gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;


lexentry: pol/rezydentny__przymiotnik__1
written_rep: rezydentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inwoner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
written_rep: reżim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
written_rep: reżyserować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: regisseren
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/ring__rzeczownik__1
written_rep: ring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring
sense_list:
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;


lexentry: pol/road__rzeczownik__1
written_rep: road
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Roadien
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 270,6 – 268 milionów lat temu;


lexentry: pol/roast__rzeczownik__1
written_rep: roast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: branden
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;


lexentry: pol/robak__rzeczownik__1
written_rep: robak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worm
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (przestarzałe, przestarzały) typ bezkręgowca o nitkowatym kształcie; | (informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
written_rep: robot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie


lexentry: pol/robota__rzeczownik__1
written_rep: robota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbeid
sense_list:
(potocznie, potoczny) działalność zarobkowa | (potocznie, potoczny) miejsce, w którym ktoś jest zatrudniony | (potocznie, potoczny) rezultat czyjejś pracy lub działalności


lexentry: pol/robotnica__rzeczownik__1
written_rep: robotnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbeidster
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezpłodna samica pszczoły, mrówki lub termita, która wykonuje wszystkie prace | kobieta, która zawodowo pracuje fizycznie, zwykle w fabryce


lexentry: pol/rock__rzeczownik__1
written_rep: rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;


lexentry: pol/rock_and_roll__rzeczownik__1
written_rep: rock and roll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock-'n-roll
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) wywodzący się od lindy hop taniec towarzyski w metrum 4/4, charakteryzujący się dynamicznością i zastosowaniem figur akrobatycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny lub utwór w tym stylu; podstawowa forma leżąca u fundamentów wszystkich stylów rockowych;


lexentry: pol/rodeo__rzeczownik__1
written_rep: rodeo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodeo
sense_list:
(sport, sportowy) widowisko, które polega na popisach w poskramianiu zwierząt gospodarskich: nieujeżdżonych koni, cieląt, byków


lexentry: pol/rodonit__rzeczownik__1
written_rep: rodonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhodoniet
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) krzemian manganu i wapnia; minerał o różowej barwie, używany jako materiał okładzinowy lub w jubilerstwie;


lexentry: pol/rodowód__rzeczownik__1
written_rep: rodowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afkomst
sense_list:
dzieje rodu, wewnętrzne powiązania i graficzne przedstawienie go | początek, z którego coś lub ktoś się wywodzi


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geslacht | sekse
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;


lexentry: pol/rodzaj_męski__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj męski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mannelijk
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_nijaki__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj nijaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutrum | onzijdig geslacht
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_żeński__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj żeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrouwelijke
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzajnik_nieokreślony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik nieokreślony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lidwoord van onbepaaldheid
sense_list:
(gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach wieloznacznych (np. nie odnoszących się do konkretnego przedmiotu lub osoby)


lexentry: pol/rodzajnik_określony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik określony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bepaald lidwoord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych


lexentry: pol/rodzimek__rzeczownik__1
written_rep: rodzimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klomp
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) bryłka czystego metalu znaleziona w skale czy glebie


lexentry: pol/rodzimy__przymiotnik__1
written_rep: rodzimy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inheems
sense_list:
(chemia, chemiczny) występujący samodzielnie w naturze | o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju


lexentry: pol/rodzina__rzeczownik__1
written_rep: rodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: familie
sense_list:
(biologia, biologiczny) w systematyce: jednostka wyższa od rodzaju; | (socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;


lexentry: pol/rodzina_językowa__rzeczownik__1
written_rep: rodzina językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taalfamilie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków, co do których zakłada się lub istnieją bezpośrednie dowody, że wywodzą się one od wspólnego prajęzyka;


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__2
written_rep: rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hoorndrager
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż


lexentry: pol/rohypnol__rzeczownik__1
written_rep: rohypnol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rohypnol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) flunitrazepam, lek o silnym działaniu uspokajającym;


lexentry: pol/roić__czasownik__3
written_rep: roić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: dwepen
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo


lexentry: pol/rojnik__rzeczownik__1
written_rep: rojnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huislook
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sempervivum, rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych obejmujący 40 do ok. 100 gatunków;


lexentry: pol/rok_szkolny__rzeczownik__1
written_rep: rok szkolny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schooljaar
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) okres nauki w szkole podstawowej, średniej, zawodowej oraz w technikum i gimnazjum, zaczynający się w Polsce we wrześniu, a kończący się 31 sierpnia;


lexentry: pol/rok_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: rok świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lichtjaar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;


lexentry: pol/rokitnik__rzeczownik__1
written_rep: rokitnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duindoorn
sense_list:
krzew z rodzaju rokitnika (1.1) o podłużnych, srebrzystych liściach i niewielkich, pomarańczowych owocach | (botanika, botaniczny) Hippophae L., rodzaj roślin krzewiastych z rodziny oliwnikowatych;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opruiing
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rokować__czasownik__1
written_rep: rokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bespreken
sense_list:
prowadzić dyskusję dyplomatyczną mającą doprowadzić do osiągnięcia porozumienia między stronami rozmowy


lexentry: pol/rola__rzeczownik__1
written_rep: rola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rol
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) wcielenie się w postać przez aktora | funkcja, odpowiedzialność


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landbouw | agricultuur
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romaji__rzeczownik__1
written_rep: romaji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romaji
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis języka japońskiego pismem łacińskim, transkrypcja na alfabet łaciński;


lexentry: pol/romansz__rzeczownik__1
written_rep: romansz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reto-Romaans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;


lexentry: pol/romantyczny__przymiotnik__1
written_rep: romantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: romantisch
sense_list:
(potocznie, potoczny) taki, który jest tajemniczy, wrażliwy, uczuciowy, poetyczny, marzycielski | związany z romantyzmem jako epoką literacką (i kierunkiem w sztuce), charakteryzujący romantyzm


lexentry: pol/romantyzm__rzeczownik__1
written_rep: romantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romantiek
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, charakteryzująca się zainteresowaniem sferą indywidualnych uczuć, kulturą ludową i historią, zaprzeczająca racjonalizmowi, głosząca swobodę twórczą i odrzucająca sztywne kanony klasycyzmu;


lexentry: pol/rooibos__rzeczownik__1
written_rep: rooibos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rooibos
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) uprawny krzew Aspalathus linearis, aspalatu prostego | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z rooibosu (1.2) | (spożywczy) fernentowany susz z ziela rooibosu (1.1) wykorzystywany do sporządzania napoju z jego naparu;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aardolie | petroleum
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
written_rep: rosyjska ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Russisch roulette
sense_list:
rodzaj gry polegającej na przykładaniu do własnej głowy, na zmianę z przeciwnikiem, lufy rewolweru zawierającego jedną kulę i naciskaniu spustu po wcześniejszym zakręceniu obrotowym magazynkiem (bębenkiem) broni;


lexentry: pol/rosyjska_ruletka__rzeczownik__1
written_rep: rosyjska ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Russische roulette
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) postępowanie o wysokim stopniu ryzyka, w którym o powodzeniu decyduje przypadek, a stawką jest życie lub cały majątek


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
written_rep: roszada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rokade
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
written_rep: roszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aanspraak
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/roszponka__rzeczownik__1
written_rep: roszponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veldsla
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, niebieskich kwiatach i liściach o łopatkowym kształcie tworzących rozetę; wykorzystywana jako warzywo;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
written_rep: rosół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bouillon
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: rotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotacisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”


lexentry: pol/rotawirus__rzeczownik__1
written_rep: rotawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotavirus
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus z rodziny reowirusów, będący najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci;


lexentry: pol/rotmistrz__rzeczownik__1
written_rep: rotmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritmeester
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w kawalerii, będący odpowiednikiem rangi kapitana;


lexentry: pol/router__rzeczownik__1
written_rep: router
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: router
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie sieciowe łączące ze sobą użytkowników różnych sieci, pełniące rolę węzła komunikacyjnego;


lexentry: pol/rower_górski__rzeczownik__1
written_rep: rower górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mountainbike
sense_list:
(sport, sportowy) rower o szerokich oponach, wyposażony w amortyzację, przeznaczony do jazdy w trudnym, pagórkowatym terenie;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
written_rep: rowerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: [[aanzetten|aan-]] en [[uitzetten|uit-]]/afzetten
sense_list:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozbitek__rzeczownik__1
written_rep: rozbitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schipbreukeling
sense_list:
osoba ocalała z katastrofy statku; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kogo spotkała katastrofa życiowa


lexentry: pol/rozbiór__rzeczownik__1
written_rep: rozbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aandeel
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) unicestwienie bytu politycznego państwa poprzez podział jego obszaru na części i włączenie ich w granice innych państw


lexentry: pol/rozbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: rozbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontwapening
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) całkowite usunięcie lub ograniczenie działalności sił zbrojnych albo produkcji wojskowej danego państwa na mocy międzynarodowego porozumienia


lexentry: pol/rozbój__rzeczownik__1
written_rep: rozbój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beroving
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia; | (przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk | uprawianie grabieży


lexentry: pol/rozchodniak__rzeczownik__1
written_rep: rozchodniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afzakkertje
sense_list:
(potocznie, potoczny) (neologizm) alkoholowy toast na odchodne; ostatni kieliszek alkoholu wypijany przed rozejściem się do domów


lexentry: pol/rozchodnik__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vetkruid
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)


lexentry: pol/rozchodnik_biały__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wit vetkruid
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum album gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych naturalnie występujący w północnej Afryce, południowej, środkowej i zachodniej Europie oraz zachodniej Azji;


lexentry: pol/rozchodnik_ostry__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik ostry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muurpeper
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum acre L. gatunek rośliny z rodziny gruboszowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku rozchodnik ostry (1.1)


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verspreider
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) przyrząd podłączany do przewodu, który pozwala na doprowadzenie prądu lub sygnału do wielu urządzeń jednocześnie


lexentry: pol/rozdzielać__czasownik__1
written_rep: rozdzielać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scheiden
sense_list:
rozgraniczać różne sprawy, kwestie, rzeczy | różnić ludzi w określonych kwestiach, powodować ich duchowy podział | sprawiać, że różne osoby przestają się kłócić, bić itp.


lexentry: pol/rozedma__rzeczownik__1
written_rep: rozedma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emfyseem
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba płuc polegająca na zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych przez nieprawidłowe powiększanie się ich skutkujące ich niszczeniem;


lexentry: pol/rozegrać__czasownik__2
written_rep: rozegrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: spelen
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wapenstilstand
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roos
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej; | (dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzeszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolutie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
written_rep: rozgwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeester | zeesterren
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozkaz_dzienny__rzeczownik__1
written_rep: rozkaz dzienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agenda
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pisemny dokument dowódcy określający dzienny tok służby danego oddziału wojska;


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozkojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissociatie
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie współdziałania składowych danego układu czy narządu, wywołujące określone skutki dla organizmu


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozkojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verstrooidheid
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi


lexentry: pol/rozkwit__rzeczownik__1
written_rep: rozkwit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloesem
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozwijanie się pączka w kwiat | (przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś


lexentry: pol/rozkład_normalny__rzeczownik__1
written_rep: rozkład normalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaussverdeling
sense_list:
(statystyka, statystyczny) najczęściej spotykany w statystyce rodzaj ciągłego rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej zależnej od wielu drobnych i niepowiązanych ze sobą czynników, którego funkcja gęstości opisana jest wzorem \tfrac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp(-\tfrac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}), gdzie σ to odchylenie standardowe, a μ to średnia;


lexentry: pol/rozluźnić__czasownik__1
written_rep: rozluźnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: losmaken
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym | (przenośnie, przenośnia) uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym | uczynić luźnym


lexentry: pol/rozpadlina__rzeczownik__1
written_rep: rozpadlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spleet
sense_list:
(geologia, geologiczny) szeroko rozwarta i często głęboka szczelina powstała w ziemi lub w skale | (medycyna, medyczny) głęboki linijny ubytek w naskórku i w skórze właściwej, dochodzący do głębszych jej warstw;


lexentry: pol/rozpalać__czasownik__1
written_rep: rozpalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aansteken
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) czynić intensywnym jakieś uczucie | powodować, że coś zacznie się palić


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozporządzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verordening
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozproszony__przymiotnik__1
written_rep: rozproszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dun
sense_list:
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie


lexentry: pol/rozpuszczalność__rzeczownik__1
written_rep: rozpuszczalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oplosbaarheid
sense_list:
(chemia, chemiczny) maksymalna liczba gramów substancji rozpuszczonej w 100 g rozpuszczalnika: przy określonej temperaturze, ciśnieniu (w przypadku gazów) i rodzaju rozpuszczalnika;


lexentry: pol/rozpuszczony__przymiotnik__1
written_rep: rozpuszczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: verwend
sense_list:
o dziecku: rozpieszczony, dostający od rodziców wszystko, co chce lub dopuszczający się nieposłuszeństwa


lexentry: pol/rozpuścić__czasownik__1
written_rep: rozpuścić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oplossen
sense_list:
sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia | wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś


lexentry: pol/rozpływać__czasownik__2
written_rep: rozpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: zich verspreiden
sense_list:
rozprzestrzeniać się w powietrzu lub w innym środowisku (np. o zapachu, świetle, dźwięku, bólu w ciele)


lexentry: pol/rozrusznik_serca__rzeczownik__1
written_rep: rozrusznik serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacemaker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) aparat wszczepiany w ciało chorego, służące do elektrycznego pobudzania mięsienia sercowego


lexentry: pol/rozrzutny__przymiotnik__1
written_rep: rozrzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spilzuchtig
sense_list:
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa


lexentry: pol/rozstrojony__przymiotnik__1
written_rep: rozstrojony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ontstemd
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: ze źle wyregulowanymi strunami, wydający dźwięki o niewłaściwej wysokości


lexentry: pol/rozstrzygnięcie__rzeczownik__1
written_rep: rozstrzygnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nederzetting
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) akt administracyjny, wynik stosowania normy prawa administracyjnego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) część aktu prawnego, np. decyzji administracyjnej lub postanowienia, zawierająca najważniejsze elementy tego aktu | (rzeczownik odczasownikowy) od rozstrzygnąć


lexentry: pol/rozstęp__rzeczownik__1
written_rep: rozstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: striae
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;


lexentry: pol/rozszerzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozszerzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extensie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przyrostek nazwy pliku, zwykle trzyliterowy, wskazujący jego rodzaj; | (technologia, technika, techniczny) moduł pozwalający na zwiększenie funkcjonalności urządzenia


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
written_rep: roztocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mijt
sense_list:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
written_rep: roztrzaskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aan diggelen slaan
sense_list:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oplossing
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rede | verstand
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verstandig | zinnig
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwielitka__rzeczownik__1
written_rep: rozwielitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watervlo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oplossing
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wynik | załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania


lexentry: pol/rozwiązywać__czasownik__1
written_rep: rozwiązywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oplossen
sense_list:
dochodzić do wyniku zadania, testu | szukać odpowiedzi na zagadkę | szukać sposobu usunięcia problemu


lexentry: pol/rozwój__rzeczownik__1
written_rep: rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontwikkeling
sense_list:
proces przemian prowadzący do osiągnięcia lepszego, bardziej zaawansowanego stanu | następstwo zdarzeń, dzianie się kolejnych rzeczy | proces zmian w organizmie lub jego części następujący z czasem życia bądź z kolejnymi pokoleniami


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aflossen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ontladen
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plant | gewas
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/roślina_doniczkowa__rzeczownik__1
written_rep: roślina doniczkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamerplant
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) ozdobna roślina sadzona w rozmaitych naczyniach i uprawiana we wnętrzach mieszkalnych lub biurowych


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
written_rep: rośliny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bedrijf
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/rubel__rzeczownik__1
written_rep: rubel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roebel
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta Rosji i niektórych krajów dawniej wchodzących w skład ZSRR, wcześniej używana w Cesarstwie Rosyjskim;


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verzet
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/ruch_uliczny__rzeczownik__1
written_rep: ruch uliczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkeer
sense_list:
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw


lexentry: pol/ruchomość__rzeczownik__1
written_rep: ruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bezit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) rzecz stanowiąca czyjąś własność, dająca się przenosić;


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roodborstje
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rujnować__czasownik__1
written_rep: rujnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ruïneren
sense_list:
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny | doprowadzać do katastrofy finansowej | niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne


lexentry: pol/ruletka__rzeczownik__1
written_rep: ruletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roulette
sense_list:
gra hazardowa polegająca na obstawianiu, na którym polu obracającej się tarczy zatrzyma się poruszająca się kulka;


lexentry: pol/rulon__rzeczownik__1
written_rep: rulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rol
sense_list:
cylindryczny zwój z czegoś płaskiego | walec z umieszczonych obok siebie monet czy innych okrągłych rzeczy


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
written_rep: rumianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamille
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumowisko__rzeczownik__1
written_rep: rumowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puin
sense_list:
(geologia, geologiczny) nagromadzenie odłamków skalnych powstałych w wyniku oddziaływania zjawisk atmosferycznych na skały | (geologia, geologiczny) odłamki skalne przenoszone nurtem rzeki | nagromadzenie odłamków i fragmentów muru po zawaleniu się budynku


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
written_rep: rumpel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helmstok
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/rundi__rzeczownik__1
written_rep: rundi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirundi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany w Rwandzie, Burundi, Tanzanii i Ugandzie;


lexentry: pol/rupia__rzeczownik__1
written_rep: rupia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roepie
sense_list:
(jednostka monetarna) nazwa waluty kilku krajów azjatyckich: Indii, Indonezji, Nepalu i Pakistanu, posiadającej różną wartość w tych krajach;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
written_rep: rurociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pijpleiding
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rusałka_admirał__rzeczownik__1
written_rep: rusałka admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admiraal
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_pawik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pawik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dagpauwoog
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);


lexentry: pol/rusałka_pokrzywnik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pokrzywnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleine vos
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais urticae L., gatunek pospolitego motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rustykalny__przymiotnik__1
written_rep: rustykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rustikaal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wiejski | (książkowy) o wiejskim charakterze (mówiąc o przedmiotach, budynkach itp.)


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
written_rep: rusztowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stelling
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
written_rep: ruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruit
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
written_rep: rwa kulszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ischias
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/ryba__rzeczownik__1
written_rep: ryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vis
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; | (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;


lexentry: pol/rybie_oko__rzeczownik__1
written_rep: rybie oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisheye
sense_list:
(fotografia) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) obiektyw fotograficzny o krótkiej ogniskowej i szerokim polu widzenia, 180-220°;


lexentry: pol/rybny__przymiotnik__1
written_rep: rybny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hengelen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem | związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribosoom
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: rybołów zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visarend
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerski__przymiotnik__2
written_rep: rycerski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ridderlijk
sense_list:
zachowujący się w sposób przypisywany średniowiecznemu rycerstwu | świadczący o rycerstwie, rycerskości


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
written_rep: rycerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ridderschap
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ridder
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravure
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
written_rep: rygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grendel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/rykoszet__rzeczownik__1
written_rep: rykoszet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ricochet
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot;


lexentry: pol/rylec__rzeczownik__1
written_rep: rylec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krabber
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) narzędzie kamienne, zwykle krzemienne, używane przez ludzi pierwotnych do obróbki innych materiałów


lexentry: pol/rym__rzeczownik__1
written_rep: rym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rijm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: markt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; | wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów; | centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)


lexentry: pol/rynek_pieniężny__rzeczownik__1
written_rep: rynek pieniężny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geldmarkt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rynek transakcji krótkoterminowych o terminie realizacji nie dłuższym niż rok;


lexentry: pol/rynek_pracy__rzeczownik__1
written_rep: rynek pracy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbeidsmarkt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przepływów zasobów ludzkich regulowany negocjacjami pracodawców i pracobiorców w zakresie warunków zatrudnienia i wynagrodzenia;


lexentry: pol/rynka__rzeczownik__1
written_rep: rynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakpan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) niski, płaski rondelek dwuuszny lub z prostą rączką (dawniej trójnożny) do smażenia lub duszenia potraw, zwykle mięsnych, rodzaj głębokiej patelni;


lexentry: pol/rynna__rzeczownik__1
written_rep: rynna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geul
sense_list:
(geologia, geologiczny) długie i wąskie wgłębienie powstające na skutek ruchu lodowca, lądolodu bądź spływającej wody;


lexentry: pol/rynsztok__rzeczownik__1
written_rep: rynsztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goot
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) środowisko ludzi zdemoralizowanych | otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe


lexentry: pol/rysik__rzeczownik__1
written_rep: rysik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stylus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;


lexentry: pol/rysopis__rzeczownik__1
written_rep: rysopis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beschrijving
sense_list:
opis szczegółów wyglądu człowieka (twarzy, znaków szczególnych itp.) używany zazwyczaj do ułatwiania odnajdywania osób poszukiwanych, zaginionych


lexentry: pol/rysownica__rzeczownik__1
written_rep: rysownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekentafel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) gładka deska w kształcie prostokąta, na której rozpina się kartkę papieru w celu łatwiejszego rysowania, kreślenia


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
written_rep: ryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kerkgebruik
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj system wtajemniczeń w wolnomularstwie | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritme
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritueel | ritus | kerkgebruik
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/rywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: rywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivaliteit
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka | ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie


lexentry: pol/ryzosfera__rzeczownik__1
written_rep: ryzosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rizosfeer
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;


lexentry: pol/ryś_euroazjatycki__rzeczownik__1
written_rep: ryś euroazjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Europese lynx
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś euroazjatycki (1.1)


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
written_rep: ryś rudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rode lynx
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/ryż__rzeczownik__1
written_rep: ryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rijst
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; | (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)


lexentry: pol/rzeczniczka__rzeczownik__1
written_rep: rzeczniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woordvoerster
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woordvoerder
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelfstandig naamwoord | substantief
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundium
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eigennaam
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzeczywisty__przymiotnik__1
written_rep: rzeczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: reële
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą rzeczywistą lub przyjmujący wartości będące liczbami rzeczywistymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami rzeczywistymi


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
written_rep: rzemieślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambachtsman | vakman
sense_list:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambacht
sense_list:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności | umiejętności warsztatowe artysty, obejmujące technikę tworzenia i znajomość formy dzieła


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
written_rep: rzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koolzaad
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
written_rep: rzepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knieschijf | patella
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
written_rep: rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rijk
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
written_rep: rzeźba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beeldhouwwerk | beeld | standbeeld
sense_list:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów;


lexentry: pol/rzeźbić__czasownik__1
written_rep: rzeźbić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beeldhouwen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) kształtować właściwą postać | (sztuka) wycinać w czymś, nadając określony kształt


lexentry: pol/rzodkiew__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radijs
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z korzeni spichrzowych uprawnych gatunków rzodkwi (1.2)


lexentry: pol/rzodkiewka__rzeczownik__1
written_rep: rzodkiewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radijs
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina o jadalnych, cenionych smakowo bulwach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bulwa rzodkiewki (1.1)


lexentry: pol/rzucać_perły_przed_wieprze__czasownik__1
written_rep: rzucać perły przed wieprze
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: paarlen voor de zwijnen werpen
sense_list:
ofiarowywać, dawać komuś coś dobrego, szlachetnego, podczas gdy odbiorca nie docenia tego daru lub nie jest jego godzien


lexentry: pol/rzut__rzeczownik__1
written_rep: rzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worp
sense_list:
wprawienie w ruch i spowodowanie chwilowego lotu jakiegoś przedmiotu przez wyrzucenie go z pewną siłą


lexentry: pol/rzut_dyskiem__rzeczownik__1
written_rep: rzut dyskiem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discuswerpen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na wyrzuceniu jedną ręką dysku na jak największą odległość;


lexentry: pol/rzut_młotem__rzeczownik__1
written_rep: rzut młotem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamerslingeren
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna polegająca na rzucaniu kulą przymocowaną do stalowej linki zakończonej uchwytem;


lexentry: pol/rzut_oszczepem__rzeczownik__1
written_rep: rzut oszczepem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speerwerpen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegająca na rzucaniu oszczepem możliwie najdalej bez wykroczenia poza obszar rozbiegu;


lexentry: pol/rzut_wolny__rzeczownik__1
written_rep: rzut wolny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrije trap
sense_list:
(sport, sportowy) zagranie zawodnika po naruszeniu reguł gry przez zawodnika z drużyny przeciwnej, z miejsca, w którym doszło do tego naruszenia;


lexentry: pol/rzutnik__rzeczownik__1
written_rep: rzutnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: projector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wyświetlania slajdów, np. filmów lub prezentacji


lexentry: pol/rzutować__czasownik__1
written_rep: rzutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: projecteren
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (fotografia) wyświetlać obraz na ekranie lub innej powierzchni za pomocą urządzenia optycznego (np. rzutnika) | (matematyka, matematyczny) (geometria) wyznaczać rzut (odwzorowanie) figury lub punktu na płaszczyznę lub prostą


lexentry: pol/rzygacz__rzeczownik__1
written_rep: rzygacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterspuwer
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny lub odprowadzenia wody z dachu w postaci figurki lub głowy zwierzęcia, człowieka, potwora itp.;


lexentry: pol/rzymski__przymiotnik__1
written_rep: rzymski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Romeins
sense_list:
odnoszący się do miasta Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu | odnoszący się do państwa Rzymu, wywodzący się z Rzymu, charakterystyczny dla Rzymu


lexentry: pol/rzymskokatolicki__przymiotnik__1
written_rep: rzymskokatolicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rooms-katholiek
sense_list:
związany z katolicyzmem i katolikami obrządku łacińskiego, dotyczący katolicyzmu i katolików obrządku łacińskiego


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regering | overheid
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rząd_marionetkowy__rzeczownik__1
written_rep: rząd marionetkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marionettenregering | vazalstaat
sense_list:
(publikatory) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rząd sterowany przez inną grupę ludzi niż tych, którzy oficjalnie znajdują się u steru władzy;


lexentry: pol/rzędna__rzeczownik__1
written_rep: rzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordinaat
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista będąca drugą współrzędną w prostokątnym układzie współrzędnych, oznaczana jako y;


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
written_rep: rzęsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wimper | ooghaar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoorn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu dętego blaszanego;


lexentry: pol/róg_mgłowy__rzeczownik__1
written_rep: róg mgłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misthoorn
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie emitujące silne sygnały dźwiękowe podczas mgły dla ułatwienia nawigacji


lexentry: pol/róg_obfitości__rzeczownik__1
written_rep: róg obfitości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoorn des overvloeds
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) odłamany róg kozy Amaltei, nieustannie napełniający się płodami ziemi; atrybut bóstw greckich i rzymskich (Dionizosa, Ejrene, Fortuny, Plutona, Plutosa, Tyche) oraz symbol bogactwa i dostatku;


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
written_rep: równik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evenaar | equator
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
written_rep: równik niebieski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemelevenaar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równikowy__przymiotnik__1
written_rep: równikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: equatoriaal
sense_list:
(geografia, geograficzny) charakterystyczny dla obszarów znajdujących się w pobliżu równika ziemskiego | (geografia, geograficzny) dotyczący równika, związany z równikiem


lexentry: pol/równina_aluwialna__rzeczownik__1
written_rep: równina aluwialna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alluviale vlakte
sense_list:
(geografia, geograficzny) równina ukształtowana w wyniku działalności rzecznej i zbudowana z osadów rzecznych;


lexentry: pol/równoległościan__rzeczownik__1
written_rep: równoległościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parallellepipedum
sense_list:
(geometria) wielościan o trzech parach równoległych przeciwległych ścian (zbudowany z sześciu równoległoboków);


lexentry: pol/równoleżnik__rzeczownik__1
written_rep: równoleżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breedtecirkel
sense_list:
(geografia, geograficzny) umowny okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi;


lexentry: pol/równonoc__rzeczownik__1
written_rep: równonoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equinox
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment przejścia Słońca przez punkt, w którym ekliptyka przecina równik niebieski; długość dnia i nocy jest wówczas jednakowa;


lexentry: pol/równouprawnienie__rzeczownik__1
written_rep: równouprawnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelijkberechtiging
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) równość wobec prawa, możliwość korzystania z jednakowych praw


lexentry: pol/równość__rzeczownik__1
written_rep: równość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelijkheid
sense_list:
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) | cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)


lexentry: pol/róża_herbaciana__rzeczownik__1
written_rep: róża herbaciana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theeroos
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana róży zazwyczaj o bladożółtych kwiatach, wydzielających zapach podobny do zapachu herbaty


lexentry: pol/róża_wiatrów__rzeczownik__1
written_rep: róża wiatrów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: windroos
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) graficzne przedstawienie kierunków świata na mapach (głównie morskich)


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
written_rep: różaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rozenkrans
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) cykl modlitw odmawianych w określonej kolejności;


lexentry: pol/różdżka__rzeczownik__1
written_rep: różdżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toverstaf
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) podłużny, drewniany przedmiot służący w baśniach i legendach do „rzucania czarów”; również rekwizyt iluzjonisty


lexentry: pol/rącznik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: rącznik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ricinus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ricinus communis L., roślina z rodziny wilczomleczowatych pochodząca z Afryki;


lexentry: pol/ręcznie__przysłówek__1
written_rep: ręcznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: handmatig
sense_list:
o wykonywaniu jakiejś pracy, czynności przez człowieka: bez użycia maszyn, automatów; czasem bez użycia narzędzi; za pomocą własnych sił


lexentry: pol/ręcznik_papierowy__rzeczownik__1
written_rep: ręcznik papierowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keukenrol
sense_list:
kawałek grubego, łatwo wchłaniającego wodę papieru używany m.in. do osuszania rąk lub wycierania cieczy;


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
written_rep: ręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hand
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;


lexentry: pol/ręka_rękę_myje__fraza_zdaniowa__1
written_rep: ręka rękę myje
min_sense_num: 01
trans_list: de ene hand wast de andere
sense_list:
sytuacja, w której osoby z jednego środowiska wzajemnie chronią swoje interesy, niekoniecznie w sposób uczciwy


lexentry: pol/rękoczyn_Heimlicha__rzeczownik__1
written_rep: rękoczyn Heimlicha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heimlichmanoeuvre
sense_list:
(medycyna, medyczny) energiczne uciśnięcie przepony dławiącej się osoby w celu usunięcia obcego ciała z jej tchawicy;


lexentry: pol/sabotaż__rzeczownik__1
written_rep: sabotaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabotage
sense_list:
umyślne niewypełnienie albo wypełnianie wadliwie swoich obowiązków w zamiarze wywołania dezorganizacji, strat i szkód; niewypełnienie danego zadania;


lexentry: pol/sacharoza__rzeczownik__1
written_rep: sacharoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacharose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z cząsteczek glukozy i fruktozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/saduceusz__rzeczownik__1
written_rep: saduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sadducees
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa zawiązanego wokół arystokracji kapłańskiej i rodowej starożytnego Izraela istniejącego między II w. p.n.e. a I w. n.e. przeciwstawiającego się faryzeuszom, uznającego Torę pisaną za jedyne źródło objawienia i odrzucającego tradycję ustną;


lexentry: pol/sadysta__rzeczownik__1
written_rep: sadysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadist
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek lubujący się w zadawaniu innym cierpień lub oglądaniu czyjegoś cierpienia


lexentry: pol/sadystyczny__przymiotnik__1
written_rep: sadystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sadistisch
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) przejawiający skłonność do sadyzmu w sferze erotyki | cechujący się sadyzmem, okrucieństwem


lexentry: pol/sadyzm__rzeczownik__1
written_rep: sadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sadisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie seksualne polegające na doznawaniu podniecenia i zadowolenia seksualnego poprzez zadawanie bólu i upokorzenie partnera;


lexentry: pol/sadzić__czasownik__1
written_rep: sadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: planten | poten
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) umieszczać w ziemi bulwę lub sadzonkę tak, żeby przyjęła się i rosła


lexentry: pol/sadzonka__rzeczownik__1
written_rep: sadzonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serie
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) wyhodowana w szklarni lub inspekcie młoda roślina przeznaczona do wysadzenia do gruntu


lexentry: pol/sakmar__rzeczownik__1
written_rep: sakmar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakmarien
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 294,6 – 284,4 milionów lat temu;


lexentry: pol/sakrament__rzeczownik__1
written_rep: sakrament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacrament
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie obrzęd religijny uważany za znak lub sposób przekazania łaski Bożej;


lexentry: pol/sakramentarz__rzeczownik__1
written_rep: sakramentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacramentarium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawna księga liturgiczna w użyciu przed powstaniem mszału;


lexentry: pol/sala_gimnastyczna__rzeczownik__1
written_rep: sala gimnastyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gymnastiekzaal
sense_list:
(sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) przestronne pomieszczenie wykorzystywane do ćwiczeń fizycznych, gier, itp.;


lexentry: pol/salamandra_plamista__rzeczownik__1
written_rep: salamandra plamista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuursalamander
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Salamandra salamandra Linnaeus, jaszczurka o krępym ciele i czarnym ubarwieniu z żółtymi plamami, z wilgotną i błyszczącą skórą;


lexentry: pol/salami__rzeczownik__1
written_rep: salami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salami
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) oryginalnie włoska, sucha, wędzona kiełbasa, początkowo wytwarzana z mięsa oślego, później także wieprzowego i wołowego;


lexentry: pol/salceson__rzeczownik__1
written_rep: salceson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoofdkaas
sense_list:
(spożywczy) rodzaj auszpiku lub gotowanej wędliny produkowanej z głowizny, podrobów i nóżek zawiniętych w żołądek lub pęcherz;


lexentry: pol/saldo__rzeczownik__1
written_rep: saldo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balans
sense_list:
(księgowość) suma wszystkich przychodów (strona „Ma”) pomniejszona o sumę wszystkich wydatków i strat (strona „Winien”) w danym okresie;


lexentry: pol/salina__rzeczownik__1
written_rep: salina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoutpan
sense_list:
zakład przemysłowy produkujący sól poprzez odparowanie wody z solanki pochodzącej z mórz lub słonych jezior ewentualnie podziemnych złóż lub źródeł mineralnych;


lexentry: pol/saling__rzeczownik__1
written_rep: saling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaling
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pozioma rozpórka umocowana do masztu na pewnej wysokości, przeciwdziałająca wyginaniu się masztu pod wpływem naprężeń;


lexentry: pol/salsefia__rzeczownik__1
written_rep: salsefia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schorseneer
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Tragopogon porrifolius, jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny astrowatych, o żółtawobiałych korzeniach, uprawiana w całej Europie; | jadalny korzeń salsefii (1.1)


lexentry: pol/samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaritaan
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) człowiek pełen miłosierdzia, śpieszący z pomocą chorym i potrzebującym


lexentry: pol/samobieżny__przymiotnik__1
written_rep: samobieżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zelfrijdend
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (o maszynach (i tym podobne, i temu podobne)) taki, który się porusza samodzielnie, za pomocą własnego silnika


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
written_rep: samochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auto | wagen
sense_list:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samochód_osobowy__rzeczownik__1
written_rep: samochód osobowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toerisme
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, silnikowy, o dopuszczalnej całkowitej masie do 3500 kg, zdolny do przewożenia do dziewięciu osób i niewielkiego bagażu;


lexentry: pol/samogwałt__rzeczownik__1
written_rep: samogwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masturbatie
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zaspokajanie popędu płciowego poprzez stymulację własnych narządów płciowych


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
written_rep: samogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klinker | klinkerklank
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
written_rep: samolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vliegtuig
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samorzutny__przymiotnik__1
written_rep: samorzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: spontaan
sense_list:
(medycyna, medyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) zachodzący bez zewnętrznej przyczyny


lexentry: pol/samorząd__rzeczownik__1
written_rep: samorząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemeenschap
sense_list:
(administracja) samodzielne i niezależne wykonywanie pewnych funkcji o charakterze administracyjnym przez określony organizm społeczny


lexentry: pol/samosa__rzeczownik__1
written_rep: samosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samosa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna potrawa indyjska, trójkątny pierożek smażony na głębokim oleju;


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
written_rep: samowar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samowar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka;


lexentry: pol/samowiedza__rzeczownik__1
written_rep: samowiedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelfkennis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wiedza zdobyta podczas nabywania doświadzeń i poznawania samego siebie;


lexentry: pol/samowyzwalacz__rzeczownik__1
written_rep: samowyzwalacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelfontspanner
sense_list:
(fotografia) mechanizm lub funkcjonalność oprogramowania aparatu fotograficznego pozwalająca na wyzwolenie spustu samoczynnie po określonym czasie;


lexentry: pol/samożywny__przymiotnik__1
written_rep: samożywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autotroof
sense_list:
(biologia, biologiczny) odżywiający się prostymi związkami mineralnymi, tj. dwutlenkiem węgla i wodą, przy wykorzystaniu energii pobieranej ze środowiska;


lexentry: pol/samum__rzeczownik__1
written_rep: samum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samoem
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtowny, suchy i gorący południowy wiatr wiejący na pustyniach Afryki Północnej i Półwyspu Arabskiego oraz w ich sąsiedztwie;


lexentry: pol/sandacz__rzeczownik__1
written_rep: sandacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snoekbaars | zander
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sander lucioperca, duża, hodowlana ryba drapieżna zamieszkująca zlewiska mórz europejskich;


lexentry: pol/sandał__rzeczownik__1
written_rep: sandał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandaal
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemieni, które utrzymują go na stopie;


lexentry: pol/sandałowiec__rzeczownik__1
written_rep: sandałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandelhout
sense_list:
(botanika, botaniczny) Santalum, wiecznie zielone drzewo z rodziny sandałowcowatych, występujące od Malezji po Australię i Hawaje


lexentry: pol/sandhi__rzeczownik__1
written_rep: sandhi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandhi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiany zachodzące w głoskach (upodobnienia) na granicach morfemów (wewnętrzne) lub wyrazów (zewnętrzne);


lexentry: pol/saneczkarstwo__rzeczownik__1
written_rep: saneczkarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodelen
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina zaliczana do sportów zimowych, polegająca na zjeżdżaniu sankami z toru sztucznego lub naturalnego;


lexentry: pol/sangria__rzeczownik__1
written_rep: sangria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangria
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny hiszpański chłodny napój o krwistoczerwonej barwie, przygotowywany z wina i owoców wzmacnianych mocniejszym alkoholem;


lexentry: pol/sanitariusz__rzeczownik__1
written_rep: sanitariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verpleeghulp
sense_list:
(medycyna, medyczny) pracownik medyczny sprawujący czynności pomocnicze podczas opieki nad chorymi; | (wojskowość, wojskowy) żołnierz, którego zadaniem jest udzielanie pierwszej pomocy rannym żołnierzom podczas działań wojennych


lexentry: pol/sankcja__rzeczownik__1
written_rep: sankcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanctie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określona normą prawną konsekwencja naruszenia prawa


lexentry: pol/sankcjonować__czasownik__1
written_rep: sankcjonować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bekrachtiging
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) autorytatywnie zatwierdzać, nadawać moc prawną lub urzędową


lexentry: pol/sanki__rzeczownik__1
written_rep: sanki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slee
sense_list:
małe sanie do zaprzęgu | (sport, sportowy) niewielki pojazd do sportowego lub rekreacyjnego zjeżdżania z góry po śniegu


lexentry: pol/sanktuarium__rzeczownik__1
written_rep: sanktuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heiligdom
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce szczególnie ważne, bogate w pewien walor | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) otoczony czcią obiekt religijny będący miejscem przechowywania świętych przedmiotów lub relikwii oraz sprawowania kultu;


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
written_rep: sanskryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sanskriet
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/saper__rzeczownik__1
written_rep: saper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sappeur
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub funkcjonariusz zajmujący się materiałami wybuchowymi i ich rozbrajaniem, a także robotami inżynieryjnymi;


lexentry: pol/saprofit__rzeczownik__1
written_rep: saprofit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saprofyt
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (dawniej, dawny) organizm niezwierzęcy odżywiający się martwą materią organiczną | (ekologia, ekologiczny) roślina odżywiająca się martwą materią organiczną (dzięki mikoryzie)


lexentry: pol/sardela__rzeczownik__1
written_rep: sardela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansjovis
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Engraulis, mała ryba morska żyjąca w ławicach poławiana w celach spożywczych;


lexentry: pol/sardynka__rzeczownik__1
written_rep: sardynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sardien | sardine
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) wspólna nazwa dla małych ryb morskich poławianych w celach spożywczych;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satelliet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: księżyc, naturalny satelita; ciało niebieskie krążące wokół planety, planety karłowatej, planetoidy itp.; | (fizyka, fizyczny) każde ciało o względnie małej masie, krążące wokół innego, większego;


lexentry: pol/satelita__rzeczownik__1
written_rep: satelita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satelliet | satellietstaat
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) inaczej: sztuczny satelita; sztuczny obiekt umieszczony na orbicie ciała niebieskiego;


lexentry: pol/satyr__rzeczownik__1
written_rep: satyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sater
sense_list:
(mitologia grecka) grecki bożek płodności o koźlich nogach; | (przenośnie, przenośnia) rozpustny mężczyzna


lexentry: pol/satyra__rzeczownik__1
written_rep: satyra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satire
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki, tekst publicystyczny albo inna wypowiedź artystyczna, która ośmiesza i piętnuje przedstawione w utworze zjawiska, obyczaje, politykę, osoby, stosunki społeczne itp.;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
written_rep: sauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauna
sense_list:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sawanna__rzeczownik__1
written_rep: sawanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savanne
sense_list:
(geografia, geograficzny) forma zbiorowiska roślinności trawiastej z z rzadka rosnącymi drzewami i krzewami;


lexentry: pol/sałata__rzeczownik__1
written_rep: sałata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sla
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych; | warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo


lexentry: pol/sałatka_Cezar__rzeczownik__1
written_rep: sałatka Cezar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caesarsalade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka, której głównymi składnikami są sałata rzymska, grzanki i parmezan, a często także grillowany kurczak;


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/sałatka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: sałatka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aardappelsalade
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka przyrządzana w wielu wariantach, której głównym składnikiem są ugotowane, pokrojone ziemniaki i majonez;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scène
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) publiczna awantura, kłótnia | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) krótki fragment sztuki teatralnej lub filmu, dotyczący określonej sytuacji;


lexentry: pol/scena__rzeczownik__1
written_rep: scena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toneel
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przestrzeń w sali teatralnej przeznaczona do wystawiania utworów;


lexentry: pol/scenariusz__rzeczownik__1
written_rep: scenariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scenario
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) materiał literacki będący podstawą fabuły filmu, przedstawienia teatralnego, programu telewizyjnego itp.;


lexentry: pol/scenarzysta__rzeczownik__1
written_rep: scenarzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scenarioschrijver
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba pisząca scenariusze filmowe, telewizyjne lub radiowe;


lexentry: pol/sceniczny__przymiotnik__1
written_rep: sceniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trap
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący sceny lub teatru


lexentry: pol/sceptycyzm__rzeczownik__1
written_rep: sceptycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scepticisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny odrzucający możliwość uzyskania wiarygodnej i ostatecznie uzasadnionej wiedzy;


lexentry: pol/schistosomatoza__rzeczownik__1
written_rep: schistosomatoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schistosomiasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba pasożytnicza występująca w Afryce, obok malarii najpoważniejszy w skali światowej parazytologiczny problem zdrowotny;


lexentry: pol/schizma__rzeczownik__1
written_rep: schizma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schisma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) formalny rozdział między wyznawcami jednej religii;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
written_rep: schizofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schizofrenie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schludny__przymiotnik__1
written_rep: schludny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: net
sense_list:
taki, który dba o czystość i porządek | taki, który utrzymywany jest w czystości, porządku lub ładzie


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
written_rep: schody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trap
sense_list:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/scholastyka__rzeczownik__1
written_rep: scholastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scholastiek
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) nauka uprawiana na średniowiecznych uniwersytetach;


lexentry: pol/schowek__rzeczownik__1
written_rep: schowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klembord
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamięć zarządzana przez system operacyjny, która umożliwia kopiowanie i wklejanie danych w programie albo między programami


lexentry: pol/schronisko__rzeczownik__1
written_rep: schronisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toevluchtsoord
sense_list:
budynek zapewniający miejsce odpoczynku, schronienia, bazę noclegową i gastronomiczną; | placówka przeznaczona dla porzuconych zwierząt domowych;


lexentry: pol/scjentologia__rzeczownik__1
written_rep: scjentologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scientology
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna Kościoła scjentologicznego, ruchu religijnego założonego w 1951 r. w USA jako alternatywa dla psychologii;


lexentry: pol/scjentyzm__rzeczownik__1
written_rep: scjentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sciëntisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny uznający jedynie nauki przyrodnicze i eksperymentalne za zdolne do poznania i opisania rzeczywistości;


lexentry: pol/scypuł__rzeczownik__1
written_rep: scypuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluweel
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) meszkowaty naskórek, którym pokryte jest poroże jeleniowatych podczas wyrastania;


lexentry: pol/secesja__rzeczownik__1
written_rep: secesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afscheiding
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oddzielenie się, wyodrębnienie się nowej frakcji politycznej, nowego bytu państwowego; | (sztuka) (historia, historyczny, historycznie) jeden ze stylów w sztuce i kulturze przełomu XIX i XX wieku, przybierający wiele form, a będący wyrazem odejścia od tradycyjnych i akademickich kanonów artystycznych, charakteryzujący się zamiłowaniem do stylizacji, swobodnej kompozycji, giętkich i płynnych linii i asymetrii;


lexentry: pol/secesjonizm__rzeczownik__1
written_rep: secesjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secessionisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa polegająca na dążeniu do oddzielenia się danego regionu od reszty kraju w celu utworzenia samodzielnego państwa


lexentry: pol/sedymentacja__rzeczownik__1
written_rep: sedymentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedimentatie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) osadzanie się na dnie naczynia cząstek ciała stałego rozproszonego w cieczy | (geologia, geologiczny) opadanie materiału mineralnego lub szczątków organicznych prowadzące do powstania osadów


lexentry: pol/segregacja_rasowa__rzeczownik__1
written_rep: segregacja rasowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rassenscheiding | rassensegregatie
sense_list:
sformalizowana, zinstytucjonalizowana forma dyskryminacji oparta na kryterium rasy, polegająca na oddzieleniu jednej rasy od drugiej


lexentry: pol/sejsmograf__rzeczownik__1
written_rep: sejsmograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seismograaf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) urządzenie zapisujące parametry drgań skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/sejsmostetoskop__rzeczownik__1
written_rep: sejsmostetoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stethoscoop
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) przyrząd w formie słuchawek stosowany do podsłuchiwania i lokalizowania podziemnych prac minerskich prowadzonych przez nieprzyjaciela


lexentry: pol/sekciarski__przymiotnik__1
written_rep: sekciarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sektarisch
sense_list:
dotyczący sekt religijnych | zasklepiający się w obrębie wąskiej grupy, najczęściej politycznej lub ideologicznej


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afdeling
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element składowy, część urządzenia mająca określony zakres działania | (wojskowość, wojskowy) część plutonu | dział urzędu, organizacji, towarzystwa, związku itp.


lexentry: pol/sekcja__rzeczownik__1
written_rep: sekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autopsie
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny zgonu lub w celach naukowo-badawczych


lexentry: pol/sekcja_zwłok__rzeczownik__1
written_rep: sekcja zwłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: (een) autopsie uitvoeren
sense_list:
(medycyna, medyczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie pośmiertne osoby zmarłej;


lexentry: pol/sekretariat__rzeczownik__1
written_rep: sekretariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kabinet
sense_list:
dział danej instytucji, firmy bądź organizacji, który zajmuje się obsługą bieżących spraw, zwłaszcza w kontakcie z interesantami;


lexentry: pol/sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secretaresse
sense_list:
kobieta zajmująca się pomocą organizacyjną w pracy kierownika, dyrektora, prowadzeniem korespondencji, przyjmowaniem interesantów


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__1
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secretaris
sense_list:
pracownik, który załatwia sprawy związane z działalnością firmy, instytucji lub osoby | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba pełniąca kierowniczą funkcję w partii komunistycznej


lexentry: pol/sekretarz__rzeczownik__2
written_rep: sekretarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: secretaresse
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sagittarius serpentarius, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny sekretarzy;


lexentry: pol/seks__rzeczownik__1
written_rep: seks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geslachtsgemeenschap
sense_list:
ogół spraw i czynności związanych z zaspokajaniem popędu płciowego; | seksapil, atrakcyjność seksualna


lexentry: pol/seks_oralny__rzeczownik__1
written_rep: seks oralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orale seks
sense_list:
zbliżenie seksualne opierające się na pieszczeniu narządów płciowych i innych stref erogennych partnerki lub partnera językiem i ustami


lexentry: pol/seksbomba__rzeczownik__1
written_rep: seksbomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexbom
sense_list:
(potocznie, potoczny) bardzo atrakcyjna fizycznie kobieta, o silnie działającej na zmysły, prowokującej urodzie;


lexentry: pol/seksta__rzeczownik__1
written_rep: seksta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sext
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dźwiękami równa ośmiu lub dziewięciu półtonom;


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
written_rep: sekstant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekstant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekstet__rzeczownik__1
written_rep: sekstet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sextet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na sześć instrumentów lub sześć głosów; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół sześciu muzyków lub śpiewaków;


lexentry: pol/seksturystyka__rzeczownik__1
written_rep: seksturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekstoerisme
sense_list:
turystyka, której celem jest wchodzenie w niezobowiązujące relacje seksualne z przedstawicielami danej społeczności lokalnej


lexentry: pol/seksualizacja__rzeczownik__1
written_rep: seksualizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksualisering
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) proces, w wyniku którego wartościowanie kogoś jest dokonywane z punktu widzenia atrakcyjności seksualnej


lexentry: pol/seksualność__rzeczownik__1
written_rep: seksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksualiteit | sexualiteit
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) wrodzona, naturalna funkcja organizmu, zawierająca w sobie seks, orientację seksualną, identyfikację płciową i jej rolę, reprodukcję, pożądanie, erotyzm oraz intymność;


lexentry: pol/seksuolog__rzeczownik__1
written_rep: seksuolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seksuologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem zaburzeń seksualnych


lexentry: pol/sekularyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sekularyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secularisatie
sense_list:
(kościelny) przejście osoby duchownej do stanu świeckiego | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie majątków spod władzy kościelnej pod władzę świecką


lexentry: pol/sekunda__rzeczownik__1
written_rep: sekunda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seconde
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/3600 stopnia; | (potocznie, potoczny) krótka chwila


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
written_rep: sekundant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secondant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sekwencja__rzeczownik__1
written_rep: sekwencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reeks
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) jednostka kompozycyjna filmu lub przedstawienia, stanowiąca zamknięty fragment akcji | (książkowy) występowanie czegoś jedno po drugim


lexentry: pol/sekwoja__rzeczownik__1
written_rep: sekwoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sequoia | reuzenpijnboom
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoia, monotypowy rodzaj olbrzymich i długowiecznych drzew z rodziny cyprysowatych, występujących w górach Ameryki Północnej;


lexentry: pol/semafor__rzeczownik__1
written_rep: semafor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semafoor
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie sygnalizacyjne przy torze kolejowym w postaci słupa z poprzecznym ramieniem i światłami;


lexentry: pol/semaglutyd__rzeczownik__1
written_rep: semaglutyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semaglutide
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny z grupy analogów peptydów, lek stosowany w terapii cukrzycy typu 2 i otyłości;


lexentry: pol/semantyczny__przymiotnik__1
written_rep: semantyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: semantisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany ze znaczeniem wyrażeń językowych | (informatyka, informatyczny) związany ze znaczeniem instrukcji, wyrażeń języka programowania


lexentry: pol/seminarium__rzeczownik__1
written_rep: seminarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seminarie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (studencki) dom formacyjny, w którym przygotowują się kandydaci na duchownych | (studencki) (edukacja, edukacyjny) zajęcia dydaktyczne dla studentów uczelni niepolitechnicznych


lexentry: pol/seminarium_duchowne__rzeczownik__1
written_rep: seminarium duchowne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seminarie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakład naukowo-wychowawczy przygotowujący kandydatów na duchownych;


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: droom
sense_list:
doświadczenie przeżywane w trakcie snu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) fantazja, marzenie, wizja, coś, co wydaje się nierzeczywiste


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slaap
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/sen_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: sen zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winterslaap
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) u zwierząt spowolnienie procesów życiowych w okresie zimy;


lexentry: pol/senat__rzeczownik__1
written_rep: senat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senaat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;


lexentry: pol/seniorat__rzeczownik__1
written_rep: seniorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anciënniteit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczna zasada dziedziczenia polegająca na odziedziczeniu tytułu i władzy przez najstarszego przedstawiciela rodu;


lexentry: pol/sentencja__rzeczownik__1
written_rep: sentencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oordeel
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) najważniejsza część wyroku lub decyzji administracyjnej, zawierająca rozstrzygnięcie sprawy


lexentry: pol/separacja__rzeczownik__1
written_rep: separacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vervreemding
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozłączenie małżonków bez ich prawa wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/separatysta__rzeczownik__1
written_rep: separatysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik separatyzmu; osoba dążaca do oddzielenia się, wyodrębnienia się z jakiejś grupy


lexentry: pol/separatystyczny__przymiotnik__1
written_rep: separatystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: separatistisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z separatyzmem lub/i separatystami; właściwy separatyzmowi


lexentry: pol/separatyzm__rzeczownik__1
written_rep: separatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: separatisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;


lexentry: pol/separować__czasownik__1
written_rep: separować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scheiden
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uchylać wspólnotę małżeństwa wraz z zablokowaniem możliwości wstępowania w nowy związek małżeński


lexentry: pol/seppuku__rzeczownik__1
written_rep: seppuku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seppuku
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tradycyjny japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem lub sztyletem wnętrzności


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
written_rep: ser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaas
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serbski__rzeczownik__1
written_rep: serbski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Servisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Serbii i BiH;


lexentry: pol/serbsko-chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: serbsko-chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Servo-Kroatisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język południowosłowiański, używany w Serbii, Czarnogórze, Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
written_rep: serce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hart
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejsce, gdzie są czyjeś uczucia, często miłości | (przenośnie, przenośnia) centrum, najważniejsza część czegoś | przedmiot przypominający serce (1.1) będący symbolem miłości | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) współczucie, pozytywne cechy wobec innych, ludzi i zwierząt | (przenośnie, przenośnia) zapał, chęć robienia czegoś jak najlepiej


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
written_rep: serdeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hartelijk
sense_list:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/serduszkować__czasownik__2
written_rep: serduszkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hart
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczać lub reagować na komentarz, post, wiadomość, zdjęcie, itd. symbolem serduszka (❤), wyrażając w ten sposób aprobatę


lexentry: pol/serenada__rzeczownik__1
written_rep: serenada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serenade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pieśń śpiewana pod oknem ukochanej | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o charakterze lirycznym;


lexentry: pol/serfować__czasownik__1
written_rep: serfować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: surfen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przeglądać strony internetowe | (sport, sportowy) pływać na desce surfingowej


lexentry: pol/serologia__rzeczownik__1
written_rep: serologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina nauk medycznych, część immunologii, zajmująca się interakcją pomiędzy antygenami i przeciwciałami;


lexentry: pol/serotonina__rzeczownik__1
written_rep: serotonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serotonine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik regulujący ciśnienie krwi i działanie ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/serum__rzeczownik__1
written_rep: serum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serum
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (fryzyjski) skoncentrowany preparat kosmetyczny lub leczniczo-kosmetyczny o lekkiej konsystencji | (rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odwirowane osocze krwi; płynna część krwi pozbawiona włóknika, która w przeciwieństwie do osocza, nie krzepnie


lexentry: pol/serwal_sawannowy__rzeczownik__1
written_rep: serwal sawannowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serval
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leptailurus serval Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce, na południe od Sahary; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku serwal sawannowy (1.1)


lexentry: pol/serwilizm__rzeczownik__1
written_rep: serwilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serviliteit
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) postawa bezkrytycznego i dobrowolnego podporządkowania się jakiejś władzy, zwierzchności;


lexentry: pol/serwis__rzeczownik__1
written_rep: serwis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: service
sense_list:
obsługa w zakresie napraw i konserwacji czegoś | (sport, sportowy) odbicie piłki na pole przeciwnika w momencie rozpoczęcia lub wznowienia gry (w siatkówce, tenisie, badmintonie, ping-pongu itp.)


lexentry: pol/sesja__rzeczownik__1
written_rep: sesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sessie
sense_list:
(fotografia) spotkanie przeznaczone na robienie serii zdjęć | posiedzenie poświęcone określonej sprawie | powtarzający się cyklicznie okres, w którym odbywają się posiedzenia, obrady, itp.


lexentry: pol/sesterc__rzeczownik__1
written_rep: sesterc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sestertie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) ważna rzymska moneta rozmienna i obrachunkowa, czwarta część denara;


lexentry: pol/set__rzeczownik__1
written_rep: set
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: set
sense_list:
(sport, sportowy) partia gry w siatkówkę, siatkówkę plażową, tenisa | gra karciana polegająca na znajdywaniu trójek kart


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seizoen
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) zbiór odcinków serialu telewizyjnego zazwyczaj emitowanych w ciągu jednego roku lub półrocza


lexentry: pol/sfinks__rzeczownik__1
written_rep: sfinks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sfinx
sense_list:
(sztuka) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie: przedstawienie lwa z ludzką głową lub głową innego zwierzęcia;


lexentry: pol/shoarma__rzeczownik__1
written_rep: shoarma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shoarma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bliskowschodnia potrawa, której podstawą są okrawki pieczonego na pionowych rusztach mięsa, serwowane na talerzu lub zawinięte w pieczywo;


lexentry: pol/shopping__rzeczownik__1
written_rep: shopping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boodschappen doen
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (handel, handlowy) chodzenie na zakupy w celach rekreacyjnych, robienie zakupów w wielu sklepach, najczęściej w dużych centrach handlowych


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
written_rep: siatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: net
sense_list:
(matematyka, matematyczny) figura powstała z rozłożenia ścian bryły na płaszczyźnie | (sport, sportowy) w piłce nożnej, ręcznej, wodnej i w hokeju: osłona boków i tyłu bramki | (sport, sportowy) w siatkówce, tenisie, badmintonie: naciągnięta plecionka sznurowa, rozdzielająca boisko na dwie części


lexentry: pol/siatka__rzeczownik__1
written_rep: siatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: netwerk
sense_list:
rodzaj ażurowej plecionki ze sznurka, drutu, nici | układ krzyżujących się ze sobą linii, np. ulic lub przewodów | zorganizowana grupa ludzi prowadzących tajną działalność


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
written_rep: siatkówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volleybal
sense_list:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siebie__zaimek__1
written_rep: siebie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: jijzelf
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi biernikiem i dopełniaczem


lexentry: pol/siedem_grzechów_głównych__rzeczownik__1
written_rep: siedem grzechów głównych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeven hoofdzonden | hoofdzonde
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lista ciężkich grzechów Kościoła katolickiego;


lexentry: pol/siedemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 70 | nazwa liczby 70


lexentry: pol/siedemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vierenzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 74 | nazwa liczby 74


lexentry: pol/siedemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tweeënzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 72 | nazwa liczby 72


lexentry: pol/siedemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: negenenzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 79 | nazwa liczby 79


lexentry: pol/siedemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eenenzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 71 | nazwa liczby 71


lexentry: pol/siedemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vijfenzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 75 | nazwa liczby 75


lexentry: pol/siedemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zesenzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 76 | nazwa liczby 76


lexentry: pol/siedemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: siedemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drieënzeventig
sense_list:
całość składająca się z siedemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 73 | nazwa liczby 73


lexentry: pol/siedlisko__rzeczownik__1
written_rep: siedlisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habitat
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) całokształt warunków przyrodniczych stanowiących miejsce życia określonych organizmów;


lexentry: pol/siedzieć__czasownik__1
written_rep: siedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zitten
sense_list:
spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach | (potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności | (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu


lexentry: pol/sieja__rzeczownik__1
written_rep: sieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grote marene
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Coregonus, srebrzysta, przybrzeżna ryba bałtycka żyjąca również w niektórych jeziorach;


lexentry: pol/siekacz__rzeczownik__1
written_rep: siekacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snijtand
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) przedni ząb służący do odgryzania kęsów pokarmu


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
written_rep: siekiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bijl | hakbijl
sense_list:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/siemię_lniane__rzeczownik__1
written_rep: siemię lniane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lijnzaad
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) nasiona lnu zwyczajnego


lexentry: pol/sierp__rzeczownik__1
written_rep: sierp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sikkel | zichel
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ręczne narzędzie rolnicze składające się z krótkiego półkoliście zakrzywionego ostrza osadzonego w drewnianym stylisku, służące do żęcia zbóż, traw itp.;


lexentry: pol/sierpówka__rzeczownik__1
written_rep: sierpówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkse tortel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia decaocto Frivaldszky, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
written_rep: sierżant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sergeant
sense_list:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/siewka_złota__rzeczownik__1
written_rep: siewka złota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goudplevier
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pluvialis apricaria Linnaeus, gatunek średniej wielkości ptaka występującego w północno-zachodniej Eurazji;


lexentry: pol/sieć__rzeczownik__1
written_rep: sieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: net
sense_list:
siatka z linek, służąca do połowu ryb lub małych zwierząt; ; | grupa instytucji, przedsiębiorstw, sklepów itp. pełniących tę samą funkcję


lexentry: pol/sieć_neuronowa__rzeczownik__1
written_rep: sieć neuronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuraal netwerk
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) grupa neuronów realizujących jakieś zadanie | (informatyka, informatyczny) system złożony ze sztucznych elementów zwanych neuronami, motywowany budową biologicznego układu nerwowego i stanowiący podstawę sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/sigma__rzeczownik__2
written_rep: sigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sigma
sense_list:
(slangowo) odnoszący sukcesy inteligentny indywidualista, samowystarczalny i odrzucający hierarchię społeczną


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
written_rep: sikora bogatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koolmees
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/sikora_modra__rzeczownik__1
written_rep: sikora modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimpelmees
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanistes caeruleu, Parus caeruleus, niewielki ptak z rodziny sikor, zamieszkujący część Europy, Azję Mniejszą, Iran i północną Afrykę; w Polsce pod ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/silikon__rzeczownik__1
written_rep: silikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silicone
sense_list:
(chemia, chemiczny) niepalny, syntetyczny związek polimerowy zawierający połączone atomy krzemu i węgla (w postaci grup alkilowych lub arylowych), cechujący się odpornością chemiczną, termiczną i na promieniowanie UV;


lexentry: pol/silnia__rzeczownik__1
written_rep: silnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faculteit
sense_list:
(matematyka, matematyczny) iloczyn wszystkich dodatnich liczb naturalnych nie większych niż n oraz 1 dla liczby zero;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
written_rep: silnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/silnik_turbośmigłowy__rzeczownik__1
written_rep: silnik turbośmigłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turboprop
sense_list:
(mechanika) (lotnictwo, lotniczy) rodzaj napędu statku powietrznego (samolotu, śmigłowca), wykorzystujący turbinę gazową do poruszania zewnętrznego śmigła napędowego


lexentry: pol/silos__rzeczownik__1
written_rep: silos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zbiornik do przechowywania materiałów sypkich, np. ziarna, materiałów budowlanych; | (wojskowość, wojskowy) podziemna komora startowa rakiet balistycznych;


lexentry: pol/singel__rzeczownik__2
written_rep: singel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: vrijgezel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótkie wydawnictwo muzyczne zawierające jeden lub więcej utworów zazwyczaj zapowiadające i promujące album; | (sport, sportowy) gra pojedyncza w tenisie lub badmintonie


lexentry: pol/singleton__rzeczownik__1
written_rep: singleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloot
sense_list:
(informatyka, informatyczny) klasa posiadająca tylko jeden egzemplarz obiektu | (termin karciany) pojedyncza karta w kolorze, singel


lexentry: pol/sinus__rzeczownik__1
written_rep: sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zuster | zus
sense_list:
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki | zakonnica | (podniośle) kobieta bliska komuś pod względem wiary, poglądów, pochodzenia itp.


lexentry: pol/sipaj__rzeczownik__1
written_rep: sipaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sepoy
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz indyjski w XVIII-wiecznej armii francuskiej lub brytyjskiej w Indiach;


lexentry: pol/sistrum__rzeczownik__1
written_rep: sistrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny obrzędowy instrument muzyczny związany z kultem bogini Izydy;


lexentry: pol/się__zaimek__1
written_rep: się
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: zich | zichzelf
sense_list:
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków


lexentry: pol/sięgać__czasownik__1
written_rep: sięgać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rekken
sense_list:
o historii, opowieści: datować się, rozpoczynać się | próbować dostać się do czegoś, wyciągać rękę, żeby dotknąć czegoś


lexentry: pol/siła__rzeczownik__1
written_rep: siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kracht
sense_list:
energia, zdolność do wysiłku | (fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami; | zdolność oddziaływania, wywierania wpływu


lexentry: pol/siła_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: siła wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overmacht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdarzenie, którego nie można przewidzieć lub w żaden sposób mu zapobiec;


lexentry: pol/siłowanie_na_rękę__rzeczownik__1
written_rep: siłowanie na rękę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armworsteling
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy używając siły i techniki próbują, przy odpowiednich zasadach, przeciągnąć rękę przeciwnika w dół;


lexentry: pol/siłownia__rzeczownik__1
written_rep: siłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machinekamer
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pomieszczenie na statku, w którym znajdują się maszyny wytwarzające energię mechaniczną;


lexentry: pol/siły_powietrzne__rzeczownik__1
written_rep: siły powietrzne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luchtmacht
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siły zbrojne przeznaczone do odpierania agresji powietrznej przeciwnika lub prowadzenia ataku z powietrza;


lexentry: pol/skakać__czasownik__1
written_rep: skakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: springen
sense_list:
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)


lexentry: pol/skala__rzeczownik__1
written_rep: skala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; | (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu | (geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; | (książkowy) wielkość, zakres czegoś | (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu | (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; | (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru | zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)


lexentry: pol/skalar__rzeczownik__2
written_rep: skalar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: scalar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każda wielkość fizyczna wyrażona przez pojedynczą liczbę i mająca wymiar fizyczny; | (matematyka, matematyczny) w algebrze liniowej to element ustalonego ciała, nad którym zbudowany jest dowolny moduł;


lexentry: pol/skamieniałość__rzeczownik__1
written_rep: skamieniałość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fossiel
sense_list:
(geologia, geologiczny) zachowane w skale szczątki organizmu zwierzęcego lub roślinnego albo też utrwalony w skale ślad jego działalności życiowej;


lexentry: pol/skaner__rzeczownik__1
written_rep: skaner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scanner
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do przebiegowego odczytywania: obrazu, kodu kreskowego lub magnetycznego, fal radiowych itp. do formy elektronicznej;


lexentry: pol/skanować__czasownik__1
written_rep: skanować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: scannen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czytać wartości punkt po punkcie | wprowadzać do komputera dane za pomocą skanera


lexentry: pol/skarbonka__rzeczownik__1
written_rep: skarbonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spaarpot | spaarvarken
sense_list:
specjalny pojemnik z wąskim otworem, przeznaczony do zbierania drobnych pieniędzy, zwłaszcza przez dzieci;


lexentry: pol/skarga__rzeczownik__1
written_rep: skarga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klacht
sense_list:
wypowiedź, w której ktoś uskarża się na coś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) środek odwoławczy przysługujący stronom i innym uczestnikom postępowania przed określonym organem, zmierzający do zmiany lub uchylenia orzeczenia tego organu | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) środek prawny służący obywatelom i innym podmiotom w przypadku zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez organy administracji albo przez ich pracowników, naruszenia praworządności lub interesów skarżących, a także w razie przewlekłego lub biurokratycznego załatwiania spraw;


lexentry: pol/skarpa__rzeczownik__1
written_rep: skarpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoen
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) usypana wysoka zapora przeciwczołgowa; | spadzisty stok, stroma ściana wału, nasypu lub wykopu, np. koryta rzeki;


lexentry: pol/skarpetka__rzeczownik__1
written_rep: skarpetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sokje
sense_list:
(potocznie, potoczny) biała sierść na końcówkach łap niektórych zwierząt (najczęściej u psów i kotów)


lexentry: pol/skaryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: skaryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krassen
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (etnografia, etnograficzny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sztuka zdobienia ciała polegająca na nacinaniu, zadrapywaniu lub wypalaniu skóry tak, by w danym miejscu utworzyła się tkanka bliznowata;


lexentry: pol/skauting__rzeczownik__1
written_rep: skauting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scouting
sense_list:
(książkowy) system wychowania młodzieży oraz ruch młodzieżowy, zapoczątkowany w latach 1907–1908 przez Roberta Baden-Powella w Wielkiej Brytanii, ujęty w formę organizacji i rozpowszechniony w wielu krajach


lexentry: pol/skała__rzeczownik__1
written_rep: skała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rots | klip
sense_list:
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok


lexentry: pol/skała_osadowa__rzeczownik__1
written_rep: skała osadowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afzettingsgesteente
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała powstała w wyniku osadzania się cząstek mineralnych, okruchów innych skał lub szczątków organizmów w zbiornikach wodnych lub na powierzchni lądu, a następnie ich diagenezy


lexentry: pol/skałka__rzeczownik__1
written_rep: skałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keisteen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krzemień w dawnej broni palnej używany do krzesania ognia


lexentry: pol/skejt__rzeczownik__1
written_rep: skejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rolschaats
sense_list:
(slangowo) osoba uprawiająca sporty ekstremalne, zwykle członek subkultury osób jeżdżących na deskorolkach, rolkach, hulajnogach lub rowerach BMX, w zimie na snowboardzie, rzadziej B-boy tańczący breakdance


lexentry: pol/skeleton__rzeczownik__1
written_rep: skeleton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geraamte
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu | (sport, sportowy) jednoosobowe sanki sportowe, na których zawodnik leży na brzuchu;


lexentry: pol/skimmer__rzeczownik__1
written_rep: skimmer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaarbek
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie dokonujące nielegalnego skopiowania paska magnetycznego karty płatniczej


lexentry: pol/skinąć__czasownik__1
written_rep: skinąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: knikkebollen
sense_list:
uczynić ruch głową lub ręką na znak czegoś, zwłaszcza na znak zgody, przyzwolenia, powitania lub pożegnania;


lexentry: pol/sklep_kolonialny__rzeczownik__1
written_rep: sklep kolonialny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kruidenier
sense_list:
(dawniej, dawny) sklep zaopatrzony w towary spożywcze (jak kawa, herbata, ryż, przyprawy) sprowadzane z zamorskich krajów, głównie z kolonii


lexentry: pol/sklepienie__rzeczownik__1
written_rep: sklepienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewelf
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) łukowata konstrukcja architektoniczna, zamykająca od góry wewnętrzną przestrzeń budowli;


lexentry: pol/skobel__rzeczownik__1
written_rep: skobel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: windhaak
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zgięty pręt tworzący uszko, wbijany w drzwi, wieko skrzyni, w futrynę, na który zakłada się rodzaj listwy z płaskim otworem w celu zawieszenia kłódki lub założenia kołka


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__2
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: paard
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;


lexentry: pol/skojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: skojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: associatie
sense_list:
połączenie ze sobą wrażeń, wyobrażeń i innych zjawisk psychicznych w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych z nich powoduje uświadomienie sobie innych


lexentry: pol/skojarzyć__czasownik__1
written_rep: skojarzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: associëren
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) połączyć ze sobą wrażenia, wyobrażenia i inne zjawiska psychiczne w taki sposób, że pojawienie się w świadomości jednych powoduje uświadomienie sobie innych | spowodować połączenie kogoś, czegoś; powiązać, połączyć, zespolić


lexentry: pol/skok_o_tyczce__rzeczownik__1
written_rep: skok o tyczce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polsstokhoogspringen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik oddaje skok nad poprzeczką przy pomocy tyczki;


lexentry: pol/skok_w_dal__rzeczownik__1
written_rep: skok w dal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verspringen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna złożona z rozbiegu, odbicia się z jednej nogi z belki i wylądowania w piaskownicy;


lexentry: pol/skok_wzwyż__rzeczownik__1
written_rep: skok wzwyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogspringen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi pokonać ustawioną na pewnej wysokości poprzeczkę;


lexentry: pol/skoki_narciarskie__rzeczownik__1
written_rep: skoki narciarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schansspringen
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy rywalizują o wykonanie najdłuższego skoku na nartach;


lexentry: pol/skomleć__czasownik__1
written_rep: skomleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: janken
sense_list:
o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: aangezien
sense_list:
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: als
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) spójnik służący do rozpoczęcia zdania podrzędnego oznaczającego przyczynę, warunek czegoś


lexentry: pol/skorowidz__rzeczownik__1
written_rep: skorowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: index
sense_list:
alfabetyczne zestawienie tematyczne (np. nazwisk, pojęć) w książce wraz z odsyłaczami do odpowiednich stron;


lexentry: pol/skorupa__rzeczownik__1
written_rep: skorupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schelp
sense_list:
twarda powłoka, pokrywająca coś z wierzchu | (zoologia, zoologiczny) twarda osłona pokrywająca ciało niektórych zwierząt, zbudowana z chityny, rogu, kości itp.


lexentry: pol/skorupiak__rzeczownik__1
written_rep: skorupiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaaldier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel podtypu stawonogów, prowadzących w większości wodny tryb życia, posiadających dwugałęziste odnóża (z wyjątkiem pierwszej pary czułków), charakterystyczną budowę stadiów larwalnych i genotyp;


lexentry: pol/skostnieć__czasownik__1
written_rep: skostnieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verbenen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stracić elastyczność, utrwalić się w czymś | nabrać cech kości; stać się sztywnym, twardym jak kość


lexentry: pol/skotopaska__rzeczownik__1
written_rep: skotopaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bucolisch
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) staropolska nazwa sielanki


lexentry: pol/skowyczeć__czasownik__1
written_rep: skowyczeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: huilen
sense_list:
o ludziach: jęczeć, skarżyć się żałośnie | o psie lub innym ssaku psowatym: wydawać urywane, żałosne dźwięki


lexentry: pol/skołowany__przymiotnik__1
written_rep: skołowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: duizelingwekkend
sense_list:
(potocznie, potoczny) odczuwający zamęt, pozbawiony właściwego rozeznania w danej sytuacji; zdezorientowany


lexentry: pol/skończony__przymiotnik__1
written_rep: skończony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: eindig
sense_list:
(matematyka, matematyczny) nieosiągający plus/minus nieskończoności | (matematyka, matematyczny) o liczbie elementów wyrażonej liczbą naturalną;


lexentry: pol/skrajna_prawica__rzeczownik__1
written_rep: skrajna prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extreemrechts
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) termin określający osoby, ugrupowania głoszące idee prawicowe charakteryzujące się skrajnym programem lub radykalnymi metodami działania;


lexentry: pol/skreczować__czasownik__1
written_rep: skreczować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krabbelen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) obracać płytą winylową w celu uzyskania efektów dźwiękowych | (sport, sportowy) w tenisie ziemnym: poddać mecz bez walki


lexentry: pol/skrobać__czasownik__1
written_rep: skrobać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: krabbelen
sense_list:
(potocznie, potoczny) drapać coś lub po czymś | trąc czymś ostrym, zdrapywać wierzchnią warstwę czegoś


lexentry: pol/skrobia__rzeczownik__1
written_rep: skrobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zetmeel
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;


lexentry: pol/skrupulatny__przymiotnik__1
written_rep: skrupulatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acribisch
sense_list:
drobiazgowo, pedantycznie dokładny | wykonywany z drobiazgową, pedantyczną dokładnością, wyjątkowo dokładnie


lexentry: pol/skrutator__rzeczownik__1
written_rep: skrutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bankbediende
sense_list:
osoba odpowiedzialna za obliczanie głosów podczas wyborów lub głosowania, członek komisji skrutacyjnej


lexentry: pol/skrypt__rzeczownik__1
written_rep: skrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geschrift
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) podręcznik lub zbiór notatek studenckich zawierający najważniejsze informacje z wykładów | (informatyka, informatyczny) zestaw poleceń zapisanych w języku programowania, który automatyzuje pewne czynności albo wykonuje określone zadania | (przestarzałe, przestarzały) (książkowy) napisany dokument lub zapis czegoś


lexentry: pol/skryptorium__rzeczownik__1
written_rep: skryptorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schrijfzaal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pomieszczenie klasztorne lub zamkowe, w którym przepisywano księgi i dokumenty


lexentry: pol/skrzele__rzeczownik__1
written_rep: skrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kieuw
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd wymiany gazowej występujący u wielu zwierząt wodnych, umożliwiający pobieranie do organizmu tlenu rozpuszczonego w wodzie;


lexentry: pol/skrzydło__rzeczownik__1
written_rep: skrzydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vleugel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) górna kończyna lub specjalny narząd u zwierząt, który umożliwia im latanie; | (lotnictwo, lotniczy) część samolotu tworząca siłę nośną; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część stronnictwa politycznego lub partii o nieco innych poglądach | (architektura, architektoniczny) boczna część budynku, wydzielona z głównej części; | (wojskowość, wojskowy) boczna część jednostki wojskowej znajdującej się w szyku; | (sport, sportowy) prawa lub lewa część boiska, obszaru gry lub planszy


lexentry: pol/skrzynia__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kist
sense_list:
drewniany lub metalowy pojemnik o kształcie prostopadłościanu z płaskim bądź wypukłym wiekiem; | zawartość skrzyni (1.1)


lexentry: pol/skrzynia_biegów__rzeczownik__1
written_rep: skrzynia biegów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versnellingsbak
sense_list:
(motoryzacja) (mechanika) mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia mocy wytwarzanej przez silnik napędzający pojazd lub inną maszynę;


lexentry: pol/skrzyp_polny__rzeczownik__1
written_rep: skrzyp polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heermoes
sense_list:
(botanika, botaniczny) Equisetum arvense, roślina wieloletnia należąca do rodziny skrzypowatych występująca głównie w Europie i mająca zastosowanie lecznicze;


lexentry: pol/skrzypce__rzeczownik__1
written_rep: skrzypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viool | vedel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;


lexentry: pol/skrócić__czasownik__1
written_rep: skrócić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: herleiden
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzielić wartość licznika i mianownika o tę samą liczbę całkowitą, upraszczając ułamek


lexentry: pol/skrót__rzeczownik__1
written_rep: skrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afkorting
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w piśmie oznacza skrócony zapis nazwy jednowyrazowej lub wielowyrazowej, zbudowany z jednej lub kilku liter;


lexentry: pol/skrótowiec__rzeczownik__1
written_rep: skrótowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acroniem
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo utworzone przez skrócenie wyrażenia składającego się z dwóch lub więcej słów;


lexentry: pol/skunks__rzeczownik__1
written_rep: skunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stinkdier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) pręgowany, czarno-biały ssak drapieżny, który w przypadku zagrożenia tryska cuchnącą cieczą;


lexentry: pol/skuteczny__przymiotnik__1
written_rep: skuteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: effectief
sense_list:
taki, który charakteryzuje się skutecznością, daje pożądane rezultaty, wyniki; taki, który wywołuje pożądany efekt


lexentry: pol/skutek_prawny__rzeczownik__1
written_rep: skutek prawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rechtsgevolg
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) następstwo prawne, regulowane przez określone normy prawne, pojawiające się po zaistniałym fakcie prawnym;


lexentry: pol/skuter__rzeczownik__1
written_rep: skuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scooter
sense_list:
(motoryzacja) jednoślad o małych kołach, nisko zawieszonym silniku (najczęściej pod siedzeniem) i obudowanym podwoziu;


lexentry: pol/skype'ować__czasownik__1
written_rep: skype'ować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: skypen
sense_list:
porozumiewać się za pomocą Skype'a, komunikatora internetowego pozwalającego na prowadzenie rozmów głosowych i wideorozmów


lexentry: pol/skąd__zaimek__1
written_rep: skąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: vanwaar
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch | …służący do zadawania pytań o kierunek lub miejsce, w którym zaczął się ruch


lexentry: pol/skądinąd__partykuła__1
written_rep: skądinąd
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: overigens | trouwens
sense_list:
…używana w wyrażeniu wtrąconym, nawiązującym do wcześniejszej wypowiedzi i uzupełniającym je nową, zwykle mniej istotną informacją


lexentry: pol/skąpiradło__rzeczownik__1
written_rep: skąpiradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wrek
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś, kto stroni od wydawania pieniędzy


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heffing
sense_list:
(urzędowy) (administracja) obowiązkowa opłata związana z przynależnością do jakiejś organizacji lub instytucji najczęściej opłacana w regularnych odstępach czasu


lexentry: pol/składka__rzeczownik__1
written_rep: składka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inzameling
sense_list:
sposób opłacenia czegoś przez wiele osób, służącego wszystkim tym osobom, gdy każda z nich ponosi część kosztu (zwykle równą)


lexentry: pol/składnia__rzeczownik__1
written_rep: składnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syntaxis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw reguł określających budowę poprawnych wyrażeń w języku programowania | (językoznawstwo, językoznawczy) dział lingwistyki badający reguły konstrukcji zdań;


lexentry: pol/slajd__rzeczownik__1
written_rep: slajd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: objectglaasje
sense_list:
(fotografia) diapozytyw, małoobrazkowe przezrocze oprawione w tekturową lub plastikową ramkę, służące do rzutowania obrazu na ekran za pomocą rzutnika;


lexentry: pol/slalom__rzeczownik__1
written_rep: slalom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slalom
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na pokonywaniu (najczęściej na nartach) krętej trasy wyznaczonej bramkami


lexentry: pol/slang__rzeczownik__1
written_rep: slang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slang
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej;


lexentry: pol/slip__rzeczownik__1
written_rep: slip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stapel
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pochylnia na nabrzeżu do wyciągania lub wodowania mniejszych jednostek pływających;


lexentry: pol/slumlord__rzeczownik__1
written_rep: slumlord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huisjesmelke
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wynajmuje komuś dom lub mieszkanie znajdujące się w biednej dzielnicy i złym stanie technicznym, często pobierając niesprawiedliwie wysoki czynsz


lexentry: pol/smagać__czasownik__1
written_rep: smagać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: geselen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) gwałtownie napierać; ostro uderzać | uderzać czymś długim oraz wiotkim


lexentry: pol/smak__rzeczownik__1
written_rep: smak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smaak
sense_list:
zmysł, którego narządy znajdują się w jamie ustnej, odpowiedzialny za sposób reagowania na przyjmowany pokarm; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) właściwość pokarmu rozpoznawana przez smak (1.1) | (przenośnie, przenośnia) gust, poczucie estetyki, piękna;


lexentry: pol/smalec__rzeczownik__1
written_rep: smalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reuzel
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) białawy tłuszcz zwierzęcy o półstałej konsystencji, uzyskiwany z sadła lub słoniny, używany do smażenia lub jako dodatek do pieczywa;


lexentry: pol/smar__rzeczownik__1
written_rep: smar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów;


lexentry: pol/smarkacz__rzeczownik__1
written_rep: smarkacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snotneus
sense_list:
(obraźliwie) osoba, która zachowuje się niedojrzale, dziecinnie | (pogardliwie, pogardliwy) dziecko, mały chłopiec


lexentry: pol/smartfon__rzeczownik__1
written_rep: smartfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smartphone
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) urządzenie integrujące w sobie funkcje telefonu komórkowego i palmtopu;


lexentry: pol/smartwatch__rzeczownik__1
written_rep: smartwatch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smartwatch
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie łączące funkcje zegarka elektronicznego i niektóre funkcje smartfonu;


lexentry: pol/smażyć__czasownik__1
written_rep: smażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bakken
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia


lexentry: pol/smerf__rzeczownik__1
written_rep: smerf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Smurf | smurf
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjne małe, niebieskie stworzenie;


lexentry: pol/smoothie__rzeczownik__1
written_rep: smoothie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smoothie
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmiksowany, zimny napój na bazie świeżych lub mrożonych owoców (rzadziej warzyw) z dodatkiem kostek lodu o gęstej, gładkiej konsystencji


lexentry: pol/smycz__rzeczownik__1
written_rep: smycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hondenlijn
sense_list:
taśmowy, materiałowy lub skórzany pasek zakończony z jednej strony uchwytem (rączką), a z drugiej karabińczykiem podczepianym do obroży lub szelek zwierzęcia domowego (najczęściej psa) podczas wyprowadzania na spacer;


lexentry: pol/smyczek__rzeczownik__1
written_rep: smyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strijkstok
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element instrumentu smyczkowego w kształcie różdżki lub łuku, który służy do ręcznego wzbudzania wibracji strun;


lexentry: pol/snajper__rzeczownik__1
written_rep: snajper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluipschutter
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelec wyborowy, żołnierz przeszkolony do zwalczania celów odległych i trudno dostępnych za pomocą pojedynczych strzałów ze specjalnego karabinu;


lexentry: pol/snopowiązałka__rzeczownik__1
written_rep: snopowiązałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schovenbinder
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) maszyna rolnicza służąca do zautomatyzowanego koszenia zboża, traw nasiennych i rzepaku, układania skoszonego materiału w snopy i wiązania ich sznurkiem;


lexentry: pol/snowboard__rzeczownik__1
written_rep: snowboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snowboard
sense_list:
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu; | (sport, sportowy) dyscyplina sportu, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;


lexentry: pol/snoza__rzeczownik__1
written_rep: snoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aan het spit rijgen
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) beleczka układana poziomo w gnieździe, od której pszczoły odbudowują plaster


lexentry: pol/sobie__zaimek__1
written_rep: sobie
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: zichzelf
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi celownikiem i miejscownikiem


lexentry: pol/soból__rzeczownik__1
written_rep: soból
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sabelmarter | sabeldier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Martes zibellina, azjatyckie zwierzę futerkowe, ssak drapieżny o gęstym, jedwabistym, brązowym lub czarnym futrze;


lexentry: pol/sobą__zaimek__1
written_rep: sobą
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hijzelf
sense_list:
…wskazujący na podmiot jako jednocześnie wykonawcę i odbiorcę czynności, używany z czasownikami rządzącymi narzędnikiem


lexentry: pol/socjaldemokracja__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociaaldemocratie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch społeczny, mający na celu budowę społeczeństwa i ustroju socjalistycznego poprzez demokratyczne reformy;


lexentry: pol/socjaldemokrata__rzeczownik__1
written_rep: socjaldemokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociaaldemocraat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk socjaldemokratyczny, zwolennik socjaldemokracji


lexentry: pol/socjaldemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: socjaldemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sociaaldemocratisch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z socjaldemokracją lub socjaldemokratami


lexentry: pol/socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socialisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);


lexentry: pol/socjologia__rzeczownik__1
written_rep: socjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociologie
sense_list:
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;


lexentry: pol/socjopata__rzeczownik__1
written_rep: socjopata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sociopaat
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) mężczyzna przejawiający psychopatię – osobowość dyssocjalną


lexentry: pol/soczewka_kontaktowa__rzeczownik__1
written_rep: soczewka kontaktowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contactlens
sense_list:
(optyka, optyczny) soczewka umieszczana bezpośrednio na rogówce oka, służąca najczęściej do korygowania wad wzroku, rzadziej w celach opatrunkowych lub kosmetycznych;


lexentry: pol/sofista__rzeczownik__1
written_rep: sofista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sofist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) filozof w starożytnej Grecji, głoszący względność wszystkich wartości i prawd;


lexentry: pol/soja__rzeczownik__1
written_rep: soja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soja
sense_list:
(botanika, botaniczny) Glycine max, roślina uprawna z rodziny bobowatych posiadająca nasiona bogate w białko i tłuszcz;


lexentry: pol/sokolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: sokolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valkerij
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) sztuka układania (tresury) ptaków drapieżnych oraz łowy odbywane przy ich pomocy


lexentry: pol/sokół__rzeczownik__1
written_rep: sokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;


lexentry: pol/sokół_wędrowny__rzeczownik__1
written_rep: sokół wędrowny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slechtvalk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco peregrinus, duży ptak drapieżny z podrodziny sokołów spotykany na niemal wszystkich kontynentach (poza Antarktydą), rzadki w Polsce;


lexentry: pol/solarium__rzeczownik__1
written_rep: solarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zonnebank
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gabinet kosmetyczny świadczący usługi z użyciem solarium (1.1) | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stanowisko, kabina do opalania się światłem innym niż słoneczne


lexentry: pol/solipsyzm__rzeczownik__1
written_rep: solipsyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solipsisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko osoba przyznająca się do niego, zaś cała rzeczywistość jest wyłącznie częścią jej umysłu;


lexentry: pol/solista__rzeczownik__1
written_rep: solista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solist
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk wykonujący utwór muzyczny lub śpiewający pojedynczo


lexentry: pol/soliter__rzeczownik__1
written_rep: soliter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brede vislintworm
sense_list:
(medycyna, medyczny) (zoologia, zoologiczny) tasiemiec, pasożyt w przewodzie pokarmowym człowieka i zwierząt;


lexentry: pol/solniczka__rzeczownik__1
written_rep: solniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoutvaatje
sense_list:
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;


lexentry: pol/sommelier__rzeczownik__1
written_rep: sommelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sommelier
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) doradca w zakresie win | (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) specjalista w dziedzinie enologii i degustacji wina | (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wykwalifikowany kelner, który specjalizuje się w podawaniu wina


lexentry: pol/somnambulizm__rzeczownik__1
written_rep: somnambulizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: somnambulisme
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chodzenie lub wykonywanie innych czynności w trakcie głębokiego snu, najczęściej nieświadome;


lexentry: pol/somnolencja__rzeczownik__1
written_rep: somnolencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slaperigheid
sense_list:
(medycyna, medyczny) senność będąca pierwszym stadium zaburzeń świadomości m.in. w zatruciach oraz urazach mózgu;


lexentry: pol/sonata__rzeczownik__1
written_rep: sonata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonate
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór instrumentalny składający się z trzech lub czterech kontrastujących części;


lexentry: pol/sonda__rzeczownik__1
written_rep: sonda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonde
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bezzałogowy statek kosmiczny wykorzystywany do eksplorowania miejsc w kosmosie, gdzie bezpośredni dostęp człowieka jest niemożliwy;


lexentry: pol/sonet__rzeczownik__1
written_rep: sonet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonnet
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o pewnej charakterystycznej, kanonicznej budowie – ścisłej liczbie wersów, określonym układzie rymów i strof;


lexentry: pol/sorgo__rzeczownik__1
written_rep: sorgo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorghum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sorghum, roślina trawiasta pochodząca z Afryki, licznie uprawiana w biednych krajach jako zboże;


lexentry: pol/sortować__czasownik__1
written_rep: sortować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sorteren
sense_list:
dzielić na grupy według przyjętych kryteriów | układać w kolejności według pewnej rosnącej lub malejącej wartości


lexentry: pol/sos__rzeczownik__1
written_rep: sos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saus
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, zawiesisty płyn o różnych smakach, przyrządzany jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/sos_sojowy__rzeczownik__1
written_rep: sos sojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sojasaus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos fermentowany, wytwarzany z ziaren soi, prażonego ziarna ryżu lub pszenicy, wody i soli, stanowiący jedną z najważniejszych przypraw kuchni azjatyckiej;


lexentry: pol/sos_teriyaki__rzeczownik__1
written_rep: sos teriyaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teriyakisaus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos o słodkawo-winnym smaku stosowany głównie w kuchni japońskiej, np. jako marynata do mięs lub ryb, produkowany z sosu sojowego, cukru, wina ryżowego i przypraw (m.in. imbiru)


lexentry: pol/sosna__rzeczownik__1
written_rep: sosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: den | pijnboom
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/sosna_nadmorska__rzeczownik__1
written_rep: sosna nadmorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeeden
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus pinaster Aiton, gatunek drzewa z rodziny sosnowatych występującego najczęściej w basenie Morza Śródziemnego; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku sosna nadmorska (1.1)


lexentry: pol/sosnowy__przymiotnik__1
written_rep: sosnowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: den
sense_list:
będący częścią sosny | odnoszący się do sosny, mający związek z sosną | składający się z sosny | wykonany z drewna lub innej części sosny


lexentry: pol/soul__rzeczownik__1
written_rep: soul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soul
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki rozrywkowej wywodzący się z afroamerykańskiej tradycji gospel i rhythm and blues, ukształtowany w Stanach Zjednoczonych w latach 50. XX wieku, charakteryzujący się emocjonalnym, ekspresyjnym śpiewem oraz wyraźnym rytmem;


lexentry: pol/sowa__rzeczownik__1
written_rep: sowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;


lexentry: pol/sowa_jarzębata__rzeczownik__1
written_rep: sowa jarzębata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sperweruil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Surnia ulula, gatunek sowy występujący na północy Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/sowa_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: sowa śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneeuwuil
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo scandiacus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny puszczykowatych zamieszkujący tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/sowietolog__rzeczownik__1
written_rep: sowietolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovjetoloog
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalista w dziedzinie sowietologii


lexentry: pol/sowietyzacja__rzeczownik__1
written_rep: sowietyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sovjetisering
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) narzucanie radzieckiego systemu politycznego przez Związek Radziecki krajom od niego zależnym


lexentry: pol/spad__rzeczownik__1
written_rep: spad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afloop
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;


lexentry: pol/spadająca_gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: spadająca gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vallende ster
sense_list:
(finanse, finansowy) w giełdowej analizie technicznej: świeca z małym korpusem i długim górnym cieniem | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) meteor


lexentry: pol/spadek__rzeczownik__1
written_rep: spadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erfenis
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;


lexentry: pol/spadkobierca__rzeczownik__1
written_rep: spadkobierca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erfgenaam
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś


lexentry: pol/spadochron__rzeczownik__1
written_rep: spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parachute | valscherm
sense_list:
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał


lexentry: pol/spadochroniarz__rzeczownik__1
written_rep: spadochroniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parachutist
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem


lexentry: pol/spadówa__wykrzyknik__1
written_rep: spadówa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: flikker op
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) (grubiański, grubiańsko) gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie


lexentry: pol/spadź__rzeczownik__1
written_rep: spadź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honingdauw
sense_list:
gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;


lexentry: pol/spalony__rzeczownik__1
written_rep: spalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buitenspel
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej


lexentry: pol/spaniel__rzeczownik__1
written_rep: spaniel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spaniël
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach


lexentry: pol/spasanie__rzeczownik__1
written_rep: spasanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begrazen
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) bezpośrednie zjadanie organizmów żywych | (rolnictwo, rolniczy) karmienie / tuczenie zwierząt


lexentry: pol/spać__czasownik__1
written_rep: spać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: slapen | maffen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości


lexentry: pol/specjalista__rzeczownik__1
written_rep: specjalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specialist
sense_list:
osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie | (medycyna, medyczny) lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe


lexentry: pol/specjalna_operacja_wojskowa__rzeczownik__1
written_rep: specjalna operacja wojskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speciale militaire operatie
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r.;


lexentry: pol/specjalny__przymiotnik__1
written_rep: specjalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: speciaal
sense_list:
odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby | mający szczególne, wyjątkowe właściwości


lexentry: pol/specyficzny__przymiotnik__1
written_rep: specyficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: specifiek
sense_list:
typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie) | wyróżniający się na tle innych


lexentry: pol/specyfik__rzeczownik__1
written_rep: specyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specifiek
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja działająca leczniczo na organizm


lexentry: pol/spektroskopia__rzeczownik__1
written_rep: spektroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spectroscopie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) analiza emitowanego bądź absorbowanego promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/spekulacja__rzeczownik__1
written_rep: spekulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giswerk
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż | myślenie oderwane od rzeczywistości, niedające się sprawdzić


lexentry: pol/spekulatywny__przymiotnik__1
written_rep: spekulatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: speculatief
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku | (filozofia, filozoficzny) oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości | dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach


lexentry: pol/spekulować__czasownik__1
written_rep: spekulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bespiegelingen houden
sense_list:
(książkowy) (filozofia, filozoficzny) myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) rozgrywać coś, kombinować by uzyskać korzyści


lexentry: pol/spermatozoid__rzeczownik__1
written_rep: spermatozoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spermatozoïde
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin


lexentry: pol/spełniać__czasownik__1
written_rep: spełniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vervullen
sense_list:
robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia | (matematyka, matematyczny) po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę | być zgodnym z wymaganiami


lexentry: pol/spieniacz__rzeczownik__1
written_rep: spieniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melkklopper
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy


lexentry: pol/spinel__rzeczownik__1
written_rep: spinel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spinel
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)


lexentry: pol/spirala__rzeczownik__1
written_rep: spirala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spiraal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego


lexentry: pol/spirulina__rzeczownik__1
written_rep: spirulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spirulina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bak
sense_list:
(budownictwo) wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi


lexentry: pol/spoina__rzeczownik__1
written_rep: spoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lassen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji


lexentry: pol/spoisty__przymiotnik__1
written_rep: spoisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: samenhangend
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze zorganizowany w kontekście myśli i treści | zbity w całość; nie dający się łatwo rozdzielić


lexentry: pol/spojler__rzeczownik__1
written_rep: spojler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoiler
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania; | (motoryzacja) element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;


lexentry: pol/spojrzenie__rzeczownik__1
written_rep: spojrzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blik
sense_list:
skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś | punkt widzenia, pogląd


lexentry: pol/spojówka__rzeczownik__1
written_rep: spojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bindvlies | conjunctiva
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;


lexentry: pol/sport__rzeczownik__1
written_rep: sport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sport
sense_list:
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla zdrowia, współzawodnictwa lub przyjemności;


lexentry: pol/sposób__rzeczownik__1
written_rep: sposób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manier
sense_list:
metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu | styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.


lexentry: pol/spowiedź__rzeczownik__1
written_rep: spowiedź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biecht | bekentenis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia


lexentry: pol/społeczeństwo__rzeczownik__1
written_rep: społeczeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maatschappij | samenleving
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;


lexentry: pol/spośród__przyimek__1
written_rep: spośród
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: tussen
sense_list:
przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami | przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru


lexentry: pol/sprawa__rzeczownik__1
written_rep: sprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proces | rechtszaak
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/sprawca__rzeczownik__1
written_rep: sprawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dader
sense_list:
ten, który dokonuje czego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot powodujący niepożądane zdarzenia


lexentry: pol/sprawczość__rzeczownik__1
written_rep: sprawczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kracht
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie


lexentry: pol/sprawdzian__rzeczownik__1
written_rep: sprawdzian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: test
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie | kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test


lexentry: pol/sprawiedliwy__przymiotnik__1
written_rep: sprawiedliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rechtvaardig
sense_list:
o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością | o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości


lexentry: pol/sprawozdawczy__przymiotnik__1
written_rep: sprawozdawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: boekhouding
sense_list:
dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie


lexentry: pol/spread__rzeczownik__1
written_rep: spread
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitstrooien
sense_list:
(finanse, finansowy) różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;


lexentry: pol/sprint__rzeczownik__1
written_rep: sprint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprint
sense_list:
(potocznie, potoczny) szybki bieg | (sport, sportowy) bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);


lexentry: pol/sprzężenie_zwrotne__rzeczownik__1
written_rep: sprzężenie zwrotne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terugkoppeling
sense_list:
reakcja układu funkcjonalnego na efekt jego własnego działania, który to efekt wpływa na wydajność układu w kolejnych rundach działania;


lexentry: pol/sprężyna__rzeczownik__1
written_rep: sprężyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veer | springveer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;


lexentry: pol/sprężysty__przymiotnik__1
written_rep: sprężysty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: elastieken
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej


lexentry: pol/spudłować__czasownik__1
written_rep: spudłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mislukking
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić


lexentry: pol/spuneryzm__rzeczownik__1
written_rep: spuneryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoonerisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) przejęzyczenie polegające na zamianie pierwszych głosek w wyrazie lub pomiędzy wyrazami (np. "mój ruch" - "rój much");


lexentry: pol/spust__rzeczownik__1
written_rep: spust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trekker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) (łowiectwo, łowiecki) metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;


lexentry: pol/spycharka__rzeczownik__1
written_rep: spycharka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laadschop
sense_list:
(budownictwo) (maszynoznawstwo) pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi


lexentry: pol/spójnik__rzeczownik__1
written_rep: spójnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voegwoord
sense_list:
(gramatyka) wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;


lexentry: pol/spójny__przymiotnik__1
written_rep: spójny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coherent
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; (potocznie, potoczny) składający się z jednego kawałka | logiczny, konsekwentny, harmonicznie powiązany


lexentry: pol/spółdzielnia__rzeczownik__1
written_rep: spółdzielnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coöperatie
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków; | (potocznie, potoczny) siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności


lexentry: pol/spółgłoska__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medeklinker
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;


lexentry: pol/spółgłoska_zwarto-szczelinowa__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska zwarto-szczelinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affricaat
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) rodzaj spółgłoski, w której podczas artykulacji zachodzą dwie fazy: faza zwarcia i faza szczelinowa


lexentry: pol/spółka__rzeczownik__1
written_rep: spółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gezelschap
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;


lexentry: pol/spółka_z_ograniczoną_odpowiedzialnością__rzeczownik__1
written_rep: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka kapitałowa, której wspólnicy odpowiadają wobec wierzycieli jedynie do wysokości swoich udziałów;


lexentry: pol/spółka_zależna__rzeczownik__1
written_rep: spółka zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dochterbedrijf
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spółka, której minimum 50 procent akcji lub udziałów jest własnością innej spółki lub innego podmiotu


lexentry: pol/spóźniony__przymiotnik__1
written_rep: spóźniony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vertraagd
sense_list:
mający miejsce, przybywający, udzielany za późno | mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie


lexentry: pol/spędzać__czasownik__1
written_rep: spędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verbrengen
sense_list:
być w towarzystwie kogoś | przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas | wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś


lexentry: pol/spławik__rzeczownik__1
written_rep: spławik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwemmer
sense_list:
(wędkarstwo) mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;


lexentry: pol/spłonka__rzeczownik__1
written_rep: spłonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inleiding de
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (technologia, technika, techniczny) mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;


lexentry: pol/spłuczka__rzeczownik__1
written_rep: spłuczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterspoeling
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem


lexentry: pol/squash__rzeczownik__1
written_rep: squash
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squash
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj gry polegającej na odbijaniu piłki o ścianę tak, by utrudnić ponowne odbicie piłki przez przeciwnika;


lexentry: pol/sranie_w_banię__wykrzyknik__1
written_rep: sranie w banię
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: bullshit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/srokosz__rzeczownik__1
written_rep: srokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klapekster
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lanius excubitor, popielatoczarny ptak występujący na półkuli północnej;


lexentry: pol/ssak__rzeczownik__1
written_rep: ssak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoogdier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;


lexentry: pol/ssać__czasownik__1
written_rep: ssać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zuigen
sense_list:
pić wyciągając z czegoś płyn ustami | (eufemistycznie) (grubiański, grubiańsko) robić fellatio, mieć stosunek oralny | o niemowlętach i młodych zwierzętach pić mleko z piersi matki | powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu | trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem


lexentry: pol/stabilny__przymiotnik__1
written_rep: stabilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stabiel
sense_list:
(o konstrukcjach lub przedmiotach) utrzymujący stałą pozycję | niezmieniający się przez dłuższy czas | łatwo powracający do równowagi po wcześniejszym jej zakłóceniu


lexentry: pol/stacja__rzeczownik__1
written_rep: stacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: station
sense_list:
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją


lexentry: pol/stacja_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: stacja kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoorwegstation
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, postoju i odjazdu pociągów, zwykle wyposażone w perony i budynki, w których mieszczą się kasy, poczekalnie, przechowalnie bagażu itp.;


lexentry: pol/stacja_telewizyjna__rzeczownik__1
written_rep: stacja telewizyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tv-zender
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) zespół pomieszczeń wraz z aparaturą do nadawania, przekazywania i odbierania sygnałów telewizyjnych;


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kudde | zwerm
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;


lexentry: pol/stajenka__rzeczownik__1
written_rep: stajenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afkijken
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model żłóbka betlejemskiego, zwykle z figurkami


lexentry: pol/stalinizm__rzeczownik__1
written_rep: stalinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalinisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, praktyka rządzenia panująca w ZSRR za czasów Józefa Stalina;


lexentry: pol/stalker__rzeczownik__1
written_rep: stalker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalker
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia


lexentry: pol/stalking__rzeczownik__1
written_rep: stalking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stalking
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (kryminologia, kryminologiczny) złośliwe i powtarzające się nagabywanie, naprzykrzanie się czy prześladowanie, zagrażające czyjemuś bezpieczeństwu;


lexentry: pol/stalownia__rzeczownik__1
written_rep: stalownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staalfabriek
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hutnictwo, hutniczy) dział huty zajmujący się wytapianiem stali


lexentry: pol/stan_cywilny__rzeczownik__1
written_rep: stan cywilny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burgerlijke staat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół cech określających osobę fizyczną w świetle obowiązujących norm prawa cywilnego;


lexentry: pol/stan_nadzwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: stan nadzwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noodtoestand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególny reżim prawny, który służy odwróceniu lub umniejszeniu skutków szczególnych zagrożeń, jeżeli zwykłe środki konstytucyjne są niewystarczające;


lexentry: pol/stan_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: stan wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krijgswet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek zewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/stan_wyjątkowy__rzeczownik__1
written_rep: stan wyjątkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitzonderingstoestand
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie swobód i praw obywateli na skutek wewnętrznych zagrożeń państwa;


lexentry: pol/standard__rzeczownik__1
written_rep: standard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maatstaf
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) standard literacki, język standardowy; | powszechne kryterium określające poziom usług lub towarów spełniających podstawowe wymagania;


lexentry: pol/standardowy__przymiotnik__1
written_rep: standardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: standaard
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mieszczący się w normach mowy ogólnonarodowej | zgodny z określonym standardem, normą (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/starczowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: starczowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ouderdomsverziendheid
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku polegająca na niewyraźnym widzeniu na bliskie odległości spowodowanym zmniejszoną zdolnością akomodacji oka, zwykle wynikającą ze starzenia się;


lexentry: pol/staro-cerkiewno-słowiański__rzeczownik__1
written_rep: staro-cerkiewno-słowiański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oudkerkslavisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język południowosłowiański, będący najstarszym literackim językiem słowiańskim;


lexentry: pol/starofrancuski__rzeczownik__1
written_rep: starofrancuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oudfrans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy romańskiej używany w średniowieczu w północnej części dzisiejszej Francji, a także części Szwajcarii i Belgii;


lexentry: pol/staroniderlandzki__przymiotnik__1
written_rep: staroniderlandzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Oudnederlands
sense_list:
używany, powstały, dziejący się w dawnych Niderlandach; pochodzący, wywodzący się z dawnych Niderlandów


lexentry: pol/staropolszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: staropolszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oudpools
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język polski od jego wyodrębnienia się z prasłowiańszczyzny (ok. X w.) do końca XVI wieku


lexentry: pol/staroruski__rzeczownik__1
written_rep: staroruski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Oudrussisch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) obecnie wymarły wschodniosłowiański język używany na Rusi między X a XV wiekiem;


lexentry: pol/staroturecki__przymiotnik__1
written_rep: staroturecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Gökturks
sense_list:
odnoszący się do ludów turkijskich zamieszkujących w okresie mniej więcej od VI do XII wieku tereny przede wszystkim współczesnej Mongolii, południowej Syberii i Azji Środkowej; dotyczący ich kultury, dziejów, języka itp.;


lexentry: pol/starożytność__rzeczownik__1
written_rep: starożytność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiquiteit | oudheid
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;


lexentry: pol/stary__przymiotnik__1
written_rep: stary
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oud
sense_list:
mający wiele lat, niemłody | nieaktualny, nieważny | o żywności, pokarmie: nieświeży, nienadający się do spożycia


lexentry: pol/starzenie__rzeczownik__1
written_rep: starzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veroudering
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) zmiana właściwości materiału z upływem czasu;


lexentry: pol/statek_powietrzny__rzeczownik__1
written_rep: statek powietrzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luchtvaartuig
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie zdolne do unoszenia się i poruszania w powietrzu, które może być używane do transportu ludzi, ładunków lub celów specjalnych (np. wojskowych, badawczych, ratowniczych)


lexentry: pol/statek_pożarniczy__rzeczownik__1
written_rep: statek pożarniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blusboot
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) specjalna ratownicza jednostka pływająca przeznaczona do gaszenia pożarów na statkach oraz na obszarze portu lub stoczni;


lexentry: pol/statut__rzeczownik__1
written_rep: statut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statuut
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny stanowiący zbiór przepisów dotyczących podmiotu prawa publicznego lub prywatnego;


lexentry: pol/statyka__rzeczownik__1
written_rep: statyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki fizycznej, zajmujacy sie równowagą sił i momentów sił działających na nieruchome ciała materialne


lexentry: pol/statystyka__rzeczownik__1
written_rep: statystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statistiek
sense_list:
nauka zajmująca się zbieraniem i analizą danych dotyczących zjawisk masowych; | wynik procesu zbierania i analizy danych dotyczących jakiegoś zjawiska masowego, prezentowany najczęściej w postaci tabel lub wykresów


lexentry: pol/statyw__rzeczownik__1
written_rep: statyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: driepoot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) podstawa, najczęściej w postaci trójnogu ze składanymi nogami, wykonana z metalu lub drewna, służąca do stabilizowania mocowanych na niej przyrządów, np. aparatu fotograficznego, kamery, urządzeń geodezyjnych


lexentry: pol/staurolit__rzeczownik__1
written_rep: staurolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stauroliet
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady krzemianów skrystalizowany w formie słupków tworzących krzyż;


lexentry: pol/staw__rzeczownik__1
written_rep: staw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vijver
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) niewielki zbiornik wody stojącej sztucznego lub naturalnego pochodzenia;


lexentry: pol/stawonóg__rzeczownik__1
written_rep: stawonóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geleedpotige
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę mające ciało zbudowane z segmentów oraz odnóża z połączonych stawami członów;


lexentry: pol/staza__rzeczownik__1
written_rep: staza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stabiliteit
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) zastój płynu ustrojowego w organizmie (w naczyniach) lub podłączonym urządzeniu (w przewodach)


lexentry: pol/staza__rzeczownik__1
written_rep: staza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worgpaal
sense_list:
(środowiskowy) (medycyna, medyczny) opaska uciskowa (np. gumowa rurka, pasek), wykorzystywana do zatrzymania przepływu krwi w kończynie


lexentry: pol/stać__czasownik__1
written_rep: stać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: staan
sense_list:
o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach | o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych | (potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym) | o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać | znajdować się w jakimś miejscu


lexentry: pol/stała__rzeczownik__1
written_rep: stała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) symbol, któremu przyporządkowana jest pewna niezmienna wartość;


lexentry: pol/stały__przymiotnik__1
written_rep: stały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: solide
sense_list:
(fizyka, fizyczny) o stanie skupienia: taki, w którym cząsteczki, atomy i jony nie wykazują ruchu postępowego, choć mogą wibrować


lexentry: pol/stebnować__czasownik__1
written_rep: stebnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: quilt
sense_list:
(krawiectwo) szyć ozdobnie widocznym ściegiem po wierzchu materiału, tworząc pojedynczą, nieprzerwaną linię


lexentry: pol/stechiometria__rzeczownik__1
written_rep: stechiometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoichiometrie
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się ilościowymi relacjami między substancjami uczestniczącymi w reakcjach chemicznych;


lexentry: pol/stegozaur__rzeczownik__1
written_rep: stegozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Stegosaurus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Stegosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w późnej jurze na terenie zachodniej Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju stegozaur (1.1)


lexentry: pol/stek__rzeczownik__1
written_rep: stek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steak
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kawałka mięsa krojonego w poprzek włókien mięśniowych lub ryby krojonej w poprzek kręgosłupa, zazwyczaj grillowany lub smażony w głębokim oleju;


lexentry: pol/stekowiec__rzeczownik__1
written_rep: stekowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloacadier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, w którego budowie anatomicznej przewody moczowe i płciowe uchodzą do steku


lexentry: pol/stela__rzeczownik__1
written_rep: stela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stele
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (sztuka) w starożytności wolno stojąca płyta upamiętniająca wyjątkową okoliczność lub wydarzenia


lexentry: pol/stelmach__rzeczownik__1
written_rep: stelmach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wagenmaker
sense_list:
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik, który zajmuje się wyrobem kół i innych części wozów, powozów, bryczek, sań itp.


lexentry: pol/stempel__rzeczownik__1
written_rep: stempel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
przyrząd, który służy do odbijania wzoru lub tekstu; | znak odbity przez stempel (1.1) na papierze, w laku


lexentry: pol/steno-__przedrostek__1
written_rep: steno-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: steno-
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski zakres tolerancji na dany czynnik


lexentry: pol/stenografia__rzeczownik__1
written_rep: stenografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stenografie
sense_list:
sposób pisania za pomocą umownych symboli, konwencji i skrótów, pozwalający notować w tempie ludzkiej mowy;


lexentry: pol/ster__rzeczownik__1
written_rep: ster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roer
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie służące do nadania i utrzymania kierunku ruchu statku wodnego lub powietrznego;


lexentry: pol/steradian__rzeczownik__1
written_rep: steradian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steradiaal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (jednostka miary) jednostka miary kąta bryłowego w układzie SI, równa mierze kąta o wierzchołku w środku kuli, wycinającego z powierzchni tej kuli fragment o powierzchni równej kwadratowi promienia kuli;


lexentry: pol/stereotyp__rzeczownik__1
written_rep: stereotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stereotype
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) uproszczona konstrukcja myślowa zawierająca irracjonalne bądź fałszywe przeświadczenie dotyczące różnych zjawisk, instytucji, osób, a najczęściej innych grup społecznych;


lexentry: pol/sternik__rzeczownik__1
written_rep: sternik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stuurman
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stopień żeglarski niższy od stopnia kapitana i żeglarz posiadający ów stopień


lexentry: pol/sterowiec__rzeczownik__1
written_rep: sterowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luchtschip
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) sterowalny, podłużny balon napełniony gazem lżejszym od powietrza, posiadający własny napęd;


lexentry: pol/sterownik__rzeczownik__1
written_rep: sterownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: controller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) program lub urządzenie go wykonujące służące do sterowania układem


lexentry: pol/sterylizacja__rzeczownik__1
written_rep: sterylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sterilisatie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) niszczenie drobnoustrojów i ich zarodników za pomocą czynników fizycznych i chemicznych przeprowadzane w celach antyseptycznych, do konserwacji produktów żywnościowych itp.; | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pozbawianie płodności (zwykle podczas zabiegu chirurgicznego) przy jednoczesnym zachowaniu czynności hormonalnej gruczołów płciowych


lexentry: pol/stigma__rzeczownik__1
written_rep: stigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stempel
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w języku greckim; w greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 6; jest ligaturą liter sigma i tau;


lexentry: pol/sto_lat__wykrzyknik__1
written_rep: sto lat
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: lang leve
sense_list:
życzenia pomyślnego i długiego życia w dobrej kondycji składane najczęściej z okazji urodzin, rocznic i uroczystych wydarzeń


lexentry: pol/stoa__rzeczownik__1
written_rep: stoa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoa
sense_list:
(architektura, architektoniczny) starogrecka wydłużona hala kolumnowa, którą zamykała z tyłu ściana, często zdobiona malowidłami;


lexentry: pol/stochastyczny__przymiotnik__1
written_rep: stochastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: stochastiek
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) nie wykazujący żadnej określonej tendencji, nie zmierzający do określonego celu, taki, którym rządzi przypadek


lexentry: pol/stocznia__rzeczownik__1
written_rep: stocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scheepswerf
sense_list:
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;


lexentry: pol/stodoła__rzeczownik__1
written_rep: stodoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schuur
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (rolnictwo, rolniczy) budynek gospodarczy do przechowywania plonów w stanie suchym np. siano, zboże itp.


lexentry: pol/stoicyzm__rzeczownik__1
written_rep: stoicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoïcisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starogrecka szkoła filozoficzna kładąca nacisk na wewnętrzną dyscyplinę moralną, wypełnianie obowiązków które na nas spadły oraz odcięciu się od emocji i zdarzeń zewnętrznych, w celu osiągnięcia szczęścia;


lexentry: pol/stojak__rzeczownik__1
written_rep: stojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sokkel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie utrzymujące coś w pozycji pionowej, czasem też utrzymujące w pionie dzieci niepotrafiące jeszcze samodzielnie stać


lexentry: pol/stok__rzeczownik__1
written_rep: stok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helling
sense_list:
(geografia, geograficzny) (sport, sportowy) każda nachylona powierzchnia rozpościerająca się między kulminacją wzniesienia a jego podnóżem


lexentry: pol/stokrotka__rzeczownik__1
written_rep: stokrotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madeliefje
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bellis L., rodzaj drobnych roślin zielnych z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju stokrotka (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat stokrotki (1.2)


lexentry: pol/stolarz__rzeczownik__1
written_rep: stolarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schrijnwerker | meubelmaker
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;


lexentry: pol/stolec__rzeczownik__1
written_rep: stolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoel
sense_list:
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce


lexentry: pol/stolica__rzeczownik__1
written_rep: stolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoofdstad
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;


lexentry: pol/stolik__rzeczownik__1
written_rep: stolik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tafel
sense_list:
(termin karciany) w brydżu: karty partnera rozgrywającego, rozłożone na stole i widoczne dla wszystkich


lexentry: pol/stonka__rzeczownik__1
written_rep: stonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloradokever
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) chrząszcz z rodziny stonkowatych, zwłaszcza stonka ziemniaczana (Leptinotarsa decemlineata Say)


lexentry: pol/stonka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: stonka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloradokever
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) jeden z chrząszczy, szkodnik upraw ziemniaków;


lexentry: pol/stonoga__rzeczownik__1
written_rep: stonoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duizendpoot
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oniscus, skorupiak żyjący w szczelinach, piwnicach; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wij lub prosionek ze względu na liczbę odnóży


lexentry: pol/stopa__rzeczownik__1
written_rep: stopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voet
sense_list:
jednostka długości, używana w niektórych krajach; | podstawa czegoś (np. ozdobnej nogi stołu) | norma, poziom, jakość czegoś


lexentry: pol/stopa_metryczna__rzeczownik__1
written_rep: stopa metryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versvoet
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podstawowa jednostka rytmiczna w wersyfikacji (budowie wiersza)


lexentry: pol/stopa_okopowa__rzeczownik__1
written_rep: stopa okopowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loopgravenvoeten
sense_list:
(medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) zespół objawów związanych odmrożeniem i opuchlizną stóp narażonych na długotrwały nacisk w warunkach zimna i wilgoci, obserwowanych wśród żołnierzy w okopach podczas dziań wojennych;


lexentry: pol/stoper__rzeczownik__1
written_rep: stoper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stopwatch
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) urządzenie do mierzenia odstępu czasu z dokładnością do ułamków sekundy


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graad | mate
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trap
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka umożliwiająca porównywanie wielkości stopnia (1.8) cechy między kilkoma obiektami | każda z części schodów uniesiona do góry


lexentry: pol/stopień_najwyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień najwyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overtreffende trap
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, oznaczająca największe nasilenie opisywanej przez niego cechy


lexentry: pol/stopień_wyższy__rzeczownik__1
written_rep: stopień wyższy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergrotende trap
sense_list:
(gramatyka) forma przymiotnika lub przysłówka, określająca natężenie opisywanej przez niego cechy w porównaniu do czegoś


lexentry: pol/stopka__rzeczownik__1
written_rep: stopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naaimachinevoetje
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (krawiectwo) część maszyny do szycia dociskająca szytą tkaninę do płytki ściegowej


lexentry: pol/stopka__rzeczownik__1
written_rep: stopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voettekst
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w edytorach tekstu, obszar na dolnym marginesie strony, mogący zawierać tekst lub grafikę


lexentry: pol/stopniowanie__rzeczownik__1
written_rep: stopniowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trappen van vergelijking
sense_list:
(gramatyka) odmienianie przymiotników lub przysłówków przez stopnie, pozwalające różnicować nasilenie danej cechy


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brandstapel
sense_list:
drewno ułożone do spalenia czegoś lub kogoś; miejsce, na którym dokonuje się ceremonii kremacji ciała zmarłego


lexentry: pol/stos__rzeczownik__1
written_rep: stos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stapelgeheugen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jedna ze struktur danych, w której analogicznie do stosu (1.1) kartek, dostęp jest możliwy tylko przez dokładanie lub pobieranie z wierzchu; | większa ilość przedmiotów ułożonych jeden na drugim


lexentry: pol/stosunek_płciowy__rzeczownik__1
written_rep: stosunek płciowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geslachtsgemeenschap
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) czynności i zachowania seksualne, w trakcie których dochodzi do fizycznego zbliżenia z użyciem narządów płciowych;


lexentry: pol/stowarzyszenie__rzeczownik__1
written_rep: stowarzyszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vereniging
sense_list:
organizacja społeczna (zrzeszenie) powoływana przez grupę osób o wspólnych celach lub zainteresowaniach;


lexentry: pol/stołek__rzeczownik__1
written_rep: stołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barkruk
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) niewielkie jednosobowe, niskie, twarde siedzisko bez oparcia, zazwyczaj na kilku nogach


lexentry: pol/stracciatella__rzeczownik__1
written_rep: stracciatella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stracciatella
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) rodzaj włoskich lodów na bazie mleka z wiórkami czekolady; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska zupa na bazie bulionu z dodatkiem parmezanu i ubitego jajka;


lexentry: pol/strajk__rzeczownik__1
written_rep: strajk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staking
sense_list:
dobrowolny i zbiorowy protest pracowników, który polega najczęściej na przerwaniu pracy, podjęty w celu spełnienia przez pracodawcę lub władzę ich postulatów;


lexentry: pol/straponten__rzeczownik__1
written_rep: straponten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klapstoel
sense_list:
(książkowy) składane, odchylane siedzenie, przymocowane do ściany albo do stałego fotela, montowane w teatrach, środkach transportu itp., dawniej także np. w powozach


lexentry: pol/strateg__rzeczownik__1
written_rep: strateg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strateeg
sense_list:
znawca strategii, osoba tworząca plany wojenne i kierująca operacjami wojskowymi | (historia, historyczny, historycznie) w cesarstwie bizantyjskim dowódca okręgu wojskowo-administracyjnego; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji wysoki rangą dowódca w armii lub flocie; | osoba potrafiąca dobrze zaplanować i pokierować skomplikowanymi akcjami


lexentry: pol/strategia__rzeczownik__1
written_rep: strategia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strategie
sense_list:
ogólny plan działań, szerszy od taktyki | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy definiujący rodzinę wymiennych algorytmów


lexentry: pol/stratowulkan__rzeczownik__1
written_rep: stratowulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stratovulkaan
sense_list:
(geologia, geologiczny) wzniesienie powstałe w wyniku zgromadzenia się na przemian magmy i innych materiałów wydobywających się z wnętrza wulkanu;


lexentry: pol/straż_graniczna__rzeczownik__1
written_rep: straż graniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grensbewaker
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja mundurowa administracji państwowej powołana do ochrony granic; | (wojskowość, wojskowy) jednostka lub grupa funkcjonariuszy straży granicznej (1.1)


lexentry: pol/straż_pożarna__rzeczownik__1
written_rep: straż pożarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brandweer
sense_list:
wyspecjalizowana formacja, zawodowa lub ochotnicza, zajmująca się zwalczaniem pożarów, klęsk żywiołowych oraz innych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska;


lexentry: pol/straż_przybrzeżna__rzeczownik__1
written_rep: straż przybrzeżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kustwacht
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) morska formacja policyjna lub wojskowa odpowiadająca za nadzorowanie granic


lexentry: pol/strażnica__rzeczownik__1
written_rep: strażnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wachttoren
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (architektura, architektoniczny) budynek, niekiedy wysoki, w którym pełni się straż;


lexentry: pol/strażnik_dostępu__rzeczownik__1
written_rep: strażnik dostępu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poortwachter
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) w prawodawstwie europejskim to firma z branży cyfrowek, która będąc dominującym podmiotem na rynku stosuje nieuczciwe praktyki ograniczające konkurencyjność i dostęp do tego rynku


lexentry: pol/strepet__rzeczownik__1
written_rep: strepet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleine trap
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tetrax tetrax L., gatunek ptaka z rodziny dropi, o upierzeniu brązowym, a od spodu białym


lexentry: pol/streszczać__czasownik__1
written_rep: streszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: samenvatten
sense_list:
skracać jakąś wypowiedź lub tekst, zachowując najważniejsze jej elementy, przedstawiać w skondensowanej formie


lexentry: pol/stroik__rzeczownik__1
written_rep: stroik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) cienka listwa z trzciny lub metalowa blaszka służąca do wprowadzania w drganie słupa powietrza w środku rezonatora lub piszczałki w niektórych instrumentach


lexentry: pol/stroić__czasownik__1
written_rep: stroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afstemmen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadawać instrumentom muzycznym odpowiednie brzmienie poprzez regulację naciągu strun | doprowadzać do stanu gotowości czy najlepszego porządku


lexentry: pol/strona_internetowa__rzeczownik__1
written_rep: strona internetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: webpagina
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pojedynczy dokument lub prezentacja opublikowana w Internecie przez WWW;


lexentry: pol/stronnictwo__rzeczownik__1
written_rep: stronnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: een club vormen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowane ugrupowanie o wspólnych poglądach, działające wspólnie dla osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/strop__rzeczownik__1
written_rep: strop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plafond
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) poziomy element konstrukcyjny budynku, najczęściej rozdzielający dwie kondygnacje; | (geologia, geologiczny) górna powierzchnia ograniczająca warstwę skalną


lexentry: pol/strudel__rzeczownik__1
written_rep: strudel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strudel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto francuskie zawijane z jabłkami lub nadzieniem z sera bądź maku, pieczone w rondlu z dużą ilością masła;


lexentry: pol/strug__rzeczownik__1
written_rep: strug
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaaf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie stolarskie z wysuwanym ostrzem, używane do wyrównywania, wygładzania powierzchni drewna


lexentry: pol/struktura_spinki_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: struktura spinki do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haarnaald
sense_list:
(biologia, biologiczny) wzajemnie komplementarny fragment cząsteczki RNA stanowiący ramię składające się z nukleotydów, których zasady tworzą pary, połączony z petlą zbudowaną z nukleotydów o zasadach nie tworzących par


lexentry: pol/strumień__rzeczownik__1
written_rep: strumień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: streamen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) transmisja dostarczająca na życzenie skompresowane dane multimedialne przez Internet


lexentry: pol/strumień__rzeczownik__1
written_rep: strumień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stroom
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) mały naturalny ciek wodny; | ciecz lejąca się wąskim pasmem | (przenośnie, przenośnia) duża ilość poruszających się osób lub rzeczy


lexentry: pol/struna__rzeczownik__1
written_rep: struna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snaar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;


lexentry: pol/strup__rzeczownik__1
written_rep: strup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roofje
sense_list:
(medycyna, medyczny) sucha pokrywa na ranach i uszkodzeniach ciała, powstająca ze skrzepłej wydzieliny;


lexentry: pol/strusia_polityka__rzeczownik__1
written_rep: strusia polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: struisvogelpolitiek
sense_list:
sytuacja, w której ktoś unika rozwiązywania problemów udając, że ich nie dostrzega; unikanie podjęcia decyzji


lexentry: pol/strych__rzeczownik__1
written_rep: strych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zolder
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie w niektórych budynkach, znajdujące się pod samym dachem;


lexentry: pol/strzebla_potokowa__rzeczownik__1
written_rep: strzebla potokowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elrits
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Phoxinus phoxinus Linnaeus, ryba rzeczna o wrzecionowatym ciele, żyjąca stadnie w płytkich wodach;


lexentry: pol/strzelanka__rzeczownik__1
written_rep: strzelanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schutter
sense_list:
(gry komputerowe) gatunek gier cyfrowych, których rozgrywka opiera się na pokonywaniu przeciwników za pomocą broni palnej;


lexentry: pol/strzelec__rzeczownik__1
written_rep: strzelec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schutter
sense_list:
osoba umiejąca się posługiwać bronią palną, łukiem lub inną bronią miotającą | (sport, sportowy) zawodnik specjalizujący się w strzelaniu z ręcznej broni palnej


lexentry: pol/strzemię__rzeczownik__1
written_rep: strzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stijgbeugel
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;


lexentry: pol/strzykawka__rzeczownik__1
written_rep: strzykawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: injectiespuit
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie medyczne do wprowadzania płynnych leków pod skórę lub do mięśnia albo do pobierania płynów ustrojowych;


lexentry: pol/strzyżoń__rzeczownik__1
written_rep: strzyżoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winterkoninkje
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Ameryce Środkowej i Południowej


lexentry: pol/strzyżyczek__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winterkoninkje
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny strzyżyków występujący w Belize, Gwatemali, Hondurasie i Meksyku


lexentry: pol/strzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winterkoninkje
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały wędrowny ptak z rodziny strzyżyków, podobny do wróbla, zamieszkujący Amerykę Północną i Eurazję


lexentry: pol/strzyżyk_karoliński__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyk karoliński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carolina-winterkoning
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Thryothorus ludovicianus Latham, gatunek ptaka z rodziny strzyżyków;


lexentry: pol/strzyżyki__rzeczownik__1
written_rep: strzyżyki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winterkoninkje
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Troglodytidae Swainson, rodzina ptaków z rzędu wróblowych, obejmująca gatunki występujące w Ameryce i Eurazji;


lexentry: pol/strętwa__rzeczownik__1
written_rep: strętwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sidderaal
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Electrophorus electricus, gatunek słodkowodnej ryby z rodzaju Electrophorus o podłużnym kształcie i zdolności rażenia prądem elektrycznym;


lexentry: pol/studio__rzeczownik__1
written_rep: studio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: studio
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do nagrań dźwiękowych, audycji radiowych, telewizyjnych lub filmowych itp.


lexentry: pol/studium__rzeczownik__1
written_rep: studium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atelier
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nazwa uczelni, jej wydziału, a także innej szkoły lub jednostki badawczej albo rodzaj pobieranej nauki | kompozycja szachowa;


lexentry: pol/stulejka__rzeczownik__1
written_rep: stulejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorhuidsvernauwing
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone zwężenie napletka uniemożliwiające jego ściągnięcie poza żołądź prącia;


lexentry: pol/stuptut__rzeczownik__1
written_rep: stuptut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slobkousen
sense_list:
(potocznie, potoczny) ochraniacz na nogę mający kształt rurki, wykonany z wodoodpornego i odpornego na zabrudzenia materiału;


lexentry: pol/stwórca__rzeczownik__1
written_rep: stwórca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maker
sense_list:
ktoś, kto coś stworzył (zwykle coś z niczego) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przydomek boga, któremu przypisuje się stworzenie wszechświata lub ludzi;


lexentry: pol/styczna__rzeczownik__1
written_rep: styczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raaklijn
sense_list:
(geometria) linia prosta mająca punkt wspólny z krzywą lub powierzchnią, nieprzecinająca jej w tym punkcie;


lexentry: pol/stycznik__rzeczownik__1
written_rep: stycznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contactor
sense_list:
(elektryczność) urządzenie elektromechaniczne do zamykania i przerywania obwodów elektrycznych średniej mocy;


lexentry: pol/styl_życia__rzeczownik__1
written_rep: styl życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levensstijl
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) codzienne zachowania jednostek lub grup manifestujące ich położenie społeczne i preferencje;


lexentry: pol/stylistyka__rzeczownik__1
written_rep: stylistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stijl
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (architektura, architektoniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (sztuka) styl charakterystyczny dla danego twórcy lub dzieła


lexentry: pol/stylistyka__rzeczownik__1
written_rep: stylistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stijlleer
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dział nauki zajmujący się opisem i analizą stylów językowych


lexentry: pol/stypulować__czasownik__1
written_rep: stypulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedingen
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymagać, określać, przewidywać, zastrzegać, postulować, nakazywać


lexentry: pol/styropian__rzeczownik__1
written_rep: styropian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piepschuim
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) polistyren o mikroporowatej strukturze, najczęściej w formie kształtek, bloków lub płyt, wykorzystywany jako materiał do izolacji cieplnej, dźwiękowej i elektrycznej;


lexentry: pol/stóg__rzeczownik__1
written_rep: stóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrangeren
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duży stos siana, rzadziej słomy lub zboża, układany zazwyczaj wokół ustawionego pionowo drąga w kształt stożka lub kopuły


lexentry: pol/stół__rzeczownik__1
written_rep: stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tafel
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;


lexentry: pol/stęp__rzeczownik__1
written_rep: stęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loopje
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) czterotaktowy, najwolniejszy chód konia, osła i muła; | (zoologia, zoologiczny) czterotaktowy wzór chodu zwierzęcia czworonożnego;


lexentry: pol/stępka__rzeczownik__1
written_rep: stępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kiel
sense_list:
(marynarka) (technologia, technika, techniczny) główna, podłużna belka konstrukcyjna umieszczona w osi na dnie kadłuba statku wodnego;


lexentry: pol/stężenie_normalne__rzeczownik__1
written_rep: stężenie normalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: normaliteit
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba gramorównoważników substancji w roztworze odniesiona do jednostki objętości;


lexentry: pol/subalpejski__przymiotnik__1
written_rep: subalpejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subalpien
sense_list:
(geografia, geograficzny) taki, który znajduje się w wysokim piętrze gór lub dla niego charakterystyczny


lexentry: pol/subiektywny__przymiotnik__1
written_rep: subiektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: subjectief
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (filozofia, filozoficzny) zależny od podmiotu poznającego | stronniczy, odznaczający się subiektywizmem


lexentry: pol/subkontynent__rzeczownik__1
written_rep: subkontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subcontinent
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd wielkich rozmiarów, lecz mniejszy niż kontynent lub stanowiący jego wydzieloną, szczególną część;


lexentry: pol/subkultura__rzeczownik__1
written_rep: subkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subcultuur
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zespół zjawisk kulturowych, częściowo autonomiczny wobec kultury dominującej tworzone przez jakąś grupę osób;


lexentry: pol/subskrypcja__rzeczownik__1
written_rep: subskrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abonnement
sense_list:
formalne (pisemne lub elektroniczne) zobowiązanie do nabycia lub wykupienia czegoś cyklicznie wydawanego


lexentry: pol/substancja__rzeczownik__1
written_rep: substancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: substantie | stof
sense_list:
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)


lexentry: pol/substancja_czynna__rzeczownik__1
written_rep: substancja czynna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werkzame stof
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) substancja jakiegokolwiek pochodzenia, która może spowodować zmiany w procesach fizjologicznych lub biochemicznych organizmów żywych, stanowiąca podstawę leku;


lexentry: pol/substantywizacja__rzeczownik__1
written_rep: substantywizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: substantivering
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) przejście jakiejś części mowy do kategorii rzeczowników, użycie innej części mowy w funkcji rzeczownikowej


lexentry: pol/substytucja__rzeczownik__1
written_rep: substytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: substitutie
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na wymianie jednego lub kilku atomów w cząsteczce związku chemicznego; | (psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych, polegający na zastępowaniu nieosiągalnych celów celami łatwiejszymi; | przeniesienie pełnomocnictwa na inną osobę | wzajemna zastępowalność dóbr o podobnych właściwościach | zastąpienie jednych rzeczy, pojęć, usług itp. innymi


lexentry: pol/subsydiarność__rzeczownik__1
written_rep: subsydiarność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subsidiariteit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zasada, według której decyzje powinny być podejmowane na najniższym możliwym szczeblu, a na wyższym tylko wtedy, gdy takie ich podjęcie da o wiele lepsze rezultaty;


lexentry: pol/subsydium__rzeczownik__1
written_rep: subsydium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ondersteuning
sense_list:
(urzędowy) pomoc finansowa udzielona osobie prawnej, jednostce organizacyjnej lub osobie fizycznej przeznaczona na konkretny rodzaj działalności


lexentry: pol/subwoofer__rzeczownik__1
written_rep: subwoofer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subwoofer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach;


