# translation

lexentry: pol/nekroza__rzeczownik__1
written_rep: nekroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necrosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalny proces obumierania komórek lub tkanek spowodowany urazem, niedokrwieniem, zakażeniem, toksynami lub innymi czynnikami patologicznymi


lexentry: pol/nektar__rzeczownik__1
written_rep: nektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nectar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (pszczelarstwo, pszczelarski) słodki sok wydzielany przez kwiaty | (mitologia grecka) napój bogów dający im nieśmiertelność


lexentry: pol/nektarnik_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: nektarnik szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chalcomitra senegalensis
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chalcomitra senegalensis, gatunek niewielkiego ptaka afrykańskiego z rodziny nektarników


lexentry: pol/neowagina__rzeczownik__1
written_rep: neowagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neovāgīna
sense_list:
(medycyna, medyczny) wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
written_rep: nerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nervus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;


lexentry: pol/nerwica__rzeczownik__1
written_rep: nerwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurosis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie czynności ośrodkowego układu nerwowego charakteryzujące się nadmierną jego pobudliwością i wzmożonymi reakcjami na negatywne bodźce zewnętrzne;


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
written_rep: nestorianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nestoriānismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
written_rep: neurastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurasthenia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
written_rep: neurobiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuroscientia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
written_rep: neuroleptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurolepticum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
written_rep: neuron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuron
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuroróżnorodność__rzeczownik__1
written_rep: neuroróżnorodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurodiversitas
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) termin oznaczający uznawanie i szanowanie wyjątkowych sposobów funkcjonowania mózgu poszczególnych osób, obejmując szereg różnic neurologicznych, w tym ADHD, spektrum autyzmu, dysleksję, synestezję i inne bez patologizowania ich;


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
written_rep: neutralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutralitas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
written_rep: neutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutrino
sense_list:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/nibynóżka__rzeczownik__1
written_rep: nibynóżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudopūs
sense_list:
(biologia, biologiczny) specjalna wypustka plazmatyczna o zmiennym kształcie, występująca u niektórych pierwotniaków;


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: nihil | nihilum | nil
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nicergolina__rzeczownik__1
written_rep: nicergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nicergolinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu


lexentry: pol/nie_ma__czasownik__1
written_rep: nie ma
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: non
sense_list:
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje | forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: malum nullum est sine aliquo bono
sense_list:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: periculosus
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caeruleus
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caelum | caelum coelum
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera;


lexentry: pol/niech_odpoczywa_w_pokoju__wykrzyknik__1
written_rep: niech odpoczywa w pokoju
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: requiescat in pace | conquiescat in pace
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę


lexentry: pol/nieco__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nieco
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 02
trans_list: alii
sense_list:
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości) | zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy


lexentry: pol/nieczystość__rzeczownik__1
written_rep: nieczystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impūritās
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego


lexentry: pol/niedobitek__rzeczownik__1
written_rep: niedobitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superstes
sense_list:
osoba ocalała z pogromu, ludobójstwa, więzienia, katastrofy naturalnej, itp., zazwyczaj jedna z nielicznych


lexentry: pol/niedobrze__przysłówek__1
written_rep: niedobrze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: male
sense_list:
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy | w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny | źle pod względem fizycznym


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
written_rep: niedojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immātūrus
sense_list:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie


lexentry: pol/niedokrwistość_złośliwa__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwistość złośliwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaemia perniciosa
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12


lexentry: pol/niedomykalność_zastawki_mitralnej__rzeczownik__1
written_rep: niedomykalność zastawki mitralnej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insufficientia mitralis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada serca zastawkowa, w której, z powodu niecałkowitego zamknięcia płatków zastawki mitralnej, dochodzi do wstecznego przepływu krwi z lewej komory do lewego przedsionka;


lexentry: pol/niedźwiedziówka_kaja__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedziówka kaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arctia caja
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Arctia caja, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_himalajski__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź himalajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ursus thibetanus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus thibetanus Cuvier, duży azjatycki ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ursus maritimus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niejednoznaczność__rzeczownik__1
written_rep: niejednoznaczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambiguitas
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie | (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne


lexentry: pol/nieleczony__przymiotnik__1
written_rep: nieleczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intractatus
sense_list:
(medycyna, medyczny) o pacjencie niepoddany ani niepoddawany zabiegom przywracającym zdrowie lub eliminującym stan chorobowy


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
written_rep: nielegał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illicitus
sense_list:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
written_rep: niemal
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: fere
sense_list:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lingua Germana | lingua theodisca
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
written_rep: niemniej jednak
min_sense_num: 01
trans_list: attamen
sense_list:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
written_rep: nienawidzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: odisse
sense_list:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieodmienny__przymiotnik__1
written_rep: nieodmienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indeclinabilis
sense_list:
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
written_rep: niepoczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēmentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepokalane_poczęcie__rzeczownik__1
written_rep: niepokalane poczęcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immaculata conceptio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego


lexentry: pol/nieprzyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: nieprzyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostis
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk | ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
written_rep: nieruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rēs solī
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
written_rep: nierząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meretricium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
written_rep: nieskończoność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: īnfīnitās
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej | (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg | (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną | brak końca i granic w czasie | brak końca i granic w przestrzeni


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
written_rep: nieszpułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mespilum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński | (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna | owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu


lexentry: pol/nietknięty__przymiotnik__1
written_rep: nietknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virgo
sense_list:
(książkowy) zachowany w stanie pierwotnym | taki, który jeszcze nie był badany, którym jeszcze nikt nie zajmował się


lexentry: pol/nietolerancja__rzeczownik__1
written_rep: nietolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intolerantia
sense_list:
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś | negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.


lexentry: pol/nieudacznik__rzeczownik__1
written_rep: nieudacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēfectiō
sense_list:
(potocznie, potoczny) (deprecjatywny) człowiek nieudolny,osoba, której nie wiedzie się; życiowy pechowiec


lexentry: pol/nieufny__przymiotnik__1
written_rep: nieufny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: suspiciosus
sense_list:
niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie | wyrażający niedowierzanie, świadczący o niedowierzaniu


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irritus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej | bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perexiguus
sense_list:
niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek | o człowieku: mający małe możliwości, niewiele znaczący


lexentry: pol/niewiadoma__rzeczownik__1
written_rep: niewiadoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incognita
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wielkość poszukiwana w równaniu lub nierówności, zwykle oznaczona literą x, y, lub z | coś, o czym nic nie wiemy, nie potrafimy przewidzieć


lexentry: pol/niewiara__rzeczownik__1
written_rep: niewiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incredulitas
sense_list:
brak wiary w boga, odrzucanie dogmatów religijnych, niewierzenie | brak wiary w coś, niepewność co do czegoś


lexentry: pol/niewierzący__imiesłów_przymiotnikowy__1
written_rep: niewierzący
part_of_speech: participleAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: irreligiōsus
sense_list:
(teologia, teologiczny) w kontekście wiary, wyznania: który nie wyznaje żadnej religii, niereligijny


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
written_rep: niewinność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: innocentia
sense_list:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewinny__przymiotnik__1
written_rep: niewinny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: innocēns
sense_list:
taki, który nie ma poważnych konsekwencji | taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy | taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servitūdō
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewydolność_serca__rzeczownik__1
written_rep: niewydolność serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insufficientia cordis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej


lexentry: pol/niewygodny__przymiotnik__1
written_rep: niewygodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: incommodus
sense_list:
o narzędziach sprawiający uczucie dyskomfortu, niepasujący | o odzieży sprawiający uczucie dyskomfortu, uciskający | o sytuacji nieprzyjemny, krępujący


lexentry: pol/niewątpliwie__przysłówek__1
written_rep: niewątpliwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: nempe
sense_list:
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: displicentia
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależność__rzeczownik__1
written_rep: niezależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indēpendēntia
sense_list:
(statystyka, statystyczny) brak wpływu jednego zdarzenia losowego na warunkowe prawdopodobieństwo drugiego; | (statystyka, statystyczny) brak wpływu wartości jednej zmiennej losowej na warunkowy rozkład prawdopodobieństwa drugiej;


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
written_rep: niezależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: independens
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie | samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii | niepowiązany, niemający ze sobą związku


lexentry: pol/niezawodność__rzeczownik__1
written_rep: niezawodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firmitas
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) cecha systemu poprawnie działającego przez wymagany czas; | cecha tego, co nie zawodzi, na czym lub kim można polegać


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
written_rep: niełupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achaenium
sense_list:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihil_obstat__rzeczownik__1
written_rep: nihil obstat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihil obstat
sense_list:
(kościelny) oficjalne potwierdzenie, że dana publikacja nie jest sprzeczna z doktryną Kościoła katolickiego w kwestiach wiary i moralności, co pozwala na uzyskanie dla niej imprimatur;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihilismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nimbostratus__rzeczownik__1
written_rep: nimbostratus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nimbostratus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) kompleks chmur warstwowych o dużej grubości i wodności, powodujący opady deszczu lub śniegu o charakterze ciągłym;


lexentry: pol/nimfa__rzeczownik__1
written_rep: nimfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nympha
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody | (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferdingus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


lexentry: pol/niszczyciel__rzeczownik__2
written_rep: niszczyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: dēlētor
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
written_rep: niziołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobbitus
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/nić_dentystyczna__rzeczownik__1
written_rep: nić dentystyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filum dentale
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) cienki, elastyczny pasek włókna (zazwyczaj nylonowego lub teflonowego), który służy do czyszczenia przestrzeni międzyzębowych;


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: quam
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
written_rep: nocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nocturnus
sense_list:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nocny_marek__rzeczownik__1
written_rep: nocny marek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noctua
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień


lexentry: pol/nokturn__rzeczownik__1
written_rep: nokturn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nocturnus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalna forma muzyczna inspirowana nastrojem nocy;


lexentry: pol/nominacja__rzeczownik__1
written_rep: nominacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provocatio
sense_list:
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie | zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska


lexentry: pol/nomogram__rzeczownik__1
written_rep: nomogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres pozwalający na szybkie wyznaczenie przybliżonej wartości funkcji na podstawie przecięcia się kreślonych linii z jego osiami;


lexentry: pol/nonszalancja__rzeczownik__1
written_rep: nonszalancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inobservantia
sense_list:
bezceremonialne, niedbałe zachowywanie się połączone z lekceważącym stosunkiem do ludzi i przyjętych norm


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norma
sense_list:
ogólnie przyjęta zasada; | typowe zachowanie | (matematyka, matematyczny) odwzorowanie określane w pierścieniach Euklidesa; | (matematyka, matematyczny) podgrupa rozważana w teorii grup; | (matematyka, matematyczny) przekształcenie rozważane w tzw. przestrzeniach unormowanych; | wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać


lexentry: pol/normalny__przymiotnik__1
written_rep: normalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normalis
sense_list:
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne | zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
written_rep: nornica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clethrionomys
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasus | naris
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;


lexentry: pol/notatka__rzeczownik__1
written_rep: notatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breviculus
sense_list:
krótki tekst, mający na celu przypomnienie jakiejś informacji | robocze, odręczne zapiski, np. z wykładów, z pracy koncepcyjnej


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
written_rep: notes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commentārius
sense_list:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowela__rzeczownik__1
written_rep: nowela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabella
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki pisany prozą i mający prostą zwięzłej fabule


lexentry: pol/nowelizować__czasownik__1
written_rep: nowelizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: emendo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wprowadzać zmiany lub poprawki do przepisów prawnych


lexentry: pol/nowenna__rzeczownik__1
written_rep: nowenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novēna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw;


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoplasma
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowotwór_złośliwy__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór złośliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoplasma malignum
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa pod postacią autonomicznie rozwijającej się, patologicznej tkanki, która bez leczenia prowadzi do śmierci organizmu; nowotwór, który na ogół szybko wzrasta, powodując niszczenie tkanek wokół niego oraz dając przerzuty a w ten sposób atakując odległe rejony ciała, doprowadzając do zniszczenia ustroju


lexentry: pol/nowy_porządek_świata__rzeczownik__1
written_rep: nowy porządek świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novus ordo seculorum | novus ordo mundi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;


lexentry: pol/nukleoid__rzeczownik__1
written_rep: nukleoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procarion
sense_list:
(biologia, biologiczny) gęsty obszar DNA w komórce prokariotycznej, który nie jest oddzielony od cytoplazmy


lexentry: pol/nukleosynteza__rzeczownik__1
written_rep: nukleosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nucleosynthesis
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) proces powstawania jąder atomowych pierwiastków chemicznych z protonów i neutronów, zachodzący w warunkach wysokich temperatur i ciśnień


lexentry: pol/numer_telefonu__rzeczownik__1
written_rep: numer telefonu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerare
sense_list:
(telekomunikacja) unikalny zestaw cyfr służący do identyfikacji i nawiązywania połączenia telefonicznego


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
written_rep: numizmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numismatica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i klasyfikowaniem monet i medali;


lexentry: pol/nuncjusz_apostolski__rzeczownik__1
written_rep: nuncjusz apostolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuntius
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przedstawiciel Stolicy Apostolskiej w danym państwie, kierujący jej misją dyplomatyczną;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
written_rep: nuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nota
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
written_rep: nutria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myocastor coypus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nuworysz__rzeczownik__1
written_rep: nuworysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novus homo
sense_list:
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
written_rep: nużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarna
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
written_rep: nypel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papilla
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
written_rep: nów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interlunium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: o wilku mowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: lupus in fabula
sense_list:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
written_rep: oba
part_of_speech: collective
min_sense_num: 01
trans_list: ambo
sense_list:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obchodzić__czasownik__1
written_rep: obchodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ambulo
sense_list:
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie


lexentry: pol/obciążenie__rzeczownik__1
written_rep: obciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onus
sense_list:
(elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki | ciężar spoczywający na kimś lub czymś


lexentry: pol/obcowanie__rzeczownik__1
written_rep: obcowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assuetudo
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego | przebywanie z kimś, kontaktowanie się


lexentry: pol/obcowanie_płciowe__rzeczownik__1
written_rep: obcowanie płciowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assuetudo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
written_rep: obcęgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forceps
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
written_rep: obelisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obeliscus
sense_list:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
written_rep: oberża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospitium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scopus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektywizm__rzeczownik__1
written_rep: obiektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obiectivismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, która uznaje rzeczywistość obiektywną, tj. istniejącą poza podmiotem poznającym (człowiekiem) i niezależnie od niego


lexentry: pol/obierać__czasownik__1
written_rep: obierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: eligĕre
sense_list:
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania | wybierać sobie coś najodpowiedniejszego spośród różnych możliwości


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
written_rep: objazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēvortia
sense_list:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
written_rep: objętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volumen
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/oblak__rzeczownik__1
written_rep: oblak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcinoma adenoides cysticum | cylindroadenoma | cylindroma | syphonoma
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadki nowotwór złośliwy z tkanki gruczołowej, dotyczący najczęściej okolic głowy i szyi


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
written_rep: obligacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nexus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
written_rep: obol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obolus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noxia
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensor
sense_list:
osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp. | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumcisio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
written_rep: obrzezać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circumcīdō
sense_list:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzeże__rzeczownik__1
written_rep: obrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limes
sense_list:
okolice kończącego się zjawiska czy czynności | wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
written_rep: obrzydliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustum
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrządek__rzeczownik__1
written_rep: obrządek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caerimōnia
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rytuał | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) porządek uroczystych obchodów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ryt w ramach jednej rodziny liturgicznej


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oedema
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrót__rzeczownik__1
written_rep: obrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitus
sense_list:
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii; | ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny


lexentry: pol/obrót__rzeczownik__1
written_rep: obrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotatio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obrót o n\; miejsc: działanie, polegające na zmianie pozycji wszystkich bitów w taki sposób, że bit o indeksie i\; znajdzie się na pozycji (i + n)\mod k, gdzie k\; to liczba bitów w danym słowie;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
written_rep: obrączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anellus
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
written_rep: obrączka ślubna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anulus nuptialis
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
written_rep: obsada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
written_rep: obsadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aegritudo
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
written_rep: oburzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indignatio
sense_list:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obwarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crustulum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obyczaj__rzeczownik__1
written_rep: obyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consuetudo
sense_list:
nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia | powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach | zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civis
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatel_świata__rzeczownik__1
written_rep: obywatel świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civis totius mundi
sense_list:
osoba, która nie utożsamia się wyłącznie z jednym krajem, lecz czuje się częścią całej ludzkości, ma postawę otwartą, międzynarodową


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīvitās
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
written_rep: obóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castra
sense_list:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje | miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach | impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1)


lexentry: pol/obława__rzeczownik__1
written_rep: obława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragula
sense_list:
pościg za poszukiwanym polegający na obstawieniu terenu funkcjonariuszami w celu uniemożliwienia tej osobie ucieczki


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oceanus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
written_rep: ocelot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Felis pardalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)


lexentry: pol/ocelot_andyjski__rzeczownik__1
written_rep: ocelot andyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus jacobitus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Leopardus jacobitus Cornalia, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/ocelot_argentyński__rzeczownik__1
written_rep: ocelot argentyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus geoffroyi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus geoffroyi d'Orbigny, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim na terenie Argentyny; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot argentyński (1.1)


lexentry: pol/ocelot_chilijski__rzeczownik__1
written_rep: ocelot chilijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus guigna
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus guigna Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot chilijski (1.1)


lexentry: pol/ocelot_nadrzewny__rzeczownik__1
written_rep: ocelot nadrzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus wiedii
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/ocelot_pampasowy__rzeczownik__1
written_rep: ocelot pampasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus colocolo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot pampasowy (1.1)


lexentry: pol/ocelot_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: ocelot tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus tigrinus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot tygrysi (1.1)


lexentry: pol/ocelot_wielki__rzeczownik__1
written_rep: ocelot wielki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus pardalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot wielki (1.1)


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetum
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
written_rep: ochlokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ochlocratia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/ochłap__rzeczownik__1
written_rep: ochłap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustum
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek mięsa gorszej jakości lub resztki jedzenia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) coś o małej wartości, co daje się komuś z łaski lub z pogardą


lexentry: pol/oczko__rzeczownik__1
written_rep: oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka | kropka na kostce do gry


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
written_rep: oczodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbita
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
written_rep: oczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: manifestus
sense_list:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/oda__rzeczownik__1
written_rep: oda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oda
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;


lexentry: pol/odbierać__czasownik__1
written_rep: odbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reddo
sense_list:
zabierać coś od kogoś, co się wcześniej dało/pożyczyło lub co ktoś wziął | zabierać coś z miejsca, do którego wcześniej się to zanosiło


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptiō
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego | (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: prae
sense_list:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
written_rep: odchody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excrementum
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episodium
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pars
sense_list:
fragment większej całości, odcięty od niej | fragment czegoś podłużnego, na podobieństwo odcinka (1.2)


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segmentum
sense_list:
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;


lexentry: pol/odczyn__rzeczownik__1
written_rep: odczyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reāctiō
sense_list:
(chemia, chemiczny) charakterystyka substancji uzależniona od stężenia w niej jonów wodoru | (medycyna, medyczny) zaburzenie stanu zdrowia spowodowane reakcją na czynnik zewnętrzny


lexentry: pol/oddalać__czasownik__1
written_rep: oddalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: negare
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznać żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddalenie__rzeczownik__1
written_rep: oddalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reiectiō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznanie żądania powoda za nieuzasadnione ze względów merytorycznych, z możliwością wniesienia apelacji


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spiro | spirare
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/oddźwięk__rzeczownik__1
written_rep: oddźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imāgo vōcis
sense_list:
(akustyka, akustyczny) dźwięk odbity lub rozproszony; wtórny dźwięk powstający jako odpowiedź na inny dźwięk | (przenośnie, przenośnia) czyjaś odpowiedź na coś


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
written_rep: odejmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subtractio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;


lexentry: pol/odeon__rzeczownik__1
written_rep: odeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ōdēum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) zadaszona budowla z amfiteatrem, w starożytnej Grecji i Rzymie, w której odbywały się konkursy muzyczne i recytatorskie;


lexentry: pol/odgiętka__rzeczownik__1
written_rep: odgiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caliga
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elastyczny element zabezpieczjący końcówkę przewodu przed nadmiernym wyginaniem się


lexentry: pol/odgrywać__czasownik__1
written_rep: odgrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acta
sense_list:
pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie | tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie | udawać jakieś emocje | udawać kogoś, kim się nie jest


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
written_rep: odkrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inventio
sense_list:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej | ujawnienie czegoś, co dotąd było skrywane lub nieznane


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulveris hauritorium
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkładać__czasownik__1
written_rep: odkładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conficere
sense_list:
kłaść na bok rzeczy, które trzymało się w ręku | oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
written_rep: odlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odleżyna__rzeczownik__1
written_rep: odleżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decubitus
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejscowe uszkodzenie skóry oraz głębiej położonych tkanek, które powstaje w wyniku długotrwałego lub powtarzającego się nacisku na ciało


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
written_rep: odnośnie do
min_sense_num: 01
trans_list: de
sense_list:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odontologia__rzeczownik__1
written_rep: odontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odontologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
written_rep: odpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abnegō
sense_list:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odprawa__rzeczownik__1
written_rep: odprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expedītiō
sense_list:
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indulgentia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odpędzać__czasownik__1
written_rep: odpędzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: repellō
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nie dopuszczać do siebie lub usuwać niechciane myśli, uczucia | zmuszać kogoś lub coś do odejścia, oddalenia się


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morbilli | boa
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
written_rep: odraczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intermittere
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
written_rep: odrośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germen
sense_list:
(botanika, botaniczny) boczny pęd | (przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odrzut__rzeczownik__1
written_rep: odrzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recellō
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła powstająca podczas nadawania prędkości ciału, skierowana przeciwnie do kierunku ruchu tego ciała


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
written_rep: odrzutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gagates
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
written_rep: odsiecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relevium
sense_list:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
written_rep: odszkodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poena
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antidotum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
written_rep: odwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decoctum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwiedzający__rzeczownik__1
written_rep: odwiedzający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visitator
sense_list:
osoba, która przychodzi do kogoś lub do jakiegoś miejsca, aby je zobaczyć, spotkać się lub spędzić tam czas


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appellatio | interpellatio
sense_list:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
written_rep: odyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verres
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, rzadziej do żubra


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
written_rep: odzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liceor
sense_list:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
written_rep: odłam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fimbria
sense_list:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odłożyć__czasownik__1
written_rep: odłożyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conficere
sense_list:
oszczędzić pieniądze lub inne zasoby na określony cel | położyć na bok lub na miejsce coś, co przestało być potrzebne


lexentry: pol/odżegnać__czasownik__1
written_rep: odżegnać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: renuntio
sense_list:
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
written_rep: odżywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appendix
sense_list:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/ofensywa__rzeczownik__1
written_rep: ofensywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trūdō
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie | masowe pojawienie się czegoś


lexentry: pol/oferta__rzeczownik__1
written_rep: oferta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porriciō
sense_list:
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) propozycja zawarcia umowy o pewnej ściśle sprecyzowanej treści


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anathema
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victima
sense_list:
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku | osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefectus
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
written_rep: ognie świętego Elma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corpus sanctum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
written_rep: ognisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animadverto
sense_list:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
written_rep: ogniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumulus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cauda | coda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contractus
sense_list:
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dēfinītus
sense_list:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortus
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogród_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: ogród zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservatorius
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) wydzielona i mocno przeszklona część budynku wypełniona wieloma wyeksponowanymi całorocznymi roślinami


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucumis
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
written_rep: ogłoszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuntius
sense_list:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojciec__rzeczownik__1
written_rep: ojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pater
sense_list:
założyciel, pierwszy przedstawiciel; | (biologia, biologiczny) samiec mający potomstwo | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma tytularna zakonników, rzadziej księży;


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
written_rep: ojczenasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paternoster
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okaz__rzeczownik__1
written_rep: okaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specimen
sense_list:
egzemplarz mający charakterystyczne cechy swego gatunku, rodzaju itp.; | próbka, egzemplarz przedmiotu lub wyrobu, często w jakimś zbiorze


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
written_rep: okiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tributum
sense_list:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
written_rep: okno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenestra
sense_list:
oszklony otwór w ścianie | (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program | (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko__rzeczownik__1
written_rep: oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu | (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego | w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;


lexentry: pol/okolnica__rzeczownik__1
written_rep: okolnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cyclanthus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Cyclanthu Poit. ex A.Rich., rodzaj roślin naziemnopączkowych z rodziny okolnicowatych;


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
written_rep: okop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fossa
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/około-__przedrostek__1
written_rep: około-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: circum-
sense_list:
określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
written_rep: okruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś | mały, odkruszony kawałek czegoś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
written_rep: okrąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circulus
sense_list:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
written_rep: okręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ager
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navis
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navis submarina
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
written_rep: oksymoron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxymorum
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/oktylion__liczebnik__1
written_rep: oktylion
part_of_speech: numeral
min_sense_num: 01
trans_list: octillio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna równa 10²⁷ w systemie krótkiej skali liczebników (USA, Wielka Brytania)


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
written_rep: okularnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: naja
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocularius
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: occupatio
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titanium
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alnus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nerium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/oleica__rzeczownik__1
written_rep: oleica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meloe
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Meloe, rodzaj chrząszcza z rodziny oleicowatych;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oleum
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo | (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lūbricō
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oleum aethereum | oleum aetherium
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olibanum
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarcha
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchia | oligocratia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: oligarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchicus
sense_list:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympias
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/olimpijski__przymiotnik__1
written_rep: olimpijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Olympius
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, jak bogów z Olimpu – majestatyczny, boski, natchniony, wspaniały | taki, który dotyczy Olimpu, geograficznego lub mitycznego | związany z olimpiadą (starożytną lub nowożytną), taki, który dotyczy olimpiady albo taki jak na olimpiadzie


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olea | oliva
sense_list:
(spożywczy) owoc oliwki (1.1) | (botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alnus
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syncope
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ova spongia
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onager
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onanismus
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oncologus
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontologia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onyx
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oogonium__rzeczownik__1
written_rep: oogonium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oogonium
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) komórka dzieląca się mitotycznie, aby stworzyć oocyty; niedojrzała, żeńska komórka rozrodcza | (botanika, botaniczny) jednokomórkowe żeńskie gametangium u glonów i grzybów


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oologia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opalus
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: combustiō
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
written_rep: opcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optiō
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt dający prawo kupna lub sprzedaży papieru wartościowego, ilości waluty lub towaru w ustalonym czasie i po ustalonej cenie; | jedna z możliwości do wyboru | jedno z możliwych działań urządzenia elektronicznego lub programu komputerowego | wybór jednej z pewnej liczby możliwości


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama musicum
sense_list:
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); | utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;


lexentry: pol/operacyjny__przymiotnik__1
written_rep: operacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: operātiōnālis
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) związany z określonymi działaniami wojskowymi | związany z wykonaniem określonych zadań


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama melicum brevius
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze | miejsce wystawiania operetki (1.1)


lexentry: pol/opiat__rzeczownik__1
written_rep: opiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opiatum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) psychoaktywny alkaloid opium (np. morfina, kodeina);


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tūtor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem | osoba, która się kimś lub czymś opiekuje


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: macer
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opierać__czasownik__2
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: quies
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś | spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publicum
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tunica arachnoidea
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crustulum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firmāmentum
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restitorium
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opportunismus
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opowiadanie__rzeczownik__1
written_rep: opowiadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabula
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki; | coś, co zostało opowiedziane


lexentry: pol/opowieść__rzeczownik__1
written_rep: opowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fābella
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oppositio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej; | przeciwstawienie, przeciwdziałanie


lexentry: pol/oprocentowanie__rzeczownik__1
written_rep: oprocentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aestimō
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) procentowa wysokość odsetek od pożyczki lub lokaty w stosunku rocznym


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistentia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.


lexentry: pol/opłatek__rzeczownik__1
written_rep: opłatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oblata
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj cienkiego chleba, używanego jako hostia oraz podczas kolacji wigilijnej;


lexentry: pol/oracja__rzeczownik__1
written_rep: oracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ōrātiō
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kwieciste przemówienie; | typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ōrātōria
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę; | (pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arare
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbita | gyrus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotidianus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/ordynować__czasownik__1
written_rep: ordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dissignare
sense_list:
(medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne) | dyktować sposób postępowania


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: origanum
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita (Origanum vulgare L.), gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: institutum | societas
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organum | organum tubulatum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgasmus
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgia
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orcus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orchestra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spelta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4) | ziarno orkiszu (1.2) | ziarno orkiszu (1.5)


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz europejski będący w obiegu w XVI–XVIII wieku;


lexentry: pol/ortodoksyjny__przymiotnik__1
written_rep: ortodoksyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orthodoxus
sense_list:
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom | rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny


lexentry: pol/ortodoncja__rzeczownik__1
written_rep: ortodoncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthodontia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) dział stomatologii zajmujący się zapobieganiem i leczeniem wad zgryzu oraz nieprawidłowości ustawienia zębów i szczęk


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthographia
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortograficzny__przymiotnik__1
written_rep: ortograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orthographicus
sense_list:
dotyczący ortografii, odnoszący się do ortografii, zgodny z zasadami ortografii, traktujący o ortografii


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
written_rep: ortolan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ficedula
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/ortopedia__rzeczownik__1
written_rep: ortopedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthopaedia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i specjalizacja lekarska zajmująca się mechanicznymi aspektami schorzeń układu ruchu;


lexentry: pol/oryginalny__przymiotnik__1
written_rep: oryginalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: novitatis
sense_list:
taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego | niebędący kopią | o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie


lexentry: pol/oryks_arabski__rzeczownik__1
written_rep: oryks arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oryx leucoryx
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Oryx leucoryx Pallas, duża antylopa dawniej występująca powszechnie na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/orzech_włoski__rzeczownik__1
written_rep: orzech włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Juglans regia | Juglans sinensis
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Juglans regia L., gatunek drzewa liściastego z rodziny orzechowatych;


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arachis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeszek_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzeszek ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arachis
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) jadalne nasiono rośliny strączkowej, dojrzewające pod ziemią, zamknięte w charakterystycznej, chropowatej łupinie;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glīs
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carya illinoinensis
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquila
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquila chrysaetos
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/orłosęp__rzeczownik__1
written_rep: orłosęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gypaetus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus Storr, rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych, którego opisują cechy pośrednie między orłem a sępem: mocny dziób, sposób lotu jak u orła, ale padlinożerność jak u sępa


lexentry: pol/orłosęp__rzeczownik__1
written_rep: orłosęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gypaetus barbatus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gypaetus barbatus Linnaeus, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie kośćmi;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vespa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: osa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vespula vulgaris
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula vulgaris L., gatunek agresywnej błonkówki z rodziny osowatych o powszechnym występowaniu;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
written_rep: osad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faex
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
written_rep: osadnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agripeta
sense_list:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; (także, też): taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/osiemdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octōgintā
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 80 | nazwa liczby 80


lexentry: pol/osiemdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta quattuor
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 84 | nazwa liczby 84


lexentry: pol/osiemdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta duo
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 82 | nazwa liczby 82


lexentry: pol/osiemdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undenonaginta
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 89 | nazwa liczby 89


lexentry: pol/osiemdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta unus
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 81 | nazwa liczby 81


lexentry: pol/osiemdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta quinque
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 85 | nazwa liczby 85


lexentry: pol/osiemdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta septem
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 87 | nazwa liczby 87


lexentry: pol/osiemdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta sex
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 86 | nazwa liczby 86


lexentry: pol/osiemdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: octoginta tres
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 83 | nazwa liczby 83


lexentry: pol/osiemdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: osiemdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duedenonaginta
sense_list:
całość składająca się z osiemdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 88 | nazwa liczby 88


lexentry: pol/oskarżona__rzeczownik__1
written_rep: oskarżona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rea
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accūsātor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś | człowiek, który oskarża


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronchus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/oskrzelik__rzeczownik__1
written_rep: oskrzelik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronchiolus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna gałąź oskrzela w obrębie płuca, o średnicy zwykle poniżej 1 mm, niezawierająca chrząstki w ścianie i prowadząca powietrze do pęcherzyków płucnych


lexentry: pol/osmoza__rzeczownik__1
written_rep: osmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osmosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizyka, fizyczny) ruch cząsteczek rozpuszczalnika z obszaru o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do obszaru o wyższym stężeniu substancji rozpuszczonej przez częściowo przepuszczalną membranę;


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stamen
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona
sense_list:
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych | bohater dramatu


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indīviduum
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona iuridica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osobisty__przymiotnik__1
written_rep: osobisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proprius
sense_list:
dokonany przez daną osobę | intymny, dostępny tylko dla najbliższych | odnoszący się do pojedynczej osoby | stanowiący własność danej osoby


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indoles
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varicella
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultimus
sense_list:
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostensorium__rzeczownik__1
written_rep: ostensorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostensorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii


lexentry: pol/osteokalcyna__rzeczownik__1
written_rep: osteokalcyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteocalcinum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko niekolagenowe wytwarzane przez osteoblasty, uczestniczące w mineralizacji kości i regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej; pełni także funkcję markera aktywności tworzenia tkanki kostnej;


lexentry: pol/osteomalacja__rzeczownik__1
written_rep: osteomalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteomalacia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoporosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostrakon__rzeczownik__1
written_rep: ostrakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testa
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) skorupa ceramiczna lub odłamek kamienny, służące w starożytności jako materiał piśmienniczy, w szczególności jako swoista karta do głosowania podczas sądów skorupkowych;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcar
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilex
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrifolium
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyramis
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asper | acer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostrea
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flamma
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lābīna
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparus
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fraudō
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów | mówić komuś nieprawdę, kłamać


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__2
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fraudō
sense_list:
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraud
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: clipeus
sense_list:
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: iustus
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otaczać__czasownik__1
written_rep: otaczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cingō
sense_list:
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan) | zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumiectum
sense_list:
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący | zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ | łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
written_rep: otologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acus
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako wartościowa pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarcie__rzeczownik__1
written_rep: otwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: apertūra
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów; | uroczystość założenia, uruchomienia czegoś


lexentry: pol/otwartość__rzeczownik__1
written_rep: otwartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonitas
sense_list:
cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adeps
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/otępienie__rzeczownik__1
written_rep: otępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dementia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) postępujące zaburzenie funkcji poznawczych, zwłaszcza pamięci, myślenia i orientacji, na skutek zmian w ośrodkowym układzie nerwowym


lexentry: pol/owacja__rzeczownik__1
written_rep: owacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: przyznawana przez senat nagroda dla zwycięskiego wodza w postaci uroczystego wjazdu do Rzymu, mająca status niższy niż triumf;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insectum
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owady__rzeczownik__1
written_rep: owady
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insecta
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Insecta, gromada stawonogów;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owieczka__rzeczownik__1
written_rep: owieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovicula
sense_list:
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty religijnej | młoda owca


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avena
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructus | pomum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
written_rep: owoc cytrusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owodniowce__rzeczownik__1
written_rep: owodniowce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amniota
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Amniota Haeckel, klad obejmujący kręgowce zdolne do rozwoju zarodkowego na lądzie;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovulatio
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ara | altaria
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
written_rep: ołtarzowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ara
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axis
sense_list:
centralna linia danego układu | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrum
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie | środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/ośrodkowy_układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: ośrodkowy układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: systema nervosum centrale
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu nerwowego odbierająca i przetwarzająca bodźce docierające do organizmu ze środowiska i wytwarzane przez narządy wewnętrzne;


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lux
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/ożenek__rzeczownik__1
written_rep: ożenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coniugium
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (regionalizm, regionalny) zawarcie małżeństwa przez mężczyznę; poślubienie kobiety


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: valē
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inguen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osculatorium | pacificale
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascis
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; | (handel, handlowy) zawartość małego opakowania


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morbus comitialis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padalec__rzeczownik__2
written_rep: padalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: caenum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__1
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sannio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komiczna postać w dawnej krotochwili


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pupa
sense_list:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pactiō
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/palec__rzeczownik__1
written_rep: palec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digitus
sense_list:
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy | część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palaeolithicum
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsestus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palindromus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vallum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/palma_daktylowa__rzeczownik__1
written_rep: palma daktylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palma
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libellus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamiętnik__rzeczownik__1
written_rep: pamiętnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: experior
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) albumik do umieszczania wierszy, aforyzmów, pamiątkowych wpisów itp., zwykle używany przez dzieci w wieku szkolnym


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memoria
sense_list:
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; | (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memoria | retinentia
sense_list:
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominus
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominus | erus
sense_list:
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca | pracodawca dla służby | właściciel niewolników


lexentry: pol/panamerykanizm__rzeczownik__1
written_rep: panamerykanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panamericanismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna wzywająca do zjednoczenia krajów obu Ameryk pod wodzą Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lorica
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thorax
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym


lexentry: pol/panegiryk__rzeczownik__1
written_rep: panegiryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panegyricus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uroczysty tekst pochwalny, sławiący konkretną osobę, czyn;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/panew__rzeczownik__1
written_rep: panew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelvis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) spore, płytkie naczynie metalowe, w postaci misy, patelni lub kociołka, służące do gotowania, smażenia, warzenia itp.;


lexentry: pol/pani__rzeczownik__1
written_rep: pani
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domina
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | pracodawczyni dla służby | władczyni


lexentry: pol/panierka__rzeczownik__1
written_rep: panierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tundō
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina produktów do obtaczania smażonego mięsa, ryb, warzyw lub grzybów


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominula
sense_list:
dziewczyna, młoda kobieta | kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
written_rep: panpsychizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpsychismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantheismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
written_rep: pantera mglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neofelis nebulosa
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera mglista (1.1)


lexentry: pol/pantera_sundajska__rzeczownik__1
written_rep: pantera sundajska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neofelis diardi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis diardi G. Cuvier, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący na Sumatrze i Borneo; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera sundajska (1.1)


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mīmus
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
written_rep: pantoprazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantoprazolum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
written_rep: papa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tam
sense_list:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charta | papyrus
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harenae charta
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigarellum | fistula nicotiana
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa | pater
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papyrus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1);


lexentry: pol/paprotnik_samczy__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik samczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dryopteris filix-mas
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dryopteris filix-mas L., gatunek paproci z rodziny nerecznicowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piper
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psittacus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1) | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty


lexentry: pol/papużka_falista__rzeczownik__1
written_rep: papużka falista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Melopsittacus
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Melopsittacus undulatus Shaw, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujacy w Australii, ceniony przez hodowców ze względu na różnorodne barwy upierzenia;


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria; | (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pompa
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; | efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxum
sense_list:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy | zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxus
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradis
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
written_rep: parafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domus paroecialis
sense_list:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza;


lexentry: pol/parafina__rzeczownik__1
written_rep: parafina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraffinum
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, bezwonna substancja z grupy węglowodorów nasyconych, nierozpuszczalna w wodzie, biała i woskowata w stanie stałym, łatwopalna w stanie ciekłym, stosowana w przemyśle (np. do wyrobu świec), kosmetyce i laboratoriach


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: articulus
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoea
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crepido
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraplegia
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsychologia
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/parasanga__rzeczownik__1
written_rep: parasanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasanga
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (jednostka miary) starożytna perska miara odległości, przejęta także przez starożytnych Greków, u Herodota odpowiadała 30 stadionom (ok. 5,5 km);


lexentry: pol/parazonium__rzeczownik__1
written_rep: parazonium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parazonium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ozdobny sztylet z czasów starożytnego Rzymu noszony do celów reprezentacyjnych i ceremonialnych, reprezentujący status społeczny właściciela;


lexentry: pol/pardwa_białosterna__rzeczownik__1
written_rep: pardwa białosterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagopus leucura
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus leucura, gatunek ptaka z rodziny kurowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/pardwa_szkocka__rzeczownik__1
written_rep: pardwa szkocka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagopus lagopus scotica
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraesthesiae
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horti
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamentum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; | gmach, w którym obraduje parlament (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Francji sądy królewskie, ustanowione w XIII wieku przez Ludwika IX;


lexentry: pol/parlatorium__rzeczownik__1
written_rep: parlatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlatorium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pomieszczenie w klasztorze do prowadzenia rozmów z gośćmi;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavillatio
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paroksyzm__rzeczownik__1
written_rep: paroksyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paroxysmus | paroxismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby | (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronomasia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/pars_pro_toto__rzeczownik__1
written_rep: pars pro toto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pars pro toto
sense_list:
figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś przez nazwę jego części; | technika świadomego okłamywania słuchaczy poprzez podawanie części prawdy i sugerowaniu, że jest to cała prawda


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calceātor
sense_list:
(potocznie, potoczny) kiepski pracownik (zwłaszcza rzemieślnik), wykonujący niefachowo, niedbale, niechlujnie swoją pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factio
sense_list:
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców | (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) | (przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę | (przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz | (zobacz) partia polityczna


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: particula
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/partytura__rzeczownik__1
written_rep: partytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scaenarium
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) egzemplarz sztuki teatralnej, opatrzony komentarzami reżysera lub inscenizatora odnośnie wystawienia dzieła


lexentry: pol/partytyw__rzeczownik__1
written_rep: partytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partitivus
sense_list:
(gramatyka) przypadek określający część czegoś (pytania: kogo? czego?); w języku fińskim również po liczebnikach


lexentry: pol/parweniusz__rzeczownik__1
written_rep: parweniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pervenita
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która dostała się do wyższych sfer i nieudolnie próbuje je naśladować


lexentry: pol/parzydełko__rzeczownik__1
written_rep: parzydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apparatus cnidarius | apparatus urticatus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) specyficzny organ zaczepno-obronny u zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria); aparat parzący


lexentry: pol/parzydełko__rzeczownik__1
written_rep: parzydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidocysta
sense_list:
sensu stricto: (zoologia, zoologiczny) organellum obronne wewnątrz komórki parzydełkowej w postaci kapsułki (banieczki) z nawiniętą nicią, występujące u zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria)


lexentry: pol/parzydełko__rzeczownik__1
written_rep: parzydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cnidocytus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyspecjalizowana komórka występująca u zwierząt z typu parzydełkowców (Cnidaria), służąca do obrony i ataku


lexentry: pol/parzystokopytne__rzeczownik__1
written_rep: parzystokopytne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artiodactyla
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Artiodactyla Owen, rząd ssaków łożyskowych, posiadających dwa wyraźnie większe palce – trzeci i czwarty – zakończone racicami;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balteus | cinctura | zona
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroportello
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
written_rep: paserstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tractātiō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasja__rzeczownik__1
written_rep: pasja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patientia
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasmo_górskie__rzeczownik__1
written_rep: pasmo górskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: montana
sense_list:
(geografia, geograficzny) ciąg gór ułożonych w jednej linii lub w jednym kierunku, tworzących wyraźnie wydzieloną jednostkę krajobrazową, o wspólnej genezie geologicznej, podobnej budowie i ciągłości grzbietów;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abnuo <i>3</i>
sense_list:
(książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu | (termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aptus
sense_list:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasitus
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentifricium
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastinaca
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasteryzować__czasownik__1
written_rep: pasteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pasteurizō
sense_list:
(spożywczy) eliminować zawarte w produkcie spożywczym drobnoustroje powodujące jego psucie poprzez ogrzewanie tego produktu przez pewien czas w wystarczająco wysokiej temperaturze


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
written_rep: pasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pasy__rzeczownik__1
written_rep: pasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cingulum
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) urządzenie mocujące pasażera do fotela lub łóżka, np. w samochodzie lub samolocie


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artocreas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fīcātum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stancamentum
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patchwork__rzeczownik__1
written_rep: patchwork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centō
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
written_rep: patka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacinia
sense_list:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pathogenum
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patogeniczność__rzeczownik__1
written_rep: patogeniczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pathogenitas
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) zdolność do wywoływania procesu chorobowego w danym organizmie


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
written_rep: patologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pathologia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób | (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pathologicus
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patriarcha
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuitus
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patrologia__rzeczownik__1
written_rep: patrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrologia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;


lexentry: pol/patronimik__rzeczownik__1
written_rep: patronimik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrōnymicus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwisko lub przydomek utworzony na podstawie imienia, urzędu lub zawodu przodka płci męskiej, zwłaszcza ojca


lexentry: pol/patronować__czasownik__1
written_rep: patronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: , custōdīre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) być świętym opiekunem lub orędownikiem czegoś lub kogoś


lexentry: pol/pauza__rzeczownik__1
written_rep: pauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pausa
sense_list:
przerwa w jakiejś czynności | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami;


lexentry: pol/paw__rzeczownik__1
written_rep: paw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pavo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek hodowanych w parkach ptaków z rodzaju Pavo i Afropavo, z dużym, kolorowym ogonem;


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ungula
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palatium | palātium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka_grypy__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka grypy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haemophilus influenzae
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Haemophilus influenzae, gatunek bakterii z rodzaju Haemophilus, wywołujący m.in. zakażenia dróg oddechowych i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bakteria z gatunku pałeczka grypy (1.1)


lexentry: pol/pałeczka_krwawa__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka krwawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Serratia marcescens
sense_list:
(biologia, biologiczny) Serratia marcescens, gatunek urzęsionej, nieprzetrwalnikującej, bezotoczkowej bakterii z rodzaju Serratia;


lexentry: pol/pałeczka_okrężnicy__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka okrężnicy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Escherichia coli
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Escherichia coli, gatunek bakterii z rodzaju Escherichia, będący częścią flory bakteryjnej jelita grubego, w określonych warunkach wykazujący chorobotwórczość; | bakteria z gatunku pałeczka okrężnicy (1.1)


lexentry: pol/pańskie_oko_konia_tuczy__przysłowie__1
written_rep: pańskie oko konia tuczy
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: oculus domini saginat equum
sense_list:
gdy gospodarz (właściciel) sam dogląda swego gospodarstwa (przedsiębiorstwa), to lepiej ono funkcjonuje


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civitas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civilis
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedisequus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_żeglarz__rzeczownik__1
written_rep: paź żeglarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iphiclides podalirius
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku paź żeglarz (1.1) | (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Iphiclides podalirius Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulex | pulix
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insilia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: soror
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paediatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pefloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: pefloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pefloxacinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania;


lexentry: pol/pelta__rzeczownik__1
written_rep: pelta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelta
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (starożytność) drewniana, obciągnięta skórą tarcza o nerkowatym kształcie, używana zwłaszcza przez lekkozbrojnych żołnierzy greckich i macedońskich


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annuum
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentanum
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exsecūtiō
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumiarz__rzeczownik__1
written_rep: perfumiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aromatarius
sense_list:
osoba zajmująca się tworzeniem kompozycji zapachowych używanych w perfumach czy kosmetykach, kompozytor zapachowy;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unguentum
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: membrana
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabalus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/perimenopauza__rzeczownik__1
written_rep: perimenopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perimenopausa
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) kilkuletni okres przejściowy poprzedzający menopauzę


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aetas
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exstructum
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/perpetuum_mobile__rzeczownik__1
written_rep: perpetuum mobile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perpetuum mōbile
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fictio personae
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | daleki widok


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
written_rep: persymona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lotus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1) | (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; | (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)


lexentry: pol/peryndopryl__rzeczownik__1
written_rep: peryndopryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perindoprilum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek będący prolekiem, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób serca; należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny


lexentry: pol/perystyl__rzeczownik__1
written_rep: perystyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peristylium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) dziedziniec lub ogród wewnętrzny otoczony kolumnadą; | (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) kolumnada otaczająca dziedziniec lub ogród


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margarita
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nūcleus
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono | (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fautor pessimismi
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libellus
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewny__przymiotnik__1
written_rep: pewny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: certus
sense_list:
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi | gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany | o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenilunium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnogłos__rzeczownik__1
written_rep: pełnogłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleophonia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko językowe występowania w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: majōritās
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenipotentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicāria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzacz_leśny__rzeczownik__1
written_rep: pełzacz leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Certhia familiaris
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Certhia familiaris L., gatunek niewielkiego ptaka z rodziny pełzaczy, spotykanego zwykle w starych lasach iglastych i mieszanych


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: repo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy | o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavile
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arena | harena
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/pieczarka_dwuzarodnikowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka dwuzarodnikowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus bisporus
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Agaricus bisporus (J.E. Lange) Imbach, gatunek grzybów jadalnych z rodziny pieczarkowatych;


lexentry: pol/pieczarka_krótkotrzonowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka krótkotrzonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus lanipes
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych, Agaricus lanipes (F.H. Møller & Jul. Schäff.) Hlaváček;


lexentry: pol/pieczarka_łąkowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka łąkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus campestris
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) gatunek grzybów jadalnych z rodziny pieczarkowatych, Agaricus campestris L.;


lexentry: pol/pieczętować__czasownik__1
written_rep: pieczętować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: confirmāre
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać | opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigillum | signaculum
sense_list:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lentigo | lenticula
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furnus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gehenna | infernum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infernum | Tartarus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: peregrīnātiō
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascea | fascia
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infirmarius
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pielęgnować__czasownik__1
written_rep: pielęgnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alere
sense_list:
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych | dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nummārius
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepidium sativum L.
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: muscerdae
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elementum
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
written_rep: pierworództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primogenitura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego | bycie pierworodnym synem


lexentry: pol/pierwszy_poruszyciel__rzeczownik__1
written_rep: pierwszy poruszyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prima causa | primum movens | primus motor
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) żywy, wieczny i najdoskonalszy byt, będący praprzyczyną wszelkiego ruchu, utożsamiany z Bogiem;


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globulus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pierścionek_zaręczynowy__rzeczownik__1
written_rep: pierścionek zaręczynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anulus sponsalis
sense_list:
pierścionek wręczany przy oświadczynach, jako symbol zamiaru zawarcia małżeństwa i oznacza zaręczyny;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Canis familiaris
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;


lexentry: pol/pieta__rzeczownik__1
written_rep: pieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miseratio
sense_list:
(ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petroselinum | petroselinon
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/piewik__rzeczownik__1
written_rep: piewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cicāda
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) duży latający owad z rodziny piewikowatych (Cicadidae Batsch), występujący w ciepłych krajach


lexentry: pol/pień_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: pień mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truncus encephali | truncus cerebri
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dolna część mózgowia, która łączy mózg z rdzeniem kręgowym i kontroluje podstawowe, niezbędne życiowo funkcje


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentum
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentatio
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapotium
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cydonia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: pijawka lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirudo medicinalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hasta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pilaster__rzeczownik__1
written_rep: pilaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colŭmen
sense_list:
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
written_rep: pilnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lima
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gubernator
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gubernō
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi | prowadzić statek powietrzny


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
written_rep: pinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pīnus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/pion__rzeczownik__1
written_rep: pion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agmen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
written_rep: pionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: phoxinus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fulmen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
written_rep: piracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pirata
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
written_rep: piractwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pīrātica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
written_rep: pirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirata
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/piro-__przedrostek__1
written_rep: piro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pyr-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
written_rep: piroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destillatio sicca
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pisanka__rzeczownik__1
written_rep: pisanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scaenarium
sense_list:
(termin typograficzny) łaciński krój wzorowany na kaligraficznym piśmie odręcznym, przeważnie pochylony w prawo


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scriptor
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisklę__rzeczownik__1
written_rep: pisklę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pullus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku | (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scriptura
sense_list:
zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu; | sposób pisania


lexentry: pol/pistacja_właściwa__rzeczownik__1
written_rep: pistacja właściwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pistacia vera
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Pistacia vera L., gatunek niewielkich drzew z rodziny nanerczowatych;


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
written_rep: piszczałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fistula
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
written_rep: piszczałkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: canālis
sense_list:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pitekantrop__rzeczownik__1
written_rep: pitekantrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pithecanthropus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;


lexentry: pol/piwonia__rzeczownik__1
written_rep: piwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paeonia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1) | kwiat piwonii (1.2)


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placentula | placenta compressa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penna | pluma
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/piórolotek_pięciopiór__rzeczownik__1
written_rep: piórolotek pięciopiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pterophorus pentadactyla
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, gatunek motyli z rodziny piórolotkowatych;


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
written_rep: pięciolinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulchritudo
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabulatum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/pięćdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta quattuor
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 54 | nazwa liczby 54


lexentry: pol/pięćdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta duo
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 52 | nazwa liczby 52


lexentry: pol/pięćdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undesexaginta
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 59 | nazwa liczby 59


lexentry: pol/pięćdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta unus
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 51 | nazwa liczby 51


lexentry: pol/pięćdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta quinque
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 55 | nazwa liczby 55


lexentry: pol/pięćdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta septem
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 57 | nazwa liczby 57


lexentry: pol/pięćdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta sex
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 56 | nazwa liczby 56


lexentry: pol/pięćdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquaginta tres
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 53 | nazwa liczby 53


lexentry: pol/pięćdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: pięćdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duodesexaginta
sense_list:
całość składająca się z pięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 58 | nazwa liczby 58


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pila | globus
sense_list:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
written_rep: piłka nożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediludium
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
written_rep: piłka ręczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manufollium
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
written_rep: piżmowół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ovibos moschatus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
written_rep: placówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cippus
sense_list:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plagi_egipskie__rzeczownik__1
written_rep: plagi egipskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aegyptiacae plagae
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: dziesięć plag, którymi Bóg ukarał Egipt za zatrzymanie Żydów w niewoli;


lexentry: pol/plagiator__rzeczownik__1
written_rep: plagiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compilator
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem


lexentry: pol/plamka_ślepa__rzeczownik__1
written_rep: plamka ślepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macula ceca
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
written_rep: planeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planeta | stella errans
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
written_rep: planetarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theatrum planetarium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plantan__rzeczownik__1
written_rep: plantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nervalis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
written_rep: plask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alapam dō
sense_list:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/plasować__czasownik__1
written_rep: plasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: forum
sense_list:
(dawniej, dawny) umieszczać kogoś lub coś w określonym miejscu | (sport, sportowy) kierować piłkę w dokładnie określone miejsce | umieszczać na określonym miejscu w klasyfikacji


lexentry: pol/plastyczny__przymiotnik__1
written_rep: plastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plastica
sense_list:
mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości | mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp. | określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu


lexentry: pol/plastyd__rzeczownik__1
written_rep: plastyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plastidium
sense_list:
(botanika, botaniczny) organellum w cytoplazmie większości komórek roślinnych, które pełni podstawowe funkcje metaboliczne;


lexentry: pol/platan__rzeczownik__1
written_rep: platan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platanus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;


lexentry: pol/platforma__rzeczownik__1
written_rep: platforma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exstructum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dziedzina wspólnego działania | nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian | płaska pozioma powierzchnia czegoś


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
written_rep: plazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) osocze krwi; | (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek; | (potocznie, potoczny) telewizor z ekranem plazmowym


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
written_rep: plaża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ora | litus | acta
sense_list:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plebania__rzeczownik__1
written_rep: plebania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domus paroecialis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny


lexentry: pol/plebejski__przymiotnik__1
written_rep: plebejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plebeius
sense_list:
związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy | związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy


lexentry: pol/plebejusz__rzeczownik__1
written_rep: plebejusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebeius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa | (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
written_rep: plebiscyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebiscitum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna | (publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
written_rep: plemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribus
sense_list:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/plenipotencja__rzeczownik__1
written_rep: plenipotencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenipotentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pełnomocnictwo (prawo do działania w czyimś imieniu)


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
written_rep: pleonazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleonasmos
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleść__czasownik__1
written_rep: pleść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plecto
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury | łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
written_rep: pleśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mucor
sense_list:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych;


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
written_rep: plinta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plinthus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/pliopitek__rzeczownik__1
written_rep: pliopitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pliopithecus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) kopalna małpa człekokształtna z okresu miocenu, bezpośredni przodek gibonów


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
written_rep: pliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motacilla
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/plon__rzeczownik__1
written_rep: plon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructus
sense_list:
zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców | (przenośnie, przenośnia) konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania


lexentry: pol/ploter__rzeczownik__1
written_rep: ploter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insidiātor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputerowe urządzenie peryferyjne do pracy z dużymi arkuszami; | (nawigacja) urządzenie nawigujące


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
written_rep: plotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rūmusculī
sense_list:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/plotozaur__rzeczownik__1
written_rep: plotozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Plotosaurus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Plotosaurus Camp, rodzaj długiego mozazaura morskich stref przybrzeżnych okresu późnej kredy;


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
written_rep: plurale tantum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plurale tantum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cimex
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīmex
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu | (potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
written_rep: pluskwiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīmex
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/pluszcz__rzeczownik__1
written_rep: pluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cinclus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cinclus Borkhausen, rodzaj ptaka z rodziny pluszczy, spotykany w okolicach wartkich strumieni


lexentry: pol/plątanina__rzeczownik__1
written_rep: plątanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: araneum
sense_list:
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg


lexentry: pol/pniarek_obrzeżony__rzeczownik__1
written_rep: pniarek obrzeżony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fomitopsis pinicola
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Fomitopsis pinicola, gatunek grzyba z rodziny pniarkowatych, będącego pasożytem drzew;


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: in
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: post
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po_drodze__przysłówek__1
written_rep: po drodze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: obiter
sense_list:
o miejscu tak, że bezproblemowe jest dotarcie do określonego miejsca na trasie między dwoma innymi punktami


lexentry: pol/pobieda__rzeczownik__1
written_rep: pobieda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victoria
sense_list:
(motoryzacja) samochód radzieckiej marki GAZ M-20 Pobieda popularnej na przełomie lat 40. i 50. XX w.


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
written_rep: poborowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tiro
sense_list:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
written_rep: pochodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fax | taeda
sense_list:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pochwalić__czasownik__1
written_rep: pochwalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: laudo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić | wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
written_rep: pocisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sagitta | telum
sense_list:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/pocić_się__czasownik__1
written_rep: pocić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sudo | desudo
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) wydzielać pot wskutek działania temperatury, choroby, wysiłku | (przenośnie, przenośnia) trudzić się, wysilać się


lexentry: pol/poczesny__przymiotnik__1
written_rep: poczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: insignis
sense_list:
(książkowy) o wysokim poważaniu, będący u szczytu hierarchii ważności, też: świadczący o tych cechach


lexentry: pol/poczucie__rzeczownik__1
written_rep: poczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affectus
sense_list:
świadomość czegoś, zdawanie sobie sprawy z czegoś; zdolność odbierania, odczuwania, rozumienia czegoś


lexentry: pol/poczucie_winy__rzeczownik__1
written_rep: poczucie winy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół przykrych uczuć w stosunku do siebie, które powstają w wyniku negatywnej oceny własnego postępowania;


lexentry: pol/poczwarka__rzeczownik__1
written_rep: poczwarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przejściowa forma owadów w rozwoju larwalnym;


lexentry: pol/poczwórny__przymiotnik__1
written_rep: poczwórny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: quadruplex
sense_list:
cztery razy większy | powtórzony cztery razy | składający się z czterech jednostek, podobnych elementów


lexentry: pol/początkujący__przymiotnik__1
written_rep: początkujący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inceptor
sense_list:
nieposiadający dużego doświadczenia; taki, który zaczyna zdobywać doświadczenie lub wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/pod__przyimek__1
written_rep: pod
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: ante
sense_list:
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś przed lub w okolicy omawianego wyrażenia | …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku do lub w jego okolicę omawianego wyrażenia


lexentry: pol/pod__przyimek__1
written_rep: pod
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: sub
sense_list:
…wskazujący położenie kogoś lub czegoś poniżej omawianego wyrażenia | …wskazujący ruch kogoś lub czegoś w kierunku dołu omawianego wyrażenia


lexentry: pol/podanie__rzeczownik__1
written_rep: podanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabula
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść o przeszłości przekazywana w ustnej formie z pokolenia na pokolenie;


lexentry: pol/podanie__rzeczownik__1
written_rep: podanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flagitātio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) pismo osoby fizycznej lub prawnej (strony) powodujące wszczęcie postępowania administracyjnego lub podatkowego


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
written_rep: podatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vectigal | tributum
sense_list:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
written_rep: podaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cōpia
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;


lexentry: pol/podbiał_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: podbiał pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bechion
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tussilago farfara L., niska bylina z rodziny astrowatych o złocistożółtych kwiatach;


lexentry: pol/podburzać__czasownik__1
written_rep: podburzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: percieō
sense_list:
wzbudzać w kimś wrogość i nakłaniać do czynnego sprzeciwu lub buntu przeciwko ustalonemu porządkowi, konkretnym osobom bądź instytucjom


lexentry: pol/podczas__przyimek__1
written_rep: podczas
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: dum
sense_list:
…służący do wyrażenia zdarzenia, równolegle z którym dzieje się (lub odbyła się) czynność, a które trwało przez cały czas wykonywania czynności


lexentry: pol/podczaszy__rzeczownik__1
written_rep: podczaszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pocillator | subpincerna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nadworny urzędnik książęcy lub królewski próbujący napoje przed podaniem ich władcy; początkowo pomocnik albo zastępca cześnika;


lexentry: pol/podczerwony__przymiotnik__1
written_rep: podczerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultrarubeus
sense_list:
(optyka, optyczny) o promieniowaniu elektromagnetycznym: mający długość fali z zakresu pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi


lexentry: pol/poddasze__rzeczownik__1
written_rep: poddasze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabulatum
sense_list:
(budownictwo) przestrzeń znajdująca się bezpośrednio pod stromym dachem, wykorzystywana jako strych lub do celów mieszkalnych


lexentry: pol/podejrzany__rzeczownik__1
written_rep: podejrzany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: suspiciō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ktoś, kto jest posądzony o popełnienie przestępstwa, komu w wyniku śledztwa przedstawiono zarzuty


lexentry: pol/podgrzybek_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: podgrzybek brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imleria badia | Xerocomus badius
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Imleria badia, gatunek gatunek grzybów z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/podgrzybek_grubosiatkowany__rzeczownik__1
written_rep: podgrzybek grubosiatkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xerocomus ferrugineus
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Xerocomus ferrugineus (Schaeff.) Alessio, gatunek grzyba jadalnego z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/podgrzybek_zajączek__rzeczownik__1
written_rep: podgrzybek zajączek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xerocomus subtomentosus
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Xerocomus subtomentosus (L.) Quél., gatunek grzyba jadalnego z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/podkast__rzeczownik__1
written_rep: podkast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acroāma
sense_list:
(publikatory) (informatyka, informatyczny) audycja w formie radiowej umieszczona w internecie z kanałem RSS umożliwiającym subskrybowanie przez słuchaczy


lexentry: pol/podkład__rzeczownik__1
written_rep: podkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligo
sense_list:
(kolejnictwo) element toru szynowego w postaci belki drewnianej, stalowej lub żelbetowej, ułożonej poprzecznie pod szynami


lexentry: pol/podkładka__rzeczownik__1
written_rep: podkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catillus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element pomocniczy, płytka pomiędzy oddzielnymi materiałami, wprowadzona celem wzmocnienia, zabezpieczenia lub wyrównania konstrukcji


lexentry: pol/podmiot__rzeczownik__1
written_rep: podmiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subjectum
sense_list:
(gramatyka) wyraz lub fraza określająca wykonawcę lub odbiorcę czynności; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja, która wykonuje jakąś czynność prawną, mająca prawa wobec czegoś


lexentry: pol/podnawka__rzeczownik__1
written_rep: podnawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remora
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny podnawek (Echeneidae) z aparatem przyssawkowym na grzbiecie, którym przyczepia się do dużych zwierząt morskich lub okrętów;


lexentry: pol/podniecony__przymiotnik__1
written_rep: podniecony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sollicitus
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) taki, który jest w stanie podniecenia zmysłowego; gotowy do reakcji seksualnej


lexentry: pol/podnóżek__rzeczownik__1
written_rep: podnóżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypopodium
sense_list:
mebel lub element jakiegoś układu, na którym można wygodnie oprzeć nogi, zmniejszając ich obciążenie


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
written_rep: podobać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: placeo
sense_list:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: podobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: similitūdō
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcenie geometryczne, w którym zachowany jest stosunek odległości punktów; | zgodność pewnych cech, właściwości pomiędzy osobami lub rzeczami


lexentry: pol/podpieracz_ścian__rzeczownik__1
written_rep: podpieracz ścian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viola
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (rzadki, rzadko używany) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nie tańcząca na imprezach, nie mająca ochoty na włączanie się do działań grupy


lexentry: pol/podpuszczka__rzeczownik__1
written_rep: podpuszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coagulum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (spożywczy) enzym trawienny wchodzący w skład soku żołądkowego, powodujący ścinanie się białka mleka, używany w mleczarstwie do produkcji serów;


lexentry: pol/podrażnienie__rzeczownik__1
written_rep: podrażnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irritatio
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy stan zapalny wywołany przez czynnik drażniący | (psychologia, psychologiczny) stan wywołanego czymś, przez kogoś zdenerwowania


lexentry: pol/podrywać__czasownik__1
written_rep: podrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ligare
sense_list:
(potocznie, potoczny) zagadywać inną osobę i starać się zainteresować ją sobą w celach romantycznych lub erotycznych; uwodzić


lexentry: pol/podrząd__rzeczownik__1
written_rep: podrząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subordo
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa od rzędu; grupa powstała z podzielenia rzędu na niższe;


lexentry: pol/podrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: podrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subiectus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo podrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie podrzędne)


lexentry: pol/poduszeczka__rzeczownik__1
written_rep: poduszeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euplantula
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) euplantula, wypukła struktura na brzusznej powierzchni podczłonów stopy niektórych owadów;


lexentry: pol/podwyżka__rzeczownik__1
written_rep: podwyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulō
sense_list:
cena, o którą zostało podwyższone uposażenie | podniesienie się ceny, kosztu | podniesienie wysokości uposażenia


lexentry: pol/podwzgórze__rzeczownik__1
written_rep: podwzgórze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypothalamus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kluczowa część mózgu, fragment międzymózgowia (położona pod wzgórzem), jeden z najważniejszych ośrodków regulacyjnych w organizmie, łączący układ nerwowy z układem dokrewnym, co warunkuje utrzymanie homeostazy


lexentry: pol/podziemie__rzeczownik__1
written_rep: podziemie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subterrāneus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zbrojna lub polityczna organizacja działająca w ukryciu, przeciw urzędującej władzy


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
written_rep: podłoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/podły__przymiotnik__1
written_rep: podły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contemptus
sense_list:
pozbawiony skrupułów, postępujący nieuczciwie w sposób świadomy, celowy, popełniający czyny haniebne, zasługujący na potępienie i pogardę


lexentry: pol/podświadomość__rzeczownik__1
written_rep: podświadomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subconscientia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) element życia psychicznego, który nie jest poddawany kontroli świadomości;


lexentry: pol/poemat__rzeczownik__1
written_rep: poemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dłuższy utwór pisany wierszem opisujący ciąg wątków lub refleksji


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
written_rep: poezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poesis
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
written_rep: poganin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnicus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pogaństwo__rzeczownik__1
written_rep: pogaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paganismus
sense_list:
często (pejoratywnie, pejoratywny) określenie zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych (judaizmu, chrześcijaństwa i islamu) na określenie wyznawania religii niechrześcijańskich, głównie politeistycznych lub animalistycznych


lexentry: pol/pogrzebacz__rzeczownik__1
written_rep: pogrzebacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rutābulum
sense_list:
narzędzie w kształcie pręta zakończonego hakiem, służące do podnoszenia fajerek w piecu i przekładania węgli w jego palenisku;


lexentry: pol/pogróżka__rzeczownik__1
written_rep: pogróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minacia
sense_list:
groźba, zapowiedź zrobienia komuś czegoś złego, postraszenie kogoś karą, wyrządzeniem krzywdy, zemstą itp.


lexentry: pol/poimek__rzeczownik__1
written_rep: poimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postpositio
sense_list:
(gramatyka) nieodmienna część mowy, łącząca się z wyrazem (występująca po nim) i zmieniająca jego sens, występująca m.in. w językach ugrofińskich;


lexentry: pol/pojeb__rzeczownik__1
written_rep: pojeb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrumator
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek działający irracjonalnie, idiotycznie; ktoś „pojebany” lub kogo „pojebało”


lexentry: pol/pojechać__czasownik__1
written_rep: pojechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dēleō
sense_list:
(potocznie, potoczny) o środkach lokomocji, transportu: wyruszyć w drogę w jakimś kierunku; odjechać z miejsca, gdzie się zatrzymał | udać się dokądś jakimś pojazdem, lub na zwierzęciu


lexentry: pol/pojedynek__rzeczownik__1
written_rep: pojedynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duellum
sense_list:
dawna metoda rozwiązywania zatargów honorowych polegająca na walce dwóch przeciwników używających broni siecznej lub palnej w obecności sekundantów


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
written_rep: pojemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsa
sense_list:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pojemność__rzeczownik__1
written_rep: pojemność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capācitās
sense_list:
parametr zbiornika lub naczynia określający, ile cieczy, gazu lub materiałów sypkich może się w nim zmieścić


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
written_rep: pokazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: monstro
sense_list:
dawać możliwość zobaczenia czegoś | wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś | (technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej | demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności | wskazywać w jakimś kierunku


lexentry: pol/poker__rzeczownik__1
written_rep: poker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rutābulum
sense_list:
(termin karciany) gra hazardowa, w różnych odmianach, polegająca na uzyskaniu najlepszej kombinacji kart w ręku w stosunku do przeciwników;


lexentry: pol/pokolenie__rzeczownik__1
written_rep: pokolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aetas
sense_list:
członkowie rodziny, będący mniej więcej w tym samym wieku i pełniący te same funkcje (dziadkowie, rodzice, dzieci) | grupa ludzi lub zwierząt będących mniej więcej w tym samym wieku | grupa ludzi żyjących w tych samych czasach, będących świadkami podobnych wydarzeń | okres czasu równy wiekowi ludzi w którym zazwyczaj mają dzieci


lexentry: pol/pokomunia__rzeczownik__1
written_rep: pokomunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postcommunio
sense_list:
(kościelny) dziękczynna modlitwa kapłana odmawiana przez niego przy ołtarzu gdy wierni przyjęli już komunię, która kończy obrzędy komunijne;


lexentry: pol/pokora__rzeczownik__1
written_rep: pokora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humilitas
sense_list:
świadomość własnych ograniczeń i słabości skłaniająca do niesprzeciwiania się życiowym koniecznościom


lexentry: pol/pokrywać__czasownik__1
written_rep: pokrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cooperiō
sense_list:
(handel, handlowy) płacić, zapewniać całkowite finansowanie danej części | (zootechnika, zootechniczny) zapładniać | nanosić coś na coś


lexentry: pol/pokrzewka__rzeczownik__1
written_rep: pokrzewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sylvia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały, częściowo wędrowny ptak z podrodziny gajówek, rodziny pokrzewkowatych, rzędu wróblowych, objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/pokrzywa__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urtica
sense_list:
(botanika, botaniczny) jednoroczna roślina zielna lub bylina z rodzaju pokrzywa (1.1), o ząbkowatych liściach pokrytych parzącymi włoskami


lexentry: pol/pokrzywa_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pokrzywa zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urtīca
sense_list:
(botanika, botaniczny) Urtica dioica L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny pokrzywowatych, o zdolnościach parzących i wielu właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/pokrętło__rzeczownik__1
written_rep: pokrętło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulla
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczny element urządzenia do włączania, wyłączania i regulowania czegoś za pomocą obrotów


lexentry: pol/pokuta__rzeczownik__1
written_rep: pokuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luella
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przyjęta dobrowolnie lub narzucona kara za grzechy;


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
written_rep: pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pax
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę | (przestarzałe, przestarzały) spokój


lexentry: pol/poler__rzeczownik__1
written_rep: poler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caudex
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pachołek na nabrzeżu lub na pokładzie statku, do którego mocuje się cumy i szpringi;


lexentry: pol/poli-__przedrostek__1
written_rep: poli-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: omni-
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wąski, lecz względnie wysoki zakres tolerancji na dany czynnik | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na wielość, mnogość czegoś


lexentry: pol/poliamoria__rzeczownik__1
written_rep: poliamoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polyamōria
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zaangażowanie w związek miłosny z więcej niż jedną osobą jednocześnie za zgodą i wiedzą wszystkich osób tworzących dany związek;


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
written_rep: policja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biocolyta | vigil | vigiles
sense_list:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;


lexentry: pol/polifonia__rzeczownik__1
written_rep: polifonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polyphonia
sense_list:
faktura muzyczna, w której co najmniej dwa głosy prowadzone są równocześnie i niezależnie od siebie;


lexentry: pol/poligon__rzeczownik__1
written_rep: poligon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polygonum
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (geometria) wielobok | (wojskowość, wojskowy) wydzielony obszar służący do ćwiczeń wojskowych


lexentry: pol/polimer__rzeczownik__1
written_rep: polimer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polymerum
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja chemiczna o bardzo dużej masie cząsteczkowej, składająca się z merów;


lexentry: pol/polimorfizm__rzeczownik__1
written_rep: polimorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polymorphismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) zjawisko szczególnego zróżnicowania budowy osobników i przystosowania do pełnienia określonych ról w społeczeństwie; | (chemia, chemiczny) zjawisko występowania różnych odmian krystalograficznych tej samej substancji chemicznej; | (informatyka, informatyczny) mechanizmy pozwalające programiście używać wartości, zmiennych i podprogramów na kilka różnych sposobów;


lexentry: pol/polisyndeton__rzeczownik__1
written_rep: polisyndeton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polysyndeton
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na łączeniu wielu części wypowiedzi tym samym spójnikiem;


lexentry: pol/politeista__rzeczownik__1
written_rep: politeista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multicola
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający politeizm, wierzący w wielu bogów


lexentry: pol/polityka__rzeczownik__1
written_rep: polityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: politica
sense_list:
całokształt działań jakiejś grupy, partii politycznej lub organizacji związanych z dążeniem do zdobycia i utrzymania władzy;


lexentry: pol/polny__przymiotnik__1
written_rep: polny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ager
sense_list:
związany z polem walki, dotyczący pola walki | związany z polem, dotyczący pola, znajdujący się w polu


lexentry: pol/polowanie__rzeczownik__1
written_rep: polowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venatio | venatus
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny | (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: aurantius
sense_list:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/pomidor_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: pomidor zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Solanum lycopersicum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Solanum lycopersicum L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych, uprawiany dla owoców;


lexentry: pol/pomidorowy__przymiotnik__1
written_rep: pomidorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lycopersicum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z owoców pomidora, składający się w większej części z pomidorów


lexentry: pol/pompejańczyk__rzeczownik__1
written_rep: pompejańczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pompeianus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Pompejów; osoba z tego miasta | (historia, historyczny, historycznie) stronnik Gnejusza Pompejusza w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych


lexentry: pol/pompka__rzeczownik__1
written_rep: pompka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexio
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na uginaniu i prostowaniu ramion, wykonywane z dłońmi i palcami stóp opartymi o podłogę;


lexentry: pol/pomrów_błękitny__rzeczownik__1
written_rep: pomrów błękitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bielzia coerulans
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Bielzia coerulans, gatunek ślimaka z rodziny pomrowiowatych, osiągającego długość 100–140 mm;


lexentry: pol/pomysłowość__rzeczownik__1
written_rep: pomysłowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingeniositas
sense_list:
dodatnia cecha intelektu charakteryzująca się zdolnością do tworzenia nowych pomysłów, projektów i koncepcji, byciu pomysłowym i pełnym inwencji twórczej


lexentry: pol/pomyśleć__czasownik__1
written_rep: pomyśleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cogito
sense_list:
myśleć przez jakiś czas, zastanawiając się nad czymś | wziąć coś pod uwagę, zadbać o coś, zająć się czymś | zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś


lexentry: pol/poncz__rzeczownik__1
written_rep: poncz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ictus cum pugnō
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój z wymieszanych różnych rodzajów alkoholi, herbaty,cukru, soku owocowego i przypraw;


lexentry: pol/pond__rzeczownik__1
written_rep: pond
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piscīna
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) jednostka siły odpowiadająca jednemu gramowi


lexentry: pol/pontyfik__rzeczownik__1
written_rep: pontyfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontifex
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnym Rzymie, który należał do kolegium czuwającego nad formalną stroną kultu religijnego;


lexentry: pol/pontyfikat__rzeczownik__1
written_rep: pontyfikat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontificatus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) urząd sprawowany przez pontyfika w starożytnym Rzymie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okres sprawowania władzy przez papieża lub biskupa;


lexentry: pol/pontyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pontyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pontificale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna używana przez katolickich biskupów;


lexentry: pol/pop__rzeczownik__2
written_rep: pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odmiana muzyki rozrywkowej, rytmiczna i melodyjna, wykorzystująca zwykle instrumenty elektroniczne


lexentry: pol/poprawny__przymiotnik__1
written_rep: poprawny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: correctus
sense_list:
zgodny z poprawnością, z normą lub zasadami, nie mający błędów, nie wykraczający poza określoną normę


lexentry: pol/poprzysiąc__czasownik__1
written_rep: poprzysiąc
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: iurō
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) solennie postanowić lub obiecać | (książkowy) postanowić pod przysięgą


lexentry: pol/populista__rzeczownik__1
written_rep: populista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebicola
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba wyznająca populizm, głosząca poglądy i tezy populistyczne


lexentry: pol/populistyczny__przymiotnik__1
written_rep: populistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plebicola
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) związany ze spełnianiem oczekiwań większości społeczeństwa w celu uzyskania jego poparcia, zdobycia lub utrzymania władzy, bez względu na koszty i realność składanych obietnic


lexentry: pol/poputczyk__rzeczownik__1
written_rep: poputczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convector
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jeden z rosyjskich pisarzy inteligenckich z lat 20., którzy poparli rewolucję październikową i późniejszą politykę bolszewików;


lexentry: pol/popyt__rzeczownik__1
written_rep: popyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaesitum
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ilość dóbr i usług, którą konsumenci są w stanie nabyć po określonej cenie i w określonym czasie


lexentry: pol/popęd__rzeczownik__1
written_rep: popęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instinctus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wewnętrzny mechanizm motywacyjny, uwarunkowany biologicznie, służący zaspokajaniu podstawowych potrzeb i przetrwaniu organizmu


lexentry: pol/por__rzeczownik__1
written_rep: por
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porrum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
written_rep: pora roku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hora | tempus anni
sense_list:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/porażenie_mózgowe__rzeczownik__1
written_rep: porażenie mózgowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paralysis cerebralis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie ruchu spowodowane uszkodzeniem lub niedorozwojem obszarów mózgu odpowiedzialnych za ruch


lexentry: pol/poronienie__rzeczownik__1
written_rep: poronienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abortus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przedwczesne zakończenie ciąży wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu;


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
written_rep: porost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lichen
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
written_rep: port
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portus
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych; | (potocznie, potoczny) miasto z portem (1.1)


lexentry: pol/portable__przymiotnik__1
written_rep: portable
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: carriabilis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o programie: przeznaczony dla przenośnych pamięci masowych, nie wymagający instalowania


lexentry: pol/portal__rzeczownik__1
written_rep: portal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aditus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobne obramowanie otworu drzwiowego; | (informatyka, informatyczny) rozbudowany internetowy serwis informacyjny – ogólny lub poświęcony wąskiej tematyce;


lexentry: pol/porter__rzeczownik__1
written_rep: porter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bāiulus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) styl piwa charakteryzujący się ciemną barwą i wysoką zawartością ekstraktu oraz alkoholu;


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
written_rep: portfel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pēra
sense_list:
najczęściej skórzany przedmiot o spłaszczonym kształcie służący do przechowywania pieniędzy, kart płatniczych, biletów i innych dokumentów (jak np. dowód osobisty, legitymacja)


lexentry: pol/portfel__rzeczownik__1
written_rep: portfel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scrīnium
sense_list:
(finanse, finansowy) ogół papierów wartościowych i innych aktywów posiadanych przez daną osobę fizyczną lub prawną


lexentry: pol/porto__rzeczownik__1
written_rep: porto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cale
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wzmacniane wino portugalskie; | (handel, handlowy) koszt opłaty za przewóz, przesyłkę towaru


lexentry: pol/portulaka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: portulaka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Duravia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Portulaca oleracea L. rozprzestrzeniony na całej kuli ziemskiej gatunek rośliny jednorocznej z rodziny portulakowatych;


lexentry: pol/porwanie__rzeczownik__1
written_rep: porwanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plagium
sense_list:
działanie podjęte w celu uprowadzenia kogoś lub czegoś; wywiezienie kogoś lub czegoś, a następnie przetrzymywanie (często w ukryciu)


lexentry: pol/porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribes
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes, rodzaj roślin z rodziny agrestowatych; | (spożywczy) owoc porzeczki (1.1)


lexentry: pol/poród__rzeczownik__1
written_rep: poród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (ginekologia, ginekologiczny) zakończenie ciąży, wydanie dojrzałego płodu z organizmu matki;


lexentry: pol/porównanie__rzeczownik__1
written_rep: porównanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comparatio
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od porównać | konstrukcja semantyczna i figura retoryczna, w której cechy jednego przedmiotu zestawione są z cechami innego;


lexentry: pol/posca__rzeczownik__1
written_rep: posca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: posca
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj lemoniady z octu winnego, wody i miodu przyprawionego kolendrą; pospolity, codzienny napój w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/pospolity__przymiotnik__1
written_rep: pospolity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vulgaris
sense_list:
cechujący się odrobiną wulgarności, ordynarności | jeden z wielu, zwyczajny | wszędzie lub powszechnie spotykany, często się zdarzający, powszechnie znany


lexentry: pol/post__rzeczownik__1
written_rep: post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ieiunium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dobrowolna rezygnacja ze spożywania niektórych lub wszystkich pokarmów i z rozrywek; | czas obowiązywania postu (1.1)


lexentry: pol/postanowienie__rzeczownik__1
written_rep: postanowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;


lexentry: pol/postawić__czasownik__1
written_rep: postawić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: animō
sense_list:
podnieść do góry, przywrócić lub nadać komuś lub czemuś postawę stojącą | sformułować coś, wystąpić z czymś


lexentry: pol/postać_literacka__rzeczownik__1
written_rep: postać literacka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homo fictus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjna osoba świata przedstawionego w dowolnym dziele literackim;


lexentry: pol/postrach__rzeczownik__1
written_rep: postrach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angor
sense_list:
stan ogarniającego strachu, wzbudzanego przez kontakt z czymś lub kimś nieprzyjemnym lub niosącym zagrożenie


lexentry: pol/postulat__rzeczownik__1
written_rep: postulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postulō
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) teza, która nie wymaga udowodnienia i stanowi podstawę w dalszym wnioskowaniu;


lexentry: pol/postępowanie__rzeczownik__1
written_rep: postępowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mos
sense_list:
określony prawem uporządkowany ciąg czynności urzędowych organu wykonującego zadania publiczne (sądu, administracji, prawodawcy)


lexentry: pol/posunięcie__rzeczownik__1
written_rep: posunięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: migratio
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch bierką, pionem, figurą w szachach, warcabach i innych grach planszowych


lexentry: pol/posłaniec__rzeczownik__1
written_rep: posłaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuntius
sense_list:
(książkowy) albo (podniośle) osoba posłana przez kogoś w celu przekazania wiadomości albo wykonania jakiejś misji


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ministerium
sense_list:
(kościelny) w Kościele urząd powierzany wiernemu świeckiemu dla wypełnienia określonych zadań, przede wszystkim podczas liturgii lub w związku z nią;


lexentry: pol/posługa__rzeczownik__1
written_rep: posługa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prodessendum
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wykonanie jakiejś czynności w służbie dla kogoś, okazanie pomocy, obsłużenie kogoś


lexentry: pol/posługacz__rzeczownik__1
written_rep: posługacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: famulus
sense_list:
mężczyzna, którego zadaniem jest wykonywanie cięższych prace pomocniczych, (na przykład) w szpitalu lub pensjonacie


lexentry: pol/potakiwacz__rzeczownik__1
written_rep: potakiwacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assentātor
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) o kimś, kto nie wychyla się z własnym zdaniem i wszystkim potakuje


lexentry: pol/potoczny__przymiotnik__1
written_rep: potoczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cōtīdiānus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, którego używa się na co dzień, w zwykłej rozmowie; | (książkowy) zwykły, codzienny, pospolity, powszechny, popularny


lexentry: pol/potoczysty__przymiotnik__1
written_rep: potoczysty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fluens
sense_list:
(książkowy) o mowie itp.: będący płynnym | (przestarzałe, przestarzały) o rzece itp.: poruszający się, przechodzący, ukształtowany płynnie


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amnis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób połączenia procesów, tak że wyjście jednego jest wejściem drugiego;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potomek__rzeczownik__2
written_rep: potomek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: prōgnātus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który w wyniku powolnych zmian, zastąpił język wcześniejszy, bez naruszania przekonania społeczeństwa, że mówi ciągle tym samym językiem | (językoznawstwo, językoznawczy) słowo, forma lub fraza w jednym języku, która wywodzi się z odpowiednika w języku przodkowym


lexentry: pol/potop__rzeczownik__1
written_rep: potop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diluvium | diluvio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielka powódź opisana w Starym Testamencie (Rdz 6–8), jako kara zesłana przez Boga;


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
written_rep: potrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casses
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;


lexentry: pol/potylica__rzeczownik__1
written_rep: potylica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cervix
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość potyliczna, kość czaszki, w której znajduje się otwór łączący jamę mózgoczaszki z kanałem kręgowym kręgosłupa;


lexentry: pol/potępienie__rzeczownik__1
written_rep: potępienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damnatio
sense_list:
wyrok potępiający, wyrażenie silnej dezaprobaty, ostra krytyka | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: utrata zbawienia


lexentry: pol/powabnica_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: powabnica piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hedychrum nobile
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Hedychrum nobile, gatunek owadów z rodzaju Hedychrum


lexentry: pol/powierzchnia__rzeczownik__1
written_rep: powierzchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superficies
sense_list:
zewnętrzna strona | określony obszar, o ograniczonych rozmiarach | wierzchnia warstwa masy jakiejkolwiek substancji, cieczy


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
written_rep: powieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythistoria
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powiązany__przymiotnik__1
written_rep: powiązany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: propinquus
sense_list:
mający związek z czymś; zależny od czegoś | mający związek z kimś; będący w kontakcie z kimś; zależny od kogoś


lexentry: pol/powiększać__czasownik__1
written_rep: powiększać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: grandiō
sense_list:
powodować, że coś staje się większe pod względem rozmiarów, ilości | powodować, że obraz czegoś staje się większy pod względem rozmiarów


lexentry: pol/powodzić__czasownik__2
written_rep: powodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: vigeō
sense_list:
w formie bezosobowej: być w dobrej sytuacji materialnej, finansowej; być zamożnym, cieszyć się pomyślnością


lexentry: pol/powrót__rzeczownik__1
written_rep: powrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructus
sense_list:
ponowne osiągnięcie tego samego stanu, sytuacji | ponowne przybycie do tego samego miejsca | wznowienie wykonywania czegoś po przerwie


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insurrectio
sense_list:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/powtórka__rzeczownik__1
written_rep: powtórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recenseo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) przypomnienie sobie materiału edukacyjnego już przerobionego


lexentry: pol/powód__rzeczownik__2
written_rep: powód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: actor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ten, kto wnosi sprawę cywilną, kto oczekuje skutków prawnych;


lexentry: pol/powództwo__rzeczownik__1
written_rep: powództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: threnodia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek wniesiony do sądu o rozpoczęcie postępowania w jakiejś sprawie; wniesienie sprawy do sądu


lexentry: pol/pozajelitowo__przysłówek__1
written_rep: pozajelitowo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: parenteraliter | per via paranteralis
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) z pominięciem przewodu pokarmowego


lexentry: pol/pozew__rzeczownik__1
written_rep: pozew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postulō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe wszczynające proces cywilny, zawierające żądanie oraz uzasadnienie przytaczające okoliczności faktyczne na poparcie powództwa;


lexentry: pol/poziomka__rzeczownik__1
written_rep: poziomka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fragum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria, roślina o jadalnych, czerwonych owocach podobnych do truskawek, tylko mniejszych, rosnąca dziko, przeważnie w lasach, także uprawiana w ogrodach;


lexentry: pol/pozostawać__czasownik__1
written_rep: pozostawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: maneo
sense_list:
być częścią czegoś; pozostałością, resztą po czymś lub kimś | być dalej takim samym, bez zmian; nie zmieniać się | zostać w jakimś miejscu, nie ruszać się skądś


lexentry: pol/pozwany__rzeczownik__1
written_rep: pozwany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: reus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, przeciw której wniesiono pozew lub wytoczono powództwo


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missiōnārius
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/pozytyw__rzeczownik__1
written_rep: pozytyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradus absolutus
sense_list:
(fotografia) otrzymywany z negatywu obraz fotograficzny, na którym rozkład ciemnych i jasnych miejsc oraz barw jest taki jak fotografowanego obiektu


lexentry: pol/pozytywny__przymiotnik__1
written_rep: pozytywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gradus absolutus
sense_list:
kierujący się wartościami budzącymi szacunek; o wysokich walorach | z potwierdzoną obecnością w badaniu


lexentry: pol/pozywać__czasownik__1
written_rep: pozywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lītem inferō
sense_list:
wnosić przeciwko komuś skargę do sądu | wzywać kogoś do stawienia się na procesie jako oskarżony lub świadek


lexentry: pol/południe__rzeczownik__1
written_rep: południe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meridies | auster
sense_list:
chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta; | (geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód;


lexentry: pol/pośladek__rzeczownik__1
written_rep: pośladek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nates
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jeden z dwóch umięśnionych obszarów z tyłu ciała między kręgosłupem a udami;


lexentry: pol/poświęcenie__rzeczownik__1
written_rep: poświęcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condono
sense_list:
(książkowy) oddawanie czegoś w ofierze; wyrzeczenie się czegoś dla czyjegoś dobra | (książkowy) pełen bohaterstwa czyn; ofiara | (szachy, pojęcie szachowe) celowe posunięcie, którego konsekwencją jest utrata bierki w celu uzyskania innych korzyści, np. inicjatywy, forsownego wariantu wiodącego do mata itd.


lexentry: pol/pożyczka__rzeczownik__1
written_rep: pożyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutuum
sense_list:
danie albo wzięcie na pewien czas pieniędzy lub innych dóbr pod warunkiem ich zwrotu w określonym terminie; (także, też) to, co zostało pożyczone;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labor
sense_list:
wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr; | miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu


lexentry: pol/pracobiorca__rzeczownik__1
written_rep: pracobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conductus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna, którawykonuje pracę na rzecz pracodawcy w oparciu o umowę o pracę i otrzymuje za to wynagrodzenie


lexentry: pol/pracowity__przymiotnik__1
written_rep: pracowity
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laboriosus
sense_list:
taki, który jest skłonny do długiej pracy; taki, który umie/lubi dużo pracować; charakteryzujący się pracowitością


lexentry: pol/pracownia__rzeczownik__1
written_rep: pracownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratorium
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkolna sala lekcyjna wyposażona w urządzenia potrzebne do nauki jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/pragmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: pragmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pragmaticus
sense_list:
wynikający z pragmatyzmu, oparty na przekonaniu, że podejmowane czynności powinny być praktyczne, dawać korzyść


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitis
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/praindoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: praindoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lingua indogermanica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) indoeuropejski pierwotny, odnoszący się do pierwotnego okresu wspólnoty indoeuropejskiej


lexentry: pol/prakolczatka_górska__rzeczownik__1
written_rep: prakolczatka górska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zaglossus attenboroughi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Zaglossus attenboroughi, gatunek stekowca z rodziny kolczatkowatych;


lexentry: pol/prakolczatka_nowogwinejska__rzeczownik__1
written_rep: prakolczatka nowogwinejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zaglossus bruijnii
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Zaglossus bruijnii, największy stekowiec, gatunek ssaka z rodziny kolczatkowatych;


lexentry: pol/prakolczatka_papuaska__rzeczownik__1
written_rep: prakolczatka papuaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zaglossus bartoni
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Zaglossus bartoni, gatunek stekowca z rodziny kolczatkowatych;


lexentry: pol/praktyka__rzeczownik__1
written_rep: praktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usus
sense_list:
doświadczenie zdobyte dzięki działalności ludzkiej | okres szkolenia lub nabywania wprawy w jakimś zawodzie | wykonywanie zawodu | świadoma i celowa działalność ludzka


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressorium
sense_list:
(publikatory) ogół czasopism | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wywierające nacisk np. do spłaszczenia substancji, wykonania odbitki;


lexentry: pol/prasa__rzeczownik__1
written_rep: prasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prēlum
sense_list:
(publikatory) (ekonomia, ekonomiczny) ogół przedsiębiorstw i osób związanych z redagowaniem i wydawaniem czasopism;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius hominis
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawdopodobieństwo__rzeczownik__1
written_rep: prawdopodobieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probabilitas
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ogólne określenie pojęć matematycznych, służących do określenia prawdopodobieństwa (1.1); | szansa, że coś się wydarzy


lexentry: pol/prawdziwych_przyjaciół_poznaje_się_w_biedzie__przysłowie__1
written_rep: prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: amicus certus in re incerta cernitur
sense_list:
szczery przyjaciel nie opuszcza kogoś, gdy ten ma kłopoty; w nieszczęściu, niepowodzeniu okazuje się, kto jest prawdziwym przyjacielem


lexentry: pol/prawica__rzeczownik__1
written_rep: prawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: directus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siła polityczna o programie, odwołującym się do tradycji, autorytetów, religii i istniejącej hierarchii społecznej;


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dexter
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawidłowy__przymiotnik__1
written_rep: prawidłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: justus
sense_list:
dobrze uformowany, foremny | słuszny, odpowiedni, właściwy (pasujący do danej sytuacji) | zgodny z przyjętymi prawidłami lub założeniami


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej, zezwolenie na coś; | w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius | lex
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem;


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diploma gubernatoris
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawo_międzynarodowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo międzynarodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius gentium
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór norm regulujących stosunki pomiędzy państwami, a także z innymi uczestnikami stosunków międzynarodowych;


lexentry: pol/prawo_pierwszej_nocy__rzeczownik__1
written_rep: prawo pierwszej nocy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius primae noctis
sense_list:
w feudalnej Europie i u niektórych ludów pierwotnych: prawo spędzenia z żoną wasala lub poddanego jej nocy poślubnej;


lexentry: pol/prawo_publiczne__rzeczownik__1
written_rep: prawo publiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius publicum
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gałąź prawa zawierająca normy prawne, których zadaniem jest ochrona interesu publicznego;


lexentry: pol/prawo_ziemi__rzeczownik__1
written_rep: prawo ziemi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jus soli
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo mówiące o nabywaniu obywatelstwa (lub innych praw) przez osobę, która urodziła się na danym terenie (na terenie obowiązywania prawa)


lexentry: pol/prawo_zwyczajowe__rzeczownik__1
written_rep: prawo zwyczajowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consuetudo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zbiór stosowanych norm prawnych ukształtowanych w toku historii i uważanych przez jakąś społeczność lub grupę za obowiązujące;


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthodoxae
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prawoznawca__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iurisperitus | iurisprudens | iurista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) specjalista zajmujący się nauką o prawie


lexentry: pol/prawoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: prawoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iuris prudentia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół wiedzy o prawie


lexentry: pol/prawoślaz_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: prawoślaz lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Althaea officinalis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Althaea officinalis L., gatunek rośliny zielnej należący do rodziny ślazowatych;


lexentry: pol/praxis__rzeczownik__1
written_rep: praxis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praxis
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzeczywiste działanie i faktyczny stan rzeczy w opozycji do postulatów i teorii


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: assare
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/precel__rzeczownik__1
written_rep: precel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brecellus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj obwarzanka o charakterystycznym kształcie zbliżonym do ósemki;


lexentry: pol/predykcja__rzeczownik__1
written_rep: predykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatum
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) proces przewidywania przyszłych realizacji lub cech statystycznych w zjawiskach losowych


lexentry: pol/prefekt__rzeczownik__1
written_rep: prefekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefectus
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) w niektórych krajach uczeń odpowiedzialny za porządek w klasie i szkole; | (historia, historyczny, historycznie) wysoki urzędnik (m.in. naczelnik prowincji, policji miejskiej) w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/prefiks__rzeczownik__1
written_rep: prefiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefīxum
sense_list:
(informatyka, informatyczny) napis, który jest początkiem innego napisu; | (językoznawstwo, językoznawczy) afiks występujący przed rdzeniem, przedrostek;


lexentry: pol/pregabalina__rzeczownik__1
written_rep: pregabalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pregabalinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego i zaburzeń lękowych; pochodna kwasu gamma-aminomasłowego


lexentry: pol/prekognicja__rzeczownik__1
written_rep: prekognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praemonitus
sense_list:
zjawisko paranormalne mające polegać na umiejętności przewidywania zdarzeń, które dopiero będą miały miejsce w przyszłości;


lexentry: pol/preludium__rzeczownik__1
written_rep: preludium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praelūdium
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samodzielny, krótki utwór instrumentalny | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu | wprowadzenie, wstęp, początek, zapowiedź czegoś


lexentry: pol/premia__rzeczownik__1
written_rep: premia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dōnātīvum
sense_list:
dodatkowe wynagrodzenie pracownika, będące nagrodą za jego pracę | w niektórych grach: dodatkowe punkty lub inna nagroda za wykonanie zadania niebędącego celem gry


lexentry: pol/prenumerata__rzeczownik__1
written_rep: prenumerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subnotatio
sense_list:
przedpłata za czasopismo na określony czas, gwarantująca, że dana osoba będzie otrzymywać przez ten czas określoną liczbę numerów tego czasopisma; ten czas


lexentry: pol/prepozyt__rzeczownik__1
written_rep: prepozyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praepositus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zastępcy przełożonego w niektórych zakonach


lexentry: pol/preriowy__przymiotnik__1
written_rep: preriowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prairialis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biologia, biologiczny) związany z prerią, dotyczący prerii; rosnący lub bytujący na prerii


lexentry: pol/prerogatywa__rzeczownik__1
written_rep: prerogatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praerogativa
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) szczególne uprawnienie wynikające z piastowanego stanowiska


lexentry: pol/prestidigitator__rzeczownik__1
written_rep: prestidigitator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praestīgiātor
sense_list:
człowiek pokazujący sztuczki sprawiające wrażenie magicznych, oparte głównie na zręczności i umiejętności odwracania uwagi


lexentry: pol/prezbiter__rzeczownik__1
written_rep: prezbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presbyter
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny drugiego stopnia święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tutamentum
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praesidens | praeses
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/procesja__rzeczownik__1
written_rep: procesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exsequia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wiernych w pochodzie, często ze śpiewem eksponująca przedmioty kultu;


lexentry: pol/procesować__czasownik__2
written_rep: procesować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: lītigō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prowadzić proces sądowy, dochodzić roszczeń w sądzie


lexentry: pol/produkt_krajowy_brutto__rzeczownik__1
written_rep: produkt krajowy brutto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proventus domesticus grossus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) suma wartości dóbr i usług finalnych wytworzonych na terytorium danego kraju w danym okresie, najczęściej rocznym;


lexentry: pol/profaza__rzeczownik__1
written_rep: profaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prophasis
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwsze stadium mitozy, w którym dochodzi m.in. do kondensacji chromatyny i zaniku jąderka;


lexentry: pol/profil__rzeczownik__1
written_rep: profil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adumbrātiō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kontur, obrys przekroju przedmiotu | linia obwodząca zarys, kontur czegoś


lexentry: pol/program_telewizyjny__rzeczownik__1
written_rep: program telewizyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emissio televisionis
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) telewizyjna produkcja audiowizualna, podstawowa jednostka ramówek stacji telewizyjnych;


lexentry: pol/prohibicja__rzeczownik__1
written_rep: prohibicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interdictum
sense_list:
(urzędowy) zakaz prowadzenia działalności społecznie niepożądanej lub szkodliwej, szczególnie zakaz sprzedaży (a także produkcji) alkoholu w danym kraju lub na danym terytorium;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proiectus
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu | szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś


lexentry: pol/prokariont__rzeczownik__1
written_rep: prokariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prokaryota
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa prokariontów | (biologia, biologiczny) mikroorganizm, najczęściej jednokomórkowy, którego komórka nie zawiera jądra komórkowego oraz organelli komórkowych


lexentry: pol/prokrastynacja__rzeczownik__1
written_rep: prokrastynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prōcrāstinātiō
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwa tendencja do nieustannego odkładania pewnych czynności na później;


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prosecutor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/prokurent__rzeczownik__1
written_rep: prokurent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicāria
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której udzielono pełnomocnictwo do reprezentowania przedsiębiorstwa w sprawach sądowych i pozasądowych


lexentry: pol/proletariusz__rzeczownik__1
written_rep: proletariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proletarius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pierwotnie członek grupy społecznej w Republice Rzymskiej, utożsamiany z ostatnią na zgromadzeniu ludowym, najbiedniejszą klasą majątkową obywateli;


lexentry: pol/prolog__rzeczownik__1
written_rep: prolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefātiō
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) początkowy człon utworu wprowadzający informacje o okolicznościach poprzedzających właściwą akcję;


lexentry: pol/promotor_wiary__rzeczownik__1
written_rep: promotor wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: promotor fidei
sense_list:
(kościelny) (oficjalnie) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/promulgować__czasownik__1
written_rep: promulgować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: promulgo
sense_list:
(dawniej, dawny) ogłaszać, obwieszczać | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogłaszać akt normatywny w dzienniku urzędowym, dokonać promulgacji


lexentry: pol/propaganda__rzeczownik__1
written_rep: propaganda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propaganda
sense_list:
działanie mające na celu szerzenie, wyjaśnianie i rozpowszechnianie pewnych poglądów, idei, haseł w celu pozyskania zwolenników;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propanum
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/propyn__rzeczownik__1
written_rep: propyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methylacetylenum | propinum
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkinów, składnik gazu MAPP używanego w spawalnictwie;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propheta | vaticinator | haruspex
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prophetissa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euthīa
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostak__rzeczownik__1
written_rep: prostak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rupex
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba płci męskiej zachowująca się w sposób prymitywny, niekulturalny bądź chamski


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostata
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/proszek__rzeczownik__1
written_rep: proszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulvis
sense_list:
substancja roztarta, rozkruszona, zmielona lub w inny sposób podzielona na wiele bardzo drobnych cząsteczek


lexentry: pol/proszek_do_pieczenia__rzeczownik__1
written_rep: proszek do pieczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulvis furnarius
sense_list:
(spożywczy) substancja spulchniająca do wypieków, której podstawowym składnikiem jest soda oczyszczona czyli wodorowęglan sodu;


lexentry: pol/proszek_do_prania__rzeczownik__1
written_rep: proszek do prania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablutio pulveris
sense_list:
(handel, handlowy) mieszanina rozdrobnionych substancji, służąca do usuwania zanieczyszczeń z ubrań;


lexentry: pol/proszę__zwrot__1
written_rep: proszę
min_sense_num: 02
trans_list: nihil est
sense_list:
zwrot używany zamiast wołacza, wraz z rzeczownikiem w dopełniaczu przy skierowaniu wypowiedzi do kogoś


lexentry: pol/protestant__rzeczownik__1
written_rep: protestant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Protestans
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek wyznający protestantyzm, członek któregoś z kościołów protestanckich


lexentry: pol/protestantyzm__rzeczownik__1
written_rep: protestantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Protestantes
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z głównych kierunków chrześcijaństwa, składający się z wierzeń powstałych głównie na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych w XVI wieku;


lexentry: pol/protoewangelia__rzeczownik__1
written_rep: protoewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protoevangelium
sense_list:
(biblijny) (teologia, teologiczny) fragment z trzeciego rozdziału „Księgi Rodzaju” zapowiadający narodziny Zbawiciela; | (biblijny) rodzaj apokryfu biblijnego


lexentry: pol/protokół__rzeczownik__1
written_rep: protokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auditio
sense_list:
sprawozdanie na piśmie z posiedzenia, konferencji, sesji, rozprawy sądowej itp. zawierające streszczenie przebiegu, zapis wniosków i uchwał;


lexentry: pol/protoplazma__rzeczownik__1
written_rep: protoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: protoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) półpłynna część komórki otoczona błoną komórkową, składająca się z jądra komórkowego oraz cytoplazmy;


lexentry: pol/prowadnica__rzeczownik__1
written_rep: prowadnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dērigō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element stały urządzenia mechanicznego, maszyny lub konstrukcji, służący do nadawania określonego kierunku ruchu oraz utrzymywania w pożądanym położeniu innego, ruchomego elementu


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lingua Occitana
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/prowincja__rzeczownik__1
written_rep: prowincja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provincia
sense_list:
obszar kraju oddalony od stolicy i większych miast | (administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kościelna jednostka administracyjna pod zarządem metropolity lub arcybiskupa; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakonna jednostka administracyjna pod jurysdykcją przełożonego prowincjalengo;


lexentry: pol/prowincjusz__rzeczownik__1
written_rep: prowincjusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provincialis
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) człowiek mieszkający na prowincji, niemający wielkomiejskiej ogłady i obycia towarzyskiego


lexentry: pol/prowizorka__rzeczownik__1
written_rep: prowizorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrupte
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś prowizorycznego, wykonanego z nietrwałych materiałów lub w nietrwały sposób


lexentry: pol/prowodyr__rzeczownik__1
written_rep: prowodyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concitor
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba wzniecająca zamieszki, bunty czy rozruchy, a następnie przewodząca im


lexentry: pol/prowokacja__rzeczownik__1
written_rep: prowokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provocatio
sense_list:
podstępne czyny, których celem jest nakłonienie kogoś do określonego działania | podstępny czyn tajnych agentów, podszywających się pod członków jakiejś organizacji w celu wyrządzenia jej szkody


lexentry: pol/proza__rzeczownik__1
written_rep: proza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prōsa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) mowa niewiązana, bez stałych jednostek rytmicznych ani podziału na wersy


lexentry: pol/prymatologia__rzeczownik__1
written_rep: prymatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primatologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się badaniem zarówno współczesnych, jak też wymarłych ssaków naczelnych, oprócz człowieka;


lexentry: pol/prymityw__rzeczownik__2
written_rep: prymityw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primitivum
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj figur geometrycznych, z których buduje się inne, bardziej skomplikowane;


lexentry: pol/pryzmat__rzeczownik__1
written_rep: pryzmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (optyka, optyczny) graniastosłup wykonany z przezroczystego materiału, często mający trójkątną podstawę, używany do załamywania, rozszczepiania i odbijania wiązek światła;


lexentry: pol/przebojowy__przymiotnik__1
written_rep: przebojowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: battuo
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) taki, który jest przebojem - osiągnął sukces na rynku i jest popularny


lexentry: pol/przebój__rzeczownik__1
written_rep: przebój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen populare
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) coś bardzo popularnego, szczególnie w odniesieniu do utworów muzycznych


lexentry: pol/przechodni__przymiotnik__1
written_rep: przechodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: transitivus
sense_list:
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej | będący etapem pewnego procesu między jego początkiem a końcem


lexentry: pol/przeciek__rzeczownik__1
written_rep: przeciek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pereo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) niekontrolowane, nielegalne przedostanie się poufnych informacji do mediów lub opinii publicznej | wypływ cieczy lub uchodzenie gazu z miejsca, w którym powstała nieszczelność


lexentry: pol/przecinek__rzeczownik__1
written_rep: przecinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comma | virgula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do oddzielania pojęć przy ich wymienianiu lub do oddzielania zdań w zdaniu złożonym;


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: contra | versus
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticorpus
sense_list:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostis
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę


lexentry: pol/przeciąg__rzeczownik__1
written_rep: przeciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tugium
sense_list:
strumień chłodnego powietrza powstały w pomieszczeniu z otwartymi lub nieszczelnymi drzwiami lub oknami


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
written_rep: przeciętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mediocris
sense_list:
niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną | (matematyka, matematyczny) będący wynikiem średniej arytmetycznej, czyli podzielenia sumy wartości przez ich liczbę; | (potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty | (statystyka, statystyczny) reprezentatywny, typowy


lexentry: pol/przeczos__rzeczownik__1
written_rep: przeczos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excoriatio
sense_list:
(medycyna, medyczny) powierzchniowy, linijny ubytek w skórze uprzednio niezmienionej powstały np. wskutek drapania;


lexentry: pol/przeczyszczający__przymiotnik__1
written_rep: przeczyszczający
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laxātīvus
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wywołujący biegunkę, powodujący przeczyszczenie


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: ante | prae
sense_list:
…służący do wyrażenia, że wydarzenie miało, ma lub będzie miało miejsce wcześniej niż wydarzenie opisane za przyimkiem


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: ante | pro
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności | …służący do opisania ruchu w kierunku miejsca znajdującego się przed (1.1) kimś lub czymś


lexentry: pol/przedmiotowy__przymiotnik__1
written_rep: przedmiotowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: objectum
sense_list:
(gramatyka) odnoszący się do przedmiotu czynności, tj. dopełnienia | dotyczący przedmiotu, materialnego wytworu rzeczywistości


lexentry: pol/przedmowa__rzeczownik__1
written_rep: przedmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefatio
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wypowiedź zamieszczona przed głównym tekstem, stanowiąca autorską bądź redakcyjną dyskusję dotyczącą utworu


lexentry: pol/przedporodowy__przymiotnik__1
written_rep: przedporodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antegenitalis
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) następujący przed porodem, poprzedzający poród


lexentry: pol/przedramię__rzeczownik__1
written_rep: przedramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antebrachium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek kończyny piersiowej (przedniej, górnej) od stawu łokciowego do nadgarstka


lexentry: pol/przedrostek__rzeczownik__1
written_rep: przedrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefixum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany przed leksemem, np. morfem przed rdzeniem wyrazu;


lexentry: pol/przedsionek__rzeczownik__1
written_rep: przedsionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) u kręgowców część serca oddzielona zastawką od komory;


lexentry: pol/przedsiębiorca__rzeczownik__1
written_rep: przedsiębiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redemptor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba prowadząca własną działalność gospodarczą, posiadająca własne przedsiębiorstwo;


lexentry: pol/przedstawicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: przedstawicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repraesentatio
sense_list:
(handel, handlowy) pełnomocnictwo wydane komuś przez przedsiębiorstwo handlowe do występowania w jego interesach | placówka reprezentująca za granicą rząd swego kraju | zespół ludzi wyłonionych spośród określonej grupy, instytucji, itp., upoważniony do reprezentowania jej interesów


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paedotropheum
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przedtułów__rzeczownik__1
written_rep: przedtułów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prothorax
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) przedni, stale bezskrzydły pierścień tułowia owadów;


lexentry: pol/przegrywać__czasownik__1
written_rep: przegrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: āmittō
sense_list:
okazywać się słabszym, odnosić porażkę, doznawać niepowodzenia, zostawać pokonanym w jakiejś rywalizacji


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: articulus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ruchome połączenie dwóch części konstrukcyjnych pozwalające na ich obrót wokół osi


lexentry: pol/przegub__rzeczownik__1
written_rep: przegub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auctoritas
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) ruchome połączenie kości w kończynie, zwykle w odniesieniu do nadgarstka


lexentry: pol/przegłos__rzeczownik__1
written_rep: przegłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutatio vocalis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zmiana barwy samogłoski pod wpływem otoczenia fonetycznego zachodząca w językach indoeuropejskich;


lexentry: pol/przejęzyczenie__rzeczownik__1
written_rep: przejęzyczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapsus linguae
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mimowolny błąd językowy na poziomie wytwarzania wypowiedzi, np. w wyniku roztargnienia, przez nieuwagę;


lexentry: pol/przekaz__rzeczownik__1
written_rep: przekaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fons
sense_list:
tekst, nagranie, film bądź w inny sposób zapisane informacje historyczne będące źródłem wiedzy o przeszłości; także przedmiot


lexentry: pol/przekleństwo__rzeczownik__1
written_rep: przekleństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exsecratio
sense_list:
klątwa, życzenie komuś źle | wulgaryzm lub obelga używana w celu wyrażenia gniewu lub obrażenia kogoś


lexentry: pol/przekrój__rzeczownik__1
written_rep: przekrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sectiō
sense_list:
abstrakcyjny rysunek techniczny pokazujący przekrój (1.1) przedmiotu, urządzenia lub budowli według pewnej określonej płaszczyzny lub płaszczyzn


lexentry: pol/przekształcenie__rzeczownik__1
written_rep: przekształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mūtātiō
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, zwykle z interpretacją geometryczną, przekształcająca zbiór na niego samego | (rzeczownik odczasownikowy) od przekształcić


lexentry: pol/przekwitanie__rzeczownik__1
written_rep: przekwitanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopausa
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) okres, w którym czynności narządów rozrodczych kobiety stopniowo zanikają


lexentry: pol/przekąska__rzeczownik__1
written_rep: przekąska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merenda
sense_list:
niewielka porcja jedzenia, spożywana między regularnymi posiłkami dla zaspokojenia głodu lub ze względów smakowych;


lexentry: pol/przekątna__rzeczownik__1
written_rep: przekątna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonalis
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wierzchołki wielokąta lub wielościanu, nieleżące na jego jednym boku lub ścianie i znajdujące się całkowicie wewnątrz tego wielokąta lub wielościanu


lexentry: pol/przelew__rzeczownik__1
written_rep: przelew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transferre
sense_list:
(bankowość, bankowy) przeniesienie danej sumy środków pieniężnych z jednego rachunku (konta) na inny


lexentry: pol/przelewać_z_pustego_w_próżne__czasownik__1
written_rep: przelewać z pustego w próżne
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: laterem lavare
sense_list:
zajmować się czymś bezcelowym, bezsensownym, czymś, co nie ma żadnego znaczenia, wciąż jednym i tym samym


lexentry: pol/przemiana_materii__rzeczownik__1
written_rep: przemiana materii
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolismus
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogół procesów biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych zachodzących w komórkach żywych


lexentry: pol/przemoc_domowa__rzeczownik__1
written_rep: przemoc domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violentia domestica
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne zachodzące, gdy członek rodziny (mąż, żona (i tym podobne, i temu podobne)) próbuje zdominować fizycznie lub psychicznie drugiego członka rodziny;


lexentry: pol/przemyt__rzeczownik__1
written_rep: przemyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrabannum
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kryminologia, kryminologiczny) proceder przewozu przez granicę państwa zakazanych przedmiotów lub osób albo przewózu z pominięciem jego kontroli i opłat;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clancularius
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: indō
sense_list:
(biologia, biologiczny) rozszerzać obszar występowania danego gatunku, przemieszczając jego osobniki


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: migratio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kopiować, następnie usuwając z poprzedniej lokalizacji | o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który się patrzy | umieszczać coś lub kogoś w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trānsferō
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) lokować środki w innym miejscu | (psychologia, psychologiczny) rzutować nieuświadomione myśli, uczucia i wzorce zachowania na psychoterapeutę; | kopiować z jednego egzemplarza, lub nośnika na inny


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: trānsportō
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) transportować przy udziale pewnego nośnika (substancji, fali nośnej, itp.).


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tulere
sense_list:
(fizyka, fizyczny) posiadać określoną właściwość, podlegającą prawom zachowania | (fizyka, fizyczny) w odniesieniu do oddziaływania: być kwantem jego pola | (matematyka, matematyczny) stosować przy obliczaniu kolejnej cyfry wartość zapamiętaną przy obliczaniu cyfry poprzedniej (np. podczas dodawania lub odejmowania) | przemieszczać coś niosąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__1
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vectō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) udzielać komuś swoich praw, jednocześnie samemu je tracąc


lexentry: pol/przenosić__czasownik__4
written_rep: przenosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 04
trans_list: migratio
sense_list:
o wzroku, spojrzeniu: zmieniać obiekt, na który jest skierowane | zmieniać miejsce pobytu | zmieniać szkołę, pracę, lub inne miejsce, do którego regularnie się uczęszcza | zostać umieszczonym w innym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/przenośny__przymiotnik__1
written_rep: przenośny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tropicus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) wyrażony za pomocą metafory, będący przenośnią; niedosłowny


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coturnix coturnix | coturnix
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaphragma
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przepuklina__rzeczownik__1
written_rep: przepuklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hernia
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczne przemieszczenie się tkanki, części narządu poza naturalne umiejscowienie, wpuklając się w sąsiednią okolicę anatomiczną


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abambulo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wyjście skądś lub wywiezienie czegoś


lexentry: pol/przepustka__rzeczownik__1
written_rep: przepustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praeterire
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) dokument zezwalający na wejście i przebywanie gdzieś lub wwiezienie czegoś;


lexentry: pol/przepustnica__rzeczownik__1
written_rep: przepustnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) w silniku tłokowym: urządzenie regulujące dopływ powietrza, mieszanki paliwowej, pary wodnej do cylindrów


lexentry: pol/przepuszczalny__przymiotnik__1
written_rep: przepuszczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: permeābilis
sense_list:
pozwalający na przenikanie promieniowania, np. światła, a będący barierą dla promieniowania z innego zakresu lub innego rodzaju | pozwalający na przepływ gazów lub cieczy, a będący przeszkodą dla innych substancji, w szczególności materii w innym stanie skupienia


lexentry: pol/przepychanka__rzeczownik__1
written_rep: przepychanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurgo
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka, często impulsywna wymiana zdań, zazwyczaj bez głębszego sensu, oparta na emocjach lub chwilowym napięciu


lexentry: pol/przepływ__rzeczownik__1
written_rep: przepływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluxus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przemieszczanie się jednego miejsca do drugiego | przemieszczanie się cieczy lub gazu z jednego miejsca do drugiego;


lexentry: pol/przerabiać__czasownik__1
written_rep: przerabiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: -nam
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapoznawać się z pewną wiedzą zgodnie z wyznaczonym planem | (technologia, technika, techniczny) zdobić tkaninę poprzez przeplatanie jej czymś


lexentry: pol/przerost__rzeczownik__1
written_rep: przerost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypertrophia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) powiększenie tkanki lub narządu wskutek powiększenia poszczególnych komórek


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
written_rep: przerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pausa
sense_list:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś


lexentry: pol/przesilenie_letnie__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie letnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solstitium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przesilenie przypadające na koniec czerwca (około 24.), gdy Słońce znajduje się najbliżej bieguna północnego


lexentry: pol/przesilenie_zimowe__rzeczownik__1
written_rep: przesilenie zimowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruma
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) moment górowania Słońca w zenicie w możliwie najdalej na południe wysuniętej szerokości geograficznej półkuli północnej;


lexentry: pol/przesięk__rzeczownik__1
written_rep: przesięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transsudatum
sense_list:
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy przenikający z naczyń krwionośnych do jam ciała w następstwie ogólnej lub miejscowej zastoiny, zwiększonej przepuszczalności naczyń krwionośnych lub zmian w składzie białek krwi;


lexentry: pol/przesmyk__rzeczownik__1
written_rep: przesmyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: effundo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przestrzeń między nitkami osnowy, przez którą przechodzi czółenko


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spatium
sense_list:
określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę; | (geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii;


lexentry: pol/przestępczość__rzeczownik__1
written_rep: przestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facinus
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scelus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascis
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przesłanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nūntium
sense_list:
główna myśl zawarta w dziele literackim, dowolnym dziele artystycznym, albo w czyjejś wypowiedzi; przedmiot zamierzonej przez autora konstatacji lub refleksji u odbiorcy; sens wypowiedzi


lexentry: pol/przesłuchanie__rzeczownik__1
written_rep: przesłuchanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inquisitio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynność w procesie, która ujawnia wyjaśnienia oskarżonego, zeznania świadka lub opinie biegłego;


lexentry: pol/przetak__rzeczownik__1
written_rep: przetak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aenigma
sense_list:
(dawniej, dawny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj sita gospodarskiego z większymi otworami, służącego do oczyszczania ziarna;


lexentry: pol/przetarg__rzeczownik__1
written_rep: przetarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auctiō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sposób wyboru wykonawcy usługi lub produktu, polegający na wyborze najkorzystniejszej dla zamawiającego oferty;


lexentry: pol/przetchlinka__rzeczownik__1
written_rep: przetchlinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stigma
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (zoologia, zoologiczny) otwór w skórze lub pancerzu umożliwiający wymianę gazową organizmu z otoczeniem;


lexentry: pol/przewijać__czasownik__1
written_rep: przewijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: volvō
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o stronie internetowej lub dokumencie: przesuwać tak, by wyświetlany był inny fragment


lexentry: pol/przewlekła_obturacyjna_choroba_płuc__rzeczownik__1
written_rep: przewlekła obturacyjna choroba płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morbus chronicus obstructionis pulmonum | morbus obturativus pulmonum chronicus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieuleczalna, przewlekła choroba dolnej części układu oddechowego z ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe, związana przede wszystkim z paleniem tytoniu


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revolutio
sense_list:
(książkowy) nagła, gwałtowna zmiana w czymś, radykalny zwrot | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagła zmiana władzy państwowej, często dokonywana przy użyciu wojska


lexentry: pol/przewrót__rzeczownik__1
written_rep: przewrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torqueō
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) figura akrobatyczna polegająca na przejściu samolotu z lotu poziomego w stromo wznoszący, następnie nawróceniu i zejściu lotem nurkowym na pierwotną wysokość, ale w kierunku przeciwnym


lexentry: pol/przewód__rzeczownik__1
written_rep: przewód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ductus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kanał (rura, wąż) umożliwiający przepływ substancji sypkich, cieczy, gazów


lexentry: pol/prześcieradło__rzeczownik__1
written_rep: prześcieradło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linteum
sense_list:
prostokątny płat materiału należący do bielizny pościelowej i służący do ścielenia łóżka jako pościel pod spód;


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rumigo
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) żuć powtórnie połknięty wcześniej pokarm | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przy_okazji__przysłówek__1
written_rep: przy okazji
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: dum
sense_list:
o czynności jednocześnie podczas wykonywania innej czynności (jako dodatek do czynności przewodniej) | o zdarzeniu podczas innego zdarzenia


lexentry: pol/przybrzeżny__przymiotnik__1
written_rep: przybrzeżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: litoralis
sense_list:
charakterystyczny lub typowy dla terenów w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki | położony, znajdujący się w pobliżu brzegu morza, jeziora lub rzeki


lexentry: pol/przycisk__rzeczownik__1
written_rep: przycisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plēctrum
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pole na ekranie, które reaguje na wskazanie, kliknięcie, wybór itp. | część urządzenia elektrycznego, która przyciśnięta, steruje obwodem


lexentry: pol/przyczepka__rzeczownik__1
written_rep: przyczepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acroloxus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Acroloxus Beck, rodzaj słodkowodnych ślimaków z rodziny przyczepkowatych, o czapeczkowatej muszli


lexentry: pol/przygotowywać__czasownik__1
written_rep: przygotowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: parare
sense_list:
przyrządzać, organizować coś w określonym celu, tak, aby było gotowe na czas, aby się nadawało do czegoś


lexentry: pol/przygrywka__rzeczownik__1
written_rep: przygrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praelūdium
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny stanowiący wstęp instrumentalny do jakiegoś większego utworu


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prepositio | praepositio
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amicus
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amicitia
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przykro_mi__wykrzyknik__1
written_rep: przykro mi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: lamentans
sense_list:
(dosłownie) wyraz współczucia wobec drugiego rozmówcy, zwykle w reakcji na jego nieszczęśliwe okoliczności | (ironicznie) wyraz obojętności wobec drugiego rozmówcy, wypowiadane gdy w rzeczywistości nie jest nam przykro


lexentry: pol/przykry__przymiotnik__1
written_rep: przykry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paedidus
sense_list:
o człowieku: posiadający sposób bycia, który wywołuje u innych nieprzyjemne uczucia | wywołujący nieprzyjemne doznania zmysłowe


lexentry: pol/przykuć__czasownik__1
written_rep: przykuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: catena
sense_list:
przymocować do czegoś nieruchomego kajdanami lub łańcuchem, odbierając lub ograniczając możliwość poruszania się


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exemplum
sense_list:
osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów) | osoba (postępowanie) godne naśladowania


lexentry: pol/przylaszczka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: przylaszczka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hepatica nobilis
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Hepatica nobilis Mill., gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;


lexentry: pol/przymiotnikowy__przymiotnik__1
written_rep: przymiotnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adjectivus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odnoszący się do przymiotnika, mający charakter przymiotnika, utworzony od przymiotnika, będący przymiotnikiem


lexentry: pol/przymrozek__rzeczownik__1
written_rep: przymrozek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelicidium
sense_list:
spadek temperatury powietrza poniżej 0°C, podczas gdy średnia dobowa temperatura powietrza jest dodatnia


lexentry: pol/przynęta__rzeczownik__1
written_rep: przynęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esca
sense_list:
(wędkarstwo) (łowiectwo, łowiecki) pokarm, który umieszcza się w sieciach, na wędkach lub w pułapkach aby wabić zwierzynę łowną, ryby, ptaki;


lexentry: pol/przypadek__rzeczownik__1
written_rep: przypadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casus
sense_list:
(gramatyka) forma wyrazu w deklinacji; | przebieg jakiegoś wydarzenia (zwykle choroby) | losowe, nieplanowane wydarzenie


lexentry: pol/przypowieść__rzeczownik__1
written_rep: przypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie alegoryczne opowiadanie o treści moralnej i dydaktycznej lub religijnej


lexentry: pol/przyprawa__rzeczownik__1
written_rep: przyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aroma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) składnik dodawany do potrawy w celu poprawienia jej smaku lub zapachu;


lexentry: pol/przypływ__rzeczownik__1
written_rep: przypływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluctus
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) podniesienie się poziomu wód morskich związane z wpływem grawitacji Księżyca i Słońca


lexentry: pol/przysiad__rzeczownik__1
written_rep: przysiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conquiniscō
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie gimnastyczne polegające na zmianie pozycji ze stojącej do kucznej wyłącznie za pomocą zgięcia nóg w kolanach;


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iuramentum
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przysmak__rzeczownik__1
written_rep: przysmak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuppedium
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rzecz, którą ktoś bardzo lubi spożywać, która mu bardzo smakuje


lexentry: pol/przysposobić__czasownik__1
written_rep: przysposobić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: asciscō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przyjąć do rodziny cudze dziecko, uznając je za swoje


lexentry: pol/przyssawka__rzeczownik__1
written_rep: przyssawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucurbitula
sense_list:
miękka miseczka przysysająca się do podłoża po naciśnięciu | narząd, który służy niektórym zwierzętom do przyczepiania się do podłoża


lexentry: pol/przystawka__rzeczownik__1
written_rep: przystawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gustatio
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa serwowana zazwyczaj przed głównym daniem w formie przekąski;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: formōsus
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przysłona__rzeczownik__1
written_rep: przysłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apertūra
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) układ regulujący wielkość otworu, przez który światło wpada do aparatu fotograficznego, kamery lub przyrządu optycznego


lexentry: pol/przysłowie__rzeczownik__1
written_rep: przysłowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proverbium | adagium
sense_list:
zdanie utrwalone w tradycji ustnej, czasem w formie wierszowanej, wyrażające jakąś myśl ogólną: regułę życiową, wskazówkę, przestrogę;


lexentry: pol/przysłowiowy__przymiotnik__1
written_rep: przysłowiowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proverbialis
sense_list:
dotyczący przysłowia, popularnego frazeologizmu, wskazuje że treść należy rozumieć przenośnie a nie dosłownie


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adverbium
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przytulia_czepna__rzeczownik__1
written_rep: przytulia czepna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Galium aparine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Galium aparine L., gatunek rośliny z rodziny marzanowatych o białym, wierzchotkowym kwiatostanie i łodydze pokrytej haczykowatymi włoskami;


lexentry: pol/przytulność__rzeczownik__1
written_rep: przytulność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acceptio
sense_list:
cecha miejsca, wnętrza albo sytuacji, która sprawia, że ktoś czuje się w nich miło, bezpiecznie i komfortowo; atmosfera sprzyjająca relaksowi i poczuciu domowego ciepła


lexentry: pol/przywieźć__czasownik__1
written_rep: przywieźć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ferō
sense_list:
przy pomocy pojazdu lub narzędzia na kołach (ewentualnie kółkach) dostarczyć coś lub umożliwić komuś przybycie w dane miejsce


lexentry: pol/przyzwyczajać__czasownik__1
written_rep: przyzwyczajać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: assuefacio
sense_list:
stopniowo powodować przyjmowanie czegoś za zwykłe, a nawet potrzebne; uczyć z czasem traktowania kogoś normalnie albo wywoływać potrzebę obecności tej osoby; kształtować nawyki


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gingiva
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/prząść__czasownik__1
written_rep: prząść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: neō
sense_list:
(włókiennictwo) przerabiać kłąb włókna na przędzę | o pająku, jedwabniku: wytwarzać pajęczynę, nitkę jedwabną


lexentry: pol/przędza__rzeczownik__1
written_rep: przędza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filum
sense_list:
(włókiennictwo) wyrób włókienniczy skręcony z wełny, bawełny lub innego włókna wykonany w procesie przędzenia;


lexentry: pol/próba__rzeczownik__1
written_rep: próba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratio
sense_list:
(statystyka, statystyczny) pewna ilość (ludzi lub przedmiotów) pobierana w celu zbadania określonych cech | ćwiczenie czegoś, co będzie przedstawione przed publicznością, np. koncertu, spektaklu


lexentry: pol/próchnica__rzeczownik__1
written_rep: próchnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caries
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) choroba bakteryjna twardych tkanek zębów, powodująca powstawanie ubytków;


lexentry: pol/próchnilec_maczugowaty__rzeczownik__1
written_rep: próchnilec maczugowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Xylaria polymorpha
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) (systematyka) Xylaria polymorpha Grev., gatunek grzyba z rodziny próchnilcowatych;


lexentry: pol/próg__rzeczownik__1
written_rep: próg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aestuō
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element na gryfie niektórych instrumentów, do którego dociska się struny


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/próżny__przymiotnik__1
written_rep: próżny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cassus
sense_list:
niczym niewypełniony | mający o sobie przesadnie dobre zdanie, lubiący żeby go podziwiać i schlebiać mu | o wysiłku, staraniach: niemający szans powodzenia, daremny


lexentry: pol/prąd_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: prąd elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluxus oneris electrici
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ukierunkowany ruch ładunków elektrycznych w środowisku przewodzącym spowodowany różnicą potencjałów między punktami w polu elektrycznym;


lexentry: pol/prędki__przymiotnik__1
written_rep: prędki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: velox
sense_list:
szybki, odznaczający się dużą szybkością | taki, który reaguje bardzo gwałtownie, szybko, bez zastanowienia


lexentry: pol/prędkość__rzeczownik__1
written_rep: prędkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velocitas
sense_list:
tempo zachodzenia jakiegoś zjawiska, w tym również szybkość poruszania, przemieszczania się jakiegoś obiektu


lexentry: pol/pręgierz__rzeczownik__1
written_rep: pręgierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patibulum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznych miastach: słup stojący w miejscu publicznym, do którego przykuwano przestępców, wymierzając im karę np. chłosty;


lexentry: pol/psalm__rzeczownik__1
written_rep: psalm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psalmus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny utwór modlitewno-hymniczny; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) liryczny utwór modlitewny wzorowany na poezji starotestamentalnej


lexentry: pol/psalmista__rzeczownik__1
written_rep: psalmista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psalmista
sense_list:
(biblijny) autor psalmów biblijnych | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) śpiewający psalmy podczas liturgii


lexentry: pol/pseudonim__rzeczownik__1
written_rep: pseudonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pseudonymum
sense_list:
(książkowy) przybrane imię, nazwisko lub inna nazwa, używane najczęściej przez artystów lub konspiratorów zamiast lub oprócz prawdziwych;


lexentry: pol/psianka__rzeczownik__1
written_rep: psianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loba
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum, roślina zielna lub krzew z rodziny psiankowatych mający kwiaty białe, żółte, fioletowe lub niebieskie i zawierający solaninę;


lexentry: pol/psiogłowiec__rzeczownik__1
written_rep: psiogłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canicapitus
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczna istota mająca ciało człowieka i głowę psa, żyjąca według średniowiecznych legend w odległych krainach


lexentry: pol/psowate__rzeczownik__1
written_rep: psowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Canidae
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Canidae G. Fischer, rodzina lądowych ssaków drapieżnych obejmująca ponad trzydzieści współcześnie żyjących gatunków;


lexentry: pol/psychiatra__rzeczownik__1
written_rep: psychiatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiater
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychiatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych; | (medycyna, medyczny) forma skrócona od oddział psychiatryczny (kliniki, szpitala (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/psychoaktywny__przymiotnik__1
written_rep: psychoaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychotropicum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biochemia, biochemiczny) działający pobudzająco na psychikę i stany emocjonalne


lexentry: pol/psychoanaliza__rzeczownik__1
written_rep: psychoanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychoanalysis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) metoda leczenia zaburzeń psychicznych oparta na założeniach psychoanalizy (1.1) | (psychologia, psychologiczny) kierunek w psychologii XX w. stworzony przez Zygmunta Freuda, tłumaczący strukturę, działanie i rozwój osobowości, a także zjawiska społeczno-historyczne oddziaływaniem nieświadomych mechanizmów motywacyjnych pozostających we wzajemnych konfliktach


lexentry: pol/psychofarmakologia__rzeczownik__1
written_rep: psychofarmakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychotraumatologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) gałąź farmakologii zajmująca się badaniem wpływu leków psychoaktywnych na stan psychiczny człowieka;


lexentry: pol/psycholożka__rzeczownik__1
written_rep: psycholożka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychologa
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (psychologia, psychologiczny) kobieta, która specjalizuje się w dziedzinie psychologii


lexentry: pol/psychopatia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopathia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie osobowości charakteryzujące się trwałym wzorcem lekceważenia i łamania norm społecznych oraz praw innych ludzi;


lexentry: pol/psychopatologia__rzeczownik__1
written_rep: psychopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopathologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dziedzina psychologii i psychiatrii, która bada zaburzenia i choroby psychiczne


lexentry: pol/psychopomp__rzeczownik__1
written_rep: psychopomp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopompus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota (anioł, bóstwo, duch, zwierzę) odprowadzająca lub przenosząca dusze zmarłych do świata pozagrobowego;


lexentry: pol/psychosomatyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychosomatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychosomaticus
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dotyczący relacji psychicznych i cielesnych w organizmie; wynikający z oddziaływań psychiki na ciało


lexentry: pol/psychoterapia__rzeczownik__1
written_rep: psychoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychotherapīa
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) leczenie metodą bez użycia leków przy zastosowaniu np. perswazji czy sugestii;


lexentry: pol/psychotrop__rzeczownik__1
written_rep: psychotrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychopharmacum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (potocznie, potoczny) lek psychotropowy


lexentry: pol/psychotyczny__przymiotnik__1
written_rep: psychotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: psychoticus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) właściwy psychozie, charakteryzujący się psychozą


lexentry: pol/psychoza__rzeczownik__1
written_rep: psychoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna objawiająca się halucynacjami, urojeniami, niezdolnością do współżycia społecznego;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apiarius
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apis
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszczoła_kraińska__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła kraińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Apis mellifera carnica
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera carnica, podgatunek pszczół miodnych;


lexentry: pol/pszczoła_miodna__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła miodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apis
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera L, popularny gatunek pszczoły produkującej miód;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triticum
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/ptasznik_wielobarwny__rzeczownik__1
written_rep: ptasznik wielobarwny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Avicularia versicolor
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Avicularia versicolor, gatunek pająka z rodziny ptasznikowatych;


lexentry: pol/ptasznik_wielobarwny__rzeczownik__1
written_rep: ptasznik wielobarwny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avicularia versicolor
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) pająk z gatunku ptasznik wielobarwny (1.1)


lexentry: pol/pterodaktyl__rzeczownik__1
written_rep: pterodaktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pterodactylus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Pterodactylus, rodzaj wymarłego latającego gada należącego do rzędu pterozaurów, żyjącego w okresie późnej jury


lexentry: pol/publikować__czasownik__1
written_rep: publikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: annuntiare
sense_list:
ogłaszać coś poprzez teksty wydane drukiem, podawać jakąś informację do ogólnej wiadomości, obwieszczać


lexentry: pol/puchacz_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puchacz zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bubo bubo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bubo bubo, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/puder__rzeczownik__1
written_rep: puder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: favīlla
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk o charakterystycznej kruchej i sypkiej konsystencji, służący do pielęgnacji i upiększania skóry, najczęściej twarzy;


lexentry: pol/pudło__rzeczownik__1
written_rep: pudło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anima
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) część instrumentu wzmacniająca dźwięk


lexentry: pol/puginał__rzeczownik__1
written_rep: puginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pūgiō
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj sztyletu pochodzenia wschodniego, używany do końca XVI w.;


lexentry: pol/puklerz__rzeczownik__1
written_rep: puklerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scutum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wypukła tarcza używana przez piechotę i jezdnych;


lexentry: pol/pula__rzeczownik__1
written_rep: pula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stāgnum
sense_list:
suma przedmiotów lub pieniędzy do rozdysponowania | w grach losowych: suma nagród, środków do wygrania


lexentry: pol/puls__rzeczownik__1
written_rep: puls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulsus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) rozciąganie ściany tętnic spowodowane zmianami ciśnienia krwi, które są wynikiem skurczów i rozkurczów komór serca


lexentry: pol/puma_płowa__rzeczownik__1
written_rep: puma płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Puma concolor
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku puma płowa (1.1)


lexentry: pol/pumeks__rzeczownik__1
written_rep: pumeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pumex
sense_list:
(geologia, geologiczny) wulkaniczna skała magmowa zbudowana z porowatego szkliwa wulkanicznego powstałego z silnie gazującej lawy;


lexentry: pol/punca__rzeczownik__1
written_rep: punca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ictus cum pugnō
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj małego stalowego pręta, który w połączeniu z młotkiem służy jako narzędzie rzemieślnicze, jubilerskie i cyzelerskie;


lexentry: pol/punkt_widokowy__rzeczownik__1
written_rep: punkt widokowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspecto
sense_list:
(turystyka, turystyczny) wzniesione miejsce w terenie, z którego roztacza się atrakcyjny, szeroki widok na okolicę;


lexentry: pol/purchawka_jeżowata__rzeczownik__1
written_rep: purchawka jeżowata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lycoperdon echinatum
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Lycoperdon echinatum Pers., gatunek grzybów z rodziny purchawkowatych;


lexentry: pol/purpurek_ognisty__rzeczownik__1
written_rep: purpurek ognisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pericrocotus flammeus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pericrocotus flammeus, gatunek azjatyckiego ptaka z rodziny liszkojadów


lexentry: pol/purée__rzeczownik__1
written_rep: purée
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farrago
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ziemniaków, innych warzyw lub owoców – ugotowanych, przetartych lub zgniecionych na papkę;


lexentry: pol/pusia__rzeczownik__1
written_rep: pusia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porcella
sense_list:
(eufemistycznie) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) srom | (pieszczotliwie, pieszczotliwy) kotka lub suczka


lexentry: pol/pustelnik__rzeczownik__1
written_rep: pustelnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anachoreta
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba stroniąca od innych ludzi | człowiek mieszkający w odosobnieniu i oddający się modlitwie


lexentry: pol/pustka__rzeczownik__1
written_rep: pustka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vāstitās
sense_list:
pusta, niewypełniona przestrzeń | stan emocjonalny spowodowany utratą kogoś bliskiego | teren niezaludniony lub opuszczony, obszar niezagospodarowany


lexentry: pol/pustułka_maskareńska__rzeczownik__1
written_rep: pustułka maskareńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Falco punctatus
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Falco punctatus Temminck, gatunek endemicznego sokoła z wyspy Mauritius;


lexentry: pol/pustułka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: pustułka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinnunculus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco tinnunculus Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desertum | deserta
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/puszczanie_krwi__rzeczownik__1
written_rep: puszczanie krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phlebotomia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg, dawniej będący podstawą medycyny a dziś już niestosowany, polegający na otwarciu żył pacjenta i wycofaniu z nich znacznej ilości krwi;


lexentry: pol/puszczyk__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavannus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco, najczęściej spotykana europejska sowa o donośnym hukaniu;


lexentry: pol/puszczyk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: puszczyk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavannus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Strix aluco Linnaeus, średniej wielkości ptak drapieżny z rodziny puszczykowatych;


lexentry: pol/puzon__rzeczownik__1
written_rep: puzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tubae
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument dęty blaszany, w którym wysokość dźwięku reguluje się teleskopowym suwakiem;


lexentry: pol/puzzle__rzeczownik__1
written_rep: puzzle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aenigma
sense_list:
układanka składająca się z elementów o charakterystycznym kształcie, które należy dopasować, aby powstał obrazek;


lexentry: pol/pułap__rzeczownik__1
written_rep: pułap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacunar
sense_list:
(książkowy) najwyższy poziom czegoś, górna granica | (lotnictwo, lotniczy) maksymalna wysokość, na jaką może wzbić się określony statek powietrzny; | (meteorologia, meteorologiczny) wysokość podstawy chmur nad ziemią


lexentry: pol/pułapka__rzeczownik__1
written_rep: pułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassis
sense_list:
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć | urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt | zasadzka, podstęp


lexentry: pol/pułk__rzeczownik__1
written_rep: pułk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohors
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) duża jednostka wojskowa większa od batalionu i mniejsza od brygady lub dywizji;


lexentry: pol/pysoń_smukły__rzeczownik__1
written_rep: pysoń smukły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spicara smaris
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Spicara smaris Linnaeus, gatunek niewielkiej ryby słonowodnej z rodziny śródkolcowatych;


lexentry: pol/pyton_birmański__rzeczownik__1
written_rep: pyton birmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Python bivittatus
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z gatunku pyton birmański (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Python bivittatus Kuhl, gatunek węża z rodziny pytonów;


lexentry: pol/pyton_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: pyton tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Python molurus
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż z gatunku pyton tygrysi (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Python molurus Linnaeus, gatunek węża z rodziny pytonów;


lexentry: pol/pył__rzeczownik__1
written_rep: pył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pollen
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) teoretyczna, wyidealizowana forma materii, której równanie stanu odpowiada płynowi o skończonej gęstości ale zerowym ciśnieniu | (technologia, technika, techniczny) substancja mineralna pozostała po procesie spalania albo ścierania, kruszenia substancji stałych;


lexentry: pol/pójść__czasownik__1
written_rep: pójść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dēleō
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczyć się, mieć określony przebieg | pieszo udać się w jakąś stronę | poruszając się pieszo opuścić jakieś miejsce | udać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności | zgodzić się i rozpocząć jakąś długotrwałą czynność


lexentry: pol/półka__rzeczownik__1
written_rep: półka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loculamentum
sense_list:
osobny mebel lub część szafy, kredensu, regału itp., w kształcie poziomej deski, służący do trzymania na nim przedmiotów


lexentry: pol/półmisek__rzeczownik__1
written_rep: półmisek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scutra
sense_list:
rodzaj płaskiego dużego naczynia, służącego do podawania potraw, przystawek lub przekąsek na stół | zawartość półmiska (1.1)


lexentry: pol/półpasiec__rzeczownik__1
written_rep: półpasiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoster
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowe zapalenie nerwu, które objawia się bolesnymi wykwitami występującymi na skórze;


lexentry: pol/półsamogłoska__rzeczownik__1
written_rep: półsamogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lābor
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska mająca cechy samogłoski, lecz nie mająca zdolności sylabotwórczej;


lexentry: pol/półton__rzeczownik__1
written_rep: półton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemitonium | semitonium
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejsza odległość między dwoma dźwiękami we współczesnym zachodnim systemie tonalnym;


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
written_rep: półwysep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paeninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/późny__przymiotnik__1
written_rep: późny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: postea
sense_list:
(tylko w stopniu wyższym: późniejszy) będący w przyszłości innym, niż poprzednio; przyszły | (tylko w stopniu wyższym: późniejszy) następujący po czymś, co miało miejsce wcześniej; dalszy


lexentry: pol/późny__przymiotnik__1
written_rep: późny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tardus
sense_list:
będący w końcowej fazie, w jednym z ostatnich stadiów | następujący po relatywnie dłuższym czasie niż to zwykle bywa


lexentry: pol/pączek__rzeczownik__1
written_rep: pączek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta farta
sense_list:
(cukiernictwo) (spożywczy) wypiek przypominający kształtem kulę, smażony w głębokim tłuszczu, często lukrowany lub posypywany cukrem;


lexentry: pol/pęcherzyk_płucny__rzeczownik__1
written_rep: pęcherzyk płucny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alveolus pulmonalis | alveolus pulmonis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsza, cienkościenna struktura płuca w kształcie mikroskopijnego woreczka, stanowiąca miejsce wymiany gazowej między powietrzem a krwią


lexentry: pol/pęcina__rzeczownik__1
written_rep: pęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pābulātiō
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) część kończyny u zwierząt kopytnych pomiędzy koroną kopyta a nadpęciem


lexentry: pol/pęczek_Hisa__rzeczownik__1
written_rep: pęczek Hisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fasciculus Hisi | fasciculus atrioventricularis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (fizjologia, fizjologiczny) pasmo wyspecjalizowanych włókien mięśnia sercowego, które przewodzi impuls elektryczny z przedsionków do komór


lexentry: pol/pęd__rzeczownik__1
written_rep: pęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetum
sense_list:
(botanika, botaniczny) nadziemna część rośliny składająca się z łodygi, liści, pączków, kwiatów i owoców;


lexentry: pol/pędzel__rzeczownik__1
written_rep: pędzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penicillum
sense_list:
(sztuka) (technologia, technika, techniczny) narzędzie składające się z pęczka włosia osadzonego na trzonku, służące m.in. do malowania;


lexentry: pol/pędzel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: pędzel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meles
sense_list:
(higiena, higieniczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) pędzel używany do wyrabiania i nakładania pianki podczas golenia


lexentry: pol/pękać__czasownik__1
written_rep: pękać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dīrumpō
sense_list:
o czymś naciągniętym, napiętym: rozrywać się, najczęściej na dwie części | przestawać być całym na skutek powstania rysy, szczeliny lub otworu


lexentry: pol/pępawa__rzeczownik__1
written_rep: pępawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crepis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crepis L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, często kwitnących na żółto


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
written_rep: pępek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umbilicus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/pępowina__rzeczownik__1
written_rep: pępowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funiculus umbilicalis | nervus umbilicaris
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód łączący płód z błonami płodowymi (u człowieka z łożyskiem), doprowadzający do niego treść bogatą w tlen i substancje odżywcze


lexentry: pol/pęseta__rzeczownik__1
written_rep: pęseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volsella
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rodzaj szczypczyków o sprężystych ramionach służących do chwytania lub usuwania czegoś


lexentry: pol/płaskostopie__rzeczownik__1
written_rep: płaskostopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pes planus
sense_list:
(medycyna, medyczny) zniekształcenie stopy polegające na spłaszczeniu przez obniżenie się jej fizjologicznych sklepień;


lexentry: pol/płaskowyż__rzeczownik__1
written_rep: płaskowyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planus
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wysoko położony o płaskiej lub lekko falistej powierzchni i o stromych stokach;


lexentry: pol/płaszcz__rzeczownik__1
written_rep: płaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exordia
sense_list:
(odzieżownictwo) wierzchnie okrycie sięgające do kolan lub dłuższe, chroniące przed zimnem lub deszczem;


lexentry: pol/płetwa__rzeczownik__1
written_rep: płetwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penna | pinna
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) narząd służący do utrzymywania pożądanej pozycji ciała oraz do poruszania się, występujący u ryb oraz u ssaków wodnych;


lexentry: pol/płetwal_błękitny__rzeczownik__1
written_rep: płetwal błękitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Balaenoptera musculus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Balaenoptera musculus, gatunek wieloryba z rodzaju płetwal, będącego największym współczesnym zwierzęciem;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
written_rep: płeć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sexus | genus
sense_list:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płucny__przymiotnik__1
written_rep: płucny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pulmo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący płuca, związany z płucami, znajdujący się w płucach, będący częścią płuc


lexentry: pol/płyta__rzeczownik__1
written_rep: płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brattea | tabula
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaski, stosunkowo sztywny przedmiot o grubości małej w porównaniu do długości i szerokości


lexentry: pol/płyta_główna__rzeczownik__1
written_rep: płyta główna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabula materna
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) najważniejsza część urządzenia (w szczególności komputera) pozwalająca na komunikację wszystkich urządzeń do niej podłączonych;


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
written_rep: pływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aestus
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;


lexentry: pol/pływak__rzeczownik__1
written_rep: pływak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volito
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element techniczny mający za zadanie unosić się na wodzie lub innej cieczy


lexentry: pol/quadrivium__rzeczownik__1
written_rep: quadrivium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadrivium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) poziom wyższy kształcenia w średniowieczu obejmujący m.in. nauki matematyczne


lexentry: pol/rabarbar__rzeczownik__1
written_rep: rabarbar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rheubarbarum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Rheum L., roślina warzywna z rodziny rdestowatych; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna łodyga rabarbaru (1.1)


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
written_rep: rabin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabbi | rabbinus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rachatłukum__rzeczownik__1
written_rep: rachatłukum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucumium
sense_list:
(cukiernictwo) słodki przysmak z Bliskiego Wschodu, wyrób cukierniczy o konsystencji galaretki, zawierający dodatki, np. migdały, orzechy lub kawałki owoców, podawany w formie kostek oprószonych cukrem pudrem;


lexentry: pol/rachunek__rzeczownik__1
written_rep: rachunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calculus
sense_list:
(handel, handlowy) spis należności za towar lub usługę, jako forma rozliczenia sprzedawcy, zawierający sumę końcową | (księgowość) stan majątku lub kapitału wyrażony liczbowo (wartość, ilość) jako rezultat działalności finansowej lub gospodarczej | kwit zawierający rozliczenie należności za towar lub usługę, zawierający sumę końcową | obliczenie matematyczne


lexentry: pol/rachunek_całkowy__rzeczownik__1
written_rep: rachunek całkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calculus integralis
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział analizy matematycznej poświęcony własnościom, technice obliczania i zastosowaniom całek;


lexentry: pol/rachunek_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: rachunek sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discussio conscientiae
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) połączona z modlitwą analiza osobistej kondycji moralnej praktykowana w katolicyzmie, także jako przygotowanie do spowiedzi;


lexentry: pol/rachunki__rzeczownik__1
written_rep: rachunki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arithmetica
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) (edukacja, edukacyjny) matematyka jako przedmiot w początkowym okresie nauczania


lexentry: pol/racjonalista__rzeczownik__1
written_rep: racjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rationalista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik racjonalizmu w filozofii | człowiek, który w swoim postępowaniu kieruje się rozumem, nie emocjami


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: -ior
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jego prawdziwości, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że jest prawdziwe


lexentry: pol/raczej__przysłówek__1
written_rep: raczej
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: fors
sense_list:
… wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś decyzji, ale uznaje za bardziej prawdopodobne, że podejmie tę decyzję | … wskazujący na to, że autor zdania nie jest pewny co do jakiejś opinii, ale bardziej przychyla się do jej potwierdzenia


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
written_rep: rad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radium
sense_list:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/rada__rzeczownik__1
written_rep: rada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consilium
sense_list:
wypowiedź skierowana do kogoś, zawierająca zalecenie, jak się należy zachować w określonej sytuacji | grupa osób, najczęściej wydzielona formalnie w ramach jakiejś organizacji lub społeczności, której celem jest znalezienie poprzez dyskusję lub z racji posiadanego doświadczenia, rozwiązania określonego problemu | zebranie, na którym dyskutowany jest jakiś problem


lexentry: pol/radca_prawny__rzeczownik__1
written_rep: radca prawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advocatus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Polsce prawnik uprawniony do świadczenia pomocy prawnej organom państwowym, administracji publicznej, podmiotom gospodarczym i osobom fizycznym oraz do występowania w ich imieniu przed sądami


lexentry: pol/radio-__przedrostek__1
written_rep: radio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: radio-
sense_list:
…stosowany w złożeniach podkreślających, że coś wykorzystuje fale radiowe lub ma wbudowane radio (urządzenie), radiowy; względnie wykorzystuje zjawiska związane z promieniowaniem


lexentry: pol/radioaktywność__rzeczownik__1
written_rep: radioaktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radioactivitas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zdolność jąder atomowych do samorzutnej emisji promieniowania korpuskularnego alfa lub beta albo promieniowania elektromagnetycznego gamma


lexentry: pol/radny__rzeczownik__1
written_rep: radny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consilium
sense_list:
(urzędowy) członek rady gminy, rady miasta, rady powiatu lub sejmiku wojewódzkiego wybierany w wyborach samorządowych


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
written_rep: radon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radon
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
written_rep: radość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laetitia | gaudium | gaudimonium
sense_list:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
written_rep: radło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aratrum
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) najprostsze i najstarsze narzędzie drewniane do spulchniania gleby bez odwracania skiby;


lexentry: pol/radło__rzeczownik__1
written_rep: radło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aratrum | uncus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) (rolnictwo, rolniczy) miara powierzchni, która obejmuje areał możliwy do uprawiania przy pracy jednym zaprzęgiem wołów lub koni;


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
written_rep: raj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradisus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;


lexentry: pol/rak__rzeczownik__1
written_rep: rak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cancer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) jadalny skorupiak z podtypu stawonogów; | (medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy pochodzenia nabłonkowego;


lexentry: pol/rak_jelita_grubego__rzeczownik__1
written_rep: rak jelita grubego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcinoma intestini crassi
sense_list:
(medycyna, medyczny) nowotwór złośliwy jelita grubego wywodzący się z nabłonka błony śluzowej jelita grubego, do którego zaliczany jest rak okrężnicy, rak zgięcia esiczo-odbytniczego i rak odbytnicy;


lexentry: pol/rakieta__rzeczownik__1
written_rep: rakieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missile igneum
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zbudowany z głowicy bojowej i urządzenia napędowego z silnikiem rakietowym | pojazd latający lub pocisk napędzany silnikiem rakietowym;


lexentry: pol/rama__rzeczownik__1
written_rep: rama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: textrina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stelaż do którego dopięte są części urządzenia | zwykle prostokątne umocowanie do rozpięcia lub podwieszenia czegoś


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umerus | humerus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym | (anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
written_rep: rana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulnus | plaga
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/ranczo__rzeczownik__1
written_rep: ranczo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lātifundium
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) w Ameryce Łacińskiej: gospodarstwo wiejskie specjalizujące się w hodowli bydła lub owiec


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
written_rep: randka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: occursus amōris
sense_list:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/raróg_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: raróg zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Falco cherrug
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco cherrug, gatunek eurazjatyckiego ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
written_rep: rasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elatio phyletica discriminatrix
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/raszpla__rzeczownik__1
written_rep: raszpla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angelus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squatina squatina Linnaeus, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny raszplowatych; rekin o spłaszczonym ciele i dużych parzystych płetwach;


lexentry: pol/ratel_miodożerny__rzeczownik__1
written_rep: ratel miodożerny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mellivora capensis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Mellivora capensis Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych; | (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku ratel miodożerny (1.1)


lexentry: pol/rating__rzeczownik__1
written_rep: rating
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taxātiō
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) dokonana przez wyspecjalizowaną instytucję ocena wiarygodności kredytowej podmiotu gospodarczego lub państwa i ryzyka inwestycyjnego związanego z określonymi jego papierami wartościowymi bądź jego zdolnością do spłaty swoich zobowiązań w terminie;


lexentry: pol/ratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: ratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratihabitio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzenie umowy międzynarodowej przez uprawniony do tego organ państwowy


lexentry: pol/ratyfikować__czasownik__1
written_rep: ratyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ratihabeō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zatwierdzać umowę międzynarodową przez organ państwowy


lexentry: pol/raz__rzeczownik__1
written_rep: raz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semel
sense_list:
jednostka jakiejś wielkości (podawana jako punkt odniesienia przy jej zwielokrotnianiu) | pojedyncza realizacja czynności


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radix
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/rdzeń_kręgowy__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń kręgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medulla spinalis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd będący częścią ośrodkowego układu nerwowego, który przesyła informacje między mózgiem a resztą ciała;


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
written_rep: reakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reactio
sense_list:
odpowiedź na coś w formie działania lub postawy | zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce


lexentry: pol/reakcja__rzeczownik__1
written_rep: reakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reāctiō
sense_list:
(chemia, chemiczny) (zobacz) reakcja chemiczna | (fizyka, fizyczny) jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki | (fizyka, fizyczny) proces, przemiana | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) opór wobec zmian


lexentry: pol/reaktor__rzeczownik__1
written_rep: reaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reactorium
sense_list:
(chemia, chemiczny) zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna; | (fizyka, fizyczny) urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;


lexentry: pol/realgar__rzeczownik__1
written_rep: realgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realgar
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;


lexentry: pol/realizacja__rzeczownik__1
written_rep: realizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: effectio
sense_list:
doprowadzenie do wykonania czegoś | spieniężenie papierów wartościowych lub innych dóbr | wykonany utwór, film lub przedstawienie


lexentry: pol/realizm__rzeczownik__1
written_rep: realizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realismus
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (gry komputerowe) wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim, grze komputerowej lub dziele sztuki; (także, też) kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku; | postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości


lexentry: pol/reanimacja__rzeczownik__1
written_rep: reanimacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reanimatio
sense_list:
(medycyna, medyczny) przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania


lexentry: pol/recenzja__rzeczownik__1
written_rep: recenzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recenseo
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu


lexentry: pol/recepcja__rzeczownik__1
written_rep: recepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptiō
sense_list:
(hotelarstwo) biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące | (książkowy) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce


lexentry: pol/recepta__rzeczownik__1
written_rep: recepta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praeceptum
sense_list:
(medycyna, medyczny) pisemne zlecenie wydania leku | (przenośnie, przenośnia) niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania


lexentry: pol/redaktor__rzeczownik__1
written_rep: redaktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: editor
sense_list:
pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych


lexentry: pol/redukować__czasownik__1
written_rep: redukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: recompōnō
sense_list:
(chemia, chemiczny) wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru


lexentry: pol/referendum__rzeczownik__1
written_rep: referendum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebiscitum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;


lexentry: pol/reformacja__rzeczownik__1
written_rep: reformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reformatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;


lexentry: pol/refren__rzeczownik__1
written_rep: refren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst


lexentry: pol/refrigerium__rzeczownik__1
written_rep: refrigerium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrigerium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie i średniowieczu, uczta na grobie zmarłego urządzana ku jego czci | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii francuskiej XII w. miejsce „ochłody i pocieszenia”, odpoczynku i radosnego oczekiwania dusz na spotkanie z Bogiem; przez niektórych identyfikowane z miejscem, w którym ci, którzy nie zmarli jako męczennicy, czekają na Sąd Ostateczny


lexentry: pol/regent__rzeczownik__1
written_rep: regent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interrex
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;


lexentry: pol/regiment__rzeczownik__1
written_rep: regiment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohors
sense_list:
(dawniej, dawny) (wojskowość, wojskowy) pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim | (wojskowość, wojskowy) odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pars
sense_list:
(urzędowy) jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii


lexentry: pol/region__rzeczownik__1
written_rep: region
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regio | terra
sense_list:
(książkowy) wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi


lexentry: pol/regulacja__rzeczownik__1
written_rep: regulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praescriptum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obejmowanie czego przepisami prawa, normami


lexentry: pol/regulować__czasownik__1
written_rep: regulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accommodō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób | dozować ilość, moc czegoś


lexentry: pol/rehabilitacja__rzeczownik__1
written_rep: rehabilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rehabilitatio
sense_list:
(książkowy) przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów | (medycyna, medyczny) przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;


lexentry: pol/reinkarnacja__rzeczownik__1
written_rep: reinkarnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reincarnatio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;


lexentry: pol/rejestracja__rzeczownik__1
written_rep: rejestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catillus
sense_list:
(potocznie, potoczny) tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
written_rep: rekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squalus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/reklama__rzeczownik__1
written_rep: reklama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prescriptio
sense_list:
informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi; | konkretna postać reklamy (1.1), np. plakat


lexentry: pol/reklamacja__rzeczownik__1
written_rep: reklamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: querēla
sense_list:
(handel, handlowy) zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;


lexentry: pol/reklamować__czasownik__1
written_rep: reklamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: queror
sense_list:
żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi


lexentry: pol/rekolekcje__rzeczownik__1
written_rep: rekolekcje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latebra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;


lexentry: pol/rekonstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: rekonstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recōnstrūctiō
sense_list:
odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; (także, też) rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana


lexentry: pol/rekreacja__rzeczownik__1
written_rep: rekreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: āvocāmentum
sense_list:
odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej


lexentry: pol/rekrutacja__rzeczownik__1
written_rep: rekrutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conquīsītiō
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) nabór żołnierzy do służby wojskowej | przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;


lexentry: pol/rekwizyt__rzeczownik__1
written_rep: rekwizyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fulciō
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
written_rep: religia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: religio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej; | (edukacja, edukacyjny) przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary


lexentry: pol/religioznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: religioznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scientia religio
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem religii jako zjawiska kulturowego, społecznego, historycznego i psychologicznego; analizuje genezę, rozwój, struktury wierzeń, rytuały, instytucje religijne oraz ich funkcjonowanie w społeczeństwie


lexentry: pol/remis__rzeczownik__1
written_rep: remis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstrahō
sense_list:
wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta


lexentry: pol/renesans__rzeczownik__1
written_rep: renesans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: renascentia litterarum
sense_list:
(książkowy) odrodzenie się czegoś | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI; | (sztuka) (architektura, architektoniczny) styl charakterystyczny dla Europy przełomu XV i XVI wieku


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
written_rep: renifer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarandrus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/rentgen__rzeczownik__1
written_rep: rentgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Roentgeno
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka dawki promieniowania jonizującego; | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) badanie rentgenowskie


lexentry: pol/repozytorium__rzeczownik__1
written_rep: repozytorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apothēca
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje


lexentry: pol/reprezentant__rzeczownik__1
written_rep: reprezentant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repraesentātīva
sense_list:
(książkowy) osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy | osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
written_rep: republika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: res publica | respublica
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/republikanizm__rzeczownik__1
written_rep: republikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: republicanismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu


lexentry: pol/responsorium__rzeczownik__1
written_rep: responsorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: responsorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
written_rep: restauracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caupona
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
written_rep: reszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caput
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/reszta__rzeczownik__1
written_rep: reszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reliquum
sense_list:
elementy, które zostały | (informatyka, informatyczny) przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną; | (matematyka, matematyczny) przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;


lexentry: pol/retinoid__rzeczownik__1
written_rep: retinoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retinoidum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna kwasowa witaminy A, lek zewnętrzny regulujący rozwój naskórka i stan gruczołów łojowych


lexentry: pol/retoryka__rzeczownik__1
written_rep: retoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ars rhetorica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających | (językoznawstwo, językoznawczy) sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy; | (językoznawstwo, językoznawczy) średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)


lexentry: pol/retsina__rzeczownik__1
written_rep: retsina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rēsīnātum
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obsecrō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji


lexentry: pol/rewizja__rzeczownik__1
written_rep: rewizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaerō
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia


lexentry: pol/rewolucja__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: res novae
sense_list:
gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem; | (przenośnie, przenośnia) duże i nagłe zmiany


lexentry: pol/rewolucja_francuska__rzeczownik__1
written_rep: rewolucja francuska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Res novae Franciae
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucyjny okres we Francji w latach 1789-1799, w którym doszło do głębokich zmian polityczno-społecznych;


lexentry: pol/rezerwat__rzeczownik__1
written_rep: rezerwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vīvārium
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych


lexentry: pol/rezurekcja__rzeczownik__1
written_rep: rezurekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resurrectio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) zmartwychwstanie Chrystusa


lexentry: pol/rezydentny__przymiotnik__1
written_rep: rezydentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: incola
sense_list:
(informatyka, informatyczny) taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera


lexentry: pol/reżim__rzeczownik__1
written_rep: reżim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regimen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
written_rep: reżyserować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dirigo
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/ring__rzeczownik__1
written_rep: ring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anellus
sense_list:
(sport, sportowy) kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;


lexentry: pol/roast__rzeczownik__1
written_rep: roast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assum
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) forma rozrywki scenicznej, polegająca na komediowym szkalowaniu zaproszonego celebryty, pełna wulgaryzmów i głodnych kawałków;


lexentry: pol/robinia__rzeczownik__1
written_rep: robinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Robinia
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Robinia L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych


lexentry: pol/robinia__rzeczownik__1
written_rep: robinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robinia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodzaju robinia (1.1)


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
written_rep: robot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robotum
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie


lexentry: pol/robota__rzeczownik__1
written_rep: robota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labor
sense_list:
(potocznie, potoczny) działalność zarobkowa | (potocznie, potoczny) zespół czynności podejmowanych w celu wykonania czegoś


lexentry: pol/rock__rzeczownik__1
written_rep: rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek silnie rytmicznej muzyki rozrywkowej granej głównie z użyciem instrumentów nagłośnionych elektrycznie;


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genus
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu; | (biologia, biologiczny) grupa obejmująca gatunki blisko spokrewnione, podrzędna względem rodziny; | typ, odmiana, gatunek


lexentry: pol/rodzaj_męski__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj męski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genus masculinum
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci męskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_nijaki__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj nijaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genus neutrum
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty niedojrzałe lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzaj_żeński__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj żeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genus femininum
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczowników liczby pojedynczej nazywających istoty płci żeńskiej lub innych, zaliczanych do tej samej grupy w danym języku


lexentry: pol/rodzajnik_określony__rzeczownik__1
written_rep: rodzajnik określony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: articulus definitus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzajnik występujący w wyrażeniach odnoszących się do konkretnych przedmiotów lub osób (np. znanych z kontekstu) oraz pojęć ogólnych


lexentry: pol/rodzimy__przymiotnik__1
written_rep: rodzimy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indigenus
sense_list:
(chemia, chemiczny) występujący samodzielnie w naturze | o określonym pochodzeniu, wywodzący się z danego ludu, domu, kraju


lexentry: pol/rodzina__rzeczownik__1
written_rep: rodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: familia
sense_list:
rodzice wraz z ich dziećmi | (socjologia, socjologiczny) grupa osób, które łączy pokrewieństwo, małżeństwo, powinowactwo lub inne prawo;


lexentry: pol/rogacz__rzeczownik__2
written_rep: rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cornutus
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) zdradzany mąż


lexentry: pol/roić__czasownik__3
written_rep: roić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: exāminō
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wylatywać gromadnie, aby założyć nowe gniazdo


lexentry: pol/rojnik__rzeczownik__1
written_rep: rojnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sempervivum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sempervivum, rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych obejmujący 40 do ok. 100 gatunków;


lexentry: pol/rok_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: rok świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spatium lucis annuae
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa odległości, jaką przebywa w próżni światło w czasie jednego roku;


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sēditiō
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agricultura
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/romans__rzeczownik__1
written_rep: romans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fābula
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek literacki | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miłosna pieśń liryczna


lexentry: pol/romansz__rzeczownik__1
written_rep: romansz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lingua Rhaetica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język obejmujący pięć grup dialektów retoromańskich używanych w szwajcarskim kantonie Gryzonia;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petroleum
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/roszada__rzeczownik__1
written_rep: roszada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adrochatio
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) ruch, w którym jednocześnie uczestniczą król i jedna z wież tego samego koloru;


lexentry: pol/roszczenie__rzeczownik__1
written_rep: roszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postulō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do żądania od określonej osoby określonego świadczenia lub zaniechania działania;


lexentry: pol/rosół__rzeczownik__1
written_rep: rosół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ius
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klarowna zupa na wywarze z kości i mięsa zazwyczaj z dodatkiem warzyw;


lexentry: pol/rotacja__rzeczownik__1
written_rep: rotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumactus
sense_list:
(poligrafia) drukowanie za pomocą maszyny rotacyjnej | (potocznie, potoczny) zmiana, zastępowanie rzeczy lub ludzi | (rolnictwo, rolniczy) cykl płodozmianu | ruch obrotowy, obrót


lexentry: pol/rotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: rotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhotacismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne, polegające na zmianie jakiejś głoski w głoskę „r”


lexentry: pol/rotawirus__rzeczownik__1
written_rep: rotawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotavīrus
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus z rodziny reowirusów, będący najczęstszą przyczyną biegunki wśród niemowląt i dzieci;


lexentry: pol/rowerowy__przymiotnik__1
written_rep: rowerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cursu
sense_list:
dotyczący rowerów, tematycznie związany z rowerami, charakterystyczny dla rowerów, przeznaczony dla rowerów


lexentry: pol/rozbój__rzeczownik__1
written_rep: rozbój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latrocinium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) napad bandycki w celu ograbienia; | (przenośnie, przenośnia) jawna niesprawiedliwość, wyzysk | uprawianie grabieży


lexentry: pol/rozchodnik__rzeczownik__1
written_rep: rozchodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cepaea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sedum L., rodzaj rośliny z rodziny gruboszowatych, do którego należy od ~280 do ~470 gatunków występujących głównie na półkuli północnej; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju rozchodnik (1.1)


lexentry: pol/rozdzielacz__rzeczownik__1
written_rep: rozdzielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dīvīsor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) przyrząd podłączany do przewodu, który pozwala na doprowadzenie prądu lub sygnału do wielu urządzeń jednocześnie


lexentry: pol/rozegrać__czasownik__2
written_rep: rozegrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ludere
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przebiec w określonych scenariuszem warunkach


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indutiae
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/rozeta__rzeczownik__1
written_rep: rozeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosa
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okrągłe okno w szczytach budowli lub nad portalami, charakterystyczne dla architektury gotyckiej; | (dawniej, dawny) (hutnictwo, hutniczy) zbierana z wierzchu rudy skorupka miedziana, wyprażona i wytopiona z odtleniaczem kwarcowym, stopiona powtórnie z węglem


lexentry: pol/rozgałęzienie__rzeczownik__1
written_rep: rozgałęzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ramificatio
sense_list:
(botanika, botaniczny) miejsce na drzewie, w którym rozwidlają się konary | (potocznie, potoczny) miejsce, w którym coś się rozdziela na odnogi


lexentry: pol/rozgrzeszenie__rzeczownik__1
written_rep: rozgrzeszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolutio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oczyszczenie z grzechów, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/rozgwiazda__rzeczownik__1
written_rep: rozgwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stella marina
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Asteroidea, drapieżne zwierzę morskie z typu szkarłupni, kształtem przypominający gwiazdę;


lexentry: pol/rozgłośnia__rzeczownik__1
written_rep: rozgłośnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiophonia
sense_list:
(publikatory) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) ośrodek masowego komunikowania rozpowszechniający audycje radiowe


lexentry: pol/rozkojarzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozkojarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avocatio
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie toku myślenia polegające na nieskładnych i nieuzasadnionych przeskokach myśli od jednej treści do drugiej, ujawniające się jako trudność w skupieniu uwagi


lexentry: pol/rozkwit__rzeczownik__1
written_rep: rozkwit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flos
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozwijanie się pączka w kwiat | (przenośnie, przenośnia) pełnia rozwoju czegoś


lexentry: pol/rozkład__rzeczownik__1
written_rep: rozkład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaeresis
sense_list:
(statystyka, statystyczny) określenie prawdopodobieństw przyjmowania określonych wartości przez zmienną losową;


lexentry: pol/rozkład_normalny__rzeczownik__1
written_rep: rozkład normalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distributio normalis
sense_list:
(statystyka, statystyczny) najczęściej spotykany w statystyce rodzaj ciągłego rozkładu prawdopodobieństwa zmiennej losowej zależnej od wielu drobnych i niepowiązanych ze sobą czynników, którego funkcja gęstości opisana jest wzorem \tfrac{1}{\sigma\sqrt{2\pi}}\exp(-\tfrac{(x-\mu)^2}{2\sigma^2}), gdzie σ to odchylenie standardowe, a μ to średnia;


lexentry: pol/rozluźnić__czasownik__1
written_rep: rozluźnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: relaxō
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uczynić mniej spiętym, gęstym lub tłocznym | (przenośnie, przenośnia) uczynić swobodniejszym, mniej rygorystycznym


lexentry: pol/rozporządzenie__rzeczownik__1
written_rep: rozporządzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordinatio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny, stanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie szczegółowego upoważnienia ustawowego i w celu wykonania ustawy;


lexentry: pol/rozproszony__przymiotnik__1
written_rep: rozproszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dispersus
sense_list:
taki, który przyjmuje bezładne rozmieszczenie, na wszystkie strony; taki, którego elementy rozmieściły się daleko od siebie


lexentry: pol/rozpuścić__czasownik__1
written_rep: rozpuścić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dissolvō
sense_list:
sporządzić roztwór dwóch lub więcej substancji, zwykle o różnym stanie skupienia | wywołać zmianę stanu skupienia, topnienie czegoś


lexentry: pol/rozpływać__czasownik__2
written_rep: rozpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: dimano
sense_list:
rozprzestrzeniać się w powietrzu lub w innym środowisku (np. o zapachu, świetle, dźwięku, bólu w ciele)


lexentry: pol/rozrzutny__przymiotnik__1
written_rep: rozrzutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: prōdigus
sense_list:
wydający pieniądze lub zużywający jakieś dobra ponad miarę i bez potrzeby; (także, też) będący objawem czyjegoś marnotrawstwa


lexentry: pol/rozstęp__rzeczownik__1
written_rep: rozstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stria distensa
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) powstałe w wyniku nadmiernego rozciągania się skóry i zerwania sieci włókien kolagenowych wrzecionowate pasmo występujące najczęściej na skórze ud, brzucha, pośladków i piersi/klatki piersiowej lub ramion;


lexentry: pol/roztocz__rzeczownik__2
written_rep: roztocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: acarus
sense_list:
(arachnologia, arachnologiczny) drobny pajęczak z głowotułowiem zlanym z odwłokiem z podtypu szczękoczułkowców;


lexentry: pol/roztrzaskać__czasownik__1
written_rep: roztrzaskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comminuō
sense_list:
silnym uderzeniem lub rzutem o twardą powierzchnię sprawić, że coś rozpada się na wiele drobnych kawałków


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilutum
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratio
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sapiens
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwielitka__rzeczownik__1
written_rep: rozwielitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Daphnia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) organizm planktonowy z rzędu wioślarek (Cladocera), podgromady liścionogów (Phyllopoda)


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solutio
sense_list:
konsekwencja, wynik poszukiwań | zaprojektowanie lub zrealizowanie planów architektonicznych, artystycznych | załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania | (matematyka, matematyczny) wynik


lexentry: pol/rozwiązywać__czasownik__1
written_rep: rozwiązywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dissolvō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zakończyć umowę | likwidować instytucję lub organizację | likwidować zgromadzenie | zakończyć małżeństwo


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deonerare
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) pozbawić akumulator, kondensator itp. ładunku elektrycznego; także o całym urządzeniu z akumulatorem | rozpakować coś, opróżnić z ładunku


lexentry: pol/rozładować__czasownik__1
written_rep: rozładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: relevō
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zlikwidować gęstą atmosferę, usunąć napięcie, złagodzić konflikt lub trudną sytuację


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planta | herba
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/roślinny__przymiotnik__1
written_rep: roślinny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegetale
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pochodzenia roślinnego (1.1), pozbawiony produktów odzwierzęcych | taki, który jest rośliną lub jej częścią, składa się z roślin; jest charakterystyczny dla rośliny


lexentry: pol/rośliny__rzeczownik__1
written_rep: rośliny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ponō
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Plantae L., królestwo organizmów eukariotycznych i autotroficznych w domenie eukariontów;


lexentry: pol/ruch__rzeczownik__1
written_rep: ruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; | gest, ruszenie częścią ciała | grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistentia
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/ruch_uliczny__rzeczownik__1
written_rep: ruch uliczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transitus
sense_list:
ogół pojazdów i pieszych poruszających się drogami publicznymi, szczególnie w kontekście jego uciążliwości i negatywnych następstw


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crythacus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rujnować__czasownik__1
written_rep: rujnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: populor
sense_list:
burzyć, niszczyć, doprowadzać do ruiny | doprowadzać do katastrofy finansowej | niszczyć czyjeś zdrowie fizyczne lub psychiczne


lexentry: pol/rumianek__rzeczownik__1
written_rep: rumianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camomilla
sense_list:
(botanika, botaniczny) Matricaria L., roślina z rodziny astrowatych, o białych kwiatach z żółtymi główkami, używana w medycynie naturalnej i kosmetyce;


lexentry: pol/rumowisko__rzeczownik__1
written_rep: rumowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rūdus
sense_list:
(geologia, geologiczny) nagromadzenie odłamków skalnych powstałych w wyniku oddziaływania zjawisk atmosferycznych na skały | (geologia, geologiczny) odłamki skalne przenoszone nurtem rzeki | nagromadzenie odłamków i fragmentów muru po zawaleniu się budynku


lexentry: pol/rumpel__rzeczownik__1
written_rep: rumpel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansa
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najprostsze urządzenie sterowe służące do poruszania sterem jednostki pływającej, w postaci dźwigni przymocowanej do płetwy sterowej


lexentry: pol/rusałka_admirał__rzeczownik__1
written_rep: rusałka admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanessa atalanta
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vanessa atalanta, gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_pawik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pawik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aglais io
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais io L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych, o dużych, wielokolorowych plamkach na końcach skrzydeł („pawie oczka”);


lexentry: pol/rusałka_pokrzywnik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka pokrzywnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aglais urticae | Nymphalis urticae
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aglais urticae L., gatunek pospolitego motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rusałka_żałobnik__rzeczownik__1
written_rep: rusałka żałobnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nymphalis antiopa
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Nymphalis antiopa L., gatunek motyla z rodziny rusałkowatych;


lexentry: pol/rustykalny__przymiotnik__1
written_rep: rustykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agrestis | rusticalis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wiejski | (książkowy) o wiejskim charakterze (mówiąc o przedmiotach, budynkach itp.)


lexentry: pol/rusztowanie__rzeczownik__1
written_rep: rusztowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pegma
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prowizoryczna konstrukcja szkieletowa ułatwiająca prace na wysokości przy wznoszeniu i remontowaniu budowli;


lexentry: pol/ruta__rzeczownik__1
written_rep: ruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ruta, rodzaj roślin o żółtych kwiatach i charakterystycznych liściach, znalazła zastosowanie w medycynie, uprawiana także jako roślina ozdobna


lexentry: pol/rwa_kulszowa__rzeczownik__1
written_rep: rwa kulszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ischias
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów związanych z uciskiem na nerwy rdzeniowe tworzące nerw kulszowy;


lexentry: pol/ryba__rzeczownik__1
written_rep: ryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piscis
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gromady kręgowców, żyjące w wodzie; | (spożywczy) mięso ryb (1.1) będące surowcem spożywczym i daniem;


lexentry: pol/rybny__przymiotnik__1
written_rep: rybny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: piscis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem | związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribosoma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rybołów_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: rybołów zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haliaeetus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pandion haliaetus, gatunek ptaka z rodziny rybołowów występujący również w Polsce;


lexentry: pol/rycerstwo__rzeczownik__1
written_rep: rycerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordo equestris
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rycerze zgromadzeni pod czyjąś komendą, na polu walki itd. | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eques
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imprimō
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi | (sztuka) (drukarstwo, drukarski) każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;


lexentry: pol/rygiel__rzeczownik__1
written_rep: rygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pessulus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla


lexentry: pol/ryjek__rzeczownik__1
written_rep: ryjek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuba
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) narząd służący owadom do pobierania pokarmu


lexentry: pol/rylec__rzeczownik__1
written_rep: rylec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stilus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny przyrząd do pisania na tabliczkach | (technologia, technika, techniczny) wąskie, wydłużone narzędzie, zwykle stalowe i osadzone na drewnianej oprawce, służące do rytowania lub pisania


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercatus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;


lexentry: pol/rysik__rzeczownik__1
written_rep: rysik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stilus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;


lexentry: pol/ryt__rzeczownik__1
written_rep: ryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritus
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (antropologia, antropologiczny) ustalony obrządek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhythmus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ritus | carmen
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/rytuksymab__rzeczownik__1
written_rep: rytuksymab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rituximabum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek immunologiczny (immunosupresyjny i przeciwnowotworowy) do terapii niektórych chłoniaków, białaczek i chorób autoimmunizacyjnych; przeciwciało monoklonalne będące chimerą ludzko-mysią


lexentry: pol/rywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: rywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rīvālitās
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, zmagania sportowe, rozgrywka | ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie


lexentry: pol/rywaroksaban__rzeczownik__1
written_rep: rywaroksaban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rivaroxabanum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) doustny lek przeciwkrzepliwy, bezpośredni inhibitor czynnika Xa


lexentry: pol/ryś_euroazjatycki__rzeczownik__1
written_rep: ryś euroazjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynx lynx
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx lynx Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Europie i Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś euroazjatycki (1.1)


lexentry: pol/ryś_iberyjski__rzeczownik__1
written_rep: ryś iberyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynx pardinus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx pardinus Temminck, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w enklawach na Półwyspie Iberyjskim; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś iberyjski (1.1)


lexentry: pol/ryś_kanadyjski__rzeczownik__1
written_rep: ryś kanadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynx canadensis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx canadensis Kerr, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkującego Alaskę, Góry Skaliste i Krainę Wielkich Jezior; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ryś kanadyjski (1.1)


lexentry: pol/ryś_rudy__rzeczownik__1
written_rep: ryś rudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lynx rufus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lynx rufus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku rysi rudych (1.1)


lexentry: pol/ryż__rzeczownik__1
written_rep: ryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oryza
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina zbożowa Oryza L., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) ugotowane nasiona ryżu (1.1) | (handel, handlowy) (spożywczy) nasiona ryżu (1.1)


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomen substantivum | substantivum
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_odczasownikowy__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik odczasownikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundium
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczownik utworzony od czasownika, zwykle będący nazwą czynności lub stanu; w niektórych językach może występować również w funkcji imiesłowu przysłówkowego współczesnego lub imiesłowu przymiotnikowego czynnego;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomen proprium
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzeczowy__przymiotnik__1
written_rep: rzeczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: realis
sense_list:
dotyczący treści (a nie strony formalnej) | odnoszący się do rzeczy (a nie osób) | wolny od emocji, uprzedzeń


lexentry: pol/rzeczywisty__przymiotnik__1
written_rep: rzeczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: naturalis
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą rzeczywistą lub przyjmujący wartości będące liczbami rzeczywistymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami rzeczywistymi | mający miejsce naprawdę


lexentry: pol/rzemieślnik__rzeczownik__1
written_rep: rzemieślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artifex | opifex
sense_list:
osoba uprawiająca rzemiosło (zajmująca się drobną wytwórczością lub naprawą, posiadająca warsztat rzemieślniczy)


lexentry: pol/rzemiosło__rzeczownik__1
written_rep: rzemiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ars
sense_list:
drobna wytwórczość przemysłowa, polegająca na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów codziennego użytku przy pomocy ręcznych narzędzi i prostych maszyn; także: umiejętność prowadzenia takiej działalności | umiejętności warsztatowe artysty, obejmujące technikę tworzenia i znajomość formy dzieła


lexentry: pol/rzepa__rzeczownik__1
written_rep: rzepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brassica rapa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica rapa subsp. rapa L., jeden z podgatunków kapusty właściwej o zgrubiałym korzeniu spichrzowym;


lexentry: pol/rzepak__rzeczownik__1
written_rep: rzepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nāpus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina oleista o jasnożółtych kwiatach, uprawiana także na paszę zieloną;


lexentry: pol/rzepik__rzeczownik__1
written_rep: rzepik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brassica rapa oleifera
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica rapa L., Brassica campestris subsp. oleifera, podgatunek rzepy


