# translation

lexentry: pol/kolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonisatio
sense_list:
(biologia, biologiczny) zasiedlanie organizmu przez drobnoustroje; bezobjawowa obecność mikroorganizmów w ustroju | tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columbarium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami; | (współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych | (współcześnie) pomieszczenie na urny przy krematorium


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columna
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;


lexentry: pol/kolęda__rzeczownik__1
written_rep: kolęda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastoralis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/koma__rzeczownik__1
written_rep: koma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cōma
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety | (fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culex
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komar_brzęczący__rzeczownik__1
written_rep: komar brzęczący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Culex pipiens
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Culex pipiens L., powszechnie występujący owad z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komar_egipski__rzeczownik__1
written_rep: komar egipski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aedes aegypti
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes aegypti L., gatunek owada z rodziny komarowatych odpowiedzialny za roznoszenie licznych chorób wirusowych;


lexentry: pol/komar_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: komar tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aedes albopictus
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes albopictus Skuse, gatunek inwazyjnego owada z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komat__rzeczownik__1
written_rep: komat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;


lexentry: pol/kombinacja__rzeczownik__1
written_rep: kombinacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kombination
sense_list:
(sport, sportowy) narciarstwo konkurencja złożona, w której o zwycięstwie decyduje suma uzyskanych wyników z poszczególnych etapów


lexentry: pol/kombinatoryka__rzeczownik__1
written_rep: kombinatoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ars combinatoria
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comoedia
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; | o obłudnym zachowaniu kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści


lexentry: pol/komenda__rzeczownik__1
written_rep: komenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iussus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) instrukcja wykonania pewnej czynności przeznaczona dla systemu operacyjnego lub procesora komputera | dowodzenie, kierowanie, komenderowanie, kierowanie czymś | krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cometes | cometa
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/komiks__rzeczownik__1
written_rep: komiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comicus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na jakąś historię;


lexentry: pol/komin__rzeczownik__1
written_rep: komin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caminus
sense_list:
(budownictwo) konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca; | pionowy tunel w kształcie komina (1.1)


lexentry: pol/kominek__rzeczownik__1
written_rep: kominek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camīnus
sense_list:
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;


lexentry: pol/kominiarka__rzeczownik__1
written_rep: kominiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucullus
sense_list:
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy


lexentry: pol/komisariat__rzeczownik__1
written_rep: komisariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefectura
sense_list:
jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie | lokal, w którym urzędują pracownicy policji | urząd tymczasowy utworzony do spełniania określonych zadań


lexentry: pol/komisja__rzeczownik__1
written_rep: komisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commissio
sense_list:
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;


lexentry: pol/komora__rzeczownik__1
written_rep: komora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cella
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) niewielka spiżarnia, służąca do przechowywania drobnych rzeczy, ubrań, jedzenia


lexentry: pol/komornik__rzeczownik__1
written_rep: komornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ballivus
sense_list:
(administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: compectum
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) będący prostszej budowy, a jednocześnie zawierający w sobie wiele składników


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: disculus compactus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)


lexentry: pol/kompania__rzeczownik__1
written_rep: kompania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sacra Rota Romana
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitus | pyxis nautica
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/kompleks__rzeczownik__1
written_rep: kompleks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complex
sense_list:
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość | (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; | zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość


lexentry: pol/kompleksowy__przymiotnik__1
written_rep: kompleksowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: complex
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu


lexentry: pol/komplikacja__rzeczownik__1
written_rep: komplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complicatio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) każde z rozszerzeń funkcji mechanizmu zegarowego o nowe względem podstawowego mechanizmu wskazania | dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń


lexentry: pol/komponować__czasownik__1
written_rep: komponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: componere
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny | tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały


lexentry: pol/kompost__rzeczownik__1
written_rep: kompost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compostus
sense_list:
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)


lexentry: pol/kompozycja__rzeczownik__1
written_rep: kompozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compositio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego; | (sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego | ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość


lexentry: pol/kompresja__rzeczownik__1
written_rep: kompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compressio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;


lexentry: pol/kompromis__rzeczownik__1
written_rep: kompromis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromitto
sense_list:
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computatrum | ordinatrum
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komturia__rzeczownik__1
written_rep: komturia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commenda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: communicatio
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;


lexentry: pol/komunikator__rzeczownik__1
written_rep: komunikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cursor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: communismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/komórka_macierzysta__rzeczownik__1
written_rep: komórka macierzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cellula materna | cellula matricalis
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna


lexentry: pol/koncesja__rzeczownik__1
written_rep: koncesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concessum
sense_list:
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej | ustępstwo na czyjąś korzyść


lexentry: pol/koncyliabulum__rzeczownik__1
written_rep: koncyliabulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conciliabulum
sense_list:
(dawniej, dawny) nielegalne zgromadzenie, zwłaszcza konspiratorów czy spiskowców, przeciwko ustanowionej władzy państwowej lub kościelnej


lexentry: pol/kondensacja__rzeczownik__1
written_rep: kondensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condēnsātiō
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condensatrum
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/kondotier__rzeczownik__1
written_rep: kondotier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ductor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym


lexentry: pol/konetabl__rzeczownik__1
written_rep: konetabl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praepositus villae
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) człowiek z tytułem konetabla (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;


lexentry: pol/konfabulant__rzeczownik__1
written_rep: konfabulant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabricātor
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba uzupełniająca brakujące wspomnienia informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publicatio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa


lexentry: pol/konfrater__rzeczownik__1
written_rep: konfrater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confrater
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) współbrat (w zakonie, stanie duchownym) | członek konfraterni


lexentry: pol/konfraternia__rzeczownik__1
written_rep: konfraternia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confraternitas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat


lexentry: pol/konfucjanizm__rzeczownik__1
written_rep: konfucjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confucianismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;


lexentry: pol/konglomerat__rzeczownik__1
written_rep: konglomerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomero
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru | (geologia, geologiczny) grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/kongregacja__rzeczownik__1
written_rep: kongregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congregatio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu


lexentry: pol/koniczyna__rzeczownik__1
written_rep: koniczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trifolium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trifolium L., rodzaj roślin z rodziny bobowatych; | liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finis
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | okoliczności końca (1.2) | miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu


lexentry: pol/konik_morski__rzeczownik__1
written_rep: konik morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippocampus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;


lexentry: pol/koniunkcja__rzeczownik__1
written_rep: koniunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coniunctio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii; | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”; | (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń


lexentry: pol/koniuszy__rzeczownik__1
written_rep: koniuszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefectus stabuli
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;


lexentry: pol/konkluzja__rzeczownik__1
written_rep: konkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clausula
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie | wniosek końcowy


lexentry: pol/konkordat__rzeczownik__1
written_rep: konkordat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordatum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;


lexentry: pol/konkubina__rzeczownik__1
written_rep: konkubina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concubina
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubinat__rzeczownik__1
written_rep: konkubinat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concubinatus
sense_list:
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: certāmen
sense_list:
(biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną | (ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą | (ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży | ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: certāmen
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konnica__rzeczownik__1
written_rep: konnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equitātus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cannabis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;


lexentry: pol/konsekwentny__przymiotnik__1
written_rep: konsekwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: congruens
sense_list:
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany


lexentry: pol/konserwacja__rzeczownik__1
written_rep: konserwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservatio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alloquor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consul
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi | (technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.; | mały stolik przyścienny;


lexentry: pol/konsoleta__rzeczownik__1
written_rep: konsoleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alloquor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;


lexentry: pol/konsonant__rzeczownik__1
written_rep: konsonant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consonans
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy


lexentry: pol/konsternacja__rzeczownik__1
written_rep: konsternacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consternātiō
sense_list:
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji


lexentry: pol/konstrukcja__rzeczownik__1
written_rep: konstrukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constructio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitutio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;


lexentry: pol/konsul__rzeczownik__1
written_rep: konsul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cōnsul
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; | (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;


lexentry: pol/konsument__rzeczownik__1
written_rep: konsument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cōnsumptor
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi; | (handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr; | gość spożywający posiłek w lokalu gastronomicznym


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absūmēdō
sense_list:
spożywanie, jedzenie | zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: connexus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/kontener__rzeczownik__1
written_rep: kontener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cura
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;


lexentry: pol/kontrabanda__rzeczownik__1
written_rep: kontrabanda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrabannum
sense_list:
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;


lexentry: pol/kontrast__rzeczownik__1
written_rep: kontrast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conflicitio
sense_list:
(książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.) | (optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/kontrasygnata__rzeczownik__1
written_rep: kontrasygnata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrascibo
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;


lexentry: pol/kontrola__rzeczownik__1
written_rep: kontrola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperium
sense_list:
(potocznie, potoczny) nadzór nad kimś lub nad czymś | sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi


lexentry: pol/kontroler__rzeczownik__2
written_rep: kontroler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: moderātor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program sterujący | (technologia, technika, techniczny) urządzenie kontrolujące pracę maszyn


lexentry: pol/kontrreformacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrreformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Contrareformatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;


lexentry: pol/kontuzja__rzeczownik__1
written_rep: kontuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contūsiō
sense_list:
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność


lexentry: pol/kontynent__rzeczownik__1
written_rep: kontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continens
sense_list:
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;


lexentry: pol/kontyngent__rzeczownik__1
written_rep: kontyngent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensum
sense_list:
(handel, handlowy) maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convallaria majalis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/konwent__rzeczownik__1
written_rep: konwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conventus
sense_list:
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach


lexentry: pol/konwisarz__rzeczownik__1
written_rep: konwisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stagnator
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;


lexentry: pol/konwulsja__rzeczownik__1
written_rep: konwulsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convulsio
sense_list:
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś | mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała


lexentry: pol/koordynować__czasownik__1
written_rep: koordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coordino
sense_list:
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie


lexentry: pol/kopacz__rzeczownik__1
written_rep: kopacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcitrō
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów


lexentry: pol/kopalny__przymiotnik__1
written_rep: kopalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fossilis
sense_list:
wydobywany z ziemi jako bogactwo naturalne | zachowany pod ziemią, pochodzący z dawnych epok geologicznych


lexentry: pol/koparka__rzeczownik__1
written_rep: koparka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavatorium
sense_list:
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu


lexentry: pol/koper__rzeczownik__1
written_rep: koper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anethum | anetum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;


lexentry: pol/koperta__rzeczownik__1
written_rep: koperta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thēca
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lancea
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;


lexentry: pol/kopiec__rzeczownik__1
written_rep: kopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acervus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica


lexentry: pol/kopiować__czasownik__1
written_rep: kopiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: exscribo
sense_list:
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie


lexentry: pol/koppa__rzeczownik__1
written_rep: koppa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koppa
sense_list:
archaiczna litera cyrylicy, Ҁ, stosowana także jako oznaczenie 90 | litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana, w greckim systemie liczbowym oznaczająca liczbę 90, Ϙ;


lexentry: pol/koptyjski__przymiotnik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Copticus
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców


lexentry: pol/koptyjski__rzeczownik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Copticus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;


lexentry: pol/kopulacja__rzeczownik__1
written_rep: kopulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copulatio | coitus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie


lexentry: pol/kopytnik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kopytnik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asarum europaeum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortex
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny


lexentry: pol/koral__rzeczownik__1
written_rep: koral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corallium
sense_list:
(biologia, biologiczny) koralowiec | (mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców; | (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny


lexentry: pol/korek__rzeczownik__1
written_rep: korek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortex | suber
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca


lexentry: pol/korma__rzeczownik__1
written_rep: korma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puppis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona
sense_list:
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) | (jednostka monetarna) waluta w Skandynawii; | (jednostka monetarna) waluta w Czechach;


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spinea corona
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronavirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koronka__rzeczownik__1
written_rep: koronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona
sense_list:
(potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba


lexentry: pol/koronka__rzeczownik__1
written_rep: koronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corōna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw


lexentry: pol/koronny__przymiotnik__1
written_rep: koronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: corona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony | związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa


lexentry: pol/koronować__czasownik__1
written_rep: koronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coronare
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego


lexentry: pol/korowód__rzeczownik__1
written_rep: korowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorea
sense_list:
tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce


lexentry: pol/korrida__rzeczownik__1
written_rep: korrida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tauromachia
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;


lexentry: pol/korweta__rzeczownik__1
written_rep: korweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corbita
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych; | (marynarka) średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;


lexentry: pol/koryfeusz__rzeczownik__1
written_rep: koryfeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coryphaeus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;


lexentry: pol/koryncki__przymiotnik__1
written_rep: koryncki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Corinthiacus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) | (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji) | od Korynt (miasto w obecnej Grecji)


lexentry: pol/koryto__rzeczownik__1
written_rep: koryto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alveus
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu | podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych


lexentry: pol/korzec__rzeczownik__1
written_rep: korzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modius
sense_list:
(dawniej, dawny) dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich; | (dawniej, dawny) naczynie odmierzające korce (1.1)


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radix
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; | (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała


lexentry: pol/kosmetyk__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offūcia
sense_list:
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmita__rzeczownik__1
written_rep: kosmita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ēns extrā terram
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;


lexentry: pol/kosmografia__rzeczownik__1
written_rep: kosmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmographia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata


lexentry: pol/kosteczka_słuchowa__rzeczownik__1
written_rep: kosteczka słuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ossiculum auditorium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna kostka w jamie bębenkowej ucha przenosząca drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talus | abaculus
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/kostucha__rzeczownik__1
written_rep: kostucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: messor
sense_list:
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthodium
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy | mały koszyk


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ludus canistri
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kot_syjamski__rzeczownik__1
written_rep: kot syjamski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siamensis
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/kotek_cętkowany__rzeczownik__1
written_rep: kotek cętkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prionailurus viverrinus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/kotny__przymiotnik__1
written_rep: kotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fordus
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (zootechnika, zootechniczny) o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancora
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incus | incūs
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kowalik__rzeczownik__1
written_rep: kowalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;


lexentry: pol/kozi__przymiotnik__1
written_rep: kozi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caper
sense_list:
charakterystyczny dla kozy, mający cechy kozy | dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu) | pochodzący od kozy


lexentry: pol/kozica__rzeczownik__1
written_rep: kozica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camox
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)


lexentry: pol/kozioł_ofiarny__rzeczownik__1
written_rep: kozioł ofiarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caper emissarius
sense_list:
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi | (przenośnie, przenośnia) człowiek, na którego inni zrzucają całą odpowiedzialność za coś;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: increpatio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków


lexentry: pol/koło__rzeczownik__1
written_rep: koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rota
sense_list:
(geometria) okrąg wraz z odciętym wewnątrz niego fragmentem płaszczyzny; | przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu;


lexentry: pol/koło_podbiegunowe__rzeczownik__1
written_rep: koło podbiegunowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circulus poli
sense_list:
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;


lexentry: pol/koło_sterowe__rzeczownik__1
written_rep: koło sterowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asser
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;


lexentry: pol/kołodziej__rzeczownik__1
written_rep: kołodziej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raedarius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanarium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equus | Equus caballus | caballus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Equus Troianus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) typ szkodliwego oprogramowania, które podszywając się pod przydatne lub ciekawe dla użytkownika aplikacje, dodatkowo implementuje niepożądaną, ukrytą przed użytkownikiem funkcjonalność; | (przenośnie, przenośnia) o czymś pozornie wyglądającym na przyjacielski podarunek, w rzeczywistości będącym niebezpieczeństwem; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp


lexentry: pol/końcówka__rzeczownik__1
written_rep: końcówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exitus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) końcowy element wyrazu podlegający odmianie | (technologia, technika, techniczny) stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia | (potocznie, potoczny) końcowa część czegoś


lexentry: pol/kościec__rzeczownik__1
written_rep: kościec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sceletus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecclesia
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/koślawy__przymiotnik__1
written_rep: koślawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: valgus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;


lexentry: pol/kożuch__rzeczownik__1
written_rep: kożuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abscondō
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terra
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;


lexentry: pol/krajcar__rzeczownik__1
written_rep: krajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruciferus
sense_list:
grajcar – moneta srebrna, bita od XIII wieku, początkowo w Tyrolu. Od XVI wieku moneta zdawkowa w krajach habsburskich (równa 1/60 złotytego reńskiego, w latach 1857 – 1892 1/100 reńskiego);


lexentry: pol/krakać__czasownik__1
written_rep: krakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coracino
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wygłaszać pesymistyczne sądy | wydawać charakterystyczny dla wron i kruków dźwięk


lexentry: pol/kraksa__rzeczownik__1
written_rep: kraksa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conflictus
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu


lexentry: pol/kram__rzeczownik__1
written_rep: kram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bubile
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;


lexentry: pol/krasanka_natrawka__rzeczownik__1
written_rep: krasanka natrawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cercopis vulnerata
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cercopis vulnerata L., gatunek pluskwiaka z rodziny krasankowatych;


lexentry: pol/krasnoborowik_ceglastopory__rzeczownik__1
written_rep: krasnoborowik ceglastopory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neoboletus erythropus
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Neoboletus erythropus (Pers.) C. Hahn, gatunek grzybów jadalnych z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/krasnolud__rzeczownik__1
written_rep: krasnolud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nanus
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej; | przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)


lexentry: pol/krata__rzeczownik__1
written_rep: krata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transenna
sense_list:
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crater
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;


lexentry: pol/kratka__rzeczownik__1
written_rep: kratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calculus
sense_list:
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów


lexentry: pol/kraul__rzeczownik__1
written_rep: kraul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serpō
sense_list:
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;


lexentry: pol/krawędź__rzeczownik__1
written_rep: krawędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margō
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej; | (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;


lexentry: pol/krawężnik__rzeczownik__1
written_rep: krawężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crepīdō
sense_list:
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biblus
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ornō
sense_list:
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy


lexentry: pol/krecz__rzeczownik__1
written_rep: krecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sēcessus
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creta
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie | (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; | (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);


lexentry: pol/kredyt__rzeczownik__1
written_rep: kredyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creditum
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie


lexentry: pol/kreska__rzeczownik__1
written_rep: kreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virgula
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatuus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanguis | cruor
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;


lexentry: pol/krewetka__rzeczownik__1
written_rep: krewetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cāris
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) | (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amylum
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej | (rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów | mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accipiter
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocodilus
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocodilus
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokosz_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: krokosz barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carthamus tinctorius
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista;


lexentry: pol/kroksztyn__rzeczownik__1
written_rep: kroksztyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corax
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crocus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;


lexentry: pol/kronika__rzeczownik__1
written_rep: kronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronica
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) odmiana felietonu, cykliczny utwór publicystyczno-dziennikarski, rejestrujący bieżące wydarzenia społeczno-obyczajowe, kulturalne, towarzyskie wraz z odautorskim komentarzem


lexentry: pol/kropidło__rzeczownik__1
written_rep: kropidło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspergillum
sense_list:
(kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku | (kościelny) specjalna miotełka do kropienia wodą, w szczególności wodą święconą;


lexentry: pol/kropierz__rzeczownik__1
written_rep: kropierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephippium
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;


lexentry: pol/kropka__rzeczownik__1
written_rep: kropka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punctum
sense_list:
znak graficzny w postaci drobnego kółka (punktu) stosowany m.in.: | krótki sygnał w alfabecie Morse'a


lexentry: pol/krosno__rzeczownik__1
written_rep: krosno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: textrina
sense_list:
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;


lexentry: pol/krowa__rzeczownik__1
written_rep: krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacca | bōs
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety


lexentry: pol/krucjata__rzeczownik__1
written_rep: krucjata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expeditio sacra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;


lexentry: pol/kruczy__przymiotnik__1
written_rep: kruczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: corvus
sense_list:
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka | typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka


lexentry: pol/kruczyna_czarnolica__rzeczownik__1
written_rep: kruczyna czarnolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Coracina novaehollandiae
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Coracina novaehollandiae, gatunek ptaka z rodziny liszkojadów


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corvus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/kruk_krukowi_oka_nie_wykole__przysłowie__1
written_rep: kruk krukowi oka nie wykole
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: cornix cornici numquam confodit ocellum
sense_list:
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy


lexentry: pol/krupon__rzeczownik__1
written_rep: krupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clūnis
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;


lexentry: pol/kruszarka__rzeczownik__1
written_rep: kruszarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fractaria
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa


lexentry: pol/krwawy__przymiotnik__1
written_rep: krwawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cruentus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) okrutny, brutalny | taki, który zawiera krew, (także, też) będący skutkiem krwawienia | związany z rozlewem krwi


lexentry: pol/krwiożerczy__przymiotnik__1
written_rep: krwiożerczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sanguinarius
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o człowieku: odznaczający się okrucieństwem | o zwierzętach: żywiący się mięsem lub krwią upolowanych istot żywych


lexentry: pol/krykiet__rzeczownik__1
written_rep: krykiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gryllus
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;


lexentry: pol/kryminalny__przymiotnik__1
written_rep: kryminalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: scelestus
sense_list:
odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa | związany ze ściganiem przestępców


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
written_rep: kryształ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crystallum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
written_rep: kryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criterion
sense_list:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cooperiō
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek | (zoologia, zoologiczny) o zwierzętach: zapładniać | chować coś, zwykle jakąś część ciała, zasłaniając czymś


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
written_rep: krzak gorejący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubus ardens
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sella | cathedra | sedes
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzyczeć__czasownik__1
written_rep: krzyczeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: clamo
sense_list:
o niemowlęciu: płakać | wydawać głośny, nieartykułowany dźwięk, np. z radości, na skutek zadania bólu


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhachitis | rhachitismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crux
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1) | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symbol chrześcijaństwa


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
written_rep: krzyżmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrisma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loxia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/krzyżówka__rzeczownik__1
written_rep: krzyżówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hybrida
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;


lexentry: pol/król__rzeczownik__1
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rex
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie


lexentry: pol/król__rzeczownik__2
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rex
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; | (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regnum
sense_list:
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; | (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regina
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów | żona króla


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myopia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/kręcz__rzeczownik__1
written_rep: kręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iynx
sense_list:
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;


lexentry: pol/krętek_blady__rzeczownik__1
written_rep: krętek blady
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Treponema pallidum
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Treponema pallidum, gatunek bakterii z rodzaju Treponema, wywołujący kiłę, malinicę i bejel; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bakteria z gatunku krętków bladych (1.1)


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
written_rep: ksenofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odium alienigenarum
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
written_rep: ksiądz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liber | codex
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/książę_Kościoła__rzeczownik__1
written_rep: książę Kościoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: princeps in Ecclesia
sense_list:
(kościelny) (książkowy) wysoki hierarcha kościelny, zwykle kardynał, z tytułem nadanym przez papieża


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
written_rep: księgosusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Typhus bovum contagiosus
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducātus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prīncipālitās
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
written_rep: księżyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luna
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lūx
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylophonium
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksylometazolina__rzeczownik__1
written_rep: ksylometazolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylometazolinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;


lexentry: pol/kształcić__czasownik__1
written_rep: kształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: excolere
sense_list:
rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru | stwarzać warunki do rozwoju czyichś zdolności i nabywania przezeń wiedzy i umiejętności


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: qui
sense_list:
…pytajny, służący do tworzenia pytań o numer elementu w danej grupie | …względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego | …pytajny, służący do tworzenia pytań o sprecyzowanie elementu w danej grupie


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: situlus
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubismus
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się o spłaszczenie perspektywy i zgeometryzowanie kształtów;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: kuchenka mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clībanus mīcrocȳmaticus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coquina | culina
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się | komplet mebli kuchennych | sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
written_rep: kufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cista
sense_list:
bagażnik samochodu osobowego lub autobusu | okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
written_rep: kuguar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puma
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frumentum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolba kukurydzy (1.1)


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glans
sense_list:
(sport, sportowy) sprzęt lekkoatletyczny używany w konkurencji pchnięcia kulą | (wojskowość, wojskowy) pocisk z broni palnej


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globus
sense_list:
(geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby; | każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1) | (fizyka, fizyczny) (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie w kształcie zbliżonym do kuli (1.1)


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
written_rep: kult
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kultura__rzeczownik__1
written_rep: kultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultura
sense_list:
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości | umiejętność obcowania z ludźmi


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
written_rep: kumulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulatio
sense_list:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
written_rep: kumys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columbar
sense_list:
obręcz lub obręcze żelazne przytwierdzone łańcuchem lub powrozem do pręgierza, portalu ratusza lub kościoła, czasem przy wejściu do dworu, zamykane na szyję czasem i na ręce skazańcom;


lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martes
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kuna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kuna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martes foina
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes foina Erxleben, euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, uznawany za zwierzę synantropijne


lexentry: pol/kuna_leśna__rzeczownik__1
written_rep: kuna leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Martes martes
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes martes L., euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, zwykle żyjącego w lesie


lexentry: pol/kuna_zachodnia__rzeczownik__1
written_rep: kuna zachodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Martes caurina
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes caurina Merriam, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, żyjący na zachodzie Ameryki Północnej


lexentry: pol/kuoka_krótkoogonowa__rzeczownik__1
written_rep: kuoka krótkoogonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Setonix brachyurus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
written_rep: kuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remedium
sense_list:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kuratela__rzeczownik__1
written_rep: kuratela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tūtēla
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciągłe kontrolowanie, przesadny nadzór | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opieka prawna, nadzór ustanowiony przez sąd


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
written_rep: kurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convulsio
sense_list:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


lexentry: pol/kurdyban__rzeczownik__1
written_rep: kurdyban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cordubensis
sense_list:
skóra garbowana, barwiona i bogato zdobiona we wzory: tłoczonymi, złoconymi, srebrzonymi oraz malowanymi; materiał stosowany dawniej głównie jako obicie mebli lub ścian;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chelidonichthys obscurus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) przybrzeżna ryba atlantycka i sąsiednich mórz, poławiana dla celów konsumpcyjnych;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavis
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malleō
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;


lexentry: pol/kurka__rzeczownik__1
written_rep: kurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulpecula
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
written_rep: kuropatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perdix | Perdix perdix
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kurulny__przymiotnik__1
written_rep: kurulny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: curulis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do kurii, związany z kurią (jako miejscem posiedzeń senatu i sądu w starożytnym Rzymie)


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: custodia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne służące do przechowywania hostii wystawianej w monstrancji;


lexentry: pol/kustosz__rzeczownik__1
written_rep: kustosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: custos
sense_list:
(kościelny) zwierzchnik klasztorów stanowiących kustodię | opiekun zbiorów muzealnych lub bibliotecznych; kierownik działu


lexentry: pol/kusza__rzeczownik__1
written_rep: kusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manuballista
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;


lexentry: pol/kułak__rzeczownik__1
written_rep: kułak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pugnus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;


lexentry: pol/kuśnierz__rzeczownik__1
written_rep: kuśnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelliō
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra


lexentry: pol/kwadrat__rzeczownik__1
written_rep: kwadrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadratum
sense_list:
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny; | (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;


lexentry: pol/kwalifikator__rzeczownik__1
written_rep: kwalifikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pittacium
sense_list:
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum desoxyribonucleicum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_hialuronowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas hialuronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum hyaluronicum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/kwas_masłowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas masłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum butyricum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;


lexentry: pol/kwas_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum lacticum
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas octowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum aceticum
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwas_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum sulfuricum
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;


lexentry: pol/kwas_solny__rzeczownik__1
written_rep: kwas solny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum hydrochloricum
sense_list:
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym


lexentry: pol/kwas_tłuszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas tłuszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum adipatum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;


lexentry: pol/kwas_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidum carbonicum
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;


lexentry: pol/kwasowość__rzeczownik__1
written_rep: kwasowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aciditas
sense_list:
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie


lexentry: pol/kwazar__rzeczownik__1
written_rep: kwazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quasar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;


lexentry: pol/kwestarz__rzeczownik__1
written_rep: kwestarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaestor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru


lexentry: pol/kwestor__rzeczownik__1
written_rep: kwestor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaestor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: urzędnik sprawujący początkowo funkcję sędziego śledczego oraz oskarżyciela publicznego w sprawach karnych, a później administratora skarbu publicznego;


lexentry: pol/kwestura__rzeczownik__1
written_rep: kwestura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaestura
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dział finansowo-księgowy na wyższej uczelni | (historia, historyczny, historycznie) starożytny Rzym urząd kwestora


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
written_rep: kwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flos
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania | (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna | (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa | (przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności


lexentry: pol/kwiecie__rzeczownik__1
written_rep: kwiecie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flōreō
sense_list:
(książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)


lexentry: pol/kwinkunks__rzeczownik__1
written_rep: kwinkunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quincunx
sense_list:
(dawniej, dawny) układ pięciu obiektów w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;


lexentry: pol/kwitnienie__rzeczownik__1
written_rep: kwitnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vernō
sense_list:
(botanika, botaniczny) okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów


lexentry: pol/kwitnąć__czasownik__1
written_rep: kwitnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: florere
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozwijać i wydawać kwiaty | (przenośnie, przenośnia) rozwijać się, prosperować


lexentry: pol/kąkol__rzeczownik__1
written_rep: kąkol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agrostemma | lolium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;


lexentry: pol/kąpiel__rzeczownik__1
written_rep: kąpiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavācrum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś | (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji | woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
written_rep: kłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arista | spica
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/kłąb_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racēmus
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;


lexentry: pol/kłącze__rzeczownik__1
written_rep: kłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhizoma
sense_list:
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego;


lexentry: pol/labarum__rzeczownik__1
written_rep: labarum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labarum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wojskowa, główna chorągiew rzymska, bogato zdobiona, wprowadzona przez cesarza Konstantyna Wielkiego


lexentry: pol/laboratorium__rzeczownik__1
written_rep: laboratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratorium
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;


lexentry: pol/lada__rzeczownik__1
written_rep: lada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contra
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
written_rep: ladacznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meretrix
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/lafirynda__rzeczownik__1
written_rep: lafirynda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meretrix
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/lagana__rzeczownik__1
written_rep: lagana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tracta
sense_list:
rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
written_rep: laguna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stagnum
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/lajkować__czasownik__1
written_rep: lajkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amō
sense_list:
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW


lexentry: pol/lak__rzeczownik__1
written_rep: lak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacca
sense_list:
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;


lexentry: pol/lakaza__rzeczownik__1
written_rep: lakaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laccasa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie


lexentry: pol/lamblia__rzeczownik__1
written_rep: lamblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamblia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
written_rep: lamentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamentatio
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej


lexentry: pol/lamina__rzeczownik__1
written_rep: lamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lāmina
sense_list:
(geologia, geologiczny) maksymalnie kilkumilimetrowej grubości warstewka skały osadowej bądź metamorficznej odróżniająca się od sąsiednich warstewek składem, kolorem bądź innymi cechami


lexentry: pol/lampart_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: lampart plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panthera pardus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera pardus Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku lampartów plamistych (1.1)


lexentry: pol/lampka_oliwna__rzeczownik__1
written_rep: lampka oliwna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucerna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy


lexentry: pol/lanca__rzeczownik__1
written_rep: lanca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lancea
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem


lexentry: pol/langusta__rzeczownik__1
written_rep: langusta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cammarus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;


lexentry: pol/lar__rzeczownik__1
written_rep: lar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dusza zmarłego uważana w starożytnym Rzymie za bóstwo opiekuńcze ogniska domowego, miejsca, kraju;


lexentry: pol/lararium__rzeczownik__1
written_rep: lararium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lararium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) domowe miejsce kultu larów, bóstw opiekuńczych w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/larwa__rzeczownik__1
written_rep: larwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: larva
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;


lexentry: pol/laryngolog__rzeczownik__1
written_rep: laryngolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laryngologus
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła


lexentry: pol/laryngologiczny__przymiotnik__1
written_rep: laryngologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: larynologicus
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa


lexentry: pol/laska__rzeczownik__1
written_rep: laska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
wydłużony przedmiot służący do podpierania się; | (potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) penis


lexentry: pol/lasso__rzeczownik__1
written_rep: lasso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capulum
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;


lexentry: pol/latarnia__rzeczownik__1
written_rep: latarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanterna
sense_list:
(architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze;


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
written_rep: latarnia morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharus
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/latawiec__rzeczownik__1
written_rep: latawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: draco volans papyreus
sense_list:
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;


lexentry: pol/latryna__rzeczownik__1
written_rep: latryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forica
sense_list:
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;


lexentry: pol/latynizm__rzeczownik__1
written_rep: latynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latinismus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;


lexentry: pol/laudanum__rzeczownik__1
written_rep: laudanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laudanum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat w postaci nalewki alkoholowej na opium, używany zwłaszcza dawniej jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, obecnie zaniechany ze względu na działanie uzależniające;


lexentry: pol/laufer__rzeczownik__2
written_rep: laufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alfinus
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;


lexentry: pol/lawenda__rzeczownik__1
written_rep: lawenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavandula
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;


lexentry: pol/laweta__rzeczownik__1
written_rep: laweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grus
sense_list:
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów


lexentry: pol/leader__rzeczownik__1
written_rep: leader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caput
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy


lexentry: pol/leasing__rzeczownik__1
written_rep: leasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locātum
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odpłatne użytkowanie pewnego obiektu, zwłaszcza środka transportu lub maszyny, przez określony czas na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej z właścicielem tego obiektu;


lexentry: pol/ledwie__przysłówek__1
written_rep: ledwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 03
trans_list: dūrē
sense_list:
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą | przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte


lexentry: pol/ledwo__spójnik__1
written_rep: ledwo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: vix
sense_list:
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko


lexentry: pol/legat__rzeczownik__1
written_rep: legat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legatus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu | (kościelny) reprezentant papieża


lexentry: pol/legenda__rzeczownik__1
written_rep: legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabula
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji;


lexentry: pol/legion__rzeczownik__1
written_rep: legion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;


lexentry: pol/legionowy__przymiotnik__1
written_rep: legionowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: legionarius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów


lexentry: pol/legwan_zielony__rzeczownik__1
written_rep: legwan zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iguana iguana
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku legwanów zielonych (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Iguana iguana Linnaeus, gatunek gada z rodziny legwanowatych;


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
written_rep: lekarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicina
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/lekcjonarz__rzeczownik__1
written_rep: lekcjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lectionarium | lectionarius
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
written_rep: leksykon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexicon
sense_list:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/lektura__rzeczownik__1
written_rep: lektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lectio
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) pozycja książkowa przeznaczona czytania i omawiania w toku nauczania danego przedmiotu szkolnego; | czynność czytania | to, co ktoś czyta lub będzie czytał


lexentry: pol/leming__rzeczownik__2
written_rep: leming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pecus
sense_list:
(publikatory) (pogardliwie, pogardliwy) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca liberalny, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom


lexentry: pol/len__rzeczownik__1
written_rep: len
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linum | līnum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion


lexentry: pol/leniwcowate__rzeczownik__1
written_rep: leniwcowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bradypodidae
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bradypodidae, monotypowa rodzina lądowych, nadrzewnych ssaków z rzędu włochaczy;


lexentry: pol/leniwiec__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigritia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);


lexentry: pol/leniwiec_karłowaty__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec karłowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bradypus pygmaeus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bradypus pygmaeus, gatunek ssaka z rodziny leniwcowatych; | (zoologia, zoologiczny) leniwiec z gatunku leniwców karłowatych (1.1)


lexentry: pol/lenno__rzeczownik__1
written_rep: lenno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;


lexentry: pol/lepidło__rzeczownik__1
written_rep: lepidło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remedium agglutinans | remedium glutinans
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek na skórę o lepkiej konsystencji


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
written_rep: lepiej późno niż wcale
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: potius sero quam nunquam
sense_list:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/lepkość__rzeczownik__1
written_rep: lepkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viscositas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corylus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/leszczyna_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Corylus avellana
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corylus avellana L., gatunek wysokiego krzewu z rodziny brzozowatych o popularnych, jadalnych owocach (orzech laskowy);


lexentry: pol/letarg__rzeczownik__1
written_rep: letarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torpedo
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;


lexentry: pol/letargiczny__przymiotnik__1
written_rep: letargiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lethargicus
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny | (medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi


lexentry: pol/leukopenia__rzeczownik__1
written_rep: leukopenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoleucaemia | leucopenia
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: lew afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panthera leo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku lwów afrykańskich (1.1)


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
written_rep: lewarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gryllus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
written_rep: lewatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enema
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: a sinistra parte
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laevus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewitacja__rzeczownik__1
written_rep: lewitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levatio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewitować__czasownik__1
written_rep: lewitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: levationem ago
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unosić się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unosić się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/leń_jeziorowy__rzeczownik__1
written_rep: leń jeziorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sarcocheilichthys lacustris
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sarcocheilichthys lacustris, gatunek azjatyckiej, słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
written_rep: leśnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: res saltuaria
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
written_rep: libacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
written_rep: liberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: līberālismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/liberalny__przymiotnik__1
written_rep: liberalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: largus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący liberalizmu w polityce i gospodarce | nieuznający przymusu, tolerancyjny


lexentry: pol/libero__rzeczownik__1
written_rep: libero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libero
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej: stoper grający najbliżej bramki, kierujący całą obroną | (sport, sportowy) w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
written_rep: licencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/licencja_poetycka__rzeczownik__1
written_rep: licencja poetycka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licentia poetica
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) swoboda poetycka dopuszczająca odstępstwa od norm językowych, reguł formalnych lub wierności w opisie faktów;


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lyceum
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyceum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) szkoła filozoficzna założona przez Arystotelesa; | (historia, historyczny, historycznie) szkoła przygotowująca do studiów uniwersyteckich od czasów humanizmu do XIX w.


lexentry: pol/lichtuga__rzeczownik__1
written_rep: lichtuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ignitabulum
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) barka portowa przeznaczona do rozładowania statku w celu zmniejszenia zanurzenia


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
written_rep: lichwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ūsūra immodica
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/lico__rzeczownik__1
written_rep: lico
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faciēs
sense_list:
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku | (książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auctiō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); | zapis liczby (1.1)


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
written_rep: liczba całkowita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerus integer
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
written_rep: liczba niewymierna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerus irrationalis
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
written_rep: liczba pierwsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numerus primus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
written_rep: liczydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
written_rep: lid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducere
sense_list:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
written_rep: ligatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligatura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;


lexentry: pol/ligustr__rzeczownik__1
written_rep: ligustr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ligustrum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ligustrum L., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lictor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/likwidować__czasownik__1
written_rep: likwidować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: opprimo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (eufemistycznie) zabijać, pozbawiać życia | usuwać, znosić lub rozwiązywać coś


lexentry: pol/lima__rzeczownik__1
written_rep: lima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lumia
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe; | owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lympha
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linguistica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
written_rep: link
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nexus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linoleum__rzeczownik__1
written_rep: linoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linoleum
sense_list:
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
written_rep: lipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
written_rep: lipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipidum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
written_rep: lira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cithăra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Malty; | (jednostka monetarna) waluta Turcji;


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
written_rep: lira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun;


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulpes | vulpecula
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
written_rep: lis polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alopex lagopus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/lisi__przymiotnik__1
written_rep: lisi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vulpīnus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chytry, postępujący nieszczerze | charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epistula | epistola
sense_list:
wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie | (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1)


lexentry: pol/list_gończy__rzeczownik__1
written_rep: list gończy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praemandata
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczne ogłoszenie wzywające do zatrzymania lub wskazania miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa;


lexentry: pol/list_żelazny__rzeczownik__1
written_rep: list żelazny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salvus conductus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;


lexentry: pol/listonosz__rzeczownik__1
written_rep: listonosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabellarius
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
written_rep: liszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eruca
sense_list:
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litania__rzeczownik__1
written_rep: litania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litania
sense_list:
(kościelny) dłuższa formuła modlitewna z powtarzającym się wezwaniem; | (przenośnie, przenośnia) długie, monotonne wyliczanie, wymienianie czegoś


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: littera | litera
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litterae
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/litografia__rzeczownik__1
written_rep: litografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lithographia
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (sztuka) technika graficzna, zaliczana do druku płaskiego lub wklęsłego; | (sztuka) odbitka, praca wykonana techniką litografii (1.1)


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
written_rep: liturgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liturgia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
written_rep: lizus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palpanista
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/liściasty__przymiotnik__1
written_rep: liściasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: foliātus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zobacz) liściowy | (botanika, botaniczny) mający liście, złożony z drzew lub krzewów mających liście


lexentry: pol/liściec__rzeczownik__1
written_rep: liściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Phyllium
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków, stosujących mimetyzm;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folium
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
written_rep: loch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcer
sense_list:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatum
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armārium frīgidārium
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
written_rep: logarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logarithmus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych | prawa i mechanizmy rządzące jakimiś zdarzeniami


lexentry: pol/lokalny__przymiotnik__1
written_rep: lokalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: locālis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku


lexentry: pol/lokata__rzeczownik__1
written_rep: lokata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrabō
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowany w banku kapitał


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
written_rep: lokomotywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machina vectrix
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
written_rep: lokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circumsedeo
sense_list:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
written_rep: lokówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calamister
sense_list:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
written_rep: lont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funis
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/loratadyna__rzeczownik__1
written_rep: loratadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loratadinum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wielopierścieniowy, heterocykliczny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwalergiczny, antagonista receptorów H1;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aëroplaniga
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi | (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
written_rep: lotniskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navis aëroplanigera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: aut | vel | seu
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
written_rep: lubczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligusticum
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: ludobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genocidium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/lukrecja__rzeczownik__1
written_rep: lukrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glycyrrhiza | liquiritia
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory


lexentry: pol/lulek_czarny__rzeczownik__1
written_rep: lulek czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alterculum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/lumbago__rzeczownik__1
written_rep: lumbago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lumbago
sense_list:
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telescopium
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speculum
sense_list:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/lustrum__rzeczownik__1
written_rep: lustrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lustrum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie uroczysty obrzęd oczyszczenia i ofiarowania, przeprowadzany raz na pięć lat;


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
written_rep: lut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plumbō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
written_rep: lutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plumbō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/lęk__rzeczownik__1
written_rep: lęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) strach pojawiający się bez przyczyny; | uczucie niepokoju, obawy przed czymś, co może być groźne


lexentry: pol/macedoński__przymiotnik__1
written_rep: macedoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Macedonicus
sense_list:
odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu | odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków


lexentry: pol/macedoński__rzeczownik__1
written_rep: macedoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Macedonicus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii; | (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;


lexentry: pol/macerować__czasownik__1
written_rep: macerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mācerō
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
written_rep: maczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clāva
sense_list:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equulus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/maestro__rzeczownik__1
written_rep: maestro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: professor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
written_rep: mafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mafia
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce


lexentry: pol/mag__rzeczownik__1
written_rep: mag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maga
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
written_rep: magia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magia
sense_list:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
written_rep: magistrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laophŏrium
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
written_rep: magistrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: magistratus
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnetophonum
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
written_rep: magnetowid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnetoscopium
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: magnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: magneticus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: magnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnētismus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych; | (przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca


lexentry: pol/magnituda__rzeczownik__1
written_rep: magnituda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnitūdō
sense_list:
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;


lexentry: pol/magnoliowate__rzeczownik__1
written_rep: magnoliowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magnoliaceae
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Magnoliaceae Juss., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;


lexentry: pol/majeranek__rzeczownik__1
written_rep: majeranek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amaracus
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)


lexentry: pol/makak_berberyjski__rzeczownik__1
written_rep: makak berberyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Macaca sylvanus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collȳra
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makia__rzeczownik__1
written_rep: makia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contaminatio
sense_list:
(botanika, botaniczny) wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deceptio
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offucia
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makolec__rzeczownik__1
written_rep: makolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sebastes mentella
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sebastes mentella Travin, gatunek atlantyckiej ryby z rodziny skorpenowatych


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
written_rep: makrela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacerta | lacertus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
written_rep: malachit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molochītis
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malakologia__rzeczownik__1
written_rep: malakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malacologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__1
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pictor
sense_list:
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza | związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pictura
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pictor
sense_list:
(sztuka) artysta, który maluje obrazy | (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/malinowy__przymiotnik__1
written_rep: malinowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rubus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin | dotyczący malin (krzewów i owoców) | mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony


lexentry: pol/malowanie__rzeczownik__1
written_rep: malowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentum
sense_list:
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem


lexentry: pol/mamałyga__rzeczownik__1
written_rep: mamałyga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puls
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
written_rep: mandat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandātum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;


lexentry: pol/mandragora__rzeczownik__1
written_rep: mandragora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mandragora
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mandragora L., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
written_rep: manewr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēcursiō
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręczne posunięcie | (wojskowość, wojskowy) zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej; | zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania


lexentry: pol/manicheizm__rzeczownik__1
written_rep: manicheizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manichaeismus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;


lexentry: pol/manifestacja__rzeczownik__1
written_rep: manifestacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demonstrationis
sense_list:
czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności | ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
written_rep: manipulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipulus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków | celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje


lexentry: pol/mantykora__rzeczownik__1
written_rep: mantykora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantichōra
sense_list:
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
written_rep: manufaktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: officīna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: manul stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Otocolobus manul
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/mapować__czasownik__1
written_rep: mapować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: charta
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
written_rep: marcepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mārcī pānis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;


lexentry: pol/marchew__rzeczownik__1
written_rep: marchew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carota
sense_list:
(botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
written_rep: marchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/marka__rzeczownik__1
written_rep: marka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marchia
sense_list:
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) waluta, dawniej używana w Niemczech; | (jednostka monetarna) jedna z walut, używana obecnie m.in. w Bośni i Hercegowinie;


lexentry: pol/markietan__rzeczownik__1
written_rep: markietan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lixa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vēlārium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
written_rep: marksizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placita marxiana
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melimēlum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmor | marmur
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
written_rep: marnotrawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumptor
sense_list:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/maronita__rzeczownik__1
written_rep: maronita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maronitus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
written_rep: mars
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: summus
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/marsz__rzeczownik__1
written_rep: marsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duco
sense_list:
przemieszczanie się, pochód wojsk; | rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: marynarka wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classiarus
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: somnium
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego | ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu | fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś


lexentry: pol/marża__rzeczownik__1
written_rep: marża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margō
sense_list:
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frictio
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
written_rep: maseczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masca
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
written_rep: maska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona
sense_list:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
written_rep: maskonur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fratercula
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula Brisson, rodzaj ptaka z rodziny alk; | (ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskować__czasownik__1
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: masca
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) ukrywać prawdziwe stany wewnętrzne (zamiary, uczucia, itp.) | (technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masochismus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/master__rzeczownik__2
written_rep: master
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: dominulus
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
written_rep: mastif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canis Anglicus
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
written_rep: masturbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: glubo
sense_list:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
written_rep: maszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malus
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/masło__rzeczownik__1
written_rep: masło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butyrum
sense_list:
(spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
written_rep: mat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: latrunculusque matum
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
written_rep: mata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storea
sense_list:
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych | plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mathematica | mathematice
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culcita
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; | (dawniej, dawny) tkanina, materiał


lexentry: pol/matka__rzeczownik__1
written_rep: matka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mater
sense_list:
rodzic płci żeńskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru | (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo


lexentry: pol/matrona__rzeczownik__1
written_rep: matrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matrona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mausoleum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/małoletniość__rzeczownik__1
written_rep: małoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoritas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości


lexentry: pol/małostkowy__przymiotnik__1
written_rep: małostkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minutus
sense_list:
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simia | simius
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matrimonium | coniugium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/maślak_sitarz__rzeczownik__1
written_rep: maślak sitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Suillus bovinus
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unguentum
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
written_rep: mdłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nausea
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/meander__rzeczownik__1
written_rep: meander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maeander
sense_list:
(architektura, architektoniczny) element dekoracyjny przypominający meandrującą rzekę; | (geografia, geograficzny) zakole rzeki przypominające literę U;


lexentry: pol/mecenas__rzeczownik__1
written_rep: mecenas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advocatus
sense_list:
(potocznie, potoczny) adwokat, radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy (tytuł umieszczany przed nazwiskiem);


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muscus
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechanicus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów;


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mēchanicus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | sposób działania mechanizmu


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machinatio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: certamen
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meschita
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medalis
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medallionis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki | (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicina
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/megaduks__rzeczownik__1
written_rep: megaduks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megadux
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
written_rep: megafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megaphonium
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych | (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/megalania__rzeczownik__1
written_rep: megalania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Megalania prisca | Varanus priscus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Varanus priscus Owen, wymarły gatunek warana żyjącego w plejstocenie na terenie Australii;


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
written_rep: mejoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meiosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
written_rep: mekka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mecca
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/melancholik__rzeczownik__1
written_rep: melancholik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maestus
sense_list:
człowiek cierpiący na melancholię | człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
written_rep: melatonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melatoninum
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melodia | canor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pepo
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1) | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mīmēma
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) internetowe: chwytliwa porcja informacji lub idea, powielana w internecie, mająca wywołać u odbiorcy, lub w jakimś środowisku odbiorców, określone uczucia; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
written_rep: menażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vīvārium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; | (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt


lexentry: pol/mendoweszka__rzeczownik__1
written_rep: mendoweszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cancer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (medycyna, medyczny) Pthirus pubis, wesz łonowa, menda;


lexentry: pol/mendykant__rzeczownik__1
written_rep: mendykant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mendīcus
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
written_rep: menstruacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menses
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/meryterium__rzeczownik__1
written_rep: meryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moeritherium
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) najprymitywniejszy i najstarszy przedstawiciel rzędu trąbowców, znany z egipskich osadów górnego eocenu (Moeritherium, sp., rodzaj zwierząt)


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meritocratia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
written_rep: metabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolismus
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; | (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metaphora
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metallum
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methanum
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorologia
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
written_rep: metonimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metonymia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metronidazol__rzeczownik__1
written_rep: metronidazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metronidasolum | metronidazolum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;


lexentry: pol/metropolita__rzeczownik__1
written_rep: metropolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metropolita
sense_list:
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;


lexentry: pol/metropolitalny__przymiotnik__1
written_rep: metropolitalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metropolitanus
sense_list:
związany z metropolią, odnoszący się do metropolii | związany z metropolitą, odnoszący się do metropolity


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: larus | gavia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_siodłata__rzeczownik__1
written_rep: mewa siodłata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: larus marinus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nebula | caligo
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/miano__rzeczownik__1
written_rep: miano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titulus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) całkowita ilość cząstek (funkcjonalnych i defektywnych) na jednostkę objętości zawiesiny (np. bakterii lub bakteriofagów)


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nominativus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urbs
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1) | (potocznie, potoczny) centrum, główne miejsce miasta (1.1)


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urbs | civitas | oppidum
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atheromatosis | atherosclerosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micella
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: follis
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miechownik__rzeczownik__1
written_rep: miechownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saccarius
sense_list:
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) wytwórca miechów | (dawniej, dawny) tragarz noszący wory


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladius lūcidus
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gladius
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladiolus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelvis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miedziopierś_metaliczna__rzeczownik__1
written_rep: miedziopierś metaliczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Somatochlora metallica
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) ważka z gatunku miedziopierś metaliczna (1.1) | (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Somatochlora metallica Vander Linden, gatunek ważki z rodziny szklarkowatych występujący w północnej Eurazji;


lexentry: pol/miejsce__rzeczownik__1
written_rep: miejsce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locus
sense_list:
obszar lub punkt w przestrzeni | (sport, sportowy) ranga, pozycja | miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś | wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: metior
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: metiri
sense_list:
(krawiectwo) zakładać na siebie ubranie lub obuwie, sprawdzając czy pasuje | (wojskowość, wojskowy)celować do kogoś lub czegoś; brać kogoś / coś na cel


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: misticius
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszanina__rzeczownik__1
written_rep: mieszanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixtūra
sense_list:
dwie lub więcej substancji, zmieszanych ze sobą | połączenie różnorodnych rzeczy, osób, pojęć, właściwości (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oppidanus
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amygdala | amygdalum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;


lexentry: pol/migdałecznik_arjuna__rzeczownik__1
written_rep: migdałecznik arjuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Terminalia arjuna
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych, występujący w Indiach, w Mjanmie i na Sri Lance;


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amygdalus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prunus dulcis
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Prunus dulcis, gatunek krzewu lub niedużego drzewa z rodziny różowatych, o owocach z jadalnym nasieniem;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemicrania
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microphonum
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikroregion__rzeczownik__1
written_rep: mikroregion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microrregionis
sense_list:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microscopium
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop elektronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microscopium electronicum
sense_list:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/miks__rzeczownik__1
written_rep: miks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misceō
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania | (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
written_rep: mikser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: promiscuus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/miliardowy__przymiotnik__1
written_rep: miliardowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: deciens miliens centena milia
sense_list:
o wartości jednego lub kilku miliardów jednostek monetarnych | zawierający miliard lub kilka miliardów elementów


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
written_rep: militaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mīlitia
sense_list:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
written_rep: militaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: militarismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo to
min_sense_num: 01
trans_list: adhuc
sense_list:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo że
min_sense_num: 01
trans_list: quamquam
sense_list:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
written_rep: mina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mina
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minaretum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
written_rep: minerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minerale
sense_list:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/minimalny__przymiotnik__1
written_rep: minimalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minimus
sense_list:
(książkowy) bardzo mały, ograniczony lub zbliżony do minimum | najniższy z możliwych lub dopuszczalnych


lexentry: pol/minóg__rzeczownik__1
written_rep: minóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lampetra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywna, podobna do węgorza ryba o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scopa
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
written_rep: mirra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: murra | myrrha | myrra
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
written_rep: misa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catinus
sense_list:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/miscellanea__rzeczownik__1
written_rep: miscellanea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silva rerum
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbiór różnych tekstów, utworów, książek różnych autorów


lexentry: pol/mischling__rzeczownik__1
written_rep: mischling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misticius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
written_rep: misjonarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: missiōnārius
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
written_rep: misjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missionarius
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
written_rep: misterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aenigma
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny dramat religijny często odgrywany w kościołach


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
written_rep: misterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mysterium
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej


lexentry: pol/mistrz__rzeczownik__1
written_rep: mistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magister
sense_list:
osoba najlepsza w czymś | (historia, historyczny, historycznie) przełożony w niektórych zakonach rycerskich | (rzemiosło, rzemieślniczy) najwyższy stopień kształcenia zawodowego;


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
written_rep: mistycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mystica
sense_list:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: mistyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: captiō
sense_list:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
written_rep: mit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythus | mythos
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna;


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythologia
sense_list:
nauka zajmująca się mitami | funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań;


lexentry: pol/mitoza__rzeczownik__1
written_rep: mitoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
written_rep: mitra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mitralny__przymiotnik__1
written_rep: mitralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mitralis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący zastawki położonej pomiędzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mel
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
written_rep: miód pitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/miąższość__rzeczownik__1
written_rep: miąższość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crassitūdō
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni


lexentry: pol/mięczak_zakaźny__rzeczownik__1
written_rep: mięczak zakaźny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molluscum contagiosum
sense_list:
(medycyna, medyczny) skórna choroba wirusowa z charakterystycznymi, grudkowatymi wykwitami barwy woskowobiałej;


lexentry: pol/międzymurze__rzeczownik__1
written_rep: międzymurze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pomerium | pomoerium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) teren między murami zewnętrznymi a wewnętrznymi w średniowiecznych miastach


lexentry: pol/międzyrostek__rzeczownik__1
written_rep: międzyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjectio
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;


lexentry: pol/mięsień_trójgłowy_ramienia__rzeczownik__1
written_rep: mięsień trójgłowy ramienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musculus triceps brachii
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień tylnej grupy mięśni ramienia, znajdujący się pomiędzy łopatką i kością ramienną a kością łokciową;


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
written_rep: mięso mielone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minūtal
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miłować__czasownik__1
written_rep: miłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amo
sense_list:
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością | (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amor
sense_list:
kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego | przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amor | caritas
sense_list:
uczucie, którym się darzy kochaną osobę; | osoba, którą się kocha | silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym


lexentry: pol/miłość_własna__rzeczownik__1
written_rep: miłość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amor prōprius
sense_list:
(potocznie, potoczny) uwielbienie do samego siebie (w negatywnym znaczeniu) | poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)


lexentry: pol/mlecz__rzeczownik__1
written_rep: mlecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dens leonis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sonchus L., liczący około 60 gatunków rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mleczy (1.1)


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lac
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monachus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
written_rep: mniejszość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoritas
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp. | mniejsza część jakiejś całości


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: mniszek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphaca
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/mniszka__rzeczownik__1
written_rep: mniszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monacha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: zakonnica z zakonu monastycznego, mniszego


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
written_rep: mobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mōbilitās
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: firmus
sense_list:
mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny | mający dużą moc | mający dużą siłę fizyczną lub psychiczną | mający w sobie duże stężenie substancji czynnej | odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia | skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom | wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fortis
sense_list:
dobrze radzący sobie z czymś dzięki odpowiedniej wiedzy lub umiejętnościom | (fonetyka, fonetyczny) o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu


lexentry: pol/mocznica__rzeczownik__1
written_rep: mocznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uraemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
written_rep: modliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantis
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
written_rep: modlitewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primerum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precatio | preces
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oro
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modraszek_arion__rzeczownik__1
written_rep: modraszek arion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maculinea arion
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Maculinea arion, gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych;


lexentry: pol/modroborowik_ponury__rzeczownik__1
written_rep: modroborowik ponury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Suillellus luridus
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Suillellus luridus (Schaeff.) Murrill, gatunek grzybów jadalnych z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
written_rep: modrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Larix | larix
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molecula
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
written_rep: monarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarchia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monastycyzm__rzeczownik__1
written_rep: monastycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monachismus | vita monachica | vita monastica
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
written_rep: monastyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monasterium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nummus | moneta
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/monetka_bukowa__rzeczownik__1
written_rep: monetka bukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mucidula mucida
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Mucidula mucida (Schrad.) Pat., gatunek grzybów niejadalnych z rodziny obrzękowcowatych;


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
written_rep: monitor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monitor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera | (marynarka) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
written_rep: monodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monodia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem


lexentry: pol/monofizytyzm__rzeczownik__1
written_rep: monofizytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monophysitismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
written_rep: monopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monopolium
sense_list:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
written_rep: monstrancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostensorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
written_rep: monsun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventus monsonius | hippalus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
written_rep: monument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monumentum
sense_list:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/morale__rzeczownik__1
written_rep: morale
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animus
sense_list:
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki


lexentry: pol/moralny__przymiotnik__1
written_rep: moralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: probus
sense_list:
dotyczący moralności, opisujący moralność | postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
written_rep: morfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morphinum
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologiczny__przymiotnik__1
written_rep: morfologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: morphologicus
sense_list:
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii


lexentry: pol/morga__rzeczownik__1
written_rep: morga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortuarium
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania


lexentry: pol/mormi_borneański__rzeczownik__1
written_rep: mormi borneański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Catopuma badia
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma badia Gray, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący na wyspie Borneo;


lexentry: pol/morszczyn_pęcherzykowaty__rzeczownik__1
written_rep: morszczyn pęcherzykowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fucus vesiculosus
sense_list:
(botanika, botaniczny) glon z gatunku morszczyn pęcherzykowaty (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Fucus vesiculosus L., gatunek glonu należący do brunatnic;


lexentry: pol/mortadela__rzeczownik__1
written_rep: mortadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tucetum
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: morze Marmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Propontis
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mare | pontus | pelagus | fretum | altum | fretus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk__rzeczownik__1
written_rep: morzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pappus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus | (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
written_rep: moskit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinips
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/moszcz__rzeczownik__1
written_rep: moszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mustum
sense_list:
(spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu | (spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
written_rep: moszna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scrotum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autobirota
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
written_rep: motyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarculum | sarculus
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papilio | pāpiliō
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motyle__rzeczownik__1
written_rep: motyle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepidoptera
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepidoptera, rząd owadów należących do stawonogów;


lexentry: pol/motylek__rzeczownik__1
written_rep: motylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papiliunculus
sense_list:
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl


lexentry: pol/motylica_wątrobowa__rzeczownik__1
written_rep: motylica wątrobowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fasciola hepatica
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Fasciola hepatica L., gatunek pasożytniczego płazińca, bytującego ostatecznie w drogach żółciowych roślinożerców;


lexentry: pol/mowa__rzeczownik__1
written_rep: mowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lingua
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, sens gestów, znaków, sygnałów | język, zbiór słów i reguł gramatycznych


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
written_rep: mowa nienawiści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermo odiosus
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;


lexentry: pol/mowa_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratio recta
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;


lexentry: pol/mowa_zależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oratio obliqua
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
written_rep: mozaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musivum
sense_list:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pila
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/może__partykuła__1
written_rep: może
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: fortasse
sense_list:
…nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia | …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caligo
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umbra
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów | (przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formicarium
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrozić__czasownik__1
written_rep: mrozić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: congelo
sense_list:
odbierać odwagę; zabierać pewność siebie | powodować zamrażanie; mocno ochładzać | przenikać mrozem, chłodem


lexentry: pol/mrówka_rudnica__rzeczownik__1
written_rep: mrówka rudnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Formica rufa
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Formica rufa L., gatunek leśnego owada z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
written_rep: mrówkolew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formīca-leō
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;


lexentry: pol/mszał__rzeczownik__1
written_rep: mszał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;


lexentry: pol/mucha_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mucha domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musca domestica
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
written_rep: muchomor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amanita
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
written_rep: muflon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mūsimō
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/muflon_kanadyjski__rzeczownik__1
written_rep: muflon kanadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ovis canadensis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis canadensis George Shaw, gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muggle
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
written_rep: mundur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ornatus
sense_list:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/munsztuk__rzeczownik__1
written_rep: munsztuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curcuma
sense_list:
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;


lexentry: pol/mur_oporowy__rzeczownik__1
written_rep: mur oporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abamūrus
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
written_rep: murawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virectum
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/murena__rzeczownik__1
written_rep: murena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muraena
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
written_rep: musical
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canōrus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
written_rep: musicalowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: canōrus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszka__rzeczownik__1
written_rep: muszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musca
sense_list:
(krawiectwo) rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata; | (zdrobniale) mucha; mała mucha


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquetum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
written_rep: musztra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terebra
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
written_rep: muza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Musa
sense_list:
(książkowy) kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty | (mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: museum
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
written_rep: muzykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musicologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mykoplazma__rzeczownik__1
written_rep: mykoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mycoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mus | mus computatralis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/mysz_morska__rzeczownik__1
written_rep: mysz morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aphrodita aculeata
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buteo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venātio
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/mój_drogi__rzeczownik__1
written_rep: mój drogi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mellītus
sense_list:
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
written_rep: mól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blatta
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/móżdżek__rzeczownik__1
written_rep: móżdżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerebellum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
written_rep: mądry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sapiens
sense_list:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie | przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony


lexentry: pol/męczennica_olbrzymia__rzeczownik__1
written_rep: męczennica olbrzymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Passiflora quadrangularis
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Passiflora quadrangularis DC., gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych, występujący w Ameryce podzwrotnikowej; | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) roślina z gatunku męczennica olbrzymia (1.1)


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martyr
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/mętny__przymiotnik__1
written_rep: mętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ambiguus
sense_list:
bez dokładnego określenia czy przybliżenia | dający poczucie niepewności | w chaosie, trudny do zrozumienia


lexentry: pol/młodszy__przymiotnik__1
written_rep: młodszy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iūnior
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niższego stopnia | mniejszy wiekiem | niższy w hierarchii


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malleus
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młoteczek__rzeczownik__1
written_rep: młoteczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malleus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element mechanizmu fortepianu i pianina, który uderza w strunę


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malleus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydraletes
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluvia tenuis
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: in | super
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_wskroś__przysłówek__1
written_rep: na wskroś
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: per
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) do głębi, całkowicie, zupełnie | (książkowy) na wylot, na przestrzał, przez


lexentry: pol/na_zewnątrz__przysłówek__1
written_rep: na zewnątrz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: forās
sense_list:
poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem) | w kierunku do obszaru poza daną ograniczoną przestrzenią (zwykle budynkiem)


lexentry: pol/nabożeństwo__rzeczownik__1
written_rep: nabożeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultus
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acquīsītiō
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabyć__czasownik__1
written_rep: nabyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acquirō
sense_list:
(książkowy) zdobyć jakąś umiejętność, osiągnąć coś, dojść do czegoś | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (książkowy) wejść w posiadanie czegoś


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucullus
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epithelium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episiotomia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalismus
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: prīmās
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adiantum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: principalis
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: nadwrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sensibilisatio
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperopia
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nadzieja__rzeczownik__1
written_rep: nadzieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spes
sense_list:
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy | osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia


lexentry: pol/naga_prawda__rzeczownik__1
written_rep: naga prawda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuda veritas
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) prawda, fakt zawierający najistotniejszą treść; fakt pozbawiony ozdobników, uzupełnień, zbędnych dodatków


lexentry: pol/nagietek__rzeczownik__1
written_rep: nagietek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caltha | calta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Calendula, rodzaj roślin z rodziny astrowatych liczący około 20 gatunków; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju nagietek (1.1)


lexentry: pol/nagrobek__rzeczownik__1
written_rep: nagrobek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapis | lapillus
sense_list:
trwałe oznaczenie miejsca pochówku ciała lub prochów osób, rzadziej zwierząt, w postaci kompozycji architektonicznej;


lexentry: pol/najem__rzeczownik__1
written_rep: najem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conductio
sense_list:
oddanie komuś albo przyjęcie od kogoś określonej własności za umówioną zapłatę do czasowego użytkowania


lexentry: pol/najemnik__rzeczownik__1
written_rep: najemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conductus
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) pracownik, pracujący zwykle dorywczo dla różnych pracodawców, pracownik najemny


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intendo | obverto
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/nakładać__czasownik__1
written_rep: nakładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: impōnō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustanowić dla kogoś lub czegoś określony obowiązek albo karę


lexentry: pol/nalewka__rzeczownik__1
written_rep: nalewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinctura
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślinny wyciąg alkoholowy stanowiący lekarstwo


lexentry: pol/naleśnik__rzeczownik__1
written_rep: naleśnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crispa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienki placek z rzadkiego ciasta, z mąki, mleka i jaj, smażony na patelni, podawany zwykle z nadzieniem, zwinięty w rulonik lub złożony w rożek;


lexentry: pol/nalot__rzeczownik__1
written_rep: nalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excursus
sense_list:
(potocznie, potoczny) niespodziewana akcja policji lub służb specjalnych polegająca na wkroczeniu do domu lub lokalu w celu przeprowadzenia kontroli, rewizji, aresztowania przestępców itp.


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
written_rep: namiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabernaculum | tentorium
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/namiętność__rzeczownik__1
written_rep: namiętność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perturbatio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (poetycki, poetycko) bardzo silne zainteresowanie daną dziedziną, problematyką | stan uczuciowy występujący z wielką siłą, w szczególności w odniesieniu do miłości fizycznej


lexentry: pol/napadacz__rzeczownik__1
written_rep: napadacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pinthaeus
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pinthaeus, monotypowy rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych


lexentry: pol/napar__rzeczownik__1
written_rep: napar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infusio
sense_list:
spożywczy, leczniczy lub kosmetyczny płyn otrzymywany po zalaniu ziela (niekiedy owoców, kwiatów) gorącą wodą;


lexentry: pol/napięcie__rzeczownik__1
written_rep: napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intentiō
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) różnica potencjałów pola elektrycznego; (potocznie, potoczny) potencjał takiego pola względem Ziemi lub innego znanego punktu odniesienia | (fizyka, fizyczny) naprężenie | stan psychiczny, podczas którego ktoś jest zaniepokojony, odczuwa obawę przed nadchodzącą sytuacją


lexentry: pol/naproksen__rzeczownik__1
written_rep: naproksen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naproxenum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodna kwasu propionowego;


lexentry: pol/napór__rzeczownik__1
written_rep: napór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nīsus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła nacisku jaką ciecz wywiera na powierzchnię; | (przenośnie, przenośnia) silne oddziaływanie | silna presja fizyczna na coś lub kogoś


lexentry: pol/napęd__rzeczownik__1
written_rep: napęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impellō
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do nadawania ruchu jakiemuś mechanizmowi | coś, co pobudza kogoś lub coś do działania


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
written_rep: narcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Narcissismus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nardum | nardus
sense_list:
(botanika, botaniczny) nazwa roślin z rodzaju kozłek, głównie kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis), nardu celtyckiego (Valeriana celtica), a także nardu indyjskiego (Nardostachys Jatamansi), znanych od starożytności, stosowanych do produkcji pachnideł oraz jako składnik mieszanek leczniczych


lexentry: pol/nard__rzeczownik__1
written_rep: nard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nardum | nardus | oleum nardinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) olejek eteryczny uzyskiwany z nardu (1.2) używany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym


lexentry: pol/narkolepsja__rzeczownik__1
written_rep: narkolepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narcolepsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nadmiernej senności w ciągu dnia i napadach krótkiego oraz niekontrolowanego snu;


lexentry: pol/narodowość__rzeczownik__1
written_rep: narodowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natio
sense_list:
przynależność do określonego narodu (np. polskiego, niemieckiego, rosyjskiego), poczucie przynależności do narodu;


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
written_rep: narodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nationalis
sense_list:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narta__rzeczownik__1
written_rep: narta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narta
sense_list:
(sport, sportowy) długa listwa wygięta z przodu do góry, ze specjalnym wiązaniem służącym do przymocowania do buta (zwykle też specjalnego), przeznaczona do jeżdżenia po śniegu;


lexentry: pol/narybek__rzeczownik__1
written_rep: narybek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frīgō
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) młode ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu;


lexentry: pol/narzecze__rzeczownik__1
written_rep: narzecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialectos
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa terytorialna, odmienna od języka standardowego; | (językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka;


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
written_rep: narzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumentum | ferramentum
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania;


lexentry: pol/nasienie__rzeczownik__1
written_rep: nasienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sperma
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt;


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
written_rep: nasiono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semen
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/nastawa_ołtarzowa__rzeczownik__1
written_rep: nastawa ołtarzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retrotabulum | retabulum
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tylna dekoracja ołtarza kościelnego ustawiana na mensie;


lexentry: pol/nastawnik__rzeczownik__1
written_rep: nastawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moderātor
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) przyrząd sterowniczy, używany w tramwajach, lokomotywach, dźwigach elektrycznych itp., służący do przełączania w określonej kolejności obrotów zasilania maszyn i urządzeń elektrycznych przy sterowaniu ich pracą


lexentry: pol/naszywka__rzeczownik__1
written_rep: naszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maca
sense_list:
naszyty na odzież (w szczególności na mundur) niewielki kawałek tkaniny z napisem lub znakiem, jako emblemat wyróżniający


lexentry: pol/natywny__przymiotnik__1
written_rep: natywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indigena
sense_list:
(informatyka, informatyczny) właściwy danemu środowisku informatycznemu, programowi, językowi programowania itd. | rodzimy | taki, jak w warunkach naturalnych


lexentry: pol/nauka__rzeczownik__1
written_rep: nauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scientia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;


lexentry: pol/nawa__rzeczownik__1
written_rep: nawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nāvis
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główna, wydzielona dla wiernych część kościoła pomiędzy kruchtą, przy wejściu, a prezbiterium;


lexentry: pol/nawalić__czasownik__1
written_rep: nawalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desum
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawieść w czymś, nie zdołać zrobić czegoś z własnej winy | (potocznie, potoczny) zepsuć się


lexentry: pol/nawet__partykuła__1
written_rep: nawet
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: etiam
sense_list:
…wyrażająca zdziwienie mówiącego wywołane jakąś nietypową lub nieoczekiwaną sytuacją | …wyrażająca obojętność mówiącego wobec czyjegoś wyboru


lexentry: pol/nawias__rzeczownik__1
written_rep: nawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unca
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) parzysty znak graficzny w postaci łuków lub klamer zwróconych w przeciwne strony, który grupuje lub wyodrębnia tekst lub symbole i pełni pewną umowną rolę – piśmienniczą, matematyczną, programistyczną, w zapisie chemicznym itp.; | (termin typograficzny) każdy z dwóch łuków będących elementem nawiasu (1.1)


lexentry: pol/nawigacja__rzeczownik__1
written_rep: nawigacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navigatio
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) (lotnictwo, lotniczy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) prowadzenie statku, samolotu lub pojazdu kosmicznego


lexentry: pol/nawyk__rzeczownik__1
written_rep: nawyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habitus
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nabyta skłonność do mechanicznego wykonywania jakiejś czynności, wynikająca z częstego jej wykonywania, także: sama ta czynność;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
written_rep: nawóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fimus
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby; | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby


lexentry: pol/nazarejczyk__rzeczownik__1
written_rep: nazarejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nazarēnus
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (dawniej, dawny) Jezus Chrystus | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek sekty judeochrześcijańskiej;


lexentry: pol/naziemny__przymiotnik__1
written_rep: naziemny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: terrestris
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prowadzący tryb życia na powierzchni ziemi, a nie na drzewach czy innych poziomach


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
written_rep: nazizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazismus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/nałóg__rzeczownik__1
written_rep: nałóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dedecus
sense_list:
(medycyna, medyczny) chroniczna potrzeba dostarczania szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem;


lexentry: pol/naśladowanie__rzeczownik__1
written_rep: naśladowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitatio
sense_list:
wzorowanie się w postępowaniu, działaniu na zachowaniu innych, postępowanie w sposób podobny jak robią coś inni


lexentry: pol/neandertalczyk__rzeczownik__1
written_rep: neandertalczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Homo neanderthalensis | Homo sapiens neanderthalensis
sense_list:
(paleoantropologia, paleoantropologiczny) Homo neanderthalensis, wymarły gatunek z rodzaju człowiek (Homo) lub podgatunek człowieka rozumnego;


lexentry: pol/negatyw__rzeczownik__1
written_rep: negatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infitialis
sense_list:
(fotografia) (potocznie, potoczny) klisza negatywowa | (fotografia) obraz na kliszy fotograficznej lub taśmie filmowej mający odwrócone barwy;


lexentry: pol/negatywny__przymiotnik__1
written_rep: negatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: infitialis
sense_list:
niekorzystny dla kogoś, zły, niewłaściwy | stwierdzający nieistnienie lub brak czegoś (w badaniu, eksperymencie, doświadczeniu) | wyrażający krytykę, dezaprobatę lub sprzeciw; przeczący


lexentry: pol/nekrolog__rzeczownik__1
written_rep: nekrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obituārius
sense_list:
afisz z zawiadomieniem o czyjejś śmierci i terminie pogrzebu | notatka prasowa lub artykuł poświęcony zmarłej osobie;


lexentry: pol/nekromancja__rzeczownik__1
written_rep: nekromancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necromantia | necromantea
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie polegające na wywoływaniu duchów zmarłych w celu uzyskania od nich wiedzy o przyszłości;


lexentry: pol/nektarnik_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: nektarnik szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chalcomitra senegalensis
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chalcomitra senegalensis, gatunek niewielkiego ptaka afrykańskiego z rodziny nektarników


lexentry: pol/neowagina__rzeczownik__1
written_rep: neowagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neovāgīna
sense_list:
(medycyna, medyczny) wagina uformowana w procesie korekty płci, w przypadku niewykształcenia się pochwy w wyniku zaburzeń rozwoju seksualnego albo podczas rekonstrukcji defektów (po operacji nowotworu, urazie)


lexentry: pol/nerw__rzeczownik__1
written_rep: nerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nervus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) splot włókien okrytych wspólną otoczką, którego zadaniem jest przewodzenie bodźców czuciowych i ruchowych;


lexentry: pol/nestorianizm__rzeczownik__1
written_rep: nestorianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nestoriānismus
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrześcijańska doktryna chrystologiczna, która uznaje w Chrystusie dwie osoby, boską i ludzką, oraz neguje kult Marii jako Matki Boskiej;


lexentry: pol/neurastenia__rzeczownik__1
written_rep: neurastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurasthenia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nerwica polegająca na pobudliwości, drażliwości i szybkim wyczerpywaniem się układu nerwowego;


lexentry: pol/neurobiologia__rzeczownik__1
written_rep: neurobiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuroscientia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) termin na określenie różnych dziedzin nauki, których przedmiotem badań jest układ nerwowy;


lexentry: pol/neuroleptyk__rzeczownik__1
written_rep: neuroleptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuroleptica
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek psychotropowy, który stosuje się w leczeniu psychoz i nerwic


lexentry: pol/neuron__rzeczownik__1
written_rep: neuron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neuron
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji;


lexentry: pol/neuroróżnorodność__rzeczownik__1
written_rep: neuroróżnorodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neurodiversitas
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) termin oznaczający uznawanie i szanowanie wyjątkowych sposobów funkcjonowania mózgu poszczególnych osób, obejmując szereg różnic neurologicznych, w tym ADHD, spektrum autyzmu, dysleksję, synestezję i inne;


lexentry: pol/neutralność__rzeczownik__1
written_rep: neutralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutralitas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sytuacja państwa, które nie bierze udziału w wojnie toczącej się między innymi państwami


lexentry: pol/neutrino__rzeczownik__1
written_rep: neutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neutrino
sense_list:
(fizyka, fizyczny) trwała cząstka elementarna, należąca do leptonów, mająca zerowy ładunek elektryczny i masę bliską zeru;


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: nihil | nihilum | nil
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/nicergolina__rzeczownik__1
written_rep: nicergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nicergolinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, półsyntetyczna pochodna alkaloidów sporyszu


lexentry: pol/nie_ma__czasownik__1
written_rep: nie ma
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: non
sense_list:
forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie istnieje | forma pomocnicza używana w czasie teraźniejszym do wyrażenia, że ktoś lub coś nie znajduje się w danym miejscu


lexentry: pol/nie_ma_tego_złego,_co_by_na_dobre_nie_wyszło__przysłowie__1
written_rep: nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: malum nullum est sine aliquo bono
sense_list:
każda niepomyślna sytuacja może mieć pozytywny skutek, nawet pozornie negatywne wydarzenia ostatecznie mogą spowodować pozytywne zmiany


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: periculosus
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caeruleus
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caelum coelum | caelum
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie


lexentry: pol/niech_odpoczywa_w_pokoju__wykrzyknik__1
written_rep: niech odpoczywa w pokoju
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: requiescat in pace | conquiescat in pace
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) katolicki akt strzelisty do Boga za zmarłą osobę


lexentry: pol/nieco__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nieco
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 02
trans_list: quidam
sense_list:
zaimek informujący o niewielkiej liczbie (ilości) | zaimek informujący o niewielkim nasileniu bądź zakresie zjawiska lub cechy


lexentry: pol/nieczystość__rzeczownik__1
written_rep: nieczystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impūritās
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezachowywanie zaleceń lub przykazań swojej religii odnośnie życia seksualnego


lexentry: pol/niedobrze__przysłówek__1
written_rep: niedobrze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: male
sense_list:
w sposób niewłaściwy, zły, niepomyślny, nieszczęśliwy | w sposób pozbawiony życzliwości, nieprzyjazny | źle pod względem fizycznym


lexentry: pol/niedojrzały__przymiotnik__1
written_rep: niedojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immātūrus
sense_list:
o człowieku: niedorosły; taki, który nie osiągnął dojrzałości, nie jest w pełni ukształtowany psychicznie lub fizycznie


lexentry: pol/niedokrwistość_złośliwa__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwistość złośliwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaemia perniciosa
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna, niedokrwistość niedoborowa wywołana zaburzeniem wchłaniania witaminy B12


lexentry: pol/niedomykalność_zastawki_mitralnej__rzeczownik__1
written_rep: niedomykalność zastawki mitralnej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insufficientia mitralis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada serca zastawkowa, w której, z powodu niecałkowitego zamknięcia płatków zastawki mitralnej, dochodzi do wstecznego przepływu krwi z lewej komory do lewego przedsionka;


lexentry: pol/niedźwiedziówka_kaja__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedziówka kaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arctia caja
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Arctia caja, gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_himalajski__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź himalajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ursus thibetanus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus thibetanus Cuvier, duży azjatycki ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ursus maritimus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niejednoznaczność__rzeczownik__1
written_rep: niejednoznaczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambiguitas
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) cecha tego, co niejednoznaczne, mające więcej niż jedno znaczenie | (książkowy) cecha tego, co niejednoznaczne, ambiwalentne i dwuznaczne


lexentry: pol/nieleczony__przymiotnik__1
written_rep: nieleczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intractatus
sense_list:
(medycyna, medyczny) o pacjencie niepoddany ani niepoddawany zabiegom przywracającym zdrowie lub eliminującym stan chorobowy


lexentry: pol/nielegał__rzeczownik__1
written_rep: nielegał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illicitus
sense_list:
(z rosyjskiej terminologii wywiadowczej) agent albo kadrowy pracownik wywiadu („nielegalnego”), który operuje na terytorium obcego państwa pod przykryciem, bez statusu dyplomatycznego


lexentry: pol/niemal__partykuła__1
written_rep: niemal
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: fere
sense_list:
partykuła oznaczająca, że wyrażenie, którego dotyczy nie jest zgodne z prawdą, jednak niewiele brakuje, aby było


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lingua Germana | lingua theodisca
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/niemniej_jednak__fraza_spójnikowa__1
written_rep: niemniej jednak
min_sense_num: 01
trans_list: attamen
sense_list:
…przyłączająca zdanie lub wyrażenie, którego treść nie jest zgodna z tym, co można by wywnioskować z wcześniejszego kontekstu


lexentry: pol/nienawidzić__czasownik__1
written_rep: nienawidzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: odi
sense_list:
czuć nienawiść do jakiegoś obiektu (osoby czy przedmiotu) lub pojęcia; być do czegoś lub kogoś bardzo negatywnie nastawionym; mieć silną awersję, niechęć wobec czegoś lub kogoś


lexentry: pol/nieodmienny__przymiotnik__1
written_rep: nieodmienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indeclinabilis
sense_list:
(gramatyka) o wyrazie: taki, który nie odmienia się, który ma wszystkie formy gramatyczne takie same


lexentry: pol/niepoczytalność__rzeczownik__1
written_rep: niepoczytalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēmentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) brak możliwości rozpoznania znaczenia swego czynu lub pokierowania swoim postępowaniem z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych


lexentry: pol/niepokalane_poczęcie__rzeczownik__1
written_rep: niepokalane poczęcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immaculata conceptio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) poczęcie osoby ludzkiej bez przekazania jej grzechu pierworodnego


lexentry: pol/nieprzyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: nieprzyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostis
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wroga armia, ogół wrogich wojsk | ktoś wrogo nastawiony wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/nieruchomość__rzeczownik__1
written_rep: nieruchomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: res soli
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) grunt, budynek trwale związany z gruntem lub część budynku, które stanowią odrębny przedmiot własności;


lexentry: pol/nierząd__rzeczownik__1
written_rep: nierząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meretricium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyny seksualne niezgodne z normami obyczajowymi i moralnymi


lexentry: pol/nieskończoność__rzeczownik__1
written_rep: nieskończoność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infīnitās
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dowolna liczba kardynalna większa od każdej liczby naturalnej | (matematyka, matematyczny) punkt leżący "na horyzoncie" do którego może dążyć funkcja lub ciąg | (matematyka, matematyczny) właściwość zbioru liczniejszego od każdego zbioru n-elementowego, gdzie n jest liczbą naturalną | brak końca i granic w czasie | brak końca i granic w przestrzeni


lexentry: pol/nieszpułka__rzeczownik__1
written_rep: nieszpułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mespilum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Eriobotrya, nieśplik japoński, miszpelnik japoński | (botanika, botaniczny) Mespilus, krzew lub niewielkie drzewko o białych kwiatach i pomarańczowych owocach; w Polsce roślina o charakterze ozdobnym, w cieplejszym klimacie owocodajna | owoc nieszpułki (1.1) nadający się do jedzenia po przemarznięciu


lexentry: pol/nietknięty__przymiotnik__1
written_rep: nietknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virgo
sense_list:
(książkowy) zachowany w stanie pierwotnym | taki, który jeszcze nie był badany, którym jeszcze nikt nie zajmowal się


lexentry: pol/nietolerancja__rzeczownik__1
written_rep: nietolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intolerantia
sense_list:
brak tolerancji, nieakceptowanie/nietolerowanie czegoś lub kogoś | negatywne reagowanie organizmu na pokarm, szczepionkę itd.


lexentry: pol/nieufny__przymiotnik__1
written_rep: nieufny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: suspiciosus
sense_list:
niemający zaufania do kogoś lub czegoś, mający sceptyczne usposobienie | wyrażający niedowierzanie, świadczący o niedowierzaniu


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irritus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) bez mocy prawnej | bez istotnego elementu i z tego powodu bez znaczenia


lexentry: pol/nieważny__przymiotnik__1
written_rep: nieważny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perexiguus
sense_list:
niemający znaczenia; bez znaczenia; bez wpływu na cokolwiek | o człowieku: mający małe możliwości, niewiele znaczący


lexentry: pol/niewiadoma__rzeczownik__1
written_rep: niewiadoma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incognita
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wielkość poszukiwana w równaniu lub nierówności, zwykle oznaczona literą x, y, lub z | coś, o czym nic nie wiemy, nie potrafimy przewidzieć


lexentry: pol/niewiara__rzeczownik__1
written_rep: niewiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incredulitas
sense_list:
brak wiary w boga, odrzucanie dogmatów religijnych, niewierzenie | brak wiary w coś, niepewność co do czegoś


lexentry: pol/niewinność__rzeczownik__1
written_rep: niewinność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: innocentia
sense_list:
cecha tego, co niewinne, nie ma w sobie winy; brak popełnienia przestępstwa, grzechu, określonego błędu


lexentry: pol/niewinny__przymiotnik__1
written_rep: niewinny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: innocēns
sense_list:
taki, który nie ma poważnych konsekwencji | taki, który nie popełnił czegoś złego; taki, który nie ma winy | taki, który nie zna zła, postępuje czysto, jest nieskalany


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servitūdō
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niewydolność_serca__rzeczownik__1
written_rep: niewydolność serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insufficientia cordis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba serca, w sytuacji gdy nie jest ono w stanie pompować krwi tak, by zachować organizm w równowadze metabolicznej


lexentry: pol/niewygodny__przymiotnik__1
written_rep: niewygodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: incommodus
sense_list:
o narzędziach sprawiający uczucie dyskomfortu, niepasujący | o odzieży sprawiający uczucie dyskomfortu, uciskający | o sytuacji nieprzyjemny, krępujący


lexentry: pol/niewątpliwie__przysłówek__1
written_rep: niewątpliwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: nempe
sense_list:
najprawdopodowniej tak jest (taki jest stan rzeczy lub wyrażający daną opinię jest o tym przekonany)


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: displicentia
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/niezależność__rzeczownik__1
written_rep: niezależność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lībertās
sense_list:
(statystyka, statystyczny) brak wpływu jednego zdarzenia losowego na warunkowe prawdopodobieństwo drugiego; | (statystyka, statystyczny) brak wpływu wartości jednej zmiennej losowej na warunkowy rozkład prawdopodobieństwa drugiej;


lexentry: pol/niezależny__przymiotnik__1
written_rep: niezależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: independens
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) o państwach: niebędący pod niczyim zwierzchnictwem, decydujący sam o sobie | samodzielny, niepodporządkowany, niebędący w zależności od nikogo ani niczego | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nienależący do żadnej z rywalizujących partii | niepowiązany, niemający ze sobą związku


lexentry: pol/niełupka__rzeczownik__1
written_rep: niełupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achaenium
sense_list:
(botanika, botaniczny) suchy, niepękający, jednonasienny owoc, posiadający skórzastą lub zdrewniałą owocnię otaczającą luźno nasienie;


lexentry: pol/nihil_obstat__rzeczownik__1
written_rep: nihil obstat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihil obstat
sense_list:
(kościelny) oficjalne potwierdzenie, że dana publikacja nie jest sprzeczna z doktryną Kościoła katolickiego w kwestiach wiary i moralności, co pozwala na uzyskanie dla niej imprimatur;


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nihilismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/nimbostratus__rzeczownik__1
written_rep: nimbostratus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nimbostratus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) kompleks chmur warstwowych o dużej grubości i wodności, powodujący opady deszczu lub śniegu o charakterze ciągłym;


lexentry: pol/nimfa__rzeczownik__1
written_rep: nimfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nympha
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w mitologii greckiej i rzymskiej boginka mająca postać pięknej, młodej dziewczyny, będąca uosobieniem sił przyrody | (zoologia, zoologiczny) ostatnie stadium larwalne niektórych pajęczaków i owadów


lexentry: pol/nisza__rzeczownik__1
written_rep: nisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferdingus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) odrębna część większego pomieszczenia, powstała poprzez załamanie i cofnięcie ściany


lexentry: pol/niszczyciel__rzeczownik__2
written_rep: niszczyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: dēlētor
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) szybki okręt przystosowany do zwalczania małych jednostek pływających;


lexentry: pol/niziołek__rzeczownik__1
written_rep: niziołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobbitus
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) istota niskiego wzrostu charakteryzująca się krępą budową ciała i dużymi stopami


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: quam
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/nocny__przymiotnik__1
written_rep: nocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nocturnus
sense_list:
związany z nocą – mający miejsce w nocy, żyjący w nocy, pracujący w nocy, przeznaczony do użycia w nocy


lexentry: pol/nocny_marek__rzeczownik__1
written_rep: nocny marek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noctua
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś, kto pracuje w nocy; w nocy wykonuje czynności, które zazwyczaj wykonuje się w dzień


lexentry: pol/nominacja__rzeczownik__1
written_rep: nominacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: provocatio
sense_list:
oficjalne powołanie na stanowisko, szczególnie na wysoki urząd państwowy; (także, też) dokument stwierdzający powołanie | zgłoszenie kandydatury do nagrody lub stanowiska


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canon
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dokument standaryzujący działalność badawczą, technologiczną, produkcyjną, usługową;


lexentry: pol/norma__rzeczownik__1
written_rep: norma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: norma
sense_list:
ogólnie przyjęta zasada; | typowe zachowanie | (matematyka, matematyczny) odwzorowanie określane w pierścieniach Euklidesa; | (matematyka, matematyczny) podgrupa rozważana w teorii grup; | (matematyka, matematyczny) przekształcenie rozważane w tzw. przestrzeniach unormowanych; | wyznaczona granica pewnej wielkości, której nie powinno się przekraczać


lexentry: pol/normalny__przymiotnik__1
written_rep: normalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: normalis
sense_list:
(chemia, chemiczny) odnoszący się do stężenia normalnego, określający stężenie normalne | zgodny z normą, uchodzący za taki, jaki powinien być


lexentry: pol/nornica__rzeczownik__1
written_rep: nornica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clethrionomys
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny, pospolity gryzoń półkuli północnej, prowadzący głównie nocny tryb życia


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasus | naris
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;


lexentry: pol/notes__rzeczownik__1
written_rep: notes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commentārius
sense_list:
plik zszytych kartek papieru, zwykle w sztywnej oprawie, który służy do zapisywania osobistych notatek;


lexentry: pol/nowenna__rzeczownik__1
written_rep: nowenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novēna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie praktyka dewocyjna polegająca na powtarzaniu dziewięciokrotnie, w tych samych odstępach czasu, zwykle przed większymi uroczystościami kościelnymi, specjalnej modlitwy lub modlitw;


lexentry: pol/nowotwór__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoplasma
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa ludzi, zwierząt i roślin polegająca na niekontrolowanej proliferacji komórek wywodzących się z danej tkanki;


lexentry: pol/nowotwór_złośliwy__rzeczownik__1
written_rep: nowotwór złośliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neoplasma malignum
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba rozrostowa pod postacią autonomicznie rozwijającej się, patologicznej tkanki, która bez leczenia prowadzi do śmierci organizmu; nowotwór, który na ogół szybko wzrasta, powodując niszczenie tkanek wokół niego oraz dając przerzuty a w ten sposób atakując odległe rejony ciała, doprowadzając do zniszczenia ustroju


lexentry: pol/nowy_porządek_świata__rzeczownik__1
written_rep: nowy porządek świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novus ordo seculorum | novus ordo mundi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) teoria spiskowa tłumacząca istotne zmiany w polityce międzynarodowej rzekomą zmową „zakonspirowanej elity globalnej władzy” przejmującej rządzenie państwami;


lexentry: pol/nukleoid__rzeczownik__1
written_rep: nukleoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procarion
sense_list:
(biologia, biologiczny) gęsty obszar DNA w komórce prokariotycznej, który nie jest oddzielony od cytoplazmy


lexentry: pol/numizmatyka__rzeczownik__1
written_rep: numizmatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: numismatica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem monet i medali;


lexentry: pol/nuncjusz_apostolski__rzeczownik__1
written_rep: nuncjusz apostolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuntius
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przedstawiciel Stolicy Apostolskiej w danym państwie, kierujący jej misją dyplomatyczną;


lexentry: pol/nuta__rzeczownik__1
written_rep: nuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nota
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający długość trwania dźwięku, a po umieszczeniu na pięciolinii także jego wysokość


lexentry: pol/nutria__rzeczownik__1
written_rep: nutria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Myocastor coypus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę futerkowe z gatunku nutria amerykańska (Myocastor coypus), prowadzące ziemno-wodny tryb życia;


lexentry: pol/nuworysz__rzeczownik__1
written_rep: nuworysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novus homo
sense_list:
(książkowy) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba, która dorobiła się majątku lub pozycji społecznej, ale nie jest akceptowana przez nowe środowisko


lexentry: pol/nużyca__rzeczownik__1
written_rep: nużyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarna
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba skóry wywoływana przez nużeńce mogąca dotykać wiele gatunków zwierząt;


lexentry: pol/nypel__rzeczownik__1
written_rep: nypel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papilla
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;


lexentry: pol/nów__rzeczownik__1
written_rep: nów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interlunium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza Księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez Słońce w taki sposób, że z Ziemi widać wyłącznie jego zacienioną część;


lexentry: pol/o_wiele__przysłówek__1
written_rep: o wiele
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: maximē
sense_list:
wyraża zauważalną rozbieżność w rzeczywistym natężeniu jakiejś cechy względem oczekiwanego natężenia tej cechy


lexentry: pol/o_wilku_mowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: o wilku mowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: lupus in fabula
sense_list:
wyrażenie używane, gdy osoba, o której mówimy, nagle się pojawia; zobacz też: o wilku mowa w Wikicytatach


lexentry: pol/oba__liczebnikzbiorowy__1
written_rep: oba
part_of_speech: collective
min_sense_num: 01
trans_list: ambo
sense_list:
dwa konkretne przedmioty lub zwierzęta, określone rzeczownikiem rodzaju męskiego lub nijakiego; i jeden, i drugi


lexentry: pol/obchodzić__czasownik__1
written_rep: obchodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ambulo
sense_list:
krążyć, chodzić wokół, przechodzić przez jakiś obiekt; przejść jakąś przestrzeń, teren, pomieszczenie


lexentry: pol/obciążenie__rzeczownik__1
written_rep: obciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrus
sense_list:
(elektryczność) całkowita moc elektryczna pobierana ze źródła przez wszystkie odbiorniki | ciężar spoczywający na kimś lub czymś


lexentry: pol/obcowanie__rzeczownik__1
written_rep: obcowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assuetudo
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego | przebywanie z kimś, kontaktowanie się


lexentry: pol/obcowanie_płciowe__rzeczownik__1
written_rep: obcowanie płciowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assuetudo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) odbywanie stosunku płciowego


lexentry: pol/obcęgi__rzeczownik__1
written_rep: obcęgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forceps
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne wykonane z metalu, złożone z dwóch ruchomych na zawiasach uchwytów z ostrymi rękojeściami, służące do przytrzymywania czego, przecinania metalu, wyciągania gwoździ, itp.


lexentry: pol/obelisk__rzeczownik__1
written_rep: obelisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obeliscus
sense_list:
pomnik w formie wysokiego, smukłego słupa, najczęściej o czworobocznej podstawie, wykonanego z jednego bloku skalnego;


lexentry: pol/oberża__rzeczownik__1
written_rep: oberża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caca
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dom zajezdny przy głównym trakcie, w którym podróżny mógł zatrzymać się na posiłek i nocleg


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scopus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/obiektywizm__rzeczownik__1
written_rep: obiektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obiectivismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, która uznaje rzeczywistość obiektywną, tj. istniejącą poza podmiotem poznającym (człowiekiem) i niezależnie od niego


lexentry: pol/obierać__czasownik__1
written_rep: obierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: eligĕre
sense_list:
wybierać kogoś na stanowisko, funkcję drogą głosowania | wybierać sobie coś najodpowiedniejszego spośród różnych możliwości


lexentry: pol/objazd__rzeczownik__1
written_rep: objazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dēvortia
sense_list:
(motoryzacja) tymczasowa trasa wyznaczona w celu ominięcia miejsca zablokowanego przez roboty drogowe lub wypadek


lexentry: pol/objętość__rzeczownik__1
written_rep: objętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volumen
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna określająca rozmiar zajmowanej przez układ fizyczny przestrzeni (wyrażana w metrach sześciennych, litrach itp.); (potocznie, potoczny) rozmiar zajmowanej przez coś przestrzeni


lexentry: pol/oblak__rzeczownik__1
written_rep: oblak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcinoma adenoides cysticum | cylindroadenoma | cylindroma | syphonoma
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadki nowotwór złośliwy z tkanki gruczołowej, dotyczący najczęściej okolic głowy i szyi


lexentry: pol/obligacja__rzeczownik__1
written_rep: obligacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nexus
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy o charakterze dłużnym dający posiadaczowi prawo do otrzymania świadczenia od emitenta w określonym terminie;


lexentry: pol/obol__rzeczownik__1
written_rep: obol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obolus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna moneta w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noxia
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obrońca__rzeczownik__1
written_rep: obrońca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba, której pracą jest obrona interesów oskarżonego podczas sprawy karnej | osoba, która broni, chroni przed czymś, wstawia się za kimś lub zajmuje się obroną czegoś przed zagrożeniem, krzywdą, napaścią itp.


lexentry: pol/obrzezanie__rzeczownik__1
written_rep: obrzezanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumcisio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (medycyna, medyczny) zabieg częściowego usunięcia napletka ze względów rytualnych, religijnych, leczniczych, higienicznych bądź estetycznych;


lexentry: pol/obrzezać__czasownik__1
written_rep: obrzezać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circumcīdō
sense_list:
(książkowy) u mężczyzn: dokonać zabiegu usunięcia części napletka w celach leczniczych, higienicznych bądź estetycznych, a u żydów, muzułmanów oraz niektórych ludów afrykańskich i australijskich także ze względów rytualnych


lexentry: pol/obrzeże__rzeczownik__1
written_rep: obrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vībex
sense_list:
okolice kończącego się zjawiska czy czynności | wąski pas przy linii odgraniczającej dwie przestrzenie


lexentry: pol/obrzydliwiec__rzeczownik__1
written_rep: obrzydliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustum
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba mająca w zwyczaju robienie rzeczy obrzydliwych; osoba oceniana negatywnie, wzbudzająca niesmak lub obrazę, obrzydzenie


lexentry: pol/obrzęk__rzeczownik__1
written_rep: obrzęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oedema
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagromadzenie się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, powodujące zauważalne powiększenie narządu lub części ciała;


lexentry: pol/obrót__rzeczownik__1
written_rep: obrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitus
sense_list:
(geometria) odwzorowanie geometryczne, jedna z izometrii, obok przesunięcia i symetrii; | ruch zmieniający kierunek, w jakim zwrócony jest obiekt materialny


lexentry: pol/obrót__rzeczownik__1
written_rep: obrót
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rotatio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obrót o n\; miejsc: działanie, polegające na zmianie pozycji wszystkich bitów w taki sposób, że bit o indeksie i\; znajdzie się na pozycji (i + n)\mod k, gdzie k\; to liczba bitów w danym słowie;


lexentry: pol/obrączka__rzeczownik__1
written_rep: obrączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anellus
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdoba najczęściej wykonana ze szlachetnego metalu w formie kółka bez oczka noszona na palcu


lexentry: pol/obrączka_ślubna__rzeczownik__1
written_rep: obrączka ślubna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: societas
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) kółko ze szlachetnego metalu, zazwyczaj bez oczka, noszone na palcu na znak zawarcia małżeństwa;


lexentry: pol/obsada__rzeczownik__1
written_rep: obsada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół ludzi, który wciela się w role w sztuce, filmie, przedstawieniu baletowym, kabaretowym, operowym itp.


lexentry: pol/obsadzić__czasownik__1
written_rep: obsadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dać rolę w jakimś przedstawieniu, filmie


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aegritudo
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/oburzenie__rzeczownik__1
written_rep: oburzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indignatio
sense_list:
silne zdenerwowanie spowodowane czyimś nieodpowiednim, niewłaściwym lub niesprawiedliwym zachowaniem


lexentry: pol/obwarzanek__rzeczownik__1
written_rep: obwarzanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crustulum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób piekarniczy w kształcie pierścienia uformowanego z wałka skręconego w spiralę, wykonany z ciasta parzonego (obwarzonego) przed pieczeniem;


lexentry: pol/obyczaj__rzeczownik__1
written_rep: obyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consuetudo
sense_list:
nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia | powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach | zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civis
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję;


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīvitās
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obóz__rzeczownik__1
written_rep: obóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castra
sense_list:
wydzielony teren, na którym tymczasowo ustawia się namioty lub inne zwykle prowizoryczne konstrukcje | miejsce, w którym są izolowani więźniowie, uchodźcy lub jeńcy | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niesformalizowana grupa polityczna o wspólnych celach | impreza wypoczynkowa lub tematyczna, której uczestnicy mieszkają w obozie (1.1)


lexentry: pol/obława__rzeczownik__1
written_rep: obława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragula
sense_list:
pościg za poszukiwanym polegający na obstawieniu terenu funkcjonariuszami w celu uniemożliwienia tej osobie ucieczki


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oceanus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocelot__rzeczownik__1
written_rep: ocelot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Felis pardalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus Gray, rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z rodzaju ocelotów (1.1)


lexentry: pol/ocelot_andyjski__rzeczownik__1
written_rep: ocelot andyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus jacobitus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Leopardus jacobitus Cornalia, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/ocelot_argentyński__rzeczownik__1
written_rep: ocelot argentyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus geoffroyi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus geoffroyi d'Orbigny, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim na terenie Argentyny; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot argentyński (1.1)


lexentry: pol/ocelot_chilijski__rzeczownik__1
written_rep: ocelot chilijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus guigna
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus guigna Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot chilijski (1.1)


lexentry: pol/ocelot_nadrzewny__rzeczownik__1
written_rep: ocelot nadrzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus wiedii
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/ocelot_pampasowy__rzeczownik__1
written_rep: ocelot pampasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus colocolo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus colocolo Molina, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot pampasowy (1.1)


lexentry: pol/ocelot_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: ocelot tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus tigrinus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus tigrinus Schreber, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot tygrysi (1.1)


lexentry: pol/ocelot_wielki__rzeczownik__1
written_rep: ocelot wielki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leopardus pardalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus pardalis Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej i południu Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku ocelot wielki (1.1)


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetum
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/ochlokracja__rzeczownik__1
written_rep: ochlokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ochlocratia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy motłochu, zwyrodniała forma demokracji, w której władza jest sprawowana bez żadnych struktur i zasad prawnych, bezpośrednio przez niezorganizowany i ulegający emocjom tłum;


lexentry: pol/oczko__rzeczownik__1
written_rep: oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka | kropka na kostce do gry


lexentry: pol/oczodół__rzeczownik__1
written_rep: oczodół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbita
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jama kostna pomiędzy mózgoczaszką a twarzoczaszką, w której umieszczona jest gałka oczna;


lexentry: pol/oczywisty__przymiotnik__1
written_rep: oczywisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: manifestus
sense_list:
taki, który jest bezsporny, jasny, pewny, określony; taki, co do którego nie ma wątpliwości, którego nie trzeba objaśniać


lexentry: pol/oda__rzeczownik__1
written_rep: oda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oda
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) patetyczny utwór liryczny sławiący wybitną osobę, doniosłe wydarzenie lub wzniosłe idee;


lexentry: pol/odbierać__czasownik__1
written_rep: odbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accipere
sense_list:
o telewizorze, radiu: przyjmować fale ze stacji nadawczej | odczytywać coś (słowa, zachowanie, reakcje) w określony indywidualny sposób


lexentry: pol/odbierać__czasownik__1
written_rep: odbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reddo
sense_list:
zabierać coś od kogoś, co się wcześniej dało/pożyczyło lub co ktoś wziął | zabierać coś z miejsca, do którego wcześniej się to zanosiło


lexentry: pol/odbijać__czasownik__1
written_rep: odbijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: video
sense_list:
o powierzchniach mających właściwości zwierciadła: odtwarzać, dawać obraz czegoś | uderzeniem nadawać inny kierunek czemuś będącemu w ruchu


lexentry: pol/odbiór__rzeczownik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: receptiō
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) wychwycenie sygnału radiowego lub telewizyjnego | (fizjologia, fizjologiczny) odczuwanie sygnałów ze zmysłów


lexentry: pol/odbiór__wykrzyknik__1
written_rep: odbiór
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: supra
sense_list:
słowo używane podczas korzystania z radia na końcu wypowiedzi, aby poinformować rozmówcę o jej zakończeniu


lexentry: pol/odchody__rzeczownik__1
written_rep: odchody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faeces
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stałe pozostałości trawienne i ciekłe, produkty przemiany materii wydalane jako kał i mocz


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episodium
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden fragment powieści, filmu itp., należący do większej całości, publikowany lub emitowany osobno


lexentry: pol/odcinek__rzeczownik__1
written_rep: odcinek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segmentum
sense_list:
(geometria) zbiór wszystkich punktów leżących pomiędzy dwoma punktami krzywej (w domyśle: prostej), włącznie z tymi punktami;


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spiro | spirare
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/odejmowanie__rzeczownik__1
written_rep: odejmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subtractio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych, działanie odwrotne do dodawania;


lexentry: pol/odgrywać__czasownik__1
written_rep: odgrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ago
sense_list:
pełnić w czymś jakąś funkcję, mieć znaczenie | tworzyć jakąś postać w przedstawieniu teatralnym lub filmie | udawać jakieś emocje | udawać kogoś, kim się nie jest


lexentry: pol/odkrycie__rzeczownik__1
written_rep: odkrycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inventio
sense_list:
napotkanie i opisanie prawa lub rzeczy istniejącej w naturze, ale przez nikogo do tej pory nieopisanej | ujawnienie czegoś, co dotąd było skrywane lub nieznane


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulveris hauritorium
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odkładać__czasownik__1
written_rep: odkładać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conficere
sense_list:
kłaść na bok rzeczy, które trzymało się w ręku | oszczędzać pieniądze lub inne zasoby na określony cel


lexentry: pol/odlew__rzeczownik__1
written_rep: odlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iactus
sense_list:
przedmiot powstały z wypełnienia formy płynną masą, która po zakrzepnięciu, wyschnięciu lub wypaleniu przyjmuje kształt tej formy


lexentry: pol/odnotować__czasownik__1
written_rep: odnotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nota
sense_list:
powiedzieć o czymś przy okazji | przyjąć do wiadomości | sporządzić notatkę | zrobić znak przy czymś istotnym celem pamiętania o tym | zwrócić na coś uwagę


lexentry: pol/odnośnie_do__fraza_przyimkowa__1
written_rep: odnośnie do
min_sense_num: 01
trans_list: de
sense_list:
(urzędowy) w stosunku do czegoś / kogoś, względem czegoś / kogoś, w porównaniu z czymś, wobec czegoś / kogoś


lexentry: pol/odontologia__rzeczownik__1
written_rep: odontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odontologia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (stomatologia, stomatologiczny) nauka badająca budowę, rozwój, fizjologię i patologię zębów


lexentry: pol/odpad__rzeczownik__1
written_rep: odpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abnegō
sense_list:
pozostałość po zużyciu czegoś lub resztka jakiegoś surowca odrzucana przy produkcji (najczęściej w liczbie mnogiej);


lexentry: pol/odprawa__rzeczownik__1
written_rep: odprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expedītiō
sense_list:
załatwienie formalności związanych z wyjazdem osób, wysłaniem towarów lub odlotem samolotu lub odejściem jednostki pływającej


lexentry: pol/odpust__rzeczownik__1
written_rep: odpust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indulgentia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: darowanie przez Boga kary doczesnej za grzechy, które zostały odpuszczone co do winy;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morbilli | boa
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odraczać__czasownik__1
written_rep: odraczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intermittere
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalnie przesuwać jakąś sprawę na późniejszy termin


lexentry: pol/odrośl__rzeczownik__1
written_rep: odrośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germen
sense_list:
(botanika, botaniczny) boczny pęd | (przenośnie, przenośnia) jedna z linii potomstwa, konkretny jej przedstawiciel, także w sensie materialnym w odniesieniu do kierunku rozwoju sztuki, przemysłu itp.


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
written_rep: odruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repercussus
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego


lexentry: pol/odrzutowiec__rzeczownik__1
written_rep: odrzutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gagates
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot, który ma silnik odrzutowy – wykorzystujący energię odrzutu gazów spalinowych;


lexentry: pol/odszkodowanie__rzeczownik__1
written_rep: odszkodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poena
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj świadczenia, które wynika z odpowiedzialności za szkodę;


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antidotum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odwar__rzeczownik__1
written_rep: odwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decoctum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg wodny z kłączy, korzeni, kory lub ziela, wymagających dłuższego gotowania;


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appellatio | interpellatio
sense_list:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/odyniec__rzeczownik__1
written_rep: odyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verres
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra


lexentry: pol/odzywka__rzeczownik__1
written_rep: odzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liceor
sense_list:
(termin karciany) odezwanie się w trakcie licytacji informujące o kolorze i planowanej wysokości gry


lexentry: pol/odłam__rzeczownik__1
written_rep: odłam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amnis
sense_list:
ugrupowanie ludzi powstałe wskutek podziału większej grupy albo wskutek oddzielenia się od większej grupy


lexentry: pol/odłożyć__czasownik__1
written_rep: odłożyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conficere
sense_list:
oszczędzić pieniądze lub inne zasoby na określony cel | położyć na bok lub na miejsce coś, co przestało być potrzebne


lexentry: pol/odżegnać__czasownik__1
written_rep: odżegnać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: renuntio
sense_list:
(dawniej, dawny) w wierzeniach ludowych: znakiem krzyża lub jakimś zaklęciem odwrócić działanie złego; oddalić, odegnać diabła, uroki, złe duchy itp.


lexentry: pol/odżywka__rzeczownik__1
written_rep: odżywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appendix
sense_list:
(spożywczy) produkt zawierający składniki odżywcze w skomasowanej ilości, najczęściej w postaci syropu, pasty, mączki lub granulatu


lexentry: pol/ofensywa__rzeczownik__1
written_rep: ofensywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trūdō
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) atak dużych sił wojska na wielkim obszarze lub na całym froncie | masowe pojawienie się czegoś


lexentry: pol/oferta__rzeczownik__1
written_rep: oferta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porriciō
sense_list:
(potocznie, potoczny) to, co się komuś oferuje | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) propozycja zawarcia umowy o pewnej ściśle sprecyzowanej treści


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anathema
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar składany bogom lub duchom przez grupę ludzi


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victima
sense_list:
osoba, która ucierpiała wskutek wypadku | osoba lub zwierzę, która została napadnięta, zaatakowana przez kogoś


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: praefectus
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/ognie_świętego_Elma__rzeczownik__1
written_rep: ognie świętego Elma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corpus sanctum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko tworzenia się światła w otoczeniu ostro zakończonych przedmiotów pod wpływem silnego pola elektrycznego;


lexentry: pol/ognisko__rzeczownik__1
written_rep: ognisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animadverto
sense_list:
(optyka, optyczny) punkt na zewnątrz soczewki lub zwierciadła, w którym skupiają się przechodzące przez nią promienie;


lexentry: pol/ogniwo__rzeczownik__1
written_rep: ogniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumulus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) źródło prądu elektrycznego działającego na zasadzie reakcji chemicznej, cieplnej lub promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cauda | coda
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;


lexentry: pol/ograniczać__czasownik__1
written_rep: ograniczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cohibeo
sense_list:
ujmować w pewną limitowaną przestrzeń; wyznaczać obszar czegoś; otaczać czymś, co oddziela od reszty


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contractus
sense_list:
o człowieku, jego umyśle: taki, który ma wąskie horyzonty myślowe lub jest mało inteligentny, ma ciasny umysł


lexentry: pol/ograniczony__przymiotnik__1
written_rep: ograniczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dēfinītus
sense_list:
taki, który ma jasno określone granice, mieszczący się w określonym zakresie (najczęściej niewielkim)


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortus
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucumis
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/ogłoszenie__rzeczownik__1
written_rep: ogłoszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuntius
sense_list:
pisemny komunikat umieszczony w miejscu publicznym lub wiadomość rozpowszechniona przez środki masowego przekazu


lexentry: pol/ojczenasz__rzeczownik__1
written_rep: ojczenasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paternoster
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijan zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”


lexentry: pol/okiennica__rzeczownik__1
written_rep: okiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tributum
sense_list:
rozchylane na boki zamknięcie okna w postaci skrzydła, służące do zabezpieczania lub zacieniania okna od zewnątrz;


lexentry: pol/okno__rzeczownik__1
written_rep: okno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenestra
sense_list:
oszklony otwór w ścianie | (informatyka, informatyczny) wydzielony obszar na ekranie obsługiwany przez jeden program | (przenośnie, przenośnia) (matematyka, matematyczny) czas, w którym pobierane są wartości sygnałów do danego filtra


lexentry: pol/oko__rzeczownik__1
written_rep: oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oculus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd wzroku; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) krążek tłuszczu na powierzchni płynu | (meteorologia, meteorologiczny) centrum cyklonu tropikalnego | w grze go, niezajęty punkt lub punkty otoczone przez kamienie tego samego koloru;


lexentry: pol/okolnica__rzeczownik__1
written_rep: okolnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cyclanthus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Cyclanthu Poit. ex A.Rich., rodzaj roślin naziemnopączkowych z rodziny okolnicowatych;


lexentry: pol/okop__rzeczownik__1
written_rep: okop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fossa
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, ogniowy obiekt fortyfikacyjny, zwykle mający postać wykopu ziemnego;


lexentry: pol/około-__przedrostek__1
written_rep: około-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: circum-
sense_list:
określa cechę czegoś, co znajduje się lub ma miejsce dookoła przedmiotu określanego przez przymiotnik


lexentry: pol/okruch__rzeczownik__1
written_rep: okruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (o zjawiskach, stanach, uczuciach, informacji) bardzo mała ilość czegoś, pozostałość po czymś | mały, odkruszony kawałek czegoś


lexentry: pol/okrąg__rzeczownik__1
written_rep: okrąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circulus
sense_list:
(geometria) krzywa na płaszczyźnie wyznaczona przez wszystkie punkty leżące w jednakowej odległości od danego punktu (środka okręgu);


lexentry: pol/okręg__rzeczownik__1
written_rep: okręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ager
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjna w niektórych krajach, zwykle odpowiadająca polskiemu powiatowi; obszar geograficzny o takiej wielkości


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navis
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navis submarina
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/oksymoron__rzeczownik__1
written_rep: oksymoron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxymorum
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na celowym zestawieniu dwóch pojęć sprzecznych;


lexentry: pol/okularnik__rzeczownik__2
written_rep: okularnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: naja
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Naja naja, duży jadowity wąż mający brązowe lub piaskowe ubarwienie i rysunek okularów na kapturze szyjnym;


lexentry: pol/okulista__rzeczownik__1
written_rep: okulista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocularius
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób oczu


lexentry: pol/okupacja__rzeczownik__1
written_rep: okupacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: occupatio
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przejęcie władzy nad obcym terytorium


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigas
sense_list:
człowiek o wyjątkowo dużym wzroście i sile | (mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olcha__rzeczownik__1
written_rep: olcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alnus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Alnus Mill., drzewo z rodziny brzozowatych, rosnące na terenach podmokłych;


lexentry: pol/oleander__rzeczownik__1
written_rep: oleander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nerium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nerium, krzew lub niskie drzewo o lancetowatych, skórzastych, wiecznie zielonych liściach oraz dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach zebranych w baldachogrona;


lexentry: pol/oleica__rzeczownik__1
written_rep: oleica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Meloe
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Meloe, rodzaj chrząszcza z rodziny oleicowatych;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oleum
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo | (technologia, technika, techniczny) produkt rafinacji ropy naftowej, przerobu smoły węglowej lub węgla kamiennego służący jako paliwo lub smar


lexentry: pol/olejek__rzeczownik__1
written_rep: olejek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lūbricō
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) gęsty, tłusty płyn o intensywnym zapachu, będących wyciągem roślinnym i używany w celach kosmetycznych, leczniczych lub w aromaterapii, masażu


lexentry: pol/olejek_eteryczny__rzeczownik__1
written_rep: olejek eteryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oleum aethereum | oleum aetherium
sense_list:
mieszanina bezbarwnych, lotnych związków organicznych o przyjemnym zapachu, występujących naturalnie w roślinach, mająca zastosowanie w przemyśle spożywczym i perfumeryjnym oraz w lecznictwie;


lexentry: pol/olibanum__rzeczownik__1
written_rep: olibanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olibanum
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywica drzew rodzaju kadzidla (Boswellia) rosnących na półpustyniach i obrzeżach pustyń północno-wschodniej Afryki oraz na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/oligarcha__rzeczownik__1
written_rep: oligarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarcha
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek oligarchii | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) często (pejoratywnie, pejoratywny) bardzo zamożny człowiek mający wpływ na politykę


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchia | oligocratia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oligarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: oligarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oligarchicus
sense_list:
związany z oligarchią, oligarchami; dotyczący oligarchii, oligarchów; rządzony przez oligarchię, oligarchów


lexentry: pol/olimpiada__rzeczownik__1
written_rep: olimpiada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympias
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: odstęp czasu między dwoma następującymi po sobie igrzyskami, trwający zazwyczaj cztery lata; | (sport, sportowy) igrzyska olimpijskie | zawody, rozgrywki, konkursy o wysokiej randze lub dużym znaczeniu


lexentry: pol/oliwka__rzeczownik__1
written_rep: oliwka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych, wykorzystywane również jako rośliny uprawne;


lexentry: pol/olszyna__rzeczownik__1
written_rep: olszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alnus
sense_list:
(leśnictwo) las olchowy (olszowy) porastający żyzne, bagienne siedliska, o wysokim poziomie wody stojącej;


lexentry: pol/omdlenie__rzeczownik__1
written_rep: omdlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syncope
sense_list:
(medycyna, medyczny) chwilowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem dopływu krwi do mózgu na skutek wyczerpania, wykrwawienia, bólu, niedoboru tlenu itp.;


lexentry: pol/omlet__rzeczownik__1
written_rep: omlet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ova spongia
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzona z ubitych jajek z dodatkiem mleka i mąki, smażona, przypominająca gruby naleśnik; podawana samodzielnie lub z nadzieniem, na słodko lub pikantnie;


lexentry: pol/onager__rzeczownik__1
written_rep: onager
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onager
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj starożytnej i średniowiecznej katapulty;


lexentry: pol/onanizm__rzeczownik__1
written_rep: onanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onanismus
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) zachowanie seksualne polegające na erotycznym pobudzaniu własnych organów płciowych;


lexentry: pol/onkolog__rzeczownik__1
written_rep: onkolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oncologus
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób nowotworowych


lexentry: pol/ontologia__rzeczownik__1
written_rep: ontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ontologia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina wiedzy, która stara się odpowiadać na pytania o strukturę rzeczywistości i problematykę związaną z pojęciem bytu; | (informatyka, informatyczny) formalna reprezentacja pewnej dziedziny wiedzy, na którą składa się zapis zbioru konceptów i relacji między nimi;


lexentry: pol/onyks__rzeczownik__1
written_rep: onyks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onyx
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) kamień półszlachetny, odmiana chalcedonu o równoległym ułożeniu warstewek, na przemian białej i czarnej lub ciemnobrunatnej;


lexentry: pol/oogonium__rzeczownik__1
written_rep: oogonium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oogonium
sense_list:
(biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) komórka dzieląca się mitotycznie, aby stworzyć oocyty; niedojrzała, żeńska komórka rozrodcza | (botanika, botaniczny) jednokomórkowe żeńskie gametangium u glonów i grzybów


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oologia
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opal__rzeczownik__1
written_rep: opal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opalus
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) mieniący się barwami minerał zaliczany do krzemianów, uwodniony dwutlenek krzemu;


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: combustum
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/opcja__rzeczownik__1
written_rep: opcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optiō
sense_list:
(finanse, finansowy) instrument pochodny w formie prawa do kupna lub sprzedaży określonej ilości danej waluty w ustalonym czasie i cenie; | jedna z możliwości do wyboru


lexentry: pol/opera__rzeczownik__1
written_rep: opera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama musicum
sense_list:
budynek przeznaczony do wystawiania oper (1.1); | utwór muzyczny, przedstawienie z fabułą, przeznaczone dla orkiestry i śpiewaków, będących jednocześnie aktorami;


lexentry: pol/operetka__rzeczownik__1
written_rep: operetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama melicum brevius
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sceniczny utwór muzyczny podobny do opery, lecz o komediowym charakterze | miejsce wystawiania operetki (1.1)


lexentry: pol/opiekun__rzeczownik__1
written_rep: opiekun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tūtor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) osoba sprawująca z ramienia sądu opiekę nad dzieckiem | osoba, która się kimś lub czymś opiekuje


lexentry: pol/opierać__czasownik__1
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: macer
sense_list:
przystawiać coś do czegoś, przysuwać tak, aby dotykało czegoś, np. aby się nie przewróciło, podtrzymywać, wspierać


lexentry: pol/opierać__czasownik__2
written_rep: opierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: quies
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) mieć podstawę lub uzasadnienie w czymś | spocząć całym ciężarem na jakiejś podporze lub oparciu


lexentry: pol/opinia_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: opinia publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: publicum
sense_list:
reakcja zbiorowości ludzkich na działania polityczne i społeczne; wyrażany publicznie stan świadomości owych zbiorowości;


lexentry: pol/opona_pajęcza__rzeczownik__1
written_rep: opona pajęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tunica arachnoidea
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona mózgu i rdzenia kręgowego położona między oponą twardą a miękką, której pasma zwane beleczkami tworzą sieć niczym pajęczą


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crustulum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opora__rzeczownik__1
written_rep: opora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firmāmentum
sense_list:
(dawniej, dawny) rzecz, na której coś lub ktoś się opiera | (książkowy) osoba, na której można się wesprzeć w trudnej sytuacji


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restitorium
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opportunismus
sense_list:
postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opowiadanie__rzeczownik__1
written_rep: opowiadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabula
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór epicki; | coś, co zostało opowiedziane


lexentry: pol/opowieść__rzeczownik__1
written_rep: opowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fābella
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór narracyjny o bogatej fabule i gawędziarskiej narracji, zwykle dłuższy od opowiadania i noweli, krótszy od powieści


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oppositio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej; | przeciwstawienie, przeciwdziałanie


lexentry: pol/optyka__rzeczownik__1
written_rep: optyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki będący nauką o świetle


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistentia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp.


lexentry: pol/oracja__rzeczownik__1
written_rep: oracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ōrātiō
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kwieciste przemówienie; | typ modlitwy wieńczącej część liturgii lub nabożeństwa;


lexentry: pol/oratorium__rzeczownik__1
written_rep: oratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ōrātōria
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część klasztoru przeznaczona na modlitwę; | (pedagogika, pedagogiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce spotkań wychowawczych z dziećmi i młodzieżą w placówkach salezjańskich;


lexentry: pol/orać__czasownik__1
written_rep: orać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arare
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod zasiew poprzez przerzucenie górnej jej warstwy pługiem


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orbita | gyrus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania;


lexentry: pol/ordynariusz__rzeczownik__1
written_rep: ordynariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotidianus
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w Kościele katolickim wyższy przełożony mający władzę kościelną nad jakimś obszarem lub grupą wiernych;


lexentry: pol/ordynować__czasownik__1
written_rep: ordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dissignare
sense_list:
(medycyna, medyczny) przepisywać leki, kurację (i tym podobne, i temu podobne) | dyktować sposób postępowania


lexentry: pol/oregano__rzeczownik__1
written_rep: oregano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: origanum
sense_list:
(botanika, botaniczny) lebiodka pospolita, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny jasnotowatych, Origanum vulgare L. | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście lebiodki stosowane jako przyprawa


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: institutum | societas
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organismus
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organum | organum tubulatum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgasmus
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/orgia__rzeczownik__1
written_rep: orgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgia
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa niemoralna, nieprzyzwoita, często alkoholowa, hałaśliwa, uciążliwa dla otoczenia


lexentry: pol/ork__rzeczownik__1
written_rep: ork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orcus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) rosły człekokształtny potwór z zieloną skórą;


lexentry: pol/orkiestra__rzeczownik__1
written_rep: orkiestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orchestra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wieloosobowy zespół instrumentalny, który pod kierownictwem dyrygenta wykonuje utwory muzyczne;


lexentry: pol/orkisz__rzeczownik__1
written_rep: orkisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ador
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Hordeum distichon L., jęczmień dwurzędowy, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Triticum spelta L., pszenica orkisz, gatunek rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.1) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku orkisz (1.4) | ziarno orkiszu (1.2) | ziarno orkiszu (1.5)


lexentry: pol/ort__rzeczownik__1
written_rep: ort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrny pieniądz w obiegu w XVII wieku;


lexentry: pol/ortodoksyjny__przymiotnik__1
written_rep: ortodoksyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: orthodoxus
sense_list:
(o doktrynie, ideologii) ściśle wierny zasadom | rygorystycznie przestrzegający zasad jakiejś doktryny


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orthographia
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/ortolan__rzeczownik__1
written_rep: ortolan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ficedula
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Emberiza hortulana Linnaeus, gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadli;


lexentry: pol/oryginalny__przymiotnik__1
written_rep: oryginalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: novitatis
sense_list:
taki, który nie jest naśladowaniem lub przeróbką czegoś innego | niebędący kopią | o człowieku: tworzący we własnym stylu, samodzielnie


lexentry: pol/oryks_arabski__rzeczownik__1
written_rep: oryks arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oryx leucoryx
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Oryx leucoryx Pallas, duża antylopa dawniej występująca powszechnie na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arachis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzesznica__rzeczownik__1
written_rep: orzesznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glīs
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Muscardinus Kaup, rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;


lexentry: pol/orzesznik_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: orzesznik jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carya illinoinensis
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Carya illinoinensis, gatunek drzewa z rodziny orzechowatych naturalnie występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquila
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/orzeł_przedni__rzeczownik__1
written_rep: orzeł przedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquila chrysaetos
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aquila chrysaetos Linnaeus, duży ptak szponiasty z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vespa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: osa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vespula vulgaris
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula vulgaris L., gatunek agresywnej błonkówki z rodziny osowatych o powszechnym występowaniu;


lexentry: pol/osad__rzeczownik__1
written_rep: osad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faex
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja nierozpuszczalna, wydzielająca się z roztworu w postaci ciała stałego;


lexentry: pol/osadnik__rzeczownik__1
written_rep: osadnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agripeta
sense_list:
osiedlający się na mało zaludnionych terenach; (także, też): taki, którego osiedlono na terenach mało zaludnionych


lexentry: pol/oskarżona__rzeczownik__1
written_rep: oskarżona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rea
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta, przeciw której rozpoczęto postępowanie karne


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accūsātor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś | człowiek, który oskarża


lexentry: pol/oskrzele__rzeczownik__1
written_rep: oskrzele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bronchus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty narząd rurowaty położony poniżej tchawicy, stanowiący część dolnych dróg oddechowych, rozgałęziający się dychotomicznie


lexentry: pol/osnowa__rzeczownik__1
written_rep: osnowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stamen
sense_list:
(włókiennictwo) sposób ułożenia nici w tkaninie, w które wplata się nici wątku; także same nici tworzące ten układ;


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona
sense_list:
(gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych


lexentry: pol/osoba_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: osoba fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: specialis
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wobec prawa: każdy człowiek od chwili urodzenia do chwili śmierci;


lexentry: pol/osoba_prawna__rzeczownik__1
written_rep: osoba prawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona iuridica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka organizacyjna powołana do określonych celów, którą przepis prawny uznaje za samodzielny podmiot prawa cywilnego;


lexentry: pol/osobisty__przymiotnik__1
written_rep: osobisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proprius
sense_list:
dokonany przez daną osobę | intymny, dostępny tylko dla najbliższych | odnoszący się do pojedynczej osoby | stanowiący własność danej osoby


lexentry: pol/osobowość__rzeczownik__1
written_rep: osobowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indoles
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół najbardziej trwałych cech psychicznych lub dyspozycji psychicznych człowieka, odróżniających go od innych ludzi;


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varicella
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultimus
sense_list:
(książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostensorium__rzeczownik__1
written_rep: ostensorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostensorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii


lexentry: pol/osteomalacja__rzeczownik__1
written_rep: osteomalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteomalacia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zwykle związana z niedoborem witaminy D choroba metaboliczna kości, której istotą jest brak wapnia w kośćcu, co powoduje zmniejszenie właściwości mechanicznych kośćca i odkształcanie kości;


lexentry: pol/osteoporoza__rzeczownik__1
written_rep: osteoporoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osteoporosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury kości i większą podatnością na ich złamania;


lexentry: pol/ostroga__rzeczownik__1
written_rep: ostroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcar
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) ostro zakończony metalowy kabłąk przypinany do butów, wspomagający działanie łydki;


lexentry: pol/ostrokrzew__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrifolium
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex L., rodzaj roślin z rodziny ostrokrzewowatych; krzew lub drzewo zimozielone o pojedynczych, skórzastych, ciemnozielonych, całobrzegich lub kolczasto ząbkowanych liściach i kulistych owocach;


lexentry: pol/ostrokrzew_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: ostrokrzew kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrifolium
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ilex aquifolium L., gatunek krzewu zimozielonego z rodziny ostrokrzewowatych, o ciemnozielonych, pojedynczych, skórzastych, kolczasto ząbkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i czerwonych, kulistych owocach, uprawianego jako roślina ozdobna i lecznicza;


lexentry: pol/ostrosłup__rzeczownik__1
written_rep: ostrosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyramis
sense_list:
(geometria) bryła o wielokącie w podstawie i trójkątnych ścianach bocznych zbiegających się w jednym punkcie;


lexentry: pol/ostry__przymiotnik__1
written_rep: ostry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asper | acer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o potrawie: mający intensywny smak, silnie odczuwany, gryzący, palący


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ostrea
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/ostrzał__rzeczownik__1
written_rep: ostrzał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flamma
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) strzelanie do kogoś, prowadzenie ognia skierowanego na jakiś cel; ostrzeliwanie


lexentry: pol/osuwisko__rzeczownik__1
written_rep: osuwisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lābīna
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma rzeźby terenu powstała w wyniku przemieszczenia materiału skalnego w dół stoku wzdłuż powierzchni poślizgu, efekt osuwania;


lexentry: pol/oszczep__rzeczownik__1
written_rep: oszczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparus
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (wojskowość, wojskowy) (dawniej, dawny) broń wojenna lub myśliwska, o długim drzewcu i twardym, metalowym a wcześniej kamiennym, grocie;


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__1
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fraudō
sense_list:
doprowadzać kogoś do niekorzystnego rozporządzenia jego mieniem przez podanie nieprawdy lub ukrycie nieznanych mu faktów | mówić komuś nieprawdę, kłamać


lexentry: pol/oszukiwać__czasownik__2
written_rep: oszukiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fraudō
sense_list:
celowo i potajemnie nie przestrzegać reguł podczas gry celem uzyskania lepszego wyniku; oszukiwać (1.1) partnerów gry


lexentry: pol/oszustwo__rzeczownik__1
written_rep: oszustwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraud
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na doprowadzeniu innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia mieniem własnym lub cudzym za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej;


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: clipeus
sense_list:
swoim położeniem uniemożliwiać zaatakowanie kogoś albo zabezpieczać kogoś lub coś przed czymś szkodliwym, niebezpiecznym


lexentry: pol/osłaniać__czasownik__1
written_rep: osłaniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chronić kogoś lub coś przed odpowiedzialnością albo czymś nieprzyjemnym, niebezpiecznym


lexentry: pol/ot__partykuła__1
written_rep: ot
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: iustus
sense_list:
…podkreślająca lub wskazująca na nieistotność, błahość, zwyczajność następującego po niej składnika zdania


lexentry: pol/otaczać__czasownik__1
written_rep: otaczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cingō
sense_list:
rozciągać się wokół, znajdować się dookoła (statyczny stan) | zajmować ze wszystkich stron tereny wokół określonego miejsca, okrążać (ruch)


lexentry: pol/otoczenie__rzeczownik__1
written_rep: otoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circumiectum
sense_list:
ludzie, z którymi ma się najczęstsze kontakty, którzy są najbardziej znaczący | zbiór elementów, które nie wchodzą w skład danego systemu, organizacji, itp., jednak mają na niego wpływ | łącznie to, co znajduje się blisko ze wszystkich stron


lexentry: pol/otologia__rzeczownik__1
written_rep: otologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otologia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) specjalizacja zajmująca się fizjologią uszu i leczeniem ich chorób;


lexentry: pol/otręby__rzeczownik__1
written_rep: otręby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acus
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) łuski nasion i zarodki ziarna pozostałe po jego zmieleniu, używane jako cenna pasza treściwa lub dodawane do potraw;


lexentry: pol/otwarcie__rzeczownik__1
written_rep: otwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: apertūra
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) początkowa faza partii szachów; | uroczystość założenia, uruchomienia czegoś


lexentry: pol/otwartość__rzeczownik__1
written_rep: otwartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonitas
sense_list:
cecha tego, kto jest otwarty: gotowy na przyjęcie nowych idei lub nieskrywający swoich uczuć lub myśli


lexentry: pol/otyłość__rzeczownik__1
written_rep: otyłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adeps
sense_list:
(medycyna, medyczny) szkodliwy dla zdrowia skutek spożywania zbyt dużych ilości jedzenia przy braku ruchu; poważna nadwaga;


lexentry: pol/owacja__rzeczownik__1
written_rep: owacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: przyznawana przez senat nagroda dla zwycięskiego wodza w postaci uroczystego wjazdu do Rzymu, mająca status niższy niż triumf;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insectum
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owady__rzeczownik__1
written_rep: owady
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Insecta
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Insecta, gromada stawonogów;


lexentry: pol/owczarek__rzeczownik__1
written_rep: owczarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) duży, silny pies o różnym przeznaczeniu (pasterski, stróżujący, tropiący itp.), występujący w kilkudziesięciu odmianach


lexentry: pol/owieczka__rzeczownik__1
written_rep: owieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovicula
sense_list:
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: owca | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty religijnej | młoda owca


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avena
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/owoc__rzeczownik__1
written_rep: owoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pomum | pōmum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięsisty i słodki owoc (1.1) lub owocostan różnych roślin, który można spożywać na surowo


lexentry: pol/owoc_cytrusowy__rzeczownik__1
written_rep: owoc cytrusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) soczysty owoc tropikalnego drzewa lub krzewu z rodzaju Citrus;


lexentry: pol/owodniowce__rzeczownik__1
written_rep: owodniowce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amniota
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Amniota Haeckel, klad obejmujący kręgowce zdolne do rozwoju zarodkowego na lądzie;


lexentry: pol/owulacja__rzeczownik__1
written_rep: owulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovulatio
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces wytwarzania komórek jajowych u ssaków płci żeńskiej;


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ara | altaria
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/ołtarzowy__przymiotnik__1
written_rep: ołtarzowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ara
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ołtarzem; będący częścią wyposażenia ołtarza


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axis
sense_list:
centralna linia danego układu | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów;


lexentry: pol/ośrodek__rzeczownik__1
written_rep: ośrodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrum
sense_list:
instytucja obejmująca zasięgiem działania całokształt spraw związanych z jakąś dziedziną życia na pewnym terenie | środkowy, centralny punkt czegoś | środowisko, okręg, centrum, w którym lub wokół którego coś się skupia


lexentry: pol/oświadczenie__rzeczownik__1
written_rep: oświadczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatum
sense_list:
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego | pismo zawierające oświadczenie (1.1)


lexentry: pol/oświecenie__rzeczownik__1
written_rep: oświecenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lux
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja uwypuklająca rolę rozumu i wiedzy, dominująca w filozofii europejskiej od końca XVII w.


lexentry: pol/pa__wykrzyknik__1
written_rep: pa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: valē
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyraz używany przy pożegnaniu z bliską osobą bądź dzieckiem, a także przez dzieci


lexentry: pol/pachwina__rzeczownik__1
written_rep: pachwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inguen
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zagłębienie między dolną (u człowieka) lub tylną (u zwierząt) boczną częścią podbrzusza a wewnętrzną powierzchnią górnej części uda


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osculatorium | pacificale
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/paczka__rzeczownik__1
written_rep: paczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascis
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa nie mieszcząca się lub nie nadająca się do wysłania listem; | (handel, handlowy) zawartość małego opakowania


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morbus comitialis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padalec__rzeczownik__2
written_rep: padalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: caenum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__1
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sannio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) ktoś zachowujący się niepoważnie, bez godności | komiczna postać w dawnej krotochwili


lexentry: pol/pajac__rzeczownik__2
written_rep: pajac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pupa
sense_list:
figurka z drewna lub tektury, o komicznym wyglądzie, zwykle z ruchomymi kończynami poruszanymi za pomocą sznurka


lexentry: pol/pakiet__rzeczownik__1
written_rep: pakiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascis
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka danych przekazywana z komputera źródłowego do docelowego z wykorzystaniem sieci komputerowej, np. internetu;


lexentry: pol/pakt__rzeczownik__1
written_rep: pakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pactiō
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowa międzynarodowa o charakterze politycznym lub wojskowym


lexentry: pol/palec__rzeczownik__1
written_rep: palec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digitus
sense_list:
u człowieka i zwierzęcia: jedno z pięciu cienkich zakończeń dłoni lub stopy | część rękawiczki przykrywająca palce (1.1)


lexentry: pol/paleolit__rzeczownik__1
written_rep: paleolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palaeolithicum
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka w dziejach ludzkości, trwająca od ok. 5-3 mln r. p.n.e. do ok. 10000 r. p.n.e.;


lexentry: pol/palimpsest__rzeczownik__1
written_rep: palimpsest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palimpsestus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmienniczym, z którego usunięto poprzedni tekst;


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palindromus
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palisada__rzeczownik__1
written_rep: palisada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vallum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) obronne ogrodzenie z pali, często zaostrzonych


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palma
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/pamflet__rzeczownik__1
written_rep: pamflet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libellus
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) satyryczny utwór publicystyczny lub literacki mający na celu zdemaskowanie, ośmieszenie i poniżenie osoby, grupy, środowiska społecznego lub instytucji


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memoria
sense_list:
zdolność umysłu do zapamiętywania – przechowywania wspomnień, informacji itp.; | (informatyka, informatyczny) podzespół lub urządzenie przechowujące dane;


lexentry: pol/pamięć__rzeczownik__1
written_rep: pamięć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memoria | retinentia
sense_list:
fakt zachowania informacji, możliwość przypominania sobie – indywidualnie albo w umyśle i kulturze zbiorowości


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominus
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominus | erus
sense_list:
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca | pracodawca dla służby | właściciel niewolników


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lorica
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym; ubranie o takiej cesze;


lexentry: pol/panel__rzeczownik__1
written_rep: panel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(budownictwo) ozdobna płyta z tworzywa lub kompozytu pokrywająca powierzchnię | (technologia, technika, techniczny) płaski, modułowy element konstrukcyjny | (technologia, technika, techniczny) tablica z elementami sterowniczymi, gniazdami | publiczna dyskusja z udziałem wielu dyskutantów, przedstawicieli z różnych środowisk


lexentry: pol/pani__rzeczownik__1
written_rep: pani
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domina
sense_list:
zwrot grzecznościowy w stosunku do kobiety; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty | pracodawczyni dla służby | władczyni


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominula
sense_list:
dziewczyna, młoda kobieta | kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panpsychizm__rzeczownik__1
written_rep: panpsychizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpsychismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który głosi, iż wszystkie obiekty materialne obdarzone są właściwościami psychicznymi


lexentry: pol/panteizm__rzeczownik__1
written_rep: panteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantheismus
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd, że Bogiem jest wszechświat, ubóstwienie natury;


lexentry: pol/pantera_mglista__rzeczownik__1
written_rep: pantera mglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neofelis nebulosa
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis nebulosa Griffith, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w południowo-wschodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera mglista (1.1)


lexentry: pol/pantera_sundajska__rzeczownik__1
written_rep: pantera sundajska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Neofelis diardi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neofelis diardi G. Cuvier, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący na Sumatrze i Borneo; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku pantera sundajska (1.1)


lexentry: pol/pantomima__rzeczownik__1
written_rep: pantomima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mīmus
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko sceniczne, w którym treść przekazywana jest tylko za pomocą ruchu;


lexentry: pol/pantoprazol__rzeczownik__1
written_rep: pantoprazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantoprazolum
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek gastryczny z grupy inhibitorów pompy protonowej;


lexentry: pol/papa__rzeczownik__2
written_rep: papa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tam
sense_list:
materiał budowlany stosowany do wykonywania izolacji fundamentów, posadzek, ścian piwnic i pokryć dachowych;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charta | papyrus
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papier_wartościowy__rzeczownik__1
written_rep: papier wartościowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretium
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) dokument lub zapis w systemie informatycznym, który poświadcza prawo posiadacza do własności lub innych praw majątkowych;


lexentry: pol/papier_ścierny__rzeczownik__1
written_rep: papier ścierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harenae charta
sense_list:
jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne;


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigarellum | fistula nicotiana
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa | pater
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/papirus__rzeczownik__1
written_rep: papirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyperus papyrus L., cibora papirusowa, gatunek roślin należący do rodziny ciborowatych, pochodzący z Afryki, głównie z Egiptu; | materiał pisarski, wyrabiany z włókien papirusu (1.1); | zwój lub dokument spisany na papirusie (1.2)


lexentry: pol/paprotnik_samczy__rzeczownik__1
written_rep: paprotnik samczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dryopteris filix-mas
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dryopteris filix-mas L., gatunek paproci z rodziny nerecznicowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/papryka__rzeczownik__1
written_rep: papryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piper
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) gatunek rośliny uprawnej o owocach spożywane jako warzywo lub przyprawa;


lexentry: pol/papuga__rzeczownik__1
written_rep: papuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psittacus
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittaciformes Wagler, rząd ptaków tropikalnych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z podrodziny papug (1.1) | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto powtarza czyjeś słowa lub gesty


lexentry: pol/parabola__rzeczownik__1
written_rep: parabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parabola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przypowieść, alegoria; | (matematyka, matematyczny) zbiór punktów równo odległych od pewnej prostej (kierownicy paraboli) i pewnego punktu (ogniska paraboli) nieleżącego na tej prostej;


lexentry: pol/parada__rzeczownik__1
written_rep: parada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pompa
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) uroczysty przegląd wojsk połączony z defiladą; | efektowny przemarsz z udziałem wielu osób;


lexentry: pol/paradoks__rzeczownik__1
written_rep: paradoks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxum
sense_list:
rozumowanie logiczne, pozornie oczywiste, prowadzące z powodu pewnych nieścisłości logicznych do wyniku sprzecznego z założeniem lub udowadniające jednocześnie dwie sprzeczne tezy | zaskakujące twierdzenie sprzeczne z przyjętą powszechnie opinią


lexentry: pol/paradoksalny__przymiotnik__1
written_rep: paradoksalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paradoxus
sense_list:
sprzeczny z tym, co jest lub wydaje się oczywiste, będący paradoksem lub mający cechy paradoksu, osobliwy, absurdalny


lexentry: pol/paradygmat__rzeczownik__1
written_rep: paradygmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradigma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zbiór pojęć i teorii tworzących podstawy danej nauki; | (językoznawstwo, językoznawczy) system form odmieniającego się wyrazu;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paradis
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/parafia__rzeczownik__1
written_rep: parafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parochia
sense_list:
(kościelny) najmniejsza jednostka podziału administracyjnego w niektórych wspólnotach chrześcijańskich, wspólnota eucharystyczna kierowana przez proboszcza; | ogół mieszkańców parafii (1.1)


lexentry: pol/paragraf__rzeczownik__1
written_rep: paragraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: articulus
sense_list:
podstawowa jednostka redakcyjna tekstu prawnego (z wyjątkiem ustaw nieokreślanych mianem kodeksów), oznaczana w tekście symbolem §;


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoea
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crepido
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/paraplegia__rzeczownik__1
written_rep: paraplegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraplegia
sense_list:
(medycyna, medyczny) porażenie dwóch kończyn spowodowane urazem rdzenia kręgowego na różnych poziomach lub mózgu;


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsychologia
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/parasanga__rzeczownik__1
written_rep: parasanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasanga
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (jednostka miary) starożytna perska miara odległości, przejęta także przez starożytnych Greków, u Herodota odpowiadała 30 stadionom (ok. 5,5 km);


lexentry: pol/parazonium__rzeczownik__1
written_rep: parazonium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parazonium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ozdobny sztylet z czasów starożytnego Rzymu noszony do celów reprezentacyjnych i ceremonialnych, reprezentujący status społeczny właściciela;


lexentry: pol/pardwa_białosterna__rzeczownik__1
written_rep: pardwa białosterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagopus leucura
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus leucura, gatunek ptaka z rodziny kurowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/pardwa_szkocka__rzeczownik__1
written_rep: pardwa szkocka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lagopus lagopus scotica
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lagopus lagopus scotica, podgatunek pardwy mszarnej, występujący na Wyspach Brytyjskich


lexentry: pol/parestezja__rzeczownik__1
written_rep: parestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paraesthesiae
sense_list:
(medycyna, medyczny) przykre wrażenie czuciowe, zwykle odbierane jako mrowienie, drętwienie lub zmiany temperatury skóry, będące objawem uszkodzeniem układu nerwowego;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horti
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlamentum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; | gmach, w którym obraduje parlament (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) w dawnej Francji sądy królewskie, ustanowione w XIII wieku przez Ludwika IX;


lexentry: pol/parlatorium__rzeczownik__1
written_rep: parlatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parlatorium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pomieszczenie w klasztorze do prowadzenia rozmów z gośćmi;


lexentry: pol/parodia__rzeczownik__1
written_rep: parodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavillatio
sense_list:
celowa przeróbka czyjegoś utworu (książki, filmu, muzyki itp., także stylu) lub zachowania, gestów, służąca ośmieszeniu oryginału lub będąca żartem z niego;


lexentry: pol/paroksyzm__rzeczownik__1
written_rep: paroksyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paroxismus | paroxysmus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nasilenie się choroby | (przenośnie, przenośnia) napad żalu, gniewu lub śmiechu


lexentry: pol/paronomazja__rzeczownik__1
written_rep: paronomazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronomasia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zestawienie wyrazów podobnie brzmiących o różnych znaczeniach;


lexentry: pol/pars_pro_toto__rzeczownik__1
written_rep: pars pro toto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pars pro toto
sense_list:
figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś przez nazwę jego części; | technika świadomego okłamywania słuchaczy poprzez podawanie części prawdy i sugerowaniu, że jest to cała prawda


lexentry: pol/partacz__rzeczownik__1
written_rep: partacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calceātor
sense_list:
(potocznie, potoczny) zły pracownik lub rzemieślnik; osoba źle (niedbale, niechlujnie) wykonująca pracę


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factio
sense_list:
(handel, handlowy) określona ilość czegoś dostarczanego, wysyłanego, itp., zwykle towarów; określona ilość jakiejś produkcji wytworzonej na fabryce, w przedsiębiorstwie | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców | (potocznie, potoczny) (historia, historyczny, historycznie) Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) | (przestarzałe, przestarzały) kandydat na męża; kandydatka na żonę | (przestarzałe, przestarzały) stronnictwo, ugrupowanie, grupa osób powiązanych ze sobą w jakiś sposób | (szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz | (zobacz) partia polityczna


lexentry: pol/partia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: partia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa ludzi, zwykle zarejestrowana w odpowiedni sposób w administracji państwowej, których celem jest przejęcie władzy i rządzenie państwem;


lexentry: pol/partykuła__rzeczownik__1
written_rep: partykuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: particula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieodmienna i niesamodzielna część mowy wyrażająca, uwydatniająca pytanie, rozkaz, zaprzeczenie, życzenie, np. bym, byście, -li, -ż, -że, nie, czy, niech;


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balteus | cinctura | zona
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się;


lexentry: pol/pas_startowy__rzeczownik__1
written_rep: pas startowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroportello
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wydzielona i specjalnie oznaczona część lotniska przeznaczona do startów i lądowań samolotów


lexentry: pol/paserstwo__rzeczownik__1
written_rep: paserstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tractātiō
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na skupie, przechowywaniu lub sprzedaży rzeczy kradzionych;


lexentry: pol/pasja__rzeczownik__1
written_rep: pasja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) utwór artystyczny lub przedstawienie religijne opisujący mękę Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/pasjans__rzeczownik__1
written_rep: pasjans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desertus
sense_list:
(termin karciany) rodzaj jednoosobowej gry karcianej polegająca na układaniu w odpowiedni sposób talii kart na stole;


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abnuo <i>3</i>
sense_list:
(książkowy) ustępować, rezygnować z zamierzonego celu | (termin karciany) wycofywać się z dalszej licytacji przez powiedzenie słowa „pas”


lexentry: pol/pasować__czasownik__1
written_rep: pasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aptus
sense_list:
być w sam raz wobec czegoś, zgadzać się z czymś pod określonymi względami; nie być ani za dużym, ani za małym, przylegać, mieścić się


lexentry: pol/pasożyt__rzeczownik__1
written_rep: pasożyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasitus
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm żerujący na innym organizmie, zazwyczaj ze szkodą dla swego żywiciela;


lexentry: pol/pasta_do_zębów__rzeczownik__1
written_rep: pasta do zębów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentifricium
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) półpłynna substancja przechowywana w tubce służąca do utrzymywania czystości zębów i jamy ustnej;


lexentry: pol/pasternak__rzeczownik__1
written_rep: pasternak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastinaca
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pastinaca L., roślina warzywna i pastewna o jadalnym korzeniu; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń tej rośliny


lexentry: pol/pasterz__rzeczownik__1
written_rep: pasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przenośnie, przenośnia) duchowy lub religijny opiekun | (zootechnika, zootechniczny) osoba, opiekująca się zwierzętami podczas wypasu


lexentry: pol/pastoralny__przymiotnik__1
written_rep: pastoralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pastoralis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z działalnością duszpasterską, dotyczący duszpasterstwa


lexentry: pol/pastorał__rzeczownik__1
written_rep: pastorał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobna zakrzywiona laska noszona podczas liturgii przez biskupów, opatów i infułatów uprzywilejowanych jako atrybut ich urzędu;


lexentry: pol/pasztet__rzeczownik__1
written_rep: pasztet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artocreas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa i podrobów, które się mieli i zwykle zapieka


lexentry: pol/pasztet_strasburski__rzeczownik__1
written_rep: pasztet strasburski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fīcātum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasztet z otłuszczonych wątróbek gęsich lub kaczych, specjalność kuchni francuskiej;


lexentry: pol/pat__rzeczownik__1
written_rep: pat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stancamentum
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której gracz, na którego przypada posunięcie, nie może wykonać ruchu, a jego król nie jest szachowany;


lexentry: pol/patchwork__rzeczownik__1
written_rep: patchwork
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centō
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) technika zszywania kawałków różnych tkanin, dzianiny, skóry itp. tak, aby powstał z nich wzór; także: wyrób wykonany tą techniką;


lexentry: pol/patka__rzeczownik__1
written_rep: patka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacinia
sense_list:
pasek materiału przyszyty lub przypięty do ubrania, służący do ściągnięcia luźnej jego części lub stanowiący ozdobę


lexentry: pol/patogen__rzeczownik__1
written_rep: patogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pathogenum
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik chorobotwórczy; czynnik (np. drobnoustrój) zdolny wywołać dane schorzenie


lexentry: pol/patologia__rzeczownik__1
written_rep: patologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pathologia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka badająca przyczyny, mechanizmy i skutki chorób | (socjologia, socjologiczny) nieprawidłowe zjawiska społeczne, prowadzące do złego funkcjonowania społeczeństwa


lexentry: pol/patologiczny__przymiotnik__1
written_rep: patologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pathologicus
sense_list:
(medycyna, medyczny) odbiegający od stanu fizjologicznego lub zmieniony pod wpływem choroby | (przenośnie, przenośnia) o uczuciach i reakcjach: cechujący się przesadą, skrajnością | (socjologia, socjologiczny) odbiegający od społecznie przyjętej normy


lexentry: pol/patriarcha__rzeczownik__1
written_rep: patriarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patriarcha
sense_list:
(biblijny) tytuł legendarnych praojców ludzkości i Izraela – Abrahama, Izaaka, Jakuba i jego 12 synów | (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mężczyzna stojący na czele rodu w społecznościach rodowych | (przenośnie, przenośnia) sędziwy, czcigodny starzec | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność najwyższego duchownego dostojnika w Kościołach wschodnich | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność tytularna niektórych biskupów w Kościele katolickim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł biskupów najważniejszych miast we wczesnym chrześcijaństwie


lexentry: pol/patrol__rzeczownik__1
written_rep: patrol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuitus
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerzy, nieformalny zastęp harcerski utworzony ad hoc | (wojskowość, wojskowy) grupa rozpoznania, ubezpieczenia i kontroli; | (wojskowość, wojskowy) zadanie dokonywania rekonesansu | obchód pilnowanego terenu


lexentry: pol/patrologia__rzeczownik__1
written_rep: patrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patrologia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teologia, teologiczny) nauka zajmująca się życiem i twórczością Ojców Kościoła oraz piśmiennictwem starochrześcijańskim;


lexentry: pol/patronować__czasownik__1
written_rep: patronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: , custōdīre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) być świętym opiekunem lub orędownikiem czegoś lub kogoś


lexentry: pol/paw__rzeczownik__1
written_rep: paw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pavo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek hodowanych w parkach ptaków z rodzaju Pavo i Afropavo, z dużym, kolorowym ogonem;


lexentry: pol/pazur__rzeczownik__1
written_rep: pazur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ungula
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ostro zakończony, rogowy twór naskórka na końcach palców niektórych zwierząt, zwłaszcza drapieżnych;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palatium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/pałeczka_grypy__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka grypy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Haemophilus influenzae
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Haemophilus influenzae, gatunek bakterii z rodzaju Haemophilus, wywołujący m.in. zakażenia dróg oddechowych i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) bakteria z gatunku pałeczka grypy (1.1)


lexentry: pol/pałeczka_krwawa__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka krwawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Serratia marcescens
sense_list:
(biologia, biologiczny) Serratia marcescens, gatunek urzęsionej, nieprzetrwalnikującej, bezotoczkowej bakterii z rodzaju Serratia;


lexentry: pol/pałeczka_okrężnicy__rzeczownik__1
written_rep: pałeczka okrężnicy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Escherichia coli
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Escherichia coli, gatunek bakterii z rodzaju Escherichia, będący częścią flory bakteryjnej jelita grubego, w określonych warunkach wykazujący chorobotwórczość; | bakteria z gatunku pałeczka okrężnicy (1.1)


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civitas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/państwowy__przymiotnik__1
written_rep: państwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civilis
sense_list:
będący w posiadaniu lub pod kontrolą państwa, ustanowiony lub sprawowany przez państwo; odnoszący się do państwa, związany z państwem


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedisequus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/paź_żeglarz__rzeczownik__1
written_rep: paź żeglarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iphiclides podalirius
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z gatunku paź żeglarz (1.1) | (systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Iphiclides podalirius Linnaeus, gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulex | pulix
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__1
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insilia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia przeznaczona do obsługi stopą w samochodzie, samolocie, rowerze itp., także w niektórych instrumentach muzycznych;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: soror
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/pediatria__rzeczownik__1
written_rep: pediatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paediatria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się dziećmi, ich rozwojem, opieką nad nimi oraz chorobami dziecięcymi;


lexentry: pol/pefloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: pefloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pefloxacinum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, o szerokim zakresie działania;


lexentry: pol/pelta__rzeczownik__1
written_rep: pelta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelta
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (starożytność) drewniana, obciągnięta skórą tarcza o nerkowatym kształcie, używana zwłaszcza przez lekkozbrojnych żołnierzy greckich i macedońskich


lexentry: pol/pensjonat__rzeczownik__1
written_rep: pensjonat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annuum
sense_list:
(książkowy) dom mieszkalny, najczęściej w miejscowościach wypoczynkowych, z pokojami do czasowego wynajęcia, często zapewniający całodzienne wyżywienie;


lexentry: pol/pentan__rzeczownik__1
written_rep: pentan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentanum
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwna, palna ciecz, stosowany jako składnik mieszanin rozpuszczalnikowych oraz w termometrach do mierzenia niskich temperatur;


lexentry: pol/performancja__rzeczownik__1
written_rep: performancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exsecūtiō
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rzeczywiste posługiwanie się językiem, w odróżnieniu od znajomości języka;


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unguentum
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/pergamin__rzeczownik__1
written_rep: pergamin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: membrana
sense_list:
niegarbowana, cienka, odpowiednio przygotowana skóra owcza, cielęca lub ośla, przeznaczona do pisania lub malowania;


lexentry: pol/pergola__rzeczownik__1
written_rep: pergola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabalus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) budowla ogrodowa w postaci dwóch rzędów podpór i umieszczonej na nich poziomej ażurowej konstrukcji, po której pną się rośliny;


lexentry: pol/period__rzeczownik__1
written_rep: period
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aetas
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (fizjologia, fizjologiczny) okresowe fizjologiczne krwawienie z macicy, zazwyczaj co cztery tygodnie


lexentry: pol/peron__rzeczownik__1
written_rep: peron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exstructum
sense_list:
(kolejnictwo) wydzielona część stacji kolejowej, przeznaczona dla pasażerów, umożliwiająca im wsiadanie do pociągu i wysiadanie z niego


lexentry: pol/perpetuum_mobile__rzeczownik__1
written_rep: perpetuum mobile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perpetuum mōbile
sense_list:
(fizyka, fizyczny) hipotetyczny, modelowy mechanizm, który raz wprawiony w ruch, pracowałby w nieskończoność bez potrzeby dostarczania energii;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/personifikacja__rzeczownik__1
written_rep: personifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fictio personae
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; przedstawianie rzeczy, zwierząt, zjawisk lub pojęć abstrakcyjnych jako postaci ludzkich;


lexentry: pol/perspektywa__rzeczownik__1
written_rep: perspektywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) widok bazodanowy | (przenośnie, przenośnia) sposób interpretacji czegoś, punkt widzenia | daleki widok


lexentry: pol/persymona__rzeczownik__1
written_rep: persymona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lotus
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju persymona (1.1) | (botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj tropikalnych roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych; | (spożywczy) czerwonopomarańczowy, jadalny owoc persymony (1.2)


lexentry: pol/peryndopryl__rzeczownik__1
written_rep: peryndopryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perindoprilum
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek będący prolekiem, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego i chorób serca; należy do grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny


lexentry: pol/perystyl__rzeczownik__1
written_rep: perystyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peristylium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) dziedziniec lub ogród wewnętrzny otoczony kolumnadą; | (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (starożytność) kolumnada otaczająca dziedziniec lub ogród


lexentry: pol/perła__rzeczownik__1
written_rep: perła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margarita
sense_list:
(biologia, biologiczny) wytwór płaszcza niektórych mięczaków, szczególnie perłopławów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny pochodzenia organicznego z pereł (1.1)


lexentry: pol/pestka__rzeczownik__1
written_rep: pestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nūcleus
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu typu pestkowca, zbudowana z twardego endokarpu obrastającego prawdziwe nasiono | (spożywczy) każde nasiono, zwykle niejadalne, w owocu przeznaczonym do konsumpcji


lexentry: pol/pesymista__rzeczownik__1
written_rep: pesymista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fautor pessimismi
sense_list:
człowiek dostrzegający tylko ujemne strony życia, negatywnie oceniający rzeczywistość i przewidujący same najgorsze rzeczy


lexentry: pol/petycja__rzeczownik__1
written_rep: petycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libellus
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pismo zawierające zbiorową prośbę, kierowane najczęściej do organów władzy;


lexentry: pol/pewny__przymiotnik__1
written_rep: pewny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: certus
sense_list:
nie ulegający wątpliwości; taki, który niewątpliwie nastąpi | gwarantujący trwałość i stałość, zdecydowany, stanowczy, niezachwiany | o człowieku: całkowicie przekonany o czymś, mający silne przeświadczenie


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenilunium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pełnogłos__rzeczownik__1
written_rep: pełnogłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleophonia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko językowe występowania w językach wschodniosłowiańskich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, którym w innych językach słowiańskich odpowiadają grupy z jedną samogłoską;


lexentry: pol/pełnoletniość__rzeczownik__1
written_rep: pełnoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: majōritās
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regulowany przepisami status prawny osoby, uzyskiwany zwykle po osiągnięciu określonego wieku;


lexentry: pol/pełnomocnictwo__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenipotentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo do działania w czyimś imieniu, wydane przez tę osobę


lexentry: pol/pełnomocnik__rzeczownik__1
written_rep: pełnomocnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicāria
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba mająca pełnomocnictwo do wykonywania czynności prawnych w czyimś imieniu


lexentry: pol/pełzać__czasownik__1
written_rep: pełzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: repo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zachowywać się w sposób szczególnie uległy | o ludziach poruszać się wolno, dotykając nieomal brzuchem podłoża lub na czworaka | o zwierzętach posuwać się powoli, przylegając spodem do podłoża


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavile
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arena | harena
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/pieczarka_dwuzarodnikowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka dwuzarodnikowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus bisporus
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) Agaricus bisporus (J.E. Lange) Imbach, gatunek grzybów jadalnych z rodziny pieczarkowatych;


lexentry: pol/pieczarka_krótkotrzonowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka krótkotrzonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus lanipes
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych, Agaricus lanipes (F.H. Møller & Jul. Schäff.) Hlaváček;


lexentry: pol/pieczarka_łąkowa__rzeczownik__1
written_rep: pieczarka łąkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Agaricus campestris
sense_list:
(systematyka) (mikologia, mikologiczny) gatunek grzybów jadalnych z rodziny pieczarkowatych, Agaricus campestris L.;


lexentry: pol/pieczętować__czasownik__1
written_rep: pieczętować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: confirmāre
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać | opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć


lexentry: pol/pieczęć__rzeczownik__1
written_rep: pieczęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sigillum | signaculum
sense_list:
znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności


lexentry: pol/pieg__rzeczownik__1
written_rep: pieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lentigo | lenticula
sense_list:
mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);


lexentry: pol/piekarnia__rzeczownik__1
written_rep: piekarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furnaria
sense_list:
miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki | sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furnus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infernum | Tartarus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infernum | infernus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;


lexentry: pol/pielgrzymować__czasownik__1
written_rep: pielgrzymować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: peregrīnātiō
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć


lexentry: pol/pielucha__rzeczownik__1
written_rep: pielucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascea | fascia
sense_list:
(higiena, higieniczny) niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt


lexentry: pol/pielęgniarz__rzeczownik__1
written_rep: pielęgniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infirmarius
sense_list:
pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych


lexentry: pol/pielęgnować__czasownik__1
written_rep: pielęgnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alere
sense_list:
dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych | dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską


lexentry: pol/pieniężny__przymiotnik__1
written_rep: pieniężny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nummārius
sense_list:
w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi | wypłacany lub płacony w pieniądzach | wyrażony w pieniądzach


lexentry: pol/pieprzyca_siewna__rzeczownik__1
written_rep: pieprzyca siewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepidium sativum L.
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepidium sativum, roślina zielna z rodziny kapustowatych, stosowana w kuchni;


lexentry: pol/pierdu-pierdu__wykrzyknik__1
written_rep: pierdu-pierdu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: muscerdae
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elementum
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;


lexentry: pol/pierworództwo__rzeczownik__1
written_rep: pierworództwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: primogenitura
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego | bycie pierworodnym synem


lexentry: pol/pierwszy_poruszyciel__rzeczownik__1
written_rep: pierwszy poruszyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prima causa | primum movens | primus motor
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) żywy, wieczny i najdoskonalszy byt, będący praprzyczyną wszelkiego ruchu, utożsamiany z Bogiem;


lexentry: pol/pieróg__rzeczownik__1
written_rep: pieróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globulus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;


lexentry: pol/pies_domowy__rzeczownik__1
written_rep: pies domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Canis familiaris
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis familiaris Linnaeus, gatunek ssaka drapieżnego z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego;


lexentry: pol/pieta__rzeczownik__1
written_rep: pieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miseratio
sense_list:
(ikonografia, ikonograficzny) (sztuka) forma przedstawienia rzeźbiarskiego lub malarskiego sceny pasyjnej z martwym Chrystusem na kolanach opłakującej go matki;


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petroselinum | petroselinon
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentum
sense_list:
(biologia, biologiczny) substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor | (technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pigmentacja__rzeczownik__1
written_rep: pigmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pigmentatio
sense_list:
(biologia, biologiczny) ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach


lexentry: pol/pigułka__rzeczownik__1
written_rep: pigułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapotium
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie


lexentry: pol/pigwa__rzeczownik__1
written_rep: pigwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cydonia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cydonia, krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;


lexentry: pol/pijawka_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: pijawka lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirudo medicinalis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hirudo medicinalis L., gatunek bezkręgowca z rodziny pijawkowatych, wykorzystywany w hirudoterapii;


lexentry: pol/pika__rzeczownik__1
written_rep: pika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolō
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;


lexentry: pol/pilaster__rzeczownik__1
written_rep: pilaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colŭmen
sense_list:
(architektura, architektoniczny) filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;


lexentry: pol/pilnik__rzeczownik__1
written_rep: pilnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lima
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gubernator
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/pilotować__czasownik__1
written_rep: pilotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gubernō
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi | prowadzić statek powietrzny


lexentry: pol/pinia__rzeczownik__1
written_rep: pinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus pinea L., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/pion__rzeczownik__1
written_rep: pion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agmen
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku


lexentry: pol/pionek__rzeczownik__2
written_rep: pionek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: phoxinus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fulmen
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/piracić__czasownik__1
written_rep: piracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pirata
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną


lexentry: pol/piractwo__rzeczownik__1
written_rep: piractwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pīrātica
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt dobrowolnego udziału w korzystaniu ze statku morskiego lub powietrznego, jeżeli jego sprawca wiedział o okolicznościach nadających takiemu statkowi charakter pirackiego statku morskiego lub powietrznego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki akt podżegania do popełnienia piractwa (1.1-2) lub wszelki akt celowego ułatwiania popełnienia takich czynów | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku


lexentry: pol/pirat__rzeczownik__1
written_rep: pirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirata
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;


lexentry: pol/piro-__przedrostek__1
written_rep: piro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: pyr-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą


lexentry: pol/piroliza__rzeczownik__1
written_rep: piroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pyrolysis
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scriptor
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisklę__rzeczownik__1
written_rep: pisklę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pullus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pieszczotliwie o dziecku | (ornitologia, ornitologiczny) niedawno wyklute młode ptaka;


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scriptura
sense_list:
sposób pisania | zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;


lexentry: pol/piszczałka__rzeczownik__1
written_rep: piszczałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fistula
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część składowa wielu instrumentów muzycznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku


lexentry: pol/piszczałkowy__przymiotnik__1
written_rep: piszczałkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: canālis
sense_list:
składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami


lexentry: pol/pitekantrop__rzeczownik__1
written_rep: pitekantrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pithecanthropus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus Dubois, hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;


lexentry: pol/piwonia__rzeczownik__1
written_rep: piwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paeonia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju piwonii (1.1) | kwiat piwonii (1.2)


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placentula | placenta compressa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penna | pluma
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/piórolotek_pięciopiór__rzeczownik__1
written_rep: piórolotek pięciopiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pterophorus pentadactyla
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pterophorus pentadactyla, gatunek motyli z rodziny piórolotkowatych;


lexentry: pol/pięciolinia__rzeczownik__1
written_rep: pięciolinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baculum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulchritudo
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabulatum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pila | globus
sense_list:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
written_rep: piłka nożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediludium
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
written_rep: piłka ręczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manufollium
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/piżmowół__rzeczownik__1
written_rep: piżmowół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ovibos moschatus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ovibos moschatus, gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/placówka__rzeczownik__1
written_rep: placówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cippus
sense_list:
zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego


lexentry: pol/plagi_egipskie__rzeczownik__1
written_rep: plagi egipskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aegyptiacae plagae
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: dziesięć plag, którymi Bóg ukarał Egipt za zatrzymanie Żydów w niewoli;


lexentry: pol/plagiator__rzeczownik__1
written_rep: plagiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compilator
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem


lexentry: pol/plamka_ślepa__rzeczownik__1
written_rep: plamka ślepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macula ceca
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewrażliwy na światło obszar siatkówki oka kręgowców, w którym nerw wzrokowy opuszcza gałkę oczną i biegnie w stronę mózgu;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
written_rep: planeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planeta | stella errans
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/planetarium__rzeczownik__1
written_rep: planetarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theatrum planetarium
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (edukacja, edukacyjny) odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;


lexentry: pol/plansza__rzeczownik__1
written_rep: plansza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(książkowy) karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach


lexentry: pol/plask__rzeczownik__1
written_rep: plask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alapam dō
sense_list:
(potocznie, potoczny) dźwięk plaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego


lexentry: pol/plastyczny__przymiotnik__1
written_rep: plastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plastica
sense_list:
mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości | mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp. | określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu


lexentry: pol/platan__rzeczownik__1
written_rep: platan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platanus
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Platanus, wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowatych;


lexentry: pol/platforma__rzeczownik__1
written_rep: platforma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exstructum
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dziedzina wspólnego działania | nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian | płaska pozioma powierzchnia czegoś


lexentry: pol/platoniczny__przymiotnik__1
written_rep: platoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Platonicus
sense_list:
nierealny, niedający się urzeczywistnić | o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego


lexentry: pol/plazma__rzeczownik__1
written_rep: plazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) osocze krwi; | (fizyka, fizyczny) materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek; | (potocznie, potoczny) telewizor z ekranem plazmowym


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
written_rep: plaża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ora | litus
sense_list:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plebejski__przymiotnik__1
written_rep: plebejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: plebeius
sense_list:
związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy | związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy


lexentry: pol/plebejusz__rzeczownik__1
written_rep: plebejusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebeius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa | (historia, historyczny, historycznie) człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej


lexentry: pol/plebiscyt__rzeczownik__1
written_rep: plebiscyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plebiscitum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna | (publikatory) powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
written_rep: plemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribus
sense_list:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/plenipotencja__rzeczownik__1
written_rep: plenipotencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plenipotentia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pełnomocnictwo (prawo do działania w czyimś imieniu)


lexentry: pol/pleonazm__rzeczownik__1
written_rep: pleonazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pleonasmos
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;


lexentry: pol/pleść__czasownik__1
written_rep: pleść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plecto
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) gadać bzdury | łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą


lexentry: pol/pleśń__rzeczownik__1
written_rep: pleśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aurūgō
sense_list:
gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych


lexentry: pol/plinta__rzeczownik__1
written_rep: plinta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plinthus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej


lexentry: pol/pliopitek__rzeczownik__1
written_rep: pliopitek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pliopithecus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) kopalna małpa człekokształtna z okresu miocenu, bezpośredni przodek gibonów


lexentry: pol/pliszka__rzeczownik__1
written_rep: pliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motacilla
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowatych, Motacillidae;


lexentry: pol/ploter__rzeczownik__1
written_rep: ploter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insidiātor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputerowe urządzenie peryferyjne do pracy z dużymi arkuszami; | (nawigacja) urządzenie nawigujące


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
written_rep: plotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: susurratio
sense_list:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/plurale_tantum__rzeczownik__1
written_rep: plurale tantum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plurale tantum
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rzeczownik występujący w danym znaczeniu wyłącznie w liczbie mnogiej;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cimex
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, Cimex lectularius;


lexentry: pol/pluskwa__rzeczownik__1
written_rep: pluskwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīmex
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu | (potocznie, potoczny) małe urządzenie służące do podsłuchu;


lexentry: pol/pluskwiak__rzeczownik__1
written_rep: pluskwiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cīmex
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;


lexentry: pol/plątanina__rzeczownik__1
written_rep: plątanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: araneum
sense_list:
jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg


lexentry: pol/pniarek_obrzeżony__rzeczownik__1
written_rep: pniarek obrzeżony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fomitopsis pinicola
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Fomitopsis pinicola, gatunek grzyba z rodziny pniarkowatych, będącego pasożytem drzew;


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: in
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem jest materią, wzdłuż której odbył się ruch


lexentry: pol/po__przyimek__1
written_rep: po
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: post
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których część za przyimkiem odbyła się wcześniej, niż część przed przyimkiem, lub znajduje się dalej w kolejności


lexentry: pol/po_drodze__przysłówek__1
written_rep: po drodze
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: obiter
sense_list:
o miejscu tak, że bezproblemowe jest dotarcie do określonego miejsca na trasie między dwoma innymi punktami


lexentry: pol/poborowy__rzeczownik__1
written_rep: poborowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tiro
sense_list:
(administracja) (wojskowość, wojskowy) mężczyzna przeznaczony do poboru, powołany do pełnienia służby wojskowej


lexentry: pol/pochodnia__rzeczownik__1
written_rep: pochodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fax | taeda
sense_list:
smolne łuczywo lub skręcone pakuły, szmaty nasycone smołą osadzone na kawałku drewna, używane dawniej do oświetlania, obecnie raczej dla efektów świetlnych;


lexentry: pol/pochwalić__czasownik__1
written_rep: pochwalić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: laudo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uwielbić, uczcić | wyrazić o kimś lub o czymś pozytywną opinię


