# translation

lexentry: pol/-arka__przyrostek__1
written_rep: -arka
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -éir
sense_list:
…dodawany do rzeczownika, tworzący inny rzeczownik rodzaju żeńskiego oznaczający pojazd do przewozu materiału wyrażonego przez pierwotny rzeczownik | …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący nazwą na daną czynność czy ogół danej czynności | …dodawany do tematu czasownika lub rzeczownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący wykonawcą (wykonawczynią) tej czynności (o osobach) | …dodawany do tematu czasownika, tworzący rzeczownik rodzaju żeńskiego, będący narzędziem przeznaczonym do tej czynności (o przedmiotach)


lexentry: pol/-arz__przyrostek__1
written_rep: -arz
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -éir
sense_list:
dodawany do tematu czasownika (rzadziej rzeczownika) tworzy rzeczownik rodzaju męskiego oznaczający wykonawcę czynności lub zawodu


lexentry: pol/-awy__przyrostek__1
written_rep: -awy
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: scoth-
sense_list:
…modyfikujący znaczenie przymiotnika, wskazujący na istnienie słabszej relacji znaczeniowej (nieco, trochę, podobny do)


lexentry: pol/-fobia__przyrostek__1
written_rep: -fobia
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -fóibe
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych oznaczających nieuzasadniony lęk przed czymś lub przed kimś albo wstręt do czegoś lub kogoś


lexentry: pol/-gamia__przyrostek__1
written_rep: -gamia
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -gamacht
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z małżeństwem lub określonym systemem rozmnażania się


lexentry: pol/-grafia__przyrostek__1
written_rep: -grafia
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -grafaíocht
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z pisaniem, zapisem, ilustracją


lexentry: pol/-log__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -log
min_sense_num: 01
trans_list: eolaí
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych tworzący rzeczowniki określające osoby zajmujące się badaniem, nauką


lexentry: pol/-ość__przyrostek__1
written_rep: -ość
part_of_speech: suffix
min_sense_num: 01
trans_list: -acht
sense_list:
…tworzący rzeczownik od przymiotnika, oznaczający cechę opisywaną przez ten przymiotnik bądź z nim związaną


lexentry: pol/-tomia__temat_słowotwórczy__1
written_rep: -tomia
min_sense_num: 01
trans_list: -tóime
sense_list:
ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z cięciem, operacją chirurgiczną


lexentry: pol/Abchazja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abchazja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Abcáis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) formalnie republika autonomiczna wchodząca w skład Gruzji;


lexentry: pol/Abraham__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Abraham
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Abrahám
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, protoplasta i patriarcha narodu izraelskiego; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Adam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Adam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ádhamh
sense_list:
imię męskie; | (biblijny) według Księgi Rodzaju imię pierwszego człowieka na Ziemi oraz protoplasty rodu ludzkiego;


lexentry: pol/Afganistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Afganistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Afganastáin | An Afganastáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej ze stolicą w Kabulu;


lexentry: pol/Afrykaner__rzeczownik__1
written_rep: Afrykaner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afracánach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) biały mieszkaniec Republiki Południowej Afryki oraz Namibii, potomek holenderskich kolonizatorów;


lexentry: pol/Aisne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aisne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aisne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) departament w północnej Francji; | (geografia, geograficzny) rzeka we Francji, lewy dopływ rzeki Oise;


lexentry: pol/Akwizgran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Akwizgran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aachen
sense_list:
(geografia, geograficzny) niemieckie miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, bezpośrednio przy granicy z Belgią i Holandią;


lexentry: pol/Albania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Albania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Albáin | an Albáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy, ze stolicą w Tiranie;


lexentry: pol/Aleuta__rzeczownik__1
written_rep: Aleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ailiúit
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru Aleutów, Komandorów i zachodniej części Alaski


lexentry: pol/Algieria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algieria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ailgéir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej Afryce ze stolicą w Algierze;


lexentry: pol/Algierska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Algierska Republika Ludowo-Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Daonphoblacht Daonlathach na hAilgéire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Algierii


lexentry: pol/Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alpy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alpa
sense_list:
(geografia, geograficzny) najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia;


lexentry: pol/Alzacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Alzacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Alsáis
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem;


lexentry: pol/Ameryka_Łacińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Łacińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Meiriceá Laidineach
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraje Ameryki Południowej i Środkowej, w których używa się języka hiszpańskiego, portugalskiego lub francuskiego;


lexentry: pol/Ameryka_Środkowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ameryka Środkowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Meiriceá Láir
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, formalnie zaliczany do Ameryki Północnej, położony na połączeniu obu Ameryk, który obejmuje również wyspy mórz śródlądowych: Morza Karaibskiego i Zatoki Meksykańskiej;


lexentry: pol/Anatolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anatolia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Anatóil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna i region współczesnej Turcji obejmujący półwysep Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Andora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andóra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielkie państwo w Europie między Francją a Hiszpanią;


lexentry: pol/Andromeda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Andromeda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Andraiméide
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Anglia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anglia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sasana
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna w Wielkiej Brytanii | (potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Anguilla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Anguilla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Angaíle
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Anioł_Stróż__rzeczownik__1
written_rep: Anioł Stróż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aingeal coimhdeachta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich indywidualnie przydzielony anioł czuwający nad człowiekiem od chwili jego narodzin;


lexentry: pol/Antarktyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antarktyka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antartach
sense_list:
(geografia, geograficzny) rejon globu ziemskiego od bieguna południowego do 60° szerokości geograficznej południowej, obejmujący Antarktydę, jej lądolód oraz otaczające je wody;


lexentry: pol/Antigua_i_Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Antigua i Barbuda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antigua agus Barbúda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim ze stolicą w Saint John's;


lexentry: pol/Apollo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Apollo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Apalló
sense_list:
(mitologia grecka) bóg sztuki i piękna; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion mitologicznych;


lexentry: pol/Arabia_Saudyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia Saudyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Araib Shádach | Araib Shádach
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim ze stolicą w Rijadzie;


lexentry: pol/Arabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Araib
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina zazwyczaj utożsamiana z Półwyspem Arabskim, lecz początkowo obejmująca obszar Azji leżący na południowy zachód od Mezopotamii, obejmując poza półwyspem również część Lewantu;


lexentry: pol/Arabska_Republika_Egiptu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Arabska Republika Egiptu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Arabach na hÉigipte
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Egiptu


lexentry: pol/Argentyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Argentyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Airgintín
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/Armagedon__rzeczownik__1
written_rep: Armagedon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harmagadón
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce, w którym przy końcu świata odbędzie się bitwa między narodami;


lexentry: pol/Armoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Armoryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aremorica
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na terenie starożytnej Galii, obejmująca tereny między Loarą i Sekwaną;


lexentry: pol/Artemida__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Artemida
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Artaimís
sense_list:
(mitologia grecka) bogini łowów i przyrody, łączona z Selene, Hekate i Persefoną oraz utożsamiana z rzymską Dianą;


lexentry: pol/Aruba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Aruba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arúba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Holandii w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Arumunka__rzeczownik__1
written_rep: Arumunka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arómáinis
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członkini grupy etnicznej zamieszkującej południowe Bałkany, wyróżniającej się własnym językiem arumuńskim;


lexentry: pol/Asturia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Asturia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Asturias
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina geograficzna położona w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską, w średniowieczu niezależne królestwo


lexentry: pol/Asyryjczyk__rzeczownik__1
written_rep: Asyryjczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aisiriach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel semickiego narodu zamieszkującego północny Irak, Iran, południową Turcję i Syrię;


lexentry: pol/Atena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Atena
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aitéiné
sense_list:
(mitologia grecka) bogini mądrości, wojny sprawiedliwej i rękodzieła, utożsamiana z rzymską Minerwą;


lexentry: pol/Attyka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Attyka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ataic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w środkowej Grecji leżąca na Półwyspie Attyckim z Atenami jako głównym ośrodkiem;


lexentry: pol/Austin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cathair Aibhistín
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;


lexentry: pol/Australia_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iarthar na hAstráile
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) największy stan Australii, zajmuje zachodnią część kontynentu;


lexentry: pol/Australia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Australia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Astráil | An Astráil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski; | (geografia, geograficzny) najmniejszy kontynent na Ziemi;


lexentry: pol/Austro-Węgry__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Austro-Węgry
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ostair-Ungáir
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;


lexentry: pol/Azerbejdżan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azerbejdżan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Asarbaiseáin | An Asarbaiseáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Baku;


lexentry: pol/Azja_Mniejsza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Azja Mniejsza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Áise Bheag
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej Azji, tworzący pomost lądowy łączący ten kontynent z Europą;


lexentry: pol/Babilon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bhablóin
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;


lexentry: pol/Babilonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Babilonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bablóinia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;


lexentry: pol/Bahamy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahamy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bahámaí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Bahrajn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bahrajn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bairéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Manamie;


lexentry: pol/Baktria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baktria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Bhaictria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;


lexentry: pol/Bangladesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bangladesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bhanglaidéis | Bhanglaidéis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Dhace;


lexentry: pol/Baran__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baran
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Reithe
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Baranek_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Baranek Boży
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uan Dé
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symboliczny tytuł Jezusa Chrystusa, nawiązujący do jego ofiary na krzyżu i starotestamentowych proroctw;


lexentry: pol/Barbados__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbados
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Barbadós
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;


lexentry: pol/Barbuda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Barbuda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Barbúda
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;


lexentry: pol/Bask__rzeczownik__1
written_rep: Bask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bascach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;


lexentry: pol/Baskijka__rzeczownik__1
written_rep: Baskijka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bascais
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską


lexentry: pol/Batman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Batman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fear na nIaltóg
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny bohater filmów i komiksów;


lexentry: pol/Bawaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bawaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bhaváir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;


lexentry: pol/Belgia__rzeczownik__1
written_rep: Belgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bheilg | An Ḃeilg | Bheilg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Zachodniej ze stolicą w Brukseli;


lexentry: pol/Belize__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Belize
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bheilís
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Belmopanie;


lexentry: pol/Beneluks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Beneluks
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Benelux
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Europie Zachodniej, składający się z trzech sąsiadujących ze sobą monarchii: Belgii, Holandii i Luksemburga;


lexentry: pol/Bengal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bengal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Beangál
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Południowej, w Indiach i Bangladeszu, we wschodniej części Niziny Hindustańskiej, nad Zatoką Bengalską;


lexentry: pol/Bengalczyk__rzeczownik__1
written_rep: Bengalczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beangálach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek azjatyckiego narodu posługującego się językiem bengalskim i zamieszkującego krainę historyczną Bengal


lexentry: pol/Berber__rzeczownik__1
written_rep: Berber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Beirbeireach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec północnej Afryki i Sahary pochodzenia chamito-semickiego;


lexentry: pol/Berberia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Berberia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Barbair
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraje Maghrebu, zamieszkiwane przez ludność berberyjską;


lexentry: pol/Bermudy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bermudy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Beirmiúda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii na Bermudach (1.2);


lexentry: pol/Bhutan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bhutan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bútáin | An Bhútáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Thimphu;


lexentry: pol/Białorusin__rzeczownik__1
written_rep: Białorusin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bealarúisis
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) osoba narodowości białoruskiej, obywatel Białorusi, mieszkaniec Białorusi


lexentry: pol/Biały_Dom__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Biały Dom
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teach Bán
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) siedziba prezydenta Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Biblia__rzeczownik__1
written_rep: Biblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bíobla | An Bíobla
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawany przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga;


lexentry: pol/Bitynia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bitynia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bitín
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Mniejszej, prowincja rzymska;


lexentry: pol/Bizancjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bizancjum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Biosáintiam
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto nad cieśniną Bosfor, nad zatoką Złotego Rogu; później Konstantynopol; obecnie Stambuł;


lexentry: pol/Bliźnięta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bliźnięta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Cúpla
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) trzeci znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) maja do 20 (21) czerwca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Bogurodzica__rzeczownik__1
written_rep: Bogurodzica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Máthair Dé
sense_list:
(staropolski) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (peryfrastyczny) Maria z Nazaretu;


lexentry: pol/Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bholaiv | an Bholaiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Ameryki Południowej, ze stolicą w Sucre;


lexentry: pol/Bosfor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bosfor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Bhosparais
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Czarne z morzem Marmara, oddzielająca Europę od Azji;


lexentry: pol/Bośnia_i_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bośnia i Hercegowina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bhoisnia agus Heirseagaivéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie na Półwyspie Bałkańskim ze stolicą w Sarajewie;


lexentry: pol/Boże_Ciało__rzeczownik__1
written_rep: Boże Ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Déardaoin Chorp Chríost
sense_list:
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej;


lexentry: pol/Boże_Narodzenie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Boże Narodzenie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nollaig | An Nollaig
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone 25 i 26 grudnia, w którym wspomina się narodzenie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Brabancja_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brabancja Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brabant Thuaidh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja na południu Holandii ze stolicą w ’s-Hertogenbosch;


lexentry: pol/Brahma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brahma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bráma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;


lexentry: pol/Bretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Briotáin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;


lexentry: pol/Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Bhreatain
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów | (rzadki, rzadko używany) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie


lexentry: pol/Brytyjskie_Wyspy_Dziewicze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Brytyjskie Wyspy Dziewicze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Bhriotanacha na Maighdean
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Środkowej, w basenie Morza Karaibskiego;


lexentry: pol/Budda__rzeczownik__1
written_rep: Budda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: An Búda
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) założyciel buddyzmu;


lexentry: pol/Burgundia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burgundia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bhurgúin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna i region administracyjny położony w centralnej Francji;


lexentry: pol/Burkina_Faso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Burkina Faso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Buircíne Fasó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Bułgaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Bułgaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Bhulgáir | An Bhulgáir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Sofii;


lexentry: pol/Byk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Byk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Tarbh
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) drugi znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) kwietnia do 20 (21) maja | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;


lexentry: pol/Była_Jugosłowiańska_Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Była Jugosłowiańska Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iar Phoblacht Iúgslavach na Macadóine
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Republiki Macedonii używana do 12 lutego 2019 r. przez ONZ


lexentry: pol/Cefeusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cefeusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceiféas
sense_list:
(mitologia grecka) król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1); | (mitologia grecka) król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;


lexentry: pol/Celebes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Celebes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sulaivéis
sense_list:
(geografia, geograficzny) indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;


lexentry: pol/Celt__rzeczownik__1
written_rep: Celt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceilteach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy


lexentry: pol/Ceres__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ceres
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceiréas
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoid, odkryta w 1801 r.; | (mitologia rzymska) bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;


lexentry: pol/Cesarstwo_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cesarstwo Rzymskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Impireacht na Róimhe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Cezar__rzeczownik__1
written_rep: Cezar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sailéad chaesair
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu


lexentry: pol/Chad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Chad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Loch Shead
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) stereotypowy przystojny, młody mężczyzna, mający powodzenie, ale niezbyt rozgarnięty intelektualnie, obiekt kpin w memach | anglosaskie imię męskie


lexentry: pol/Chaldejczyk__rzeczownik__1
written_rep: Chaldejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caildéach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego ludu semickiego;


lexentry: pol/Chorwacja__rzeczownik__1
written_rep: Chorwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chróit | Cróit
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej części Europy ze stolicą w Zagrzebiu;


lexentry: pol/Cieśnina_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Beringa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Caolas Bheiring
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina między Azją a Ameryką Północną, łącząca Morze Czukockie z Morzem Beringa;


lexentry: pol/Cieśnina_Kaletańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cieśnina Kaletańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Caolas Dover
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina stanowiąca najwęższą część kanału La Manche, po obu jej stronach znajdują się miasta Dover i Calais;


lexentry: pol/Cthulhu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cthulhu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cuitiliú
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny humanoidalny obcy bóg opisywany jako gigant z głową przypominającą ośmiornicę oraz smoczymi skrzydłami i pazurami, wokół którego rozwinął się szalony kult;


lexentry: pol/Cyklady__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cyklady
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ciocláidí
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag znajdujący się w południowo-zachodniej części Morza Egejskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Grecji;


lexentry: pol/Cylicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cylicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cilic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Cypr_Północny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr Północny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Chipir Thuaidh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) samozwańcze państwo leżące w północnej części wyspy Cypr na Morzu Śródziemnym;


lexentry: pol/Cypr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Cypr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chipir | An Chipir
sense_list:
(geografia, geograficzny) duża wyspa położona we wschodniej części Morza Śródziemnego; | (geografia, geograficzny) europejskie państwo na wyspie Cypr (1.1), ze stolicą w Nikozji;


lexentry: pol/Czad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sead
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Ndżamenie;


lexentry: pol/Czarnogóra__rzeczownik__1
written_rep: Czarnogóra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Montainéagró
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Podgoricy;


lexentry: pol/Czechosłowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechosłowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: tSeicslóvaic
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo istniejące w latach 1918–1938 i 1945–1992, w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Czechy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czechy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Seice | Seic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Pradze;


lexentry: pol/Czelabińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czelabińsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chelyabinsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na południowym Uralu, stolica obwodu czelabińskiego;


lexentry: pol/Czerwony_Krzyż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czerwony Krzyż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cros Dhearg
sense_list:
(potocznie, potoczny) potoczne określenie organizacji humanitarnej Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża lub każdego ze stowarzyszeń krajowych tej organizacji;


lexentry: pol/Czuwaszja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Czuwaszja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an tSuvais
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/DNA__skrótowiec__1
written_rep: DNA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: ADN
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) kwas deoksyrybonukleinowy, biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych;


lexentry: pol/Dacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dáicia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej;


lexentry: pol/Dafne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dafne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dafnae
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;


lexentry: pol/Dak__rzeczownik__1
written_rep: Dak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dáiciach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;


lexentry: pol/Daleki_Wschód__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Daleki Wschód
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cianoirthear
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia obszaru wschodniej Azji, ciągnącego się wzdłuż wybrzeży Pacyfiku;


lexentry: pol/Dalmacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dalmacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dalmáit
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;


lexentry: pol/Dania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Danmhairg | an Danmhairg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;


lexentry: pol/Demokratyczna_Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Demokratyczna Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Dhaonlathach an Chongó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Kinszasie;


lexentry: pol/Dionizos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dionizos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Diníseas
sense_list:
(mitologia grecka) bóg latorośli winnej, wina, mistycznego szału, ekstazy, wesołości, sił witalnych natury i form scenicznych, utożsamiany z rzymskim Liberem;


lexentry: pol/Dniestr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dniestr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dnístir
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka wypływająca z Karpat Wschodnich, uchodząca do Morza Czarnego, a przepływająca przez Ukrainę i Mołdawię;


lexentry: pol/Dodekanez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dodekanez
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Dhóideacanacha
sense_list:
(geografia, geograficzny) grecki archipelag w południowej części Morza Egejskiego, u wybrzeży Turcji;


lexentry: pol/Dominika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Doiminice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie Dominika (1.2), ze stolicą w Roseau;


lexentry: pol/Dominikana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dominikana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Phoblacht Dhoiminiceach
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Douglas__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Douglas
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dúghlas
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Wielkiej Brytanii, na wschodnim wybrzeżu wyspy Man, stolica Wyspy Man rozumianej jako angielskie terytorium zależne;


lexentry: pol/Duch_Święty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Duch Święty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Spiorad Naomh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: trzecia osoba Trójcy Świętej;


lexentry: pol/Dzień_Zakochanych__rzeczownik__1
written_rep: Dzień Zakochanych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lá Fhéile Vailintín
sense_list:
święto zakochanych obchodzone 14 lutego (w dniu św. Walentego, patrona zakochanych) głównie w Ameryce Północnej, Australii i Europie Zachodniej


lexentry: pol/Dżibuti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Dżibuti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Djibouti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stolica Dżibuti (1.1); | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce;


lexentry: pol/Ebro__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ebro
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eabró
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w USA w stanie Floryda | (geografia, geograficzny) rzeka w Hiszpanii;


lexentry: pol/Edom__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Edom
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eadóm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w starożytnym Lewancie na południe od Morza Martwego;


lexentry: pol/Efraim__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Efraim
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Eafráím
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) nazwa jednego z dawnych plemion Izraela | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jeden z regionów Izraela w środkowej części tego kraju


lexentry: pol/Egipt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Egipt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Éigipt | An Éigipt
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce i częściowo w Azji, ze stolicą w Kairze;


lexentry: pol/Eklezjastes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eklezjastes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ecclesiastes
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) Księga Koheleta | (biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;


lexentry: pol/Ekwador__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ekwador
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eacuadór
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Quito;


lexentry: pol/Eolia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eolia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aeóilia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północno-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Eris__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eris
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Earas
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 136199; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie niezgody, kłótni, sporu i rywalizacji oraz towarzyszka Aresa na polu bitwy, utożsamiana z rzymską Dyskordią;


lexentry: pol/Eros__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Eros
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Earós
sense_list:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie miłości oraz namiętności cielesnej, utożsamiany z rzymskim Kupidynem (Amorem);


lexentry: pol/Erydan__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Erydan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Abhainn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór równikowy i nieba południowego; zawiera jasną gwiazdę – Achernara; w Polsce widoczny częściowo zimą; góruje o północy w listopadzie; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Erytrea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Erytrea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiritré
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Asmarze;


lexentry: pol/Eskimos__rzeczownik__1
written_rep: Eskimos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eiscimeach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel rdzennych ludów żyjących na rubieżach półkuli północnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka Północna oraz skrawek wschodniej Syberii)


lexentry: pol/Etiopia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Etiopia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aetóip
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północno-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Etrusk__rzeczownik__1
written_rep: Etrusk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Éatrúscach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu zamieszkującego Etrurię w środkowej Italii, wykształconego między XI a IX wiekiem p.n.e.


lexentry: pol/Europa_Wschodnia__rzeczownik__1
written_rep: Europa Wschodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oirthear na hEorpa
sense_list:
(geografia, geograficzny) różnie definiowany region znajdujący się na wschód od Europy Środkowej, graniczący z Azją;


lexentry: pol/Europa_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iarthar na hEorpa
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa stosowana dla określenia państw zachodniej części Europy, ze względu na ich przynależność geograficzną, historyczną i kulturową;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eoraip
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Jowisza; | (mitologia grecka) królewna tyryjska i królowa kreteńska, córka Agenora i kochanka Zeusa oraz matka Minosa, Radamantysa i Sarpedona;


lexentry: pol/Europa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Europa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eoraip | An Eoraip
sense_list:
(geografia, geograficzny) część świata położona na półkuli północnej, stanowiąca razem z Azją kontynent zwany Eurazją;


lexentry: pol/Federacja_Rosyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federacja Rosyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cónaidhm na Rúise
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Rosji


lexentry: pol/Federalna_Demokratyczna_Republika_Etiopii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Demokratyczna Republika Etiopii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Dhaonlatach Fheidearálach na hAetóipe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Etiopii


lexentry: pol/Federalna_Republika_Nigerii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Federalna Republika Nigerii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Chónaidhme na Nigéire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nigerii


lexentry: pol/Fenicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fenicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Fhéiníc
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;


lexentry: pol/Fidżi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fidżi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fidsí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Finlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Finlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Fhionlainn | an Fhionlainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Helsinkach;


lexentry: pol/Flandria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Flandria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Flóndras
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region Belgii; | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we Francji, Belgii i Holandii


lexentry: pol/Fomorianin__rzeczownik__1
written_rep: Fomorianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fomhórach
sense_list:
(mitologia celtycka) istota nadprzyrodzona, najczęściej przedstawiana jako gigant, mająca zamieszkiwać Irlandię przed przybyciem Galów;


lexentry: pol/Francja__rzeczownik__1
written_rep: Francja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fhrainc | Frainc | an Fhrainc
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Europie, ze stolicą w Paryżu;


lexentry: pol/Frygia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Frygia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Fhrigia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej ze stolicą w Gordionie, niezależne królestwo a później prowincja rzymska;


lexentry: pol/Fryz__rzeczownik__1
written_rep: Fryz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Freaslainnis
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu germańskiego ((historia, historyczny, historycznie) plemienia) zamieszkującego Fryzję, jej pogranicze oraz Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Fryzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Fryzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Freaslainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, położona wzdłuż wybrzeży Morza Północnego, obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii;


lexentry: pol/Galacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Galáit
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Galia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gaill
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemiona celtyckie


lexentry: pol/Galicia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galicia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gailís
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii


lexentry: pol/Galicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gailís
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;


lexentry: pol/Galilea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Galilea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ghailíl
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;


lexentry: pol/Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gdańsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Polsce, stolica województwa pomorskiego;


lexentry: pol/Georgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Georgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Georgia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w południowo-wschodniej części USA, ze stolicą w Atlancie;


lexentry: pol/Germania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Germania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ghearmáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna nazwa ziem na wschód od Renu i na północ od Dunaju;


lexentry: pol/Germanin__rzeczownik__1
written_rep: Germanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gearmánach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek plemienia indoeuropejskiego zamieszkującego w średniowieczu tereny północnej i środkowo-północnej Europy;


lexentry: pol/Ghana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ghana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gána
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Akrze;


lexentry: pol/Goa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Goa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Goa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Indyjskiego, nad Morzem Arabskim;


lexentry: pol/Grecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Grecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gréig
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;


lexentry: pol/Gruzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gruzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tSeoirsia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;


lexentry: pol/Gujana_Francuska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana Francuska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guáin na Fraince
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) francuskie terytorium zależne o statusie departamentu zamorskiego, położone w północno-wschodniej części Ameryki Południowej, nad Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Gujana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gujana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ghuáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;


lexentry: pol/Gwadelupa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwadelupa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guadalúip
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) departament i region zamorski Francji w archipelagu Małych Antyli ze stolicą w Basse-Terre; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Małych Antyli należąca do Gwadelupy (1.1);


lexentry: pol/Gwatemala__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwatemala
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guatamala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Ameryce Środkowej;


lexentry: pol/Gwiazda_Betlejemska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwiazda Betlejemska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réalta na Beithile
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) nazwa jasnego obiektu astronomicznego, który według Biblii doprowadził Trzech Króli do miejsca narodzin Jezusa Chrystusa w Betlejem;


lexentry: pol/Gwinea_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea Bissau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guine-Bissau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Afryce ze stolicą w Bissau;


lexentry: pol/Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ghuine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce; | (geografia, geograficzny) kraina w Afryce, położona głównie nad Zatoką Gwinejską, ciągnie się od masywu Futa Dżalon po krańce pustyni Namib;


lexentry: pol/Górna_Wolta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górna Wolta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volta Uachtarach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa Burkiny Faso do 1984 r.


lexentry: pol/Górski_Karabach__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Górski Karabach
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Nagarna-Carabaic
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu, będące przedmiotem sporu między Armenią i Azerbejdżanem;


lexentry: pol/H__rzeczownik__1
written_rep: H
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: H
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;


lexentry: pol/Habakuk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Habakuk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Habacúc
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;


lexentry: pol/Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Háítí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;


lexentry: pol/Hebrajczyk__rzeczownik__1
written_rep: Hebrajczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eabhrach
sense_list:
(biblijny) (etnografia, etnograficzny) członek starożytnego, półkoczowniczego ludu semickiego posługującego się biblijnym językiem hebrajskim


lexentry: pol/Hebrydy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hebrydy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Inse Ghall
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim ciągnący się wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Hefajstos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hefajstos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Héafaestas
sense_list:
(mitologia grecka) bóg ognia, wulkanów, kowalstwa, metali i metalurgii, utożsamiany z rzymskim Wulkanem;


lexentry: pol/Helena__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Helena
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Léan
sense_list:
(mitologia grecka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) królowa spartańska i najpiękniejsza kobieta na świecie; córka Zeusa i Ledy, siostra Polideukesa (Polluksa), Kastora i Klitajmestry oraz żona Menelaosa i ukochana Parysa;


lexentry: pol/Hera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Héire
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 103; | (mitologia grecka) bogini małżeństw, wierności małżeńskiej, kobiet zamężnych i wdów, utożsamiana z rzymską Junoną;


lexentry: pol/Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hercegowina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Heirseagaivéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w południowej Europie; część składowa państwa Bośnia i Hercegowina;


lexentry: pol/Hermes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hermes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heirméas
sense_list:
(mitologia grecka) bóg dróg, podróżnych, wędrowców, kupców, złodziei, pasterzy i wynalazców, utożsamiany z rzymskim Merkurym;


lexentry: pol/Hestia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hestia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Heistia
sense_list:
(mitologia grecka) bogini ogniska domowego oraz świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z rzymską Westą, symbol domu i rodziny;


lexentry: pol/Hetyta__rzeczownik__1
written_rep: Hetyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hiteach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego ludu indoeuropejskiego zamieszkującego Anatolię;


lexentry: pol/Hiob__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hiob
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iób
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) postać biblijna; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Hiszpania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hiszpania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Spáinn | an Spáinn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie położone na Półwyspie Iberyjskim ze stolicą w Madrycie;


lexentry: pol/Holandia_Południowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Holandia Południowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ollainn Theas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii, ze stolicą w Hadze, położona wzdłuż wybrzeża Morza Północnego;


lexentry: pol/Holandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Holandia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Ollainn Thuaidh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-zachodniej Holandii ze stolicą w Haarlem;


lexentry: pol/Homer__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Homer
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hóiméar
sense_list:
(starożytność) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny grecki epik, pieśniarz i poeta, autor „Iliady” i „Odysei”;


lexentry: pol/Hongkong__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hongkong
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hong Cong
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) specjalny region administracyjny w Chinach nad Morzem Południowochińskim;


lexentry: pol/Hopi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hopi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hóipeach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) plemię Indian północnoamerykańskich zamieszkujących współcześnie północno-wschodnią część stanu Arizona;


lexentry: pol/Hydra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hydra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hydra
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) największy pod względem powierzchni gwiazdozbiór na niebie; | (astronomia, astronomiczny) naturalny satelita Plutona; | (mitologia grecka) wielogłowy wąż wodny, spłodzony przez Tyfona i Echidnę;


lexentry: pol/Hydra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Hydra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Phéist Uisce
sense_list:
(geografia, geograficzny) główne miasto na wyspie Hydra (1.4) | (geografia, geograficzny) wyspa należąca do archipelagu Wysp Sarońskich;


lexentry: pol/III_Rzesza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: III Rzesza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Tríú Reich
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933-1945;


lexentry: pol/Imperium_Osmańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Osmańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Impireacht Otamánach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące od końca XIII wieku do 1922 roku na terenie północno-wschodniej Europy, Afryki Północnej i Azji Zachodniej;


lexentry: pol/Imperium_Rosyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Rosyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Impireacht na Rúise
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie państwa rosyjskiego w latach 1721–1917;


lexentry: pol/Imperium_Rzymskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Imperium Rzymskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Impireacht na Róimhe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego


lexentry: pol/Indie_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Indie Zachodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Indiacha Thiar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) zbiorcza nazwa wysp leżących między Morzem Karaibskim a Oceanem Atlantyckim;


lexentry: pol/Indonezja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Indonezja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Indinéis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Azji ze stolicą w Dżakarcie;


lexentry: pol/Irak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iaráic | Iráic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;


lexentry: pol/Irlandia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Irlandia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuaisceart Éireann
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część składowa Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Isfahan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Isfahan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Isfahan
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Iranie, położone w oazie na Wyżynie Irańskiej, u stóp łańcucha górskiego Zagros;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Afganistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Afganistanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stát Ioslamach na hAfganastáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Afganistanu jako państwa;


lexentry: pol/Islamska_Republika_Iranu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Iranu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Ioslamach na hIaráine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iranu jako państwa


lexentry: pol/Islamska_Republika_Mauretańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Mauretańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Ioslamach na Máratáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauretanii


lexentry: pol/Islamska_Republika_Pakistanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islamska Republika Pakistanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Ioslamach na Pacastáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Pakistanu jako państwa


lexentry: pol/Islandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Islandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Íoslainn | An Íoslainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, ze stolicą w Reykjaviku, obejmujące Islandię (1.1) i otaczające ją mniejsze wyspy;


lexentry: pol/Itaka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Itaka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iotaca
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) grecka wyspa na Morzu Jońskim, u zachodnich wybrzeży Peloponezu;


lexentry: pol/Izaak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izaak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Íosác
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, jeden z izraelskich patriarchów; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Izajasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izajasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Íseáia
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie, jedno z imion biblijnych;


lexentry: pol/Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iosrael
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego, zamieszkałe w większości przez Żydów;


lexentry: pol/Jahwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jahwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iáimhé
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Bóg w judaizmie i chrześcijaństwie, sakralne imię Boga;


lexentry: pol/Jakucja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jakucja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Iacúit
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona we wschodniej Syberii, największa pod względem powierzchni, (ponad 3 miliony km²), jednostka administracyjno-terytorialna na świecie;


lexentry: pol/Jamajka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jamajka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iamáice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo położone na Jamajce (1.1) | (geografia, geograficzny) wyspa na Morzu Karaibskim;


lexentry: pol/Jemen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jemen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Éimin | Éimin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Sanie;


lexentry: pol/Jerozolima__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jerozolima
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iarúsailéim
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto o prawnie niewyjaśnionym statusie z większą częścią w Izraelu i wschodnią częścią na Terytoriach Palestyńskich, ośrodek kultu religijnego chrześcijan, żydów i muzułmanów;


lexentry: pol/Jeruzalem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jeruzalem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iarúsailéim
sense_list:
(podniośle) (geografia, geograficzny) Jerozolima; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijny synonim nieba, miejsca przebywania z Bogiem w przyszłym życiu;


lexentry: pol/Jerycho__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jerycho
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ireachó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) miasto w Judei, we wschodniej części Palestyny, znajdujące się pod administracją Autonomii Palestyńskiej;


lexentry: pol/Jordan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jordan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Abhainn na hIordáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka na Bliskim Wschodzie, wypływa z Libanu, przepływa przez Jezioro Tyberiadzkie i uchodzi do Morza Martwego;


lexentry: pol/Jordańskie_Królestwo_Haszymidzkie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jordańskie Królestwo Haszymidzkie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht Hashemite na hlordáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jordanii jako państwa


lexentry: pol/Joruba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Joruba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iarúbach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) jeden z ludów zamieszkujących zachodnią Afrykę, głównie Nigerię, Togo i Benin;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jowisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iúpatar
sense_list:
(mitologia rzymska) bóg światłości, pogodnego nieba, piorunów, błyskawic i nienaruszalności przysięgi, utożsamiany z greckim Zeusem; najwyższy bóg panteonu rzymskiego;


lexentry: pol/Jowisz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Jowisz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Iúpatar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) piąta według oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Jugosławia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jugosławia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iúgsláiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nieistniejące państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim;


lexentry: pol/Jupik__rzeczownik__1
written_rep: Jupik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iúpaicis
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) rdzenny mieszkaniec obszaru zachodniej i południowej Alaski oraz Półwyspu Czukockiego


lexentry: pol/Jutlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Jutlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iútlainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep położony w Danii (większość) i Niemczech, oblany morzami Bałtyckim i Północnym i mający nasadę w okolicach Hamburga;


lexentry: pol/Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaledonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Caladóin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;


lexentry: pol/Kalkuta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kalkuta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Calcúta
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;


lexentry: pol/Kalmar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kalmar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: máthair shúigh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;


lexentry: pol/Kalwaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kalwaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Calvaire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;


lexentry: pol/Kambodża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kambodża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cambóid | An Chambóid
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;


lexentry: pol/Kampucza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kampucza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Campúisia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) nazwa Kambodży w latach 1976–1989;


lexentry: pol/Kanada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kanada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceanada
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Kapadocja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kapadocja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Capadóic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w tureckiej Anatolii;


lexentry: pol/Kapitol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kapitol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Caipeatól
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Karakałpak__rzeczownik__1
written_rep: Karakałpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cara-Calpáicis
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;


lexentry: pol/Karel__rzeczownik__1
written_rep: Karel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cairéalach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;


lexentry: pol/Karelia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Karelia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cairéil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;


lexentry: pol/Karia__rzeczownik__1
written_rep: Karia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cairia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Kartagina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kartagina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cartaig
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu


lexentry: pol/Kasjopea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kasjopea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Caiseoipé
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W; | (mitologia grecka) królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);


lexentry: pol/Kastor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kastor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Castór
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) ubóstwiony heros, patron żeglarzy i żołnierzy, syn Tyndareosa (lub Zeusa) i Ledy, przeniesiony (wraz z bratem Polideukesem) na firmament jako gwiazdozbiór Bliźniąt; , | imię męskie;


lexentry: pol/Katar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Katar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Catar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;


lexentry: pol/Kaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cugas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Kazachstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kazachstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Chasacstáin | Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;


lexentry: pol/Kałmucja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kałmucja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Chailmíc
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Kirgistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kirgistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chirgeastáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Kolchida__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kolchida
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Colcas
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;


lexentry: pol/Kompleta__rzeczownik__1
written_rep: Kompleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coimpléid
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;


lexentry: pol/Konfederacja_Szwajcarska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Konfederacja Szwajcarska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cónaidhm na hEilvéise
sense_list:
(oficjalnie) (administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Szwajcarii jako państwa;


lexentry: pol/Kooperacyjna_Republika_Gujany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kooperacyjna Republika Gujany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Comharphoblacht na Guáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gujany


lexentry: pol/Korea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Korea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cóiré
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa oraz (potocznie, potoczny) Półwysep Koreański; | (potocznie, potoczny) Korea Północna lub Korea Południowa


lexentry: pol/Kornwalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kornwalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Corn na Breataine
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;


lexentry: pol/Korynt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Korynt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Coraint
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo


lexentry: pol/Kowno__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kowno
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaunas
sense_list:
(geografia, geograficzny) drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;


lexentry: pol/Koziorożec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Koziorożec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Gabhar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Kościół__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kościół
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: eaglais
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;


lexentry: pol/Kościół_katolicki__rzeczownik__1
written_rep: Kościół katolicki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eaglais Chaitliceach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, tradycji katolickiej mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych, na którego czele stoi papież;


lexentry: pol/Kraj_Basków__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kraj Basków
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tír Bhascach
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzno-historyczna na pograniczu Francji i Hiszpanii, zamieszkiwana przez Basków; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wspólnota autonomiczna w północnej Hiszpanii, część Kraju Basków (1.1);


lexentry: pol/Krasnodar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Krasnodar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Krasnodar
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto europejskiej części Rosji, port nad rzeką Kubań, siedziba administracyjna Kraju Krasnodarskiego;


lexentry: pol/Kreml__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kreml
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Creimil
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kreml w Moskwie, Kreml moskiewski | (publikatory) (przenośnie, przenośnia) najwyższe władze państwowe Rosji, a wcześniej ZSRR


lexentry: pol/Krym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Krym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Chrimé | an Chrimé
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep na Morzu Czarnym, połączony z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim; terytorium sporne między Ukrainą a Rosją;


lexentry: pol/Królestwo_Arabii_Saudyjskiej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Arabii Saudyjskiej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht na hAraibe Sádaí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Arabii Saudyjskiej jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Bahrajnu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht Bhairéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahrajnu jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Danii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Danii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht na Danmhairge
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa państwa duńskiego, tworzonego przez Danię właściwą, Grenlandię oraz Wyspy Owcze;


lexentry: pol/Królestwo_Kambodży__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Kambodży
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht na Cambóide
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kambodży jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Marokańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Marokańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht Mharacó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Maroka jako państwa


lexentry: pol/Królestwo_Norwegii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Norwegii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht na hIorua
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Norwegii jako państwa;


lexentry: pol/Królestwo_Tajlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Królestwo Tajlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht na Téalainne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajlandii jako państwa


lexentry: pol/Księstwo_Andory__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Księstwo Andory
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Phrionsacht Andóra
sense_list:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Andory jako państwa


lexentry: pol/Księżyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Księżyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gealach
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedyny naturalny satelita Ziemi, drugi po Słońcu najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Kuba__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kuba
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cúba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo leżące na Kubie (1.1) i sąsiednich wyspach; | (geografia, geograficzny) największa wyspa na Karaibach;


lexentry: pol/Kuwejt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Kuwejt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cuáit
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji; | (geografia, geograficzny) stolica Kuwejtu (1.1);


lexentry: pol/Lacjum__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lacjum
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lazio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Rzymie;


lexentry: pol/Laotańska_Republika_Ludowo-Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Laotańska Republika Ludowo-Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Daon-Phoblacht Dhaonlathach Laos
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Laosu jako państwa


lexentry: pol/Laponia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Laponia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laplainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) region Europy obejmujący północne tereny Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Półwysep Kolski w Rosji;


lexentry: pol/Leningrad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Leningrad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leningrad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa Petersburga w latach 1924–1991


lexentry: pol/Lew__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lew
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Leon
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) piąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 lipca do 22 (23) sierpnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą i wiosną;


lexentry: pol/Lewant__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lewant
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Leiveaint
sense_list:
(książkowy) (geografia, geograficzny) określenie krajów leżących na wschodnim, azjatyckim wybrzeżu Morza Śródziemnego (Syria, Jordania, Liban, Izrael oraz Autonomia Palestyńska);


lexentry: pol/Liban__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liban
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liobáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej Azji ze stolicą w Bejrucie;


lexentry: pol/Lidia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lidia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lidia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina i państwo w zachodniej Azji Mniejszej; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Liechtenstein__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Liechtenstein
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lichtinstéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo w Europie między Szwajcarią a Austrią;


lexentry: pol/Limburgia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Limburgia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Limburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w południowo-wschodniej Holandii; | (geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodniej Belgii; | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodnich Niderlandach, obecnie podzielona między Belgię i Holandię;


lexentry: pol/Litwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Litwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Liotuáin | Liotuáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Wilnie;


lexentry: pol/Lizbona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lizbona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liospóin
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica Portugalii, miasto położone przy ujściu Tagu do Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Lotaryngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lotaryngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lorráin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Ludowa_Republika_Bangladeszu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ludowa Republika Bangladeszu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Daonphoblacht na Bangladéise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bangladeszu jako państwa;


lexentry: pol/Lutnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Lutnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lir
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Wegę; zawiera mgławicę planetarną – Pierścień; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Macedonia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Macedonia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Macadóin Thuaidh
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo w Europie Południowej;


lexentry: pol/Macedończyk__rzeczownik__1
written_rep: Macedończyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Macadónach
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) człowiek narodowości macedońskiej, obywatel Republiki Macedonii, mieszkaniec Republiki Macedonii;


lexentry: pol/Madagaskar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Madagaskar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagascar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Malawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Malawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mhaláiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Afryce;


lexentry: pol/Mali__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mali
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mailí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;


lexentry: pol/Marche__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Marche
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marche
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;


lexentry: pol/Mariany_Północne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mariany Północne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Máirianas Thuaidh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne USA na Oceanii;


lexentry: pol/Maroko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Maroko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maracó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce Północnej;


lexentry: pol/Mauretania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mauretania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Mháratáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;


lexentry: pol/Mała_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mała Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Béar Beag
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Małym Wozem;


lexentry: pol/Medea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Medea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Méidé
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 212, okrążająca Słońce w głównym pasie asteroid; | (mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, księżniczka kolchidzka i czarodziejka, żona Jazona, dzieciobójczyni;


lexentry: pol/Media__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Media
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Méide
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na terenie dzisiejszego Iranu oraz dawne państwo na jej terenie;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mearcair
sense_list:
(mitologia rzymska) bóg handlu, zysku, kupiectwa, złodziei oraz celników, utożsamiany z greckim Hermesem;


lexentry: pol/Merkury__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Merkury
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Mearcair
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pierwsza według oddalenia od Słońca i najmniejsza planeta Układu Słonecznego, widoczna gołym okiem;


lexentry: pol/Mesjasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mesjasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Meisias
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijaństwo Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Mezopotamia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mezopotamia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Mheaspatáim
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek: Tygrysu i Eufratu;


lexentry: pol/Mikronezja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mikronezja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Micrinéis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym, część Mikronezji (1.2); | (geografia, geograficzny) środkowa część Oceanii, na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Minorka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Minorka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mionarca
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym, druga co do wielkości w archipelagu Balearów;


lexentry: pol/Mjanma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mjanma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maenmar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Południowej Azji, Birma;


lexentry: pol/Modlitwa_Pańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Modlitwa Pańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paidir
sense_list:
(biblijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) modlitwa, której Chrystus nauczył apostołów;


lexentry: pol/Mojżesz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mojżesz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maoise
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego; | imię męskie;


lexentry: pol/Moluki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Moluki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Molacaí
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji; | (geografia, geograficzny) prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);


lexentry: pol/Monako__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Monako
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Monacó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Morze_Adriatyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Adriatyckie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Aidriad
sense_list:
(geografia, geograficzny) basen morski pomiędzy Półwyspem Apeniński a Półwyspem Bałkańskim, północne odgałęzienie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Morze_Baffina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Baffina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bá Baffin
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze w Arktyce leżące pomiędzy Grenlandią na wschodzie, Ziemią Baffina na zachodzie, Wyspą Ellesmere’a na północy;


lexentry: pol/Morze_Balearskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Balearskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Bhailéarach
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze w północno-zachodniej części Morza Śródziemnego, położone między wybrzeżem Półwyspu Iberyjskiego a Balearami;


lexentry: pol/Morze_Beringa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Beringa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Bheiring
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny położony w północnej części Oceanu Spokojnego, wyznaczany przez Aleuty, Alaskę i wschodnią Syberię;


lexentry: pol/Morze_Celtyckie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Celtyckie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Mhuir Cheilteach
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze otwarte w północno-wschodniej części Oceanu Atlantyckiego, pomiędzy Irlandią a Półwyspem Kornwalijskim;


lexentry: pol/Morze_Jońskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Jońskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Iónach
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego położona między południowo-zachodnią częścią Półwyspu Bałkańskiego a południowo-wschodnim wybrzeżem Półwyspu Apenińskiego;


lexentry: pol/Morze_Karaibskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Karaibskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Chairib
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze położone na północ od Ameryki Południowej, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Karskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Karskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Chara
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Oceanu Arktycznego u północnych wybrzeży Azji, między wyspami Nowej Ziemi i archipelagami Ziemi Franciszka Józefa i Ziemi Północnej;


lexentry: pol/Morze_Martwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Martwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Mharbh
sense_list:
(geografia, geograficzny) słone jezioro znajdujące się na pograniczu Izraela, Autonomii Palestyńskiej i Jordanii;


lexentry: pol/Morze_Norweskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Norweskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Ioruach
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze przybrzeżne położone na północny zachód od wybrzeży Norwegii, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Morze_Tyrreńskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Tyrreńskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Thoirian
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Morza Śródziemnego pomiędzy Korsyką, Sardynią, Sycylią a Półwyspem Apenińskim;


lexentry: pol/Morze_Wattowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Wattowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Wadden
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Morza Północnego obejmująca przybrzeżne wody Zatoki Niemieckiej, położona między kontynentem a łańcuchem Wysp Fryzyjskich;


lexentry: pol/Morze_Wschodniosyberyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Wschodniosyberyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir na Sibéire Thoir
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze Oceanu Arktycznego, położone u wybrzeży wschodniej Syberii, pomiędzy Wyspami Nowosyberyjskimi a Wyspą Wrangla;


lexentry: pol/Morze_Łaptiewów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Łaptiewów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Muir Laptaiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze stanowiące część Oceanu Arktycznego, położone u północnych wybrzeży Azji, pomiędzy półwyspem Tajmyr a archipelagiem Wysp Nowosyberyjskich;


lexentry: pol/Morze_Śródziemne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Morze Śródziemne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mheánmhuir
sense_list:
(geografia, geograficzny) śródlądowe morze położone między Europą, Afryką i Azją, część Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Mołdawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Mołdawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Mholdóiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;


lexentry: pol/Mt__skrót__1
written_rep: Mt
part_of_speech: abbreviation
min_sense_num: 02
trans_list: Maitias
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Ewangelia według świętego Mateusza, Ewangelia Mateusza, Mateusz


lexentry: pol/Myzja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Myzja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mhisia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w północno-zachodniej Azji Mniejszej nad Propontydą, graniczyła od wschodu z Frygią a od południa z Lidią;


lexentry: pol/Naddniestrze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Naddniestrze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Tras-dnístiria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region autonomiczny Mołdawii;


lexentry: pol/Nadrenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nadrenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dúiche na Réine
sense_list:
(geografia, geograficzny) luźno zdefiniowana kraina obejmująca ziemie wokół północnego i środkowego odcinka niemieckiego Renu;


lexentry: pol/Nauru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nauru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nárú
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii na wyspie Nauru (1.1);


lexentry: pol/Neapol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Neapol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Napoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowych Włoszech położone nad Zatoką Neapolitańską; stolica Kampanii;


lexentry: pol/Niasa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niasa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maláiv
sense_list:
(geografia, geograficzny) jezioro należące do grupy Wielkich Jezior Afrykańskich, położone w południowo-wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Niedziela_Palmowa__rzeczownik__1
written_rep: Niedziela Palmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Domhnach na Pailme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ostatnia niedziela przed Wielkanocą rozpoczynająca Wielki Tydzień;


lexentry: pol/Niemcy_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemcy Wschodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an [[Oir-Ghearmáin]]
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niemiecka Republika Demokratyczna, państwo istniejące w latach 1949-1990


lexentry: pol/Niemcy_Zachodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemcy Zachodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iar-Ghearmáin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Federalna Niemiec w latach 1949-1990;


lexentry: pol/Niemiecka_Republika_Demokratyczna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niemiecka Republika Demokratyczna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Dhaonlathach na Gearmáine
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne niemieckie państwo socjalistyczne w Europie Środkowej ze stolicą w Berlinie;


lexentry: pol/Niger__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niger
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nígir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Niameyu;


lexentry: pol/Nigeria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nigeria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nigéir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Abudży;


lexentry: pol/Nil__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nil
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Níl
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek na Ziemi, w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu;


lexentry: pol/Niniwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Niniwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ninivé
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) dawne miasto w północnej Mezopotamii, nad wschodnim, lewym brzegiem Tygrysu, jedna ze stolic starożytnej Asyrii, współcześnie stanowisko archeologiczne;


lexentry: pol/Noe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Noe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Naoi
sense_list:
(biblijny) postać starotestamentowa, budowniczy arki w czasach potopu; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Normandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Normandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Normainn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnej Francji;


lexentry: pol/Norwegia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Norwegia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iorua | An Iorua
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Oslo;


lexentry: pol/Nowa_Fundlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Fundlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Talamh an Éisc
sense_list:
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Kaledonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nua-Chaladóin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowy_Jork__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowy Jork
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nua-Eabhrac
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) największe miasto Stanów Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) (administracja) stan na północnym wschodzie Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowy Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiomna Nua
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Ofiarowanie_Pańskie__rzeczownik__1
written_rep: Ofiarowanie Pańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lá Fhéile Muire na gCoinneal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ojcze nasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ár nAthair
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Ojcze nasz”;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oksytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ocsatáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Óman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Onega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Loch Onega
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Ontario__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ontario
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ontáirio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich; | (geografia, geograficzny) jezioro w Ameryce Północnej, na granicy Stanów Zjednoczonych i Kanady;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Náisiúin Aontaithe
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orinoko__rzeczownik__1
written_rep: Orinoko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oranócó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bodach
sense_list:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orzeł
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tIolar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osaka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ósaca
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Osetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Oiséit
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;


lexentry: pol/Ostatnia_Wieczerza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostatnia Wieczerza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suipéar Déanach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Palau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palestyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Phalaistín
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiarna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
written_rep: Pani
part_of_speech: personalPronoun
min_sense_num: 02
trans_list: sibh
sense_list:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Panna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Mhaighdean
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nua-Ghuine Phapua
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parlament_Europejski__rzeczownik__1
written_rep: Parlament Europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Parlaimint na hEorpa
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;


lexentry: pol/Partia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Partia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Phairtia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Parys
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Páras
sense_list:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paryż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Páras
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pascha
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cáisc
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Islamskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stát Ioslámach
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stát Iosrael
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Pegaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pegaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peigeasas
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; | (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pentateuch
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peintiteoch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Persefona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Persefona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peirsifiné
sense_list:
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perseusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peirséas
sense_list:
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Perseusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Peirséas
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peiriú
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piemont
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Píodmant
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pluton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Plútón
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Pholainn | Poblacht na Polainne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Pomorzanin__rzeczownik__1
written_rep: Pomorzanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pomaerach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;


lexentry: pol/Pont__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pont
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pontas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;


lexentry: pol/Portland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Port Tulcháin
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe miasto stanu Oregon w Stanach Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) niewielki półwysep przyrostkowy u południowych wybrzeży Wielkiej Brytanii znany z wydobywanego tam wapienia portlandzkiego;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portoryko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pórtó Rícó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portugalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Phortaingéil | Portaingéil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Posejdon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poiséadón
sense_list:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
written_rep: Południe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deisceart
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraje leżące na południu Europy (głównie Włochy, Hiszpania, Grecja i Portugalia) | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865


lexentry: pol/Przemienienie_Pańskie__rzeczownik__1
written_rep: Przemienienie Pańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Claochlú an Tiarna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystość katolicka obchodzona 6 sierpnia | (teologia, teologiczny) ukazanie się Chrystusa odmienionego na Taborze wybranym apostołom;


lexentry: pol/Północ__rzeczownik__1
written_rep: Północ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuaisceart
sense_list:
(potocznie, potoczny) kraje znajdujące się na północ od mówiącego; również obszary o mroźnym klimacie


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Antarktyczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leithinis Antartaice
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Arabski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leithinis na hAraibe
sense_list:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Bretoński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Bhriotáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Iberyjski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leithinis na hIbéire
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Portán
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;


lexentry: pol/Rea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhea
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna; | (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności; | (mitologia rzymska) w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ren
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réin
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Albanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hAlbáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Angoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Angóla
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Armenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hAirméine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Azerbejdżanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hAsarbaiseáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Chińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Síne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Seice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Dominikańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Phoblacht Dhoiminiceach
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Federalna Niemiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Chónaidhme na Gearmáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Grecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Heilléanach
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Iraku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hIaráice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Irlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hÉireann
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kirgiska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Cirgise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht an Chongó
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Malty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Mhálta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mozambiku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mozambiku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Mhósaimbíc
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mołdawii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Moldóive
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Namibii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Namibii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Namaibe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Namibii


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Portugalska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Portaingéile
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Serbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Seirbia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Singapuru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Shingeapór
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu Południowego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Súdáine Theas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Sudanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Súdáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Słowacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Slóvaice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Turcji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Tuirce
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Ugandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Ugandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ugandy


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na hAfraice Láir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Roma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Roma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Róimh
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata | (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rúis | An Rúis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rómáin | an Rómáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rúitéin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ryby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: na hÉisc
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: teachtaireacht
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/Sabaudia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sabaudia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saváí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy; | (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Kitts i Nevis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Críostóir-Nimheas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Lucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an tSamáir
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samó
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/San_Francisco__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: San Francisco
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cathair Naomh Phroinsias
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia; | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Kolorado | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Nowy Meksyk | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Teksas


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
written_rep: Sas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sacsanach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii; | (historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Satarn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga największa planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
written_rep: Scyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scitiach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
written_rep: Semita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seimíteach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seineagáil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seirbia | Seirb
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht na Séiséal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siarra Leon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singeapór
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Scairp
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Slawonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slavóin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Shóisialach Vítneam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tSomáil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somaliland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Críoch Shomáile
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sparta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sparta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Srí Lanca
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stalin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stailín
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stáit Aontaithe Mheiriceá
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stary Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sean-Tiomna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Apostolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Suí Naofa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Suí Naofa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Strzelec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Saighdeoir | Saighdeoir
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suasalainn
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
written_rep: Sumer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: an tSuiméir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suranam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tSicil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Syjon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syjon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sliabh Shíón
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy | (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;


lexentry: pol/Synaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Synaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Leithinis Shíonáí
sense_list:
(geografia, geograficzny) góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1); | (geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Azji;


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
written_rep: Syngalezka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siolónach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syriusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réalta an Mhadra
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tAinspiorad
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Suáib
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Eilvéis | an Eilvéis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an t Sualainn | Sualainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slóvaic | Slóbhaic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An tSlóvéin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slavacha
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grian
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczownik__1
written_rep: Tajwan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Téaváin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję; | (geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tanganika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Loch Tanganyika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo; | (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tansáin | An Tansáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teamhair
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tatarstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tatarstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Tatair
sense_list:
(geografia, geograficzny) podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termopile
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tearmápalae
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Tetyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tetyda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Téiteas
sense_list:
(geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tóga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tórá
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Toskania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuscáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tracja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Tráicia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Tripoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tripoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripilí
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie; | (geografia, geograficzny) miasto w Libanie | (geografia, geograficzny) miasto w Libii


lexentry: pol/Troada__rzeczownik__1
written_rep: Troada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tróás
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Traí
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tríonóid
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tríonóide agus Tobága
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripilí
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym; | (geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójca Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tríonóid
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Tuirc | Tuirc
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuircméanastáin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuvalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuvalu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Tybet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tibéid
sense_list:
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; | kraj na Wyżynie Tybetańskiej


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuír
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tioróil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
written_rep: UE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: AE
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udmurcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Udmairt
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uganda | Poblacht Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Úcráin | An Úcráin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Układ Słoneczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: grianchóras
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cúige Uladh
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urania
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; | (mitologia grecka) jedna z okeanid | (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | (mitologia grecka) przydomek Afrodyty


lexentry: pol/Vancouver__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vancouver
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vancúbhar
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie; | (geografia, geograficzny) miasto w USA w stanie Waszyngton;


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanuatú
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vín
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an Mheá
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
written_rep: Wandal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vandal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wenecjanin__rzeczownik__1
written_rep: Wenecjanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Veinéiseach
sense_list:
(geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej | (historia, historyczny, historycznie) obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenezuela
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Veiniséala
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Véineas
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wersal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Versailles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Veiste
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4; | (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Béar Mór
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Sobota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Satharn Cásca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
written_rep: Wielkanoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cáisc | Cásca | an Cháisc
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Déardaoin Mandála
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aoine an Chéasta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carghas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Seachtain Mhór
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Wóz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Camchéachta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ard-Dhiúcacht Lucsambuirge
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wigilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oíche Nollag
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicipéid
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikiźródła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicífhoinse
sense_list:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
written_rep: Wizygot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Viseagotach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an tUisceadóir
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Volga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wspólnota_Dominiki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Dominiki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Comhlathas Dhoiminice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominiki jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Comhlathas na Stát Neamhspleách
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wspólnota_Portoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Portoryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Comhlathas Phórtó Ríce
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako terytorium


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
written_rep: Wszystkich Świętych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lá Fhéile na Naomh Uile
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wyspa_Bouveta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Bouveta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileán Bouvet
sense_list:
(geografia, geograficzny) niezamieszkana wyspa wulkaniczna na południowym Oceanie Atlantyckim stanowiąca terytorium zależne Norwegii;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Manainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Wielkanocna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileán na Cásca
sense_list:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Brytyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Éire agus an Bhreatain Mhór
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Cooka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Cook
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: hOileáin Chanáracha | Na hOileáin Chanáracha
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Marshalla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Marshall
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Salomona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oileáin Sholomón
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: São Tomé agus Príncipe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wzgórza_Golan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wzgórza Golan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arda Golan
sense_list:
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Władykaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vladikavkaz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Iodáil | an Iodáil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
written_rep: ZSRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: APSS
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: An Bruach Thiar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
written_rep: Zaduszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lá Fhéile na Marbh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Adeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Murascaill Áidin
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego, a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Biskajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bá na Bioscáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Guantanamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Guantanamo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cuan Guantanamo
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gwinejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Murascaill na Guine
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Hudsona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bá Hudson
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kalifornijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Murascaill California
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczownik__1
written_rep: Zatoka Meksykańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Murascaill Mheicsiceo
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tajlandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Murascaill na Téalainne
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zelandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zelandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Séalainn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Holandii; | (geografia, geograficzny) wyspa Danii;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zeus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Séas
sense_list:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Talamh Naofa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Siombáib
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczona_Republika_Tanzanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczona Republika Tanzanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poblacht Aontaithe na Tansáine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ríocht Aontaithe
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Zmartwychwstanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zmartwychwstanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: aiséirí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Australijski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Comhlathas na hAstráile
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Radziecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: an tAontas Sóivéadach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aontas na bPoblachtaí Sóivéideacha Sóisialacha
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
written_rep: a kysz
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hois
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
written_rep: a także
min_sense_num: 01
trans_list: agus
sense_list:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
written_rep: abakus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacas
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny; | przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
written_rep: abandon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tréigean
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
written_rep: abdest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vúdú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
written_rep: abdykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabhairt suas
sense_list:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
written_rep: abdykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tabhair suas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
written_rep: aberracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iomrall
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem; | (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość; | (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
written_rep: abrewiacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giorrú
sense_list:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
written_rep: abrewiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giorrú
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego | (książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
written_rep: absolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspalóid
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów;


lexentry: pol/absolutny__przymiotnik__1
written_rep: absolutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absalóid
sense_list:
całkowity, zupełny, bezwzględny | (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad | niekwestionowany


lexentry: pol/absorbować__czasownik__1
written_rep: absorbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: súigh
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) pochłaniać substancję, energię; wiązać chemicznie | (przenośnie, przenośnia) całkowicie pochłaniać czyjeś myśli, uwagę, czas; zajmować kogoś


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
written_rep: absorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ionsú
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; | (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
written_rep: abstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: achomaireacht
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego


lexentry: pol/abstrakcja__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achoimre
sense_list:
coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania | nierealny pogląd | pojęcie ogólne | proces tworzenia pojęć ogólnych;


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achomaireacht
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie | (książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
written_rep: abstynencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstanaid
sense_list:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/abulia__rzeczownik__1
written_rep: abulia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abúile
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji


lexentry: pol/acetal__rzeczownik__1
written_rep: acetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aicéatal
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
written_rep: acetamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aicéataimíd
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aicéatón
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
written_rep: acetylenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aicéitiléin
sense_list:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
written_rep: acetylocholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aicéitiolcoilín
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
written_rep: ach
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: á
sense_list:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
written_rep: achondryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoindrít
sense_list:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/acid_jazz__rzeczownik__1
written_rep: acid jazz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snagcheol aigéid
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;


lexentry: pol/acz__spójnik__1
written_rep: acz
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: cé go
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adaks__rzeczownik__1
written_rep: adaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adacs
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Addax Laurillard, rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
written_rep: adamaszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damasc
sense_list:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adaptacja__rzeczownik__1
written_rep: adaptacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oiriúnú
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmu do nowych warunków; | (psychologia, psychologiczny) przystosowanie się do nowej sytuacji | dostosowanie się organów do sytuacji | efekt (dzieło, przedmiot, budynek) dokonanej adaptacji (1.1) | przystosowanie do nowego sposobu użytkowania, przeróbka


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
written_rep: addycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imoibriú suimiúcháin
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
written_rep: adenozynotrójfosforan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trífhosfáit adanóisín
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/administracja__rzeczownik__1
written_rep: administracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riarachán
sense_list:
kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp. | system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie;


lexentry: pol/administrator__rzeczownik__1
written_rep: administrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riarthóir
sense_list:
osoba zarządzająca czymś | (informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimiréal
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/adorować__czasownik__1
written_rep: adorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adhair
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seoladh
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adresat__rzeczownik__1
written_rep: adresat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seolaí
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) osoba, do której ktoś wysyła list, przesyłkę itp. | osoba, do której ktoś kieruje słowa, dla której jest przeznaczony jakiś utwór, odezwa itp.


lexentry: pol/adresówka__rzeczownik__1
written_rep: adresówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clib madra
sense_list:
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia


lexentry: pol/adsorpcja__rzeczownik__1
written_rep: adsorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asú
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/adware__rzeczownik__1
written_rep: adware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bogearraí fógraíochta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; | (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;


lexentry: pol/adwekcja__rzeczownik__1
written_rep: adwekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trasiompar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
written_rep: adwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aidbhint
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abhcóide | dlíodóir
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/aerator__rzeczownik__1
written_rep: aerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerthóir
sense_list:
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się; | urządzenie do napowietrzania wody


lexentry: pol/aerograf__rzeczownik__1
written_rep: aerograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeragraf
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
written_rep: aerozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerasól
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym | (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
written_rep: afisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: póstaer
sense_list:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nathán
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
written_rep: agat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agáit
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agawa__rzeczownik__1
written_rep: agawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agáibhe
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
written_rep: agitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suaitheadh
sense_list:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnóisí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: agnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agnóisíoch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami | (informatyka, informatyczny) niezależny od platformy, na której jest uruchomiony


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
written_rep: agnostyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnóisí
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agogo__rzeczownik__1
written_rep: agogo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agógó
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny pochodzenia afrykańskiego zbudowany co najmniej z dwóch dzwonków połączonych zakrzywionym uchwytem;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
written_rep: agorafobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrafóibe | uamhan sráide
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agresywny__przymiotnik__1
written_rep: agresywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amasach
sense_list:
(finanse, finansowy) stosujący ryzykowną strategię lub złożony z ryzykownych aktywów | zachowujący się wrogo, napastliwie


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
written_rep: agronomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geilleagar talmhaíochta
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acaicia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akademia__rzeczownik__1
written_rep: akademia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acadamh
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe


lexentry: pol/akademicki__przymiotnik__1
written_rep: akademicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acadúil
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów | zgodny z określonymi, utartymi wzorami


lexentry: pol/akadyjski__rzeczownik__1
written_rep: akadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Acáidis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/akant__rzeczownik__1
written_rep: akant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acantas
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1); | (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aiceann
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blas
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia;


lexentry: pol/akcentować__czasownik__1
written_rep: akcentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aiceannaigh
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu | (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gníomhaíocht
sense_list:
(sport, sportowy) działania ofensywne, atak | działanie zorganizowane | przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roinn
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
written_rep: akolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brac
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akomodacja__rzeczownik__1
written_rep: akomodacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceartú
sense_list:
dostosowanie warunków oferty zakwaterowania | przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
written_rep: akompaniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comóir
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corda
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
written_rep: akromegalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acraimeigileacht
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrastaic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
written_rep: aksamit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veilbhit
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
written_rep: aksjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aicsím
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; | (przenośnie, przenośnia) uznana prawda


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
written_rep: aktorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ban-aisteoir
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
written_rep: aktuariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achtúire
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktynometr__rzeczownik__1
written_rep: aktynometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achtanaiméadar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktywność__rzeczownik__1
written_rep: aktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuadar
sense_list:
(chemia, chemiczny) pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze; | działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadhnra
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snáthaidpholladh
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akurat__partykuła__1
written_rep: akurat
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: go díreach
sense_list:
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / … | podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acústaic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach | (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
written_rep: akwakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dobharshaothrú
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albastar
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alainín
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailbíneachas
sense_list:
(botanika, botaniczny) brak chlorofilu | (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: nó
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailceimic
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aildéad
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldaistéarón
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ach
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fáthchiall
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
written_rep: alembik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailimic
sense_list:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alergolog__rzeczownik__1
written_rep: alergolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailléirgeoir
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: máistir striapach
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ailias
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailigéadar
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailiúnas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uaim
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcalóideach
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcán
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, łańcuchowy węglowodór nasycony, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcól
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); | (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailléil
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: aililiú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/almukantarat__rzeczownik__1
written_rep: almukantarat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almacantar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;


lexentry: pol/alofon__rzeczownik__1
written_rep: alofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allafón
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem


lexentry: pol/alokacja__rzeczownik__1
written_rep: alokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leithdháileadh
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe | planowe rozdysponowanie czegoś;


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allatrópacht
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/aloza__rzeczownik__1
written_rep: aloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sead
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;


lexentry: pol/alpensztok__rzeczownik__1
written_rep: alpensztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpastaic
sense_list:
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;


lexentry: pol/alt__rzeczownik__1
written_rep: alt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy;


lexentry: pol/alternatywa__rzeczownik__1
written_rep: alternatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rogha
sense_list:
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; | (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailléideach
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/amalgamat__rzeczownik__1
written_rep: amalgamat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malgam
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; | (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambasáid
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; | gwara więzienna brzuch, żołądek | wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crannóg
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aiméibe
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: áiméan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimitis
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/ametystowy__przymiotnik__1
written_rep: ametystowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aimitise
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem


lexentry: pol/amfibia__rzeczownik__1
written_rep: amfibia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amfaibiach
sense_list:
(motoryzacja) pojazd lądowo-wodny, stosowany głównie przez wojsko lub służby ratownicze | (lotnictwo, lotniczy) pojazd wodno-powietrzny


lexentry: pol/amfilada__rzeczownik__1
written_rep: amfilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lámhach leatrasna
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;


lexentry: pol/amid__rzeczownik__1
written_rep: amid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimíd
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;


lexentry: pol/amisz__rzeczownik__1
written_rep: amisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amanach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;


lexentry: pol/amnestia__rzeczownik__1
written_rep: amnestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maithiúnas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amóinia
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dímheas
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimpéar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/amperogodzina__rzeczownik__1
written_rep: amperogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimpéaruair
sense_list:
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;


lexentry: pol/amperozwój__rzeczownik__1
written_rep: amperozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimpéarlúb
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;


lexentry: pol/ampułka__rzeczownik__1
written_rep: ampułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampaill
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku; | (historia, historyczny, historycznie) szklane naczynie na leki i substancje zapachowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mały dzbanek do podawania wina i wody kapłanowi; ; (zobacz) też ampułka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/anachoreta__rzeczownik__1
written_rep: anachoreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancaire
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom


lexentry: pol/anachronizm__rzeczownik__1
written_rep: anachronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anacrónachas
sense_list:
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;


lexentry: pol/anapest__rzeczownik__1
written_rep: anapest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaipéist
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;


lexentry: pol/anarchizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainrialachas
sense_list:
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;


lexentry: pol/anchois__rzeczownik__1
written_rep: anchois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainseabhaí
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskiej, zwykle intensywnych, ostrych w smaku, w postaci fileta, koreczka lub pasty, niekiedy podfermentowanych;


lexentry: pol/andoniedźwiedź_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: andoniedźwiedź okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: béar spéaclach
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/andro-__przedrostek__1
written_rep: andro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: andra-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi


lexentry: pol/androgen__rzeczownik__1
written_rep: androgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andraigin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;


lexentry: pol/androgyniczny__przymiotnik__1
written_rep: androgyniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: andraigíneach
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie


lexentry: pol/anemometr__rzeczownik__1
written_rep: anemometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainéimiméadar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów


lexentry: pol/aneroid__rzeczownik__1
written_rep: aneroid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaróideach
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego


lexentry: pol/anestetyk__rzeczownik__1
written_rep: anestetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainéistéiseach
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;


lexentry: pol/anestezjolog__rzeczownik__1
written_rep: anestezjolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainéistéisí
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie | (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;


lexentry: pol/anglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: anglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Béarlachas
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;


lexentry: pol/anglikanizm__rzeczownik__1
written_rep: anglikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Anglacánachas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;


lexentry: pol/anglosaski__przymiotnik__1
written_rep: anglosaski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: Angla-Shacsanach
sense_list:
związany z językiem anglosaskim (1.1) | związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii)


lexentry: pol/anhydryt__rzeczownik__1
written_rep: anhydryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainhidríd
sense_list:
(geologia, geologiczny) monomineralna skała osadowa, zbudowana niemal wyłącznie z anhydrytu (1.1) | (mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarczan wapnia (CaSO4);


lexentry: pol/ani__partykuła__1
written_rep: ani
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: ní hea
sense_list:
…wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje i wskazująca na przeczenie | …wzmacniająca nacisk na słowo, przed którym występuje w zdaniu przeczącym


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: nó
sense_list:
…poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/anielski__przymiotnik__1
written_rep: anielski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ainglí
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) na wzór anioła | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z aniołami


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beochantóir
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego | człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anamachas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aingeal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem;


lexentry: pol/ankyloza__rzeczownik__1
written_rep: ankyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancalóis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anóid
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/antresola__rzeczownik__1
written_rep: antresola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idirurlár
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antrapalárnachas
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antraipeolaí
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/anty-__przedrostek__1
written_rep: anty-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: anta-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frithbhaictéarach
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__1
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antaibheathach
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antaibheathach | frithbheathach
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antybohater__rzeczownik__1
written_rep: antybohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ana-laoch
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frithdhúlagrán
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antyfona__rzeczownik__1
written_rep: antyfona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainteafan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antaigin
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antalóp
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frithdhamhna
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antypapież__rzeczownik__1
written_rep: antypapież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frithphápa
sense_list:
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diostóipe
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainís
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aoryst__rzeczownik__1
written_rep: aoryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éigríocht
sense_list:
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gléasra
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania | (medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad | (technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/apartament__rzeczownik__1
written_rep: apartament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cóisir
sense_list:
(hotelarstwo) komfortowe pomieszczenie w hotelu, zawierające prócz przynajmniej jednej sypialni i łazienki także część dzienną, aneks kuchenny itp.; także: samodzielne mieszkanie wynajmowane na tych samych zasadach, co pokój w hotelu


lexentry: pol/aparycja__rzeczownik__1
written_rep: aparycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aithnid
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) ukazanie się, pokazanie się | (przestarzałe, przestarzały) wygląd zewnętrzny (powierzchowny)


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cochall
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achomharc
sense_list:
publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś | sygnał ogłaszający zbiórkę na apel (1.1)


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiomsú
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń)


lexentry: pol/aphelium__rzeczownik__1
written_rep: aphelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aiféilean
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aip
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania;


lexentry: pol/aplikator__rzeczownik__1
written_rep: aplikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: riarthóir
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka


lexentry: pol/aplikować__czasownik__1
written_rep: aplikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cuir i bhfeidhm
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku | (przenośnie, przenośnia) przekazywać, stosować, narzucać coś


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apaigí
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi | moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej


lexentry: pol/apokatastaza__rzeczownik__1
written_rep: apokatastaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apacatastáis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;


lexentry: pol/apokopa__rzeczownik__1
written_rep: apokopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coimriú deiridh
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;


lexentry: pol/apokryf__rzeczownik__1
written_rep: apokryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apacrafa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga religijna, którą dany Kościół uważa za niezgodną ze swoją doktryną;


lexentry: pol/apokryficzny__przymiotnik__1
written_rep: apokryficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apacrafúil
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu


lexentry: pol/apolog__rzeczownik__1
written_rep: apolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apalóg
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apalacht
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk;


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aitheasc
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/apotropeiczny__przymiotnik__1
written_rep: apotropeiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apatrópaech
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów


lexentry: pol/apsyda__rzeczownik__1
written_rep: apsyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aipsis
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej | (astronomia, astronomiczny) każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poitigéireacht | cogaslann | cógaslann
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dáileoir drugaí
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Araibis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aramejski__rzeczownik__1
written_rep: aramejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Aramais
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;


lexentry: pol/aranżacja__rzeczownik__1
written_rep: aranżacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inleadh
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mealbhacán uisce
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardaingeal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: archeo-
min_sense_num: 01
trans_list: aircéi-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seandálaíocht
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailtire
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailtire
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailtireacht
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli;


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardeaspag
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcykapłan__rzeczownik__1
written_rep: arcykapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardsagart
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; | (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi


lexentry: pol/arena__rzeczownik__1
written_rep: arena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airéine
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce jakichś wydarzeń, działań | koliste miejsce otoczone widownią, na którym odbywają się różnego typu pokazy, np. cyrkowe


lexentry: pol/argument__rzeczownik__1
written_rep: argument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: argóint
sense_list:
fakt lub okoliczność przytaczane celem potwierdzenia lub obalenia tezy; | (informatyka, informatyczny) wartość podawana danej funkcji | (matematyka, matematyczny) miara kąta skierowanego między osią rzeczywistą a wektorem reprezentującym liczbę zespoloną na płaszczyźnie zespolonej | (matematyka, matematyczny) zmienna o wartościach z dziedziny funkcji, od której zależy wynik


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scarbhileog
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arlekin__rzeczownik__1
written_rep: arlekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airleacán
sense_list:
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;


lexentry: pol/arlekinada__rzeczownik__1
written_rep: arlekinada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airleacánacht
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) krótka pantomima, której główną postacią jest arlekin


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anuaill
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/arpeggio__rzeczownik__1
written_rep: arpeggio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airpéitse
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Art Deco
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: déantán
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką; | (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; | (informatyka, informatyczny) (fotografia) wada w oglądanym obrazie bądź słyszanym dźwięku będąca skutkami ubocznym zastosowania algorytmu kompresji;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: airtéiseach
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej;


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airtléire
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uimhríocht
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as__rzeczownik__1
written_rep: as
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chomh
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) drobna moneta z brązu, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/as__rzeczownik__3
written_rep: as
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: cíoná
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba aseksualna | osoba przodująca w danej dziedzinie, przeważnie związanej z jakąś służbą


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cíoná
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asesor__rzeczownik__1
written_rep: asesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: measúnóir
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik sądowy w I Rzeczypospolitej | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie: członek ciała doradczego przy urzędnikach mających władzę sądowniczą


lexentry: pol/aspekt__rzeczownik__1
written_rep: aspekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreach
sense_list:
(gramatyka) cecha czasownika określająca jego dokonanie lub niedokonanie; | punkt widzenia, kontekst, w którym dana kwestia jest rozpatrywana


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astaróideach
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: réalta
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/asteryzm__rzeczownik__1
written_rep: asteryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astaireacht
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem; | (mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości; | znak „⁂”, stosowany w celu zwrócenia szczególnej uwagi na fragment tekstu;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asma
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: réaltfhisic
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astralaíocht
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spásaire
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronom__rzeczownik__1
written_rep: astronom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: réalteolaí
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii; | (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii


lexentry: pol/asyryjski__rzeczownik__1
written_rep: asyryjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Aisiriach
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (starożytność) dialekt asyryjski języka akadyjskiego; | (językoznawstwo, językoznawczy) język asyryjski;


lexentry: pol/asystent__rzeczownik__1
written_rep: asystent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eachlach
sense_list:
(studencki) stanowisko na wyższej uczelni lub w instytucie naukowym niższe od adiunkta; (także, też) osoba zajmująca to stanowisko


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ionsaí
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprzewidziane pojawienie się objawów chorobowych | (wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aindiach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aindiachas
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atest__rzeczownik__1
written_rep: atest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teastas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający, zaświadczający | (technologia, technika, techniczny) wystawiany przez instytucję upoważnioną do oceny jakości wyrobów dokument potwierdzający zgodność wykonania produktu z normami


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerbhrat | atmaisféar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) klimat psychiczny w jakimś środowisku, miejscu, otoczeniu itd. | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmaisféar | aerbhrat
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie;


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atall
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamh
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aitriam
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przedsionek serca | (architektura, architektoniczny) w dawnym domu rzymskim: główne pomieszczenie, z otwartym dachem i zbiornikiem w podłodze na deszczówkę


lexentry: pol/atto-__przedrostek__1
written_rep: atto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ata-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uchtbhalla
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mámh
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: closleabhar
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiolog__rzeczownik__1
written_rep: audiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluaslia
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu


lexentry: pol/audiometr__rzeczownik__1
written_rep: audiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: closmhéadar
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;


lexentry: pol/augur__rzeczownik__1
written_rep: augur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ágar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceant
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aer
sense_list:
(ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm; | (przenośnie, przenośnia) nastrój panujący w określonym miejscu, czasie, momencie


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bogha
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza | obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych


lexentry: pol/australijski__przymiotnik__1
written_rep: australijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Astrálach
sense_list:
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: as
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/autekologia__rzeczownik__1
written_rep: autekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uathéiceolaíocht
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carr
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bus
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autoimmunologiczny__przymiotnik__1
written_rep: autoimmunologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: uath-imdhíonachta
sense_list:
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uathlathas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/automat__rzeczownik__1
written_rep: automat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uathoibrí
sense_list:
(potocznie, potoczny) pistolet maszynowy | (potocznie, potoczny) pralka automatyczna | (środowiskowy) (motoryzacja) samochód z automatyczną skrzynią biegów | maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;


lexentry: pol/autor__rzeczownik__1
written_rep: autor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: údar
sense_list:
twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)


lexentry: pol/autostrada__rzeczownik__1
written_rep: autostrada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mótarbhealach
sense_list:
(motoryzacja) droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;


lexentry: pol/autyzm__rzeczownik__1
written_rep: autyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uathachas
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;


lexentry: pol/awalista__rzeczownik__1
written_rep: awalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba, która udziela poręczenia wekslowego (awalu)


lexentry: pol/awangarda__rzeczownik__1
written_rep: awangarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urgharda
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) część wojska od przodu ubezpieczająca główne siły; | grupa ludzi wytyczających nowe drogi rozwoju danej dziedziny


lexentry: pol/awaria__rzeczownik__1
written_rep: awaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bris
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uszkodzenie przedmiotu, urządzenia, systemu, sieci uniemożliwiające lub utrudniające ich użytkowanie


lexentry: pol/awestyjski__rzeczownik__1
written_rep: awestyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Aivéistis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) należący do rodziny języków indoeuropejskich język klasyczny używany w starożytnej Persji, w którym został zapisany zbiór prac Zaratustry (czyli Awesta);


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abhacád
sense_list:
(botanika, botaniczny) Persea L., rodzaj wiecznie zielonych drzew o skórzastych liściach, rosnące w strefie tropikalnej;


lexentry: pol/awokado__rzeczownik__1
written_rep: awokado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abhcóide
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnozielony owoc awokado (1.2) o gruszkowatym kształcie, zielonkawożółtym miąższu, z dużą pestką | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju awokado (1.1)


lexentry: pol/azalia__rzeczownik__1
written_rep: azalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asáilia
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) ozdobny kwitnący krzew, hodowany w donicach, ogrodach i parkach, różanecznik


lexentry: pol/azeotrop__rzeczownik__1
written_rep: azeotrop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aiseotróp
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mieszanina cieczy, której temperatura wrzenia pod pewnym ciśnieniem jest wyższa lub niższa od temperatury wrzenia jej poszczególnych składników i której para ma taki sam skład, co postać ciekła;


lexentry: pol/azyl__rzeczownik__1
written_rep: azyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tearmann
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) schronienie udzielane przez państwo osobie prześladowanej przez własny kraj ze względów politycznych lub społecznych; | miejsce ucieczki, bezpieczne schronienie;


lexentry: pol/ałun__rzeczownik__1
written_rep: ałun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailím
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosowany w garbarstwie i medycynie, rozpuszczalny w wodzie, krystaliczny siarczan metalu


lexentry: pol/ałycza__rzeczownik__1
written_rep: ałycza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pluma silíneach
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus cerasifera lub Prunus divaricata, ciernisty krzew lub drzewo z rodziny różowatych (Rosaceae), o małych jadalnych owocach, często uprawiane jako roślina żywopłotowa; | (botanika, botaniczny) owoc ałyczy (1.1)


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baba
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto, zazwyczaj drożdżowe, pieczone w wysokiej formie o okrągłej podstawie i karbowanych ścianach bocznych


lexentry: pol/baba__rzeczownik__1
written_rep: baba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cailleach
sense_list:
(potocznie, potoczny) (rubaszny, rubasznie) lub (pogardliwie, pogardliwy) o kobiecie, żonie, partnerce życiowej


lexentry: pol/babka__rzeczownik__1
written_rep: babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baba
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka


lexentry: pol/babsko__rzeczownik__1
written_rep: babsko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bean feasa
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta brzydka lub niesympatyczna


lexentry: pol/badminton__rzeczownik__1
written_rep: badminton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eiteán
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;


lexentry: pol/bajka__rzeczownik__1
written_rep: bajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finscéal
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o treści fantastycznej | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;


lexentry: pol/bakałarz__rzeczownik__1
written_rep: bakałarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baitsiléir
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);


lexentry: pol/bakteriologia__rzeczownik__1
written_rep: bakteriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baictéareolaíocht
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;


lexentry: pol/baktrian__rzeczownik__1
written_rep: baktrian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camall Baictriach
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus ferus Przewalski, duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;


lexentry: pol/bakłażan__rzeczownik__1
written_rep: bakłażan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubhthoradh
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna Solanum melongena L., o jadalnych owocach;


lexentry: pol/balejaż__rzeczownik__1
written_rep: balejaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gealán
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu


lexentry: pol/balerina__rzeczownik__1
written_rep: balerina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cailín bailé
sense_list:
(potocznie, potoczny) damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą | tancerka, solistka zespołu baletowego


lexentry: pol/baleron__rzeczownik__1
written_rep: baleron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gambún
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;


lexentry: pol/balon__rzeczownik__1
written_rep: balon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balún
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) wyposażony w gondolę aerostat bez napędu; | ozdobny przedmiot z gumy napełniany powietrzem;


lexentry: pol/balować__czasownik__1
written_rep: balować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comhluadar
sense_list:
(potocznie, potoczny) bawić się na balu | (potocznie, potoczny) beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy


lexentry: pol/balsa__rzeczownik__1
written_rep: balsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balsa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ochroma lagopus, drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej; | drewno balsy (1.1) | tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)


lexentry: pol/bambus__rzeczownik__1
written_rep: bambus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bambú
sense_list:
(botanika, botaniczny) Bambusa Shreb., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;


lexentry: pol/banan__rzeczownik__1
written_rep: banan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banana
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny bananowatych; | (spożywczy) owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty


lexentry: pol/banda__rzeczownik__1
written_rep: banda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pacáil
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (żartobliwie) kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie


lexentry: pol/bandaż__rzeczownik__1
written_rep: bandaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bindealán
sense_list:
(medycyna, medyczny) długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;


lexentry: pol/banjo__rzeczownik__1
written_rep: banjo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bainseó
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;


lexentry: pol/bank__rzeczownik__1
written_rep: bank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banc
sense_list:
(bankowość, bankowy) instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów | (bankowość, bankowy) (architektura, architektoniczny) budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1) | (medycyna, medyczny) miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów


lexentry: pol/banknot__rzeczownik__1
written_rep: banknot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bille
sense_list:
(bankowość, bankowy) odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);


lexentry: pol/bankructwo__rzeczownik__1
written_rep: bankructwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: féimheacht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd | utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych


lexentry: pol/banować__czasownik__1
written_rep: banować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coisc
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) stosować wobec kogoś ban, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej


lexentry: pol/banshee__rzeczownik__1
written_rep: banshee
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bean sí
sense_list:
(folklor) w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie;


lexentry: pol/baptyzm__rzeczownik__1
written_rep: baptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baisteadh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;


lexentry: pol/barbarzyńca__rzeczownik__1
written_rep: barbarzyńca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbarach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej; | ktoś niecywilizowany, prymitywny


lexentry: pol/barbituran__rzeczownik__1
written_rep: barbituran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbatúráit
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych


lexentry: pol/bardzo__przysłówek__1
written_rep: bardzo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: níos mó
sense_list:
bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków


lexentry: pol/bariera__rzeczownik__1
written_rep: bariera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fál
sense_list:
przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się | coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amhastraigh
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;


lexentry: pol/bark__rzeczownik__1
written_rep: bark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gualainn
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;


lexentry: pol/barn__rzeczownik__1
written_rep: barn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scioból
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m2;


lexentry: pol/barszcz__rzeczownik__1
written_rep: barszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feabhrán
sense_list:
(botanika, botaniczny) Heracleum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju barszcz (1.2)


lexentry: pol/barter__rzeczownik__1
written_rep: barter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malairt
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;


lexentry: pol/bas__rzeczownik__1
written_rep: bas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: íseal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najniższy głos męski; | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara basowa


lexentry: pol/baseball__rzeczownik__1
written_rep: baseball
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daorchluiche
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;


lexentry: pol/basen__rzeczownik__1
written_rep: basen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dabhach
sense_list:
sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania | sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;


lexentry: pol/basen__rzeczownik__1
written_rep: basen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) region wokół morza lub innego zbiornika wodnego


lexentry: pol/basen__rzeczownik__1
written_rep: basen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soitheach leapan
sense_list:
(medycyna, medyczny) płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;


lexentry: pol/bastard__rzeczownik__1
written_rep: bastard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabhartha
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;


lexentry: pol/bastion__rzeczownik__1
written_rep: bastion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urdhún
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;


lexentry: pol/bat__rzeczownik__1
written_rep: bat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuip
sense_list:
przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;


lexentry: pol/batalion__rzeczownik__2
written_rep: batalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rufachán
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Philomachus pugnax, ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;


lexentry: pol/batat__rzeczownik__1
written_rep: batat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: práta Spáinneach
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ipomoea batatas, bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;


lexentry: pol/bawełna__rzeczownik__1
written_rep: bawełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadás
sense_list:
(włókiennictwo) rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań | (botanika, botaniczny) roślina uprawiana w Azji, Afryce, obu Amerykach i w Europie, z której wykonuje się materiał o tej samej nazwie; | (włókiennictwo) włókno otrzymane z bawełny (1.1);


lexentry: pol/bawialnia__rzeczownik__1
written_rep: bawialnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seomra suí
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon


lexentry: pol/baza__rzeczownik__1
written_rep: baza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceap
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty; | (wojskowość, wojskowy) główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania


lexentry: pol/baza_danych__rzeczownik__1
written_rep: baza danych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bunachar sonraí
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zorganizowany zbiór informacji gromadzony, przetwarzany i przechowywany w danym programie komputerowym;


lexentry: pol/bazylia__rzeczownik__1
written_rep: bazylia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basal
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ocimum L., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju bazylia (1.1); | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona


lexentry: pol/bazylika__rzeczownik__1
written_rep: bazylika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baisleac
sense_list:
(architektura, architektoniczny) typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego);


lexentry: pol/bazyliszek__rzeczownik__1
written_rep: bazyliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baisileasc
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) rodzaj jaszczurek; | (mitologia, mitologiczny) stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem


lexentry: pol/bałkański__przymiotnik__1
written_rep: bałkański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Balcánach
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami | (geografia, geograficzny) związany z Bałkanami (pasmem górskim)


lexentry: pol/bałwochwalstwo__rzeczownik__1
written_rep: bałwochwalstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: íolacht
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (pejoratywnie, pejoratywny) kult bożków (bałwanów);


lexentry: pol/bańka__rzeczownik__1
written_rep: bańka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibne
sense_list:
(medycyna, medyczny) szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej


lexentry: pol/bażant__rzeczownik__1
written_rep: bażant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piasún
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (łowiectwo, łowiecki) Phasianus colchicus, gatunek ptaka żyjącego na polach;


lexentry: pol/beatyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: beatyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beannú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie przez Kościół katolicki lub Cerkiew zmarłej osoby za błogosławioną i zezwolenie na jej lokalny kult;


lexentry: pol/beczka__rzeczownik__1
written_rep: beczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bairille
sense_list:
cylindryczne naczynie, tradycyjnie wykonywane z klepek drewnianych, spiętych metalowymi obręczami, współcześnie również z innych materiałów;


lexentry: pol/bednarz__rzeczownik__1
written_rep: bednarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúipéir
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wykonujący i naprawiający drewniane naczynia z klepek, trudniący się bednarstwem


lexentry: pol/befsztyk__rzeczownik__1
written_rep: befsztyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stéig mhairteola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gruby plaster mięsa wołowego, zwykle z polędwicy lub rostbefu, smażony lub grillowany


lexentry: pol/behawior__rzeczownik__1
written_rep: behawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iompar
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) zachowanie się, odpowiadanie na bodźce środowiska


lexentry: pol/belka__rzeczownik__1
written_rep: belka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bíoma
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w wagach element łączący szalki i osadzony lub zawieszony punktowo | (technologia, technika, techniczny) zwykle poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenie


lexentry: pol/bentos__rzeczownik__1
written_rep: bentos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beantós
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół organizmów zasiedlających dno zbiorników wodnych, penetrujących osady denne lub żyjących na ich powierzchni;


lexentry: pol/benzen__rzeczownik__1
written_rep: benzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beinséin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy arenów, najprostszy obojętny węglowodór aromatyczny;


lexentry: pol/benzol__rzeczownik__1
written_rep: benzol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beinséin
sense_list:
uboczny produkt odgazowania węgla kamiennego, mieszanina benzenu, toluenu i ksylenu, oraz małych ilości tiofenu, pirydyny i fenolu;


lexentry: pol/benzyna__rzeczownik__1
written_rep: benzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peitreal
sense_list:
paliwo stosowane do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy;


lexentry: pol/berek__rzeczownik__1
written_rep: berek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ea
sense_list:
dziecięca gra ruchowa, w której jedna osoba musi dogonić i dotknąć dowolną z pozostałych osób | osoba, która w danym momencie goni inne podczas zabawy w berka (1.1)


lexentry: pol/beszamel__rzeczownik__1
written_rep: beszamel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brachán bán
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos przyrządzany z masła, mąki, jajek i mleka lub śmietany;


lexentry: pol/beton__rzeczownik__1
written_rep: beton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coincréit
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany, powstały ze zmieszania piasku, żwiru lub innego kruszywa z roztworem materiałów wiążących;


lexentry: pol/bez__przyimek__1
written_rep: bez
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: gan
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/bezbożnik__rzeczownik__1
written_rep: bezbożnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aindiachaí
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (obraźliwie) osoba negująca istnienie Boga


lexentry: pol/bezdźwięczny__przymiotnik__1
written_rep: bezdźwięczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: neamhghlórach
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłoskach: taka, przy wymawianiu której nie drżą więzadła głosowe | nie wydający dźwięku (głosu)


lexentry: pol/bezokolicznik__rzeczownik__1
written_rep: bezokolicznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infinideach
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika zazwyczaj (zależnie od języka) nieokreślająca czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony ani aspektu;


lexentry: pol/bezpiecznik__rzeczownik__1
written_rep: bezpiecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiús
sense_list:
podzespół chroniący przed nieprawidłowym działaniem urządzenia lub sieci (np. elektrycznej, gazowej);


lexentry: pol/bezprawie__rzeczownik__1
written_rep: bezprawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aindleathacht
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stan, w którym nie są ustanowione lub przestrzegane normy prawne


lexentry: pol/bezpłodność__rzeczownik__1
written_rep: bezpłodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimride
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nieodwracalny brak zdolności do rozrodu; cecha tego, kto bezpłodny, cecha tego, co bezpłodne


lexentry: pol/bezrobocie__rzeczownik__1
written_rep: bezrobocie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dífhostaíocht
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stan, w którym część osób zdolnych do pracy i chcących ją podjąć nie może jej znaleźć;


lexentry: pol/bezrękawnik__rzeczownik__1
written_rep: bezrękawnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bibe
sense_list:
(potocznie, potoczny) element stroju (kamizelka lub sukienka) bez rękawów, noszony na bluzkę lub sweter


lexentry: pol/bezwzględny__przymiotnik__1
written_rep: bezwzględny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absalóid
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pozbawiony znaku, będący wynikiem wartości bezwzględnej | (metrologia, metrologiczny) wyrażony w tych samych jednostkach, co mierzona wielkość


lexentry: pol/bełkot__rzeczownik__1
written_rep: bełkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibiris
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypowiedź nie mająca sensu, z której nic konkretnego nie wynika; mowa trawa, pustosłowie


lexentry: pol/białko__rzeczownik__1
written_rep: białko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bán
sense_list:
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płynna i przezroczysta substancja otaczająca żółtko ptasich jaj


lexentry: pol/białko__rzeczownik__1
written_rep: białko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gealacán
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (potocznie, potoczny) biała część oka (gałki ocznej), znajdująca się dookoła tęczówki


lexentry: pol/białorzytka__rzeczownik__1
written_rep: białorzytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clochrán
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Oenanthe oenanthe, niewielki ptak wędrowny półkuli północnej zamieszkujący tereny otwarte, często kamieniste;


lexentry: pol/białozór__rzeczownik__1
written_rep: białozór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabhcún tuaithe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco rusticolus, zagrożony wyginięciem duży ptak drapieżny półkuli północnej;


lexentry: pol/bibliografia__rzeczownik__1
written_rep: bibliografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bibleagrafaíocht
sense_list:
wykaz odrębnych jednostek piśmienniczych, zestawiony z utworzonych według ustalonych zasad opisów bibliograficznych; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się teoretycznym i praktycznym badaniem oraz opisywaniem dokumentów pisanych;


lexentry: pol/biblioteka__rzeczownik__1
written_rep: biblioteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leabharlann
sense_list:
instytucja zajmująca się gromadzeniem i wypożyczaniem książek; budynek tej instytucji; | zbiór książek należący do kogoś; pomieszczenie z takim zbiorem | (informatyka, informatyczny) zbiór programów, procedur, elementów graficznych itp., które mogą być używane w innych programach;


lexentry: pol/biec__czasownik__1
written_rep: biec
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rith
sense_list:
szybko poruszać się na nogach w krokach, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi


lexentry: pol/biedronka__rzeczownik__1
written_rep: biedronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bóín Dé
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) chrząszcz z rodziny Coccinellidae, biedronkowatych;


lexentry: pol/biedrzeniec_anyż__rzeczownik__1
written_rep: biedrzeniec anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ainís
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., gatunek jednorocznej rośliny uprawnej z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/bieg__rzeczownik__1
written_rep: bieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruthag
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa, w której chodzi o jak najszybsze dobiegnięcie do mety | poruszanie się przez krótkie i szybkie podskoki


lexentry: pol/biegać__czasownik__1
written_rep: biegać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: rith
sense_list:
przemieszczać się szybkimi krokami, podczas których następuje jednoczesne oderwanie obu nóg od ziemi, być w ruchu, uprawiać biegi


lexentry: pol/biegun__rzeczownik__1
written_rep: biegun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mol
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun elektryczny | (fizyka, fizyczny) (zobacz) biegun magnetyczny | jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi jego oś obrotu | miejsce z jakiegoś względu najdalsze lub posiadające najbardziej ekstremalne cechy;


lexentry: pol/biegły__rzeczownik__1
written_rep: biegły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: saineolaí
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ekspert powoływany przez sąd, mający wiedzę w specjalistycznej dziedzinie, ułatwiający zrozumienie związanych z tą dziedziną zagadnień istotnych dla sprawy


lexentry: pol/bielactwo__rzeczownik__1
written_rep: bielactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ailbíneachas
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie powodujące odbarwienia w skórze, włosach i tęczówce na skutek zmniejszenia lub braku melaniny


lexentry: pol/bierny__przymiotnik__1
written_rep: bierny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: céasta
sense_list:
(chemia, chemiczny) niebiorący udziału w reakcjach | (gramatyka) związany ze stroną bierną | niewykazujący inicjatywy


lexentry: pol/bierzmowanie__rzeczownik__1
written_rep: bierzmowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cóineartú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim i Cerkwi prawosławnej sakrament potwierdzenia dojrzałości chrześcijańskiej;


lexentry: pol/bieżnik__rzeczownik__1
written_rep: bieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trácht
sense_list:
(motoryzacja) zewnętrzna, ochronna warstwa opony z wgłębieniami na powierzchni, które poprawiają jej przyczepność;


lexentry: pol/bifobia__rzeczownik__1
written_rep: bifobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bifóibe
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób biseksualnych;


lexentry: pol/bilard__rzeczownik__1
written_rep: bilard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: billéardaí
sense_list:
(sport, sportowy) gra towarzyska i sportowa polegająca na odbijaniu drewnianych kul kijem na specjalnym stole;


lexentry: pol/bilet__rzeczownik__1
written_rep: bilet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ticéad
sense_list:
dokument zezwalający na przejazd pociągiem, autobusem, samolotem itp., albo na wstęp do kina lub teatru


lexentry: pol/bio-__przedrostek__1
written_rep: bio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: bith-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z życiem, procesami życiowymi


lexentry: pol/biocenoza__rzeczownik__1
written_rep: biocenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithchéanóis
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół populacji różnych gatunków, żyjących w określonej przestrzeni środowiska lądowego lub wodnego;


lexentry: pol/biochemia__rzeczownik__1
written_rep: biochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithcheimic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka na pograniczu chemii organicznej i biologii zajmująca się substancjami organicznymi o znaczeniu biologicznym;


lexentry: pol/biodegradacja__rzeczownik__1
written_rep: biodegradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithmhilleadh
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces rozpadu substancji na proste związki organiczne pod wpływem czynników naturalnych – bakterii, grzybów, pierwotniaków i żerowania organizmów wyższych;


lexentry: pol/biodro__rzeczownik__1
written_rep: biodro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt an chromáin
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała, którą stanowią: staw biodrowy, boczna część miednicy i górna zewnętrzna część uda


lexentry: pol/bioetyka__rzeczownik__1
written_rep: bioetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bitheitic
sense_list:
dział etyki dotyczący analizy dylematów moralnych, które pojawiają się w naukach medycznych i biologicznych


lexentry: pol/biofizyka__rzeczownik__1
written_rep: biofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithfhisic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina biologii badająca fizyczne podstawy procesów życiowych;


lexentry: pol/biogaz__rzeczownik__1
written_rep: biogaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithghás
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) mieszanina gazów otrzymywana podczas beztlenowego rozkładu obornika lub innych pozostałości organicznych;


lexentry: pol/biogeochemia__rzeczownik__1
written_rep: biogeochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithgheoiceimic
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (chemia, chemiczny) (ekologia, ekologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem wymiany albo przepływu materii między żywymi a nieożywionymi komponentami biosfery


lexentry: pol/biologia__rzeczownik__1
written_rep: biologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bitheolaíocht
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o życiu, rozwoju i ewolucji osobniczej;


lexentry: pol/biologia_molekularna__rzeczownik__1
written_rep: biologia molekularna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bitheolaíocht mhóilíneach
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii badający organizmy na poziomie molekularnym, określający związki między budową a funkcjami pełnionymi przez różne cząstki w komórkach


lexentry: pol/biom__rzeczownik__1
written_rep: biom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithóm
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół ekosystemów, tworzący duże i łatwe do rozróżnienia regiony biologiczne na Ziemi


lexentry: pol/biomasa__rzeczownik__1
written_rep: biomasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithmhais
sense_list:
masa materii zawartej w organizmach żywych (zwykle podawana na metr kwadratowy lub sześcienny) | materia zawarta w organizmach żywych;


lexentry: pol/biometryczny__przymiotnik__1
written_rep: biometryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bithmhéadrach
sense_list:
związany z biometrią, dotyczący lub służący do pomiarów istot żywych, także do rozpoznawania cech lub tożsamości


lexentry: pol/bionika__rzeczownik__1
written_rep: bionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bitheonaic
sense_list:
(biologia, biologiczny) (technologia, technika, techniczny) nauka badająca możliwości wykorzystania w technice (głównie w automatyce, elektronice i mechanice) wiedzy o budowie i funkcjonowaniu żywych organizmów;


lexentry: pol/biopsja__rzeczownik__1
written_rep: biopsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithóipse
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj specjalnego zabiegu diagnostycznego, będącego inwazyjną metodą pobrania materiału biologicznego z przypuszczalnie zmienionych chorobowo tkanek, który następnie jest oceniany morfologicznie z użyciem mikroskopu świetlnego;


lexentry: pol/biosfera__rzeczownik__1
written_rep: biosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bithsféar
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zespół wszystkich istniejących na Ziemi ekosystemów, największy i najbliższy samowystarczalności układ biologiczny zamieszkiwany przez organizmy żywe


lexentry: pol/biotechnologia__rzeczownik__1
written_rep: biotechnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biteicneolaíocht
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się wykorzystaniem organizmów żywych (drobnoustrojów) do produkcji przemysłowej;


lexentry: pol/birmański__przymiotnik__1
written_rep: birmański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Burmais
sense_list:
odnoszący się do państwa Mjanma (Birma), wywodzący się z Mjanmy (Birmy), dotyczący Mjanmańczyków (Birmańczyków)


lexentry: pol/biruang_malajski__rzeczownik__1
written_rep: biruang malajski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: béar gréine
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Helarctos malayanus Horsfield, drapieżny ssak z rodziny niedźwiedziowatych występujący w południowej i południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/biskup__rzeczownik__1
written_rep: biskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: easpag
sense_list:
(kościelny) w kościołach chrześcijańskich duchowny wysokiego szczebla, ze święceniami biskupimi lub ordynowany na urząd biskupi, najczęściej kierujący diecezją;


lexentry: pol/bit__rzeczownik__1
written_rep: bit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: béim
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rytmiczne uderzenie odmierzające kolejne takty utworu


lexentry: pol/bit__rzeczownik__1
written_rep: bit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giotán
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) najmniejsza porcja informacji, liczba binarna, mogąca przyjąć wartości 0 lub 1; | (technologia, technika, techniczny) wymienna końcówka w elektrycznych narzędziach do wkręcania;


lexentry: pol/bita_śmietana__rzeczownik__1
written_rep: bita śmietana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uachtar coipthe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) śmietana o wysokiej zawartości tłuszczu napowietrzona poprzez ubijanie, będąca dodatkiem do deserów, dekoracją napojów lub samodzielnym deserem;


lexentry: pol/biuro__rzeczownik__1
written_rep: biuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oifig
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym są wykonywane prace administracyjne, umysłowe, są zbierane i przetwarzane informacje;


lexentry: pol/biuro_podróży__rzeczownik__1
written_rep: biuro podróży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gníomhaireacht taistil
sense_list:
(turystyka, turystyczny) instytucja organizująca wycieczki i pośrednicząca w sprzedaży biletów lotniczych, autobusowych itd.


lexentry: pol/biuro_rzeczy_znalezionych__rzeczownik__1
written_rep: biuro rzeczy znalezionych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oifig na n-earraí caillte
sense_list:
(turystyka, turystyczny) miejsce, w którym gromadzi się rzeczy znalezione, aby właściciele mogli je odzyskać


lexentry: pol/biurokracja__rzeczownik__1
written_rep: biurokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maorlathas
sense_list:
(potocznie, potoczny) przesadna formalistyka w działalności urzędów, bezduszne przestrzeganie przepisów w załatwianiu spraw urzędowych i interesantów


lexentry: pol/biwak__rzeczownik__1
written_rep: biwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piteogach
sense_list:
(turystyka, turystyczny) obozowanie pod gołym niebem w namiotach, najczęściej jedna z form obozów młodzieżowych


lexentry: pol/biżuteria__rzeczownik__1
written_rep: biżuteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seoid
sense_list:
przedmioty wyrabiane z metali szlachetnych i kamieni szlachetnych (lub ich imitacji) służące do ozdoby stroju, ciała;


lexentry: pol/blady__przymiotnik__1
written_rep: blady
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cuaille
sense_list:
o barwie skóry ludzkiej pozbawiony rumieńca, opalenizny, mający jasną karnację | o mało intensywnej barwie


lexentry: pol/blastula__rzeczownik__1
written_rep: blastula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blastúl
sense_list:
(biologia, biologiczny) wczesne stadium rozwojowe zarodka tkankowców w postaci pęcherzyka, którego ściana (blastoderma) jest zbudowana z jednej lub kilku warstw komórek otaczających jamę (blastocel) wypełnioną płynem


lexentry: pol/blef__rzeczownik__1
written_rep: blef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leathaill
sense_list:
(termin karciany) taktyka mająca na celu wprowadzenie w błąd innych uczestników gry; sugerowanie, że ma się mocniejsze karty niż w rzeczywistości


lexentry: pol/blok__rzeczownik__1
written_rep: blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceap
sense_list:
zeszyt, notes z kartkami większego formatu | (budownictwo) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krążek na którym lina zmienia kierunek przesuwając się w rowku; | (informatyka, informatyczny) wydzielona część kodu programu; | (kolejnictwo) element blokady | (sport, sportowy) w siatkówce obrona polegająca na podniesieniu rąk ponad siatkę przez jednego lub kilku graczy drużyny; | duża, foremna bryła względnie twardego materiału, np. kamienia, betonu, lodu, chałwy | grupa pomieszczeń lub urządzeń pełniących określoną funkcję


lexentry: pol/blues__rzeczownik__1
written_rep: blues
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gruaim
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wokalno-instrumentalny styl muzyczny sięgający korzeniami ludowych pieśni czarnoskórych


lexentry: pol/bluszcz__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eidhneachán | eidhneán | eidheann
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hedera, roślina pnąca, którą można zobaczyć najczęściej na murach lub drzewach, której liście pozostają zielone w zimie;


lexentry: pol/bluszcz_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: bluszcz pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eidheann
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Hedera helix L., gatunek wiecznie zielonego pnącza należący do rodziny araliowatych; | (botanika, botaniczny) pnącze z gatunku bluszczy pospolitych (1.1)


lexentry: pol/bobrek_trójlistny__rzeczownik__1
written_rep: bobrek trójlistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bearnán lachan
sense_list:
(botanika, botaniczny) Menyanthes trifoliata L., gatunek byliny z rodziny bobrkowatych, będącej geofitem i hydrofitem;


lexentry: pol/bocian_biały__rzeczownik__1
written_rep: bocian biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corr bhán
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconia ciconia Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych występujący m.in. w Polsce;


lexentry: pol/bocianie_gniazdo__związek_frazeologiczny__1
written_rep: bocianie gniazdo
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: crannóg
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (przenośnie, przenośnia) niewielka platforma w górnej części masztu żaglowca; dawniej punkt obserwacyjny


lexentry: pol/bocianowe__rzeczownik__1
written_rep: bocianowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: storc
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Ciconiiformes Bonaparte, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;


lexentry: pol/bocznik__rzeczownik__1
written_rep: bocznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seachród
sense_list:
(elektryczność) rezystor włączony równolegle do głównego obwodu, zmniejszający prąd pobierany przez ten obwód


lexentry: pol/bodaj__partykuła__1
written_rep: bodaj
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ar a laghad
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) sygnalizuje że przedstawione oczekiwania są najmniejszymi dopuszczalnymi


lexentry: pol/body__rzeczownik__1
written_rep: body
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comhlacht
sense_list:
(odzieżownictwo) jednoczęściowy strój dziecięcy, bez rękawów i nogawek | (odzieżownictwo) jednoczęściowy, obcisły strój kobiecy, zwykle bez rękawów i nogawek


lexentry: pol/bodziec__rzeczownik__1
written_rep: bodziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spreagadh
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) podnieta, zachęta | (medycyna, medyczny) czynnik wywołujący pobudzenie receptorów, pochodzący ze środowiska zewnętrznego lub ze środowiska wewnętrznego;


lexentry: pol/bogaty__przymiotnik__1
written_rep: bogaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: saibhir
sense_list:
posiadający duży majątek lub osiągający wysokie dochody | taki, który obfituje w coś | dający dużą możliwość wyboru


lexentry: pol/bogini__rzeczownik__1
written_rep: bogini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) bóstwo płci żeńskiej


lexentry: pol/bohaterka__rzeczownik__1
written_rep: bohaterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banlaoch
sense_list:
forma żeńska od: bohater; główna postać wydarzenia | forma żeńska od: bohater; kobieta odważna | forma żeńska od: bohater; postać utworu


lexentry: pol/bojkot__rzeczownik__1
written_rep: bojkot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baghcat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zerwanie kontaktów (handlowych, ekonomicznych, stosunków dyplomatycznych, towarzyskich, zawodowych) w celu wywarcia nacisku;


lexentry: pol/bojkotować__czasownik__1
written_rep: bojkotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: baghcatáil
sense_list:
zrywać stosunki z państwem, instytucją, organizacją lub osobą w celu wywarcia nacisku lub wyrażenia protestu


lexentry: pol/bok__rzeczownik__1
written_rep: bok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foireann
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odcinek o końcach w dwóch sąsiednich wierzchołkach wielokąta | lewa lub prawa strona człowieka, zwierzęcia, przedmiotu


lexentry: pol/bokobrody__rzeczownik__1
written_rep: bokobrody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: féasóg leicinn
sense_list:
rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody;


lexentry: pol/bokser__rzeczownik__2
written_rep: bokser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bocsaeir
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów molosowatych w typie mastifa; | (motoryzacja) silnik spalinowy o przeciwległych cylindrach


lexentry: pol/bolesny__przymiotnik__1
written_rep: bolesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: léanmhar
sense_list:
(medycyna, medyczny) taki, który sprawia ból fizyczny | (psychologia, psychologiczny) taki, który sprawia przykrość, żal, ból psychiczny


lexentry: pol/bolszewik__rzeczownik__1
written_rep: bolszewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Boilséiveach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) początkowo: członek leninowskiej frakcji rosyjskiej partii socjaldemokratycznej; potem ogólniej: członek radzieckiej partii komunistycznej


lexentry: pol/bolszewizm__rzeczownik__1
written_rep: bolszewizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Boilséiveachas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna działania politycznego oraz przejmowania i sprawowania władzy stworzona przez Lenina na bazie marksizmu


lexentry: pol/bomba__rzeczownik__1
written_rep: bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buama
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ładunek wypełniony materiałem wybuchowym zrzucany z samolotu lub okrętu, zwykle z mechanicznym zapalnikiem;


lexentry: pol/bomba_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: bomba atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buama adamhach
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba czerpiąca swoją energię z reakcji rozszczepienia ciężkich jąder atomowych ((na przykład) uranu lub plutonu) na lżejsze pod wpływem bombardowania neutronami


lexentry: pol/bomba_lotnicza__rzeczownik__1
written_rep: bomba lotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buama
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk zrzucany ze statku powietrznego przeznaczony do niszczenia celów położonych na powierzchni ziemi;


lexentry: pol/bombowiec__rzeczownik__1
written_rep: bombowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buamadóir
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) samolot przystosowany do atakowania celów naziemnych i nawodnych przez zrzucanie na nie bomb;


lexentry: pol/bonobo__rzeczownik__1
written_rep: bonobo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mionsimpeansaí
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Pan paniscus, zagrożony wyginięciem gatunek szympansa o zwyczajach i umiejętnościach zbliżonych do ludzi;


lexentry: pol/boraks__rzeczownik__1
written_rep: boraks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bórás
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady boranów, jego głównym składnikiem jest uwodniony boran sodu;


lexentry: pol/borelioza__rzeczownik__1
written_rep: borelioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borralóis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wielonarządowa choroba zakaźna przenoszona głównie przez kleszcze, którą wywołują krętki z rodzaju Borrelia;


lexentry: pol/borówka__rzeczownik__1
written_rep: borówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraochán
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzewinka z rodziny wrzosowatych; | (regionalizm krakowski) borówka czarna, czarna jagoda;


lexentry: pol/borówka_brusznica__rzeczownik__1
written_rep: borówka brusznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bódhearc
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium vitis-idaea, roślina lecznicza z jadalnymi, lekko cierpkimi owocami w kolorze czerwonym;


lexentry: pol/bosman__rzeczownik__1
written_rep: bosman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bósan
sense_list:
(morski) pracownik zarządzający małym portem lub przystanią; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) osoba odpowiedzialna za żagle, liny i konserwację statku;


lexentry: pol/boss__rzeczownik__1
written_rep: boss
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mol
sense_list:
(gry komputerowe) przeciwnik w grze komputerowej, znacznie większy, silniejszy niż inni | (potocznie, potoczny) szef firmy, organizacji | (potocznie, potoczny) szef grupy przestępczej


lexentry: pol/boston__rzeczownik__1
written_rep: boston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bostún
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taniec towarzyski pochodzący ze Stanów Zjednoczonych, rodzaj powolnego walca; także muzyka do tego tańca; | (termin karciany) gra karciana popularna w XVIII wieku


lexentry: pol/botanika__rzeczownik__1
written_rep: botanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luibheolaíocht
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, nauka o roślinach;


lexentry: pol/bowiem__spójnik__1
written_rep: bowiem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ar feadh
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający zdanie zawierające przyczynę, wyjaśnienie, uzasadnienie, do zdania poprzedniego


lexentry: pol/brak_miesiączki__rzeczownik__1
written_rep: brak miesiączki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimhíostrú
sense_list:
(medycyna, medyczny) objaw chorobowy polegający na zaniku miesiączki z powodów innych niż fizjologiczne;


lexentry: pol/bramka__rzeczownik__1
written_rep: bramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: báire
sense_list:
(sport, sportowy) dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką; | (sport, sportowy) punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)


lexentry: pol/bramka__rzeczownik__1
written_rep: bramka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geata
sense_list:
(sport, sportowy) w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać | (technologia, technika, techniczny) element realizujący funkcję logiczną; | (zdrobniale) od: brama


lexentry: pol/bramkarz__rzeczownik__1
written_rep: bramkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúl báire
sense_list:
(sport, sportowy) sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;


lexentry: pol/brat__rzeczownik__1
written_rep: brat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deartháir | bráthair
sense_list:
potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik, mnich


lexentry: pol/bratek__rzeczownik__1
written_rep: bratek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goirmín
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Viola wittrockiana, dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;


lexentry: pol/brexit__rzeczownik__1
written_rep: brexit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Breatimeacht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej


lexentry: pol/brokat__rzeczownik__1
written_rep: brokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broicéad
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;


lexentry: pol/brokat__rzeczownik__1
written_rep: brokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glioscarnach
sense_list:
połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;


lexentry: pol/brokuł__rzeczownik__1
written_rep: brokuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brocailí
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. italica L., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;


lexentry: pol/brona__rzeczownik__1
written_rep: brona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bráca
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;


lexentry: pol/broń_palna__rzeczownik__1
written_rep: broń palna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arm tine
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń miotająca pociski energią gazów powstałych ze spalania ładunku miotającego;


lexentry: pol/brudna_bomba__rzeczownik__1
written_rep: brudna bomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buama salach
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) bomba, której celem jest rozsianie materiału radioaktywnego, a przez to doprowadzenie do promieniotwórczego skażenia terenu;


lexentry: pol/brudny__przymiotnik__1
written_rep: brudny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: salach
sense_list:
mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud | (potocznie, potoczny) naganny, niezgodny z normami etycznymi


lexentry: pol/brylancik__rzeczownik__2
written_rep: brylancik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lonrach
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Heliodoxa Gould, niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;


lexentry: pol/brzegówka__rzeczownik__1
written_rep: brzegówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabhlán gainimh
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Riparia riparia, jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;


lexentry: pol/brzemię__rzeczownik__1
written_rep: brzemię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muirear
sense_list:
(dawniej, dawny) ciężar dźwigany na plecach lub oburącz przed sobą | coś, co jest trudne do zniesienia


lexentry: pol/brzmieć__czasownik__1
written_rep: brzmieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fuaimnigh
sense_list:
(książkowy) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk | (książkowy) zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk | (książkowy) zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__1
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crann péitseog
sense_list:
(botanika, botaniczny) dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń


lexentry: pol/brzoskwiniowy__przymiotnik__2
written_rep: brzoskwiniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: crann péitseog
sense_list:
przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia


lexentry: pol/brzoza__rzeczownik__1
written_rep: brzoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beith
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula L., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;


lexentry: pol/brzoza_brodawkowata__rzeczownik__1
written_rep: brzoza brodawkowata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beith gheal
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Betula pendula Roth, gatunek brzozy pospolitej w Polsce i na chłodniejszych obszarach Eurazji


lexentry: pol/brzuchomówstwo__rzeczownik__1
written_rep: brzuchomówstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolgchaint
sense_list:
(książkowy) zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;


lexentry: pol/brzęczyk__rzeczownik__1
written_rep: brzęczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bonnán
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)


lexentry: pol/brąz__rzeczownik__1
written_rep: brąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cré-umha
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami; | przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)


lexentry: pol/buddyjski__przymiotnik__1
written_rep: buddyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Búdaíoch
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z buddyzmem


lexentry: pol/buddyzm__rzeczownik__1
written_rep: buddyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Búdachas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-etyczny, którego założycielem był Siddhārtha Gautama;


lexentry: pol/budyń__rzeczownik__1
written_rep: budyń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maróg
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kisiel mleczny, deser sporządzany z mąki ziemniaczanej, cukru, mleka i innych dodatków;


lexentry: pol/bufet__rzeczownik__1
written_rep: bufet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gread
sense_list:
miejsce sprzedaży gotowych przekąsek, słodyczy i napojów, np. w teatrze, w budynku biurowym, na dworcu


lexentry: pol/bullying__rzeczownik__1
written_rep: bullying
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulaíocht
sense_list:
tyranizowanie, znęcanie się; powtarzalne zachowania o charakterze agresywnym jednego lub grupy sprawców wobec ofiary


lexentry: pol/burak__rzeczownik__2
written_rep: burak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: abhlóir
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) człowiek niepotrafiący się odpowiednio zachować, często kompromitujący się, nieobyty, prymitywny, często niedouczony


lexentry: pol/burak_liściowy__rzeczownik__1
written_rep: burak liściowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biatas bán
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) kultywar buraka zwyczajnego uprawiany dla jadalnych, mięsistych liści;


lexentry: pol/burak_ćwikłowy__rzeczownik__1
written_rep: burak ćwikłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biatas
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) grupa kultywarów podgatunku buraka zwyczajnego; burak o wyraźnie czerwonej barwie, wykorzystywany szeroko w kulinariach, o cennych właściwościach odżywczych;


lexentry: pol/burza__rzeczownik__1
written_rep: burza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoirm thoirní
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) intensywne opady deszczu lub deszczu i gradu, któremu towarzyszą wyładowania elektryczne w atmosferze (błyskawice i grzmoty);


lexentry: pol/burzyć__czasownik__3
written_rep: burzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: maistrigh
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ulegać fermentacji, intensywnie wydzielając pianę


lexentry: pol/busz__rzeczownik__1
written_rep: busz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iargúltacht
sense_list:
gęste zarośla, charakterystyczne dla suchych obszarów podzwrotnikowych, głównie południowej Afryki, Australii, w mniejszej skali wschodniej Afryki i Ameryki Południowej, składające się z kolczastych krzewów;


lexentry: pol/buszel__rzeczownik__1
written_rep: buszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buiséal
sense_list:
(jednostka miary) jednostka objętości, a także masy materiałów sypkich, stosowana zwłaszcza w krajach anglosaskich;


lexentry: pol/butelka__rzeczownik__1
written_rep: butelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buidéal
sense_list:
szklany, plastikowy, ceramiczny lub metalowy pojemnik na wodę i inne płyny w kształcie walca o zwężającym się jednym z końców


lexentry: pol/butonierka__rzeczownik__1
written_rep: butonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poll cnaipe
sense_list:
(krawiectwo) niewielki otwór na guzik w lewej klapie marynarki lub żakietu na wysokości obojczyka; obecnie często fabrycznie zaszyty;


lexentry: pol/buława__rzeczownik__1
written_rep: buława
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: más
sense_list:
krótka laska zakończona ozdobną gałką, będąca dawniej symbolem władzy hetmańskiej, obecnie oznaką władzy marszałkowskiej


lexentry: pol/bydło__rzeczownik__1
written_rep: bydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beithígh
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) ogólne określenie zwierząt hodowlanych wywodzących się od tura lub innych dzikich przedstawicieli rodziny krętorogich;


lexentry: pol/byk__rzeczownik__1
written_rep: byk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarbh
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosły, niesterylizowany samiec bydła hodowlanego, także: bizona, żubra, jelenia, łosia itp.


lexentry: pol/bób__rzeczownik__1
written_rep: bób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pónaire leathan
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona bobu (1.1) wykorzystywane w sztuce kulinarnej | (botanika, botaniczny) Vicia faba, roślina o mięsistych strąkach i jadalnych nasionach;


lexentry: pol/bóg__rzeczownik__1
written_rep: bóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń politeistycznych: istota potężniejsza od człowieka, mająca wpływ na jego los, zwykle także pogodę, zjawiska wywoływane przez Ziemię (wulkany, trzęsienia ziemi itp.);


lexentry: pol/ból__rzeczownik__1
written_rep: ból
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pian
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie fizyczne; | (psychologia, psychologiczny) przykre, nieprzyjemne wrażenie psychiczne


lexentry: pol/bąbel__rzeczownik__1
written_rep: bąbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clog
sense_list:
(medycyna, medyczny) kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej


lexentry: pol/bąblowica__rzeczownik__1
written_rep: bąblowica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eicineacocóis
sense_list:
(medycyna, medyczny) pasożytnicza choroba wywoływana przez bąblowca, powodująca tworzenie się torbieli w narządach wewnętrznych;


lexentry: pol/bądź__spójnik__1
written_rep: bądź
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: nó
sense_list:
łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów


lexentry: pol/bęben__rzeczownik__1
written_rep: bęben
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: druma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny uderzany za pomocą specjalnych pałeczek;


lexentry: pol/bękart__rzeczownik__2
written_rep: bękart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: baintreach
sense_list:
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) błąd składu typograficznego, polegający na tym, że końcowy wiersz akapitu wypada na początku kolumny lub łamu;


lexentry: pol/bławatnik__rzeczownik__1
written_rep: bławatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éadaitheoir
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) kupiec handlujący bławatami, właściciel sklepu, w którym sprzedaje się bławaty


lexentry: pol/błogosławieństwo__rzeczownik__1
written_rep: błogosławieństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beannacht
sense_list:
(podniośle) życzenie pomyślności, przychylności losu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd, gest powierzenia kogoś, czegoś boskiej opiece | sprzyjanie, przychylność, pomyślność


lexentry: pol/błona__rzeczownik__1
written_rep: błona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scannán
sense_list:
(biologia, biologiczny) cienka, zwykle elastyczna tkanka, spełniająca różne funkcje w organizmach żywych | cienka, elastyczna powłoka lub taśma


lexentry: pol/błonica__rzeczownik__1
written_rep: błonica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diftéire
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra choroba zakaźna, której objawami są zapalenie błon śluzowych gardła i szarawe, włókniste naloty;


lexentry: pol/błonica_sałatowa__rzeczownik__1
written_rep: błonica sałatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glasán
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ulva lactuca, gatunek błonicy, o plesze przyczepionej do podłoża, przypominającej kształtem sałatę, jadany, głównie w Japonii, jako jarzyna


lexentry: pol/błyskać__czasownik__1
written_rep: błyskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drithle
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykazywać się czymś szczególnym w danym momencie | wydawać odblask przez krótki czas


lexentry: pol/błędne_koło__rzeczownik__1
written_rep: błędne koło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciorcal lochtach
sense_list:
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na wyprowadzeniu wniosku z przesłanki, a następnie uzasadnieniu jej za pomocą tego wniosku; | (potocznie, potoczny) sytuacja, której skutki przyczyniają się do jej trwania


lexentry: pol/błękit__rzeczownik__1
written_rep: błękit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorm
sense_list:
(chemia, chemiczny) błękitny lub niebieski barwnik, pigment; błękitna lub niebieska farba | kolor błękitny


lexentry: pol/camper__rzeczownik__1
written_rep: camper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campálaí
sense_list:
(slangowo) (gry komputerowe) osoba, trzymająca się stale jednego miejsca, z którego strzela do innych graczy


lexentry: pol/car__rzeczownik__1
written_rep: car
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sár
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) cesarz Rosji, władca Bułgarii lub średniowiecznej Serbii (w domyśle: Rosji);


lexentry: pol/carving__rzeczownik__1
written_rep: carving
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snoiteán
sense_list:
(sport, sportowy) technika jazdy narciarskiej polegająca na licznych skrętach i jeździe na krawędziach nart;


lexentry: pol/caryca__rzeczownik__1
written_rep: caryca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bansár
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władczyni Rosji | (historia, historyczny, historycznie) żona cara


lexentry: pol/casting__rzeczownik__1
written_rep: casting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teilgeoireacht
sense_list:
(środowiskowy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) konkurs mający wyłonić aktora, prezentera, modelkę itp. (czasem także zwierzę) do jakiejś roli;


lexentry: pol/catering__rzeczownik__1
written_rep: catering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lónadóireacht
sense_list:
obsługa przyjęć lub firm polegająca na przygotowywaniu potraw i dostarczaniu ich w gotowej postaci na miejsce;


lexentry: pol/cały_ton__rzeczownik__1
written_rep: cały ton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odległość między dwoma dźwiękami, składająca się z dwóch półtonów;


lexentry: pol/cebula__rzeczownik__1
written_rep: cebula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oinniún
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) cebula jadalna, Allium cepa L., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z cebuli (1.1)


lexentry: pol/cebulowy__przymiotnik__1
written_rep: cebulowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oinniún
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli


lexentry: pol/cedr__rzeczownik__1
written_rep: cedr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: céadar
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cedrus, drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;


lexentry: pol/celebrować__czasownik__1
written_rep: celebrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ceiliúir
sense_list:
obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować | odprawiać nabożeństwo | robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem


lexentry: pol/celibat__rzeczownik__1
written_rep: celibat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aontumha
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bezżeństwo duchownych;


lexentry: pol/cementować__czasownik__1
written_rep: cementować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stroighnigh
sense_list:
(budownictwo) zalewać cementem, spajać za pomocą cementu | (przenośnie, przenośnia) jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać


lexentry: pol/centrowy__przymiotnik__1
written_rep: centrowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sa lár
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą


lexentry: pol/centrum_kultury__rzeczownik__1
written_rep: centrum kultury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ionad cultúir
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną


lexentry: pol/centuria__rzeczownik__1
written_rep: centuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aois
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie | (wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);


lexentry: pol/cenzus__rzeczownik__1
written_rep: cenzus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agús
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;


lexentry: pol/cep__rzeczownik__1
written_rep: cep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: súiste
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rolnictwo, rolniczy) narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;


lexentry: pol/ceramika__rzeczownik__1
written_rep: ceramika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceirmeacht
sense_list:
(potocznie, potoczny) ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych | dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;


lexentry: pol/cerata__rzeczownik__1
written_rep: cerata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éadach ola
sense_list:
nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;


lexentry: pol/cesarstwo__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impireacht
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;


lexentry: pol/cesarstwo_bizantyńskie__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo bizantyńskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Impireacht Bhiosántach
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu;


lexentry: pol/cewka__rzeczownik__1
written_rep: cewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ionduchtóir
sense_list:
(elektryczność) zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: úiréadra
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/cewnik__rzeczownik__1
written_rep: cewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cataitéar
sense_list:
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;


lexentry: pol/chaber__rzeczownik__1
written_rep: chaber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coirce gorm
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek


lexentry: pol/chaber_bławatek__rzeczownik__1
written_rep: chaber bławatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coirce gorm
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/chaldejski__rzeczownik__1
written_rep: chaldejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Caildéach
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; | (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;


lexentry: pol/cham__rzeczownik__1
written_rep: cham
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amhas
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amhlánta
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/charakterystyczny__przymiotnik__1
written_rep: charakterystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aitreabúid
sense_list:
typowy, właściwy dla pewnej osoby, rzeczy lub pewnego zjawiska | wyróżniający się spośród grupy podobnych osób lub przedmiotów


lexentry: pol/charakteryzacja__rzeczownik__1
written_rep: charakteryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreachadh
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)


lexentry: pol/chatbot__rzeczownik__1
written_rep: chatbot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: róbat comhrá
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;


lexentry: pol/cheddar__rzeczownik__1
written_rep: cheddar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: céadar
sense_list:
(spożywczy) twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;


lexentry: pol/chemia_nieorganiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia nieorganiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceimic neamhorgánach
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (chemia, chemiczny) dział chemii dotyczący wszystkich substancji, w których nie występuje wiązanie węgiel-wodór


lexentry: pol/chemia_organiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia organiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceimic orgánach
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceimiteiripe
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/chinina__rzeczownik__1
written_rep: chinina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuinín
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brioscán prátaí
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citin
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aighneas
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chleb_świętojański__rzeczownik__1
written_rep: chleb świętojański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carúb
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;


lexentry: pol/chlew__rzeczownik__1
written_rep: chlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cró muc
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno | pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń;


lexentry: pol/chlewnia__rzeczownik__1
written_rep: chlewnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cró muc
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) budynek do przemysłowej hodowli świń | (zootechnika, zootechniczny) przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clóiríd sóidiam
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clóraform
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: agus
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amach
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/chodzić__czasownik__1
written_rep: chodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: seo leat!
sense_list:
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → (potocznie, potoczny) zachęta do zrobienia czegoś | (tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crann Nollag
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/chojak__rzeczownik__1
written_rep: chojak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breabhsánta
sense_list:
(potocznie, potoczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) niestare drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colaistéaról
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galar Parkinson
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinneas | galar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síocóis mháindúlagrach
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Cróitis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bratach chomharthaí
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: abair
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: abair
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: cé go
sense_list:
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aimseach
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crómatach
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crómaisféar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: briosc
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu


lexentry: pol/chruścik__rzeczownik__1
written_rep: chruścik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: an cuil chadáin
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;


lexentry: pol/chrypka__rzeczownik__1
written_rep: chrypka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piachán
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raidis fhiáin
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku | (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)


lexentry: pol/chrzan_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: chrzan pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raidis fhiáin
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umar baiste
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baisteadh
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzcić__czasownik__1
written_rep: chrzcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: baist
sense_list:
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baisteadh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Críostaíocht | Críostúlacht
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loingeán
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciaróg
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; | (rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena


lexentry: pol/churn__rzeczownik__1
written_rep: churn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuinneog
sense_list:
(środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiaile
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: mura
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chyżość__rzeczownik__1
written_rep: chyżość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luaineacht
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane


lexentry: pol/chór__rzeczownik__1
written_rep: chór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cór
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; | miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów | utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1)


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colainn
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja | (matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero); | organizm ludzki lub zwierzęcy | zwłoki człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solad
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/ciborowate__rzeczownik__1
written_rep: ciborowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cíb
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Cyperaceae Juss., rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców;


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sicphiseánach
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; | (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piseánach
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/ciemiączko__rzeczownik__1
written_rep: ciemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cró an chinn
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damhna dorcha
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/cierpliwość__rzeczownik__1
written_rep: cierpliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foighne
sense_list:
zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś | zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tál
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cearpantóir
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caol
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cisza_przed_burzą__rzeczownik__1
written_rep: cisza przed burzą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cothú na doininne soineann na hoíche
sense_list:
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seicheamh
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych; | układ rzeczy położonych jedna za drugą


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seicheamh comhbhreise
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seicheamh iolraíoch
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toircheas
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bain
sense_list:
cios zadany ostrym, tnącym narzędziem | miejsce przecięcia, nacięcia powierzchni przedmiotu | przecięte miejsce na ciele, rana cięta


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gearrthóireacht
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od ciąć | (technologia, technika, techniczny) proces dzielenia materiałów na kilka części


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meang
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych


lexentry: pol/cięciwa__rzeczownik__1
written_rep: cięciwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rópa
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni; | linka łącząca końce łuku albo kuszy;


lexentry: pol/cięty__przymiotnik__1
written_rep: cięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bain
sense_list:
(medycyna, medyczny) o ranie zadany ostrym przedmiotem | o kwiatach o przerwanej łodydze, przeznaczony do bukietu, wazonu


lexentry: pol/clickbait__rzeczownik__1
written_rep: clickbait
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluain chliceála
sense_list:
(publikatory) praktyka przyciągania uwagi odbiorców w mediach elektronicznych za pomocą chwytliwych, przesadzonych bądź emocjonalnych tytułów i grafik, skłaniających do klikania;


lexentry: pol/cmentarzysko__rzeczownik__1
written_rep: cmentarzysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cill
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, gdzie znajdują się zużyte, zniszczone przedmioty | (zgrubienie) od cmentarz, duży cmentarz


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: déantar an méid atá déanta
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/cobbler__rzeczownik__1
written_rep: cobbler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gréasaí
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coláiste
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: agus
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comhshíneas
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ceol tuaithe
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: araoid
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/coś__zaimeknieokreślony__1
written_rep: coś
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: rud éigin
sense_list:
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić | …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić


lexentry: pol/crack__rzeczownik__1
written_rep: crack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pléasc
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) program łamiący zabezpieczenia antypirackie | kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie


lexentry: pol/crwth__rzeczownik__1
written_rep: crwth
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruit
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) średniowieczny smyczkowy instrument muzyczny bardów walijskich i celtyckich;


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adhaltrach
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siúcra
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; | (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mhilseán | milseán
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taosráin
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceangailte
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/curling__rzeczownik__1
written_rep: curling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curláil
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;


lexentry: pol/curry__rzeczownik__1
written_rep: curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anlann curaí
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: custam
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cyber-__przedrostek__1
written_rep: cyber-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: cibear-
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sterowaniem, kontrolą | (publikatory), (wojskowość, wojskowy) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cibirnitic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyborium__rzeczownik__1
written_rep: cyborium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuach abhlann
sense_list:
(architektura, architektoniczny) obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach; | (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów;


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figiúr
sense_list:
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym | (potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 | symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)


lexentry: pol/cykloida__rzeczownik__1
written_rep: cykloida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cioglóideach | ciorclóideach
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;


lexentry: pol/cykoria__rzeczownik__1
written_rep: cykoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siocaire
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cykoria (1.1)


lexentry: pol/cylinder__rzeczownik__1
written_rep: cylinder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorcóir
sense_list:
(informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego | (technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stán | piútar
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cysterna__rzeczownik__1
written_rep: cysterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistéal
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody | duży pojemnik do magazynowania wody


lexentry: pol/cysters__rzeczownik__1
written_rep: cysters
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cistéirseach
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;


lexentry: pol/cytologia__rzeczownik__1
written_rep: cytologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smearadh
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) mikroskopowe badanie komórek pochwowej części szyjki macicy, pobranych drogą wymazu i opracowanej jako utrwalony rozmaz na szkiełku laboratoryjnym


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cíteaplasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytryn__rzeczownik__1
written_rep: cytryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrín
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sibhialtacht
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/cywilny__przymiotnik__1
written_rep: cywilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sibhialta
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami


lexentry: pol/czajka__rzeczownik__1
written_rep: czajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhaircín
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taephota
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czapeczka__rzeczownik__1
written_rep: czapeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caidhp
sense_list:
(botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caipín
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dúpholl
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tae dubh
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraochán
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; | owoc czarnej jagody (1.1)


lexentry: pol/czarna_skrzynka__rzeczownik__1
written_rep: czarna skrzynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bosca dubh
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) zabezpieczone urządzenie, które rejestruje parametry lotu samolotu; | (matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej


lexentry: pol/czarnogórski__rzeczownik__1
written_rep: czarnogórski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Montainéagróch
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;


lexentry: pol/czarnowron__rzeczownik__1
written_rep: czarnowron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caróg dhubh
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dubh
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1) | nielegalny


lexentry: pol/czarodziejka__rzeczownik__1
written_rep: czarodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandraíodóir
sense_list:
(fantasy) kobieta potrafiąca czarować, rzucać czary | (przenośnie, przenośnia) kobieta piękna, oczarowująca, uwodzicielska


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimsir chaite
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: an aimsir fháistineach
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aimsir láithreach
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuachtán
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spás-am
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: briathar cúnta
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caislín
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czeczotka__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deargéadan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seic
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekan__rzeczownik__1
written_rep: czekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piocóid oighir
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;


lexentry: pol/czekać__czasownik__1
written_rep: czekać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fan
sense_list:
zatrzymywać się, pozostawać w jakimś miejscu, aż coś się wydarzy | w grze w karty: nie podbijać stawki, ale nie zrezygnować z gry


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: donn seacláide
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: searbhónta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawna służba u magnatów i szlachty używana do posług w domu, jako straż w zamku, grodzie itp., a także towarzysząca swoim panom w wyprawach wojennych;


lexentry: pol/czelesta__rzeczownik__1
written_rep: czelesta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceileiste
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;


lexentry: pol/czelność__rzeczownik__1
written_rep: czelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andánacht
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom


lexentry: pol/czeremcha__rzeczownik__1
written_rep: czeremcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donnroisc
sense_list:
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach; | (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)


lexentry: pol/czereśnia__rzeczownik__1
written_rep: czereśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silín fiáin
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego


lexentry: pol/czernica__rzeczownik__1
written_rep: czernica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacha bhadánach
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;


lexentry: pol/czernidłak_kołpakowaty__rzeczownik__1
written_rep: czernidłak kołpakowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caidhp dhubh ghiobach
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Coprinus comatus (O.F.Mull.) Pers., gatunek pospolitego grzyba z rodziny pieczarkowatych, którego starsze i zebrane owocniki rozkładają się na drodze autolizy;


lexentry: pol/czerw__rzeczownik__2
written_rep: czerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gor
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy


lexentry: pol/czerwona_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuirín dearg
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; | owoc tego krzewu


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dearg | rua
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy; | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czerwony_olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: czerwony olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fathach dearg
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fail | snag
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sopastóir
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gairleog
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1) | (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czujnik__rzeczownik__1
written_rep: czujnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: braiteoir
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;


lexentry: pol/czuć__czasownik__1
written_rep: czuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: airigh
sense_list:
odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku | odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceithir-cheàrnach
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: a
sense_list:
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu | używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy


lexentry: pol/czystka__rzeczownik__1
written_rep: czystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folmhaigh
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; | fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych


lexentry: pol/czystka_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: czystka etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glanadh eitneach
sense_list:
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;


lexentry: pol/czytanie__rzeczownik__1
written_rep: czytanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: léitheoireacht
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin | fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin | zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: léigh
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: léitheoir
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik_książek_elektronicznych__rzeczownik__1
written_rep: czytnik książek elektronicznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ríomhléitheoir
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purgadóir
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bád scaobtha
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuid
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim | fragment jakiejś całości


lexentry: pol/część_mowy__rzeczownik__1
written_rep: część mowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roinn chainte
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duine
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię; | pracownik, podwładny, członek


lexentry: pol/daj_Boże__wykrzyknik__1
written_rep: daj Boże
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: le cúnamh Dé
sense_list:
(książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne


lexentry: pol/daktyl__rzeczownik__1
written_rep: daktyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dáta
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (cukiernictwo) owoc daktylowca


lexentry: pol/daktylowiec__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pailm dhátaí
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;


lexentry: pol/daktylowiec_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pailm dhátaí
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/dalajlama__rzeczownik__1
written_rep: dalajlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dalaí Láma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;


lexentry: pol/dalekowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: dalekowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipearóipe
sense_list:
(medycyna, medyczny) (zobacz) nadwzroczność | (przenośnie, przenośnia) przewidywanie tego, co może się zdarzyć


lexentry: pol/dama__rzeczownik__1
written_rep: dama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banríon
sense_list:
(termin karciany) figura w kartach oznaczona literą Q lub D; | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman


lexentry: pol/dane__rzeczownik__1
written_rep: dane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonraí
sense_list:
informacje na temat jakiejś osoby | wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków | zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach


lexentry: pol/danina__rzeczownik__1
written_rep: danina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardchíos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu | coś składanego w ofierze


lexentry: pol/dari__rzeczownik__1
written_rep: dari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dairis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;


lexentry: pol/dedykować__czasownik__1
written_rep: dedykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tíolaic
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przeznaczać (np. serwer, łącze) do użycia wyłącznie w jednym celu | dodawać dedykację do daru wręczanego komuś; poświęcać komuś (najczęściej własne dzieło: utwór, wiersz itp.)


lexentry: pol/defibrylator__rzeczownik__1
written_rep: defibrylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dífhibrileoir
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paráid
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: díbhoilsciú
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki


lexentry: pol/defraudacja__rzeczownik__1
written_rep: defraudacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúigleáil
sense_list:
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)


lexentry: pol/degeneracja__rzeczownik__1
written_rep: degeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meathlú
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalne zmiany patologiczne w komórkach, tkankach albo narządach | postępowanie, zachowanie lub moralność niezgodne z powszechnie akceptowanymi normami


lexentry: pol/degenerat__rzeczownik__1
written_rep: degenerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meathlaigh
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która przestała przestrzegać norm społecznych i moralnych


lexentry: pol/degenerować_się__czasownik__1
written_rep: degenerować się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: meathlaigh
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dla określonych parametrów sprowadzać się do prostszego przypadku | tracić normy moralne | zniekształcać swoją strukturę


lexentry: pol/deizm__rzeczownik__1
written_rep: deizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dias
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;


lexentry: pol/dekadencja__rzeczownik__1
written_rep: dekadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meath
sense_list:
chylenie się ku upadkowi | rozkład wartości moralnych i kulturowych | tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX


lexentry: pol/deklaracja__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dearbhú
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny | ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań


lexentry: pol/dekret__rzeczownik__1
written_rep: dekret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acht
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;


lexentry: pol/delta__rzeczownik__1
written_rep: delta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rannpháirtigh
sense_list:
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); | (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;


lexentry: pol/demografia__rzeczownik__1
written_rep: demografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: déimeagrafaíocht
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daonlathas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deamhan
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/denga__rzeczownik__1
written_rep: denga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deinge
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;


lexentry: pol/denominacyjny__przymiotnik__1
written_rep: denominacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sainchreidmheach
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z denominacją, dotyczący denominacji | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z denominacją, dotyczący denominacji


lexentry: pol/deponować__czasownik__1
written_rep: deponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sil-leagan
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywać komuś pieniądze lub przedmioty na przechowanie


lexentry: pol/deprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: deprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dímheas
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: easca
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych;


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conbhaiscne
sense_list:
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach


lexentry: pol/dermatolog__rzeczownik__1
written_rep: dermatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deirmeolaí
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach


lexentry: pol/design__rzeczownik__1
written_rep: design
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dearadh
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp. | (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym


lexentry: pol/deska_do_krojenia__rzeczownik__1
written_rep: deska do krojenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clár gearrtha | clár mionghearrtha
sense_list:
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności


lexentry: pol/deska_rozdzielcza__rzeczownik__1
written_rep: deska rozdzielcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deais
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;


lexentry: pol/deska_sedesowa__rzeczownik__1
written_rep: deska sedesowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suíochán leithris
sense_list:
element przykrywający muszlę klozetową, zwykle składający się z siedziska i pokrywy, umożliwiającej zamknięcie muszli


lexentry: pol/despota__rzeczownik__1
written_rep: despota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forlámhaí
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę


lexentry: pol/despotyzm__rzeczownik__1
written_rep: despotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forlámhas
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich


lexentry: pol/destylacja__rzeczownik__1
written_rep: destylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: driogadh
sense_list:
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);


lexentry: pol/destylować__czasownik__1
written_rep: destylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: driog
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: báisteach | fearthainn
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;


lexentry: pol/detal__rzeczownik__1
written_rep: detal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miondíol
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi


lexentry: pol/detektyw__rzeczownik__1
written_rep: detektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bleachtaire
sense_list:
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa


lexentry: pol/detencja__rzeczownik__1
written_rep: detencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coinneáil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców


lexentry: pol/detergent__rzeczownik__1
written_rep: detergent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glantach
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;


lexentry: pol/diabeł__rzeczownik__1
written_rep: diabeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diabhal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;


lexentry: pol/diabeł_tasmański__rzeczownik__1
written_rep: diabeł tasmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diabhal Tasmánach
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)


lexentry: pol/diadem__rzeczownik__1
written_rep: diadem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mionn (ríoga)
sense_list:
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canúint
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektyczny__przymiotnik__1
written_rep: dialektyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: canúnach
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z dialektyką, zgodny z zasadami dialektyki | (przestarzałe, przestarzały) charakterystyczny dla dialektu, związany z dialektem


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamant | diamaint
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/diaskop__rzeczownik__1
written_rep: diaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teilgeoir sleamhnán
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaspóra
sense_list:
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania; | (książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania


lexentry: pol/dichlorodifenylotrichloroetan__rzeczownik__1
written_rep: dichlorodifenylotrichloroetan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: DDT
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;


lexentry: pol/diecezja__rzeczownik__1
written_rep: diecezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deoise
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; | (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;


lexentry: pol/diereza__rzeczownik__1
written_rep: diereza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: déiréis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu; | (termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby;


lexentry: pol/dietetyczny__przymiotnik__1
written_rep: dietetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diaitéiteach
sense_list:
(książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy | (medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany


lexentry: pol/dietetyka__rzeczownik__1
written_rep: dietetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oiliúint
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;


lexentry: pol/dingo__rzeczownik__1
written_rep: dingo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diongó
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dineasár
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


