# translation

lexentry: pol/Abraham__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abraham
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îbrahîm
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: deryaya Adriyatîk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afganistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Efxanistan | Afganistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Albania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Elbanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aleppo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heleb
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algieria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: جه‌زایر | Cezayir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpes-de-Haute-Provence
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Ameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerîka
sense_list:
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; | (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anatolia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Anatoliya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andorra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antigua i Barbuda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antigûa û Berbûda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia Saudyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Erebistana Siûdî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Araks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Araks
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aras
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Turcji, Armenii, Iranie i Azerbejdżanie, prawostronny dopływ Kury;


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argentyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arjantîn | Arjentîna
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Awistralya | Awustralya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; | (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azerbejdżan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Azerbeycan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Başûr-rojhilatê Asyayê
sense_list:
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahrajn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Behreyn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangladesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bangladeş
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Beran
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbados
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Barbados
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
written_rep: Bask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bask (gel)
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
written_rep: Baskijka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baskî
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bawaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bayern
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Belgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Belçîka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belize
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Belîze
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beludżystan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beludżystan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Belûçistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-zachodnim Pakistanie; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bhutan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bûtan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
written_rep: Białorusin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Belarûsî
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
written_rep: Biblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Încîl
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bliźnięta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cêwî
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bolîvya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bośnia i Hercegowina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bosna-Hersek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boże Narodzenie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gaxand
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bretanya
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burkina Faso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Burkîna Faso
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bułgaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bulgaristan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chorwacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hirvatistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Cypr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kibris
sense_list:
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; | (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Çad
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czarnogóra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Montenegro
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechosłowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Çekoslovakya
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Çekya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czelabińsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Çêlabînsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
written_rep: DNA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: DNA
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danîmarka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Domînîk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominikana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Domînîk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Egipt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Misir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ekwador
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ekuador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erytrea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Erîtrêya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etiopia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Etiyopya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ewropa | ئه‌وروپا
sense_list:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ezop
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aysopos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fidżi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fîjî
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Finlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fînlenda | Fînlanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Franche-Comté__rzeczownik__1
written_rep: Franche-Comté
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Franche-Comté
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Francja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Francja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fransa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
written_rep: Fryz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: فریسی
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Galya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galilea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Celîle
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Genewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Genewa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cenevre
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii; | (geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Germania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Almanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ghana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;


lexentry: pol/Gilgamesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gilgamesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gilgamêş
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia sumeryjska) król sumeryjskiego miasta Uruk w epoce wczesnodynastycznej (ok. XXVII–XXVI w. p.n.e.)


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yewnanistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenoble
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grenoble
sense_list:
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gruzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gurcistan
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guyana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwadelupa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guadeloupe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwatemala
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guatemala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea Bissau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gîne-Bissau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Haîtî
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hamburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hamburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hamburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec | (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;


lexentry: pol/Hermes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hermes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: tîr
sense_list:
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;


lexentry: pol/Hiszpania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hiszpania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Spanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Indonezja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Indonezya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iraq | Îraq
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irlandia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îrlandaya bakur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îsland | Îslanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îsraêl | Îsraîl
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Jamajka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jamajka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jamaîka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1) | (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jemen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yemen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jerozolima
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orşelîm | Quds
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Jowisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Berçîs
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jugosławia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yûgoslavya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kambodża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamboca
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kanada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanada
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kapadocja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapadokya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kartagina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartaca
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Katar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Qeter
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kafkasya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kazachstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Qazaxîstan | Qazaxistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kirgistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Qirgizistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Kowno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kowno
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaunas
sense_list:
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kościół
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: kilîse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kserkses
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Xeşeyerşa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Księżyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: heyv
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kuba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kûba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; | (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Laponia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laponya
sense_list:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lew
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Şêr
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Liban__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liban
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Libnan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liechtenstein
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liechtenstein
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Litwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Litwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lîtvanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Madagaskar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagaskar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Indyjskim


lexentry: pol/Mahomet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mahomet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mihemmed
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;


lexentry: pol/Malawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Malawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Malavî
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mali
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Malî
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Maroko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maroko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Maur__rzeczownik__1
written_rep: Maur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: کافر
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mauretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Morîtanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mauritius__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mauritius
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maurîtius
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tîr
sense_list:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Tîr
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mezopotamia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mezopotamya
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Mjanma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mjanma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Myanmar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mojżesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mûsa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; | imię męskie;


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Monako
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Monako
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Adriatyckie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: deryaya Adriyatîk
sense_list:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Martwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Deryaya Mirî
sense_list:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Śródziemne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Deryaya Navîn
sense_list:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mołdawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Moldova
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nauru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Naûrû
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Neapol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Neapol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Napoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Demokratîk a Almanyayê
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niger
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nîjer
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nigeria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nîjerya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nil
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nîl
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Norwegia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Norwegia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Norwêc
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowy Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peymana Nû
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ojcze nasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bavê me
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Neteweyên Yekbûyî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palestyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Filistîn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: دیاره‌
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Papua Gîneya Nû
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paryż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Parîs
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pentateuch
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tewrat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perû
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pluton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Pluton
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polonya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portoryko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Porto Rîko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portugalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portekîz | Portûgal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Posejdon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Neptûn
sense_list:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
written_rep: Południe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: başûr
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia)


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
written_rep: Północ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakur
sense_list:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Arabski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nîvgirava Erebistanê
sense_list:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Armenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ermenistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Azerbejdżanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Azerbeycan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Çek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Qazaxîstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Afrîkaya Navend
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reunion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réunion
sense_list:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rûsya | Ûris
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Romanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: XPK
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Lucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samoa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: San Marino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Marîno
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) stolica San Marino (1.1);


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Keywan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Senegal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seyşel
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sierra Leone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singapûr
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dûvpişk
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Sokrates__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sokrates
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sokrates
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; | imię męskie;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somalya | Somaliya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Srî Lanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dewletên Yekbûyî
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siwaziland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sûrînam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sîcîlya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swîsre
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swêd
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovakya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovenya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slavonî
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ro
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanzanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tonga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trînîdad û Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trablûs
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym; | (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tirkiye
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turecka_Republika_Cypru_Północnego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turecka Republika Cypru Północnego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komara Tirk a Bakurê Kîprosê
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkmenistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrayna | Ûkrayna
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanûatû
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gelawêj
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wersal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Versailles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Wielka_Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brîtanya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: înîya dirêj
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wîkîpediya
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wojwodina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vojvodîna
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Franche-Comté
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Giravên Qenariyê
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sao Tome û Prînsîpe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îtalya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urduna Rojava
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zîmbabwe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Keyaniya Yekbûyî
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
written_rep: ablatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helkêşandar
sense_list:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aseton
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
written_rep: adhan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/administracja__rzeczownik__1
written_rep: administracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birêvebirin
sense_list:
kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp. | system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amîral
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navnîşan
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eboqat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aforîzm
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnostîsîzm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agonia__rzeczownik__1
written_rep: agonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: êş
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku | stan bezpośrednio poprzedzający zgon;


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
written_rep: ajatollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayetula
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
written_rep: ajran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dew
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akasîya
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devok
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kirpandin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akrostîş
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akupunktur
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mermera avê
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alanîn
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albînîzm
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; | (botanika, botaniczny) brak chlorofilu


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: yan
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldosteron
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: lê
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alegori
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algorîtma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alîterasyon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkaloît
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkol
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); | (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkolîzm
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allel
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambasad | balyozxane
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amîp
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: amîn
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaqûta mor
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amonyak
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amper
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/anhydryt__rzeczownik__1
written_rep: anhydryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anhîdrîd
sense_list:
(geologia, geologiczny) monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1) | (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: nu
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: yan
sense_list:
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anîmîzm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melek
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antolojî
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antîbîyotîk
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antîjen
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antîlop
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alav
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eczaxane
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erebî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebeş
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych; | (spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arkeolojî
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/archetyp__rzeczownik__1
written_rep: archetyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arketîp
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci | (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîmar | qesirbend
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arkîtektor
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mimari
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serpîskopos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arîtmetîk
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asteroîd
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrolojî
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stêreger
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: êrîş
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych | (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: کافر
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateîzm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmosfer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atom
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezad
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirombêl
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autor__rzeczownik__1
written_rep: autor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nivîskar
sense_list:
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otorê
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otîzm
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: avestayî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avokado
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: açelya
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik;


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afret
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadû
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem


lexentry: pol/badanie__rzeczownik__1
written_rep: badanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lêkolîn
sense_list:
(medycyna, medyczny) sprawdzenie stanu zdrowia | poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego | szczegółowa obserwacja i analiza


lexentry: pol/baglama__rzeczownik__1
written_rep: baglama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baxlema
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çîrok
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej | (potocznie, potoczny) zmyślona informacja


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakteriyolojî
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bacanreş
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/bambus__rzeczownik__1
written_rep: bambus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bambû
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/bank__rzeczownik__1
written_rep: bank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bank
sense_list:
(bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) | (bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów


lexentry: pol/banknot__rzeczownik__1
written_rep: banknot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banknot
sense_list:
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);


lexentry: pol/bardzo__przysłówek__1
written_rep: bardzo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: -tir
sense_list:
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;


lexentry: pol/barter__rzeczownik__1
written_rep: barter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berdêl
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;


lexentry: pol/barwa__rzeczownik__1
written_rep: barwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boyax
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;


lexentry: pol/baseball__rzeczownik__1
written_rep: baseball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beyzbol
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;


lexentry: pol/batut__rzeczownik__1
written_rep: batut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trampolîn
sense_list:
(sport, sportowy) sprężysty materiał rozpięty na ramie, służący do skakania i wykonywania akrobacji;


lexentry: pol/bazyliszek__rzeczownik__1
written_rep: bazyliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rihan
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek tropikalnych; | (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie węża, zabijający wzrokiem i oddechem;


lexentry: pol/bałałajka__rzeczownik__1
written_rep: bałałajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balalaîka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/bażant__rzeczownik__1
written_rep: bażant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tîtav
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;


lexentry: pol/beczka__rzeczownik__1
written_rep: beczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bermîl
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) rodzaj akrobacji powietrznej; | cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;


lexentry: pol/benzyna__rzeczownik__1
written_rep: benzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benzîn
sense_list:
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;


lexentry: pol/beton__rzeczownik__1
written_rep: beton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beton
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;


lexentry: pol/bez__przyimek__1
written_rep: bez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: bê
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/bezbożnik__rzeczownik__1
written_rep: bezbożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: کافر
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezdźwięczny__przymiotnik__1
written_rep: bezdźwięczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kerr
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe


lexentry: pol/bezokolicznik__rzeczownik__1
written_rep: bezokolicznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesder
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;


lexentry: pol/bezrobocie__rzeczownik__1
written_rep: bezrobocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêkarî
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;


lexentry: pol/biblioteka__rzeczownik__1
written_rep: biblioteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirtûkxane
sense_list:
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; | zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem


lexentry: pol/biec__czasownik__1
written_rep: biec
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: revîn
sense_list:
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi


lexentry: pol/biedka__rzeczownik__1
written_rep: biedka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kursî
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (transport, transportowy) niewielki, dwukołowy wózek bez kozła, używany w jednokonnym zaprzęgu jako pojazd gospodarski i w wojsku;


lexentry: pol/biedronka__rzeczownik__1
written_rep: biedronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xalxalok
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;


lexentry: pol/biegać__czasownik__1
written_rep: biegać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bazdan
sense_list:
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi


lexentry: pol/bifobia__rzeczownik__1
written_rep: bifobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: بایفۆبیا
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;


lexentry: pol/bilard__rzeczownik__1
written_rep: bilard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bîlard
sense_list:
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;


lexentry: pol/bilet__rzeczownik__1
written_rep: bilet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banknot
sense_list:
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru


lexentry: pol/biochemia__rzeczownik__1
written_rep: biochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biyokîmya
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;


lexentry: pol/biologia__rzeczownik__1
written_rep: biologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biyolojî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;


lexentry: pol/biopsja__rzeczownik__1
written_rep: biopsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biopsî
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;


lexentry: pol/biskup__rzeczownik__1
written_rep: biskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metran
sense_list:
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;


lexentry: pol/bliski__przymiotnik__1
written_rep: bliski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: نزیک
sense_list:
taki, który jest w niewielkiej odległości | taki, który jest w niewielkiej odległości czasowej; który ma niedługo nastąpić


lexentry: pol/bocian__rzeczownik__1
written_rep: bocian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laklak
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia duży ptak brodzący z rodziny bocianów; | (potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) bocian biały


lexentry: pol/bocian_biały__rzeczownik__1
written_rep: bocian biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legleg
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/bocian_czarny__rzeczownik__1
written_rep: bocian czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leglega reş
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ciconia nigra Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący również w Polsce;


lexentry: pol/bogini__rzeczownik__1
written_rep: bogini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xwedawen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej


lexentry: pol/bojkot__rzeczownik__1
written_rep: bojkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boykot
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;


lexentry: pol/boksyt__rzeczownik__1
written_rep: boksyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boksît
sense_list:
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;


lexentry: pol/bolszewik__rzeczownik__1
written_rep: bolszewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolşevîk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej


lexentry: pol/bomba__rzeczownik__1
written_rep: bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bombe | بۆمبا
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;


lexentry: pol/borówka_brusznica__rzeczownik__1
written_rep: borówka brusznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kartol
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;


lexentry: pol/botanika__rzeczownik__1
written_rep: botanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botanîk
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;


lexentry: pol/brama__rzeczownik__1
written_rep: brama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dergeh
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta


lexentry: pol/bramkarz__rzeczownik__1
written_rep: bramkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golgir
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;


lexentry: pol/brat__rzeczownik__1
written_rep: brat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bira
sense_list:
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich


lexentry: pol/bratobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: bratobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bikakuji
sense_list:
(książkowy) zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.


lexentry: pol/brać__czasownik__1
written_rep: brać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: girtin
sense_list:
chwytać coś ręką, unosić coś | (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś | chwytać, łapać, zniewalać | korzystać z czegoś | kupić lub wynająć coś | posiąść kogoś w sensie seksualnym | wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś | zobowiązywać się do czegoś


lexentry: pol/brzegówka__rzeczownik__1
written_rep: brzegówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kûşk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;


lexentry: pol/buddyzm__rzeczownik__1
written_rep: buddyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: budîzm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;


lexentry: pol/bulgur__rzeczownik__1
written_rep: bulgur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savar
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;


lexentry: pol/butan__rzeczownik__1
written_rep: butan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bûtan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/butelka__rzeczownik__1
written_rep: butelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şîşe
sense_list:
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców


lexentry: pol/byk__rzeczownik__1
written_rep: byk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ga
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.


lexentry: pol/bóg__rzeczownik__1
written_rep: bóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xwedê
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);


lexentry: pol/ból_głowy__rzeczownik__1
written_rep: ból głowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serêş
sense_list:
(medycyna, medyczny) doznanie bólowe zlokalizowane w obrębie czaszki, skóry głowy, tkanek miękkich głowy lub struktur wewnątrzczaszkowych, wynikające z pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) znajdujących się m.in. w skórze, naczyniach, oponach mózgowych oraz mięśniach głowy; jeden z najczęstszych objawów w medycynie


lexentry: pol/bęben__rzeczownik__1
written_rep: bęben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dahol
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek; | część jakiegoś urządzenia o kształcie walca


lexentry: pol/błonica__rzeczownik__1
written_rep: błonica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîfterî
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;


lexentry: pol/cebula__rzeczownik__1
written_rep: cebula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîvaz
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;


lexentry: pol/cel__rzeczownik__1
written_rep: cel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gol
sense_list:
to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni | to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także (przenośnie, przenośnia))


lexentry: pol/celuloid__rzeczownik__1
written_rep: celuloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seluloîd
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) przezroczyste, dające się barwić na różne kolory, łatwopalne tworzywo sztuczne; termoplastyczny materiał organiczny powstający przez uplastycznienie azotanu celulozy kamforą, stosowany m.in. do wyrobu taśm filmowych, zabawek, grzebieni, guzików i wielu innych przedmiotów;


lexentry: pol/centralizm__rzeczownik__1
written_rep: centralizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrallty
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;


lexentry: pol/cesarstwo__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emparatorî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pêşborî
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/chaber_bławatek__rzeczownik__1
written_rep: chaber bławatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanêje
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku chaber bławatek (1.1)


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klorofîl
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nexweşî
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: xirwatî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xiristiyanî
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kirkirag
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chłodny__przymiotnik__1
written_rep: chłodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sar
sense_list:
(Podhale) trwały | o relacjach międzyludzkich, o uczuciach: pozbawiony silnych, ciepłych, dobrych uczuć; zdystansowany | raczej zimny; rześki


lexentry: pol/chłopiec__rzeczownik__1
written_rep: chłopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kur
sense_list:
(potocznie, potoczny) młody mężczyzna darzony sympatią lub miłością, z którym się chodzi, umawia na randki | młody człowiek płci męskiej


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hevîr
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beden
sense_list:
organizm ludzki lub zwierzęcy | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja | zwłoki człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nahk
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; | (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nahk
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/ciekawy__przymiotnik__1
written_rep: ciekawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bi
sense_list:
taki, który się czymś interesuje, chce mieć informacje na dany temat | taki, który wzbudza zainteresowanie


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1) | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku | (spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia)


lexentry: pol/ciepło__rzeczownik__1
written_rep: ciepło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germahî
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób | uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości


lexentry: pol/cień__rzeczownik__1
written_rep: cień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sî
sense_list:
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) farba kosmetyczna do makijażu na powiece | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) makijaż na powiece; (zobacz) cień do powiek | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego | (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dartaş
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tengav
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/ciągnąć__czasownik__1
written_rep: ciągnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kişandin
sense_list:
wlec, przesuwać za sobą | losować z puli | wchłaniać, wciągać coś | wędrować, zmierzać do określonego celu, na ogół grupowo


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avisî
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/ciśnienie_atmosferyczne__rzeczownik__1
written_rep: ciśnienie atmosferyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pestoya atmosferê
sense_list:
siła, jaką powietrze wywiera na jednostkę powierzchni na planecie, spowodowana ciężarem powietrza znajdującego się nad danym punktem;


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: û
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/coś__zaimeknieokreślony__1
written_rep: coś
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: tiştek
sense_list:
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić | …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić


lexentry: pol/cud__rzeczownik__1
written_rep: cud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derhoze
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şekir
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;


lexentry: pol/cukinia__rzeczownik__1
written_rep: cukinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolmik
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîbernetîk
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pêjimar
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîl
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîtoplazma
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sivîlîzasyon
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qûre
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qutik
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: reş
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | nielegalny | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)


lexentry: pol/czarownica__rzeczownik__1
written_rep: czarownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadû
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa | w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia


lexentry: pol/czas__rzeczownik__1
written_rep: czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dem
sense_list:
(gramatyka) kategoria odmiany czasownika, polegająca na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi | chwila, moment, pora


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rayeka navdêrî
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kovar
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czekan__rzeczownik__1
written_rep: czekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuling
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;


lexentry: pol/czekać__czasownik__1
written_rep: czekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sekinîn
sense_list:
przerywać wykonywanie jakiejś czynności | zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy


lexentry: pol/czereśnia__rzeczownik__1
written_rep: czereśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gêlaz
sense_list:
(spożywczy) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych;


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sor
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xîsk
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîr
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1) | (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czosnek_niedźwiedzi__rzeczownik__1
written_rep: czosnek niedźwiedzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lûş
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku czosnek niedźwiedzi (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çargoşe
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: xwendin
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: به‌ش
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirov
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;


lexentry: pol/daleki__przymiotnik__1
written_rep: daleki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dûr
sense_list:
niedorównujący, niepodobny | spokrewniony, ale nie z najbliższej rodziny | taki, który dopiero się wydarzy | taki, który jest w dużej odległości


lexentry: pol/dalekowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: dalekowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûrbînî
sense_list:
(medycyna, medyczny) (zobacz) nadwzroczność | (przenośnie, przenośnia) przewidywanie tego, co może się zdarzyć


lexentry: pol/darń__rzeczownik__1
written_rep: darń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: چیمه‌ن
sense_list:
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;


lexentry: pol/dać__czasownik__2
written_rep: dać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: dan
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bihur
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demokrasî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acenî
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/dendrologia__rzeczownik__1
written_rep: dendrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dendrolojî
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depresyona klînîkê
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guhûşk
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cornus L., rodzaj roślin z rodziny dereniowatych; | (botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach | (spożywczy) drobny, czerwony owoc derenia (1.2) jadalnego | drewno derenia (1.2)


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baran | باران
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;


lexentry: pol/dewaluacja__rzeczownik__1
written_rep: dewaluacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devaluasyon
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowe obniżenie kursu danej waluty; | (książkowy) obniżenie (się) wartości lub znaczenia czegoś


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarava
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektologia__rzeczownik__1
written_rep: dialektologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialektolojî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almas
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/dieta__rzeczownik__1
written_rep: dieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diyet
sense_list:
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się | (potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dînozor
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


lexentry: pol/dioda__rzeczownik__1
written_rep: dioda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diyod
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: berî
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności


lexentry: pol/dno__rzeczownik__1
written_rep: dno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: binî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia), największa intensywność jakiegoś negatywnego zjawiska | dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu | wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/dobosz__rzeczownik__1
written_rep: dobosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daholjen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;


lexentry: pol/dobry__przymiotnik__1
written_rep: dobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: qenc
sense_list:
grzeczny | odpowiedni, pasujący do czegoś | pomyślny, udany | smaczny | świetny, znakomity w swojej dziedzinie


lexentry: pol/dokument__rzeczownik__1
written_rep: dokument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belge
sense_list:
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; | pismo urzędowe stwierdzające tożsamość | przedmiot poświadczający jakiś stan rzeczy


lexentry: pol/dokąd__zaimek__1
written_rep: dokąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: kû
sense_list:
… pytajny, służący do pytania o miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch | … względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch


lexentry: pol/dolina__rzeczownik__1
written_rep: dolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dehl
sense_list:
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xanî
sense_list:
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym | (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia | (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa


lexentry: pol/dopływ__rzeczownik__1
written_rep: dopływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora


lexentry: pol/dorastać__czasownik__1
written_rep: dorastać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hatin
sense_list:
osiągać odpowiedni poziom rozwoju | rosnąc, osiągać właściwy wzrost lub wysokość | stawać się dorosłym; zbliżać się do pełnoletniości


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zelam
sense_list:
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym


lexentry: pol/dotyk__rzeczownik__1
written_rep: dotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bale kirin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;


lexentry: pol/dowód__rzeczownik__1
written_rep: dowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delîl
sense_list:
(matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia; | przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś)


lexentry: pol/drabina__rzeczownik__1
written_rep: drabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derence
sense_list:
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ejdî
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


lexentry: pol/drapieżca__rzeczownik__1
written_rep: drapieżca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirinde
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar | osoba lub kraj napadający


lexentry: pol/drapieżnik__rzeczownik__1
written_rep: drapieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirinde
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar
sense_list:
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał; | (rzeczownik) zbiorowy kawałki drewna (1.2)


lexentry: pol/droga__rzeczownik__1
written_rep: droga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rê
sense_list:
każdy wytyczony lub przyjęty pas terenu przeznaczony do ruchu pojazdów i ludzi, także zwierząt; | sposób dojścia do jakiegoś celu (także przenośnie)


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hevîrtirş
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie | (mykologia, mykologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;


lexentry: pol/drugie_śniadanie__rzeczownik__1
written_rep: drugie śniadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firavîn
sense_list:
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;


lexentry: pol/drzewo__rzeczownik__1
written_rep: drzewo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar | دار
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony;


lexentry: pol/dudek__rzeczownik__1
written_rep: dudek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hudhud
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;


lexentry: pol/dusza__rzeczownik__1
written_rep: dusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: can
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci;


lexentry: pol/duży__przymiotnik__1
written_rep: duży
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gewre
sense_list:
taki, którego ilość, natężenie, skala lub inna domyślna cecha jest znaczna w porównaniu z obiektami tego samego rodzaju | taki, którego rozmiar jest ponadprzeciętny


lexentry: pol/dyktator__rzeczownik__1
written_rep: dyktator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîktator
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę


lexentry: pol/dyktatura__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîktatorî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;


lexentry: pol/dynia__rzeczownik__1
written_rep: dynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulind
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1)


lexentry: pol/dytyramb__rzeczownik__1
written_rep: dytyramb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîtîramp
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandor
sense_list:
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś


lexentry: pol/dzida__rzeczownik__1
written_rep: dzida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rim
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem


lexentry: pol/dziecko__rzeczownik__1
written_rep: dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarok | zarrok
sense_list:
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;


lexentry: pol/dziesięcina__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dehumîn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;


lexentry: pol/dziura__rzeczownik__1
written_rep: dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kun
sense_list:
otwór powstały wskutek uszkodzenia | (fizyka, fizyczny) (zobacz) dziura elektronowa | (potocznie, potoczny) ubytek w zębie | (przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) pochwa, wagina | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji


lexentry: pol/dziwonia__rzeczownik__1
written_rep: dziwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîsk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;


lexentry: pol/dziób__rzeczownik__1
written_rep: dziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nikil
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;


lexentry: pol/dzięgiel__rzeczownik__1
written_rep: dzięgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferişte
sense_list:
(botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1)


lexentry: pol/dzwonnica__rzeczownik__1
written_rep: dzwonnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zengilxane
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;


lexentry: pol/dąb__rzeczownik__1
written_rep: dąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: به‌ڕوو
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dłoń__rzeczownik__1
written_rep: dłoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dest
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) powierzchnia ręki pozbawiona owłosienia i mająca linie papilarne; | (potocznie, potoczny) ręka – część kończyny górnej człowieka od nadgarstka do końca palców


lexentry: pol/długość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: długość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirêjahî
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0 a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmelad
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cîhad
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cin
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taûn
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) groźne, trudne do zatrzymania zjawisko o dużym zasięgu | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebonît
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dengvedan
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/egzorcyzm__rzeczownik__1
written_rep: egzorcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egzorsîzm
sense_list:
(kościelny) modlitwa, która ma usuwać wpływ szatana | (kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy;


lexentry: pol/ekonomista__rzeczownik__1
written_rep: ekonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aborînas
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista w dziedzinie ekonomii | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek odłamu rosyjskiej socjaldemokracji z przełomu XIX i XX wieku


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîmender
sense_list:
(budownictwo) budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp. | (elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceribandin
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektrolîz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces rozkładu pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kareva
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elektronîk
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêzgeha nukleerî
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêzgeha nukleerî
sense_list:
obiekt przemysłowo-energetyczny wytwarzający energię elektryczną poprzez rozszczepienia jądra atomowego;


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embrîolojî
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emekdar
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîrnişîn
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empîrîzm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/energia__rzeczownik__1
written_rep: energia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enerjî
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; | entuzjazm, chęć do działania


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epîdemî
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epîdemîolojî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demsal
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity;


lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demsal
sense_list:
(geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi; | (historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eskatolojî
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hunêrê axiftinê
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub ostrożne bądź aluzyjne wyrażenie zastępujące inne, zbyt drastyczne, dosadne lub nieprzyzwoite;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okalîptûs
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pêşveçûn
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; | proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fagot
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajerwerk__rzeczownik__1
written_rep: fajerwerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agirbazî
sense_list:
ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne | wybuch fajerwerku (1.1) rozświetlający niebo


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pêl
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; | (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantazî
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych; | trudne do spełnienia życzenie | wyobraźnia


lexentry: pol/farerski__rzeczownik__1
written_rep: farerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ferî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berkoş
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/fasola__rzeczownik__1
written_rep: fasola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobî
sense_list:
(botanika, botaniczny) Phaseolus L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faşîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leylan
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diyardetî
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meyandin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feodalîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fes
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fideizm__rzeczownik__1
written_rep: fideizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fîdeîzm
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hejîr
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi | (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felsefe
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fîlter
sense_list:
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benefşe
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/fleuta__rzeczownik__1
written_rep: fleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilûr
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany głównie w celach handlowych i niekiedy wojennych;


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folklor
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vac
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanî
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birc
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fotel__rzeczownik__1
written_rep: fotel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paldank
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj jednoosobowego siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foton
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotosentez
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: به‌هار
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: fransî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/frustracja__rzeczownik__1
written_rep: frustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acizbûnî
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;


lexentry: pol/fundacja__rzeczownik__1
written_rep: fundacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weqf
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;


lexentry: pol/galaktyka__rzeczownik__1
written_rep: galaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galaksî
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;


lexentry: pol/galwaniczny__przymiotnik__1
written_rep: galwaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: galvanî
sense_list:
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu


lexentry: pol/garaż__rzeczownik__1
written_rep: garaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garaj
sense_list:
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;


lexentry: pol/garbaty__przymiotnik__1
written_rep: garbaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: piştxûz
sense_list:
mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie | z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem


lexentry: pol/gardło__rzeczownik__1
written_rep: gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gewrî
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;


lexentry: pol/garnek__rzeczownik__1
written_rep: garnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quşxane
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;


lexentry: pol/gastroenterologia__rzeczownik__1
written_rep: gastroenterologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ûrkûrîvîkzanî
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;


lexentry: pol/gawron__rzeczownik__1
written_rep: gawron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qirika reş
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;


lexentry: pol/gaz__rzeczownik__1
written_rep: gaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; | (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna


lexentry: pol/gen__rzeczownik__1
written_rep: gen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gen
sense_list:
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;


lexentry: pol/geografia__rzeczownik__1
written_rep: geografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erdnîgarî | cografya
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/geometria__rzeczownik__1
written_rep: geometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geometrî
sense_list:
(matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;


lexentry: pol/geomorfologia__rzeczownik__1
written_rep: geomorfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jeomorfolojî
sense_list:
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;


lexentry: pol/giętkość__rzeczownik__1
written_rep: giętkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çiritî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym


lexentry: pol/gleba__rzeczownik__1
written_rep: gleba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zemîn
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;


lexentry: pol/glukoza__rzeczownik__1
written_rep: glukoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glukoz
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/gniazdo__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêlîn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) konstrukcja lęgowa najczęściej ptaków i innych zwierząt; | (przenośnie, przenośnia) dom rodzinny, miejsce pochodzenia


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__2
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gû
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna


lexentry: pol/gorzki__przymiotnik__1
written_rep: gorzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tehl
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny | taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu


lexentry: pol/gorący__przymiotnik__1
written_rep: gorący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: germ
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) namiętny | (przenośnie, przenośnia) serdeczny | bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie


lexentry: pol/gość__rzeczownik__1
written_rep: gość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mêvan
sense_list:
osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp. | osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji


lexentry: pol/goździk__rzeczownik__1
written_rep: goździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilîl
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;


lexentry: pol/grabie__rzeczownik__1
written_rep: grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirmix
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;


lexentry: pol/granatowy__przymiotnik__2
written_rep: granatowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: kesk
sense_list:
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;


lexentry: pol/grasica__rzeczownik__1
written_rep: grasica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tîmus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;


lexentry: pol/groch__rzeczownik__1
written_rep: groch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nok
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pisum L., roślina uprawna z rodziny bobowatych; | (spożywczy) strąki lub nasiona grochu (1.1)


lexentry: pol/grupa__rzeczownik__1
written_rep: grupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kom
sense_list:
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze | zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie


lexentry: pol/grusza__rzeczownik__1
written_rep: grusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hirmî
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;


lexentry: pol/grzbiet__rzeczownik__1
written_rep: grzbiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pişt
sense_list:
(potocznie, potoczny) plecy | (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej


lexentry: pol/grzech__rzeczownik__1
written_rep: grzech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guneh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;


lexentry: pol/grzyb__rzeczownik__1
written_rep: grzyb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karok
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) organizm cudzożywny plechowy; | (potocznie, potoczny) grzybica, choroba wywoływana przez grzyby (1.1) pasożytnicze | (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu | owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor


lexentry: pol/guzik__rzeczownik__1
written_rep: guzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bişkoj
sense_list:
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; | (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stêr
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: بزمار
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;


lexentry: pol/gówniany__przymiotnik__1
written_rep: gówniany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gû
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (dosłownie) dotyczący gówna, charakterystyczny dla gówna | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) kiepski, marny, tandetny, kiczowaty, bezwartościowy


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gû
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lûfik
sense_list:
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów;


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qaz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ser
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: givîj
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;


lexentry: pol/głębia__rzeczownik__1
written_rep: głębia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kûrahî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury | miejsce o dużej głębokości | odległość od powierzchni do dna


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hec
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halûsînasyon
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebenûs
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hedonîzm | zewqyarî
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemonî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemoglobîn
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/herb__rzeczownik__1
written_rep: herb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çek
sense_list:
(heraldyka, heraldyczny) dziedziczny znak szlachecki; | (heraldyka, heraldyczny) godło miejskie, państwowe, regionalne, firmowe


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çay
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2) | susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinduîzm
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hîpokondriya
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: çandin
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kevjalk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoplît
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artêş
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horîzon
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horî
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hîdrolojî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îdeolojî
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biwêj
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;


lexentry: pol/ile__zaimek__1
written_rep: ile
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 02
trans_list: çend
sense_list:
rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze | rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zencebîl
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emperyalîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/imperium__rzeczownik__1
written_rep: imperium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emparatorî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wielkie przedsiębiorstwo lub organizacja mająca placówki w wielu miejscach na dużym obszarze | wielkie i potężne państwo, które podporządkowuje sobie inne kraje


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amûr
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny | (przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu | (technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amûrên muzîkê
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: însulîn
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy | (fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: înterferon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endazyarî
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/irys__rzeczownik__1
written_rep: irys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pizîlaq
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) kosaciec, roślina kwiatowa; | (botanika, botaniczny) kwiat irysa (1.1) | (spożywczy) mleczny cukierek o kwadratowym kształcie


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Îslam
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/izafet__rzeczownik__1
written_rep: izafet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qedînek
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) konstrukcja składniowa, występująca m.in. w językach semickich, irańskich i turkijskich, w której jeden rzeczownik określany jest przez inny rzeczownik bądź rzadziej – przez przymiotnik; jej odpowiednikiem w języku polskim jest zwykle rzeczownik z przydawką dopełniaczową lub rzeczownik z przydawką przymiotną


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îzomer
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îzotop
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: çûn
sense_list:
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo | poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ڕاو
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jahr
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jajko__rzeczownik__1
written_rep: jajko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptasi zarodek w wapiennej osłonce | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko (1.2) używane jako produkt spożywczy;


lexentry: pol/jak__zaimek__1
written_rep: jak
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: mîna
sense_list:
…używany w emfatycznych wypowiedziach nt. sposobu lub stanu | …używany w pytaniach o sposób lub stan


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîr
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów | (zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi;


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qefa
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hechecik
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margîsk
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedeqe
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nehgon
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yekqoç | yekşax
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herîr
sense_list:
(włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników; | (włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1);


lexentry: pol/jedynka__rzeczownik__1
written_rep: jedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: یه‌که‌م
sense_list:
(potocznie, potoczny) to, co ma numer jeden, np. autobus, trolejbus, tramwaj, pokój (w instytucji, w hotelu itp.), program radia, telewizji


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gakûvî
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: eger
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tûreşk
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach; | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îyon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zêringer
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cihûtî
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gun | hêlik
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dendik
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęczmień__rzeczownik__1
written_rep: jęczmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceh
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axîn
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziman
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; | (obuwnictwo, obuwniczy) część buta osłaniająca stopę pod sznurówką | część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziman | زمان
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; | (anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zimanê dayikî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melûlî
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaktûs
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulkelem
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bereşe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salname
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xelîfe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xelîfetî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêkelemûn
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kevir
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beraş
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kanapa__rzeczownik__1
written_rep: kanapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qenepe
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia dla kilku osób


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zad
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: co
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaolîn
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kelaw
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapîtalîst
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapîtalîzm
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapusta__rzeczownik__1
written_rep: kapusta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kebic
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę; | (potocznie, potoczny) pieniądze, szczególnie jeżeli „zielone” (dolary)


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîsirk
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karavel
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kardiyolojî
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurt
sense_list:
(dawniej, dawny) mapa (graficzne odwzorowanie terenu) | (elektronika, elektroniczny) cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność | dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś | prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia | prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług | zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xêzik
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cûce
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avêhtin
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuxik
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katalîz
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katapult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qehwe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qehwe | qawe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qelereşk
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: بووقه‌له‌موون
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beranek
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/kiedy__zaimek__1
written_rep: kiedy
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: kengî
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających czas jakiegoś zdarzenia | …służący do tworzenia pytań o czasie jakiegoś wydarzenia


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qedeh
sense_list:
zawartość kieliszka (1.1) | zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sosîs
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hindik
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deban
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: سینه‌ما
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy


lexentry: pol/kiur__rzeczownik__1
written_rep: kiur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuriyûm
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Cm i liczbie atomowej 96; | (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka radioaktywności;


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilwet | peristgeh
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bikir
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kevot
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;


lexentry: pol/kokaina__rzeczownik__1
written_rep: kokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kokaîn
sense_list:
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;


lexentry: pol/koksownik__rzeczownik__2
written_rep: koksownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: agirdank
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wolno stojący piec, najczęściej wykonany z metalowych prętów, w którym pali się koksem, stawiany na ulicach w czasie ostrych mrozów;


lexentry: pol/kolano__rzeczownik__1
written_rep: kolano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jinû
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;


lexentry: pol/kolejka__rzeczownik__1
written_rep: kolejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qitar
sense_list:
(potocznie, potoczny) lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolonî
sense_list:
(biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; | ludzka jednostka osadnicza;


lexentry: pol/kolonie__rzeczownik__1
written_rep: kolonie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolonî
sense_list:
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: مێشوله‌
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: كۆمێدی
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûvstêrk
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qîblename
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xêvjimêr
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komputer_osobisty__rzeczownik__1
written_rep: komputer osobisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komputera kesanî
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komunîkasyon
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności; | (książkowy) porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komunîzm
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kondansator
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/konduktor__rzeczownik__1
written_rep: konduktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heyv
sense_list:
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konfederasyon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów; | (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûmahî
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek


lexentry: pol/konik_polny__rzeczownik__1
written_rep: konik polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulî
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musabeqe
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży | ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berêkane
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kendir
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: [[ده‌ستور]]
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biran
sense_list:
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontekst
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tekst, którego częścią jest dany wyraz; | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hesab
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xeydoka gulanê
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/koper_włoski__rzeczownik__1
written_rep: koper włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rizyane
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek dwuletniej rośliny z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kopru włoskiego (1.1) | (spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona kopru włoskiego (1.2) | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna ze zgrubiałych łodyg kopru włoskiego (1.2)


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rim
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koronavîrus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koryto__rzeczownik__1
written_rep: koryto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: besterobar
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rîş
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zar
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/koszerny__przymiotnik__1
written_rep: koszerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: کاشەر
sense_list:
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków


lexentry: pol/koszmar__rzeczownik__1
written_rep: koszmar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kabûs
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1) | marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basketbol
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenger
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sindan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kołchoz__rzeczownik__1
written_rep: kołchoz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komeleya çandinê ya ji çend malbatan li Yekîtiya Sovyetan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zengilxane
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hesp
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem; | (szachy, pojęcie szachowe) (potocznie, potoczny) skoczek szachowy;


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dêr
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aç
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala;


lexentry: pol/kraska__rzeczownik__1
written_rep: kraska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şilkak
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaxez
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gêç
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie | (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia; | (geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1); | (sport, sportowy) kostka z kredy (1.1) używana do smarowania końcówki kija bilardowego


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xwîn | xûn
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt;


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: başe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krok__rzeczownik__1
written_rep: krok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gav
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) sposób ułożenia nóg w tańcu | (krawiectwo) część spodni między nogawkami | (przenośnie, przenośnia) działanie w określonym celu | (przenośnie, przenośnia) postęp w jakiejś dziedzinie | etap, faza | niewielki dystans, (także, też) (przenośnie, przenośnia) | przestawienie nogi, by wykonać ruch | sposób poruszania się przez kroki (1.1), chód


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bizinmişk | timsah
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bizinmişk
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîvok
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;


lexentry: pol/kropla__rzeczownik__1
written_rep: kropla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilop
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bardzo mała ilość czegoś | drobna ilość płynu w kształcie zbliżonym do kuli, utrzymująca spoistość;


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qir
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/krzem__rzeczownik__1
written_rep: krzem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîlîsyûm
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; [od 2. poł. XIX wieku]


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kursî
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raşîtîzm
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xaç
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | (przenośnie, przenośnia) cierpienie, trudności | order, odznaczenie w kształcie krzyża (1.1)


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: مه‌مله‌که‌ت
sense_list:
ustrój państwa, w którym rządzi król lub królowa; | (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şabanî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nêzikbînî
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirtûk | kitêb
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darînk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/kształcenie__rzeczownik__1
written_rep: kształcenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perwerde
sense_list:
przekazywanie komuś wiedzy lub/i umiejętności, nauczanie | stwarzanie warunków do rozwoju czyichś zdolności i nabywania przezeń wiedzy oraz umiejętności


lexentry: pol/kształcić__czasownik__1
written_rep: kształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hêvotin
sense_list:
rozwijać lub utrwalać określone cechy charakteru | stwarzać warunki do rozwoju czyichś zdolności i nabywania przezeń wiedzy i umiejętności


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: ku
sense_list:
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêdrok
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kubîzm
sense_list:
(architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.; | (sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metbex
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków;


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lazût
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/kurczak__rzeczownik__1
written_rep: kurczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirîşk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z kurczaka (1.1) | (spożywczy) mięso z kurczaka (1.1) | większe kurczę (pisklę kury)


lexentry: pol/kurdologia__rzeczownik__1
written_rep: kurdologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurdolojî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîkil
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kurmandżi__rzeczownik__1
written_rep: kurmandżi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurmancî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
written_rep: kuropatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kew
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kurwa__wykrzyknik__1
written_rep: kurwa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: gû
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;


lexentry: pol/kwadrat__rzeczownik__1
written_rep: kwadrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çarçik
sense_list:
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny; | (matematyka, matematyczny) wynik potęgowania stopnia drugiego;


lexentry: pol/kwadratowy__przymiotnik__1
written_rep: kwadratowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: çarçik
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o funkcji, równaniu, pierwiastku: drugiego stopnia | (metrologia, metrologiczny) przy jednostkach miary: podniesiony do drugiej potęgi


lexentry: pol/kwas_akrylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas akrylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asîda akrîlê
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asîda deoksirîbonukleîn
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_glutaminowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas glutaminowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirşeya glutamîk
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas endogenny zawierający grupę karboksylową w łańcuchu bocznym; jeden z podstawowych składników białek, pełniący ważną rolę w metabolizmie i funkcjonowaniu układu nerwowego;


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas octowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asîda asetîk
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
written_rep: kwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gul | kulîlk
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania | (ogrodnictwo, ogrodniczy) kwitnąca roślina ozdobna | (potocznie, potoczny) roślina doniczkowa | (przenośnie, przenośnia) najlepsza część społeczności


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
written_rep: kłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simbil
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
written_rep: ladacznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qehbe
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
written_rep: laguna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagûn
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
written_rep: latarnia morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanûsgeh
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
written_rep: lekarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derman
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/leksykografia__rzeczownik__1
written_rep: leksykografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferhengdanîn
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; | tworzenie słowników, słownikarstwo | zbiór słowników jakiegoś języka, regionu, okresu


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
written_rep: leksykon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: فه رهه نگ
sense_list:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: چه‌پ
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: çep
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewy__przymiotnik__1
written_rep: lewy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: çep
sense_list:
(potocznie, potoczny) o dokumentach, interesach: nielegalny | znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hejmar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa | (matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej); | zapis liczby (1.1) | grupa o określonej liczebności


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liktor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lîmf
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zimannasî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rovî | rûvî
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie;


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: نامه‌
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1) | wiadomość, wypowiedź sformułowana pisemnie


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tîp | پیت
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edebiyat | wêje
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pel | belg
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bestenî
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarinc
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lojîk
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych | prawa i mechanizmy rządzące jakimiś zdarzeniami


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
written_rep: lornetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûrbîn
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balafirvan
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi | (wojskowość, wojskowy) żołnierz służący w lotnictwie


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: yan
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neynik
sense_list:
(gwara, gwarowe) (łowiectwo, łowiecki) błyszcząca kolorowo plama na skrzydłach kaczek; lusterko | (gwara, gwarowe) (łowiectwo, łowiecki) jasna plama sierści na zadzie zwierzyny płowej (sarny, jelenia, dzika) | gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canî
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
written_rep: magnezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnesayt
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/mak__rzeczownik__1
written_rep: mak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: گوڵاڵه‌ سووره‌
sense_list:
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mak (1.1)


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meqerne
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makyaj
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boya
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hunermend
sense_list:
(budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku | (sztuka) artysta, który maluje obrazy


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tûşêmî
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/marchew__rzeczownik__1
written_rep: marchew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gêzer
sense_list:
(botanika, botaniczny) Daucus L., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej


lexentry: pol/marka__rzeczownik__1
written_rep: marka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zevî
sense_list:
(dawniej, dawny) (jednostka monetarna) pieniądz, waluta dawniej używana w Niemczech i niektórych innych krajach; | (historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmelad
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mermer
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xewn
sense_list:
fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś | (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego | ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemirandin | masaj
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/masochista__rzeczownik__1
written_rep: masochista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazoşîst
sense_list:
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) człowiek znajdujący satysfakcję w odczuwaniu cierpienia | (seksuologia, seksuologiczny) człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazoşîzm
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makîne
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matematîk | jimarnasî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doşek
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: made
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mozole
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meymûn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpka__rzeczownik__1
written_rep: małpka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirîşk
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dawet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kevz
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekanîk
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | (technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; | sposób działania mechanizmu


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mekanîzma
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partî
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mizgeft
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madalya
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bijîşkî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: awaz
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gundor
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1) | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;


lexentry: pol/meronim__rzeczownik__1
written_rep: meronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meronîm
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merîtokrasî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mecaz
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanza
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych;


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metan
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
written_rep: meteor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rayeka navdêrî
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorolojî
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
written_rep: meteoryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorît
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qaqlîbaz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
written_rep: mewa blada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şaredar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mij
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bajar
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie;


lexentry: pol/miejsce__rzeczownik__1
written_rep: miejsce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cîh
sense_list:
(sport, sportowy) ranga, pozycja | miejsce (1.1), niezajęte przez nic, wolne do umieszczenia w nim czegoś | obszar lub punkt w przestrzeni | wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: behîv
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej;


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beyîv
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîgren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/mikroamper__rzeczownik__1
written_rep: mikroamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîkroamper
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: میکرۆفۆن
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hûrbîn
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minare
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minuta__rzeczownik__1
written_rep: minuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deqe
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa; | odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gezik
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/mirabelka__rzeczownik__1
written_rep: mirabelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alûçe
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce śliwy mirabelki (1.1)


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîtolojî
sense_list:
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; | nauka zajmująca się mitami


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hingiv | hingivîn
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miękki__przymiotnik__1
written_rep: miękki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nerm
sense_list:
taki, który łatwo ugina się pod naciskiem | (przenośnie, przenośnia) mający słaby, mało stanowczy charakter


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şîr | شیر
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
written_rep: mniejszość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eqeliyet
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp. | mniejsza część jakiejś całości


lexentry: pol/mocarstwo__rzeczownik__1
written_rep: mocarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêz
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dua
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: diʼa kirin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molekûl
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirav
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/morela__rzeczownik__1
written_rep: morela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mijmij | zerdelî
sense_list:
(spożywczy) owoce tego drzewa | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;


lexentry: pol/morfologia__rzeczownik__1
written_rep: morfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morfolojî
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; | (językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tû
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derya | behr
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;


lexentry: pol/morzyk__rzeczownik__1
written_rep: morzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîremêr
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus | (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motorçerxe
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelatînk
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motylek__rzeczownik__1
written_rep: motylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimpînok
sense_list:
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl


lexentry: pol/mowa__rzeczownik__1
written_rep: mowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziman
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) znaczenie, sens gestów, znaków, sygnałów | język, zbiór słów i reguł gramatycznych | zdolność mówienia;


lexentry: pol/mroczny__przymiotnik__1
written_rep: mroczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tarî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przepełniony cierpieniem, pełen tragizmu, smutku, grozy | pogrążony w mroku


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: تاریکی
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morîstan
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/murzyn__rzeczownik__1
written_rep: murzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reşik
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huske
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muze
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mişk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; | (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mişk
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şahîn
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ڕاو
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/móc__czasownikmodalny__1
written_rep: móc
part_of_speech: modal
min_sense_num: 01
trans_list: karîn
sense_list:
być w stanie coś wykonać, zrobić | mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się | mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś


lexentry: pol/mózgowie__rzeczownik__1
written_rep: mózgowie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: مێشک
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ogół struktur ośrodkowego układu nerwowego zamknięta w czaszce; | (potocznie, potoczny) mózg, umysł


lexentry: pol/móżdżek__rzeczownik__1
written_rep: móżdżek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mejîk
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część mózgu, której działanie polega na koordynowaniu ruchu mięśni; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mózgu cielęcego lub wieprzowego


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şehîd
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/męskość__rzeczownik__1
written_rep: męskość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mêranî
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zbiór cech uważanych za typowe dla mężczyzny; | (eufemistycznie) genitalia, męskie narządy płciowe | (seksuologia, seksuologiczny) potencja seksualna mężczyzny


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolostrum
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çakûç
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çakûç
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aş
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûrbînî
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nakręcać__czasownik__1
written_rep: nakręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kişandin
sense_list:
uruchamiać jakieś urządzenie (lub podtrzymywać jego działanie), kręcąc pokrętłem naciągającym sprężynę wewnątrz tego urządzenia


lexentry: pol/namiot__rzeczownik__1
written_rep: namiot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çadir | چادر
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj przenośnego schronienia z impregnowanej tkaniny, używanego przez jedną lub więcej osób;


lexentry: pol/narcyz__rzeczownik__1
written_rep: narcyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nêrgîz
sense_list:
(botanika, botaniczny) Narcissus L., rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju narcyz (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat narcyza (1.2)


lexentry: pol/narcyzm__rzeczownik__1
written_rep: narcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: narsîsîzm
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) cecha charakteru polegająca na samouwielbieniu i bezkrytycznym stosunku do swojej osoby


lexentry: pol/narodowy__przymiotnik__1
written_rep: narodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neteweyî
sense_list:
charakterystyczny dla danego narodu (lub kraju zamieszkiwanego przez dany naród), związany z danym narodem lub krajem


lexentry: pol/narzędzie__rzeczownik__1
written_rep: narzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amûr
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy służący do wykonywania danej czynności lub zadania | (technologia, technika, techniczny) urządzenie zazwyczaj trzymane w ręku, służące do wykonywania danej czynności lub zadania; | (przenośnie, przenośnia) metoda, sposób na wykonanie czegoś | (przenośnie, przenośnia) osoba wykorzystywana bez swojej wiedzy


lexentry: pol/nasiono__rzeczownik__1
written_rep: nasiono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beq
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych składający się z zarodka, tkanki zapasowej i łupiny nasiennej;


lexentry: pol/natura__rzeczownik__1
written_rep: natura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tebîet
sense_list:
przyroda i wszystko, co w niej zachodzi z wyłączeniem produktów działalności człowieka; | ogół cech człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/nauka__rzeczownik__1
written_rep: nauka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zanist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) usystematyzowana, wielokrotnie rzeczowo weryfikowana i rzetelna wiedza;


lexentry: pol/nawóz__rzeczownik__1
written_rep: nawóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peyîn
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia nieorganicznego służący do polepszania jakości gleby | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) środek pochodzenia organicznego służący do polepszania jakości gleby;


lexentry: pol/nazizm__rzeczownik__1
written_rep: nazizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nazî
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i ideologia państwowa III Rzeszy niemieckiej, charakteryzująca się m.in. nacjonalizmem, rasizmem, antykomunizmem, antyparlamentaryzmem, korporacjonizmem i kultem wodza;


lexentry: pol/negocjacje__rzeczownik__1
written_rep: negocjacje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: danûstandin
sense_list:
rozmowy prowadzone przez upoważnionych przedstawicieli dwu lub większej liczby państw, organizacji itp.


lexentry: pol/nic__zaimeknieokreślony__1
written_rep: nic
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: tutişt
sense_list:
…sygnalizujący – zazwyczaj w połączeniu z przeczeniem – nieistnienie obiektu lub zdarzenia o właściwościach określonych w danym zdaniu


lexentry: pol/niebezpieczny__przymiotnik__1
written_rep: niebezpieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: talûke
sense_list:
taki, który stanowi niebezpieczeństwo: jest groźny, szkodliwy lub taki, który może spowodować wypadek lub coś złego


lexentry: pol/niebieski__przymiotnik__1
written_rep: niebieski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: şîn
sense_list:
mający kolor piątego pasma tęczy, taki jak kolor pogodnego, bezchmurnego nieba, kwiatu lnu itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/niebo__rzeczownik__1
written_rep: niebo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ezman | asîman
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) część atmosfery lub kosmosu widziana z Ziemi jako otaczająca ją sfera; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mityczne miejsce, gdzie przebywa Bóg, bogowie


lexentry: pol/niedokrwienie__rzeczownik__1
written_rep: niedokrwienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îşemî
sense_list:
(medycyna, medyczny) lokalne zaburzenie ukrwienia będące skutkiem ograniczenia lub całkowitego zatrzymania dopływu krwi do tkanki lub narządu;


lexentry: pol/niedożywienie__rzeczownik__1
written_rep: niedożywienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qehtî
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowy stan organizmu będący skutkiem trwającego przez dłuższy czas niedoboru składników pokarmowych, wynikający z niedoboru określonych składników odżywczych w pokarmach lub z niewielkiej ilości spożywanych pokarmów;


lexentry: pol/niedźwiedź_polarny__rzeczownik__1
written_rep: niedźwiedź polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hirçên spî
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus maritimus Phipps, gatunek zwierzęcia z rodzaju Ursus, o białym futrze, zamieszkujący Arktykę;


lexentry: pol/niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: elmanî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język używany w Niemczech, Austrii i części Szwajcarii (język niemiecki);


lexentry: pol/nieprawda__wykrzyknik__1
written_rep: nieprawda
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: ney
sense_list:
używany na końcu frazy, w celu wyrażenia chęci potwierdzenia jej prawdziwości przez współrozmówcę, lub otrzymania aprobaty wobec poprzedzającej wykrzyknik frazy; często stosowany wraz z zmianą intonacji


lexentry: pol/niewolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: niewolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xulamî
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system społeczny oparty na pozbawieniu pewnej grupy ludzi wolności i uczynieniu ich czyjąś własnością, zwykle w celu wykorzystywania do przymusowej pracy bez wynagrodzenia;


lexentry: pol/niezadowolenie__rzeczownik__1
written_rep: niezadowolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gazin
sense_list:
brak zadowolenia; negatywne uczucie będące rezultatem tego, że coś dzieje się niezgodnie z czyimś życzeniem, planem, zamiarem


lexentry: pol/nihilizm__rzeczownik__1
written_rep: nihilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hîçparêzî
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa polegająca na całkowitej relatywizacji ogólnie przyjętych norm i wartości;


lexentry: pol/niż__spójnik__1
written_rep: niż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: ji
sense_list:
…używany przy porównaniach, służący do wyrażenia, że dana cecha opisująca wyrażenia przed i za spójnikiem silniej występuje w zwrocie przed spójnikiem; służący do podkreślania różnic między takimi wyrażeniami


lexentry: pol/nomada__rzeczownik__1
written_rep: nomada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koçer
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) człowiek zmieniający miejsca zamieszkania


lexentry: pol/nos__rzeczownik__1
written_rep: nos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poz | bêvil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część twarzy powyżej ust, między oczami, narząd zmysłu węchu, część układu oddechowego, również u zwierząt;


lexentry: pol/nosiciel__rzeczownik__1
written_rep: nosiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: باربه‌ر
sense_list:
(medycyna, medyczny) organizm zawierający bakterie, wirusy lub w inny sposób dotknięty chorobą, sam nie cierpiący z powodu jej objawów, lecz mogący nią zarażać;


lexentry: pol/numer__rzeczownik__1
written_rep: numer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hejmar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) żart, przekręt, oszustwo | egzemplarz czasopisma z daną datą | identyfikator zawierający, między innymi, cyfry; | liczba naturalna, która identyfikuje jakiś element ze zbioru | pozycja w programie (zwykle w cyrku)


lexentry: pol/obibok__rzeczownik__1
written_rep: obibok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tembel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek unikający pracy, któremu nie chce się pracować


lexentry: pol/obiektyw__rzeczownik__1
written_rep: obiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hawêne
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) soczewka, układ optyczny lub magnetyczny, przenoszący obraz przedmiotu do dalszej części urządzenia


lexentry: pol/oblicze__rzeczownik__1
written_rep: oblicze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devrî
sense_list:
(książkowy) twarz jakiejś osoby i jej wyraz | (przenośnie, przenośnia) charakter czegoś; zarys, postać czegoś


lexentry: pol/obrażenie__rzeczownik__1
written_rep: obrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qijik
sense_list:
uszkodzenie tkanek lub narządów ciała, np. poprzez złamanie, zranienie, działanie promieniowania itp.


lexentry: pol/obsesja__rzeczownik__1
written_rep: obsesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nesaxî
sense_list:
(książkowy) myśl, idea, przekonanie itp. uporczywie kogoś prześladujące, niemożność uwolnienia się od takich myśli lub od wykonywania powtarzających się czynności


lexentry: pol/obwód_drukowany__rzeczownik__1
written_rep: obwód drukowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurt
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) płytka z materiału izolacyjnego z naniesionymi na powierzchni ścieżkami przewodzącymi oraz punktami lutowniczymi do montażu elementów elektronicznych;


lexentry: pol/obyczaj__rzeczownik__1
written_rep: obyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baw
sense_list:
nawyk, sposób postępowania, zachowania charakterystyczny dla danego człowieka lub zwierzęcia | powszechnie przyjęty, tradycyjny sposób postępowania w danych okolicznościach | zazwyczaj w liczbie mnogiej: sposób życia, zasady, którymi ktoś się kieruje


lexentry: pol/obywatel__rzeczownik__1
written_rep: obywatel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acincî
sense_list:
członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję; | (przestarzałe, przestarzały) oficjalna forma zwracania się do kogoś


lexentry: pol/obywatelstwo__rzeczownik__1
written_rep: obywatelstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: welatînî
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) związek prawny osoby fizycznej z jakimś państwem, który daje jej określone prawa i obowiązki;


lexentry: pol/obóz_koncentracyjny__rzeczownik__1
written_rep: obóz koncentracyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serbazgehê girtinê
sense_list:
miejsce, w którym są przetrzymywane grupy ludności w celu ich izolacji, wykonywania niewolniczej pracy albo eksterminacji tych grup;


lexentry: pol/ocean__rzeczownik__1
written_rep: ocean
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: okyanos
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rozległy obszar słonej wody, pokrywający większą część powierzchni Ziemi


lexentry: pol/ocet__rzeczownik__1
written_rep: ocet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sêk | سرکه‌
sense_list:
(spożywczy) spożywczy kwas octowy o stężeniu 5-10%, czasem z domieszkami smakowymi lub aromatyzującymi;


lexentry: pol/oczko__rzeczownik__1
written_rep: oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çav
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zawiązek pędu, w stanie spoczynku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) pączek w bulwie ziemniaka | kropka na kostce do gry


lexentry: pol/oddychać__czasownik__1
written_rep: oddychać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hilm dan
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (zoologia, zoologiczny) (biologia, biologiczny) pobierać tlen z naturalnego dla danego gatunku środowiska


lexentry: pol/odkurzacz__rzeczownik__1
written_rep: odkurzacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gêziya ceryanê
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zbierania kurzu i drobnych śmieci poprzez wsysanie ich do specjalnego zbiornika;


lexentry: pol/odra__rzeczownik__1
written_rep: odra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorik
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba zakaźna wieku dziecięcego, której objawami są: wysoka gorączka, stan zapalny górnych dróg oddechowych, plamista wysypka;


lexentry: pol/odruch__rzeczownik__1
written_rep: odruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refleks
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) reakcja ustroju na bodziec, przebiegająca za pośrednictwem układu nerwowego


lexentry: pol/odsiecz__rzeczownik__1
written_rep: odsiecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alîkarî
sense_list:
pomoc wojskowa dla oblężonej twierdzy lub dla osaczonych własnych oddziałów albo wojsk sojuszniczych;


lexentry: pol/odtrutka__rzeczownik__1
written_rep: odtrutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jehrkuj
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek likwidujący lub zmniejszający działanie trucizny;


lexentry: pol/odwołanie__rzeczownik__1
written_rep: odwołanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çi
sense_list:
zwrócenie się osoby nieakceptującej decyzji jakichś władz do wyższej instancji o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę lub uchylenie wydanej decyzji


lexentry: pol/ofiara__rzeczownik__1
written_rep: ofiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şihîre
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) człowiek, który nie umie sobie radzić, jest niezdarny


lexentry: pol/oficer__rzeczownik__1
written_rep: oficer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (administracja) osoba zajmująca odpowiednią pozycję w hierarchii jakiejś służby mundurowej; w Polsce: posiadająca stopień od podporucznika wzwyż;


lexentry: pol/ogon__rzeczownik__1
written_rep: ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dû
sense_list:
(potocznie, potoczny) długa kolejka | (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część ciała niektórych zwierząt, składająca się z włosów, piór lub kręgów, także futro z tej części ciała;


lexentry: pol/ogród__rzeczownik__1
written_rep: ogród
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulistan
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) miejsce, gdzie uprawia się rośliny – np. kwiaty, drzewa, krzewy – w celach konsumpcyjnych lub estetycznych;


lexentry: pol/ogórek__rzeczownik__1
written_rep: ogórek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xiyar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Cucumis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/okręt__rzeczownik__1
written_rep: okręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: پاپۆڕ
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) jednostka pływająca pod banderą wojenną, należąca do marynarki wojennej państwa;


lexentry: pol/okręt_podwodny__rzeczownik__1
written_rep: okręt podwodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noqav
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (wojskowość, wojskowy) okręt wojenny, który może pływać i walczyć w zanurzeniu;


lexentry: pol/olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tîtan
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota fantastyczna, zwykle mająca postać ludzką, ogromnego wzrostu i o niezwykłej sile;


lexentry: pol/olej__rzeczownik__1
written_rep: olej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zeyt
sense_list:
(spożywczy) płynny tłuszcz otrzymywany z nasion lub owoców niektórych roślin lub tkanek zwierząt, używany np. w przemyśle spożywczym i jako paliwo


lexentry: pol/oligarchia__rzeczownik__1
written_rep: oligarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olîgarşî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielka grupa uprzywilejowanych ludzi sprawująca władzę lub mająca na nią duży wpływ | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów, polegający na sprawowaniu władzy w państwie przez wąską grupę uprzywilejowanych obywateli;


lexentry: pol/oologia__rzeczownik__1
written_rep: oologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêknasî
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) dział ornitologii zajmujący się jajami, w szczególności ptasimi – ich budową, ubarwieniem, wielkością, kształtem i zmiennością;


lexentry: pol/opadać__czasownik__1
written_rep: opadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ketin
sense_list:
o terenie, drodze: prowadzić w dół | przekrzywiać się w dół | tracić wysokość, osuwać się z góry na dół, obniżać się | usiąść wygodnie


lexentry: pol/oparzenie__rzeczownik__1
written_rep: oparzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şewat
sense_list:
(medycyna, medyczny) rana od oparzenia (1.2) | (medycyna, medyczny) uraz spowodowany ciepłem, działaniem substancji żrących lub prądem elektrycznym; | (rzeczownik odczasownikowy) od oparzyć


lexentry: pol/oponka__rzeczownik__1
written_rep: oponka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abon
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko o złotawej barwie, z otworem w środku, wykonane z ciasta drożdżowego lub serowego, smażone na głębokim tłuszczu, często posypywane cukrem pudrem


lexentry: pol/opornik__rzeczownik__1
written_rep: opornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirûş
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) element elektroniczny zamieniający energię elektryczną w ciepło;


lexentry: pol/oportunizm__rzeczownik__1
written_rep: oportunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oportunîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przestarzałe, przestarzały) uleganie naciskowi burżuazji, polityka uchylania się od walki klasowej | postawa moralna człowieka kierującego się w swym postępowaniu nie powszechnie przyjętymi zasadami, lecz tym, co w danej sytuacji jest dla niego korzystne;


lexentry: pol/opozycja__rzeczownik__1
written_rep: opozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixalefet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przeciwstawne położenie ciał niebieskich względem obserwatora na Ziemi; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) partia, stronnictwo przeciwne rządowi lub większości parlamentarnej; | przeciwstawienie, przeciwdziałanie


lexentry: pol/opór__rzeczownik__1
written_rep: opór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirûş
sense_list:
(fizyka, fizyczny) siła bierna pojawiająca się w trakcie wprawiania ciała w ruch lub spowodowana ruchem tego ciała, skierowana w stronę przeciwną od kierunku ruchu | akt przeciwstawiania się cudzej przemocy, woli, rozkazom itp. | w lm przeszkody, utrudnienia


lexentry: pol/oranżeria__rzeczownik__1
written_rep: oranżeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tavxane
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia służąca do hodowli egzotycznych roślin, np. pomarańcz, cytryn, pełniąca rolę wypoczynkową;


lexentry: pol/orbita__rzeczownik__1
written_rep: orbita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xulgeh
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) oczodół | (astronomia, astronomiczny) tor ciała krążącego lub przelatującego obok innego ciała, zakrzywiony w wyniku ich wzajemnego przyciągania; | krąg, sfera, zasięg


lexentry: pol/organizacja__rzeczownik__1
written_rep: organizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ڕێکخراو
sense_list:
grupa społeczna funkcjonująca według określonych reguł, współpracująca ze sobą w celu osiągnięcia określonych celów


lexentry: pol/organizm__rzeczownik__1
written_rep: organizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endamwer
sense_list:
(biologia, biologiczny) istota żywa charakteryzująca się procesami życiowymi; | (medycyna, medyczny) cielesny ustrój człowieka | (przenośnie, przenośnia) pewna całość złożona ze współpracujących ze sobą elementów


lexentry: pol/organy__rzeczownik__1
written_rep: organy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endam
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny stosowany głównie w kościołach, posiadający wiele piszczałek, klawiaturę i pedały;


lexentry: pol/orgazm__rzeczownik__1
written_rep: orgazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgazm
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) szczytowy moment podniecenia w stosunku płciowym, związany z odczuwaniem rozkoszy;


lexentry: pol/ortografia__rzeczownik__1
written_rep: ortografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imla
sense_list:
zbiór umownych przepisów regulujących sposób posługiwania się systemem pisma, normalizowanych i przystosowywanych do danego języka


lexentry: pol/orzech_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: orzech ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisteqebîd
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arachis hypogaea, brazylijska roślina zielna uprawiana w klimacie ciepłym ze względu na jadalne nasiona;


lexentry: pol/orzeł__rzeczownik__1
written_rep: orzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: êlo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) duży ptak drapieżny z podrodziny Aquilinae, o zakrzywionym dziobie, mocnych szponach i szerokich, deskowatych skrzydłach;


lexentry: pol/osa__rzeczownik__1
written_rep: osa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moz
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Vespula, uskrzydlony owad o żółto-czarnym ubarwieniu, posiadający żądło;


lexentry: pol/osika__rzeczownik__1
written_rep: osika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spîndarî
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek drzewa topolowego o drżących liściach,należącego do rodziny wierzbowatech;


lexentry: pol/oskarżyciel__rzeczownik__1
written_rep: oskarżyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dozgêrr
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w procesie karnym osoba wnosząca do sądu akt oskarżenia przeciw komuś


lexentry: pol/osoba__rzeczownik__1
written_rep: osoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kes
sense_list:
pojedynczy człowiek, ktoś | (gramatyka) pojęcie używane do określenia formy czasownika, w zależności od wykonawcy czynności | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podmiot czynności prawnych | bohater dramatu


lexentry: pol/ospa_wietrzna__rzeczownik__1
written_rep: ospa wietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mîrkutok
sense_list:
(medycyna, medyczny) bardzo zakaźna choroba wirusowa głównie wieku dziecięcego, wywoływana przez VZV;


lexentry: pol/ostateczny__przymiotnik__1
written_rep: ostateczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: axirîn
sense_list:
(książkowy) kończący jakiś cykl, ciąg, szereg, serię; ostatni i definitywny | (książkowy) o największym natężeniu, w najwyższym stopniu (często w sensie negatywnym); skrajny, krańcowy


lexentry: pol/ostryga__rzeczownik__1
written_rep: ostryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îstirîdye
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) osiadły małż morski żyjący w ławicach na przybrzeżnych skałach płytkich mórz, o dużym znaczeniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/owad__rzeczownik__1
written_rep: owad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kêzik
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielkie zwierzę, zaliczane do stawonogów, posiadające trzy pary odnóży oraz zazwyczaj dwie pary skrzydeł;


lexentry: pol/owies__rzeczownik__1
written_rep: owies
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gîhagulî
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Avena L., roślina zbożowa należąca do rodziny wiechlinowatych, mających kwiatostan w kształcie wiechy;


lexentry: pol/ołtarz__rzeczownik__1
written_rep: ołtarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: text
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stół lub podwyższenie, na którym składa się ofiarę bogu lub bóstwu;


lexentry: pol/oś__rzeczownik__1
written_rep: oś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dingil
sense_list:
(matematyka, matematyczny) prosta, na której wyróżniono zwrot i punkt O zwany zerowym oraz ustalono odcinek jednostkowy; | (technologia, technika, techniczny) element mechanizmu lub maszyny, służący utrzymaniu w określonym położeniu osadzonych na osi (1.1) wirujących elementów; | centralna linia danego układu


lexentry: pol/pacyfikał__rzeczownik__1
written_rep: pacyfikał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aştî
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj relikwiarza lub świętego wizerunku podawany wiernym do uczczenia pocałunkiem w dawnej liturgii łacińskiej;


lexentry: pol/padaczka__rzeczownik__1
written_rep: padaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atî
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba cechująca się napadami padaczkowymi będącymi efektem przejściowych zaburzeń czynności mózgu, polegających na nadmiernych i gwałtownych, samorzutnych wyładowaniach bioelektrycznych w komórkach nerwowych;


lexentry: pol/padalec__rzeczownik__2
written_rep: padalec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tîremar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba podła, której postępowanie wzbudza odrazę


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: barîn
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) o opadach atmosferycznych: opadać na powierzchnię (z podmiotem domyślnym w 3 os. lp rodzaju nijakiego)


lexentry: pol/padać__czasownik__1
written_rep: padać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ketin
sense_list:
w sposób gwałtowny zmieniać pozycję z pionowej na poziomą | zlatywać, lecieć w dół | ginąć gwałtowną śmiercią | o terytorium: ulegać przed siłami nieprzyjaciela | z podmiotem nieżywotnym nastąpić, wybrać cel, zostać wylosowanym


lexentry: pol/palindrom__rzeczownik__1
written_rep: palindrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palîndrom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zdanie brzmiące tak samo przy czytaniu od lewej strony do prawej, jak i odwrotnie (np. kajak, zaraz);


lexentry: pol/palma__rzeczownik__1
written_rep: palma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darqesp
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arecaceae, roślina drzewiasta z rodziny arekowatych z gładkim pniem i charakterystycznym pióropuszem liści na szczycie;


lexentry: pol/pan__rzeczownik__1
written_rep: pan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mamoste
sense_list:
feudał lub właściciel ziemski, również magnat; władca | pracodawca dla służby | właściciel niewolników | z czasownikiem w drugiej osobie zwrot nieco mniej bezpośredni niż „ty”, lecz raczej nieuprzejmy | zwrot grzecznościowy w stosunku do mężczyzny; w zwrotach bezpośrednich zastępuje zaimek ty


lexentry: pol/pancerz__rzeczownik__1
written_rep: pancerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: زرێ
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) metalowa powłoka wokół pojazdu, okrętu chroniąca jego załogę przed zagrożeniem; metalowa powłoka chroniąca dowolny przedmiot przed zniszczeniem mechanicznym | (zoologia, zoologiczny) u niektórych zwierząt: fragment twardej skóry lub innej powierzchni chroniący narządy wewnętrzne przed uszkodzeniem mechanicznym;


lexentry: pol/panislamizm__rzeczownik__1
written_rep: panislamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Panislamîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna religijno-polityczna, która głosi potrzebę zjednoczenia wszystkich wyznawców islamu;


lexentry: pol/panna__rzeczownik__1
written_rep: panna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keç
sense_list:
kobieta, która nigdy nie była mężatką, dawniej tytuł grzecznościowy dla takiej kobiety (obecnie: pani)


lexentry: pol/panteon__rzeczownik__1
written_rep: panteon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panteon
sense_list:
(starożytność) (architektura, architektoniczny) w starożytnej Grecji i Rzymie świątynia poświęcona wszystkim bogom;


lexentry: pol/papier__rzeczownik__1
written_rep: papier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaxez | perr
sense_list:
wyrób z celulozy w postaci arkusza, zwykle przeznaczony do zapisywania informacji; | (potocznie, potoczny) (biurowość, biurowy) (księgowość) (urzędowy) dokument


lexentry: pol/papieros__rzeczownik__1
written_rep: papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigare
sense_list:
wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki długości kilku centymetrów wypełnionej zmielonym tytoniem;


lexentry: pol/papież__rzeczownik__1
written_rep: papież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biskup i patriarcha Rzymu, głowa Kościoła katolickiego oraz państwa Watykan;


lexentry: pol/paradyz__rzeczownik__1
written_rep: paradyz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beheşt
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) najwyższy balkon w teatrze;


lexentry: pol/paranoja__rzeczownik__1
written_rep: paranoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paranoya
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) choroba psychiczna charakteryzująca się występowaniem urojeń o różnym podłożu;


lexentry: pol/parapet__rzeczownik__1
written_rep: parapet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teqişk
sense_list:
fragment deski lub innego tworzywa umieszczony poziomo tuż pod oknem na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczenia


lexentry: pol/parapsychologia__rzeczownik__1
written_rep: parapsychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parapsikolojî
sense_list:
dziedzina badań zajmująca się zjawiskami psychicznymi, których charakter nie został jeszcze w pełni wyjaśniony przez naukę;


lexentry: pol/park__rzeczownik__1
written_rep: park
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: park
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) duży miejski, rekreacyjny zadrzewiony teren zielony z wytyczonymi alejkami;


lexentry: pol/parlament__rzeczownik__1
written_rep: parlament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parleman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w dawnej Francji sądy królewskie, ustanowione w XIII wieku przez Ludwika IX; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w systemach demokratycznych najwyższy organ ustawodawczy; | gmach, w którym obraduje parlament (1.1)


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaxez
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) fragment utworu przeznaczony do wykonywania przez odpowiednią grupę instrumentów, wykonawców


lexentry: pol/partia__rzeczownik__1
written_rep: partia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partî
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) (termin karciany) w niektórych grach: rozgrywka, mecz | (zobacz) partia polityczna


lexentry: pol/pas__rzeczownik__1
written_rep: pas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemer
sense_list:
część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; | miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)


lexentry: pol/pasturma__rzeczownik__1
written_rep: pasturma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastirme
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędliny z suszonej wołowiny o wyrazistym smaku i aromacie; specjalność kuchni tureckiej;


lexentry: pol/pauza__rzeczownik__1
written_rep: pauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêhnvedan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przerwa między dźwiękami; | przerwa w jakiejś czynności


lexentry: pol/pawian__rzeczownik__1
written_rep: pawian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babûn
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Papio, małpa z charakterystycznie odsłoniętymi pośladkami i o wydłużonym pysku;


lexentry: pol/pałac__rzeczownik__1
written_rep: pałac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dîwan
sense_list:
(architektura, architektoniczny) okazały, pozbawiony cech obronnych budynek mieszkalny należący do władcy lub bogatego człowieka


lexentry: pol/państwo__rzeczownik__1
written_rep: państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dewlet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) struktura polityczna obejmująca określony obszar i grupę ludzi go zamieszkującą, rządzona przez osoby reprezentujące tę grupę; ustrój takiej struktury;


lexentry: pol/paź__rzeczownik__1
written_rep: paź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rûpel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) chłopiec ze szlacheckiej rodziny, który stanowi czyjąś osobistą służbę na dworze magnackim lub królewskim;


lexentry: pol/pchła__rzeczownik__1
written_rep: pchła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kêç
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały, bezskrzydły, skaczący owad żywiący się krwią;


lexentry: pol/pedał__rzeczownik__2
written_rep: pedał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hejîr
sense_list:
(slangowo) (obraźliwie) określenie geja, niekiedy rozszerzane na mężczyzn postrzeganych jako homoseksualiści


lexentry: pol/perfumy__rzeczownik__1
written_rep: perfumy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parfûm
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) roztwór alkoholowy odpowiednio dobranych substancji zapachowych, stosowany jako kosmetyk


lexentry: pol/peronizm__rzeczownik__1
written_rep: peronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peronizm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny zbudowany przez Juana Peróna w Argentynie, w połowie XX wieku, dążący do zbudowania ustroju pośredniego między amerykańskim kapitalizmem a radzieckim komunizmem;


lexentry: pol/personel__rzeczownik__1
written_rep: personel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: تایبه‌تی
sense_list:
zespół pracowników jakiejś instytucji, najczęściej publicznej, których celem jest wykonywanie ściśle określonych zadań nienależących do kierownika tej instytucji


lexentry: pol/pełnia__rzeczownik__1
written_rep: pełnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heyva tijî
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) faza księżyca, w której księżyc jest oświetlony przez słońce w taki sposób, że z ziemi widać wyłącznie jego jasną część


lexentry: pol/pianino__rzeczownik__1
written_rep: pianino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîyano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;


lexentry: pol/piasek__rzeczownik__1
written_rep: piasek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qûm
sense_list:
luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;


lexentry: pol/piekarnik__rzeczownik__1
written_rep: piekarnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firrne
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;


lexentry: pol/piekło__rzeczownik__1
written_rep: piekło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dûjeh
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) (filozofia, filozoficzny) miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;


lexentry: pol/pierwiastek__rzeczownik__1
written_rep: pierwiastek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kok
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej; | (matematyka, matematyczny) miejsce zerowe funkcji;


lexentry: pol/pierś__rzeczownik__1
written_rep: pierś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çiçik
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty gruczoł mlekowy człowieka; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso z przedniej części tułowia drobiu


lexentry: pol/pietruszka__rzeczownik__1
written_rep: pietruszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bexdenûs | gêjnak
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;


lexentry: pol/pieśń__rzeczownik__1
written_rep: pieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stiran
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;


lexentry: pol/pigment__rzeczownik__1
written_rep: pigment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reng
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb


lexentry: pol/pilaw__rzeczownik__1
written_rep: pilaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/pilot__rzeczownik__1
written_rep: pilot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîlot
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem


lexentry: pol/piorun__rzeczownik__1
written_rep: piorun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brûsk
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;


lexentry: pol/piosenka__rzeczownik__1
written_rep: piosenka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stiran
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;


lexentry: pol/pisarz__rzeczownik__1
written_rep: pisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nivîskar
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;


lexentry: pol/pisać__czasownik__1
written_rep: pisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nivîsîn
sense_list:
tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma | umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium


lexentry: pol/pismo__rzeczownik__1
written_rep: pismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîroz
sense_list:
sposób pisania | zbiór liter i innych znaków graficznych umożliwiający wyrażanie i przechowywanie myśli za pomocą tekstu;


lexentry: pol/pistolet__rzeczownik__1
written_rep: pistolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debançe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia


lexentry: pol/pizza__rzeczownik__1
written_rep: pizza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pîza | pizza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perr
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;


lexentry: pol/pióro__rzeczownik__1
written_rep: pióro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qelem
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) autorstwo dzieła literackiego | przyrząd do pisania


lexentry: pol/piędź__rzeczownik__1
written_rep: piędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bost
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);


lexentry: pol/piękno__rzeczownik__1
written_rep: piękno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delalî
sense_list:
zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;


lexentry: pol/piętro__rzeczownik__1
written_rep: piętro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gog
sense_list:
(sport, sportowy) kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy


lexentry: pol/piłka__rzeczownik__1
written_rep: piłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goy
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1) | rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry


lexentry: pol/piłka_nożna__rzeczownik__1
written_rep: piłka nożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futbol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy rozgrywany na trawiastym boisku przez dwie jedenastoosobowe drużyny, które starają się wbić piłkę do bramki przeciwnika; | (sport, sportowy) piłka używana do gry w piłkę nożną (1.1)


lexentry: pol/piłka_ręczna__rzeczownik__1
written_rep: piłka ręczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hendbol
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym dwie siedmioosobowe drużyny starają się wrzucić za pomocą rąk piłkę do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/planeta__rzeczownik__1
written_rep: planeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rojgêran
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;


lexentry: pol/plaża__rzeczownik__1
written_rep: plaża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaj
sense_list:
(turystyka, turystyczny) brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;


lexentry: pol/plemię__rzeczownik__1
written_rep: plemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eşîr
sense_list:
forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;


lexentry: pol/plotka__rzeczownik__1
written_rep: plotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurtepist
sense_list:
pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;


lexentry: pol/pocisk__rzeczownik__1
written_rep: pocisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulle
sense_list:
przedmiot miotany z broni miotającej lub wyrzutni mający razić cel lub wykonać inne zadanie, np. zadymić, oświetlić pole walki;


lexentry: pol/podatek__rzeczownik__1
written_rep: podatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bac
sense_list:
powszechna obowiązkowa danina uiszczana zwykle na rzecz państwa, ale również na rzecz Kościoła, władcy;


lexentry: pol/podaż__rzeczownik__1
written_rep: podaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hevok
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dostępność, oferta towarów na sprzedaż; (także, też) ilość danego towaru znajdująca się na rynku;


lexentry: pol/podmorski__przymiotnik__1
written_rep: podmorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: noqav
sense_list:
leżący pod powierzchnią morza; przeznaczony do działania pod powierzchnią morza; dziejący się pod powierzchnią morza


lexentry: pol/podobać_się__czasownik__1
written_rep: podobać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hez kirin
sense_list:
odpowiadać czyjemuś gustowi, wyczuciu estetycznemu, robić na kimś dobre wrażenie; wydawać się komuś sympatycznym


lexentry: pol/podłoga__rzeczownik__1
written_rep: podłoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ʻerdê
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pozioma powierzchnia w budynku, po której chodzą ludzie, wykonana z drewna, kamienia itp.; podłoże


lexentry: pol/poezja__rzeczownik__1
written_rep: poezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helbest
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) działalność literacka obejmująca wiersze, twórczość poetycką


lexentry: pol/poganin__rzeczownik__1
written_rep: poganin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mişrik
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wyznająca religię inną niż jedna z monoteistycznych, abrahamowych (jak chrześcijaństwo, islam, judaizm)


lexentry: pol/pojazd__rzeczownik__1
written_rep: pojazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erebe
sense_list:
(potocznie, potoczny) samochód | maszyna mogąca przemieszczać się sama lub z pomocą zwierząt pociągowych;


lexentry: pol/pojemnik__rzeczownik__1
written_rep: pojemnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: قاپ
sense_list:
zbiornik (naczynie, skrzynia, kosz itp.), w którym przechowywane są materiały, towary, przedmioty, substancje


lexentry: pol/pokazywać__czasownik__1
written_rep: pokazywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: numandin
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach pomiarowych: wskazywać wartość wielkości mierzonej | dawać możliwość zobaczenia czegoś | demonstrować, dawać komuś możliwość nauczenia się poprzez wykonywanie danej czynności | wykonywać ruchy informujące kogoś o czymś


lexentry: pol/pokój__rzeczownik__1
written_rep: pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aştî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) stan panujący między dwoma narodami, bez działań wojennych, bez wypowiedzenia wojny | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pakt kończący wojnę | (przestarzałe, przestarzały) spokój


lexentry: pol/policja__rzeczownik__1
written_rep: policja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polîs | پۆلیس
sense_list:
instytucja państwowa mająca za zadanie ochronę obywateli przed przestępcami, wykrywanie przestępstw itp.;


lexentry: pol/polo__rzeczownik__1
written_rep: polo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çovgan
sense_list:
(sport, sportowy) gra drużynowa rozgrywana konno, w której za pomocą długich kijów dąży się do umieszczenia drewnianej kuli w bramce przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/polowanie__rzeczownik__1
written_rep: polowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ڕاو
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zespół czynności podejmowanych celem wytropienia i zabicia dzikiej zwierzyny | (przenośnie, przenośnia) zorganizowany pościg za określonymi ludźmi w celu ich ujęcia lub zabicia


lexentry: pol/pomarańczowy__przymiotnik__2
written_rep: pomarańczowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: pirteqalî
sense_list:
mający kolor drugiego pasma tęczy, taki jak kolor owocu pomarańczy itp.; żółty z czerwonym zabarwieniem;


lexentry: pol/poprzez__przyimek__1
written_rep: poprzez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: di gel
sense_list:
…dołączający osobę, instytucję lub rzecz, z której ktoś/coś korzysta; której ktoś używa; za pomocą czegoś, za pośrednictwem czegoś


lexentry: pol/populizm__rzeczownik__1
written_rep: populizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelparêzî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) popieranie idei politycznych i ekonomicznych, które są w danym momencie najbardziej popularne w celu łatwego zdobycia poparcia bez zwracania uwagi na rzeczywistą możliwość zrealizowania obietnic, zwłaszcza pod kątem finansowym;


lexentry: pol/por__rzeczownik__1
written_rep: por
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirasa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium porrum L., roślina dwuletnia z rodziny amarylkowatych, uprawiana w celach konsumpcyjnych;


lexentry: pol/pora_roku__rzeczownik__1
written_rep: pora roku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demsal
sense_list:
okres, w którym na skutek ruchu Ziemi i zmian jej oświetlenia występują zbliżone warunki klimatyczne, wpływające na wegetację roślin i zwierząt;


lexentry: pol/porost__rzeczownik__1
written_rep: porost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nizm
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (biologia, biologiczny) symbiotyczny organizm składający się z grzyba i zielenicy lub cyjanobakterii;


lexentry: pol/port__rzeczownik__1
written_rep: port
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemîgeh
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wyznaczone miejsce, wyposażone w odpowiednią infrastrukturę, umożliwiające załadunek i wyładunek statków wodnych;


lexentry: pol/portret__rzeczownik__1
written_rep: portret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wêne
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) charakterystyka postaci (zwłaszcza literackiej) | (sztuka) dzieło plastyczne przedstawiające konkretną osobę lub grupę osób


lexentry: pol/portugał__rzeczownik__1
written_rep: portugał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: portugalî
sense_list:
(dawniej, dawny) (numizmatyka, numizmatyczny) potoczna nazwa złotej monety wielodukatowej, używanej w handlu europejskim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet portugalskich także w Polsce;


lexentry: pol/porzucać__czasownik__1
written_rep: porzucać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: avêtin
sense_list:
opuszczać kogoś lub coś; zostawiać, odchodzić od kogoś lub czegoś | przestawać coś wykonywać, przestawać zajmować się czymś


lexentry: pol/posiadać__czasownik__1
written_rep: posiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hebûn
sense_list:
(książkowy) o człowieku: być właścicielem czegoś o dużej wartości | opanować jakąś umiejętność, wiedzę w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/postanowienie__rzeczownik__1
written_rep: postanowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erebe
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie proceduralne wydawane przez sądy lub organy administracji, które nie rozstrzyga sprawy co do istoty;


lexentry: pol/potok__rzeczownik__1
written_rep: potok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: co
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) ciek wodny o wartkim nurcie, płynący skalnym lub kamienistym korytem o dużym spadku;


lexentry: pol/potrzask__rzeczownik__1
written_rep: potrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dab
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) rodzaj pułapki kłusowniczej na zwierzęta w formie ostrych i silnych szczęk zatrzaskujących się po nadepnięciu;


lexentry: pol/powieść__rzeczownik__1
written_rep: powieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) długi utwór narracyjny opisujący rozbudowany ciąg zdarzeń; zwykle udostępniany w formie książki;


lexentry: pol/powstanie__rzeczownik__1
written_rep: powstanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serhildan
sense_list:
zbrojne wystąpienie ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, skierowane przeciw dotychczasowej władzy, najczęściej okupacyjnej;


lexentry: pol/poziom__rzeczownik__1
written_rep: poziom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qat
sense_list:
kondygnacja budynku | położenie, układ czegoś względem jakiejś płaszczyzny | stan zaawansowania czegoś, faza rozwoju | stopień wykształcenia osoby, stan czyjejś kultury, wiedzy


lexentry: pol/pozycja_misjonarska__rzeczownik__1
written_rep: pozycja misjonarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozîsyona mîsyoneran
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) klasyczna pozycja seksualna, w której mężczyzna jest na górze, a kobieta pod nim;


lexentry: pol/praca__rzeczownik__1
written_rep: praca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kar
sense_list:
miejsce pracy (1.1); funkcja pełniona w takim miejscu | wykonywanie jakiejś czynności, służącej uzyskaniu dóbr;


lexentry: pol/pragnienie__rzeczownik__1
written_rep: pragnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tîbûn
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jedna z najbardziej podstawowych potrzeb biologicznych człowieka i zwierząt przejawiająca się w popędzie ku pobraniu odpowiedniej ilości wody do organizmu;


lexentry: pol/prawa_człowieka__rzeczownik__1
written_rep: prawa człowieka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mafên mirovan
sense_list:
niezbywalne, nienaruszalne, naturalne i niepodzielne prawa przysługujące każdemu człowiekowi wynikające z jego godności;


lexentry: pol/prawicowy__przymiotnik__1
written_rep: prawicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rast
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z prawicą, właściwy prawicy, wywodzący się z prawicy


lexentry: pol/prawo__rzeczownik__1
written_rep: prawo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heq
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis, norma prawna | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów, zezwoleń, obowiązków, przywilejów oraz kar związanych z ich nieprzestrzeganiem; | w wyrażeniach przyimkowych: prawa strona


lexentry: pol/prawo_jazdy__rzeczownik__1
written_rep: prawo jazdy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajoname
sense_list:
(motoryzacja) dokument potwierdzający umiejętności jego posiadacza do prowadzenia pojazdów mechanicznych, wydawany przez odpowiednie organy państwowe;


lexentry: pol/prawosławie__rzeczownik__1
written_rep: prawosławie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ortodoks
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ortodoksyjne wyznanie chrześcijańskie, które powstało w wyniku podziału chrześcijaństwa w 1054 roku (schizmy wielkiej);


lexentry: pol/prażyć__czasownik__1
written_rep: prażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: biraştin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać żywność działaniu wysokiej temperatury bez użycia tłuszczu


lexentry: pol/prebenda__rzeczownik__1
written_rep: prebenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kar
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kościelny) część dochodów, które duchowni otrzymują jako wynagrodzenie za pełnione obowiązki;


lexentry: pol/prezerwatywa__rzeczownik__1
written_rep: prezerwatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kondom
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serok
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) głowa państwa, najważniejsza osoba w kraju w niektórych ustrojach;


lexentry: pol/prezydent__rzeczownik__1
written_rep: prezydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şaredar
sense_list:
(administracja) w Polsce najwyższy przedstawiciel samorządu w miastach liczących ponad 100 tysięcy mieszkańców;


lexentry: pol/proces__rzeczownik__1
written_rep: proces
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: هۆکار
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie w sądzie | uporządkowany ciąg zdarzeń zachodzących po sobie


lexentry: pol/profesor__rzeczownik__1
written_rep: profesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dersdar
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) osoba, której nadano tytuł profesora (1.1) | (edukacja, edukacyjny) tytuł naukowy nadawany samodzielnym pracownikom naukowym;


lexentry: pol/projekt__rzeczownik__1
written_rep: projekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: پرۆژه‌
sense_list:
(zarządzanie) zorganizowany ciąg działań, ograniczony w czasie, zmierzający do osiągnięcia założonego celu | szkic, makieta, dokumentacja przedstawiający pomysł na wykonanie czegoś


lexentry: pol/prokurator__rzeczownik__1
written_rep: prokurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dozgêrr
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) funkcjonariusz czuwający nad ściganiem przestępstw i oskarżający przed sądem;


lexentry: pol/promień__rzeczownik__1
written_rep: promień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîvtîr
sense_list:
(geometria) odcinek łączący środek koła, okręgu, sfery lub kuli z dowolnym punktem położonym na jej brzegu, długość tego odcinka;


lexentry: pol/propan__rzeczownik__1
written_rep: propan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propan
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezwonny i bezbarwny gaz, jego mieszanina z butanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/proprium__rzeczownik__1
written_rep: proprium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pak
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część liturgii podlegająca zmianie zależnie od kalendarza liturgicznego;


lexentry: pol/prorok__rzeczownik__1
written_rep: prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pêxember | resûl
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczny przywódca lub reformator religijny, któremu przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolności wizjonerskie;


lexentry: pol/prorokini__rzeczownik__1
written_rep: prorokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resûl
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) charyzmatyczna przywódczyni religijna, której przypisuje się szczególne posłannictwo boże i zdolność przepowiadania przyszłości


lexentry: pol/prosta__rzeczownik__1
written_rep: prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dirust
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) nieposiadająca końców krzywa, która dla każdych dwóch swoich punktów zawiera w całości najkrótszą drogę pomiędzy nimi;


lexentry: pol/prostata__rzeczownik__1
written_rep: prostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prostata
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł płciowy męski położony w miednicy mniejszej, wydzielający składniki nasienia;


lexentry: pol/prowadzić__czasownik__1
written_rep: prowadzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ajotin
sense_list:
być czyimś przewodnikiem, kierować kogoś do jakiegoś miejsca | kierować jakimś pojazdem (w domyśle: samochodem)


lexentry: pol/prowansalski__rzeczownik__1
written_rep: prowansalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: oksîtanî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z dialektów języka oksytańskiego używany w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/przechodni__przymiotnik__1
written_rep: przechodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: derbazbûyî
sense_list:
(gramatyka) o czasowniku: posiadający formy strony biernej | będący etapem pewnego procesu między jego początkiem a końcem


lexentry: pol/przeciw__przyimek__1
written_rep: przeciw
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: dijî
sense_list:
… używany do określenia celu czynności lub stanów związanych z walką lub grą z wyrażeniem stojącym za przyimkiem


lexentry: pol/przeciwciało__rzeczownik__1
written_rep: przeciwciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dijeten
sense_list:
(medycyna, medyczny) specyficzne białko znajdujące się w organizmach kręgowców lub wytwarzane w odpowiedzi na wprowadzenie antygenów, przed którymi broni organizm;


lexentry: pol/przeciwnik__rzeczownik__1
written_rep: przeciwnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neyar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) także przenośnie ten, przeciwko któremu się walczy lub rozgrywa grę | ten, kto jest czemuś przeciwny


lexentry: pol/przeciętny__przymiotnik__1
written_rep: przeciętny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adî
sense_list:
(potocznie, potoczny) banalny, nieskomplikowany, prosty | niczym się nie wyróżniający, zwykły, nie wykraczający poza przeciętną


lexentry: pol/przed__przyimek__1
written_rep: przed
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: berî
sense_list:
…określający, że coś znajduje się bliżej punktu patrzenia niż wyrażenie za przyimkiem; znajduje się bliżej w kolejności


lexentry: pol/przedstawiciel__rzeczownik__1
written_rep: przedstawiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bervedar
sense_list:
osoba działająca w imieniu kogoś lub czegoś | typowy członek danej grupy, typowy okaz danej kategorii


lexentry: pol/przedszkole__rzeczownik__1
written_rep: przedszkole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarrokxane
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dzienna placówka o charakterze opiekuńczo-wychowawczym, do której uczęszczają dzieci w wieku od trzech lat do chwili rozpoczęcia obowiązku szkolnego;


lexentry: pol/przemytnik__rzeczownik__1
written_rep: przemytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mişextvan
sense_list:
osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw


lexentry: pol/przepiórka__rzeczownik__1
written_rep: przepiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kêrasû
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coturnix coturnix, średni ptak ze smugami na upierzeniu grzbietowej stronie ciała;


lexentry: pol/przepona__rzeczownik__1
written_rep: przepona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navpençik
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży mięsień w kształcie kopuły, oddzielający klatkę od niżej położonych narządów


lexentry: pol/przerwa__rzeczownik__1
written_rep: przerwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêhnvedan
sense_list:
czas, w którym wykonywanie jakiejś czynności zostaje zaprzestane na pewien okres; zatrzymanie działania czegoś


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ode
sense_list:
(geometria) nieograniczona co najmniej trójwymiarowa rozciągłość, jedno z podstawowych pojęć geometrii; | (matematyka, matematyczny) zbiór, na którym określono dodatkową strukturę;


lexentry: pol/przestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: przestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valageh
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miejsce, w którym odbywają się zjawiska fizyczne; | określony obszar – dwu- lub trójwymiarowy


lexentry: pol/przestępstwo__rzeczownik__1
written_rep: przestępstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerîme
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn zabroniony pod groźbą kary jako zbrodnia lub występek, przez ustawę karną obowiązującą w czasie jego popełnienia, bezprawny, zawiniony, społecznie szkodliwy;


lexentry: pol/przesyłka__rzeczownik__1
written_rep: przesyłka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: نامه‌
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) zapakowana rzecz przeznaczona do wysyłki i dostarczenia odbiorcy


lexentry: pol/przeżuwać__czasownik__1
written_rep: przeżuwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cûn
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żując, rozdrabniać pokarm zębami | (przenośnie, przenośnia) rozmyślać wielokrotnie na ten sam temat; przeżywać coś w sobie nieustannie


lexentry: pol/przyimek__rzeczownik__1
written_rep: przyimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daçek
sense_list:
(gramatyka) wyraz nieodmienny i niesamodzielny poprzedzający zawsze wyrazy odmieniające się przez przypadki (= imiona) i sygnalizujący związki składniowe między wyrazem poprzedzającym a następującym;


lexentry: pol/przyjaciel__rzeczownik__1
written_rep: przyjaciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heval
sense_list:
osoba obdarzana zaufaniem, żyjąca z kimś w serdecznych stosunkach | (eufemistycznie) mężczyzna będący z kimś w związku erotycznym | osoba okazująca komuś lub czemuś swoją sympatię, zainteresowanie, będąca zwolennikiem


lexentry: pol/przyjaźń__rzeczownik__1
written_rep: przyjaźń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dostî
sense_list:
dobra, serdeczna relacja pomiędzy osobami opierająca się na wzajemnym zaufaniu, pomocy, życzliwości;


lexentry: pol/przykład__rzeczownik__1
written_rep: przykład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nimûne
sense_list:
fakt, obrazujący lub zgodny z twierdzeniem | osoba (postępowanie) godne naśladowania | osoba (rzecz, fakt), reprezentujący pewną klasę osób (rzeczy, faktów)


lexentry: pol/przynosić__czasownik__1
written_rep: przynosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anîn
sense_list:
trzymając coś w rękach dostarczać w określone miejsce | o pechu lub szczęściu ściągać, przyciągać | odnośnie pieniędzy dawać, powodować (zyski / straty)


lexentry: pol/przysięga__rzeczownik__1
written_rep: przysięga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sond | qesem
sense_list:
uroczyste przyrzeczenie, wypowiadane najczęściej w słowach ustalonych zwyczajowo lub prawnie; bezwzględne zapewnienie wykonania czegoś, stwierdzenie, potwierdzenie prawdziwości tego;


lexentry: pol/przystojny__przymiotnik__1
written_rep: przystojny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lewend
sense_list:
taki, który cechuje się przyjemną powierzchownością i dobrą postawą, wywołuje przyjemne odczucia estetyczne


lexentry: pol/przysłówek__rzeczownik__1
written_rep: przysłówek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoker
sense_list:
(gramatyka) część mowy określająca sposób, czas lub miejsce wykonywania czynności albo stopień nasycenia cechy wyrażonej przymiotnikiem;


lexentry: pol/przyzębie__rzeczownik__1
written_rep: przyzębie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidû
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół tkanek otaczających i unieruchamiających ząb oraz mających za zadanie jego ochronę przed wnikaniem zakażenia z zainfekowanego kanału korzeniowego lub kieszonki dziąsłowej;


lexentry: pol/próżnia__rzeczownik__1
written_rep: próżnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vala
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przestrzeń, w której nie ma cząsteczek obdarzonych masą (pomijając cząstki wirtualne);


lexentry: pol/psychiatria__rzeczownik__1
written_rep: psychiatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psîkiyatrî
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) dział medycyny zajmujący się pochodzeniem, rozpoznawaniem i leczeniem chorób psychicznych;


lexentry: pol/pszczelarz__rzeczownik__1
written_rep: pszczelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mêşvan
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) osoba hodująca pszczoły w celu uzyskania produktów pszczelich, takich jak miód, wosk, pyłek, pierzga, propolis lub zapewnienia dostatecznej ilości pszczół do zapylania użytków rolnych


lexentry: pol/pszczoła__rzeczownik__1
written_rep: pszczoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hing | mêş
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Apis mellifera, pszczoła miodna, latający owad wytwarzający miód, żyjący w zorganizowanych społecznościach;


lexentry: pol/pszenica__rzeczownik__1
written_rep: pszenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genim
sense_list:
Triticum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (rolnictwo, rolniczy) ziarno pszenicy (1.1)


lexentry: pol/puryzm__rzeczownik__1
written_rep: puryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purîzm
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) postawa wobec języka charakteryzująca się koncentracją na ideałach różnie pojmowanej „czystości” językowej; | (książkowy) przesadna dbałość o poprawność i konsekwencję w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/pustynia__rzeczownik__1
written_rep: pustynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beyaban
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren niemal całkowicie pozbawiony roślinności na skutek małej ilości opadów;


lexentry: pol/pułapka__rzeczownik__1
written_rep: pułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telle
sense_list:
kłopotliwa sytuacja, z której trudno wybrnąć | urządzenie do chwytania myszy, ptaków, innych zwierząt | zasadzka, podstęp


lexentry: pol/półwysep__rzeczownik__1
written_rep: półwysep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîvgirav
sense_list:
(geografia, geograficzny) wysunięta część lądu otoczona z trzech stron wodami morza, jeziora lub rzeki;


lexentry: pol/pępek__rzeczownik__1
written_rep: pępek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navik
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) blizna w środkowej części brzucha, która stanowi pozostałość po odpadniętej lub usuniętej pępowinie;


lexentry: pol/płeć__rzeczownik__1
written_rep: płeć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zayend
sense_list:
cecha organizmów żywych w obrębie jednego gatunku charakteryzująca je pod względem ich zdolności rozrodczych;


lexentry: pol/płow__rzeczownik__1
written_rep: płow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z kuchni tatarskiej i uzbeckiej, rodzaj pilawu popularnego również w Rosji


lexentry: pol/pływ__rzeczownik__1
written_rep: pływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kêş û vekêş
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) cyklicznie powtarzające się podnoszenie i opadanie poziomu wody w dużych zbiornikach wodnych spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym Ziemi z Księżycem i Słońcem;


lexentry: pol/płód__rzeczownik__1
written_rep: płód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fêkî
sense_list:
(biologia, biologiczny) zarodek ssaków w późniejszym stadium rozwoju | (przenośnie, przenośnia) dzieło jako wytwór talentu, pracy umysłowej | to, co wydała ziemia


lexentry: pol/rabin__rzeczownik__1
written_rep: rabin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xaxem
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony gminy żydowskiej, uczony w prawie żydowskim;


lexentry: pol/rad__rzeczownik__1
written_rep: rad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radyûm
sense_list:
(chemia, chemiczny) promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 88, srebrzystobiały metal;


lexentry: pol/radio__rzeczownik__1
written_rep: radio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radyo
sense_list:
instytucja opracowująca i nadająca audycje emitowane w postaci fal elektromagnetycznych | urządzenie odbierające sygnały dźwiękowe nadawane w postaci fal elektromagnetycznych


lexentry: pol/radon__rzeczownik__1
written_rep: radon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radon
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Rn i liczbie atomowej 86, promieniotwórczy gaz szlachetny, bezbarwny i bezwonny;


lexentry: pol/radość__rzeczownik__1
written_rep: radość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şabûnî
sense_list:
uczucie zadowolenia i satysfakcji, przejawiające się śmiechem, optymistycznym spojrzeniem na rzeczywistość czy poczuciem beztroski


lexentry: pol/raj__rzeczownik__1
written_rep: raj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beheşt
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce wiecznej szczęśliwości, które istniało na początku ludzkości, które czeka również po śmierci;


lexentry: pol/rama__rzeczownik__1
written_rep: rama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hingaftin
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stelaż do którego dopięte są części urządzenia | oprawa obrazu, lustra lub szyby


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermil
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała od szyi do stawu barkowego | (anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej pomiędzy stawami: barkowym a łokciowym


lexentry: pol/ramię__rzeczownik__1
written_rep: ramię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zend
sense_list:
(potocznie, potoczny) cała kończyna górna | w przyrodzie, technice – wszystko o kształcie przypominającym wyciągniętą rękę


lexentry: pol/rana__rzeczownik__1
written_rep: rana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birîn
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciągłości skóry, a często również głębszych tkanek lub narządów na skutek urazu, oparzenia itp.;


lexentry: pol/randka__rzeczownik__1
written_rep: randka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hevdîtin
sense_list:
umówione, najczęściej romantyczne spotkanie dwóch zainteresowanych sobą osób, w celu bliższego poznania się lub spędzenia razem czasu;


lexentry: pol/rasizm__rzeczownik__1
written_rep: rasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîjadparêzî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) ideologia oraz wypływające z niej zachowania przyjmujące założenie wyższości niektórych ras ludzi nad innymi;


lexentry: pol/rdzeń__rzeczownik__1
written_rep: rdzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rîş
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) główny morfem wyrazu, który pozostaje po oddzieleniu od niego wszystkich afiksów;


lexentry: pol/receptor__rzeczownik__1
written_rep: receptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reseptor
sense_list:
(biologia, biologiczny) wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;


lexentry: pol/rekin__rzeczownik__1
written_rep: rekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kûçik
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;


lexentry: pol/religia__rzeczownik__1
written_rep: religia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ol | dîn
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;


lexentry: pol/renifer__rzeczownik__1
written_rep: renifer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şivira kedî
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rangifer tarandus Linnaeus, ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;


lexentry: pol/republika__rzeczownik__1
written_rep: republika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: komar
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;


lexentry: pol/restauracja__rzeczownik__1
written_rep: restauracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: restoran
sense_list:
(gastronomia) lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;


lexentry: pol/reszka__rzeczownik__1
written_rep: reszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xaç
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety


lexentry: pol/reumatyzm__rzeczownik__1
written_rep: reumatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rumatîsm
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;


lexentry: pol/reżyserować__czasownik__1
written_rep: reżyserować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rarê xistin
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (telewizja, telewizyjny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej


lexentry: pol/robak__rzeczownik__1
written_rep: robak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kirm
sense_list:
(informatyka, informatyczny) powielający się samoistnie program komputerowy, który wykonuje niepożądane działania;


lexentry: pol/robić__czasownik__1
written_rep: robić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kirin
sense_list:
wykonywać coś, tworzyć, produkować, przyrządzać, przygotowywać | zajmować się czymś, wykonywać jakąś czynność; wywoływać jakiś stan


lexentry: pol/robot__rzeczownik__1
written_rep: robot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: robot
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna, urządzenie zbudowane do wykonywania pewnych czynności według nakazanego programu; | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: bezduszny, niewrażliwy, wykonujący swoją pracę automatycznie


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotzeyandî
sense_list:
(gramatyka) cecha rzeczownika wpływająca na jego końcówkę podczas deklinacji oraz na końcówki i formy innych części mowy, występujących obok danego rzeczownika np. w zdaniu;


lexentry: pol/rodzaj__rzeczownik__1
written_rep: rodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: janr
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) podstawowa jednostka klasyfikacji dzieł literackich


lexentry: pol/rokosz__rzeczownik__1
written_rep: rokosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serhildan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbrojne wystąpienie szlachty w dawnej Polsce przeciw królowi pod hasłem obrony zagrożonych swobód;


lexentry: pol/rolnictwo__rzeczownik__1
written_rep: rolnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotkarî
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki i zajęcie, które polega na wytwarzaniu żywności i surowców przemysłowych poprzez uprawę roślin i hodowlę zwierząt;


lexentry: pol/ropa_naftowa__rzeczownik__1
written_rep: ropa naftowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neft
sense_list:
(geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) ciekła kopalina, mieszanina naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych, stanowi ważny surowiec energetyczny oraz dla przemysłu chemicznego;


lexentry: pol/rozejm__rzeczownik__1
written_rep: rozejm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çeksekinandin
sense_list:
czasowe lub bezterminowe wstrzymanie działań wojennych na podstawie umowy między walczącymi stronami


lexentry: pol/roztwór__rzeczownik__1
written_rep: roztwór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çare
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednorodna mieszanina dwóch lub więcej substancji tworząca jedną fazę, występującą w różnych stanach skupienia;


lexentry: pol/rozum__rzeczownik__1
written_rep: rozum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hîş
sense_list:
zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia;


lexentry: pol/rozumny__przymiotnik__1
written_rep: rozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bimantiq
sense_list:
taki, który ma wiedzę i rozsądek; (także, też) świadczący o posiadaniu wiedzy, rozsądku i zdolności racjonalnego myślenia


lexentry: pol/rozwijać__czasownik__2
written_rep: rozwijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hatin
sense_list:
o cechach charakteru lub umiejętnościach: zwiększyć swój potencjał | o operacji, działalności: stawać się coraz większą | przechodzić kolejne stadia rozwoju


lexentry: pol/rozwiązanie__rzeczownik__1
written_rep: rozwiązanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çare
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wynik | załatwienie czegoś, poradzenie sobie z czymś; wynik, rezultat jakiegoś działania


lexentry: pol/roślina__rzeczownik__1
written_rep: roślina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nebat | دره‌خت
sense_list:
(botanika, botaniczny) wykształcony żywy organizm, który posiada zdolność wytwarzania substancji odżywczych dzięki pochłanianiu światła;


lexentry: pol/ruch__rzeczownik__1
written_rep: ruch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lebat
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana położenia w czasie; | gest, ruszenie częścią ciała | grupa ludzi dążących do jakiegoś celu politycznego lub społecznego | sposób poruszania się na drodze


lexentry: pol/ruch_oporu__rzeczownik__1
written_rep: ruch oporu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirûş
sense_list:
formacja oddziałów utworzonych do walki przeciwko okupantowi lub rządowi kraju nie posiadającemu wystarczającej legitymacji do sprawowania władzy;


lexentry: pol/rudzik__rzeczownik__1
written_rep: rudzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bersorik
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Erithacus rubecula, występujący licznie w Polsce niewielki ptak z rdzawym podgardlem;


lexentry: pol/rurociąg__rzeczownik__1
written_rep: rurociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêleborî
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system połączonych rur wraz z niezbędnym osprzętem wykorzystywany do transportu substancji na duże odległości;


lexentry: pol/rybosom__rzeczownik__1
written_rep: rybosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rîbozom
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;


lexentry: pol/rycerz__rzeczownik__1
written_rep: rycerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şovalye
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;


lexentry: pol/rycina__rzeczownik__1
written_rep: rycina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çapa qewartinê
sense_list:
(sztuka) (drukarstwo, drukarski) ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi


lexentry: pol/rynek__rzeczownik__1
written_rep: rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bazar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze; | wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;


lexentry: pol/rytm__rzeczownik__1
written_rep: rytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rîtm
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu; | określony porządek powtarzający się okresowo


lexentry: pol/rytuał__rzeczownik__1
written_rep: rytuał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merasim
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;


lexentry: pol/rzeczniczka__rzeczownik__1
written_rep: rzeczniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berdevk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) kobieta występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję


lexentry: pol/rzecznik__rzeczownik__1
written_rep: rzecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berdevk
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (urzędowy) osoba występująca, przemawiająca w czyimś imieniu, reprezentująca publicznie jakiegoś wysokiego rangą urzędnika lub instytucję;


lexentry: pol/rzeczownik__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navdêr
sense_list:
(gramatyka) część mowy umożliwiająca rozróżnianie przedmiotów, osób, zwierząt, pojęć itp. poprzez nadanie im nazw lub imion;


lexentry: pol/rzeczownik_własny__rzeczownik__1
written_rep: rzeczownik własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serenav
sense_list:
(gramatyka) rzeczownik będący nazwą konkretnej osoby lub innej istoty żywej, przedmiotu, miejsca lub obiektu geograficznego


lexentry: pol/rzepka__rzeczownik__1
written_rep: rzepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qumik
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieduża kość chroniąca staw kolanowy u wielu czworonogów, również u człowieka


lexentry: pol/rzesza__rzeczownik__1
written_rep: rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emparatorî
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) duże państwo powstałe z połączenia mniejszych jednostek


lexentry: pol/rzeźba__rzeczownik__1
written_rep: rzeźba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peyker
sense_list:
(sztuka) dziedzina sztuk plastycznych związana z tworzeniem trójwymiarowych form z różnych materiałów; | (sztuka) trójwymiarowy obiekt będący formą artystyczną


lexentry: pol/rzeźnik__rzeczownik__1
written_rep: rzeźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qesab
sense_list:
(potocznie, potoczny) sprzedawca w sklepie mięsnym | człowiek zajmujący się ubojem zwierząt i porcjowaniem mięsa | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kat, oprawca


lexentry: pol/rząd__rzeczownik__1
written_rep: rząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikûmet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wykonawczy organ państwa zajmujący się jego finansami oraz prowadzący jego politykę wewnętrzną i zagraniczną;


lexentry: pol/rzęsa__rzeczownik__1
written_rep: rzęsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bijang
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) jeden z włosów rosnący na brzegu powieki;


lexentry: pol/róg__rzeczownik__1
written_rep: róg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şax
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twardy wyrostek występujący na głowie niektórych ssaków, zwykle parzyście;


lexentry: pol/równik__rzeczownik__1
written_rep: równik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ekvator
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geografia, geograficzny) część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała;


lexentry: pol/równik_niebieski__rzeczownik__1
written_rep: równik niebieski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ekwatora ezmên
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) okrąg wielki zawarty w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu sfery niebieskiej;


lexentry: pol/równość__rzeczownik__1
written_rep: równość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wekhevî
sense_list:
(matematyka, matematyczny) relacja między dwiema wartościami wyrażona znakiem równania (=) | brak dyskryminacji i podziałów (tworzonych ze względu na rasę, pochodzenie, płeć) | cecha tego co jest równe, wyrównane, takie samo pod jakmiś względem (np. wielkości, wysokości)


lexentry: pol/róż__rzeczownik__1
written_rep: róż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sor
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk do malowania rumieńców w celu ożywienia kolorytu cery;


lexentry: pol/różaniec__rzeczownik__1
written_rep: różaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tizbî
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sznur z paciorkami, służący do liczenia odmawianych modlitw lub praktyk medytacyjnych w różnych religiach


lexentry: pol/ręka__rzeczownik__1
written_rep: ręka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dest
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców, dłoń;


lexentry: pol/samochód__rzeczownik__1
written_rep: samochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otomobîl
sense_list:
(motoryzacja) (transport, transportowy) pojazd mechaniczny, wyposażony w koła, mogący poruszać się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/samogłoska__rzeczownik__1
written_rep: samogłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dengdar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska otwarta, której obecność konieczna jest do utworzenia sylaby;


lexentry: pol/samolot__rzeczownik__1
written_rep: samolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balafir
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny wyposażony we własny napęd, mający skrzydła, które tworzą siłę nośną;


lexentry: pol/samowar__rzeczownik__1
written_rep: samowar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semaver
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do przygotowywania herbaty – ze zbiornikiem do gotowania wody, kranikiem i miejscem do podgrzewania czajniczka; | (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) inwalida pozbawiony wszystkich kończyn[potrzebne źródło]


lexentry: pol/sanskryt__rzeczownik__1
written_rep: sanskryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sanskrîtî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii;


lexentry: pol/sauna__rzeczownik__1
written_rep: sauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauna
sense_list:
rodzaj łaźni, w której panuje wysoka temperatura oraz, w zależności od rodzaju sauny, wysoka lub niska wilgotność;


lexentry: pol/sałata__rzeczownik__1
written_rep: sałata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selete
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Lactuca L.), wiele gatunków jadalnych; | warzywo liściaste, spożywane zwykle na surowo


lexentry: pol/sałatka__rzeczownik__1
written_rep: sałatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selete
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa podawana na zimno, z zazwyczaj drobno pokrojonych składników, głównie warzyw (ugotowanych lub surowych), owoców, jaj, ryb itp.;


lexentry: pol/schizofrenia__rzeczownik__1
written_rep: schizofrenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şîzofrenî
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba psychiczna charakteryzująca się dezintegracją osobowości, utratą kontaktu z otoczeniem i urojeniami;


lexentry: pol/schody__rzeczownik__1
written_rep: schody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derence
sense_list:
konstrukcja ze stopni, z których każdy następny jest umieszczony nieco wyżej od poprzedniego, służąca do przemieszczania się pomiędzy różnymi poziomami;


lexentry: pol/seks__rzeczownik__1
written_rep: seks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotbûn
sense_list:
(potocznie, potoczny) stosunek płciowy, zazwyczaj między dwiema osobami | ogół spraw i czynności związanych z zaspokajaniem popędu płciowego; | seksapil, atrakcyjność seksualna


lexentry: pol/sekstant__rzeczownik__1
written_rep: sekstant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekstant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) optyczny przyrząd nawigacyjny stosowany niegdyś w żegludze;


lexentry: pol/sekundant__rzeczownik__1
written_rep: sekundant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diduyan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pośrednik i świadek jednego z pojedynkujących się, negocjator warunków pojedynku, pilnujący by starcie odbywało się zgodnie z zasadami honorowymi


lexentry: pol/sen__rzeczownik__1
written_rep: sen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xew
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan odpoczynku, na ogół nocnego, w którym spowolnione są funkcje organizmu i obniżony poziom świadomości


lexentry: pol/senat__rzeczownik__1
written_rep: senat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senato
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) organ władzy w systemie politycznym starożytnego Rzymu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) izba wyższa dwuizbowego parlamentu;


lexentry: pol/separatyzm__rzeczownik__1
written_rep: separatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cudayîtî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dążenie do oddzielenia się, wyodrębnienia się jakiejś grupy z całości;


lexentry: pol/ser__rzeczownik__1
written_rep: ser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penîr | penêr
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) produkt spożywczy w postaci gęstej masy, otrzymywany z mleka krowiego, koziego, bądź owczego;


lexentry: pol/serce__rzeczownik__1
written_rep: serce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dil | qelb
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) u ludzi i wielu zwierząt: organ (mięsień), którego praca powoduje przepływ krwi w organizmie;


lexentry: pol/serdeczny__przymiotnik__1
written_rep: serdeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: germ
sense_list:
taki, który wobec ludzi kieruje się przyjaznymi uczuciami; taki, który jest objawem dobrych, ciepłych i szczerych uczuć


lexentry: pol/sezon__rzeczownik__1
written_rep: sezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demsal
sense_list:
(handel, handlowy) pora roku | (rolnictwo, rolniczy) okres dojrzewania i zbioru owoców lub innego rodzaju płodów rolnych | okres, kiedy coś się odbywa, czas o szczególnie sprzyjających warunkach do określonej działalności, wykonywania pewnych czynności itp.


lexentry: pol/siatkówka__rzeczownik__1
written_rep: siatkówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voleybol
sense_list:
(sport, sportowy) piłka siatkowa, gra sportowa dla dwóch drużyn polegająca na odbijaniu piłki nad specjalną siatką;


lexentry: pol/siedzieć__czasownik__1
written_rep: siedzieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rûniştin
sense_list:
(potocznie, potoczny) być aresztowanym, pozbawionym wolności | (potocznie, potoczny) przebywać w jakimś miejscu | spoczywać na krześle, kanapie, ławie itp. tak, by ciężar ciała spoczywał na pośladkach


lexentry: pol/siekiera__rzeczownik__1
written_rep: siekiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bivir
sense_list:
ręczne narzędzie do obróbki drewna, składające się ze stalowego obucha w kształcie klina oraz osadzonego w nim drewnianego styliska


lexentry: pol/sierżant__rzeczownik__1
written_rep: sierżant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sercan
sense_list:
stopień wojskowy stosowany także w niektórych innych formacjach zmilitaryzowanych, np. w policji; w polskim wojsku zaliczany do wyższych stopni podoficerskich, następujący bezpośrednio po plutonowym; następny, wyższy stopień to starszy sierżant;


lexentry: pol/sikora_bogatka__rzeczownik__1
written_rep: sikora bogatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serreşe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parus major, niewielki ptak z rodziny sikorowatych o barwnym upierzeniu;


lexentry: pol/silnik__rzeczownik__1
written_rep: silnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zamiany w energię mechaniczną innego rodzaju energii;


lexentry: pol/siostra__rzeczownik__1
written_rep: siostra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xwîşk | خوشک
sense_list:
potomek płci żeńskiej (w stosunku do rodzeństwa); córka tych samych rodziców; córka tego samego ojca; córka tej samej matki


lexentry: pol/się__zaimek__1
written_rep: się
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: hev
sense_list:
…używany w stronie zwrotnej – konstrukcji, w której wykonawca lub wykonawcy czynności jednocześnie doznają jej skutków


lexentry: pol/siła__rzeczownik__1
written_rep: siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa miara oddziaływań fizycznych między ciałami; | energia, zdolność do wysiłku | zdolność oddziaływania, wywierania wpływu


lexentry: pol/skakać__czasownik__1
written_rep: skakać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mehîn
sense_list:
przemieszczać się za pomocą odbić od podłoża, przy czym po odbiciu nogi nie mają kontaktu z podłożem (w przeciwieństwie do chodzenia, gdzie zawsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spoczywają np. na ziemi)


lexentry: pol/skala__rzeczownik__1
written_rep: skala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (technologia, technika, techniczny) ułamek określający stosunek odległości na mapie lub długości na projekcie, rysunku, modelu w stosunku do odległości rzeczywistych; | (książkowy) wielkość, zakres czegoś | (matematyka, matematyczny) metoda przekształcenia liczby na współrzędną wykresu | (metrologia, metrologiczny) (statystyka, statystyczny) system symboli (zwykle liczb) kodujących wyniki pomiaru; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szereg dźwięków ułożonych według pewnego schematu interwałowego w porządku wznoszącym lub opadającym; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakres dźwięków obejmowanych przez instrument muzyczny lub głos; | (psychologia, psychologiczny) w wielokryterialnym teście psychometrycznym każda z niezależnych ocen różnych aspektów zjawiska uzyskiwanych w jednym badaniu | (technologia, technika, techniczny) podziałka pozwalająca odczytać np. wynik pomiaru | zbiór możliwych ocen w szkole lub w określonym teście (np. psychologicznym lub medycznym)


lexentry: pol/skała__rzeczownik__1
written_rep: skała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kendal
sense_list:
zbudowana (w widoczny sposób) z litej skały (1.1) forma krajobrazu, zwłaszcza góra, urwisko, znacznej wielkości kamień lub blok


lexentry: pol/skoczek__rzeczownik__2
written_rep: skoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: esp
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) figura, zwykle w kształcie konia, poruszająca się o 2 pola w linii prostej i 1 pole w bok w jednym ruchu;


lexentry: pol/skomleć__czasownik__1
written_rep: skomleć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: qelûn
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) żałośnie prosić o coś | o zwierzętach (głównie psowatych) wydawać wysokie dźwięki odbierane jako żałosne proszenie, strach stworzenia, poddanie się albo wyrażanie uległości


lexentry: pol/skoro__spójnik__1
written_rep: skoro
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: eger
sense_list:
spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, iż treść zdania podrzędnego stanowi przesłankę dla zdania nadrzędnego


lexentry: pol/skrobia__rzeczownik__1
written_rep: skrobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nîşa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) główny węglowodan w diecie człowieka, polisacharyd roślinny pełniący w roślinach rolę magazynu energii;


lexentry: pol/skrzypce__rzeczownik__1
written_rep: skrzypce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keman
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych;


lexentry: pol/smażyć__czasownik__1
written_rep: smażyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: biraştin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) poddawać produkt żywnościowy działaniu wysokiej temperatury przez utrzymywanie go w roztopionym tłuszczu lub syropie w celu uczynienia go nadającym się do spożycia


lexentry: pol/socjalizm__rzeczownik__1
written_rep: socjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sosyalîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wieloznaczne pojęcie, odnoszące się do prób zmniejszenia nierówności społecznych i upowszechnienia świadczeń socjalnych, lub poddania gospodarki kontroli społecznej (poprzez instytucje państwowe, samorządowe, korporacyjne lub spółdzielcze);


lexentry: pol/socjologia__rzeczownik__1
written_rep: socjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civaknasî
sense_list:
nauka o społeczeństwie, zajmująca się badaniem struktury społeczeństwa, następujących w nim zmian, praw kierujących rozwojem społeczeństwa i różnego rodzaju zjawisk w nim występujących;


lexentry: pol/sokół__rzeczownik__1
written_rep: sokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baz
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak drapieżny o silnej budowie ciała, wąskich i krótkich skrzydłach, mocnym hakowatym dziobie oraz ostrych szponach;


lexentry: pol/solniczka__rzeczownik__1
written_rep: solniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xwêdan
sense_list:
niewielki zamknięty pojemnik do przechowywania soli, z otworkami, przez które posypuje się solą potrawy;


lexentry: pol/sosna__rzeczownik__1
written_rep: sosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çam
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus L., drzewo lub krzew iglasty z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/sowa__rzeczownik__1
written_rep: sowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kund | bu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drapieżny ptak z rzędu Strigiformes, o dużej głowie i oczach umieszczonych z przodu, polujący nocą;


lexentry: pol/spadochron__rzeczownik__1
written_rep: spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: په‌ڕاشوت
sense_list:
urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał


lexentry: pol/spalony__rzeczownik__1
written_rep: spalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ofsayd
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej


lexentry: pol/spać__czasownik__1
written_rep: spać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: nivistin | raketin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości


lexentry: pol/specjalna_operacja_wojskowa__rzeczownik__1
written_rep: specjalna operacja wojskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operasyoneke leşkerî ya taybet
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) propagandowe określenie rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r.;


lexentry: pol/spokój__rzeczownik__1
written_rep: spokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aştî
sense_list:
stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek | równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania


lexentry: pol/sport__rzeczownik__1
written_rep: sport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîpor
sense_list:
(sport, sportowy) forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla zdrowia, współzawodnictwa lub przyjemności;


lexentry: pol/społeczeństwo__rzeczownik__1
written_rep: społeczeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civak
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;


lexentry: pol/sprawa__rzeczownik__1
written_rep: sprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gol
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/sprężyna__rzeczownik__1
written_rep: sprężyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buhar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) inicjator, powód jakiegoś procesu | (technologia, technika, techniczny) zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;


lexentry: pol/spółgłoska__rzeczownik__1
written_rep: spółgłoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bêdeng
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;


lexentry: pol/spółka__rzeczownik__1
written_rep: spółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şirket
sense_list:
(zarządzanie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;


lexentry: pol/ssak__rzeczownik__1
written_rep: ssak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mammalia, zwierzę z podtypu kręgowców żyworodnych, które po urodzeniu żywi się mlekiem matki;


lexentry: pol/ssać__czasownik__1
written_rep: ssać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mêjîn
sense_list:
pić wyciągając z czegoś płyn ustami | powolne spożywanie twardego i rozpuszczalnego pod wpływem śliny pokarmu | trzymać w ustach coś niejadalnego i obracać językiem


lexentry: pol/stacja__rzeczownik__1
written_rep: stacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werz
sense_list:
(kolejnictwo) zespół budynków i infrastruktury umożliwiający obsługę pasażerów lub towarów przewożonych koleją


lexentry: pol/stado__rzeczownik__1
written_rep: stado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dibîstan
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej;


lexentry: pol/starożytność__rzeczownik__1
written_rep: starożytność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kevnî
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 roku p.n.e. do schyłku V wieku n.e.;


lexentry: pol/stać__czasownik__1
written_rep: stać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vewestan
sense_list:
(potocznie, potoczny) o penisie: być w stanie erekcji (często z podmiotem domyślnym) | nie ruszać się z miejsca | o człowieku, zwierzęciu: być w pozycji wyprostowanej, podpartym tylko na nogach | o mechanizmie, silniku: nie pracować, nie działać | o przedmiocie: być ustawionym w taki sposób, że pionowy wymiar jest większy od poziomych | znajdować się w jakimś miejscu


lexentry: pol/stocznia__rzeczownik__1
written_rep: stocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tersane
sense_list:
zakład przemysłowy zajmujący się budową, remontowaniem, przebudowywaniem lub likwidacją statków wodnych;


lexentry: pol/stolarz__rzeczownik__1
written_rep: stolarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xerat
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący przedmioty z drewna: meble, elementy budowlane itp., osoba zajmująca się stolarstwem;


lexentry: pol/stolec__rzeczownik__1
written_rep: stolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kursî
sense_list:
(dawniej, dawny) tron monarchy, biskupa | (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) odchody ludzkie lub zwierzęce


lexentry: pol/stolica__rzeczownik__1
written_rep: stolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paytext
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) główne miasto jakiegoś państwa;


lexentry: pol/stopa__rzeczownik__1
written_rep: stopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pê | pî
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała tworząca dolny koniec nogi, ograniczona piętą i kostką; | jednostka długości, używana w niektórych krajach;


lexentry: pol/stopień__rzeczownik__1
written_rep: stopień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felek
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny służący do zapisu stopnia (1.2) | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego stanowiąca 1/360 (jedną trzysta sześćdziesiątą) kąta pełnego, stosowana też w geografii do wyrażania współrzędnych geograficznych;


lexentry: pol/struna__rzeczownik__1
written_rep: struna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziman
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naciągnięta sprężysta nić, będąca źródłem dźwięku w instrumentach strunowych;


lexentry: pol/strzemię__rzeczownik__1
written_rep: strzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rikêb
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) parzysta część rzędu końskiego w formie stalowego kabłąka i poprzeczki, służąca do dosiadania wierzchowca i ułatwiająca utrzymanie się w siodle;


lexentry: pol/styl__rzeczownik__1
written_rep: styl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stîl
sense_list:
(sport, sportowy) ruchy właściwe danej dyscyplinie sportowej | sposób czyjegoś postępowania, zachowania | sposób wyrażania się; sposób mówienia, pisania; | zespół cech charakterystycznych dla danego regionu, epoki itp.


lexentry: pol/stół__rzeczownik__1
written_rep: stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mase | mêze
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel z podpartym na nogach blatem, służący zwykle do spożywania posiłków lub pracy;


lexentry: pol/substancja__rzeczownik__1
written_rep: substancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: made
sense_list:
(chemia, chemiczny) klasa przedmiotów materialnych, mających w danych warunkach jednakowe właściwości fizyczne i chemiczne, mikroskopowo zaś - identyczną budowę molekularną (cząsteczkową)


lexentry: pol/sudoku__rzeczownik__1
written_rep: sudoku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sudoku
sense_list:
japońska łamigłówka, w której zadaniem jest uzupełnienie diagramu tak, aby w każdej kolumnie, każdym wierszu oraz każdym mniejszym kwadracie znalazło się po jednej cyfrze od 1 do 9;


lexentry: pol/suka__rzeczownik__1
written_rep: suka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dêl
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się | (zoologia, zoologiczny) samica psa domowego lub innego zwierzęcia psowatego


lexentry: pol/surowy__przymiotnik__1
written_rep: surowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: xav
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) taki, który nie jest ugotowany, usmażony lub upieczony | o klimacie: zimny, ostry, o niskiej temperaturze


lexentry: pol/surrealizm__rzeczownik__1
written_rep: surrealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surrealîzm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek artystyczny w literaturze i sztuce, ukształtowany w latach dwudziestych XX w., w założeniu którego wyrażano swoje wnętrze, podświadomość, wizje, sny, halucynacje itp. w oderwaniu od rzeczywistości;


lexentry: pol/symbolizm__rzeczownik__1
written_rep: symbolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sembolîzm
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) kierunek w literaturze i sztukach plastycznych występujący na przełomie XIX i XX w., posługujący się symbolem jako podstawowym środkiem wyrazu;


lexentry: pol/synonim__rzeczownik__1
written_rep: synonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hevwate
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu lub o podobnym znaczeniu; bliskoznacznik


lexentry: pol/system_operacyjny__rzeczownik__1
written_rep: system operacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pergala xebitandinê
sense_list:
(informatyka, informatyczny) najbardziej podstawowe oprogramowanie komputera umożliwiające zarządzanie zasobami, sprzętem oraz komunikację z użytkownikiem;


lexentry: pol/szachy__rzeczownik__1
written_rep: szachy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedrenc | kişik
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszy;


lexentry: pol/szafran__rzeczownik__1
written_rep: szafran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaferan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów


lexentry: pol/szakal__rzeczownik__1
written_rep: szakal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: چه‌قه‌ڵ
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) kilka gatunków z rodzaju Canis, drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;


lexentry: pol/szantaż__rzeczownik__1
written_rep: szantaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şantaj
sense_list:
wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)


lexentry: pol/szarańcza__rzeczownik__1
written_rep: szarańcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulî
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;


lexentry: pol/szary__przymiotnik__1
written_rep: szary
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gewr
sense_list:
w kolorze pośrednim między czarnym a białym | bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający


lexentry: pol/szczeniak__rzeczownik__2
written_rep: szczeniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cewrik
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) lub (pogardliwie, pogardliwy) chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały


lexentry: pol/szczep__rzeczownik__1
written_rep: szczep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoz
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa etniczna osób niewywodzących swego pochodzenia od wspólnego przodka;


lexentry: pol/szczepionka__rzeczownik__1
written_rep: szczepionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutan
sense_list:
(medycyna, medyczny) preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;


lexentry: pol/szczęka__rzeczownik__1
written_rep: szczęka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çenge
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny | kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby


lexentry: pol/szermierka__rzeczownik__1
written_rep: szermierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şûrbazî
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla | sztuka władania białą bronią


lexentry: pol/szpinak__rzeczownik__1
written_rep: szpinak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spînax
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach


lexentry: pol/szpital__rzeczownik__1
written_rep: szpital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bîmaristan
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;


lexentry: pol/sztandar__rzeczownik__1
written_rep: sztandar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ئاڵا
sense_list:
chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);


lexentry: pol/sztuczne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: sztuczne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agirbazî
sense_list:
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne; | efekty świetlne i akustyczne po zapaleniu ogni sztucznych (1.1)


lexentry: pol/sąd__rzeczownik__1
written_rep: sąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dadgeh
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)


lexentry: pol/słonecznik__rzeczownik__1
written_rep: słonecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulberroj
sense_list:
(botanika, botaniczny) Helianthus L., rodzaj roślin; | (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus L. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/słowiański__przymiotnik__1
written_rep: słowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slavî
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian | związany ze Słowianami, słowiańszczyzną


lexentry: pol/słownik__rzeczownik__1
written_rep: słownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferheng | khebernivis
sense_list:
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami; | spis słów z tłumaczeniami na inny język


lexentry: pol/słowo__rzeczownik__1
written_rep: słowo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kelîme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;


lexentry: pol/słońce__rzeczownik__1
written_rep: słońce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roj | tav
sense_list:
Słońce widziane jako tarcza na niebie | (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie


lexentry: pol/tabletka__rzeczownik__1
written_rep: tabletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heb
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka


lexentry: pol/tablica__rzeczownik__1
written_rep: tablica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mase
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (matematyka, matematyczny) (chemia, chemiczny) zestawienie danych, wzorów | (edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska) | (edukacja, edukacyjny) miejsce do pisania za pomocą specjalnego pisaka (wykonana z białego plastiku) | miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji


lexentry: pol/tak__partykuła__1
written_rep: tak
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: belê | erê
sense_list:
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś


lexentry: pol/taksonomia__rzeczownik__1
written_rep: taksonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taksonomî
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;


lexentry: pol/tal__rzeczownik__1
written_rep: tal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talyûm
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;


lexentry: pol/taniec__rzeczownik__1
written_rep: taniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dans
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;


lexentry: pol/tapir__rzeczownik__1
written_rep: tapir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapîr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Tapirus Brisson, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;


lexentry: pol/tarczyca__rzeczownik__1
written_rep: tarczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toşpiya zençelokê
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;


lexentry: pol/tchawica__rzeczownik__1
written_rep: tchawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borrîhewa
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;


lexentry: pol/teatr__rzeczownik__1
written_rep: teatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şano
sense_list:
(architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2); | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji


lexentry: pol/technologia__rzeczownik__1
written_rep: technologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teknolojî
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania | proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś


lexentry: pol/teleologia__rzeczownik__1
written_rep: teleologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armanczanî
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, który postuluje obranie celu za główny aspekt analizy rzeczywistości i przebiegu zdarzeń;


lexentry: pol/tellur__rzeczownik__1
written_rep: tellur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teloryom
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;


lexentry: pol/teologia__rzeczownik__1
written_rep: teologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: îlahiyet
sense_list:
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1) | (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);


lexentry: pol/termodynamika__rzeczownik__1
written_rep: termodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termodînamîk
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;


lexentry: pol/termostat__rzeczownik__1
written_rep: termostat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termostat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;


lexentry: pol/terroryzm__rzeczownik__1
written_rep: terroryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terorîzm
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;


lexentry: pol/testament__rzeczownik__1
written_rep: testament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wesyet
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;


lexentry: pol/toczeń__rzeczownik__1
written_rep: toczeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gur
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]


lexentry: pol/toksykologia__rzeczownik__1
written_rep: toksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jehrnasî
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;


lexentry: pol/topaz__rzeczownik__1
written_rep: topaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berzerîne
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)


lexentry: pol/topola__rzeczownik__1
written_rep: topola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hewr
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;


lexentry: pol/toponim__rzeczownik__1
written_rep: toponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cihwarnav
sense_list:
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);


lexentry: pol/topór__rzeczownik__1
written_rep: topór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bivir
sense_list:
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;


lexentry: pol/tort__rzeczownik__1
written_rep: tort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulîçe
sense_list:
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;


lexentry: pol/tracić__czasownik__1
written_rep: tracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: xusirîn
sense_list:
ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji | przestawać posiadać jakąś cechę | przestawać posiadać jakąś rzecz


lexentry: pol/tragikomedia__rzeczownik__1
written_rep: tragikomedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kenîkovanî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;


lexentry: pol/trawa__rzeczownik__1
written_rep: trawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giya
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) marihuana


lexentry: pol/trawienie__rzeczownik__1
written_rep: trawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heris
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;


lexentry: pol/trener__rzeczownik__1
written_rep: trener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antrenor
sense_list:
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;


lexentry: pol/truskawka__rzeczownik__1
written_rep: truskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tûfiringî
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1) | (botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__1
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nêrehing
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__2
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: nêrehing
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem


lexentry: pol/trybunał__rzeczownik__1
written_rep: trybunał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dadgeh
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach


lexentry: pol/trygonometria__rzeczownik__1
written_rep: trygonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sêgoşezanî
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;


lexentry: pol/trzmiel__rzeczownik__1
written_rep: trzmiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bivbivink
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;


lexentry: pol/trąba_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: trąba powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bablîsok
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;


lexentry: pol/tulipan__rzeczownik__1
written_rep: tulipan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lale
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;


lexentry: pol/twierdza__rzeczownik__1
written_rep: twierdza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: هێز
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;


lexentry: pol/tworzyć__czasownik__1
written_rep: tworzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: afirandin
sense_list:
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)


lexentry: pol/tydzień__rzeczownik__1
written_rep: tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hefte
sense_list:
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; | każdy okres siedmiu dni


lexentry: pol/tygrys__rzeczownik__1
written_rep: tygrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piling | پڵنگ
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;


lexentry: pol/tygrys_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: tygrys azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piling
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/tymianek__rzeczownik__1
written_rep: tymianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: awîşen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) liście czasem wraz z łodygą tymianku (1.1) używane jako przyprawa


lexentry: pol/tyrania__rzeczownik__1
written_rep: tyrania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stem
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze


lexentry: pol/tęcza__rzeczownik__1
written_rep: tęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keskesor | keskûala | qozeqer
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;


lexentry: pol/tężec__rzeczownik__1
written_rep: tężec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derdê kopan
sense_list:
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca


lexentry: pol/tłumaczenie__rzeczownik__1
written_rep: tłumaczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tercime
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od tłumaczyć – przekładanie na inny język | jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: don
sense_list:
(chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;


lexentry: pol/ubezpieczenie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîgorta
sense_list:
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: veşartin
sense_list:
nie podawać wszystkich informacji, przemilczać coś ważnego | schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîstema vedorî ya elementan
sense_list:
(chemia, chemiczny) zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sîstema vedorî ya elementan
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: جاده
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peyman
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yekîtî
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zanîngeh | zanko
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ketin
sense_list:
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą | opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół | tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ûrolojî
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erkedar
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qanûn
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bişir | bişkurr
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/w__przyimek__1
written_rep: w
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: li
sense_list:
…określający czas zaistnienia czynności; czas trwania czynności | …określający ilość lub liczbę elementów | …określający stan podmiotu | …określający ubiór | …określający wnętrze miejsca wykonywania czynności (również przenośne: umysł, mózg, serce itp.) | …określający wzór na materiale, kształt czegoś


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: baş
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe | (potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zgodę na coś


lexentry: pol/wagon__rzeczownik__1
written_rep: wagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erebane
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;


lexentry: pol/walc__rzeczownik__1
written_rep: walc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vals
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);


lexentry: pol/wapień__rzeczownik__1
written_rep: wapień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berespî
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;


lexentry: pol/wapno__rzeczownik__1
written_rep: wapno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kirêc
sense_list:
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;


lexentry: pol/warstwa__rzeczownik__1
written_rep: warstwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nizm
sense_list:
grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię; | każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn


lexentry: pol/wazelina__rzeczownik__1
written_rep: wazelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vazelin
sense_list:
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;


lexentry: pol/wałach__rzeczownik__1
written_rep: wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hestir
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;


lexentry: pol/ważka__rzeczownik__1
written_rep: ważka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zencere
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;


lexentry: pol/wdzięczność__rzeczownik__1
written_rep: wdzięczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ته‌قدیر
sense_list:
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa


lexentry: pol/wesz__rzeczownik__1
written_rep: wesz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spih
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;


lexentry: pol/wełna__rzeczownik__1
written_rep: wełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hirî
sense_list:
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów | (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1)


lexentry: pol/whisky__rzeczownik__1
written_rep: whisky
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wîskî
sense_list:
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;


lexentry: pol/wiadro__rzeczownik__1
written_rep: wiadro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: setil
sense_list:
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;


lexentry: pol/wiedźma__rzeczownik__1
written_rep: wiedźma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadû
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa


lexentry: pol/wielbłąd__rzeczownik__1
written_rep: wielbłąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hêştir | حوشتر
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;


lexentry: pol/wielki__przymiotnik__1
written_rep: wielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gir
sense_list:
bardzo ważny, znaczący | o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami | o nadzwyczaj dużej skali lub natężeniu | o nadzwyczaj dużych rozmiarach


lexentry: pol/wierzba__rzeczownik__1
written_rep: wierzba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bî
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzyciel__rzeczownik__1
written_rep: wierzyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deyndêr
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy;


lexentry: pol/wierzyć__czasownik__1
written_rep: wierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bawer kirin
sense_list:
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację | uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego | wyznawać religię


lexentry: pol/wiewiórka__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilûr | pilêr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birc
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości;


lexentry: pol/wieżowiec__rzeczownik__1
written_rep: wieżowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balexane
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;


lexentry: pol/wiking__rzeczownik__1
written_rep: wiking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vîkîng
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;


lexentry: pol/winda__rzeczownik__1
written_rep: winda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hilavêj
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;


lexentry: pol/wino__rzeczownik__1
written_rep: wino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mey | şerab
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;


lexentry: pol/winorośl__rzeczownik__1
written_rep: winorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rez
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście


lexentry: pol/wiolonczela__rzeczownik__1
written_rep: wiolonczela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vîyolonsel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;


lexentry: pol/witamina__rzeczownik__1
written_rep: witamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vîtamîn
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;


lexentry: pol/wiąz__rzeczownik__1
written_rep: wiąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bizî
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;


lexentry: pol/więzień__rzeczownik__1
written_rep: więzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girtî
sense_list:
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia


lexentry: pol/wiśnia__rzeczownik__1
written_rep: wiśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gêlaz
sense_list:
(spożywczy) owoce wiśni (1.1) | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceng | şer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: şerê navxweyî
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azadî
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie | (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem


lexentry: pol/worek_treningowy__rzeczownik__1
written_rep: worek treningowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hirmî
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba regularnie dręczona fizycznie, na której ktoś się wyżywa | (sport, sportowy) wiszący lub rzadziej wolnostojący worek służący do treningu bokserskiego


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dariştina bazîkerî
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wraz__przyimek__1
written_rep: wraz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: bi hev re
sense_list:
(książkowy) razem, wspólnie (z kimś) | (książkowy) razem, łącznie (z innymi zjawiskami, przedmiotami, faktami)


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qijik
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: çivîk
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich; | (ornitologia, ornitologiczny) nazwa niektórych gatunków ptaków z podrodziny wróbli (1.3), a w szczególności z rodzaju: Passer, Gymnoris, Carpospiza, Petronia | wróble (ornitologia, ornitologiczny) Passerinae, podrodzina ptaków z rodziny wróblowatych;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dijmin
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rojhilat
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: عه‌یب
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; | uczucie onieśmielenia, zażenowania


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spehkirin
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balîna
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esans
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;


lexentry: pol/wykształcić__czasownik__2
written_rep: wykształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: pêk anîn
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powstać w określonej, ukończonej formie | osiągnąć końcowy kształt, w pełni się rozwinąć | zdobyć umiejętności lub wiedzę w jakiejś dziedzinie | zostać rozwiniętym przez ćwiczenia


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pencerka derhatî
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wypalać__czasownik__1
written_rep: wypalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sohtin
sense_list:
wykonywać rozpalonym narzędziem wzór, znak na jakimś materiale, powierzchni | zapisywać na płycie CD lub DVD


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giştfiroş
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gotin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bala
sense_list:
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | o dźwięku: mający dużą częstotliwość | znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilzîzbûn
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diwêrê
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wózek__rzeczownik__1
written_rep: wózek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erebane
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) samochód | (zobacz) wózek dziecięcy | mały pojazd kołowy;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kezeb | جه‌رگ
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/węch__rzeczownik__1
written_rep: węch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poz
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girêk
sense_list:
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii – prędkości wiatrów; | połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirç
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harî
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


