# translation

lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
written_rep: -arka
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: pe
sense_list:
…dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik | …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący nazwą na daną czynność czy ogół danej czynności | …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach) | …dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
written_rep: -arz
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: pe
sense_list:
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
written_rep: -awy
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -an
sense_list:
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)


lexentry: pol/-centryzm__przyrostek__1
written_rep: -centryzm
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -sentrisme
sense_list:
przyrostek tworzący wyrazy wskazujące, że to, co nazywa pierwszy człon złożenia, jest centrum jakiegoś systemu poglądów


lexentry: pol/-drom__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -drom
min_sense_num: 01
trans_list: -drom
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z drogą, torem, biegiem, wyścigiem


lexentry: pol/-fobia__przyrostek__1
written_rep: -fobia
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -fobia
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś


lexentry: pol/-grafia__przyrostek__1
written_rep: -grafia
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -grafi
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-izm__przyrostek__1
written_rep: -izm
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -isme
sense_list:
…tworzący rzeczowniki abstrakcyjne, zwykle blm, oznaczające doktryny polityczne lub społeczne, kierunki artystyczne, pojęcia naukowe, a także niektóre inne wyrazy mające sugerować związek z takimi rzeczownikami


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
written_rep: -ość
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: ke- -an
sense_list:
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną


lexentry: pol/ADHD__skrótowiec__1
written_rep: ADHD
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: GPPH
sense_list:
= (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) Attention Deficit Hyperactivity Disorder → zespół nadpobudliwości psychoruchowej


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abchazja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Abkhazia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;


lexentry: pol/Abraham__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abraham
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Abraham
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Achilles__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Achilles
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Achilles
sense_list:
(mitologia grecka) heros i bohater wojny trojańskiej, syn Peleusa i Tetydy; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Adam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Adam
sense_list:
imię męskie; | (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;


lexentry: pol/Adria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: laut Adriatik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech w Wenecji Euganejskiej, położone między dolnym Padem i Adygą; w starożytności ważny port morski;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afganistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Afganistan | Afghanistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Aisne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aisne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aisne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji; | (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akwizgran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aachen
sense_list:
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Albania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Albania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aldebaran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aldebaran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aldebaran
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Byka; jedna z gwiazd podwójnych, czerwonych olbrzymów i najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Aleppo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aleppo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aleppo
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe miasto Syrii, położone w północno-zachodniej części kraju, około 50 km na południe od granicy z Turcją, w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algieria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aljazair
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratis Rakyat Aljazair
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii


lexentry: pol/Alpy_Górnej_Prowansji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy Górnej Prowansji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpes-de-Haute-Provence
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpen
sense_list:
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;


lexentry: pol/Alzacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alzacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alsace
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;


lexentry: pol/Ameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerika
sense_list:
(geografia, geograficzny) kontynent na półkuli zachodniej; | (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) Stany Zjednoczone Ameryki


lexentry: pol/Anapa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anapa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Anapa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, port nad Morzem Czarnym;


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anatolia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Anatolia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andorra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Andromacha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andromacha
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andromakhe
sense_list:
(mitologia grecka) postać z mitów i literatury starogreckiej, córka króla Eetiona, żona Hektora, matka Astyanaksa; archetyp matki i żony cierpiącej jako ofiara wojny;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andromeda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andromeda
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anguilla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Anguilla
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
written_rep: Anioł Stróż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malaikat pelindung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antigua i Barbuda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antigua dan Barbuda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;


lexentry: pol/Antiochia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antiochia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antiokhia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Turcji, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antyle
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antilles
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp karaibskich łukowato rozciągających się od Cieśniny Jukatańskiej do wybrzeży Wenezueli;


lexentry: pol/Apollo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apollo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Apollo
sense_list:
(mitologia grecka) bóg sztuki i piękna; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia Saudyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arab Saudi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arab
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabska Republika Egiptu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Arab Mesir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argentyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Argentina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Armagedon__rzeczownik__1
written_rep: Armagedon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harmagedon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aruba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aruba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asturia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Asturias
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo


lexentry: pol/Aszura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aszura
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Asyura
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie święto przypadające dziesiątego dnia miesiąca muharram;


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atena
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Athena
sense_list:
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Attyka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Attika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;


lexentry: pol/Australia_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Australia Barat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Australia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; | (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austro-Węgry
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Austria-Hongaria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azerbejdżan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Azerbaijan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azja Mniejsza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Asia Kecil
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;


lexentry: pol/Azja_Południowo-Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Azja Południowo-Wschodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asia Tenggara
sense_list:
(geografia, geograficzny) region Azji składający się z Półwyspu Indochińskiego i Archipelagu Malajskiego z wyspami filipińskimi, obejmujący Birmę, Tajlandię, Kambodżę, Laos, Wietnam, Malezję, Singapur, Indonezję, Timor Wschodni, Brunei i Filipiny;


lexentry: pol/BJRM__skrótowiec__1
written_rep: BJRM
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RMBY
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Była Jugosłowiańska Republika Macedonii


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Babylon
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Babilonia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahamy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahama
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahrajn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahrain
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangladesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bangladesh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aries
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbados
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Barbados
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
written_rep: Bask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Basque
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Bastia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bastia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bastia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bawaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bayern
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Belgia__rzeczownik__1
written_rep: Belgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Belgia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belize
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Belize
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beludżystan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beludżystan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Balochistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Belzebub__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belzebub
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Beelzebub
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: demon, władca piekieł i złych duchów;


lexentry: pol/Beneluks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beneluks
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Benelux
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bengal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Benggala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;


lexentry: pol/Bengalka__rzeczownik__1
written_rep: Bengalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahasa bengali
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członkini azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Berlin_Zachodni__rzeczownik__1
written_rep: Berlin Zachodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Berlin Barat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) enklawa na obszarze NRD istniejąca w latach 1949–1990, położona w zachodniej części Berlina;


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bermudy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bermuda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);


lexentry: pol/Besarabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Besarabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bessarabia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina położona między Dniestrem a Prutem, obecnie podzielona między Mołdawię i Ukrainę;


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bhutan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bhutan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
written_rep: Białorusin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahasa Belarus
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Biały Dom
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gedung Putih
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
written_rep: Biblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkitab
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bizancjum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Byzantium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bizancjum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kekaisaran Romawi Timur
sense_list:
termin stosowany przez nowożytnych historyków na określenie cesarstwa bizantyńskiego/cesarstwa bizantyjskiego


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bliźnięta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gemini
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Bogini_Matka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bogini Matka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: dewi ibu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) główne żeńskie bóstwo wielu religii, dawczyni życia, utożsamiana często z Ziemią, płodnością i macierzyństwem;


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bolivia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bosfor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selat Bosporus
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bośnia i Hercegowina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bosnia-Herzegovina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boże Narodzenie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Natal | hari Natal
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brabancja Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brabant Utara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;


lexentry: pol/Brandenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brandenburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brandenburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (skrót, skrótowiec, skrótowo) Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;


lexentry: pol/Brandenburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brandenburgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brandenburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;


lexentry: pol/Brenna__rzeczownik__1
written_rep: Brenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Brandenburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bretagne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Brugia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brugia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bruges
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Bryt__rzeczownik__1
written_rep: Bryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orang Inggris
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Britania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów | (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Virgin Britania Raya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;


lexentry: pol/Budda__rzeczownik__1
written_rep: Budda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Buddha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burgundia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bourgogne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;


lexentry: pol/Buriacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Buriacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Buryatia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burkina Faso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Burkina Faso
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bułgaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bulgaria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Byblos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Byblos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Byblos
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowym Libanie na wybrzeżu Morza Śródziemnego, centrum administracyjne dystryktu Dżubajl;


lexentry: pol/Bydgoszcz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bydgoszcz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bydgoszcz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) duże miasto w Polsce, stolica województwa kujawsko-pomorskiego;


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Byk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taurus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Była_Jugosłowiańska_Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Makedonia bekas Yugoslavia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cefeusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cepheus
sense_list:
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1); | (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Celebes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sulawesi
sense_list:
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ceres
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceres
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; | (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kekaisaran Romawi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/ChRL__skrótowiec__1
written_rep: ChRL
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RRT
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Chińska Republika Ludowa


lexentry: pol/Chanuka__rzeczownik__1
written_rep: Chanuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hanukah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) ośmiodniowe święto, upamiętniające zwycięstwo Machabeuszy nad Seleucydami oraz oczyszczenie i ponowne poświęcenie świątyni w Jerozolimie po jej sprofanowaniu poprzez umieszczenie tam bóstw greckich;


lexentry: pol/Chimera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chimera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chimaira
sense_list:
(mitologia grecka) fantastyczny stwór z mitologii greckiej, zwykle opisywany jako ziejący ogniem potwór z głową lwa, tułowiem kozy i ogonem węża;


lexentry: pol/Chorasan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chorasan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Khorasan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) dawna największa prowincja Iranu | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczownik__1
written_rep: Chorwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kroasia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Beringa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selat Bering
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Kaletańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selat Dover
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;


lexentry: pol/Cieśnina_Koreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Koreańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selat Korea
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Wschodniochińskie i Morze Żółte z Morzem Japońskim;


lexentry: pol/Cypr_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr Północny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siprus Utarа
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo leżące w północnej części wyspy Cypr na Morzu Śródziemnym;


lexentry: pol/Cypr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siprus
sense_list:
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; | (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;


lexentry: pol/Cyrena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyrena
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirene
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w północnej Libii, w prowincji Cyrenajka; współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chad
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie; | (geografia, geograficzny) zanikające jezioro w Afryce na pograniczu Nigerii, Nigeru, Kamerunu i Czadu (1.1);


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczownik__1
written_rep: Czarnogóra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Montenegro
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czech__rzeczownik__1
written_rep: Czech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceko
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości czeskiej, obywatel Czech (Republiki Czeskiej), mieszkaniec Czech;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechosłowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cekoslowakia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czelabińsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chelyabinsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czerwony Krzyż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palang Merah
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
written_rep: DNA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: DNA
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/DRK__skrótowiec__1
written_rep: DRK
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RDK
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Demokratyczna Republika Konga;


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Daleki Wschód
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Timur Jauh
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dalmacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dalmasia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Denmark | Kerajaan Denmark
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;


lexentry: pol/Delta_Rodanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Delta Rodanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bouches-du-Rhône
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratik Kongo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Wysp_Świętego_Tomasza_i_Książęcej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratik Sao Tome dan Principe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pełna, oficjalna nazwa Wysp Świętego Tomasza i Książęcej – państwa w Afryce


lexentry: pol/Diogenes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Diogenes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Diogenes
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) starożytny grecki filozof o przydomku Pies, pochodzący z Synopy, głosiciel ubóstwa i powrotu do natury, prekursor cyników; | imię męskie;


lexentry: pol/Dionizos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dionizos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dionisos
sense_list:
(mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;


lexentry: pol/Dniepr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dniepr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dnieper
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka uchodząca do Morza Czarnego, przepływająca przez Rosję, Białoruś i Ukrainię;


lexentry: pol/Dolna_Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Normandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Basse-Normandie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawny region administracyjny w północnej Francji;


lexentry: pol/Dolna_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dolna Saksonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Niedersachsen
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w północno-zachodnich Niemczech, ze stolicą w Hanowerze;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dominika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominikana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Dominika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Dubaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dubaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dubai
sense_list:
(geografia, geograficzny) jeden z siedmiu emiratów tworzących Zjednoczone Emiraty Arabskie; | (geografia, geograficzny) stolica Dubaju (1.1);


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Duch Święty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roh Kudus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
written_rep: Dzień Zakochanych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hari Valentine
sense_list:
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej


lexentry: pol/Dziki_Zachód__rzeczownik__1
written_rep: Dziki Zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Barat Jauh
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zachodnia część Stanów Zjednoczonych w okresie wzmożonego osadnictwa w XIX w.;


lexentry: pol/Dżudda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżudda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jeddah
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Ebisu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ebisu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ebisu
sense_list:
(mitologia japońska) jeden z siedmiorga bogów szczęścia z mitologii japońskiej, patron handlu i innych interesów, gejszy, rybaków oraz rolników;


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Efraim
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Efraim
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Egipt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eklezjastes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kitab Pengkhotbah
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta | (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ekwador
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ekuador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Epir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Epir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Epirus
sense_list:
(geografia, geograficzny) górzysta kraina położona w północno-zachodniej części Grecji i południowej Albanii, nad Morzem Jońskim;


lexentry: pol/Erato__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erato
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Erato
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 62, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1860 r.; | (mitologia grecka) driada i wieszczka z Arkadii; kapłanka Pana; | (mitologia grecka) muza poezji miłosnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eris
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eris
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erytrea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eritrea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Eswatini__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eswatini
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eswatini
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mbabane


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etiopia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ethiopia | Etiopia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Europa Wschodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eropa Timur
sense_list:
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eropa Barat
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eropa
sense_list:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją; | (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;


lexentry: pol/Euterpe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Euterpe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Euterpe
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 27, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1853 r.; | (mitologia grecka) muza poezji lirycznej i gry na aulosie, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Ezop__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ezop
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aesop
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) grecki bajkopisarz urodzony w VI w. p.n.e., pochodzący z miasta Mistra w Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federacja Rosyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Federasi Rusia
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Etiopii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Etiopii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratik Federal Etiopia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fidżi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fiji
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Finlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Finlandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Flandria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Flandria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


lexentry: pol/Franche-Comté__rzeczownik__1
written_rep: Franche-Comté
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Franche-Comté
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Francja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Francja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perancis | Prancis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
written_rep: Fryz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Frisia
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fryzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Friesland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;


lexentry: pol/Fudżajra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fudżajra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fujairah
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, położone nad Zatoką Omańską, stolica emiratu Fudżajra;


lexentry: pol/Gagauzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gagauzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gagauzia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galilea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Galilea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Garuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Garuda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Garuda
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;


lexentry: pol/Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gdańsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;


lexentry: pol/Genewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Genewa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jenewa
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Szwajcarii; | (administracja) (geografia, geograficzny) kanton w Szwajcarii;


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Georgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Georgia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Germania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jerman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
written_rep: Germanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orang Jerman
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu indoeuropejskiego zamieszkującego w starożytności i średniowieczu terytoria północnej i środkowo-północnej Europy;


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ghana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ghana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Goa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Goa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;


lexentry: pol/Godzilla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Godzilla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Godzilla
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gigantyczny, fantastyczny potwór z japońskiej serii komiksów i filmów;


lexentry: pol/Golgota__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Golgota
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golgota
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;


lexentry: pol/Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gomora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gomora
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) biblijne miasto kananejskie w pobliżu Morza Martwego;


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yunani
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Grenoble__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grenoble
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grenoble
sense_list:
(geografia, geograficzny) miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gruzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Georgia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana Francuska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guyana Perancis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guyana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwadelupa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guadeloupe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre;


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwatemala
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guatemala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea Bissau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guinea-Bissau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; | (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Wolta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volta Hulu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Habakuk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Habakuk
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Haiti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hamburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hamburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hamburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy Niemiec | (geografia, geograficzny) miasto w Niemczech;


lexentry: pol/Hebrajczyk__rzeczownik__1
written_rep: Hebrajczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orang Ibrani
sense_list:
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim


lexentry: pol/Hetyta__rzeczownik__1
written_rep: Hetyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Het
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


lexentry: pol/Hezbollah__rzeczownik__1
written_rep: Hezbollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hizbullah
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) libańska partia polityczna muzułmańskich szyitów;


lexentry: pol/Hiob__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hiob
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ayyub
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Hispanoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hispanoameryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerika Hispanik
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) hiszpańskojęzyczne kraje Ameryki;


lexentry: pol/Hiszpania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hiszpania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Spanyol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;


lexentry: pol/Holandia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Holandia Południowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holland Selatan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Holandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Holandia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holland Utara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;


lexentry: pol/Homer__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Homer
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Homerus
sense_list:
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;


lexentry: pol/Hongkong__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hongkong
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hong Kong
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;


lexentry: pol/III_Rzesza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: III Rzesza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich ketiga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;


lexentry: pol/Imperium_Osmańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Osmańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kesultanan Utsmaniyah
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;


lexentry: pol/Imperium_Rosyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Rosyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kekaisaran Rusia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917;


lexentry: pol/Imperium_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Rzymskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kekaisaran Romawi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Indonezja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Indonesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Instagram__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Instagram
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Instagram
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (społeczny) internetowy, fotograficzny serwis społecznościowy z elementami bloga;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Irak
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irlandia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Irlandia Utara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Irlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Irlandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;


lexentry: pol/Isfahan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Isfahan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Isfahan
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Afganistanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Islam Afganistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Iranu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Iranu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Islam Iran
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa


lexentry: pol/Islamska_Republika_Mauretańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Mauretańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Islam mauritania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii


lexentry: pol/Islamski_Emirat_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamski Emirat Afganistanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Keamiran Islam Afganistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawane na arenie międzynarodowej państwo utworzone przez talibów w 1996 roku;


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Islandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Istria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Istria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Istria
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w północnej części Morza Adriatyckiego, podzielony między Chorwację, Słowenię i Włochy;


lexentry: pol/Izajasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izajasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yesaya
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Israel
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Jahwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jahwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yahwe
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;


lexentry: pol/Jamajka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jamajka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jamaika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1) | (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Jałta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jałta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yalta
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto leżące w południowej części Półwyspu Krymskiego, na brzegu Morza Czarnego;


lexentry: pol/Jekaterynburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jekaterynburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yekaterinburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji położone u stóp Uralu, nad rzeką Iset, stolica obwodu swierdłowskiego;


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jemen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yaman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jerozolima
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yerusalem
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jeruzalem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jeruzalem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yerusalem
sense_list:
(podniośle) (geografia, geograficzny) Jerozolima; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;


lexentry: pol/Jerycho__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jerycho
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yerikho
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Jezioro_Bodeńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jezioro Bodeńskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Konstanz
sense_list:
(geografia, geograficzny) jezioro (a właściwie zespół dwóch jezior i odcinka Renu) u podnóża Alp, na pograniczu Niemiec, Austrii i Szwajcarii;


lexentry: pol/Jezioro_Czterech_Kantonów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jezioro Czterech Kantonów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Luzern
sense_list:
(geografia, geograficzny) jezioro w środkowej części Szwajcarii, nad jego brzegami wznosi się miasto Lucerna;


lexentry: pol/Jezioro_Genewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jezioro Genewskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Jenewa
sense_list:
(geografia, geograficzny) jezioro w Szwajcarii i Francji, nad jego brzegami znajduje się miasto Genewa;


lexentry: pol/Jezioro_Zuryskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jezioro Zuryskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Zurich
sense_list:
(geografia, geograficzny) jezioro polodowcowe w Szwajcarii, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Jordan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jordan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sungai Yordan
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;


lexentry: pol/Jordańskie_Królestwo_Haszymidzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Hasyimiyah Yordania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jowisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jupiter | Yupiter
sense_list:
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Jowisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Jupiter | Yupiter
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Judea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Judea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yudea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na Bliskim Wschodzie, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jugosławia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Yugoslavia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/K-pop__rzeczownik__1
written_rep: K-pop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: K-pop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) południowokoreańska odmiana muzyki popularnej inspirowanej stylem zachodnim;


lexentry: pol/Kaaba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaaba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ka'bah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;


lexentry: pol/Kafarnaum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kafarnaum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapernaum
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;


lexentry: pol/Kaliningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaliningrad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaliningrad
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kalkuta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kalkuta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolkata
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;


lexentry: pol/Kalmar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kalmar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: cumi-cumi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kambodża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamboja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kanada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kanada
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kanał_Sueski__rzeczownik__1
written_rep: Kanał Sueski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Terusan Suez
sense_list:
(geografia, geograficzny) położony w Egipcie kanał głębokowodny dla statków morskich, łączący Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym;


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kapadocja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kapadokia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kartagina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kasjopea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cassiopeia
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W; | (mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Katar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Qatar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaukasus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kazachstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kirgistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kirgizia | Kirgizstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Klio__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Klio
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kleio
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 84, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1865 r.; | (geografia, geograficzny) grecka wieś w północnej części Lesbos | (mitologia grecka) jedna z nereid, córka Nereusa i Doris | (mitologia grecka) muza historii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | imię żeńskie


lexentry: pol/Kongo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kongo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kongo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Afryce; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;


lexentry: pol/Konstancja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Konstancja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Konstanz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Kooperacyjna_Republika_Gujany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kooperacyjna Republika Gujany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kooperatif Guyana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany


lexentry: pol/Korea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Korea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Korea
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa; | (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa


lexentry: pol/Kornwalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kornwalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cornwall
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;


lexentry: pol/Kowno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kowno
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaunas
sense_list:
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Koziorożec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Capricornus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kościół
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Misa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kościół_katolicki__rzeczownik__1
written_rep: Kościół katolicki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gereja Katolik
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;


lexentry: pol/Krasnodar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Krasnodar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Krasnodar
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;


lexentry: pol/Krym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Krym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Krimea
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;


lexentry: pol/Królestwo_Arabii_Saudyjskiej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Arabii Saudyjskiej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Arab Saudi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Bahrajnu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Bahrain
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Marokańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Marokańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Maroko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa


lexentry: pol/Królewiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królewiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaliningrad
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;


lexentry: pol/Kserkses__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kserkses
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ahasyweros
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) imię męskie, noszone przez kilku starożytnych mezopotamskich i lewantyńskich władców


lexentry: pol/Księstwo_Andory__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Księstwo Andory
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepangeranan Andorra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Księżyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: bulan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kuba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; | (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;


lexentry: pol/Kura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kura
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kura
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Turcję, Gruzję i Azerbejdżan, uchodzi małą deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Kuwejt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kuwejt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuwait
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; | (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);


lexentry: pol/Kwedlinburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kwedlinburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Quedlinburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Quedlinburg, miasto w środkowych Niemczech w kraju związkowym Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Lacjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lacjum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Latium
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;


lexentry: pol/Laotańska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratik Rakyat Laos
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Laponia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laplandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Leningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Leningrad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leningrad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lew
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Lewant__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lewant
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syam
sense_list:
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);


lexentry: pol/Liban__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liban
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lebanon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liechtenstein
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liechtenstein
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Limburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Limburgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Limburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-wschodniej Holandii; | (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej Belgii; | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;


lexentry: pol/Linux__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Linux
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Linux
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każdy system operacyjny z rodziny systemów zapoczątkowanej w latach 90. XX w. przez Linusa Torvaldsa i opartych na stworzonym przez niego jądrze;


lexentry: pol/Litwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Litwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lithuania | Lituania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;


lexentry: pol/Lizbona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lizbona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lisboa
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Loara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Loire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; | (geografia, geograficzny) najdłuższa rzeka Francji, uchodząca do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Lotaryngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lotaryngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lorraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Lublin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lublin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lublin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica Lubelszczyzny i województwa lubelskiego;


lexentry: pol/Ludowa_Republika_Bangladeszu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ludowa Republika Bangladeszu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Rakyat Bangladesh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;


lexentry: pol/Luksemburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Luksemburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luksemburg | Luxemburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) miasto, stolica Luksemburga (1.1);


lexentry: pol/L’Aquila__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: L’Aquila
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: L’Aquila
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Włoszech, położone na północny wschód od Rzymu, u podnóża Apeninu Abruzyjskiego;


lexentry: pol/Macedonia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Macedonia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Makedonia Utara
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;


lexentry: pol/Macedonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Macedonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Makedonia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (historia, historyczny, historycznie) region w północnej Grecji;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Madagaskar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagaskar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Magdeburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Magdeburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Magdeburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;


lexentry: pol/Mahomet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mahomet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muhammad
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) arabski prorok, twórca islamu;


lexentry: pol/Makau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Makau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Makau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;


lexentry: pol/Malawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Malawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Malawi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mali
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mali
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Malwiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Malwiny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Falkland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;


lexentry: pol/Marche__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Marche
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marche
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Mariany_Północne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mariany Północne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Mariana Utara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Maroko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maroko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Matuzal__rzeczownik__1
written_rep: Matuzal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Metusalah
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mauretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauritania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mazury__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mazury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mazuria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Medea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Medea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Medeia
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid; | (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Merkurius
sense_list:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Merkurius | Utarid
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Mesjasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mesjasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesias
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Metys__rzeczownik__1
written_rep: Metys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mestizo
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) mieszaniec żółtej rasy człowieka z rasą białą, zwłaszcza potomek Indianki i białego mężczyzny albo białej kobiety i Indianina;


lexentry: pol/Mezoameryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mezoameryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesoamerika
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (archeologia, archeologiczny) (antropologia, antropologiczny) region zamieszkany przez członków wielkich środkowoamerykańskich kultur prekolumbijskich rozciągający się od środkowego Meksyku po Przesmyk Panamski;


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mezopotamia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mesopotamia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Mikronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mikronezja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mikronesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); | (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Milet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Milet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Miletos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne jońskie miasto i polis na wybrzeżu Karii przy ujściu rzeki Meander do Zatoki Latmijskiej, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Mjanma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mjanma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Myanmar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;


lexentry: pol/Modlitwa_Pańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Modlitwa Pańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bapa Kami
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mojżesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Musa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; | imię męskie;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Moluki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Maluku
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Moluki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maluku
sense_list:
(geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Monako
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Monako
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Montserrat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Montserrat
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Montserrat
sense_list:
(geografia, geograficzny) masyw górski w Katalonii; | (geografia, geograficzny) wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli; | klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;


lexentry: pol/Morawy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morawy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Moravia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Adriatyckie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Adriatik
sense_list:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Andamańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Andamańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: laut Andaman
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone w części północno-wschodniej Oceanu Indyjskiego na południowy wschód od Zatoki Bengalskiej, pomiędzy Półwyspem Indochińskim a wyspami: Nikobarami, Andamanami i Sumatrą;


lexentry: pol/Morze_Baffina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Baffina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Baffin
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy;


lexentry: pol/Morze_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Beringa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Bering
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;


lexentry: pol/Morze_Celtyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Celtyckie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Keltik
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;


lexentry: pol/Morze_Czukockie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Czukockie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Chukchi
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego leżąca za północnym kołem podbiegunowym, pomiędzy wybrzeżem Alaski a Syberią;


lexentry: pol/Morze_Jońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Jońskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Ionia
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;


lexentry: pol/Morze_Karaibskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Karaibskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Karibia
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Martwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Mati
sense_list:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Norweskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Norweskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Norwegia
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Tyrreńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Tyrreńskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Tirenia
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;


lexentry: pol/Morze_Wschodniosyberyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Wschodniosyberyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Siberia Timur
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;


lexentry: pol/Morze_Łaptiewów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Łaptiewów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Laptev
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Śródziemne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laut Tengah | Laut Mediterania
sense_list:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mołdawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Moldavia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Mt__skrót__1
written_rep: Mt
part_of_speech: abbreviation
min_sense_num: 02
trans_list: Matius
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz


lexentry: pol/Murmańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Murmańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Murmansk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;


lexentry: pol/Myszka_Miki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Myszka Miki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Miki Tikus
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nazwa jednego z głównych bohaterów animowanych bajek Walta Disneya;


lexentry: pol/NRD__skrótowiec__1
written_rep: NRD
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RDJ
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna


lexentry: pol/Naddniestrze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Naddniestrze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transnistria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;


lexentry: pol/Namur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Namur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Namur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) belgijski region z ośrodkiem administracyjnym w Namurze (1.1); | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Belgii, stolica Walonii;


lexentry: pol/Nantes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nantes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nantes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii;


lexentry: pol/Narwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Narwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Narva
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodniej Estonii, na granicy z Rosją, nad rzeką Narwą (1.2);


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nauru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nauru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Neapol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Neapol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Napoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;


lexentry: pol/Niedziela_Palmowa__rzeczownik__1
written_rep: Niedziela Palmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minggu Palma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;


lexentry: pol/Niedziela_Wielkanocna__rzeczownik__1
written_rep: Niedziela Wielkanocna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Minggu Paskah
sense_list:
(kościelny) najważniejsze święto w chrześcijaństwie, obchodzone na pamiątkę zmartwychwstania Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Niemcy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemcy Wschodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jerman Timur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990


lexentry: pol/Niemcy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemcy Zachodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jerman Barat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Demokratik Jerman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niger
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Niger
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) trzecia pod względem długości i powierzchni dorzecza rzeka Afryki (po Nilu i Kongu); | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nigeria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nigeria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nil
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nil
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Niżny_Nowogród__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niżny Nowogród
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nizhny Novgorod
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w Rosji, nad Wołgą, u ujścia Oki, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Normandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Normandia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;


lexentry: pol/Norwegia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Norwegia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Norwegia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Kaledonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaledonia Baru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowy Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perjanjian Baru
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Nubia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nubia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nubia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;


lexentry: pol/Ob__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ob
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ob
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie nowosybirskim; | (geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji;


lexentry: pol/Oise__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oise
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji; | (geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ojcze nasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bapa Kami
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oksytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ositania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Onega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Onega
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perserikatan Bangsa-Bangsa
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pakta Pertahanan Atlantik Utara
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orion
sense_list:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orzeł
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquila
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osaka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osaka
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Ostatnia_Wieczerza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostatnia Wieczerza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perjamuan Terakhir
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palestyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palestina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuhan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pandora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pandora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pandora
sense_list:
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
written_rep: Pani
part_of_speech: personalPronoun
min_sense_num: 02
trans_list: Anda
sense_list:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Panna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Virgo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Papua Nugini
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Parma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Parma
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);


lexentry: pol/Partia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Partia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Parthia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Parys
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paris
sense_list:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paryż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paris
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pas_Kuipera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pas Kuipera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sabuk Kuiper
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;


lexentry: pol/Pasawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pasawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Passau
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pascha
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paskah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Pawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pavia
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;


lexentry: pol/Pański__przymiotnik__1
written_rep: Pański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dominis
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do Boga, związany z Bogiem, w szczególności Chrystusem


lexentry: pol/Państwa_Centralne__rzeczownik__1
written_rep: Państwa Centralne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Blok Sentral
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria;


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Islamskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Negara Islam
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Negara Israel
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Pegaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pegaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pegasus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; | (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pentateuch
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pentateukh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Perm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Perseusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Perseus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piemont
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Piemonte
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
written_rep: Pięćdziesiątnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pentakosta
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pluton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Pluto
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Podole__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Podole
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Podolia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;


lexentry: pol/Polihymnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polihymnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polihimnia
sense_list:
(mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portoryko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Puerto Riko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portugalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portugal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Poti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Poti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
written_rep: Południe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selatan
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia) | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865


lexentry: pol/Prisztina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prisztina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pristina
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowansja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Provence
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
written_rep: Północ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utara
sense_list:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Antarktyczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Semenanjung Antartika
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Arabski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jazirah Arab
sense_list:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Iberyjski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Semenanjung Iberia
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cancer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;


lexentry: pol/Realpolitik__rzeczownik__1
written_rep: Realpolitik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realpolitik
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ren
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhein
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Angoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Angola
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli;


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Argentyńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Argentina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny;


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Armenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Armenia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Azerbejdżanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Azerbaijan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Beninu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Benin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Chińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Tiongkok
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Cypryjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Siprus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Ceko
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Dominikańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Dominika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Federalna Niemiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Bersekutu Jerman | Republik Federal Jerman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Grecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Yunani
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Guinea Khatulistiwa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Haiti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach


lexentry: pol/Republika_Indonezji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Indonezji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Indonesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Irlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Irlandia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kenya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kenii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kirgiska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kirgiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Kongo
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Litewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lithuania
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Malty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Malta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Singapuru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Singapura
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu Południowego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Sudan Selatan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Turcji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Turki
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Afrika Tengah
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reunion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réunion
sense_list:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riazań
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ryazan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Roma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Roma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rom
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata | (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rusia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostock
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostock
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rumania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ryby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pisces
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: teks
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/Sabaudia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sabaudia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Savoia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; | (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sahara Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sahara Barat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Lucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samoa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sandżak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: sanjak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Saturnus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Senegal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Septuaginta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Septuaginta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia i Czarnogóra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbia dan Montenegro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seychelles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sierra Leone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singapura
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scorpius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somalia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sparta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sparta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spira
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Speyer
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sri Lanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stalin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stalin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amerika Serikat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stary Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perjanjian Lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Apostolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tahta Suci
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tahta Suci
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stralsund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stralsund
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Strzelec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sagittarius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swaziland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suriname
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sisilia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sydon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sidon
sense_list:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syriusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Satan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szczecin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Szczecin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeherezada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheherezade
sense_list:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Sziwa__rzeczownik__1
written_rep: Sziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siwa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stwórca, opiekun i niszczyciel świata, jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suabia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swiss | Swis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swedia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovakia | Slowakia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovenia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slavik
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Matahari
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taganrog
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taganrog
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajwan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taiwan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; | (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
written_rep: Tamil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orang Tamil
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tanganika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danau Tanganyika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo; | (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanzania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarent
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taranto
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termopile
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermopilai
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terpsychora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terpsikhore
sense_list:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taurat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Toskania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toscana
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Treviso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Treviso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Treviso
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Tripoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tripoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie; | (geografia, geograficzny) miasto w Libanie | (geografia, geograficzny) miasto w Libii


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mahkamah konstitusi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinidad dan Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym; | (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójca Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tritunggal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tulon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toulon
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turki
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkmenistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turks i Caicos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Turks dan Caicos
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuvalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuvalu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Tybet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tibet
sense_list:
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; | kraj na Wyżynie Tybetańskiej


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tirol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
written_rep: UE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UE
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udine
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukraina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Układ Słoneczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tata Surya
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urania
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; | (mitologia grecka) jedna z okeanid | (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | (mitologia grecka) przydomek Afrodyty


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanuatu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vicenza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicenza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;


lexentry: pol/WWW__skrótowiec__1
written_rep: WWW
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: WWW
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Libra
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenezuela
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venezuela
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wergiliusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wergiliusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vergilius
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Werona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verona
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wezera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weser
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wielka_Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Britania Raya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ursa Major
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Sobota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sabtu Suci
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
written_rep: Wielkanoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paskah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kamis Putih
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jum'at Agung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prapaskah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pekan suci
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wigilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: malam Natal
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikipedia
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikiźródła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikisumber
sense_list:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisznu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wisnu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Akuarius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wojwodina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vojvodina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Franche-Comté
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołyń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volhinia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wrocław__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wrocław
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wrocław
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Bahamów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Persemakmuran Bahama
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Persemakmuran Negara-Negara Merdeka
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pulau Man
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Wielkanocna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pulau Paskah
sense_list:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Brytyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Britania
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Cooka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Cook
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Canary | Kepulauan Canaria
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Marshalla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Marshall
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Salomona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kepulauan Solomon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sao Tome dan Principe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Władykaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vladikavkaz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italia | Itali
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/ZEA__skrótowiec__1
written_rep: ZEA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UEA
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
written_rep: ZSRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: Uni Soviet
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tepi Barat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zair__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zair
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zaire
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawna nazwa rzeki Kongo | (historia, historyczny, historycznie) Demokratyczna Republika Konga


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Adeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Aden
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Biskajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Biscay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gwinejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Hudsona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Hudson
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kalifornijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk California
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meksykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Meksiko
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tajlandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teluk Thailand
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tonkińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: teluk Tonkin
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zbawiciel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zbawiciel
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Juruselamat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Zelandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zelandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sjælland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; | (geografia, geograficzny) wyspa Danii;


lexentry: pol/Ziemia_Obiecana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Obiecana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanah Terjanji
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zimbabwe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczona_Republika_Tanzanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczona Republika Tanzanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Persatuan Tanzania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Bersatu Britania Raya dan Irlandia Utara
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kerajaan Inggris
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Australijski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Persemakmuran Australia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Radziecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uni Soviet | Uni Sovyet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republik Sosialis Uni Soviet
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
written_rep: a także
min_sense_num: 01
trans_list: dan
sense_list:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/abaja__rzeczownik__1
written_rep: abaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaya
sense_list:
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
written_rep: abakus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abakus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny; | przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;


lexentry: pol/abandonware__rzeczownik__1
written_rep: abandonware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peranti telantar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;


lexentry: pol/abaton__rzeczownik__1
written_rep: abaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaton
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu; | (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
written_rep: abdest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wudu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
written_rep: abdykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdikasi
sense_list:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
written_rep: abdykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: melepaskan
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/abdżad__rzeczownik__1
written_rep: abdżad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abjad
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
written_rep: aberracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aberasi
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem; | (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość; | (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/abetalipoproteinemia__rzeczownik__1
written_rep: abetalipoproteinemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abetalipoproteinemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
written_rep: ablatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablativus
sense_list:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/abolicja__rzeczownik__1
written_rep: abolicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolisi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
written_rep: abrewiacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abreviasi
sense_list:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
written_rep: abrewiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abreviasi
sense_list:
(książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
written_rep: absolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pembebasan
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/absolutny__przymiotnik__1
written_rep: absolutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mutlak
sense_list:
całkowity, zupełny, bezwzględny | (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad | niekwestionowany


lexentry: pol/absorber__rzeczownik__1
written_rep: absorber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyerap
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;


lexentry: pol/absorbować__czasownik__1
written_rep: absorbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: serap
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie | (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
written_rep: absorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyerapan
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; | (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
written_rep: abstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sari
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstrak
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie | (książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
written_rep: abstynencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantang
sense_list:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/absurdyzm__rzeczownik__1
written_rep: absurdyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absurdisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aseton
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
written_rep: acetylocholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asetilkolin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/acetylowanie__rzeczownik__1
written_rep: acetylowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asetilasi
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);


lexentry: pol/achalazja__rzeczownik__1
written_rep: achalazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aklasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na zaburzeniu rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i zaburzonej perystaltyki pozostałych odcinków przełyku


lexentry: pol/achondroplazja__rzeczownik__1
written_rep: achondroplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akondroplasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba genetyczna kości, dziedziczona autosomalnie dominująco (jako mutacja genu FGFR3), należąca do grupy dysplazji szkieletowych, która powoduje ograniczony wzrost kości długich i niskorosłość przy prawidłowej wielkości tułowia i głowy


lexentry: pol/acyklowir__rzeczownik__1
written_rep: acyklowir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asiklovir
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny


lexentry: pol/acz__spójnik__1
written_rep: acz
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: meskipun
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
written_rep: adamaszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damaskus
sense_list:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adapter__rzeczownik__1
written_rep: adapter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonograf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
written_rep: addycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penambahan
sense_list:
(biologia, biologiczny) mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad | (chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;


lexentry: pol/adenozyna__rzeczownik__1
written_rep: adenozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adenosina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
written_rep: adenozynotrójfosforan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adenosina trifosfat
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
written_rep: adhan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adiafora__rzeczownik__1
written_rep: adiafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adiafora
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzecz, pojęcie, które jest obojętne pod względem moralnym (ani dobre ani złe); | rytuał religijny, który jest sprawą sumienia danej osoby; taki, który nie jest nakazany ani zakazany


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
written_rep: adidas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sepatu kets
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/administracja__rzeczownik__1
written_rep: administracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administrasi
sense_list:
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; | kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp. | zarządzanie czymś, administrowanie


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laksamana
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/admitancja__rzeczownik__1
written_rep: admitancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admitansi
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;


lexentry: pol/adnotacja__rzeczownik__1
written_rep: adnotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anotasi
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów | uwaga, dopisek, przypisek, notatka


lexentry: pol/adoracyjny__przymiotnik__1
written_rep: adoracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adorasi
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji


lexentry: pol/adorować__czasownik__1
written_rep: adorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sembah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alamat
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adresówka__rzeczownik__1
written_rep: adresówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanda pengenal militer
sense_list:
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia


lexentry: pol/adsorpcja__rzeczownik__1
written_rep: adsorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adsorpsi
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
written_rep: adwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adven
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pembela | pengacara
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/aerofotografia__rzeczownik__1
written_rep: aerofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citra udara
sense_list:
(fotografia) (lotnictwo, lotniczy) dziedzina fotografi polegająca na robieniu zdjęć powierzchni ziemi z dużych wysokości


lexentry: pol/aerożel__rzeczownik__1
written_rep: aerożel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerogel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


lexentry: pol/affidavit__rzeczownik__1
written_rep: affidavit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afidavit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
written_rep: afisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poster
sense_list:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aforisme
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/afrodyzjak__rzeczownik__1
written_rep: afrodyzjak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrodisiak
sense_list:
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;


lexentry: pol/aga__rzeczownik__1
written_rep: aga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; | tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
written_rep: agat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akik
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agenda__rzeczownik__1
written_rep: agenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agenda
sense_list:
terminarz | ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie


lexentry: pol/aggiornamento__rzeczownik__1
written_rep: aggiornamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggiornamento
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
written_rep: agitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitasi
sense_list:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/aglomeracja__rzeczownik__1
written_rep: aglomeracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aglomerasi
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego; | nagromadzenie, skupienie czegoś; (także, też) to, co zostało zgromadzone


lexentry: pol/aglutynogen__rzeczownik__1
written_rep: aglutynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aglutinogen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnostisisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: agnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agnostik
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami | (informatyka, informatyczny) niezależny od platformy, na której jest uruchomiony


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
written_rep: agnostyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnostik
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agonista__rzeczownik__1
written_rep: agonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agonis
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
written_rep: agorafobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agorafobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agrafka__rzeczownik__1
written_rep: agrafka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peniti
sense_list:
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;


lexentry: pol/agrarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: agrarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agraria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem


lexentry: pol/agregat__rzeczownik__1
written_rep: agregat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khandha
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze


lexentry: pol/agresja__rzeczownik__1
written_rep: agresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serangan | agresi
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;


lexentry: pol/agresywny__przymiotnik__1
written_rep: agresywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agresif
sense_list:
(finanse, finansowy) stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów | zachowujący się wrogo, napastliwie


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
written_rep: agronomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agronomi
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/ahinsa__rzeczownik__1
written_rep: ahinsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ahimsa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
written_rep: ajatollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayatullah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
written_rep: ajran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airan
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akasia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akademia__rzeczownik__1
written_rep: akademia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akademi
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe


lexentry: pol/akademicki__przymiotnik__1
written_rep: akademicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: akademik
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów | zgodny z określonymi, utartymi wzorami


lexentry: pol/akcelerator__rzeczownik__1
written_rep: akcelerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedal gas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek; | (technologia, technika, techniczny) pedał gazu


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aksen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;


lexentry: pol/akcentować__czasownik__1
written_rep: akcentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aksen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu | (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk


lexentry: pol/akceptant__rzeczownik__1
written_rep: akceptant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akseptor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;


lexentry: pol/akceptor__rzeczownik__1
written_rep: akceptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akseptor
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andil | efek
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akcyza__rzeczownik__1
written_rep: akcyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cukai
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;


lexentry: pol/aklimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: aklimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aklimatisasi
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
written_rep: akolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwigol
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akomodacja__rzeczownik__1
written_rep: akomodacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyesuaian
sense_list:
dostosowanie warunków oferty zakwaterowania | przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej


lexentry: pol/akompaniament__rzeczownik__1
written_rep: akompaniament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyertaan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
written_rep: akompaniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: antar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akrecja__rzeczownik__1
written_rep: akrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akresi
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
written_rep: akromegalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akromegali
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akropol__rzeczownik__1
written_rep: akropol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akropolis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akrostik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
written_rep: aksamit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beledu
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
written_rep: aksjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aksioma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej;


lexentry: pol/akt_oskarżenia__rzeczownik__1
written_rep: akt oskarżenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dakwaan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
written_rep: aktorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peran perempuan
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
written_rep: aktuariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktuaris
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktyna__rzeczownik__1
written_rep: aktyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych


lexentry: pol/aktynometr__rzeczownik__1
written_rep: aktynometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktinometer
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
written_rep: aktywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktif
sense_list:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/aktywator__rzeczownik__1
written_rep: aktywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktivator
sense_list:
coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia


lexentry: pol/aktywizm__rzeczownik__1
written_rep: aktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aktivisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością | czynna postawa; bycie aktywnym


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aki | baterai
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akupunktur
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akurat__partykuła__1
written_rep: akurat
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: tepat
sense_list:
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / … | podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akustika
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków | (fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
written_rep: akwakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akuakultur
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/akwalung__rzeczownik__1
written_rep: akwalung
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skuba
sense_list:
zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;


lexentry: pol/akwarela__rzeczownik__1
written_rep: akwarela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cat air
sense_list:
(sztuka) rozpuszczalna w wodzie farba stosowana w malarstwie | (sztuka) obraz namalowany akwarelami (1.1) | (sztuka) technika malowania akwarelami (1.1);


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
written_rep: akwedukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akuaduk
sense_list:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
written_rep: akwen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pispot
sense_list:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albas
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alanina
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albinisme
sense_list:
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: entah
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkimia
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldehida
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldosteron
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: tapi | tetapi
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/alef__rzeczownik__1
written_rep: alef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alif
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alegori
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alfabetyzacja__rzeczownik__1
written_rep: alfabetyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: literasi
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rozpowszechnienie podstawowych umiejętności edukacyjnych w społeczeństwie zacofanym: czytania, pisania i liczenia


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algebra__rzeczownik__1
written_rep: algebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aljabar
sense_list:
jeden z działów matematyki; | (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);


lexentry: pol/algologia__rzeczownik__1
written_rep: algologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fikologi
sense_list:
(botanika, botaniczny) nauka o glonach | (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algoritma | algoritme
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sformalizowany zapis sposobu postępowania w określonej sytuacji, przepis;


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
written_rep: aliant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekutu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej | (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alias
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
written_rep: alibi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alibi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alienacja__rzeczownik__1
written_rep: alienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alienasi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie prawa własności na inną osobę | (psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alligator
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pemeliharaan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliterasi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkaloid
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkana
sense_list:
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alken__rzeczownik__1
written_rep: alken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkena
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
written_rep: alkin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkuna
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkohol
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); | (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkoholisme | kecanduan alkohol
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych;


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alel
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: haleluya
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allozaur__rzeczownik__1
written_rep: allozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allosaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;


lexentry: pol/alokacja__rzeczownik__1
written_rep: alokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alokasi
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe | planowe rozdysponowanie czegoś;


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alotropi
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/alpaka__rzeczownik__1
written_rep: alpaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpaka
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy; | gładka, wełniana tkanina w pasy; | wełna z lamy (1.1)


lexentry: pol/alprazolam__rzeczownik__1
written_rep: alprazolam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alprazolam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;


lexentry: pol/alteracja__rzeczownik__1
written_rep: alteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perubahan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu


lexentry: pol/alternatywa__rzeczownik__1
written_rep: alternatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disjungsi
sense_list:
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kias
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/amalgamat__rzeczownik__1
written_rep: amalgamat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amalgam
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; | (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kedutaan | kedutaan besar
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej;


lexentry: pol/ambulatorium__rzeczownik__1
written_rep: ambulatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jalan
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ameba
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: amin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ametis | kecubung
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/ametystowy__przymiotnik__1
written_rep: ametystowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ametis
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem


lexentry: pol/amfetamina__rzeczownik__1
written_rep: amfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amfetamin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;


lexentry: pol/amid__rzeczownik__1
written_rep: amid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amida
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;


lexentry: pol/amnestia__rzeczownik__1
written_rep: amnestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampunan | pengampunan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amonia | amoniak
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depresiasi
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampere
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/ampułka__rzeczownik__1
written_rep: ampułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampul
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; | (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/amulet__rzeczownik__1
written_rep: amulet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jimat
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;


lexentry: pol/amuzja__rzeczownik__1
written_rep: amuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amusia
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;


lexentry: pol/amyloidoza__rzeczownik__1
written_rep: amyloidoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amiloidosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spichrzeniowa, w której w narządach odkłada się patologiczne białko – amyloid


lexentry: pol/anabaptyzm__rzeczownik__1
written_rep: anabaptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anabaptisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;


lexentry: pol/anabioza__rzeczownik__1
written_rep: anabioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabiosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;


lexentry: pol/anabolizm__rzeczownik__1
written_rep: anabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabolisme
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii


lexentry: pol/anachronizm__rzeczownik__1
written_rep: anachronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anakronisme
sense_list:
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;


lexentry: pol/anafilaksja__rzeczownik__1
written_rep: anafilaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anafilaksis
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;


lexentry: pol/anafora__rzeczownik__1
written_rep: anafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anafora
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane


lexentry: pol/anaforeza__rzeczownik__1
written_rep: anaforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaforesis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody


lexentry: pol/analgetyk__rzeczownik__1
written_rep: analgetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: analgesik
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/anaplazmoza__rzeczownik__1
written_rep: anaplazmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaplasmosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach


lexentry: pol/anarchia__rzeczownik__1
written_rep: anarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarki
sense_list:
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; | (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności


lexentry: pol/anarchizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarkisme
sense_list:
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;


lexentry: pol/anarchokapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarko kapitalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku


lexentry: pol/anartria__rzeczownik__1
written_rep: anartria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anartria
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowita lub prawie całkowita niemożność artykułowania mowy wskutek uszkodzenia aparatu mowy lub ośrodków nerwowych kontrolujących mowę


lexentry: pol/anastyloza__rzeczownik__1
written_rep: anastyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anastilosis
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków


lexentry: pol/anchois__rzeczownik__1
written_rep: anchois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;


lexentry: pol/andoniedźwiedź_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: andoniedźwiedź okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beruang berkacamata
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/androgen__rzeczownik__1
written_rep: androgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: androgen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;


lexentry: pol/androgyniczny__przymiotnik__1
written_rep: androgyniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jantina
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie


lexentry: pol/andrologia__rzeczownik__1
written_rep: andrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andrologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;


lexentry: pol/andropauza__rzeczownik__1
written_rep: andropauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andropause
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych


lexentry: pol/anektować__czasownik__1
written_rep: anektować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mencaplok
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji


lexentry: pol/anestetyk__rzeczownik__1
written_rep: anestetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anestetik
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;


lexentry: pol/anestezjologia__rzeczownik__1
written_rep: anestezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anastesialogi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;


lexentry: pol/angiotensyna__rzeczownik__1
written_rep: angiotensyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angiotensin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu


lexentry: pol/angklung__rzeczownik__1
written_rep: angklung
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angklung
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tradycyjny indonezyjski instrument muzyczny, złożony z pewnej liczby bambusowych rurek przytwierdzonych do bambusowej ramy;


lexentry: pol/anglikanizm__rzeczownik__1
written_rep: anglikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglikanisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: tak
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: atau
sense_list:
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/anielski__przymiotnik__1
written_rep: anielski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bidadari
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) na wzór anioła | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami


lexentry: pol/animacja__rzeczownik__1
written_rep: animacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animasi
sense_list:
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animator
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego | człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malaikat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek


lexentry: pol/anksjolityk__rzeczownik__1
written_rep: anksjolityk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ansiolitik
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom


lexentry: pol/ankyloza__rzeczownik__1
written_rep: ankyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ankilosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anode
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/anomia__rzeczownik__1
written_rep: anomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anomi
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;


lexentry: pol/anorak__rzeczownik__1
written_rep: anorak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorak
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;


lexentry: pol/anoreksja__rzeczownik__1
written_rep: anoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anoreksia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;


lexentry: pol/anoskopia__rzeczownik__1
written_rep: anoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anoskopi
sense_list:
(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy


lexentry: pol/anosognozja__rzeczownik__1
written_rep: anosognozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anosognosia
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;


lexentry: pol/antagonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antagonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antagonistik
sense_list:
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antologi
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antroposentrisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antropolog
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/antropometria__rzeczownik__1
written_rep: antropometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antropometri
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego


lexentry: pol/antropozofia__rzeczownik__1
written_rep: antropozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antroposofi
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibakteria
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__1
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotik
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__2
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: antibiotik
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotika | antibiotik
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antychryst__rzeczownik__1
written_rep: antychryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antikristus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antidepresan
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antyfeminizm__rzeczownik__1
written_rep: antyfeminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antifeminisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antigen
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antykolonializm__rzeczownik__1
written_rep: antykolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antikolonialisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa


lexentry: pol/antykomunista__rzeczownik__1
written_rep: antykomunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antikomunis
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antykomunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antikomunis
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antilop
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antimateri
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antymonopolowy__przymiotnik__1
written_rep: antymonopolowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antimonopoli
sense_list:
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku


lexentry: pol/antypasat__rzeczownik__1
written_rep: antypasat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antipasat
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) ciepły, stały wiatr, wiejący w strefie równikowej na wysokości 2000-3000 metrów;


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distopia
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adas manis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alat
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania | (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparat
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/aparycja__rzeczownik__1
written_rep: aparycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penampilan
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) ukazanie się, pokazanie się | (przestarzałe, przestarzały) wygląd zewnętrzny (powierzchowny)


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selempang leher
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apateizm__rzeczownik__1
written_rep: apateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apateisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perakitan
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aplikasi
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apogee
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi | moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej


lexentry: pol/apokryf__rzeczownik__1
written_rep: apokryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apokrifa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) teksty religijne, okołobiblijne, spisane w czasach starożytnych, ale które nie wchodzą do kanonu Biblii danego Kościoła;


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apologi
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/aporia__rzeczownik__1
written_rep: aporia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aporia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;


lexentry: pol/aport__rzeczownik__1
written_rep: aport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alokasi kursi
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rasul
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanda penyingkat
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/apoteoza__rzeczownik__1
written_rep: apoteoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apoteosis
sense_list:
(książkowy) otoczenie osoby bądź rzeczy szczególną czcią; | (sztuka) przedstawienie osoby, idei lub wydarzenia w sposób gloryfikujący


lexentry: pol/appendektomia__rzeczownik__1
written_rep: appendektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apendektomi
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apotek | apotik
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apoteker
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arab | bahasa arab
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aranżacja__rzeczownik__1
written_rep: aranżacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aransemen
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;


lexentry: pol/arbiter__rzeczownik__1
written_rep: arbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbiter
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semangka | mendibai
sense_list:
(spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malaikat agung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arkeologi
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsitek
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsitek
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsitektur
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;


lexentry: pol/archiwista__rzeczownik__1
written_rep: archiwista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pengarsip
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista z zakresu archiwistyki, badacz archiwaliów


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uskup agung
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcydzieło__rzeczownik__1
written_rep: arcydzieło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mahakarya
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dobrze wykonana praca | utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;


lexentry: pol/aresztować__czasownik__1
written_rep: aresztować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: menyita
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zająć (zajmować) dobra dłużnika na polecenie sądu celem zabezpieczenia czyichś roszczeń


lexentry: pol/arianizm__rzeczownik__1
written_rep: arianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arianisme
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;


lexentry: pol/arka_Noego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: arka Noego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahtera Nuh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;


lexentry: pol/arkada__rzeczownik__1
written_rep: arkada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arkade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lembar bentang
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kecongkakan
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/aromaterapia__rzeczownik__1
written_rep: aromaterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aromaterapi
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);


lexentry: pol/arsenał__rzeczownik__1
written_rep: arsenał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsenal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Art Deco
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artefak
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką; | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; | (informatyka, informatyczny) (fotografia) wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: artesis
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;


lexentry: pol/artykuł__rzeczownik__1
written_rep: artykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artikel
sense_list:
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość | (handel, handlowy) rzecz, która jest przedmiotem handlu | (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artileri
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aritmetika
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bintang
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asceza__rzeczownik__1
written_rep: asceza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asketisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego


lexentry: pol/aspirator__rzeczownik__1
written_rep: aspirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspirator
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie używane do odsysania wydzielin | (technologia, technika, techniczny) sprzęt do zasysania (odsysania) powietrza, cieczy lub drobnych cząstek


lexentry: pol/aspiryna__rzeczownik__1
written_rep: aspiryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspirin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asteroid
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bintang
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asma
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrofisika
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrologi
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronot | antariksawan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronom__rzeczownik__1
written_rep: astronom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronom
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii; | (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii


lexentry: pol/astygmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: astygmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astigmatisma
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego; | (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;


lexentry: pol/asynchroniczny__przymiotnik__1
written_rep: asynchroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asinkron
sense_list:
taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anfal
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych | (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ateis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atest__rzeczownik__1
written_rep: atest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijazah
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający | (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmosfer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | (przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atol
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atom
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atomistyka__rzeczownik__1
written_rep: atomistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atomisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) teoria, która zakładała, że wszystko we wszechświecie składa się z małych, niepodzielnych jednostek zwanych atomami


lexentry: pol/atomizm__rzeczownik__1
written_rep: atomizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atomisme
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) teoria naukowa, zgodnie z którą materia składa się z atomów | (filozofia, filozoficzny) (logika, logiczny) pogląd, że całą prawdę o rzeczywistości można wyrazić za pomocą elementarnych zdań (sądów), które opisują proste, jednostkowe fakty | (historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytna doktryna głosząca, że cała rzeczywistość składa się z próżni i niepodzielnych, niezmiennych cząstek – atomów


lexentry: pol/atrakcyjny__przymiotnik__1
written_rep: atrakcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: menarik
sense_list:
interesujący, dobry, korzystny, wartościowy, godny przyjęcia/rozważenia (o pojęciu, rzeczy, obiekcie, ofercie itd.)


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przedsionek serca | (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę


lexentry: pol/atropina__rzeczownik__1
written_rep: atropina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atropina
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;


lexentry: pol/attaché__rzeczownik__1
written_rep: attaché
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atase
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;


lexentry: pol/atto-__przedrostek__1
written_rep: atto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ato-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loteng
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truf
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buku audio
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiologia__rzeczownik__1
written_rep: audiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audiologi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lelang
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hawa
sense_list:
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm; | (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nimbus
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza | obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keluar
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/auto-__przedrostek__1
written_rep: auto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: auto-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu | pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mobil
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autobracketing__rzeczownik__1
written_rep: autobracketing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanda kurung otomatis
sense_list:
(fotografia) funkcja niektórych aparatów fotograficznych polegająca na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia;


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bis | bus
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autoimmunologiczny__przymiotnik__1
written_rep: autoimmunologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autoimun
sense_list:
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom


lexentry: pol/autoklaw__rzeczownik__1
written_rep: autoklaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autoklaf
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otokrasi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/automat__rzeczownik__1
written_rep: automat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otomatis
sense_list:
(potocznie, potoczny) pistolet maszynowy | (potocznie, potoczny) pralka automatyczna | (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów


lexentry: pol/autor__rzeczownik__1
written_rep: autor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pengarang
sense_list:
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)


lexentry: pol/autorytaryzm__rzeczownik__1
written_rep: autorytaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: otoritarianisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jalan bebas hambatan terkendali | jalan tol
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autotomia__rzeczownik__1
written_rep: autotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autotomi
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awanscena__rzeczownik__1
written_rep: awanscena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apron
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przód sceny; część sceny między kurtyną a widownią; odsłonięta część sceny


lexentry: pol/awaria__rzeczownik__1
written_rep: awaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mematahkan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie


lexentry: pol/awaryjne_lądowanie__rzeczownik__1
written_rep: awaryjne lądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pendaratan darurat
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) procedura przedwczesnego lądowania podejmowana ze względu na zaistnienie warunków zagrażających bezpieczeństwu pasażerów w razie dalszego lotu;


lexentry: pol/awatar__rzeczownik__1
written_rep: awatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avatar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) personifikacja osoby w cyberprzestrzeni, reprezentacja uczestników światów wirtualnych | (informatyka, informatyczny) w internecie: obrazek wyświetlany obok nazwy użytkownika | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: zstąpienie boga, bóstwa lub jego wcielenie (inkarnacja) w doczesnej formie; cielesna manifestacja boga


lexentry: pol/awerroizm__rzeczownik__1
written_rep: awerroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: averroisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna popularna pod koniec XIII wieku, oparta na interpretacji myśli Arystotelesa dokonanych przez Awerroesa;


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bahasa Avesta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awionika__rzeczownik__1
written_rep: awionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avionika
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) dziedzina techniki i przemysłu zajmująca się elektronicznymi systemami i urządzeniami stosowanymi w statkach powietrznych


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advokat
sense_list:
(botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saliyah
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik


lexentry: pol/azyl__rzeczownik__1
written_rep: azyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suaka
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych;


lexentry: pol/ałun__rzeczownik__1
written_rep: ałun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tawas
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babka
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perempuan
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babka
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka


lexentry: pol/badminton__rzeczownik__1
written_rep: badminton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulu tangkis | badminton
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;


lexentry: pol/bagnet__rzeczownik__1
written_rep: bagnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sangkur
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabel
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej


lexentry: pol/bakałarz__rzeczownik__1
written_rep: bakałarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kesarjanaan
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);


lexentry: pol/baklava__rzeczownik__1
written_rep: baklava
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baklava
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie, warstwowe ciasto przygotowywane z cienkiego ciasta (filo), posiekanych orzechów i syropu cukrowego lub miodu, charakterystyczne dla kuchni Bliskiego Wschodu, Bałkanów i Kaukazu


lexentry: pol/baklawa__rzeczownik__1
written_rep: baklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baklava
sense_list:
(cukiernictwo) rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;


lexentry: pol/bakterioliza__rzeczownik__1
written_rep: bakterioliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakteriolisis
sense_list:
(biologia, biologiczny) biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki;


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bakteriologi
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/baktrian__rzeczownik__1
written_rep: baktrian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unta Baktrian
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terong
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/balerina__rzeczownik__1
written_rep: balerina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balerina
sense_list:
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą | tancerka, solistka zespołu baletowego


lexentry: pol/balia__rzeczownik__1
written_rep: balia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bak basuh
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;


lexentry: pol/balisa__rzeczownik__1
written_rep: balisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rambu
sense_list:
(kolejnictwo) nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów


lexentry: pol/ballada__rzeczownik__1
written_rep: ballada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balada
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;


lexentry: pol/balneologia__rzeczownik__1
written_rep: balneologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balneologi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;


lexentry: pol/balneoterapia__rzeczownik__1
written_rep: balneoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balneoterapi
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;


lexentry: pol/balować__czasownik__1
written_rep: balować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pesta
sense_list:
(potocznie, potoczny) bawić się na balu | (potocznie, potoczny) beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy


lexentry: pol/balsam__rzeczownik__1
written_rep: balsam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balsem
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (technologia, technika, techniczny) półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;


lexentry: pol/bambus__rzeczownik__1
written_rep: bambus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buluh | bambu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/banan__rzeczownik__1
written_rep: banan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pisang
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; | (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty


lexentry: pol/banda__rzeczownik__1
written_rep: banda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: awak
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie


lexentry: pol/bandaż__rzeczownik__1
written_rep: bandaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balut | barut
sense_list:
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;


lexentry: pol/baner__rzeczownik__1
written_rep: baner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spanduk
sense_list:
jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach


lexentry: pol/banjo__rzeczownik__1
written_rep: banjo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banjo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;


lexentry: pol/bank__rzeczownik__1
written_rep: bank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bank
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów | (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)


lexentry: pol/bank_centralny__rzeczownik__1
written_rep: bank centralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bank sentral
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja państwowa pełniąca funkcje regulacyjne i emisyjne w systemie finansowym kraju;


lexentry: pol/banknot__rzeczownik__1
written_rep: banknot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uang kertas
sense_list:
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);


lexentry: pol/bankructwo__rzeczownik__1
written_rep: bankructwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bangkrut
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd | utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych | niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli


lexentry: pol/banować__czasownik__1
written_rep: banować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cekal
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) stosować wobec kogoś ban, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej


lexentry: pol/banteng_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: banteng azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banteng
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Bos javanicus, gatunek ssaków z rodziny wołowatych, występujący w Azji Południowo-Wschodniej | zwierzę z gatunku banteng azjatycki (1.1)


lexentry: pol/baptyzm__rzeczownik__1
written_rep: baptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;


lexentry: pol/barbituran__rzeczownik__1
written_rep: barbituran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbiturat
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahu
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulit pohon
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;


lexentry: pol/barka__rzeczownik__1
written_rep: barka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekoci
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;


lexentry: pol/barn__rzeczownik__1
written_rep: barn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gudang pertanian
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m2;


lexentry: pol/barograf__rzeczownik__1
written_rep: barograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barograf
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów


lexentry: pol/barter__rzeczownik__1
written_rep: barter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barter
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;


lexentry: pol/barwa__rzeczownik__1
written_rep: barwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bekatul
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych


lexentry: pol/barwa__rzeczownik__1
written_rep: barwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rona
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;


lexentry: pol/bas__rzeczownik__1
written_rep: bas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kakap
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa


lexentry: pol/baseball__rzeczownik__1
written_rep: baseball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisbol
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;


lexentry: pol/bastard__rzeczownik__1
written_rep: bastard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anak haram
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;


lexentry: pol/bat__rzeczownik__1
written_rep: bat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cambuk
sense_list:
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;


lexentry: pol/batat__rzeczownik__1
written_rep: batat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keledek
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;


lexentry: pol/bateria__rzeczownik__1
written_rep: bateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aki
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;


lexentry: pol/batik__rzeczownik__1
written_rep: batik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batik
sense_list:
(włókiennictwo) technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;


lexentry: pol/batut__rzeczownik__1
written_rep: batut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trampolin
sense_list:
(sport, sportowy) sprężysty materiał rozpięty na ramie, służący do skakania i wykonywania akrobacji;


lexentry: pol/bawialnia__rzeczownik__1
written_rep: bawialnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruang keluarga
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon


lexentry: pol/baza__rzeczownik__1
written_rep: baza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dasar pemikiran
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty; | (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania


lexentry: pol/baza_danych__rzeczownik__1
written_rep: baza danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basis data
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;


lexentry: pol/bazofil__rzeczownik__1
written_rep: bazofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basofil
sense_list:
(biologia, biologiczny) morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów, których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski;


lexentry: pol/bazooka__rzeczownik__1
written_rep: bazooka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bazoka
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wojskowość, wojskowy) granatnik przeciwpancerny | (wojskowość, wojskowy) amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;


lexentry: pol/bazylika__rzeczownik__1
written_rep: bazylika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basilika
sense_list:
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);


lexentry: pol/bazyliszek__rzeczownik__1
written_rep: bazyliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selasih
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek; | (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem


lexentry: pol/bazylozaur__rzeczownik__1
written_rep: bazylozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basilosaurus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Basilosaurus, rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)


lexentry: pol/bałałajka__rzeczownik__1
written_rep: bałałajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balalaika
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/bałkanizacja__rzeczownik__1
written_rep: bałkanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balkanisasi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione


lexentry: pol/bańka__rzeczownik__1
written_rep: bańka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cangkir
sense_list:
(medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej


lexentry: pol/bażant__rzeczownik__1
written_rep: bażant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pegar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;


lexentry: pol/beatyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: beatyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beatifikasi
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;


lexentry: pol/beczka__rzeczownik__1
written_rep: beczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tong
sense_list:
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;


lexentry: pol/befsztyk__rzeczownik__1
written_rep: befsztyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bistik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany


lexentry: pol/behawior__rzeczownik__1
written_rep: behawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biasa
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska


lexentry: pol/behawioryzm__rzeczownik__1
written_rep: behawioryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: behaviorisme
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podejście do psychologii skupiające się na obserwowalnym zachowaniu, negujące poznawalność umysłu i przeważnie zakładające, że zachowanie jest określane przez środowisko;


lexentry: pol/bela__rzeczownik__1
written_rep: bela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bal
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) arkusze papieru w określonej liczbie | opakowany prostopadłościan różnych sprasowanych materiałów np. wełny, liści tytoniu itp. | zwój np. papieru, tkaniny


lexentry: pol/belka__rzeczownik__1
written_rep: belka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balok
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo | (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie


lexentry: pol/belkowanie__rzeczownik__1
written_rep: belkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entablatur
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) najwyższy, poziomy, trójdzielny człon starożytnych budowli spoczywający na kolumnach lub ścianach;


lexentry: pol/benzen__rzeczownik__1
written_rep: benzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benzena
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;


lexentry: pol/benzol__rzeczownik__1
written_rep: benzol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benzena
sense_list:
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;


lexentry: pol/benzyna__rzeczownik__1
written_rep: benzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bensin
sense_list:
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;


lexentry: pol/beta-karoten__rzeczownik__1
written_rep: beta-karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beta karoten
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) prowitamina witaminy A, barwnik roślinny nadający niektórym owocom i warzywom pomarańczowy kolor;


lexentry: pol/betel__rzeczownik__1
written_rep: betel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sirih
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Piper betle L. (pieprz żuwny) uprawiana dla liści o ostrym smaku; | popularna na Dalekim Wschodzie używka do żucia z liści beteli (1.1);


lexentry: pol/beton__rzeczownik__1
written_rep: beton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beton
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;


lexentry: pol/betoniarka__rzeczownik__1
written_rep: betoniarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pengaduk beton
sense_list:
(budownictwo) maszyna do wyrobu betonu | (motoryzacja) (budownictwo) samochód ciężarowy przystosowany do transportu mieszanki betonowej


lexentry: pol/bez__przyimek__1
written_rep: bez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: tanpa
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/bezbożnik__rzeczownik__1
written_rep: bezbożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ateis
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezbożny__przymiotnik__1
written_rep: bezbożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: keparat
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) negujący istnienie boga/Boga | (pejoratywnie, pejoratywny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niemiły Bogu, sprzeczny z przykazaniami Boga


lexentry: pol/bezdźwięczny__przymiotnik__1
written_rep: bezdźwięczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tuli
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe


lexentry: pol/bezlotek__rzeczownik__1
written_rep: bezlotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinguin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak nielotny, o czarno-białym upierzeniu, przystosowany do życia w zimnym klimacie, poruszający się głównie pieszo lub pływaniem


lexentry: pol/bezpiecznik__rzeczownik__1
written_rep: bezpiecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sekring
sense_list:
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);


lexentry: pol/bezprawie__rzeczownik__1
written_rep: bezprawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anomi
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stan, w którym nie są ustanowione lub przestrzegane normy prawne


lexentry: pol/bezrobocie__rzeczownik__1
written_rep: bezrobocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pengangguran
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;


lexentry: pol/bezrozumny__przymiotnik__1
written_rep: bezrozumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irasional
sense_list:
taki, który nie ma zdolności rozumowania; pozbawiony rozumu | taki, który świadczy o braku rozumowania; pozbawiony rozsądku


lexentry: pol/bezrękawnik__rzeczownik__1
written_rep: bezrękawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baju gulat
sense_list:
(potocznie, potoczny) element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter


lexentry: pol/bezwzględny__przymiotnik__1
written_rep: bezwzględny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolut
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej | (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość


lexentry: pol/bełkot__rzeczownik__1
written_rep: bełkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bahasa raban
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie


lexentry: pol/białko__rzeczownik__1
written_rep: białko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulit putih
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki | (biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj


lexentry: pol/biblia__rzeczownik__1
written_rep: biblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alkitab
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) najważniejsza książka w danej dziedzinie; ważna, ceniona książka omawiająca podstawy jakiejś nauki


lexentry: pol/bibliografia__rzeczownik__1
written_rep: bibliografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bibliografi
sense_list:
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych;


lexentry: pol/biblioteka__rzeczownik__1
written_rep: biblioteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perpustakaan
sense_list:
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; | zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem


lexentry: pol/biec__czasownik__1
written_rep: biec
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: berlari
sense_list:
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi | o czasie mijać, przemijać


lexentry: pol/biedronka__rzeczownik__1
written_rep: biedronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kepik
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;


lexentry: pol/biedrzeniec_anyż__rzeczownik__1
written_rep: biedrzeniec anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adas manis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., gatunek jednorocznej rośliny uprawnej z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/biegać__czasownik__1
written_rep: biegać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: berlari
sense_list:
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi


lexentry: pol/biegun__rzeczownik__1
written_rep: biegun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kutub
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny | jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu | miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;


lexentry: pol/biegły__rzeczownik__1
written_rep: biegły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: saksi ahli
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy


lexentry: pol/bierzmowanie__rzeczownik__1
written_rep: bierzmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krisma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;


lexentry: pol/bifobia__rzeczownik__1
written_rep: bifobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bifobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;


lexentry: pol/bilard__rzeczownik__1
written_rep: bilard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biliar | bilyar
sense_list:
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;


lexentry: pol/bilet__rzeczownik__1
written_rep: bilet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiket | karcis
sense_list:
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru


lexentry: pol/binarny__przymiotnik__1
written_rep: binarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: biner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) zapisany w dwójkowym systemie liczbowym | podwójny, złożony z dwóch części


lexentry: pol/bio-__przedrostek__1
written_rep: bio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: bio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi


lexentry: pol/biochemia__rzeczownik__1
written_rep: biochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biokimia
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;


lexentry: pol/biodro__rzeczownik__1
written_rep: biodro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinggang
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda


lexentry: pol/bioetyka__rzeczownik__1
written_rep: bioetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bioetik
sense_list:
dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych


lexentry: pol/biofilm__rzeczownik__1
written_rep: biofilm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biofilm
sense_list:
(biologia, biologiczny) wielokomórkowa struktura bakterii (i innych organizmów) otoczona warstwą substancji organicznych i nieorganicznych, produkowanych przez te drobnoustroje, wykazująca adhezję do powierzchni biologicznych i abiotycznych;


lexentry: pol/biofizyka__rzeczownik__1
written_rep: biofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biofisika
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;


lexentry: pol/biogeneza__rzeczownik__1
written_rep: biogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biogenesis
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) proces powstawania życia; pochodzenie życia


lexentry: pol/bioindykator__rzeczownik__1
written_rep: bioindykator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bioindikator
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) biologiczny wskaźnik jakości środowiska, którym jest zwierzę lub roślina o dużej wrażliwości na działanie określonych czynników


lexentry: pol/bioklimatologia__rzeczownik__1
written_rep: bioklimatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bioklimatologi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca wpływ klimatu i warunków pogodowych na organizmy żywe;


lexentry: pol/biologia__rzeczownik__1
written_rep: biologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biologi
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;


lexentry: pol/biologia_molekularna__rzeczownik__1
written_rep: biologia molekularna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biologi molekular
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach


lexentry: pol/biom__rzeczownik__1
written_rep: biom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bioma
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi


lexentry: pol/biomasa__rzeczownik__1
written_rep: biomasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biomassa
sense_list:
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny) | materia zawarta w organizmach żywych;


lexentry: pol/biopsja__rzeczownik__1
written_rep: biopsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biopsi
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;


lexentry: pol/biosfera__rzeczownik__1
written_rep: biosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biosfer
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe


lexentry: pol/birmański__przymiotnik__1
written_rep: birmański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bahasa Myanmar
sense_list:
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)


lexentry: pol/biruang_malajski__rzeczownik__1
written_rep: biruang malajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beruang madu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Helarctos malayanus Horsfield, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w południowej i południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/biskup__rzeczownik__1
written_rep: biskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uskup
sense_list:
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;


lexentry: pol/biskupstwo__rzeczownik__1
written_rep: biskupstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keuskupan
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administracyjny okręg kościelny pod jurysdykcją biskupa


lexentry: pol/bit__rzeczownik__1
written_rep: bit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hajar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu


lexentry: pol/bita_śmietana__rzeczownik__1
written_rep: bita śmietana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: susu kental yg dikocok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;


lexentry: pol/biureta__rzeczownik__1
written_rep: biureta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buret
sense_list:
(chemia, chemiczny) sprzęt laboratoryjny o kształcie (zazwyczaj) długiej i cienkiej rurki szklanej, z precyzyjną skalą objętości, który jest od dołu zakończony kranikiem i precyzyjnie wykonanym „dzióbkiem”, używany w chemicznej analizie objętościowej do odmierzania roztworów


lexentry: pol/biuro__rzeczownik__1
written_rep: biuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biro
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;


lexentry: pol/biuro_podróży__rzeczownik__1
written_rep: biuro podróży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agen perjalanan wisata
sense_list:
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.


lexentry: pol/biurokracja__rzeczownik__1
written_rep: biurokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birokrasi
sense_list:
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów


lexentry: pol/biwak__rzeczownik__1
written_rep: biwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamp
sense_list:
(turystyka, turystyczny) obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych


lexentry: pol/biznesplan__rzeczownik__1
written_rep: biznesplan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rencana bisnis
sense_list:
(zarządzanie) szczegółowy plan działania firmy przygotowywany przed jej założeniem lub przed rozpoczęciem nowego projektu


lexentry: pol/bić__czasownik__1
written_rep: bić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: membanting
sense_list:
o monetach, medalach produkować za pomocą stempla lub prasy | o sercu / pulsie normalna lub (częściej) wzmożona, czynność serca, odczuwalny puls | uderzać kogoś, zadawać komuś ból | w grach zabierać przeciwnikowi kartę, pionka, itp.


lexentry: pol/biżuteria__rzeczownik__1
written_rep: biżuteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jauhar
sense_list:
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;


lexentry: pol/blaneta__rzeczownik__1
written_rep: blaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blanet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczne ogromne ciało niebieskie poruszające się wokół supermasywnej czarnej dziury


lexentry: pol/blender__rzeczownik__1
written_rep: blender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pencampur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do miksowania (np. zup czy koktajli) w postaci szklanego naczynia z wirującymi wewnątrz nożykami lub rękojeści zakończonej nożykami, wkładanej do dowolnego naczynia;


lexentry: pol/bliski__przymiotnik__1
written_rep: bliski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dekat
sense_list:
taki, który jest w niewielkiej odległości | taki, który prawie osiągnął jakiś stan | bezpośrednio spokrewniony | zbliżony do czegoś, podobny


lexentry: pol/blok__rzeczownik__1
written_rep: blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balok
sense_list:
(budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; | (informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu; | (kolejnictwo) element blokady | (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; | duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy | grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję | zeszyt, notes z kartkami większego formatu


lexentry: pol/blokada__rzeczownik__1
written_rep: blokada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blokade
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system środków zmierzających do izolacji jakiegoś państwa, obiektu, miasta itp. w celu wymuszenia jakichś ustępstw lub kapitulacji | utrudnienie dostępu do czegoś


lexentry: pol/bluszcz__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanaman jalar | tanaman rambat
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;


lexentry: pol/bocian_biały__rzeczownik__1
written_rep: bocian biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bangau putih
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/bocianowe__rzeczownik__1
written_rep: bocianowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bangau
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconiiformes Bonaparte, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;


lexentry: pol/bodaj__partykuła__1
written_rep: bodaj
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: minimal
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi


lexentry: pol/bodhisattwa__rzeczownik__1
written_rep: bodhisattwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bodhisatwa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek, który w buddyzmie mahajana dąży do stanu buddy, kieruje się altruistyczną motywacją przynoszenia pożytku innym;


lexentry: pol/body__rzeczownik__1
written_rep: body
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badan
sense_list:
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek | (odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek


lexentry: pol/bodziec__rzeczownik__1
written_rep: bodziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stimulus
sense_list:
(medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;


lexentry: pol/bogini__rzeczownik__1
written_rep: bogini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dewi
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej


lexentry: pol/bojkot__rzeczownik__1
written_rep: bojkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boikot
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;


lexentry: pol/bojkotować__czasownik__1
written_rep: bojkotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: memboikot
sense_list:
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu


lexentry: pol/bojownik_wspaniały__rzeczownik__1
written_rep: bojownik wspaniały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cupang
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Betta splendens Regan, słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/bokeh__rzeczownik__1
written_rep: bokeh
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bokeh
sense_list:
(fotografia) efekt wyodrębnienia fotografowanego obiektu poprzez rozmycie tła uzyskiwany dzięki ustawieniu małej głębi ostrości;


lexentry: pol/bokobrody__rzeczownik__1
written_rep: bokobrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cambang
sense_list:
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;


lexentry: pol/bokser__rzeczownik__2
written_rep: bokser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bokser
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; | (motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach


lexentry: pol/boksyt__rzeczownik__1
written_rep: boksyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bauksit
sense_list:
(geologia, geologiczny) ilasta skała osadowa składająca się głównie z wodorotlenków glinu, ruda aluminium;


lexentry: pol/bomba__rzeczownik__1
written_rep: bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bom
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;


lexentry: pol/bomba_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: bomba atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bom atom
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami


lexentry: pol/bomba_lotnicza__rzeczownik__1
written_rep: bomba lotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bom
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;


lexentry: pol/bombarda__rzeczownik__1
written_rep: bombarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bom
sense_list:
używane w XIV i XV wieku prymitywne działo o dużym kalibrze i krótkiej lufie miotające kamienne lub rzadziej żelazne kule na odległość kilkuset metrów


lexentry: pol/bombowiec__rzeczownik__1
written_rep: bombowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pesawat pengebom
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;


lexentry: pol/bonito__rzeczownik__1
written_rep: bonito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonito
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba z rodziny makrelowatych o srebrzystym brzuchu i błękitnej linii wzdłuż boku ciała


lexentry: pol/bonobo__rzeczownik__1
written_rep: bonobo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonobo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;


lexentry: pol/bonsai__rzeczownik__1
written_rep: bonsai
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonsai
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) japońska sztuka uprawy ozdobnych drzew, polegający na ich skarlaniu i odpowiednim formowaniu;


lexentry: pol/boraks__rzeczownik__1
written_rep: boraks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bleng
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;


lexentry: pol/bordiura__rzeczownik__1
written_rep: bordiura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perbatasan
sense_list:
ozdobny pas będący obramowaniem tkaniny, płaskorzeźby, obrazu lub grafiki wypełniony ornamentem geometrycznym, roślinnym lub scenami figuralnymi;


lexentry: pol/boss__rzeczownik__1
written_rep: boss
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bos
sense_list:
(gry komputerowe) przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni; | (potocznie, potoczny) szef firmy, organizacji | (potocznie, potoczny) szef grupy przestępczej


lexentry: pol/botanika__rzeczownik__1
written_rep: botanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botani
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;


lexentry: pol/bowiem__spójnik__1
written_rep: bowiem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: buat
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego


lexentry: pol/bożek__rzeczownik__1
written_rep: bożek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berhala
sense_list:
bezkrytycznie uwielbiany człowiek lub przedmiot | w wierzeniach politeistycznych: istota lub jej wyobrażenie będące obiektem kultu


lexentry: pol/bożyszcze__rzeczownik__1
written_rep: bożyszcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berhala
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) bożek pogański i/lub jego bałwan, idol | (przenośnie, przenośnia) idol, osoba uwielbiana


lexentry: pol/bradykinezja__rzeczownik__1
written_rep: bradykinezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bradikinesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowolnienie ruchowe często towarzyszące chorobom układu nerwowego, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu;


lexentry: pol/brak_miesiączki__rzeczownik__1
written_rep: brak miesiączki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amenorea
sense_list:
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;


lexentry: pol/bramka_samobójcza__rzeczownik__1
written_rep: bramka samobójcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gol bunuh diri
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: gol, który padł po strzale zawodnika (zwykle nieumyślnym) do własnej bramki


lexentry: pol/bramkarz__rzeczownik__1
written_rep: bramkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penjaga gawang
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;


lexentry: pol/brać__czasownik__1
written_rep: brać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ambil
sense_list:
(potocznie, potoczny) wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym | rozumieć, przyjmować coś


lexentry: pol/brać__czasownik__1
written_rep: brać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mengambil
sense_list:
chwytać coś ręką, unosić coś | (potocznie, potoczny) przekraczać, mijać coś | chwytać, łapać, zniewalać | korzystać z czegoś | kupić lub wynająć coś | posiąść kogoś w sensie seksualnym | wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś | zobowiązywać się do czegoś


lexentry: pol/breakdance__rzeczownik__1
written_rep: breakdance
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tari kejang
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;


lexentry: pol/brokat__rzeczownik__1
written_rep: brokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brokat
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;


lexentry: pol/broker__rzeczownik__1
written_rep: broker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makelar
sense_list:
(finanse, finansowy) osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach towarowych, pieniężnych, frachtowych lub ubezpieczeniowych


lexentry: pol/brokuł__rzeczownik__1
written_rep: brokuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brokoli
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;


lexentry: pol/broń_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: broń jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senjata nuklir
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń masowego rażenia, która uwalnia ogromną ilość energii w wyniku reakcji jądrowych — rozszczepienia lub syntezy jąder atomowych


lexentry: pol/broń_palna__rzeczownik__1
written_rep: broń palna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: senjata api
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;


lexentry: pol/brudny__przymiotnik__1
written_rep: brudny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kotor
sense_list:
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud | (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi


lexentry: pol/brukowiec__rzeczownik__1
written_rep: brukowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabloid
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (publikatory) gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze


lexentry: pol/brunatny__przymiotnik__1
written_rep: brunatny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coklat
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski | mający kolor ciemnobrązowy


lexentry: pol/brutalny__przymiotnik__1
written_rep: brutalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: keras
sense_list:
bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych | działający za pomocą siły, agresywny | pokazujący brutalność


lexentry: pol/brygada__rzeczownik__1
written_rep: brygada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brigade
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów | (wojskowość, wojskowy) związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji


lexentry: pol/brylancik__rzeczownik__2
written_rep: brylancik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: berlian
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Heliodoxa Gould, niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;


lexentry: pol/brzemię__rzeczownik__1
written_rep: brzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: membebani
sense_list:
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą | coś, co jest trudne do zniesienia


lexentry: pol/brzmieć__czasownik__1
written_rep: brzmieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bunyi
sense_list:
(książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk | (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk | być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__1
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: krem
sense_list:
(botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__2
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: krem
sense_list:
przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia


lexentry: pol/brzoza__rzeczownik__1
written_rep: brzoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohon berk
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę; | (technologia, technika, techniczny) drewno brzozowe


lexentry: pol/brzuchomówstwo__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventrilokuisme
sense_list:
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;


lexentry: pol/brzydki__przymiotnik__1
written_rep: brzydki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: buruk
sense_list:
subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych | o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie


lexentry: pol/brzydkie_kaczątko__rzeczownik__1
written_rep: brzydkie kaczątko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: itik buruk rupa
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś brzydki i nielubiany, który nagle przemienia się w osobę niewiarygodnie piękną, o niesamowitym usposobieniu ducha


lexentry: pol/brąz__rzeczownik__1
written_rep: brąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perunggu
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; | przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1) | (sport, sportowy) brązowy medal


lexentry: pol/buddyzm__rzeczownik__1
written_rep: buddyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agama Buddha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;


lexentry: pol/budowa__rzeczownik__1
written_rep: budowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pembangunan
sense_list:
miejsce wykonywania obiektu budowlanego, plac budowy (1.1) | odbudowa, rozbudowa i nadbudowa obiektu budowlanego


lexentry: pol/budowla__rzeczownik__1
written_rep: budowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: konstruksi
sense_list:
(budownictwo) coś, co zostało zbudowane | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury


lexentry: pol/budyń__rzeczownik__1
written_rep: budyń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puding
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;


lexentry: pol/budżetowanie__rzeczownik__1
written_rep: budżetowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penganggaran
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie, tworzenie i zatwierdzanie budżetu, a także jego późniejsze monitorowanie i kontrolowanie;


lexentry: pol/bufet__rzeczownik__1
written_rep: bufet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bufet
sense_list:
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu


lexentry: pol/bufor__rzeczownik__1
written_rep: bufor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bufer
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór zdolny do utrzymywania względnie stałego pH innego roztworu mieszanego z nim | (informatyka, informatyczny) obszar pamięci, gdzie tymczasowo przechowuje się dane przesyłane pomiędzy dwoma urządzeniami lub między urządzeniem a aplikacją | (kolejnictwo) urządzenie służące do łagodzenia siły uderzenia lub wzajemnego nacisku pojazdów szynowych | (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś łagodzący konflikt


lexentry: pol/bulgur__rzeczownik__1
written_rep: bulgur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulgur
sense_list:
(spożywczy) produkt spożywczy produkowany z pszenicy, rodzaj kaszy stosowanej w kuchni tureckiej i bliskowschodniej;


lexentry: pol/bumelant__rzeczownik__1
written_rep: bumelant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pembolos
sense_list:
pracownik zaniedbujący pracę poprzez nieprzychodzenie do niej lub marnowanie czasu w pracy na pozapracowe czynności


lexentry: pol/bumerang__rzeczownik__1
written_rep: bumerang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bumerang
sense_list:
płaski, zakrzywiony przedmiot przeznaczony do rzucania, czerpiący siłę nośną z ruchu obrotowego wokół osi prostopadłej do kierunku rzutu, dawniej używany jako broń, dziś już tylko sportowo;


lexentry: pol/burak__rzeczownik__1
written_rep: burak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bit
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju buraków (1.1) | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z uprawnej odmiany buraka (1.2)


lexentry: pol/burak_ćwikłowy__rzeczownik__1
written_rep: burak ćwikłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubi bit merah
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;


lexentry: pol/burka__rzeczownik__1
written_rep: burka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burkak
sense_list:
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z Afganistanu element stroju noszonego przez niektóre muzułmanki, zasłaniający całą głowę oprócz niewielkiego obszaru wokół oczu (czasem z siatką w tym miejscu) lub całe ciało;


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badai
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty); | (przenośnie, przenośnia) czynność, zjawisko o dużej intensywności lub o gwałtownym przebiegu (np. wydarzenie historyczne, wojna, rewolucja, bunt, także gwałtowna reakcja na coś, awantura)


lexentry: pol/burza_mózgów__związek_frazeologiczny__1
written_rep: burza mózgów
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: curah pendapat
sense_list:
metoda zespołowego rozwiązywania problemów, polegająca na formułowaniu wszelkich nasuwających się skojarzeń, pomysłów rozwiązania danego problemu, bez ich oceny;


lexentry: pol/burza_piaskowa__rzeczownik__1
written_rep: burza piaskowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: badai pasir
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko atmosferyczne polegające na gwałtownym unoszeniu przez silny wiatr olbrzymich ilości piasku;


lexentry: pol/busz__rzeczownik__1
written_rep: busz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jembut
sense_list:
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;


lexentry: pol/butan__rzeczownik__1
written_rep: butan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butana
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz, jego mieszanina z propanem znana jest jako LPG;


lexentry: pol/butelka__rzeczownik__1
written_rep: butelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botol
sense_list:
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców


lexentry: pol/buława__rzeczownik__1
written_rep: buława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótka laska zakończona ozdobną głowicą, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, później oznaką władzy marszałkowskiej


lexentry: pol/bułka_tarta__rzeczownik__1
written_rep: bułka tarta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zmielone lub starte suche pieczywo, składnik panierki;


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sapi
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;


lexentry: pol/byk__rzeczownik__1
written_rep: byk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banteng
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.


lexentry: pol/bóg__rzeczownik__1
written_rep: bóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dewa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);


lexentry: pol/ból_głowy__rzeczownik__1
written_rep: ból głowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sakit kepala
sense_list:
(medycyna, medyczny) doznanie bólowe zlokalizowane w obrębie czaszki, skóry głowy, tkanek miękkich głowy lub struktur wewnątrzczaszkowych, wynikające z pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) znajdujących się m.in. w skórze, naczyniach, oponach mózgowych oraz mięśniach głowy; jeden z najczęstszych objawów w medycynie


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: atau
sense_list:
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów


lexentry: pol/bęben__rzeczownik__1
written_rep: bęben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;


lexentry: pol/bękart__rzeczownik__2
written_rep: bękart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: janda
sense_list:
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;


lexentry: pol/błogosławieństwo__rzeczownik__1
written_rep: błogosławieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anugerah
sense_list:
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece | sprzyjanie, przychylność, pomyślność


lexentry: pol/błona__rzeczownik__1
written_rep: błona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: membran
sense_list:
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych


lexentry: pol/błonica__rzeczownik__1
written_rep: błonica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: difteri
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;


lexentry: pol/błyskać__czasownik__1
written_rep: błyskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bersinar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie | wydawać odblask przez krótki czas


lexentry: pol/błąd_językowy__rzeczownik__1
written_rep: błąd językowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kekeliruan bahasa | kekeliruan berbahasa | kesalahan bahasa | kesalahan berbahasa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) niezamierzone odstępstwo od zasad systemu językowego lub normy językowej;


lexentry: pol/błąd_ortograficzny__rzeczownik__1
written_rep: błąd ortograficzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kesalahan ejaan | salah eja
sense_list:
błąd w pisowni – niewłaściwe napisanie wyrazu, niezgodne z przyjętymi dla danego języka normami ortograficznymi;


lexentry: pol/błędne_koło__rzeczownik__1
written_rep: błędne koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lingkaran setan
sense_list:
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku;


lexentry: pol/błękit__rzeczownik__1
written_rep: błękit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biru
sense_list:
(chemia, chemiczny) błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba | kolor błękitny


lexentry: pol/cache__rzeczownik__1
written_rep: cache
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khazanah
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pamięć podręczna; pamięć przechowująca dane po to, by dostęp do nich był szybszy;


lexentry: pol/camper__rzeczownik__1
written_rep: camper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pengendok
sense_list:
(slangowo) (gry komputerowe) osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, z którego strzela do innych graczy


lexentry: pol/capstrzyk__rzeczownik__1
written_rep: capstrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensiun
sense_list:
przemarsz wieczorny, często z orkiestrą i z pochodniami małego oddziału wojskowego lub związkowego ulicami miasta dla uczczenia jakiejś uroczystości, która ma się odbyć następnego dnia | sygnał na bębnie lub trąbce ogłaszający czas spoczynku w wojsku, obozach ćwiczebnych dla młodzieży itp.


lexentry: pol/car__rzeczownik__1
written_rep: car
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tsar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);


lexentry: pol/carbonara__rzeczownik__1
written_rep: carbonara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karbonara
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska potrawa w postaci makaronu w sosie powstałym z jajek, podgardla (guanciale) lub boczku (pancetta), twardego żółtego sera (parmezanu lub pecorino) oraz czarnego pieprzu;


lexentry: pol/carte_blanche__rzeczownik__1
written_rep: carte blanche
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carte blanche
sense_list:
(książkowy) możliwość swobodnego działania, wolna ręka, nieograniczone pełnomocnictwo otrzymane od kogoś


lexentry: pol/casus_belli__rzeczownik__1
written_rep: casus belli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casus belli
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) powód wojny, oficjalny powód lub pretekst, dla którego wypowiada się wojnę;


lexentry: pol/catering__rzeczownik__1
written_rep: catering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jasa boga
sense_list:
obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;


lexentry: pol/całka_oznaczona__rzeczownik__1
written_rep: całka oznaczona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integral tentu
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pole między wykresem funkcji a osią odciętych wzięte ze znakiem plus dla obszaru nad osią i minus dla obszaru pod osią;


lexentry: pol/całkowanie_przez_części__rzeczownik__1
written_rep: całkowanie przez części
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integral parsial
sense_list:
(matematyka, matematyczny) metoda obliczania całek, w której całka z iloczynu pierwszej funkcji i pochodnej drugiej funkcji zostaje przekształcona w różnicę iloczynu tych dwóch funkcji oraz całki z iloczynu drugiej funkcji i pochodnej pierwszej funkcji;


lexentry: pol/cały_ton__rzeczownik__1
written_rep: cały ton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nada
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;


lexentry: pol/cebula__rzeczownik__1
written_rep: cebula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bawang
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)


lexentry: pol/cebulowy__przymiotnik__1
written_rep: cebulowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bawang
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli


lexentry: pol/cedr_libański__rzeczownik__1
written_rep: cedr libański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aras lebanon
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) gatunek zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych występujących w górach na terenie Libanu, Syrii i Turcji;


lexentry: pol/cela__rzeczownik__1
written_rep: cela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sel
sense_list:
pokój więźnia w więzieniu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) surowy pokój w klasztorze, izba pustelnika, mnicha


lexentry: pol/celebrować__czasownik__1
written_rep: celebrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: merayakan
sense_list:
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować | odprawiać nabożeństwo | robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem


lexentry: pol/celebryta__rzeczownik__1
written_rep: celebryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ketenaran
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach


lexentry: pol/cellulit__rzeczownik__1
written_rep: cellulit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selulit
sense_list:
nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;


lexentry: pol/celuloid__rzeczownik__1
written_rep: celuloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seluloid
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) przezroczyste, dające się barwić na różne kolory, łatwopalne tworzywo sztuczne; termoplastyczny materiał organiczny powstający przez uplastycznienie azotanu celulozy kamforą, stosowany m.in. do wyrobu taśm filmowych, zabawek, grzebieni, guzików i wielu innych przedmiotów;


lexentry: pol/centralizm__rzeczownik__1
written_rep: centralizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentralisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;


lexentry: pol/centryfuga__rzeczownik__1
written_rep: centryfuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pemusing
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, które wykorzystuje siłę odśrodkową do rozdzielania substancji o różnych gęstościach


lexentry: pol/centuria__rzeczownik__1
written_rep: centuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie | (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);


lexentry: pol/centyl__rzeczownik__1
written_rep: centyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persentil
sense_list:
(statystyka, statystyczny) wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;


lexentry: pol/cenzor__rzeczownik__1
written_rep: cenzor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menyensor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli; | urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym


lexentry: pol/cenzura__rzeczownik__1
written_rep: cenzura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyensoran
sense_list:
kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;


lexentry: pol/cenzus__rzeczownik__1
written_rep: cenzus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kualifikasi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;


lexentry: pol/cep__rzeczownik__1
written_rep: cep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wabah
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;


lexentry: pol/ceramika__rzeczownik__1
written_rep: ceramika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keramik
sense_list:
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych | dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;


lexentry: pol/cerkiew__rzeczownik__1
written_rep: cerkiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gereja
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia prawosławna; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;


lexentry: pol/cesarstwo__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kekaisaran
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;


lexentry: pol/cesarstwo_bizantyńskie__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo bizantyńskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kekaisaran Romawi Timur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu;


lexentry: pol/cesja__rzeczownik__1
written_rep: cesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tugas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uretra
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/cewnik__rzeczownik__1
written_rep: cewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kateter
sense_list:
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;


lexentry: pol/cezaropapizm__rzeczownik__1
written_rep: cezaropapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaesaropapisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kampungan
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/chatroom__rzeczownik__1
written_rep: chatroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruang bincang
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kemoterapi
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/cherubin__rzeczownik__1
written_rep: cherubin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kerub
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;


lexentry: pol/chili__rzeczownik__1
written_rep: chili
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabai
sense_list:
(botanika, botaniczny) owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku; | przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1) | zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keripik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kitin
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chlapacz__rzeczownik__1
written_rep: chlapacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penahan lumpur
sense_list:
(potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fabel
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chlew__rzeczownik__1
written_rep: chlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kandang babi
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno | pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natrium klorida
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: klorofil
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kloroform
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chochoł__rzeczownik__1
written_rep: chochoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orang-orangan
sense_list:
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: meski
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melihat
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/chodzić__czasownik__1
written_rep: chodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ayo
sense_list:
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → (potocznie, potoczny) zachęta do zrobienia czegoś | (tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną


lexentry: pol/chodzić__czasownik__1
written_rep: chodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pergi
sense_list:
poruszać się za pomocą nóg | poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce | (potocznie, potoczny) spotykać się ze sobą, będąc parą w nieformalnym związku | mieć coś na myśli | o mechanizmie: działać, pracować


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pohon Natal | pohon hari Natal
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolesterol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/chop_suey__rzeczownik__1
written_rep: chop suey
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capcai
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) amerykańska potrawa pochodzenia chińskiego, składająca się przeważnie z ryżu, mięsa, grzybów i warzyw w sosie sojowym


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penyakit Parkinson
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sakitnya | penyakit
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gangguan bipolar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/choroba_psychiczna__rzeczownik__1
written_rep: choroba psychiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gangguan jiwa
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kroasia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spanduk
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: berkata
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: bahkan
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kebetulan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kromatis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kromosfer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cip
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;


lexentry: pol/chrypka__rzeczownik__1
written_rep: chrypka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keparauan
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań


lexentry: pol/chrystadelfianin__rzeczownik__1
written_rep: chrystadelfianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kristadelfianisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ruchu chrześcijańskiego powstałego w USA w XIX wieku, wyznającego chrześcijaństwo oparte na własnej interpretacji Biblii


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumpukan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptis
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptisan | pembaptisan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agama Kristen | kekristenan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tulang rawan | rawan
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kumbang
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;


lexentry: pol/chudy__przymiotnik__1
written_rep: chudy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kurus
sense_list:
o człowieku: wąski w pasie; bardziej, niż szczupły; taki, któremu daleko do otyłości | o jedzeniu: zawierający mało tłuszczu


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rumput liar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: kecuali
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chór__rzeczownik__1
written_rep: chór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; | miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów


lexentry: pol/chłop__rzeczownik__1
written_rep: chłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petani
sense_list:
(potocznie, potoczny) rolnik | (historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa


lexentry: pol/chłopiec_do_bicia__rzeczownik__1
written_rep: chłopiec do bicia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kambing hitam
sense_list:
osoba, którą obwinia się za wszystko złe, nawet jeśli nie jest faktycznie winna; ktoś, na kim wyładowuje się frustrację lub gniew innych


lexentry: pol/ciasteczko__rzeczownik__1
written_rep: ciasteczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuki
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer;


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adonan
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciało_obce__rzeczownik__1
written_rep: ciało obce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benda asing
sense_list:
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: padat
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/cicha_woda_brzegi_rwie__przysłowie__1
written_rep: cicha woda brzegi rwie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: air tenang menghanyutkan
sense_list:
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kacang Arab
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; | (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kacang arab
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/cieczka__rzeczownik__1
written_rep: cieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panas
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych


lexentry: pol/cielę__rzeczownik__1
written_rep: cielę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anak sapi
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) człowiek niezaradny, przesadnie potulny | (zoologia, zoologiczny) młody osobnik dużych ssaków roślinożernych, np. żubrów, hipopotamów, wielbłądów | (zootechnika, zootechniczny) młode bydła domowego;


lexentry: pol/ciemiączko__rzeczownik__1
written_rep: ciemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mata air
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materi gelap
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/cieplarnia__rzeczownik__1
written_rep: cieplarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rumah kaca
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/ciepły__przymiotnik__1
written_rep: ciepły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hangat
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy | (przenośnie, przenośnia) miły, przyjemny | mający temperaturę równą temperaturze pokojowej lub niewiele od niej większą | o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beliung
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tukang kayu
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: selat
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cios__rzeczownik__1
written_rep: cios
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bacok
sense_list:
negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd. | uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem | wstrząs lub zły obrót spraw


lexentry: pol/ciota__rzeczownik__1
written_rep: ciota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maho
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) homoseksualista, zwłaszcza zachowujący się w sposób nadmiernie ekspresywny i sfeminizowany; także każdy zniewieściały mężczyzna


lexentry: pol/cisza_nocna__rzeczownik__1
written_rep: cisza nocna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jam malam
sense_list:
ustalony czas w nocy, podczas którego obowiązuje zakaz hałasowania, by umożliwić innym spokojny odpoczynek


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorongan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barisan aritmetika
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barisan geometri
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kehamilan
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iris
sense_list:
cios zadany ostrym, tnącym narzędziem | miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu | przecięte miejsce na ciele, rana cięta


lexentry: pol/cięty__przymiotnik__1
written_rep: cięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iris
sense_list:
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem | o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu


lexentry: pol/ciśnienie_atmosferyczne__rzeczownik__1
written_rep: ciśnienie atmosferyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tekanan atmosfer
sense_list:
siła, jaką powietrze wywiera na jednostkę powierzchni na planecie, spowodowana ciężarem powietrza znajdującego się nad danym punktem;


lexentry: pol/cmentarzysko__rzeczownik__1
written_rep: cmentarzysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tempat pemakaman
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty | (zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz


lexentry: pol/co_dopiero__fraza_partykułowa__1
written_rep: co dopiero
min_sense_num: 01
trans_list: apalagi
sense_list:
… sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: masa lalu biarlah masa lalu
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/co_za__fraza_zaimkowa__1
written_rep: co za
min_sense_num: 01
trans_list: apa
sense_list:
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne) | … tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika | … tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kampus
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/concept_album__rzeczownik__1
written_rep: concept album
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: album konsep
sense_list:
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: dan
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/coroner__rzeczownik__1
written_rep: coroner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koroner
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kosinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/cotangens__rzeczownik__1
written_rep: cotangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kotangen
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: bangsa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lingkup
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/covidiota__rzeczownik__1
written_rep: covidiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covidtolol | kovidungu
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne


lexentry: pol/coś__zaimeknieokreślony__1
written_rep: coś
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: apa-apa
sense_list:
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić | …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perselingkuhan
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cudzysłów__rzeczownik__1
written_rep: cudzysłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanda petik
sense_list:
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gula
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; | (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permen
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toko kue
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cukinia__rzeczownik__1
written_rep: cukinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zukini
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach; | (spożywczy) jarzyna z owoców cukinii (1.1)


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cepat
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/curry__rzeczownik__1
written_rep: curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kari
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adat
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cwel__rzeczownik__1
written_rep: cwel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayam jago
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) mężczyzna zmuszany do odbywania oralnych i analnych stosunków homoseksualnych, zwłaszcza w więzieniu


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sibernetika
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyborium__rzeczownik__1
written_rep: cyborium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sibori
sense_list:
(architektura, architektoniczny) obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach; | (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów;


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angka
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9


lexentry: pol/cyjon__rzeczownik__1
written_rep: cyjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anjing hutan
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;


lexentry: pol/cykada__rzeczownik__1
written_rep: cykada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tonggeret
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;


lexentry: pol/cylinder__rzeczownik__1
written_rep: cylinder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silinder
sense_list:
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego | (technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;


lexentry: pol/cylinder_miarowy__rzeczownik__1
written_rep: cylinder miarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelas ukur
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timah
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cynizm__rzeczownik__1
written_rep: cynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kesinisan
sense_list:
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych


lexentry: pol/cysteina__rzeczownik__1
written_rep: cysteina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sisteina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z aminokwasów, zawierający siarkę w grupie tiolowej (-SH), syntetyzowany w organizmie z metioniny, uczestniczący w detoksykacji ustroju


lexentry: pol/cysterna__rzeczownik__1
written_rep: cysterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perigi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody | duży pojemnik do magazynowania wody


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitoplasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytoszkielet__rzeczownik__1
written_rep: cytoszkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kerangka sel
sense_list:
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peradaban
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poci
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lubang hitam
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teh hitam
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buah beri biru tua
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; | owoc czarnej jagody (1.1)


lexentry: pol/czarna_skrzynka__rzeczownik__1
written_rep: czarna skrzynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kotak hitam
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; | (matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej


lexentry: pol/czarna_śmierć__rzeczownik__1
written_rep: czarna śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kematian Hitam
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hitam
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) | nielegalny


lexentry: pol/czarny_blok__rzeczownik__1
written_rep: czarny blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blok hitam
sense_list:
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;


lexentry: pol/czarny_koń__rzeczownik__1
written_rep: czarny koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kuda hitam
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał


lexentry: pol/czarny_łabędź__rzeczownik__1
written_rep: czarny łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angsa hitam
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) nieprzewidywalne wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla gospodarki i historii;


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kala lampau
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kala mendatang
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kala kini
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: majalah
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruang waktu
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kata kerja bantu
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kongko
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cek
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekać__czasownik__1
written_rep: czekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: menunggu
sense_list:
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy | przerywać wykonywanie jakiejś czynności


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coklat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: layan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskich


lexentry: pol/czerwona_kartka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kartu merah
sense_list:
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: merah
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cegukan
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supositoria
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dasun | bawang putih
sense_list:
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czterdziestka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empat puluh
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 40 | nazwa liczby 40


lexentry: pol/czterowiersz__rzeczownik__1
written_rep: czterowiersz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caturlarik
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;


lexentry: pol/czujnik__rzeczownik__1
written_rep: czujnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sensor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;


lexentry: pol/czuć__czasownik__1
written_rep: czuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: merasa
sense_list:
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów | odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku


lexentry: pol/czwarta_władza__rzeczownik__1
written_rep: czwarta władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hak kuasa keempat
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: segi empat
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: punya siapa
sense_list:
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu | używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy


lexentry: pol/czynel__rzeczownik__1
written_rep: czynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piring
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;


lexentry: pol/czytanie__rzeczownik__1
written_rep: czytanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bacaan
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w parlamencie: przedstawianie projektu ustawy w celu dyskusji nad nią | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin | fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin | zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: membaca | baca
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alat baca
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pemindai
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: api penyucian | purgatorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sepatu
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kano
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;


lexentry: pol/cząber__rzeczownik__1
written_rep: cząber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurih
sense_list:
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego


lexentry: pol/cząstka_alfa__rzeczownik__1
written_rep: cząstka alfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partikel alfa
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dodatnio naładowana cząstka promieniowania jonizującego, złożona z dwóch protonów i dwóch neutronów, czyli będąca jądrem atomu helu-4 (⁴He²⁺)


