# translation

lexentry: pol/uczta__rzeczownik__1
written_rep: uczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadeau
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe


lexentry: pol/uczucie__rzeczownik__1
written_rep: uczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gevoel
sense_list:
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu


lexentry: pol/udawać_Greka__czasownik__1
written_rep: udawać Greka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: van den domme houden
sense_list:
udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej


lexentry: pol/udział__rzeczownik__1
written_rep: udział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aandeel
sense_list:
(finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika | dokument potwierdzający udział (1.2) | (finanse, finansowy) zysk z tytułu udziału (1.2) | przypadająca część własności po podziale


lexentry: pol/udziałowiec__rzeczownik__1
written_rep: udziałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belanghebbende
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym


lexentry: pol/uformować__czasownik__1
written_rep: uformować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vormen
sense_list:
nadać formę | ustawić grupę w danym porządku | wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy


lexentry: pol/ugniatać__czasownik__1
written_rep: ugniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kneden
sense_list:
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś


lexentry: pol/ugryzienie__rzeczownik__1
written_rep: ugryzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beet
sense_list:
czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu | ślad na skórze lub powierzchni po ugryzieniu (1.1)


lexentry: pol/ujgurski__rzeczownik__1
written_rep: ujgurski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Oeigoers
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach;


lexentry: pol/ukaz__rzeczownik__1
written_rep: ukaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oekaze
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verstoppen
sense_list:
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/ukulele__rzeczownik__1
written_rep: ukulele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ukelele
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny, odmiana gitary o małych rozmiarach;


lexentry: pol/ukwiał__rzeczownik__1
written_rep: ukwiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeeanemoon
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;


lexentry: pol/układ_krążenia__rzeczownik__1
written_rep: układ krążenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloedsomloop
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;


lexentry: pol/układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zenuwgestel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periodiek systeem
sense_list:
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periodiek systeem
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/układ_planetarny__rzeczownik__1
written_rep: układ planetarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planetenstelsel
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;


lexentry: pol/układ_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: układ pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maag-darmstelsel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) układ narządów człowieka i zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz wydalania resztek;


lexentry: pol/układ_przeciwpoślizgowy__rzeczownik__1
written_rep: układ przeciwpoślizgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ABS
sense_list:
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;


lexentry: pol/układ_scalony__rzeczownik__1
written_rep: układ scalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geïntegreerde schakeling
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;


lexentry: pol/układ_trawienny__rzeczownik__1
written_rep: układ trawienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maag-darmstelsel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;


lexentry: pol/układ_współrzędnych__rzeczownik__1
written_rep: układ współrzędnych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coördinatenstelsel
sense_list:
(geometria) funkcja przypisująca każdemu punktowi zestaw liczb zwanych współrzędnymi, pozwalający ten punkt jednoznacznie identyfikować;


lexentry: pol/układny__przymiotnik__1
written_rep: układny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: geblokt
sense_list:
będący wyrazem układnego (1.1) zachowania | zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś


lexentry: pol/ul_wielokorpusowy__rzeczownik__1
written_rep: ul wielokorpusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magazijn
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: straat
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vluchtig
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały


lexentry: pol/ultimatum__rzeczownik__1
written_rep: ultimatum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultimatum
sense_list:
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;


lexentry: pol/ultradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: ultradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultrageluid
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);


lexentry: pol/ultramaryna__rzeczownik__1
written_rep: ultramaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultramarijn
sense_list:
(chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli; | odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1)


lexentry: pol/ultrasonografia__rzeczownik__1
written_rep: ultrasonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echografie
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;


lexentry: pol/umami__rzeczownik__1
written_rep: umami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hartig
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;


lexentry: pol/umiarkowany__przymiotnik__1
written_rep: umiarkowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gematigd
sense_list:
o poglądach: pośredni między radykalnym a zachowawczym | taki, który nie jest ani zbyt duży, ani zbyt mały


lexentry: pol/umorzenie__rzeczownik__1
written_rep: umorzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergeving
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (finanse, finansowy) dobrowolne zrzeczenie się częściowe lub całkowite należności w ramach umownego porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overeenkomst
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/umowa_o_pracę__rzeczownik__1
written_rep: umowa o pracę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbeidsovereenkomst
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;


lexentry: pol/umundurowanie__rzeczownik__1
written_rep: umundurowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consistent
sense_list:
mundury noszone przez członków danej organizacji | prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;


lexentry: pol/uncja__rzeczownik__1
written_rep: uncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ons
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bond
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ danych w niektórych niskopoziomowych językach programowania, jak C, lub asembler, grupujący wiele różnych sposobów interpretacji tego samego fragmentu pamięci;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unie
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/unicorn__rzeczownik__1
written_rep: unicorn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eenhoorn
sense_list:
(neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;


lexentry: pol/uniewinnianie__rzeczownik__1
written_rep: uniewinnianie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrijspraak
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universiteit
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beslag leggen op
sense_list:
(dawniej, dawny) o uczuciach, doznaniach: kogoś owładnąć, ugłaskać, udobruchać, ułaskawić, ukrócić, ułagodzić, okiełznać, uśmierzyć, powściągnąć , zmiękczyć


lexentry: pol/unosić__czasownik__1
written_rep: unosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kidnappen
sense_list:
zabierać kogoś, coś ze sobą; uchodzić z kimś, z czymś; zagarniać coś z sobą, porywać, ponieść, przenosić, zanosić na inne miejsce


lexentry: pol/ununoctium__rzeczownik__1
written_rep: ununoctium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununoctium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);


lexentry: pol/ununpentium__rzeczownik__1
written_rep: ununpentium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununpentium
sense_list:
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);


lexentry: pol/ununseptium__rzeczownik__1
written_rep: ununseptium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununseptium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);


lexentry: pol/ununtrium__rzeczownik__1
written_rep: ununtrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununtrium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: achteruitgaan
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vallen
sense_list:
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą | opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół | tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem


lexentry: pol/upadłość__rzeczownik__1
written_rep: upadłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bankroet
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika


lexentry: pol/upcykling__rzeczownik__1
written_rep: upcykling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upcycling
sense_list:
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;


lexentry: pol/update__rzeczownik__1
written_rep: update
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actualisatie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizacja danych w komputerze lub program umożliwiający aktualizację innego programu do nowej wersji


lexentry: pol/updatować__czasownik__1
written_rep: updatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: actualisatie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizować dane w komputerze lub aktualizować program komputerowy do nowszej wersji


lexentry: pol/upełnomocniać__czasownik__1
written_rep: upełnomocniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: een volmacht verlenen aan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu


lexentry: pol/upośledzać__czasownik__1
written_rep: upośledzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: handicap
sense_list:
doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś | stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś


lexentry: pol/uprzemysłowienie__rzeczownik__1
written_rep: uprzemysłowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: industrialisatie
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej | (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego | proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gareel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuig
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu


lexentry: pol/uran_zubożony__rzeczownik__1
written_rep: uran zubożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verarmd uranium
sense_list:
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;


lexentry: pol/urażać__czasownik__1
written_rep: urażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: overtreden
sense_list:
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec | wyrządzać przykrość


lexentry: pol/urdu__rzeczownik__1
written_rep: urdu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Urdu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;


lexentry: pol/urlop_macierzyński__rzeczownik__1
written_rep: urlop macierzyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwangerschapsverlof
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka


lexentry: pol/urlop_ojcowski__rzeczownik__1
written_rep: urlop ojcowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaderschapsverlof
sense_list:
(potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop udzielany ojcu dziecka w wymiarze do 2 tygodni, przysługujący do ukończenia przez dziecko 12 miesiąca życia albo urlop udzielany ojcu dziecka przysposobionego


lexentry: pol/urojenie__rzeczownik__1
written_rep: urojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hersenschim
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji


lexentry: pol/urolog__rzeczownik__1
written_rep: urolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urologe
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urologie | Urologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bureau
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej; | budynek, w którym mieści się urząd (1.1)


lexentry: pol/urząd_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urząd stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burgerlijke stand
sense_list:
(urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;


lexentry: pol/urządzenie_peryferyjne__rzeczownik__1
written_rep: urządzenie peryferyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perifeer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambtenaar
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/urzędnik_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: griffier
sense_list:
(administracja) urzędnik, który prowadzi rejestr o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breuk
sense_list:
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/ustawodawczy__przymiotnik__1
written_rep: ustawodawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: legislatief
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw


lexentry: pol/ustawodawstwo__rzeczownik__1
written_rep: ustawodawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowywanie i wydawanie ustaw


lexentry: pol/ustnik__rzeczownik__1
written_rep: ustnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mondstuk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; | część aparatu służącego nurkowi do oddychania | część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia


lexentry: pol/ustrój__rzeczownik__1
written_rep: ustrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa


lexentry: pol/ustęp__rzeczownik__1
written_rep: ustęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alinea
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego, stanowiąca część paragrafu


lexentry: pol/ustępować__czasownik__1
written_rep: ustępować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afstaan
sense_list:
pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko | rezygnować ze swoich korzyści lub praw, zrzekać się na czyjąś korzyść


lexentry: pol/usuwać__czasownik__1
written_rep: usuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verwijderen
sense_list:
sprawiać, że coś nie znajduje się już w miejscu, w którym było | (informatyka, informatyczny) kasować dane z dysku itp.


lexentry: pol/uszczelniać__czasownik__1
written_rep: uszczelniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afzonderen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk


lexentry: pol/uszkodzenie__rzeczownik__1
written_rep: uszkodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belediging
sense_list:
(medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania


lexentry: pol/uszlachetniać__czasownik__1
written_rep: uszlachetniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aandeel
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane


lexentry: pol/utleniać__czasownik__1
written_rep: utleniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oxideren
sense_list:
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)


lexentry: pol/utopia__rzeczownik__1
written_rep: utopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utopie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego


lexentry: pol/utrwalać__czasownik__1
written_rep: utrwalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aantekenen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia


lexentry: pol/utwór__rzeczownik__1
written_rep: utwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aanbetaling
sense_list:
(geologia, geologiczny), zwykle w lm, jakiekolwiek stałe tworzywo skorupy ziemskiej, będące produktem procesów geologicznych, posiadające tę samą budowę wewnętrzną lub inną wspólną cechę


lexentry: pol/uwertura__rzeczownik__1
written_rep: uwertura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ouverture
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;


lexentry: pol/uwolnić__czasownik__1
written_rep: uwolnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bevrijden
sense_list:
wypuścić na wolność, oswobodzić | oswobodzić kogoś z jakichś ograniczeń lub od czegoś nieprzyjemnego | usunąć więzy ograniczające ruchy


lexentry: pol/uzależnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzależnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verslaving
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem


lexentry: pol/uzbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: uzbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: takelage
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyposażenie statku żaglowego, składające się z omasztowania, ożaglowania i olinowania


lexentry: pol/uzdolnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzdolnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aanleg
sense_list:
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie


lexentry: pol/uzdrowiciel__rzeczownik__1
written_rep: uzdrowiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genezer
sense_list:
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił


lexentry: pol/uznawać__czasownik__1
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beschouwen
sense_list:
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym | stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy


lexentry: pol/uzębienie__rzeczownik__1
written_rep: uzębienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeer smal getande zoom
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) komplet zębów w określonych narzędziach | (zoologia, zoologiczny) (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) zestaw wszystkich zębów u danego osobnika;


lexentry: pol/ułamek__rzeczownik__1
written_rep: ułamek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breuk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem) | fragment całości


lexentry: pol/ułan__rzeczownik__1
written_rep: ułan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ulaan
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ułaskawienie__rzeczownik__1
written_rep: ułaskawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pardon
sense_list:
(potocznie, potoczny) dokument, którego podpisanie skutkuje ułaskawieniem (1.1) | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glimlach | lach
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/użyteczność__rzeczownik__1
written_rep: użyteczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruikbaarheid
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika w odniesieniu do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych; | cecha czegoś, co przynosi pożytek, zaspokaja czyjeś potrzeby


lexentry: pol/vel__spójnik__1
written_rep: vel
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: alias
sense_list:
(książkowy) albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)


lexentry: pol/vlog__rzeczownik__1
written_rep: vlog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vlog
sense_list:
blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia


lexentry: pol/voguing__rzeczownik__1
written_rep: voguing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: in zwang
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku


lexentry: pol/w_dół__fraza_przyimkowa__1
written_rep: w dół
min_sense_num: 02
trans_list: beneden
sense_list:
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji


lexentry: pol/w_górę__przysłówek__1
written_rep: w górę
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: op
sense_list:
określenie kierunku powyżej czegoś | (hydrologia, hydrologiczny) w kierunku źródła | (ekonomia, ekonomiczny) wzrastając, zwiększając swoją wartość


lexentry: pol/w_imię_Ojca_i_Syna,_i_Ducha_Świętego__wykrzyknik__1
written_rep: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: in de naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: in een goede gezondheid
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś | (potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe


lexentry: pol/w_przeciwnym_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w przeciwnym razie
min_sense_num: 01
trans_list: anders
sense_list:
łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego


lexentry: pol/w_zasadzie__fraza_partykułowa__1
written_rep: w zasadzie
min_sense_num: 01
trans_list: eigenlijk
sense_list:
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko


lexentry: pol/wacha__rzeczownik__1
written_rep: wacha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wahoo
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acanthocybium solandri, gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych


lexentry: pol/wachlarz__rzeczownik__1
written_rep: wachlarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waaier
sense_list:
ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto; | (przenośnie, przenośnia) skala, rozpiętość, różnorodność


lexentry: pol/wachta__rzeczownik__1
written_rep: wachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wacht
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku


lexentry: pol/wacik__rzeczownik__1
written_rep: wacik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watje, prop
sense_list:
(potocznie, potoczny) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu


lexentry: pol/wada__rzeczownik__1
written_rep: wada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nadeel
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) nieprawidłowa budowa lub złe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie żywej istoty


lexentry: pol/wadi__rzeczownik__1
written_rep: wadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wadi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;


lexentry: pol/wafel__rzeczownik__1
written_rep: wafel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wafel
sense_list:
(spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem


lexentry: pol/wagary__rzeczownik__1
written_rep: wagary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spijbelen schoolverzuim
sense_list:
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;


lexentry: pol/wagon__rzeczownik__1
written_rep: wagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wagon
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;


lexentry: pol/wahadło__rzeczownik__1
written_rep: wahadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slinger
sense_list:
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała


lexentry: pol/wakuola__rzeczownik__1
written_rep: wakuola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuole
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;


lexentry: pol/walc__rzeczownik__1
written_rep: walc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wals
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);


lexentry: pol/walc_wiedeński__rzeczownik__1
written_rep: walc wiedeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Weense wals
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;


lexentry: pol/walczyć_z_wiatrakami__czasownik__1
written_rep: walczyć z wiatrakami
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tegen de bierkaai vechten
sense_list:
podejmować się walki z czymś nieodwracalnym; zmagać się z czymś, czego nie da się pokonać | walczyć z wytworami własnej wyobraźni


lexentry: pol/walencja__rzeczownik__1
written_rep: walencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: associatie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;


lexentry: pol/waleriana__rzeczownik__1
written_rep: waleriana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valeriaan
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Valeriana officinalis L., kozłek lekarski | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;


lexentry: pol/walet__rzeczownik__1
written_rep: walet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boer
sense_list:
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);


lexentry: pol/walijski__rzeczownik__1
written_rep: walijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Welsh
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;


lexentry: pol/walkiria__rzeczownik__1
written_rep: walkiria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: walkure
sense_list:
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;


lexentry: pol/walkman__rzeczownik__1
written_rep: walkman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: walkman
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;


lexentry: pol/wandalski__przymiotnik__1
written_rep: wandalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vandaal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Wandalami, dotyczący Wandalów | związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu


lexentry: pol/wanilina__rzeczownik__1
written_rep: wanilina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vanilline
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;


lexentry: pol/wanta__rzeczownik__1
written_rep: wanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: want
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;


lexentry: pol/wapień__rzeczownik__1
written_rep: wapień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalksteen
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;


lexentry: pol/wapno__rzeczownik__1
written_rep: wapno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalk
sense_list:
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;


lexentry: pol/waran_z_Komodo__rzeczownik__1
written_rep: waran z Komodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komodovaraan
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;


lexentry: pol/wariancja__rzeczownik__1
written_rep: wariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variantie
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;


lexentry: pol/wariograf__rzeczownik__1
written_rep: wariograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veelschrijver
sense_list:
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;


lexentry: pol/warkocz__rzeczownik__1
written_rep: warkocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haarvlecht
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów | (poetycki, poetycko) coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się | coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)


lexentry: pol/warkocz__rzeczownik__1
written_rep: warkocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staart
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;


lexentry: pol/warownia__rzeczownik__1
written_rep: warownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fort
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem


lexentry: pol/warstwa__rzeczownik__1
written_rep: warstwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laag
sense_list:
każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn | grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werkplaats
sense_list:
(motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi | (rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej


lexentry: pol/wartość__rzeczownik__1
written_rep: wartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waarde
sense_list:
kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa | zwykle lm zasada moralna, przekonanie | (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego


lexentry: pol/wartość_własna__rzeczownik__1
written_rep: wartość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eigenwaarde
sense_list:
(matematyka, matematyczny) skalar, dla którego istnieje pewien niezerowy wektor, którego obraz przez dane przekształcenie liniowe równy jest iloczynowi tego skalara i tego wektora;


lexentry: pol/wasal__rzeczownik__1
written_rep: wasal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vazal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;


lexentry: pol/wat__rzeczownik__1
written_rep: wat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;


lexentry: pol/watażka__rzeczownik__1
written_rep: watażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krijgsheer
sense_list:
(współcześnie) (pejoratywnie, pejoratywny) przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych


lexentry: pol/wazektomia__rzeczownik__1
written_rep: wazektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vasectomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);


lexentry: pol/wazelina__rzeczownik__1
written_rep: wazelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaseline
sense_list:
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boom
sense_list:
narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów


lexentry: pol/wałach__rzeczownik__1
written_rep: wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruin
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;


lexentry: pol/wałek_do_ciasta__rzeczownik__1
written_rep: wałek do ciasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deegroller
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;


lexentry: pol/ważka__rzeczownik__1
written_rep: ważka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libelle | libel
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;


lexentry: pol/wbić_nóż_w_plecy__czasownik__1
written_rep: wbić nóż w plecy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dolksteek
sense_list:
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia


lexentry: pol/wcale__partykuła__1
written_rep: wcale
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: behalve
sense_list:
…używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej


lexentry: pol/wcale__przysłówek__1
written_rep: wcale
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: aardig
sense_list:
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom


lexentry: pol/wchodzić_w_życie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wchodzić w życie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: in werking treden
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaczynać obowiązywać, stawać się stosowanym, używanym


lexentry: pol/wczesny__przymiotnik__1
written_rep: wczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vroeg
sense_list:
taki, który jest u swojego początku | występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory


lexentry: pol/wdzięczność__rzeczownik__1
written_rep: wdzięczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dankbaarheid
sense_list:
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa


lexentry: pol/weber__rzeczownik__1
written_rep: weber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weber
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;


lexentry: pol/według__przyimek__1
written_rep: według
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: volgens
sense_list:
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem | …wyrażający autora czegoś


lexentry: pol/weganizm__rzeczownik__1
written_rep: weganizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veganisme
sense_list:
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);


lexentry: pol/wegański__przymiotnik__1
written_rep: wegański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: veganistisch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) | związany z weganizmem, dotyczący weganizmu


lexentry: pol/wegetacja__rzeczownik__1
written_rep: wegetacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begroeiing
sense_list:
(biologia, biologiczny) procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny


lexentry: pol/wegetariański__przymiotnik__1
written_rep: wegetariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegetarisch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego | związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu


lexentry: pol/wejściówka__rzeczownik__1
written_rep: wejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aanreiken
sense_list:
(potocznie, potoczny) bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego | (środowiskowy) bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca


lexentry: pol/weksel__rzeczownik__1
written_rep: weksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wisselbrief
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;


lexentry: pol/wektor__rzeczownik__1
written_rep: wektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vector
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm lub cząsteczka zdolna do przeniesienia fragmentu DNA do komórki biorcy; | (geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia; | (geometria) (fizyka, fizyczny) para punktów, przedstawiana geometrycznie w postaci odcinka ze strzałką; | (informatyka, informatyczny) sposób, w jaki można zainfekować urządzenie | (informatyka, informatyczny) tablica jednowymiarowa; | (matematyka, matematyczny) w szerszym znaczeniu: element przestrzeni liniowej, czyli obiekt, który może być skalowany i dodawany; | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) organizm przenoszący pasożyta lub drobnoustrój zakaźny;


lexentry: pol/wektor_własny__rzeczownik__1
written_rep: wektor własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eigenvector
sense_list:
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);


lexentry: pol/wektorowy__przymiotnik__1
written_rep: wektorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: koers
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) mający oprócz wartości liczbowej kierunek i zwrot | (matematyka, matematyczny) składający się z wektorów, uwzględniający własności wektorów


lexentry: pol/welomobil__rzeczownik__1
written_rep: welomobil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velomobiel
sense_list:
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem


lexentry: pol/welon__rzeczownik__1
written_rep: welon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluier
sense_list:
przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)


lexentry: pol/wendeta__rzeczownik__1
written_rep: wendeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloedwraak
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę


lexentry: pol/wenerolog__rzeczownik__1
written_rep: wenerolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veneroloog
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych


lexentry: pol/wenlafaksyna__rzeczownik__1
written_rep: wenlafaksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venlafaxine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2


lexentry: pol/wentylator__rzeczownik__1
written_rep: wentylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventilator
sense_list:
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;


lexentry: pol/weranda__rzeczownik__1
written_rep: weranda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veranda
sense_list:
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach


lexentry: pol/werbel__rzeczownik__1
written_rep: werbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snaredrum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;


lexentry: pol/werbować__czasownik__1
written_rep: werbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanwerven
sense_list:
namawiać kogo do udziału w czymś | (wojskowość, wojskowy) zaciągać do wojska | pozyskiwać zwolenników


lexentry: pol/wermut__rzeczownik__1
written_rep: wermut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vermout
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;


lexentry: pol/wernakularny__przymiotnik__1
written_rep: wernakularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ambtstaal
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieliteracki, niestandardowy, terytorialny, ludowy – w odniesieniu do odmiany języka; | zwyczajowy, potoczny, popularny, nienaukowy – w odniesieniu do nazewnictwa biologicznego;


lexentry: pol/wernakularny__przymiotnik__1
written_rep: wernakularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inheems
sense_list:
rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa | rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)


lexentry: pol/weryfikować__czasownik__1
written_rep: weryfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verifiëren
sense_list:
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś


lexentry: pol/westalka__rzeczownik__1
written_rep: westalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestaalse maagd
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;


lexentry: pol/western__rzeczownik__1
written_rep: western
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: western
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;


lexentry: pol/westfalski__przymiotnik__1
written_rep: westfalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Westfaals
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku | związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii


lexentry: pol/westybul__rzeczownik__1
written_rep: westybul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestibule
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową | (architektura, architektoniczny) reprezentacyjny przedsionek


lexentry: pol/wesz__rzeczownik__1
written_rep: wesz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luis
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;


lexentry: pol/wełna__rzeczownik__1
written_rep: wełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wol
sense_list:
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów | (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1) | sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)


lexentry: pol/whisky__rzeczownik__1
written_rep: whisky
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whisky
sense_list:
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;


lexentry: pol/whodunit__rzeczownik__1
written_rep: whodunit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detectiveverhaal
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rodzaj kryminału – książka, film lub gra fabularna, w której główny nacisk kładzie się na zagadkę dotyczącą tego, kto popełnił przestępstwo, najczęściej morderstwo[potrzebne źródło]


lexentry: pol/wiadro__rzeczownik__1
written_rep: wiadro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emmer
sense_list:
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;


lexentry: pol/wiadukt__rzeczownik__1
written_rep: wiadukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viaduct
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);


lexentry: pol/wiano__rzeczownik__1
written_rep: wiano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buidsprijs
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu; | (przestarzałe, przestarzały) posag, wyprawa panny młodej


lexentry: pol/wiara__rzeczownik__1
written_rep: wiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geloof
sense_list:
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga;


lexentry: pol/wiata__rzeczownik__1
written_rep: wiata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baldakijn
sense_list:
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;


lexentry: pol/wiatrochron__rzeczownik__1
written_rep: wiatrochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: windscherm
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) szpaler drzew, żywopłot lub ogrodzenie chroniące uprawy przed wiatrem | tkanina na palikach chroniąca ludzi od wiatru na plaży


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vibrator
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;


lexentry: pol/wibrować__czasownik__1
written_rep: wibrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trillen
sense_list:
o głosie, dźwięku: zmieniać się rytmicznie; brzmieć raz wyżej, raz niżej | wprawiać coś w drgania wibratorem


lexentry: pol/wibrys__rzeczownik__1
written_rep: wibrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snor
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;


lexentry: pol/wicekról__rzeczownik__1
written_rep: wicekról
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onderkoning
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;


lexentry: pol/wicher__rzeczownik__1
written_rep: wicher
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storm
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta; | (przenośnie, przenośnia) burzliwy zamęt towarzyszący czemuś


lexentry: pol/widelec__rzeczownik__1
written_rep: widelec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vork
sense_list:
ostro zakończony przedmiot używany do nabierania jedzenia; | (środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;


lexentry: pol/wideo__rzeczownik__1
written_rep: wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: video
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;


lexentry: pol/wideoklip__rzeczownik__1
written_rep: wideoklip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videoclip
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu


lexentry: pol/widełki__rzeczownik__1
written_rep: widełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afsplitsen
sense_list:
(środowiskowy) (szachy, pojęcie szachowe) jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę


lexentry: pol/widmo__rzeczownik__1
written_rep: widmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spectrum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; | (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ; | niematerialna postać lub złudzenie takiej postaci; | perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości


lexentry: pol/widłak__rzeczownik__1
written_rep: widłak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wolfsklauw
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lycopodium L., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;


lexentry: pol/wiec__rzeczownik__1
written_rep: wiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vetsje
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;


lexentry: pol/wiecha__rzeczownik__1
written_rep: wiecha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluim
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;


lexentry: pol/wieczna_lampka__rzeczownik__1
written_rep: wieczna lampka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: godslamp
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czerwone światełko w kościele wskazujące miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu


lexentry: pol/wieczorowy__przymiotnik__1
written_rep: wieczorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: avondfeest
sense_list:
o stroju, fryzurze, makijażu: odpowiedni na eleganckie wydarzenia odbywające się zwykle wieczorem | o studiach, szkole, nauce: odbywający się wieczorami


lexentry: pol/wieczór_kawalerski__rzeczownik__1
written_rep: wieczór kawalerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrijgezellenavond | vrijgezellenfeest
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;


lexentry: pol/wiedźma__rzeczownik__1
written_rep: wiedźma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heks
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa


lexentry: pol/wiedźmin__rzeczownik__1
written_rep: wiedźmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hekser
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory


lexentry: pol/wiejadło__rzeczownik__1
written_rep: wiejadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wanmolen
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;


lexentry: pol/wielbłąd__rzeczownik__1
written_rep: wielbłąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kameel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;


lexentry: pol/wielki__przymiotnik__1
written_rep: wielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: groot
sense_list:
o nadzwyczaj dużych rozmiarach | bardzo ważny, znaczący | o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami | o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu


lexentry: pol/wielkie_księstwo__rzeczownik__1
written_rep: wielkie księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groothertogdom
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/wielokropek__rzeczownik__1
written_rep: wielokropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beletselteken
sense_list:
znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;


lexentry: pol/wielokrążek__rzeczownik__1
written_rep: wielokrążek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sliding
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;


lexentry: pol/wielokulturowość__rzeczownik__1
written_rep: wielokulturowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiculturalisme | multiculturaliteit
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy


lexentry: pol/wielokulturowy__przymiotnik__1
written_rep: wielokulturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multicultureel
sense_list:
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur


lexentry: pol/wielomian__rzeczownik__1
written_rep: wielomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polynoom | veelterm
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;


lexentry: pol/wielosił__rzeczownik__1
written_rep: wielosił
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jakobsladder
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polemonium L., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/wielościan__rzeczownik__1
written_rep: wielościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polyeder | veelvlak
sense_list:
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;


lexentry: pol/wielościan_foremny__rzeczownik__1
written_rep: wielościan foremny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platonisch lichaam
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie ściany są przystającymi wielokątami foremnymi oraz wszystkie kąty wielościenne są równe;


lexentry: pol/wieniec__rzeczownik__1
written_rep: wieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krans
sense_list:
wiązanka w kształcie kręgu upleciona z kwiatów, liści, gałązek lub kłosów | kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła


lexentry: pol/wieniec_laurowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec laurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lauwerkrans
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce; | symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);


lexentry: pol/wiertarka__rzeczownik__1
written_rep: wiertarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boormachine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wiercenia lub pogłębiania otworów; | (stomatologia, stomatologiczny) przyrząd dentystyczny o napędzie elektrycznym służący do oczyszczania zębów z próchnicy


lexentry: pol/wierzba__rzeczownik__1
written_rep: wierzba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wilg
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzchołek__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piek
sense_list:
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; punkt łączący dwie proste


lexentry: pol/wierzchołek_góry_lodowej__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek góry lodowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topje van de ijsberg
sense_list:
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska


lexentry: pol/wierzyciel__rzeczownik__1
written_rep: wierzyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schuldeiser | crediteur
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;


lexentry: pol/wieszak__rzeczownik__1
written_rep: wieszak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleerhanger
sense_list:
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;


lexentry: pol/wieszać__czasownik__1
written_rep: wieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: behangen
sense_list:
umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości | zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem


lexentry: pol/wieszczek__rzeczownik__2
written_rep: wieszczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alpenkauw
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wietrzeć__czasownik__1
written_rep: wietrzeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verweren
sense_list:
(geologia, geologiczny) (o skałach i minerałach) rozpadać się i kruszyć wskutek działania czynników chemicznych lub atmosferycznych


lexentry: pol/wiewiórczak__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eekhoorn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callosciurus Gray, nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków występujący w Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/wiewiórka__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eekhoorn | eekhoorntje
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;


lexentry: pol/wieża_Babel__rzeczownik__1
written_rep: wieża Babel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toren van Babel
sense_list:
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;


lexentry: pol/wieża_Eiffla__rzeczownik__1
written_rep: wieża Eiffla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiffeltoren
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toren
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; | (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach;


lexentry: pol/wieża_ciśnień__rzeczownik__1
written_rep: wieża ciśnień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watertoren
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;


lexentry: pol/wieżowiec__rzeczownik__1
written_rep: wieżowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wolkenkrabber | torenflat | torengebouw
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;


lexentry: pol/wigilia__rzeczownik__1
written_rep: wigilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vigilie
sense_list:
(książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem


lexentry: pol/wihajster__rzeczownik__1
written_rep: wihajster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinges
sense_list:
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie


lexentry: pol/wikariusz__rzeczownik__1
written_rep: wikariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoor
sense_list:
(kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;


lexentry: pol/wiki__rzeczownik__1
written_rep: wiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wiki
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, której zawartość może być modyfikowana przez użytkowników;


lexentry: pol/wiking__rzeczownik__1
written_rep: wiking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viking
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;


lexentry: pol/wikunia__rzeczownik__1
written_rep: wikunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicuña
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna vicugna Molina, południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;


lexentry: pol/wilec_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: wilec ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoete aardappel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych


lexentry: pol/wilk_straszny__rzeczownik__1
written_rep: wilk straszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reuzenwolf
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Aenocyon dirus, północnoamerykański wymarły gatunek zwierzęcia z rodziny psowatych


lexentry: pol/wilk_workowaty__rzeczownik__1
written_rep: wilk workowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tasmaanse buidelwolf
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylacinus cynocephalus Harris, gatunek wymarłego torbacza z rodziny wilkoworowatych, zamieszkującego niegdyś Australię, zwłaszcza Tasmanię oraz Nową Gwineę;


lexentry: pol/winda__rzeczownik__1
written_rep: winda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lift
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;


lexentry: pol/wino__rzeczownik__1
written_rep: wino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wijn
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;


lexentry: pol/wino_lodowe__rzeczownik__1
written_rep: wino lodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijswijn
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;


lexentry: pol/winorośl__rzeczownik__1
written_rep: winorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wijnrank
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.


lexentry: pol/wiolonczela__rzeczownik__1
written_rep: wiolonczela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cello | violoncel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;


lexentry: pol/wiosło__rzeczownik__1
written_rep: wiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riem | roeiriem
sense_list:
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;


lexentry: pol/wioślarka__rzeczownik__1
written_rep: wioślarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watervlo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny skorupiak słodkowodny mający dwuczęściową skorupkę i rozwiniętą drugą parą czułków służących do pływania;


lexentry: pol/wioślarz__rzeczownik__2
written_rep: wioślarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: roeimachine
sense_list:
(sport, sportowy) (środowiskowy) przyrząd treningowy, na którym ćwiczy się w sposób przypominający wiosłowanie


lexentry: pol/wirginał__rzeczownik__1
written_rep: wirginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virginaal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;


lexentry: pol/wirtualny__przymiotnik__1
written_rep: wirtualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virtueel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora | możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny


lexentry: pol/wirus__rzeczownik__1
written_rep: wirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej; | (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;


lexentry: pol/wirówka__rzeczownik__1
written_rep: wirówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrifuge
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową; | (lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina; | (pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra


lexentry: pol/wisielczy_humor__rzeczownik__1
written_rep: wisielczy humor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galgenhumor
sense_list:
zdolność dostrzegania zabawnych stron bardzo złej lub trudnej sytuacji, często pozwalająca komuś przetrwać trudne chwile


lexentry: pol/wisieć__czasownik__1
written_rep: wisieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hangen
sense_list:
być przymocowanym do czegoś od góry | znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią | dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać | umierać na szubienicy


lexentry: pol/wiskoza__rzeczownik__1
written_rep: wiskoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viscositeit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów


lexentry: pol/witamina__rzeczownik__1
written_rep: witamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitamine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;


lexentry: pol/witać__czasownik__1
written_rep: witać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: begroeten
sense_list:
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś


lexentry: pol/witryna__rzeczownik__1
written_rep: witryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beleg
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego


lexentry: pol/wiwarium__rzeczownik__1
written_rep: wiwarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivarium
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;


lexentry: pol/wiwisekcja__rzeczownik__1
written_rep: wiwisekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivisectie
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;


lexentry: pol/wiza__rzeczownik__1
written_rep: wiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visum
sense_list:
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;


lexentry: pol/wizażysta__rzeczownik__1
written_rep: wizażysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visagist
sense_list:
specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego


lexentry: pol/wizon__rzeczownik__1
written_rep: wizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: nerts
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neovison vison Schreber, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/wiąz__rzeczownik__1
written_rep: wiąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olm | iep
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;


lexentry: pol/wiązadło__rzeczownik__1
written_rep: wiązadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligament
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)


lexentry: pol/wiązówka_błotna__rzeczownik__1
written_rep: wiązówka błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moerasspirea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Filipendula ulmaria L., gatunek leczniczej i ozdobnej byliny z rodziny różowatych;


lexentry: pol/więc__spójnik__1
written_rep: więc
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: dus | daarom
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem


lexentry: pol/więzadło__rzeczownik__1
written_rep: więzadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligament
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy


lexentry: pol/więzadło_głosowe__rzeczownik__1
written_rep: więzadło głosowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stemband
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;


lexentry: pol/więzień__rzeczownik__1
written_rep: więzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gevangene
sense_list:
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia


lexentry: pol/więzień_polityczny__rzeczownik__1
written_rep: więzień polityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politiek gevangene
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;


lexentry: pol/więzień_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: więzień sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewetensgevangene
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;


lexentry: pol/wkręt__rzeczownik__1
written_rep: wkręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schroef
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invoegen
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek | to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stopwoord
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.


lexentry: pol/wniosek__rzeczownik__1
written_rep: wniosek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusie
sense_list:
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania


lexentry: pol/wnętrzności__rzeczownik__1
written_rep: wnętrzności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingewanden
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/woda__rzeczownik__1
written_rep: woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water
sense_list:
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O; | często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro


lexentry: pol/woda_królewska__rzeczownik__1
written_rep: woda królewska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koningswater
sense_list:
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;


lexentry: pol/woda_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: woda po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftershave
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu


lexentry: pol/woda_szara__rzeczownik__1
written_rep: woda szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grijswater
sense_list:
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;


lexentry: pol/woda_święcona__rzeczownik__1
written_rep: woda święcona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wijwater
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;


lexentry: pol/wodewil__rzeczownik__1
written_rep: wodewil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaudeville
sense_list:
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;


lexentry: pol/wodnica__rzeczownik__1
written_rep: wodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterlijn
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;


lexentry: pol/wodniczka__rzeczownik__1
written_rep: wodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterrietzanger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;


lexentry: pol/wodnik__rzeczownik__2
written_rep: wodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: waterral
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;


lexentry: pol/wodociąg__rzeczownik__1
written_rep: wodociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterleiding
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;


lexentry: pol/wodolot__rzeczownik__1
written_rep: wodolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: draagvleugelboot
sense_list:
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;


lexentry: pol/wodorek__rzeczownik__1
written_rep: wodorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydride
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/wodorotlenek__rzeczownik__1
written_rep: wodorotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydroxyde
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego


lexentry: pol/wodorowęglan__rzeczownik__1
written_rep: wodorowęglan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicarbonaat
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;


lexentry: pol/wodowstręt__rzeczownik__1
written_rep: wodowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watervrees
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok


lexentry: pol/wody_terytorialne__rzeczownik__1
written_rep: wody terytorialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: territoriale wateren
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oorlog | krijg
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burgeroorlog
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wok__rzeczownik__1
written_rep: wok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;


lexentry: pol/wole__rzeczownik__1
written_rep: wole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krop
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem


lexentry: pol/wolej__rzeczownik__1
written_rep: wolej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: in de vlucht genomen bal
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)


lexentry: pol/wolna_miłość__rzeczownik__1
written_rep: wolna miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrije liefde
sense_list:
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;


lexentry: pol/wolne_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: wolne oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrije software
sense_list:
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrijheid
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie


lexentry: pol/wolność_słowa__rzeczownik__1
written_rep: wolność słowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrijheid van meningsuiting
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;


lexentry: pol/wolny_rynek__rzeczownik__1
written_rep: wolny rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrije markt
sense_list:
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);


lexentry: pol/wolt__rzeczownik__1
written_rep: wolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;


lexentry: pol/word__rzeczownik__1
written_rep: word
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wordien
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/worek_treningowy__rzeczownik__1
written_rep: worek treningowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bokszak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa | (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego


lexentry: pol/wosk__rzeczownik__1
written_rep: wosk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: was
sense_list:
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;


lexentry: pol/woskowina__rzeczownik__1
written_rep: woskowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oorsmeer
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;


lexentry: pol/wotum__rzeczownik__1
written_rep: wotum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: een gelofte voorstellend
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;


lexentry: pol/wotum_nieufności__rzeczownik__1
written_rep: wotum nieufności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motie van wantrouwen
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vocatief
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wołowy__przymiotnik__1
written_rep: wołowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rund
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę | odnoszący się do krowy lub wołu


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej | umieszczenie zapisu w jakimś tekście


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handtekening
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu


lexentry: pol/wprawdzie__fragment_spójnika__1
written_rep: wprawdzie
min_sense_num: 01
trans_list: wel
sense_list:
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania


lexentry: pol/wprowadzać__czasownik__1
written_rep: wprowadzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: binnengaan
sense_list:
powodować przybycie lub umieszczenie kogoś lub czegoś gdzieś lub w jakąś sytuację | zaczynać stosować jakąś zasadę/system


lexentry: pol/wpływ__rzeczownik__1
written_rep: wpływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invloed
sense_list:
dostawanie się cieczy, substancji do jakiegoś zbiornika, pomieszczenia | presja, oddziaływanie na coś lub kogoś


lexentry: pol/wpływać__czasownik__1
written_rep: wpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beïnvloeden
sense_list:
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ


lexentry: pol/wracać__czasownik__1
written_rep: wracać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: terugkeren
sense_list:
przybywać do miejsca, z którego się wyszło lub było poprzednio | ponawiać myśl lub temat, o którym mówiło się lub myślało wcześniej


lexentry: pol/wrak__rzeczownik__2
written_rep: wrak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: wrak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o człowieku schorowanym, niedołężnym, wyczerpanym fizycznie lub psychicznie


lexentry: pol/wrap__rzeczownik__1
written_rep: wrap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inpakken
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;


lexentry: pol/wraz__przyimek__1
written_rep: wraz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: samen
sense_list:
(książkowy) razem, wspólnie (z kimś) | (książkowy) razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonte kraai
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wrotycz__rzeczownik__1
written_rep: wrotycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boerenwormkruid
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;


lexentry: pol/wrzos__rzeczownik__1
written_rep: wrzos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heide
sense_list:
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;


lexentry: pol/wrzosowate__rzeczownik__1
written_rep: wrzosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hei
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;


lexentry: pol/wrzód__rzeczownik__1
written_rep: wrzód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zweer
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;


lexentry: pol/wrzód_na_dupie__rzeczownik__1
written_rep: wrzód na dupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strontvervelend
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba lub rzecz, która jest niepożądana, ponieważ sprawia kłopot albo jest dokuczliwa


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mus | huismus
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vijand
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frame
sense_list:
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem


lexentry: pol/wschodnioniemiecki__przymiotnik__1
written_rep: wschodnioniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Oost-Duits
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech | dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)


lexentry: pol/wschodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: wschodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Oost-Slavisch
sense_list:
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oosten | oost
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tip
sense_list:
skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wijzer
sense_list:
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;


lexentry: pol/współczynnik__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coëfficiënt
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego | jeden z czynników oddziałujących


lexentry: pol/współczynnik_załamania__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik załamania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brekingsindex
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;


lexentry: pol/współrzędna__rzeczownik__1
written_rep: współrzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coördinaat
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;


lexentry: pol/współudział__rzeczownik__1
written_rep: współudział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medeplichtigheid
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pomocnictwo, współsprawstwo, przestępstwo zdefiniowane w art. 18 § 3 KK


lexentry: pol/wstrzykiwać__czasownik__1
written_rep: wstrzykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: injecteren
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki | (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem


lexentry: pol/wstrząs__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schok
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; | silne, gwałtowne drgnięcie


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaamte
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;


lexentry: pol/wstęgor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: wstęgor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lintvis
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Regalecus glesne Ascanius, gatunek drapieżnej ryby głębinowej z rodziny wstęgorowatych;


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediculosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wszczepić__czasownik__1
written_rep: wszczepić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: implantaat
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej | (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część


lexentry: pol/wszechstronny__przymiotnik__1
written_rep: wszechstronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pluriform
sense_list:
mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś


lexentry: pol/wszelkie_prawa_zastrzeżone__fraza_zdaniowa__1
written_rep: wszelkie prawa zastrzeżone
min_sense_num: 01
trans_list: alle rechten voorbehouden
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formuła zamieszczana na książkach, płytach itp., zabraniająca ich publikowania przez inne wydawnictwa;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stekker
sense_list:
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;


lexentry: pol/wucziaping__rzeczownik__1
written_rep: wucziaping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuchiapingien
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/wudu__rzeczownik__1
written_rep: wudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voodoo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;


lexentry: pol/wulkan__rzeczownik__1
written_rep: wulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulkaan
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; | forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1)


lexentry: pol/wulwodynia__rzeczownik__1
written_rep: wulwodynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulvodynie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;


lexentry: pol/wuwuzela__rzeczownik__1
written_rep: wuwuzela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuvuzela
sense_list:
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;


lexentry: pol/wybielacz__rzeczownik__1
written_rep: wybielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bleekwater
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanslaan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afranselen
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym


lexentry: pol/wyboczenie__rzeczownik__1
written_rep: wyboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bokking
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zjawisko polegające na niekontrolowanym zginaniu ściskanego elementu,


lexentry: pol/wyborca__rzeczownik__1
written_rep: wyborca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kiezer
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkiezing
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;


lexentry: pol/wybredny__przymiotnik__1
written_rep: wybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: veeleisend
sense_list:
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić


lexentry: pol/wybuchać__czasownik__1
written_rep: wybuchać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: exploderen
sense_list:
(chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej | (fizyka, fizyczny) ulegać rozszczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej | (wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji


lexentry: pol/wybuchowy__przymiotnik__1
written_rep: wybuchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impulsief
sense_list:
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie


lexentry: pol/wychodnia__rzeczownik__1
written_rep: wychodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitsluitsel
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce, w którym skała (ciało, warstwa geologiczna) wychodzi ponad powierzchnię ziemi;


lexentry: pol/wychowanek__rzeczownik__1
written_rep: wychowanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleegkind
sense_list:
osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką; ktoś, kto został wychowany przez osoby nie będące jego rodzicami


lexentry: pol/wychowanie__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opvoeding
sense_list:
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie | kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania


lexentry: pol/wychowanie_fizyczne__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie fizyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gymles
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;


lexentry: pol/wychowywać__czasownik__1
written_rep: wychowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: opvoeden
sense_list:
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności


lexentry: pol/wycieraczka__rzeczownik__1
written_rep: wycieraczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruitenwisser
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;


lexentry: pol/wycinać__czasownik__1
written_rep: wycinać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: geslepen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce | oddzielać od całości, usuwając cięciem


lexentry: pol/wyciskacz_łez__rzeczownik__1
written_rep: wyciskacz łez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tranentrekker
sense_list:
naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze


lexentry: pol/wyciskać__czasownik__1
written_rep: wyciskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afpersen
sense_list:
(potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność | oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aandrijving
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uittreksel
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem; | (potocznie, potoczny) streszczenie, krótka notatka przedstawiająca dany tekst


lexentry: pol/wycięcie__rzeczownik__1
written_rep: wycięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excisie
sense_list:
(medycyna, medyczny) usunięcie tkanek lub narządu cięciem chirurgicznym | czynność mająca za cel usunięcie cięciem jakiejś części z całości


lexentry: pol/wyczerpywać__czasownik__1
written_rep: wyczerpywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitputten
sense_list:
zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania | o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie


lexentry: pol/wydalenie__rzeczownik__1
written_rep: wydalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitwijzing
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) usunięcie na zewnątrz szkodliwych i niepotrzebnych substancji czy bezużytecznych tkanek | usunięcie, pozbycie się kogoś z jakiejś zbiorowości


lexentry: pol/wydanie__rzeczownik__1
written_rep: wydanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: editie
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego


lexentry: pol/wydawca__rzeczownik__1
written_rep: wydawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitgever
sense_list:
osoba zajmująca się wydawaniem środków masowego przekazu | instytucja zajmująca się wydawaniem produktów medialnych


lexentry: pol/wydziedziczyć__czasownik__1
written_rep: wydziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: onterven
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku


lexentry: pol/wydłużyć__czasownik__1
written_rep: wydłużyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bestendigen
sense_list:
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć | uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż


lexentry: pol/wygrywać__czasownik__1
written_rep: wygrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: winnen
sense_list:
grając w coś, zdobywać wygraną | zdobywać pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonywać przeciwników, odnosić zwycięstwo


lexentry: pol/wygwizdywać__czasownik__1
written_rep: wygwizdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: boegeroep
sense_list:
wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))


lexentry: pol/wygładzać__czasownik__1
written_rep: wygładzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oppoetsen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących


lexentry: pol/wyjawiać__czasownik__1
written_rep: wyjawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: blootstellen
sense_list:
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy


lexentry: pol/wyjątek__rzeczownik__1
written_rep: wyjątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitzondering
sense_list:
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła | (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu


lexentry: pol/wyjątek_potwierdza_regułę__przysłowie__1
written_rep: wyjątek potwierdza regułę
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: uitzonderingen bevestigen de regel‎‎
sense_list:
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości


lexentry: pol/wyjście__rzeczownik__1
written_rep: wyjście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitgang
sense_list:
droga lub otwór, którym się wychodzi | (elektryczność) gniazdo urządzenia podające wynik pracy, dźwięk, sygnał itp.


lexentry: pol/wykaz__rzeczownik__1
written_rep: wykaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cedel
sense_list:
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tandenstoker
sense_list:
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;


lexentry: pol/wykidajło__rzeczownik__1
written_rep: wykidajło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buitenwipper
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym


lexentry: pol/wykiwać__czasownik__1
written_rep: wykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: druppel
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki przeprowadzić piłkę omijając zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/wykonywać__czasownik__1
written_rep: wykonywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitvoeren
sense_list:
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku


lexentry: pol/wykopaliska__rzeczownik__1
written_rep: wykopaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opgraving
sense_list:
prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków


lexentry: pol/wykrawarka__rzeczownik__1
written_rep: wykrawarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afsnijder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykrawania (czyli precyzyjnego wycinania) kształtów z materiałów arkuszowych za pomocą matrycy lub ostrza


lexentry: pol/wykroczenie__rzeczownik__1
written_rep: wykroczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overtreding
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__1
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: binnenvallen
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__2
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: binnenvallen
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tussenwerpsel
sense_list:
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uitroepteken
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;


lexentry: pol/wykręcać__czasownik__1
written_rep: wykręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: draaien
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności


lexentry: pol/wykształcenie_wyższe__rzeczownik__1
written_rep: wykształcenie wyższe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoger onderwijs
sense_list:
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego


lexentry: pol/wykształcić__czasownik__2
written_rep: wykształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: vormen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powstać w określonej, ukończonej formie | osiągnąć końcowy kształt, w pełni się rozwinąć | zdobyć umiejętności lub wiedzę w jakiejś dziedzinie | zostać rozwiniętym przez ćwiczenia


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erker
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wymaz__rzeczownik__1
written_rep: wymaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lasteren
sense_list:
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afmeting
sense_list:
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (poligrafia) zapis rozmiaru, wielkości obiektu na rysunku technicznym


lexentry: pol/wymiennik__rzeczownik__1
written_rep: wymiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: warmtewisselaar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;


lexentry: pol/wymioty__rzeczownik__1
written_rep: wymioty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: braaksel
sense_list:
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną; | wymiociny, to co zostało zwymiotowane


lexentry: pol/wymuszenie__rzeczownik__1
written_rep: wymuszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afpersing
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na zmuszeniu osoby do określonego zachowania stosując przemoc lub groźby


lexentry: pol/wynikać__czasownik__1
written_rep: wynikać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: resulteren
sense_list:
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek


lexentry: pol/wyobrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyobrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bedenking
sense_list:
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń


lexentry: pol/wypalać__czasownik__1
written_rep: wypalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: branden
sense_list:
zrobić dziurę za pomocą wysokiej temperatury | nagrywać na płytę CD | wykonywać rozpalonym narzędziem wzór, znak na jakimś materiale, powierzchni


lexentry: pol/wyparcie__rzeczownik__1
written_rep: wyparcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onderdrukking
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy


lexentry: pol/wyprawa__rzeczownik__1
written_rep: wyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expeditie
sense_list:
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż | podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrekening
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wypukły__przymiotnik__1
written_rep: wypukły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bol
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o funkcji: taka, że jej wykres znajduje się nad styczną w każdym punkcie | łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spreekwijze
sense_list:
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy | wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;


lexentry: pol/wyraźny__przymiotnik__1
written_rep: wyraźny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: duidelijk
sense_list:
taki, który jest przejrzysty, zrozumiały, jasny, wyrazisty | łatwy do zrozumienia lub odczytania i zauważenia


lexentry: pol/wyrok__rzeczownik__1
written_rep: wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vonnis | oordeel
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;


lexentry: pol/wyrostek__rzeczownik__2
written_rep: wyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: uitgroeisel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elisie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik samogłoski wygłosowej lub końcowej zgłoski wyrazu przed samogłoską nagłosową kolejnego wyrazu


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ellips
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pominięcie w wyrażeniu wyrazu albo wyrazów domyślnych w szerszym kontekście


lexentry: pol/wyrzynarka__rzeczownik__1
written_rep: wyrzynarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decoupeerzaag
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;


lexentry: pol/wyróżniać__czasownik__1
written_rep: wyróżniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: onderscheiden
sense_list:
czynić coś wyrazistym | zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo


lexentry: pol/wyróżnik__rzeczownik__1
written_rep: wyróżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discriminant
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hoog
sense_list:
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy) | mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | o dźwięku: mający dużą częstotliwość


lexentry: pol/wysokie_napięcie__rzeczownik__1
written_rep: wysokie napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogspanning
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)


lexentry: pol/wysokonapięciowy__przymiotnik__1
written_rep: wysokonapięciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hoge spanning
sense_list:
(elektryczność) odnoszący się do wysokiego napięcia; wytwarzający lub przewodzący wysokie napięcie, wytrzymujący wysokie napięcie


lexentry: pol/wysokoprzetworzony__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprzetworzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultrabewerkt
sense_list:
(spożywczy) o żywności: taki, którego poddano zaawansowanej obróbce technologicznej, zawierający zwykle duże ilości cukru, soli i tłuszczu oraz dodatki do żywności


lexentry: pol/wyspa__rzeczownik__1
written_rep: wyspa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eiland
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; | (przenośnie, przenośnia) miejsce znacznie odróżniające się od całego otoczenia na dużym obszarze


lexentry: pol/występ__rzeczownik__1
written_rep: występ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opvoering
sense_list:
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie


lexentry: pol/wysyłać__czasownik__1
written_rep: wysyłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sturen | zenden
sense_list:
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych | polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu


lexentry: pol/wytwórczy__przymiotnik__1
written_rep: wytwórczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: productief
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący procesów prowadzących do tworzenia nowych struktur w organizmie, np. tkanek, nowotworów, wydzielin, rozrostów itd.


lexentry: pol/wywiad__rzeczownik__1
written_rep: wywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interview | vraaggesprek
sense_list:
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom


lexentry: pol/wywłaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: wywłaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onteigening
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem | sprawienie, że coś przestaje być czyjąś własnością


lexentry: pol/wyznacznik__rzeczownik__1
written_rep: wyznacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinant
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych; | to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś


lexentry: pol/wyznanie__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gezindte
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;


lexentry: pol/wyznanie_wiary__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geloofsbelijdenis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii


lexentry: pol/wyznawca__rzeczownik__1
written_rep: wyznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belijder
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;


lexentry: pol/wyzwoleniec__rzeczownik__1
written_rep: wyzwoleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vrijgelatene
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela


lexentry: pol/wyzwolić__czasownik__1
written_rep: wyzwolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bevrijden
sense_list:
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów | uczynić wolnym, przywrócić wolność


lexentry: pol/wyć__czasownik__1
written_rep: wyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: huilen
sense_list:
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć | o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości | (potocznie, potoczny) o ludziach: fałszywie śpiewać | o obiektach nieożywionych: wydawać głuchy, przeciągły dźwięk


lexentry: pol/wyłącznik__rzeczownik__1
written_rep: wyłącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schakelaar
sense_list:
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie | (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia


lexentry: pol/wyścig__rzeczownik__1
written_rep: wyścig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wedloop
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;


lexentry: pol/wyścig_w_workach__rzeczownik__1
written_rep: wyścig w workach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaklopen
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku


lexentry: pol/wyższy__przymiotnik__1
written_rep: wyższy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: heuvel
sense_list:
o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia


lexentry: pol/wyżymaczka__rzeczownik__1
written_rep: wyżymaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: door de mangel halen
sense_list:
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;


lexentry: pol/wyżyna__rzeczownik__1
written_rep: wyżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogland
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;


lexentry: pol/wzdręga_grecka__rzeczownik__1
written_rep: wzdręga grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: griekse ruisvoorn
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;


lexentry: pol/wzdłuż__przyimek__1
written_rep: wzdłuż
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: langs
sense_list:
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu


lexentry: pol/względny__przymiotnik__1
written_rep: względny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: betrekkelijk
sense_list:
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy | nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp. | możliwy do zaakceptowania


lexentry: pol/wziernik__rzeczownik__1
written_rep: wziernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eendenbek
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów


lexentry: pol/wziąć__czasownik__2
written_rep: wziąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: nemen
sense_list:
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób | (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący


lexentry: pol/wzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: wzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versterker
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergroting
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego;


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versterking
sense_list:
coś dodające sił, pokrzepiające lub zwiększające możliwości | (psychologia, psychologiczny) sytuacja lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w instrumentalnym po wymaganej reakcji; | (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aandoening | ontroering
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wzór__rzeczownik__1
written_rep: wzór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patroon | dessin
sense_list:
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)


lexentry: pol/wódka__rzeczownik__1
written_rep: wódka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wodka
sense_list:
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;


lexentry: pol/wówczas__zaimek__1
written_rep: wówczas
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: dan
sense_list:
odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku | odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wagen
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: erop of eronder
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rolstoel
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miltvuur
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wąkrota_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: wąkrota zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewone waternavel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrocotyle vulgaris, gatunek rośliny wieloletniej z rodziny araliowatych występująca w prawie całej Europie;


lexentry: pol/wątek__rzeczownik__1
written_rep: wątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thread
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację; | (informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); | w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lever
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/węch__rzeczownik__1
written_rep: węch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hengel
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vleeswaren
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wandeling | trektocht
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deurpost
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruinkool
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; | opał z węgla brunatnego (1.1)


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: houtskool
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steenkool
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; | opał z węgla kamiennego (1.1)


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antraciet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węgierskojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: węgierskojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hongaarstalig
sense_list:
posługujący się językiem węgierskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem węgierskim | udostępniany, spisany, utrwalony lub stworzony w języku węgierskim


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bieden
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koolhydraat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundament
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knoop
sense_list:
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów; | połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; | (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lymfeknoop
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heerser
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: inbreken
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/właśnie__partykuła__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: nog net
sense_list:
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: nog net
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włosiennica__rzeczownik__1
written_rep: włosiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cilice
sense_list:
strój pokutny zrobiony z włosiennicy (1.1), noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ..tot en met ..
sense_list:
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hondsdolheid | rabiës
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeti
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: hoogachtend
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: achter | voor
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: in plaats van | voor
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doden
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aannemen
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zaburzenie_osobowości__rzeczownik__1
written_rep: zaburzenie osobowości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persoonlijkheidsstoornis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eermoord
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodnioflamandzki__przymiotnik__1
written_rep: zachodnioflamandzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: West-Vlaams
sense_list:
związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej | związany z dialektami Flandrii Zachodniej


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: West-Slavisch
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: het hoofd koel houden
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: westen | west
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zacisk__rzeczownik__1
written_rep: zacisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lijmklem
sense_list:
(elektryczność) punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu | (technologia, technika, techniczny) przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kabelschoentang
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: deugdzaam
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny


lexentry: pol/zad__rzeczownik__1
written_rep: zad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achterwerk
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia | (potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Verweggistan
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knokpartij
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orpheusspotvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagardlenie__rzeczownik__1
written_rep: zagardlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worging
sense_list:
(medycyna, medyczny) gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afspelen
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voornaamwoord
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zairski__przymiotnik__1
written_rep: zairski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Zaïrees
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herberg
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haas
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hazen-
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orde
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakończenie__rzeczownik__1
written_rep: zakończenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: einde
sense_list:
ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu | wystający fragment jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacristie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombose
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zuurdesem
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weddenschap
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bladwijzer
sense_list:
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie


lexentry: pol/zaledwie__partykuła__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: nog net
sense_list:
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno | partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: afhankelijk
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika


lexentry: pol/zaliczka__rzeczownik__1
written_rep: zaliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vooruitbetaling
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy


lexentry: pol/zalotka__rzeczownik__1
written_rep: zalotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wimperkruller
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staatsgreep
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asfyxie
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zandkasteel
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamrażać__czasownik__1
written_rep: zamrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bevriezen
sense_list:
znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia | (ekonomia, ekonomiczny) wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damhert
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zaokrąglać__czasownik__1
written_rep: zaokrąglać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afronden
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych | czynić coś okrągłym lub okrąglejszym


lexentry: pol/zaokrąglony__przymiotnik__1
written_rep: zaokrąglony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dik
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymawiany z wargami ułożonymi w kształt koła | o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aandraaien
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanzitten
sense_list:
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ineenstorting
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadka__rzeczownik__1
written_rep: zapadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labyrintitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myocarditis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hersenontsteking
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hersenvliesontsteking
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longontsteking
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blindedarmontsteking
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worsteling
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovenschotel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legaat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: notenbalk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapominać__czasownik__1
written_rep: zapominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vergeten
sense_list:
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś | gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nut
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dam
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni | stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aankondigen
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zapraszać__czasownik__1
written_rep: zapraszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: uitnodigen
sense_list:
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny | zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś


lexentry: pol/zarodek__rzeczownik__1
written_rep: zarodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embryo
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm powstały z podziałów zygoty | (botanika, botaniczny) zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoor
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atresie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: alsmede
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verloving
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkali | base
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkrijgende verjaring
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deken
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbazing
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ringslang
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mee-eter | comedo
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zasmażka__rzeczownik__1
written_rep: zasmażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roux
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;


lexentry: pol/zasoby_ludzkie__rzeczownik__1
written_rep: zasoby ludzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menselijk kapitaal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pand
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastawka__rzeczownik__1
written_rep: zastawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klep
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu | (technologia, technika, techniczny) (melioratywnie, melioratywny) urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody


lexentry: pol/zastrzyk__rzeczownik__1
written_rep: zastrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inspuiting
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berg
sense_list:
(książkowy) grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kwartierstreep
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania; | pododdział straży pożarnej;


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grendel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób__rzeczownik__1
written_rep: zasób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bron
sense_list:
posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności | (informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp | pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grondstof
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłona_dymna__rzeczownik__1
written_rep: zasłona dymna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rookgordijn
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego | (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verdienen
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: za’atar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__partykuła__1
written_rep: zatem
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: die tijd
sense_list:
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: die tijd
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem. | (książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergiftiging
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voedselvergiftiging
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klink
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scharnier
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawieja__rzeczownik__1
written_rep: zawieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: windstoot
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspensie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afbreken
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | powiesić coś wysoko | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszać__czasownik__1
written_rep: zawieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afbreken
sense_list:
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej | wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bevriezing
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ophanging
sense_list:
(motoryzacja) układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu; | (rzeczownik odczasownikowy) od zawiesić


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: benedenwinds
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: onbetrouwbaar
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pesten
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hardnekkig
sense_list:
skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą | skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penisnijd
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verduistering | eclips
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/założyć__czasownik__1
written_rep: założyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aanvaarden
sense_list:
twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości | uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dodenrijk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli


lexentry: pol/zażalenie__rzeczownik__1
written_rep: zażalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beroep
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aflossen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verleiden
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samenloop van omstandigheden
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbierać__czasownik__1
written_rep: zbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verzamelen | inzamelen
sense_list:
kolekcjonować, tworzyć zbiór czegoś | podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tank
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verzameling
sense_list:
zbiór (1.1) wszystkich przedmiotów o jakiejś cesze należących do kogoś | (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; | grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afwijken
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perverseling
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misdaad tegen de menselijkheid
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oorlogsmisdaad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bewapenen
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantser | harnas
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zbrojówka__rzeczownik__1
written_rep: zbrojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergbeekeend
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Merganetta armata, ptak z rodziny kaczkowatych żyjący w Andach


lexentry: pol/zdanie_złożone__rzeczownik__1
written_rep: zdanie złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gecoördineerde zin
sense_list:
(gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)


lexentry: pol/zdarzenie__rzeczownik__1
written_rep: zdarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evenement
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji; | (matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;


lexentry: pol/zdechł_pies__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zdechł pies
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: zich doodhouden
sense_list:
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bumper
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zdolność__rzeczownik__1
written_rep: zdolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capaciteit
sense_list:
naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś | umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoogverraad
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bedriegen
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verraden
sense_list:
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały


lexentry: pol/zdrajca__rzeczownik__1
written_rep: zdrajca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verrader
sense_list:
ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp. | ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diminutief | verkleinwoord
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zdzirowaty__przymiotnik__1
written_rep: zdzirowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sletterig
sense_list:
(obraźliwie) nacechowany wulgarną, wyzywającą seksualnością, często odbierany jako niesmaczny lub prowokacyjny


lexentry: pol/zebra_Grevy'ego__rzeczownik__1
written_rep: zebra Grevy'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grévyzebra
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, zagrożony wyginięciem gatunek zebry, występujący w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebra_pręgowana__rzeczownik__1
written_rep: zebra pręgowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grévyzebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, gatunek zebry zagrożonej wyginięciem, występującej w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeboe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letterzetter
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: briesje
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr


lexentry: pol/zelandzki__rzeczownik__1
written_rep: zelandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Zeeuws
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeloot
sense_list:
(książkowy) gorliwy, fanatyczny entuzjasta, wyznawca jakiejś idei lub religii | (historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoenzool
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zero-jedynkowy__przymiotnik__1
written_rep: zero-jedynkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: binair
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zero waste
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: complex
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syndroom van Alport
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspergersyndroom
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syndroom van Sjögren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carpaletunnelsyndroom
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verenigen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vorig
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zetta-__przedrostek__1
written_rep: zetta-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: zetta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: buiten
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scheelzien
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: getuigenis
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machtiging
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda


lexentry: pol/zgaga__rzeczownik__1
written_rep: zgaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeikerd
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba dokuczliwa, kłótliwa, nieznośna,natrętna, uprzykrzona


lexentry: pol/zginąć__czasownik__1
written_rep: zginąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: het laten afweten
sense_list:
nagle, tragicznie stracić życie (w odniesieniu do ludzi) | przestać istnieć, stracić ważność (o cechach, zjawiskach, wartościach)


lexentry: pol/zgniatać__czasownik__1
written_rep: zgniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: samenpersen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obciążać lub niszczyć psychicznie | wywierając nacisk, powodować odkształcenie lub zniszczenie czegoś lub kogoś


lexentry: pol/zgniły__przymiotnik__1
written_rep: zgniły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rot
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy | taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meute
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergrootwoord
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roskam
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/ziarno__rzeczownik__1
written_rep: ziarno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graankorrel
sense_list:
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; | (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii; | cząstka czegoś


lexentry: pol/ziarnopłon_wiosenny__rzeczownik__1
written_rep: ziarnopłon wiosenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speenkruid
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/zielarstwo__rzeczownik__1
written_rep: zielarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kruidengeneeskunde
sense_list:
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;


lexentry: pol/zielnik__rzeczownik__1
written_rep: zielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbarium
sense_list:
kolekcja zasuszonych dla celów naukowych roślin | (dawniej, dawny) książka o ziołach | placówka badawcza zajmująca się gromadzeniem okazów roślin, ich zabezpieczaniem, przechowywaniem i udostępnianiem do badań


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groene thee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: groen
sense_list:
o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: groen | onervaren
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buitenaards
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_niczyja__rzeczownik__1
written_rep: ziemia niczyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: niemandsland
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aardappel-
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aardappel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziemski__przymiotnik__1
written_rep: ziemski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: land
sense_list:
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych. | dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziggoerat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zika-virus
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziggoerat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koude Oorlog
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flikkersterretje
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kil
sense_list:
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijsvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kruidengeneeskunde
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vink | boekvink
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eenwording
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vereniging
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domiciliëring
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomeraat
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rimpel
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych | załamanie na powierzchni jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/zmiażdżenie__rzeczownik__1
written_rep: zmiażdżenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verpletterend
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variabele
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmienna_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onafhankelijke variabele
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wartość, która nie zależy od innych wartości w badaniu bądź równaniu matematycznym;


lexentry: pol/zmierzchowy__przymiotnik__1
written_rep: zmierzchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: schemeractief
sense_list:
związany z porą dnia od chwili schowania się słońca za horyzont do nastania ciemności, porą ściemniania się


lexentry: pol/zmora__rzeczownik__1
written_rep: zmora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nachtmerrie
sense_list:
dręczący, przykry sen lub budząca lęk, uporczywie powracająca myśl | dokuczliwe, powtarzające się zjawisko


lexentry: pol/zmrażać__czasownik__1
written_rep: zmrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bevriezing
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wywoływać uczucie przerażenia lub chłodnego zaskoczenia | stopniowo ochładzać coś do temperatury bliskiej zamarzaniu; silnie oziębiać; ścinać mrozem; powodować przemarznięcie


lexentry: pol/zmrocznik_gładysz__rzeczownik__1
written_rep: zmrocznik gładysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groot avondrood
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postzegel
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etiket
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znajdować__czasownik__1
written_rep: znajdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vinden
sense_list:
zdobywać to, czego się szuka | (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś | odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś


lexentry: pol/znak__rzeczownik__1
written_rep: znak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teken
sense_list:
kształt, któremu przypisuje się określone znaczenie | dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkeersbord
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_interpunkcyjny__rzeczownik__1
written_rep: znak interpunkcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leesteken
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gedenkteken
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelijkteken
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodiacteken
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kenner
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/zniechęcać__czasownik__1
written_rep: zniechęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afschrikken
sense_list:
powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś | wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verdoven
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zniżać__czasownik__2
written_rep: zniżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: bukken
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odchodzić od pewnych norm, wartości lub zachowywać się w upokarzający sposób


lexentry: pol/zobojętniały__przymiotnik__1
written_rep: zobojętniały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apathisch
sense_list:
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dierenriem
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku; | (astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombie
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone; | (zobacz) zombi


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rattengif
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoöfobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoönose
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brandschatting
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samenstelling
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrozumienie__rzeczownik__1
written_rep: zrozumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: begrip
sense_list:
wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność | wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś


lexentry: pol/zrzucić_maskę__czasownik__1
written_rep: zrzucić maskę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ontmaskeren
sense_list:
pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duurzame ontwikkeling
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: niet
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zugzwang__rzeczownik__1
written_rep: zugzwang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zetdwang
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;


lexentry: pol/zulu__rzeczownik__1
written_rep: zulu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoeloe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi wolta-kongijskiej, z grupy bantu, z zespołu nguni; jeden z urzędowych języków Południowej Afryki


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instantnoedels
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zurvanisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ontslaan
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kortsluiting
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: compact
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3) | złożony z osób, przedmiotów lub innych elementów znajdujących się bardzo blisko siebie, bez przerw


lexentry: pol/zwiastować__czasownik__1
written_rep: zwiastować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aankondigen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) oznajmić, oznajmiać coś uroczyście; obwieścić albo obwieszczać | (książkowy) być zapowiedzią czegoś


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ontwrichten
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluitspier
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzyna__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buit
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań | mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich


lexentry: pol/zwierzęta__rzeczownik__1
written_rep: zwierzęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beest
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;


lexentry: pol/zwietrzały__przymiotnik__1
written_rep: zwietrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verschaald
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/związek_frazeologiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek frazeologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staande uitdrukking
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;


lexentry: pol/związek_organiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek organiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organische verbinding
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;


lexentry: pol/związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vakbond
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;


lexentry: pol/związek_zgody__rzeczownik__1
written_rep: związek zgody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eendracht
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;


lexentry: pol/zwodorowanie__rzeczownik__1
written_rep: zwodorowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrogenering
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyłączenie wodoru do cząsteczek związków organicznych w wyniku reakcji chemicznej


lexentry: pol/zwolnienie_lekarskie__rzeczownik__1
written_rep: zwolnienie lekarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziekteverlof
sense_list:
(urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;


lexentry: pol/zworka__rzeczownik__1
written_rep: zworka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalier
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);


lexentry: pol/zwrotnik__rzeczownik__1
written_rep: zwrotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keerkring
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);


lexentry: pol/zwycięstwo__rzeczownik__1
written_rep: zwycięstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zege | overwinning
sense_list:
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gebruik
sense_list:
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewoonte
sense_list:
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby


lexentry: pol/zwyczajnie__przysłówek__1
written_rep: zwyczajnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: eenvoudigweg
sense_list:
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie | (potocznie, potoczny) bez trudu; po prostu


lexentry: pol/zysk__rzeczownik__1
written_rep: zysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winst
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tand
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; | (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu


lexentry: pol/ząb_mądrości__rzeczownik__1
written_rep: ząb mądrości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verstandskies | wijsheidstand
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;


lexentry: pol/zębowa_wróżka__rzeczownik__1
written_rep: zębowa wróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tandenfee
sense_list:
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;


lexentry: pol/zębowy__przymiotnik__1
written_rep: zębowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dentaal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: in stukken uiteen doen vallen
sense_list:
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intrappen
sense_list:
przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania


lexentry: pol/złocień__rzeczownik__1
written_rep: złocień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrysant
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju złocień (1.1) | kwiat złocienia (1.2)


lexentry: pol/złocień_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: złocień właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewone margriet
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/złodziejka__rzeczownik__1
written_rep: złodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stekkerdoos
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń


lexentry: pol/złom__rzeczownik__1
written_rep: złom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schroot
sense_list:
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goudvis
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;


lexentry: pol/złotnik__rzeczownik__1
written_rep: złotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goudsmid
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złoto__rzeczownik__1
written_rep: złoto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goud
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; | stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet | (sport, sportowy) złoty medal | (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)


lexentry: pol/złoty_spadochron__rzeczownik__1
written_rep: złoty spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gouden handdruk
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;


lexentry: pol/złośliwe_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: złośliwe oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;


lexentry: pol/złośliwy__przymiotnik__1
written_rep: złośliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kwaadaardig
sense_list:
nacechowany wrogością, niechęcią, przejawiający niechęć, wrogość | o chorobie, schorzeniu: mający przebieg groźny dla organizmu, zagrażający życiu


lexentry: pol/złożenie__rzeczownik__1
written_rep: złożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samenstelling
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;


lexentry: pol/zły__przymiotnik__1
written_rep: zły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slecht | kwaad
sense_list:
niekorzystny | niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) | niesmaczny | kiepski, nieznający się | niewygodny, nieprzyjemny, nieudany | o zdrowiu, zmysłach słaby | niegrzeczny, nieposłuszny


lexentry: pol/ósemka__rzeczownik__1
written_rep: ósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acht
sense_list:
bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8 | kształt cyfry 8 | nazwa cyfry 8


lexentry: pol/øre__rzeczownik__1
written_rep: øre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: öre
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej; | (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;


lexentry: pol/ą-ę__przymiotnik__1
written_rep: ą-ę
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chic de friemel
sense_list:
(potocznie, potoczny) o osobie zmanierowanej, mającej o sobie wysokie mniemanie i obnoszącej się z tym


lexentry: pol/ćwierćfinał__rzeczownik__1
written_rep: ćwierćfinał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kwartfinale
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału


lexentry: pol/Łabędź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łabędź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zwaan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;


lexentry: pol/Ładoga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ładoga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: het Ladogameer
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;


lexentry: pol/Ługanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luganda
sense_list:
(żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ługańska Republika Ludowa | (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Ługańsk


lexentry: pol/Ługańska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługańska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volksrepubliek Loegansk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;


lexentry: pol/łabędzi_śpiew__rzeczownik__1
written_rep: łabędzi śpiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwanenzang
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności


lexentry: pol/łabędź__rzeczownik__1
written_rep: łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwaan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;


lexentry: pol/łabędź_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wilde zwaan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;


lexentry: pol/łabędź_niemy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź niemy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knobbelzwaan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__1
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoft
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart


lexentry: pol/łacina_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: łacina klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klassiek Latijn
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.


lexentry: pol/łacina_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: łacina ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulgair Latijn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) potoczna, mówiona odmianę łaciny, używana przez zwykłych ludzi (plebs, żołnierzy, osadników) w czasach starożytnego Rzymu i później w okresie wczesnego Cesarstwa


lexentry: pol/ładowarka__rzeczownik__1
written_rep: ładowarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oplader
sense_list:
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;


lexentry: pol/ładować__czasownik__1
written_rep: ładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inladen
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową | nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną | umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej


lexentry: pol/ładunek_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: ładunek elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lading
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;


lexentry: pol/łajdak__rzeczownik__1
written_rep: łajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boef
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy


lexentry: pol/łam__rzeczownik__1
written_rep: łam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonne
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;


lexentry: pol/łan__rzeczownik__1
written_rep: łan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leen
sense_list:
(dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny


lexentry: pol/łapówka__rzeczownik__1
written_rep: łapówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smeergeld | steekpenning
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści


lexentry: pol/łaska__rzeczownik__1
written_rep: łaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genade
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą


lexentry: pol/łaskawie__przysłówek__1
written_rep: łaskawie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: aardig
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) łagodnie, nieszkodliwie, niegroźnie | w sposób łaskawy, wspaniałomyślnie, wielkodusznie, życzliwie


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lap
sense_list:
fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie | (informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym


lexentry: pol/łańcuch_górski__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bergketen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami


lexentry: pol/łańcuch_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voedselketen
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;


lexentry: pol/łeb_w_łeb__przysłówek__1
written_rep: łeb w łeb
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: nek aan nek
sense_list:
osiągając rezultaty takie same, jak ktoś inny | w taki sposób, że poruszające się z tą samą prędkością obiekty się nie wyprzedają


lexentry: pol/łochynia__rzeczownik__1
written_rep: łochynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rijsbes
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna


lexentry: pol/łom__rzeczownik__1
written_rep: łom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koevoet | breekijzer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;


lexentry: pol/łosoś__rzeczownik__1
written_rep: łosoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zalm
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso łososia (1.1)


lexentry: pol/łowca__rzeczownik__1
written_rep: łowca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jager
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy | (przenośnie, przenośnia) osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności


lexentry: pol/łowca_głów__rzeczownik__1
written_rep: łowca głów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koppensneller
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wojownik z ludu praktykującego ścinanie i preparowanie głów swoich wrogów | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się pozyskiwaniem wartościowych pracowników dla firmy lub zawodników do klubu sportowego


lexentry: pol/łozówka__rzeczownik__1
written_rep: łozówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosrietzanger
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;


lexentry: pol/łoś__rzeczownik__1
written_rep: łoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eland
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lager
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moederkoek
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;


lexentry: pol/łubek__rzeczownik__1
written_rep: łubek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lasplaat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaska płytka z żelaza, łącząca części maszyn, szyny (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/łucznik__rzeczownik__1
written_rep: łucznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boogschutter
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz, myśliwy posługujący się łukiem; | osoba zawodowo lub sportowo zajmująca się strzelaniem z łuku;


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boog
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu; | (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); | (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej | każdy kształt przypominający łuk (1.1) | (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;


lexentry: pol/łupacz__rzeczownik__1
written_rep: łupacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schelvis
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Melanogrammus aeglefinus L., gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/łupież__rzeczownik__1
written_rep: łupież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roos
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;


lexentry: pol/łuszczyca__rzeczownik__1
written_rep: łuszczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psoriasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;


lexentry: pol/łut__rzeczownik__1
written_rep: łut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lood
sense_list:
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka miary masy używana w krajach europejskich, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bast
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywa, włóknista tkanka roślin naczyniowych, rodzaj tkanki przewodzącej, która transportuje związki organiczne powstałe podczas fotosyntezy; | (włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.


lexentry: pol/łyska__rzeczownik__1
written_rep: łyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;


lexentry: pol/łyżka__rzeczownik__1
written_rep: łyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lepel
sense_list:
(gastronomia) rodzaj sztućca, narzędzie do nabierania pokarmów płynnych lub półpłynnych | miara objętości substancji mieszczącej się w łyżce (1.1)


lexentry: pol/łyżwa__rzeczownik__1
written_rep: łyżwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaats
sense_list:
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;


lexentry: pol/łyżwiarstwo__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaatsen
sense_list:
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;


lexentry: pol/łyżwiarstwo_figurowe__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo figurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kunstschaatsen | kunstrijden
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.


lexentry: pol/łyżwiarstwo_szybkie__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo szybkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schaatsen
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afbreekteken
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dywiz, najkrótszy znak pisarski stosowany przy dzieleniu lub łączeniu wyrazów


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koppelwerkwoord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący


lexentry: pol/łączyć__czasownik__1
written_rep: łączyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verbinden
sense_list:
spajać elementy za pomocą środków technicznych | (potocznie, potoczny) umożliwiać rozmowę telefoniczną


lexentry: pol/Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Silezië
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;


lexentry: pol/Środa_Popielcowa__rzeczownik__1
written_rep: Środa Popielcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aswoensdag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;


lexentry: pol/Święto_Reformacji__rzeczownik__1
written_rep: Święto Reformacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hervormingsdag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;


lexentry: pol/Święty_Graal__rzeczownik__1
written_rep: Święty Graal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Heilige Graal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;


lexentry: pol/Święty_Hufiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Hufiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heilige Schare
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;


lexentry: pol/Święty_Mikołaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Mikołaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sint-Nicolaas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;


lexentry: pol/ścierniwo__rzeczownik__1
written_rep: ścierniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slijpmiddel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;


lexentry: pol/ścieżka__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pad
sense_list:
wąski wydeptany pasek ziemi albo też specjalnie wytyczony i ubity dla pieszych | (informatyka, informatyczny) opis lokalizacji pliku na dysku komputera;


lexentry: pol/ścieżka_holownicza__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka holownicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaagpad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;


lexentry: pol/ścisk__rzeczownik__1
written_rep: ścisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sergeant
sense_list:
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów


lexentry: pol/ściąga__rzeczownik__1
written_rep: ściąga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spiekbriefje
sense_list:
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;


lexentry: pol/ścięgno_Achillesa__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno Achillesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achillespees
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową


lexentry: pol/ścięgno__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pees
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;


lexentry: pol/ślad__rzeczownik__1
written_rep: ślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoor
sense_list:
oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś | (matematyka, matematyczny) suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;


lexentry: pol/śledztwo__rzeczownik__1
written_rep: śledztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasporing
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__2
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tentharing
sense_list:
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu


lexentry: pol/śledź_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: śledź oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haring
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Clupea harengus Linnaeus, gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny śledziowatych;


lexentry: pol/ślepota_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: ślepota śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneeuwblindheid
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;


lexentry: pol/śliwa__rzeczownik__1
written_rep: śliwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pruim
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) drzewo owocowe; | (spożywczy) duży, dorodny owoc śliwy (1.1) | (technologia, technika, techniczny) drewno śliwy (1.1)


lexentry: pol/śluby_zakonne__rzeczownik__1
written_rep: śluby zakonne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beroep
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;


lexentry: pol/śluza__rzeczownik__1
written_rep: śluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluis
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;


lexentry: pol/śluzowiec__rzeczownik__1
written_rep: śluzowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slijmzwam
sense_list:
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;


lexentry: pol/śmieciowe_jedzenie__rzeczownik__1
written_rep: śmieciowe jedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junkfood
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze


lexentry: pol/śmiertelność__rzeczownik__1
written_rep: śmiertelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortaliteit
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę | podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera


lexentry: pol/śmierć__rzeczownik__1
written_rep: śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dood
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą


lexentry: pol/śmietanka__rzeczownik__1
written_rep: śmietanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: room
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (zobacz) śmietanka towarzyska | (spożywczy) nieukwaszony tłuszcz mleczny; gęsty biały płyn otrzymywany z mleka


lexentry: pol/śmigło__rzeczownik__1
written_rep: śmigło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propeller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze; | (technologia, technika, techniczny) podobny do śmigła (1.1) element wiatraków i elektrowni wiatrowych wprawiany w ruch obrotowy przez wiatr


lexentry: pol/śmigłowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helikopter
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneeuw
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora | śnieg (1.1) leżący na ziemi, przedmiotach


lexentry: pol/śnić__czasownik__1
written_rep: śnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dromen
sense_list:
widzieć sen podczas spania | (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie


lexentry: pol/śpiewanie__rzeczownik__1
written_rep: śpiewanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lied
sense_list:
o ludziach: wykonywanie melodii głosem | o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię


lexentry: pol/śpiewać__czasownik__1
written_rep: śpiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: zingen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzać podczas przesłuchania tajemnice


lexentry: pol/śpiączka__rzeczownik__1
written_rep: śpiączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: centrum
sense_list:
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gemiddelde
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemiddelde
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;


lexentry: pol/średnica__rzeczownik__1
written_rep: średnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diameter | middellijn
sense_list:
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;


lexentry: pol/średnik__rzeczownik__1
written_rep: średnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puntkomma | kommapunt
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;


lexentry: pol/średnio-wysoko-niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: średnio-wysoko-niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middelhoogduits
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);


lexentry: pol/średniopolski__rzeczownik__1
written_rep: średniopolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middelpools
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka polskiego używana między XVI a XVIII wiekiem;


lexentry: pol/średniowiecze__rzeczownik__1
written_rep: średniowiecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middeleeuwen | middeleeuwen
sense_list:
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;


lexentry: pol/średniówka__rzeczownik__1
written_rep: średniówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesuur
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;


lexentry: pol/środek_antykoncepcyjny__rzeczownik__1
written_rep: środek antykoncepcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voorbehoedmiddel
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży


lexentry: pol/śruba__rzeczownik__1
written_rep: śruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schroef
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie; | (sport, sportowy) w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała


lexentry: pol/świadek_Jehowy__rzeczownik__1
written_rep: świadek Jehowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Getuige
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;


lexentry: pol/świadek__rzeczownik__1
written_rep: świadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: getuige
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; | osoba, która widziała coś na własne oczy | (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy


lexentry: pol/światopogląd__rzeczownik__1
written_rep: światopogląd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wereldbeeld | wereldbeschouwing
sense_list:
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;


lexentry: pol/światła__rzeczownik__1
written_rep: światła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verkeerslichtcoalitie
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych


lexentry: pol/światło__rzeczownik__1
written_rep: światło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licht
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; | przedmiot będący źródłem światła (1.1)


lexentry: pol/światłowstręt__rzeczownik__1
written_rep: światłowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotofobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);


lexentry: pol/światłowód__rzeczownik__1
written_rep: światłowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glasvezel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;


lexentry: pol/świder__rzeczownik__1
written_rep: świder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boorkop
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);


lexentry: pol/świerk__rzeczownik__1
written_rep: świerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spar
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/świerszcz__rzeczownik__1
written_rep: świerszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krekel
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad polny, wydający charakterystyczne dźwięki;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__1
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glimworm
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__2
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ogentroost
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euphrasia L., roślina z rodziny zarazowatych o białych kwiatach, stosowana w lecznictwie przy chorobach oczu;


lexentry: pol/świetlik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: świetlik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beklierde ogentroost
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euphrasia rostkoviana, pospolita w Polsce i występująca w całej Europie jednoroczna roślina lecznicza


lexentry: pol/świetlówka__rzeczownik__1
written_rep: świetlówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spaarlamp
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) rodzaj lampy elektrycznej w kształcie rurki, w której źródłem światła jest substancja chemiczna (luminofor) pobudzana promieniowaniem ultrafioletowym (w tradycyjnych świetlówkach wyładowczych) albo diody elektroluminescencyjne (w nowoczesnych świetlówkach LED).


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwijn
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zwijn | varken
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie | (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower; | (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)


lexentry: pol/świstun__rzeczownik__1
written_rep: świstun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smient
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);


lexentry: pol/świt__rzeczownik__1
written_rep: świt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dageraad
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) moment rozpoczęcia czegoś nowego | okres między nocą a dniem, gdy słońce wschodzi i niebo rozjaśnia się; | światło widoczne o świcie (1.1)


lexentry: pol/świąteczny__przymiotnik__1
written_rep: świąteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: feestdag
sense_list:
przeznaczony na święto, używany w dni świąteczne (1.2), na uroczyste okazje | przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły


lexentry: pol/świątynia__rzeczownik__1
written_rep: świątynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tempel | bedehuis
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;


lexentry: pol/święcenia__rzeczownik__1
written_rep: święcenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: priesterwijding
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;


lexentry: pol/święto__rzeczownik__1
written_rep: święto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feestdag
sense_list:
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni


lexentry: pol/święty__przymiotnik__1
written_rep: święty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heilig
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;


lexentry: pol/święty_mikołaj__rzeczownik__1
written_rep: święty mikołaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerstman | Sinterklaas
sense_list:
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;


lexentry: pol/świński__przymiotnik__2
written_rep: świński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 03
trans_list: obsceen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mówiący nieprzyzwoicie, wulgarnie na temat seksu | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) wyjątkowo niegodziwy, nieuczciwy


lexentry: pol/źrenica__rzeczownik__1
written_rep: źrenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; | (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bron
sense_list:
to, co stanowi początek czegoś | często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań | przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.


lexentry: pol/Żar-Ptak__rzeczownik__1
written_rep: Żar-Ptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuurvogel
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem


lexentry: pol/Żmudzin__rzeczownik__1
written_rep: Żmudzin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitisch
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Żmudzi lub potomek ludności pochodzącej ze Żmudzi, krainy historycznej wchodzącej obecnie w skład Litwy


lexentry: pol/Żmudź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żmudź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitië
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żyronda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyronda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gironde
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Żyzny_Półksiężyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyzny Półksiężyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vruchtbare Sikkel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;


lexentry: pol/żaba__rzeczownik__1
written_rep: żaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kikker | kikvors
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;


lexentry: pol/żaba_leśna__rzeczownik__1
written_rep: żaba leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boskikker
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Boreorana sylvatica LeConte, płaz bezogonowy z rodziny żabowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoolslag
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;


lexentry: pol/żabot__rzeczownik__1
written_rep: żabot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jabot
sense_list:
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;


lexentry: pol/żagiel__rzeczownik__1
written_rep: żagiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeil
sense_list:
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku


lexentry: pol/żaluzja__rzeczownik__1
written_rep: żaluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luxaflex
sense_list:
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;


lexentry: pol/żandarm__rzeczownik__1
written_rep: żandarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gendarme
sense_list:
funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej | funkcjonariusz żandarmerii, francuskiej formacji policyjnej utrzymującej porządek na terenach wiejskich i małych miasteczkach


lexentry: pol/żargon__rzeczownik__1
written_rep: żargon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jargon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;


lexentry: pol/żarna__rzeczownik__1
written_rep: żarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handmolen
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żebro__rzeczownik__1
written_rep: żebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rib
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;


lexentry: pol/żeglarstwo__rzeczownik__1
written_rep: żeglarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeilen | zeilsport
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;


lexentry: pol/żel__rzeczownik__1
written_rep: żel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gel
sense_list:
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;


lexentry: pol/żelatyna__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;


lexentry: pol/żelazna_kurtyna__rzeczownik__1
written_rep: żelazna kurtyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijzeren gordijn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;


lexentry: pol/żelazny__przymiotnik__1
written_rep: żelazny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ijzeren
sense_list:
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo | (przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo | dotyczący żelaza


lexentry: pol/żelazo__rzeczownik__1
written_rep: żelazo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijzer
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26; | (potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2)


lexentry: pol/żeneta__rzeczownik__1
written_rep: żeneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genet
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;


lexentry: pol/żeń-szeń__rzeczownik__1
written_rep: żeń-szeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginseng
sense_list:
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;


lexentry: pol/żigolo__rzeczownik__1
written_rep: żigolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigolo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami


lexentry: pol/żmijowate__rzeczownik__1
written_rep: żmijowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adder
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;


lexentry: pol/żmijowiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: żmijowiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slangenkruid
sense_list:
(botanika, botaniczny) Echium vulgare, roślina z rodziny ogórecznikowatych występująca w Europie i Azji;


lexentry: pol/żonkil__rzeczownik__1
written_rep: żonkil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jonquille
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;


lexentry: pol/żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soldaat
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żołądek__rzeczownik__1
written_rep: żołądek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maag
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;


lexentry: pol/żrący__przymiotnik__1
written_rep: żrący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: bijtend
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”


lexentry: pol/żuaw__rzeczownik__1
written_rep: żuaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zouaven
sense_list:
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;


lexentry: pol/żubr__rzeczownik__1
written_rep: żubr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wisent
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;


lexentry: pol/żubr_europejski__rzeczownik__1
written_rep: żubr europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wisent
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/żujka__rzeczownik__1
written_rep: żujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spijsbal
sense_list:
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy


lexentry: pol/żuk__rzeczownik__1
written_rep: żuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kever
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny poświętnikowatych; | (potocznie, potoczny) chrząszcz


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__1
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraanvogel | kraan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__2
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hijskraan | kraan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;


lexentry: pol/żuraw_biały__rzeczownik__1
written_rep: żuraw biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siberische witte kraanvogel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


lexentry: pol/żurawina__rzeczownik__1
written_rep: żurawina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veenbes | cranberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;


lexentry: pol/żuwaczka__rzeczownik__1
written_rep: żuwaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onderkaak
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;


lexentry: pol/życie__rzeczownik__1
written_rep: życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leven
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; | czas życia (1.1)


lexentry: pol/życzenie__rzeczownik__1
written_rep: życzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wens
sense_list:
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować | w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)


lexentry: pol/życzyć__czasownik__1
written_rep: życzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: wensen
sense_list:
składać życzenia | źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia | pragnąć czyjegoś szczęścia


lexentry: pol/żylasty__przymiotnik__1
written_rep: żylasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beheerst
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zawierający za dużo tkanki łącznej (zamiast mięśniowej) | o wyraźnie widocznych, wydatnych żyłach


lexentry: pol/żyrafa__rzeczownik__1
written_rep: żyrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giraf | giraffe
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;


lexentry: pol/żyro__rzeczownik__1
written_rep: żyro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giro
sense_list:
(handel, handlowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) poręczenie zobowiązania przez żyranta;


lexentry: pol/żyrokompas__rzeczownik__1
written_rep: żyrokompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyrokompas
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (morski) elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;


lexentry: pol/żyto__rzeczownik__1
written_rep: żyto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rogge
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)


lexentry: pol/żywica__rzeczownik__1
written_rep: żywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hars
sense_list:
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;


lexentry: pol/żywioł__rzeczownik__1
written_rep: żywioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze


lexentry: pol/żywokost__rzeczownik__1
written_rep: żywokost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smeerwortel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;


lexentry: pol/żyworodność__rzeczownik__1
written_rep: żyworodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viviparie
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) forma rozrodu zwierząt polegająca na tym, że zarodek początkowo rozwija się wewnątrz organizmu matki;


lexentry: pol/żyworodny__przymiotnik__1
written_rep: żyworodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: levendbarend
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej | (zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki


lexentry: pol/żywot__rzeczownik__1
written_rep: żywot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leven
sense_list:
(książkowy) życie, istnienie | (książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życiorys, zwłaszcza w odniesieniu do świętych


lexentry: pol/żywy_obraz__rzeczownik__1
written_rep: żywy obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: twee druppels water
sense_list:
ktoś charakteryzujący się wysokim podobieństwem / zgodnością z oryginałem, rzeczywistością lub obiektem porównywanym lub wiernością w przedstawieniu / oddaniu kogoś czegoś


lexentry: pol/żywy_trup__rzeczownik__1
written_rep: żywy trup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schijndode
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zombi | człowiek bliski śmierci, schorowany, bardzo źle wyglądający lub niezdolny do życia wskutek załamania psychicznego


lexentry: pol/żyzny__przymiotnik__1
written_rep: żyzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vruchtbaar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) posiadający właściwości umożliwiające wydanie obfitych plonów | (rolnictwo, rolniczy) dający wysokie plony


lexentry: pol/żyła__rzeczownik__1
written_rep: żyła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ader
sense_list:
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach; | (technologia, technika, techniczny) jedna z części przewodzących kabla elektrycznego;


lexentry: pol/żółta_febra__rzeczownik__1
written_rep: żółta febra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gele koorts
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką


lexentry: pol/żółta_kartka__rzeczownik__1
written_rep: żółta kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gele kaart
sense_list:
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);


lexentry: pol/żółtaczka__rzeczownik__1
written_rep: żółtaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geelzucht
sense_list:
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;


lexentry: pol/żółtko__rzeczownik__1
written_rep: żółtko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dooier | eidooier
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka; | (spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów


lexentry: pol/żółty__przymiotnik__1
written_rep: żółty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: geel
sense_list:
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/żółty_związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: żółty związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gele vakbond
sense_list:
(społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu


lexentry: pol/żółw__rzeczownik__1
written_rep: żółw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schildpad
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu Testudines, należące do gromady gadów; | (informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;


lexentry: pol/żółw_lamparci__rzeczownik__1
written_rep: żółw lamparci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panterschildpad
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates


lexentry: pol/żółw_zielony__rzeczownik__1
written_rep: żółw zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groene zeeschildpad
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Chelonia mydas, gatunek gada z rodziny żółwi morskich; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku żółw zielony (1.1)


lexentry: pol/żądło__rzeczownik__1
written_rep: żądło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;


lexentry: pol/żłobić__czasownik__1
written_rep: żłobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: doorploegen
sense_list:
o czasie: powodować powstawanie zmarszczek na twarzy lub zmiany w psychice | wycinać rowki, wgłębienia


lexentry: pol/żłóbek__rzeczownik__1
written_rep: żłóbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afkijken
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle z figurkami


