# translation

lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Federalna Niemiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République fédérale d’Allemagne | République fédérale d'Allemagne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Finlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Finlande
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Gabońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gabońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République Gabonaise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gabonu


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Grecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République hellénique
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Bissau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Guinée-Bissau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Guinée équatoriale
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Gwinei__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Guinée
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei jako państwa


lexentry: pol/Republika_Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République d’Haïti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach


lexentry: pol/Republika_Indii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Indii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République d'Inde
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Iraku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République d'Irak
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Irlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République d’Irlande | République d'Irlande
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Jemeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Jemeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Yémen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jemenu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kamerunu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kamerunu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Cameroun
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kałmucji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kałmucji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalmoukie
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kałmucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kirgiska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République kirghize
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kolumbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Colombie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii


lexentry: pol/Republika_Komi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Komi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République des Komis | République komie
sense_list:
(geografia, geograficzny) republika w północno-zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Congo
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Kostaryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kostaryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Costa Rica
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_Kuby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kuby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Cuba
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kuby jako państwa


lexentry: pol/Republika_Libańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Libańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République libanaise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Litewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lituanie
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Macédoine
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nazwa Republiki Macedonii Północnej (Macedonii Północnej) używana do początku 2019 r.


lexentry: pol/Republika_Madagaskaru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Madagaskaru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Madagascar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Madagaskaru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Malty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Malte
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mauritiusu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mauritiusu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Maurice
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mołdawii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Moldavie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Nikaragui__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Nikaragui
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Nicaragua
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Nikaragui jako państwa


lexentry: pol/Republika_Paragwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Paragwaju
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Paraguay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju


lexentry: pol/Republika_Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Pérou
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Portugalska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République portugaise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Rwandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Rwandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rwandy


lexentry: pol/Republika_Salwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Salwadoru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Salvador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika San Marino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République Sérénissime de Saint-Marin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Senegalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Senegalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Sénégal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Senegalu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Serbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Serbie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Serbska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République serbe de Bosnie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jedna z dwóch jednostek składowych Bośni i Hercegowiny, zamieszkana w większości przez Serbów;


lexentry: pol/Republika_Seszeli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Seszeli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République des Seychelles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Seszeli jako państwa


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Singapuru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Singapour
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu Południowego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Soudan du Sud
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Sudanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République du Soudan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Surinamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Surinamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Surinam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Słowacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République Slovaque | République slovaque
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Togijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République togolaise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Trynidadu_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Trynidadu i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Trinité-et-Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago


lexentry: pol/Republika_Tunezyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Tunezyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République tunisienne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Turcji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Turquie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Wybrzeża_Kości_Słoniowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Wybrzeża Kości Słoniowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Côte d’Ivoire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej


lexentry: pol/Republika_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Węgierska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Hongrie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012


lexentry: pol/Republika_Włoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Włoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République italienne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa oficjalna Włoch;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République centrafricaine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reunion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réunion
sense_list:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rewda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Revda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Reńskie_Góry_Łupkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reńskie Góry Łupkowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Massif schisteux rhénan
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riazań
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Riazan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Rieti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rieti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rieti
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);


lexentry: pol/Rież__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rież
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rej
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rijeka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rijeka
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Rodan-Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rodan-Alpy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhône-Alpes
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były region administracyjny w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Rodan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rodan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhône
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w południowo-wschodniej Francji; | (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rodopy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhodopes
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Roma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Roma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rom
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata | (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Romania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Romagne
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Russie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostock
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostock
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostów nad Donem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostov-sur-le-Don
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rosz_ha-Szana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosz ha-Szana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roch Hachana
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto nowego roku obchodzone we wrześniu, pierwszego i drugiego dnia miesiąca tiszri;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rożawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rojava
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rubcowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rubcowsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roubtsovsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;


lexentry: pol/Rublowka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rublowka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roublevka
sense_list:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roumanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rusin__rzeczownik__1
written_rep: Rusin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruthènien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Rusi | przedstawiciel narodu wschodniosłowiańskiego;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rustawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roustavi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Ruś_Kijowska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś Kijowska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rus de Kiev
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo feudalne w Europie;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruthénie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ryby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poissons
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;


lexentry: pol/Rymnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rymnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rimnik
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;


lexentry: pol/Rzeczpospolita_Obojga_Narodów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzeczpospolita Obojga Narodów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth polonais-lituanien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej;


lexentry: pol/Rzesza__rzeczownik__1
written_rep: Rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;


lexentry: pol/Rzym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rome
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; | (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; | (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego


lexentry: pol/SLAPP__skrótowiec__1
written_rep: SLAPP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: procédure-bâillon
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (społeczny) pozew sądowy mający na celu zastraszenie i uciszenie krytyków przez zaangażowanie ich w obronę prawną, której kosztów mogą nie udźwignąć


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: texto
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/SRR__skrótowiec__1
written_rep: SRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RSS
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) = Socjalistyczna Republika Radziecka


lexentry: pol/SURP__skrótowiec__1
written_rep: SURP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: broyeur
sense_list:
= sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające – służy do wymuszonego (maceracja, przetłaczanie) odprowadzania ścieków bytowych z urządzeń sanitarnych oddalonych lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej


lexentry: pol/Saara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sarre
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraj związkowy w zachodniej części Niemiec; | (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka we Francji i Niemczech, prawy dopływ Mozeli, jej źródło znajduje się w Alzacji;


lexentry: pol/Sabaudia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sabaudia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Savoie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji; | (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sahara Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sahara occidental
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Kitts i Nevis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Kitts et Nevis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sainte-Lucie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saipan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saipan
sense_list:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Sakmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sakmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakmara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji, na terenie Baszkortostanu i obwodu orenburskiego, prawostronny dopływ Uralu;


lexentry: pol/Salamanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Salamanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salamanque
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Salzburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salzbourg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samarie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: Samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaritain
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (biblijny) mieszkaniec starożytnej Samarii | (etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Samcche-Dżawachetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samcche-Dżawachetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samtskhé-Djavakhétie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w południowej Gruzji;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samoa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/San_Francisco__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: San Francisco
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Francisco
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia; | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Kolorado | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Nowy Meksyk | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Teksas


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sandżak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: sandjak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Saona_i_Loara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saona i Loara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saône-et-Loire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Burgundia-Franche-Comté;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
written_rep: Sas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saxon
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii; | (historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Saska_Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saska Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suisse saxonne
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina w niemieckiej części Gór Połabskich znajdujących się po obu brzegach Łaby, na południowy wschód od Drezna;


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Satledź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sutlej
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Saturne
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scylla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Scylla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scylla
sense_list:
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
written_rep: Scyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scythe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Scytia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Scytia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scythie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rozległa stepowa kraina historyczna Eurazji obejmująca część dzisiejszej Ukrainy, południowej Rosji i Kazachstanu, zamieszkana przez Scytów, koczowniczy lud indoeuropejski;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sedan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sedan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Segowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Segowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ségovie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w hiszpanii, w regionie Kastylia i León ze stolicą w Segowii (1.1); | (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León;


lexentry: pol/Selenga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Selenga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selenga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Mongolii i Rosji uchodząca deltą do jeziora Bajkał;


lexentry: pol/Seleucja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seleucja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Séleucie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;


lexentry: pol/Selinunt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Selinunt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sélinonte | Sélinous
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
written_rep: Semita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sémite
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Semitka__rzeczownik__1
written_rep: Semitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sémite
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sénégal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Septuaginta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Septante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Septymania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Septymania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Septimanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowej Francji między Garonną a Rodanem i między Sewennami a Pirenejami;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia i Czarnogóra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbie-et-Monténégro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seychelles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Set__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Set
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seth
sense_list:
(biblijny) postać biblijna, syn prarodziców; | (mitologia egipska) demoniczne bóstwo egipskie, pan pustyń i chaosu;


lexentry: pol/Siaś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siaś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sias
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w europejskiej części Rosji, w obwodzie nowogrodzkim i obwodzie leningradzkim, uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siedmiorzecze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jetyssou
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sierra Leone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Sindbad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sindbad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sinbad
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singapour
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skalda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Escaut
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scorpion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Slawonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slavonie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République socialiste du Viet Nam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sogdiana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sogdiane
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Sokrates__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sokrates
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Socrate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; | imię męskie;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solura
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Soleure
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii; | (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somalie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somaliland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somaliland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sorbona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sorbona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sorbonne
sense_list:
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sparta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sparte
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spira
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Spire
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Srem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrmie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację;


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sri Lanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stalin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Staline
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: États-Unis d'Amérique
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stara_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stara Saksonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saxe primitive
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, pokrywająca się w dużej mierze z obecną Dolną Saksonią, gdzie mieściły się we wczesnym średniowieczu siedziby plemienia Sasów a później księstwo Saksonii;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stary Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ancien Testament
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Apostolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint-Siège
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint-Siège
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stralsund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stralsund
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Strzelec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sagittaire
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stuttgart
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuttgart
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Styria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Styrie
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swaziland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Suchona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suchona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Soukhona
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji na wschód od jeziora Ładoga, tworzy Dwinę po połączeniu się z Jugiem;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sudety
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sudètes
sense_list:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sugoj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sugoj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sougoï
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim; prawy dopływ Kołymy;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
written_rep: Sumer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumer
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Suna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Souna
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w północno-zachodniej Rosji, w należącej do tego państwa Republice Karelii;


lexentry: pol/Sungari__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sungari
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Songhua
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Mandżurii w Chinach, prawobrzeżny i zarazem największy dopływ Amuru;


lexentry: pol/Sunża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sunża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sounja
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;


lexentry: pol/Surami__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surami
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surami
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Surchan-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surchan-daria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sourkhan Daria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka w południowo-wschodnim Uzbekistanie, prawy dopływ Amu-darii;


lexentry: pol/Surgut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surgut
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sourgout
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surinam | Suriname
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Sułtanat_Omanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sułtanat Omanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sultanat d’Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Omanu jako państwa


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Swanetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Svanétie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Sychem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sychem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sichem
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sicile
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sydon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sidon
sense_list:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syjon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syjon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sion
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy | (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;


lexentry: pol/Syn_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syn Boży
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fils de Dieu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: określenie Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Syn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fils
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: druga osoba Trójcy Świętej


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
written_rep: Syngalezka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceylanais
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syr-daria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syr-Daria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syrdaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syrdaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirdaryo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syriusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Syłwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syłwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sylva
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim, uchodzi do Zbiornika Kamskiego;


lexentry: pol/Szafuza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szafuza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schaffhouse
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);


lexentry: pol/Szampania-Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szampania-Ardeny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Champagne-Ardenne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Szampania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szampania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Champagne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Satan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szczecin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Szczecin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szechina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szechina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shekhina
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeherezada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shéhérazade
sense_list:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Szeol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sheol
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;


lexentry: pol/Szetlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szetlandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shetland
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sziraz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chiraz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleswig-Holstein
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szuja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chouïa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szumawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szumawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Forêt de Bohême
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Souabe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suisse
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suède
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
written_rep: Sąd Ostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jugement dernier | jugement final | jugement universel
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovaquie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovénie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slave
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słowianka__rzeczownik__1
written_rep: Słowianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slave
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Soleil
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/TAWS__skrótowiec__1
written_rep: TAWS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: TAWS
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) = (angielski) Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem


lexentry: pol/TSUE__skrótowiec__1
written_rep: TSUE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: CJUE
sense_list:
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej


lexentry: pol/Tadź_Mahal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tadź Mahal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taj Mahal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taganrog
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taganrog
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajmyra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taïmyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajwan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taïwan | Taiwan
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tales__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tales
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thalès
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tambow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tambov
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
written_rep: Tamil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamoul
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tamilka__rzeczownik__1
written_rep: Tamilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamoule
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;


lexentry: pol/Tanach__rzeczownik__1
written_rep: Tanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanakh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tanganika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lac Tanganyika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo; | (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tangier
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanger
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanzanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarent
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarente
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tarragona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarragona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarragone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;


lexentry: pol/Tars__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tars
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarse
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarim
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tasiejewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tasiejewa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tasseïeva
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;


lexentry: pol/Tatarstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tatarstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tatarstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;


lexentry: pol/Tawda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tawda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tavda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;


lexentry: pol/Taz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;


lexentry: pol/Tedżen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tedżen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tejen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;


lexentry: pol/Temistokles__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Temistokles
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thémistocle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) polityk i wódz ateński; | (rzadki, rzadko używany) imię męskie;


lexentry: pol/Tennessee__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Tennessee
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Tennessee
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;


lexentry: pol/Terek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Termez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termez
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Termez
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termopile
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermopyles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terni__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terni
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terni
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terpsychora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terpsichore
sense_list:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Tetyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tetyda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Téthys
sense_list:
(geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza; | (astronomia, astronomiczny) księżyc Saturna;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
written_rep: Teuton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teuton
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia germańskiego, wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tierieszka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tierieszka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terechka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Tipasa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tipasa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tipaza
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Algierii nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji Tipasa (1.2);


lexentry: pol/Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;


lexentry: pol/Tobolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tobolsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tobolsk
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid; | (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tokelau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tokelau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tokelau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tonga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thora
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Toskania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toscane
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tracja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thrace
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Treviso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Treviso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trévise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trewir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trèves
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triduum_Paschalne__rzeczownik__1
written_rep: Triduum Paschalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Triduum pascal
sense_list:
(kościelny) w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Triest
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trieste
sense_list:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Tristan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tristan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tristan
sense_list:
(mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;


lexentry: pol/Troada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troade
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;


lexentry: pol/Troick__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troick
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troïtsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troyes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troyes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tribunal constitutionnel | cour constitutionnelle
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trydent-Górna_Adyga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trydent-Górna Adyga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trentin-Tyrol du sud
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinité | Trinidad
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinité-et-Tobago | Trinidad-et-Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii; | (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
written_rep: Trzeci Świat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiers-monde
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie;


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzej Królowie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: rois mages
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzy_Biskupstwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzy Biskupstwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trois-Évêchés
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójca Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinité
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójmiasto
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tricité | Triville
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Tuareg__rzeczownik__1
written_rep: Tuareg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Targui
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tulon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toulon | Toulon-sur-mer
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turquie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turecka_Republika_Cypru_Północnego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turecka Republika Cypru Północnego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République turque de Chypre du nord
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;


lexentry: pol/Turenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Touraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji z głównym ośrodkiem w Tours;


lexentry: pol/Turgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turgowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thurgovie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Turkmenbaszy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenbaszy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkmenbaşy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkménistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turks i Caicos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: îles Turks-et-Caïcos
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turyngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thuringe
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuszetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Touchétie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuvalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuvalu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twer__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Twer
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tver
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;


lexentry: pol/Twerca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Twerca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tvertsa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi, do której wpada na terenie miasta Twer;


lexentry: pol/Tybet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tibet
sense_list:
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; | kraj na Wyżynie Tybetańskiej


lexentry: pol/Tyche__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyche
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyché
sense_list:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną; | (astronomia, astronomiczny) jedna z hipotetycznych planet w Układzie Słonecznym; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 258;


lexentry: pol/Tylża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tylża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tilsit
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);


lexentry: pol/Tym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tym
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Obu;


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyraspol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyraspol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiraspol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrteusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrtée
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
written_rep: UE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UE
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/UPS__skrótowiec__1
written_rep: UPS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: ASI
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej


lexentry: pol/Ubangi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ubangi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oubangui
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Kongu, Republice Środkowoafrykańskiej i Demokratycznej Republice Konga;


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udine
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udmurcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oudmourtie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ugarit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ugarit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ougarit
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uglicz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouglitch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouï
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina Słobodzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukraine Sloboda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Ukrainka__rzeczownik__1
written_rep: Ukrainka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrainienne
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Układ Słoneczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: système solaire
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulster
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Unix__rzeczownik__1
written_rep: Unix
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unix
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urania | Uranie
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; | (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | (mitologia grecka) przydomek Afrodyty


lexentry: pol/Urbino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urbino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urbino
sense_list:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;


lexentry: pol/Urgencz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urgencz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ourguentch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;


lexentry: pol/Usa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Usa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oussa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na północy europejskiej części Rosji, w Republice Komi, prawy dopływ Peczory;


lexentry: pol/Ust-Ilimsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ilimsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oust-Ilimsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ługa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oust-Louga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Utah__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Utah
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Utah
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana | (geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City; | (geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;


lexentry: pol/Uzbek__rzeczownik__1
written_rep: Uzbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouzbek
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu Uzbeków; | (przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uznam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Usedom
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy;


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanuatu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vercelli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vercelli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verceil
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Vercelli (1.2);


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vicenza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicence
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vichy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vichy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vienne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;


lexentry: pol/Viterbo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Viterbo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viterbe
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vorarlberg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorarlberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/WWW__skrótowiec__1
written_rep: WWW
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: WWW
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Balance
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wanda
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) krater na powierzchni Wenus; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1057; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
written_rep: Wandal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vandale
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wardar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vardar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Waszka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waszka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vachka
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;


lexentry: pol/Waszyngton__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waszyngton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Washington
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Véga
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Wehrmacht__rzeczownik__1
written_rep: Wehrmacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wehrmacht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weimar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weimar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weje
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Véies
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenezuela
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venezuela | Vénézuéla
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wengen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wengen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wengen
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vénus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wergiliusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wergiliusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Virgile
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Werona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vérone
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wersal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Versailles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Wessex__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wessex
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wessex
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vesta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4; | (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Westminster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westminster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ouestmoutiers
sense_list:
(geografia, geograficzny) położona centralnie dzielnica Londynu, w której mieszczą się główne budynki rządowe;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kartlie intérieure
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Carniole-Intérieure
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wezera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weser
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiaźma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viazma
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiczuga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitchouga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielikaja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielikaja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Velikaïa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodzie europejskiej części Rosji, uchodzi deltą do jeziora Pejpus;


lexentry: pol/Wielka_Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grande-Bretagne | Royaume-Uni
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;


lexentry: pol/Wielka_Koalicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Koalicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: grande coalition
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grande Ourse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Sobota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samedi Saint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
written_rep: Wielkanoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pâques | Pâque
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jeudi saint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Paryż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand Paris
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski tworzony przez miasto Paryż i otaczające go gminy


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vendredi saint | vendredi saint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carême
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semaine sainte
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Wóz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand Chariot
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielki_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Zab
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand Zab
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;


lexentry: pol/Wielkie_Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Antyle
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grandes Antilles
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Litewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Litewskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand-duché de Lituanie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1236-1795;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand-Duché de Luxembourg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wielkie_Równiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Równiny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grandes Plaines
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;


lexentry: pol/Wielonarodowe_Państwo_Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielonarodowe Państwo Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: État plurinational de Bolivie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii


lexentry: pol/Wierchniaja_Sałda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wierchniaja Sałda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verkhniaïa Salda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wiesbaden__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiesbaden
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiesbaden
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wigilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: réveil de Noël | veillée de Noël
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikipédia
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikiźródła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikisource
sense_list:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wiminał__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiminał
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viminal
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;


lexentry: pol/Wirakocza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wirakocza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viracocha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;


lexentry: pol/Wirtembergia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wirtembergia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wurtemberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech;


lexentry: pol/Wisconsin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisconsin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wisconsin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w północnej części Stanów Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, dopływ Missisipi;


lexentry: pol/Wismar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wismar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wismar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe w Niemczech, położone nad Morzem Bałtyckim;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisznu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vishnou
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Witebsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Witebsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitebsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;


lexentry: pol/Wittenberga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wittenberga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wittenberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto powiatowe w środkowych Niemczech, leżące nad Łabą w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, centrum reformacji i miejsce działalności reformatora religijnego Marcina Lutra;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
written_rep: Wizygot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wisigoth
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wniebowstąpienie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowstąpienie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ascension
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek);


lexentry: pol/Wniebowzięcie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowzięcie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Assomption | Assomption de Marie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot wiary chrześcijańskiej dotyczącej wzięcia do nieba z ciałem i duszą Najświętszej Maryi Panny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verseau
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wogezy__rzeczownik__1
written_rep: Wogezy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vosges
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Francji; | (geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w regionie Grand Est;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wojwodina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Voïvodine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Franche Comté de Bourgogne | Franche-Comté
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République de Dantzig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ville libre de Dantzig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;


lexentry: pol/Wormacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wormacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Worms
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;


lexentry: pol/Wołchow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołchow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volkhov
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wołoch__rzeczownik__1
written_rep: Wołoch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Valaque
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;


lexentry: pol/Wołoszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołoszczyzna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Valaquie | Valachie
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach; | (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołyń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volhynie | Volynie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wołżski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołżski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Voljski
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Wrocław__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wrocław
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wrocław
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/Wschód__rzeczownik__1
written_rep: Wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orient
sense_list:
kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia) | kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Bahamów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth des Bahames
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Dominiki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Dominiki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth de la Dominique
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominiki jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Communauté des États indépendants
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wspólnota_Portoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Portoryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth de Porto Rico
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako terytorium


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
written_rep: Wszystkich Świętych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Toussaint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wuhan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wuhan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuhan
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;


lexentry: pol/Wulgata__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wulgata
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulgate
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.;


lexentry: pol/Wybrzeże_Pieprzowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wybrzeże Pieprzowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Côte du Poivre
sense_list:
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: île de Man
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Wielkanocna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: île de Pâques
sense_list:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Brytyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: îles Britanniques
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Cooka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: îles Cook
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Canaries | Îles Canaries
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kokosowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îles Cocos
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2), | (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kokosowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: îles Cocos
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Mjanmy


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Marshalla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îles Marshall
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Owcze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Owcze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Féroé | Îles Féroé
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Salomona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Îles Salomon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sao Tomé-et-Principe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wyszni_Wołoczok__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyszni Wołoczok
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vychni Volotchek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;


lexentry: pol/Wyżyna_Lotaryńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyżyna Lotaryńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Plateau lorrain
sense_list:
(geografia, geograficzny) wschodnia część Basenu Paryskiego, od wschodu ograniczona Wogezami, od zachodu Ardenami i krasowymi terenami Szampanii;


lexentry: pol/Wzgórza_Golan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wzgórza Golan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Plateau du Golan
sense_list:
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Władykaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vladikavkaz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/Włodzimierz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Włodzimierz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Vladimír
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone nad Klaźmą w dorzeczu Oki;


lexentry: pol/YouTube__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: YouTube
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: YouTube
sense_list:
(telekomunikacja) jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;


lexentry: pol/ZEA__skrótowiec__1
written_rep: ZEA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: EAU ÉAU
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
written_rep: ZSRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: URSS
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg_Jordanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg Jordanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisjordanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Zachodni Brzeg


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisjordanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zachód__rzeczownik__1
written_rep: Zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Occident | Ouest
sense_list:
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
written_rep: Zaduszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Commémoration des fidèles défunts
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zakarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakarpacie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transcarpathie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;


lexentry: pol/Zakaukazie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakaukazie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transcaucasie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;


lexentry: pol/Zalew_Kuroński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Kuroński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: lagune de Courlande
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;


lexentry: pol/Zalew_Szczeciński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Szczeciński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: lagune de Szczecin
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;


lexentry: pol/Zalew_Wiślany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Wiślany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: lagune de la Vistule
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;


lexentry: pol/Zapotek__rzeczownik__1
written_rep: Zapotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zapothèque
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel indiańskiego ludu meksykańskiego żyjącego w środkowej i wschodniej części stanu Oaxaca


lexentry: pol/Zaratusztra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zaratusztra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zarathoustra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Adeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe d'Aden
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Amurska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Amurska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de l'Amour
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;


lexentry: pol/Zatoka_Anadyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Anadyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie d'Anadyr | golfe d'Anadyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;


lexentry: pol/Zatoka_Arabacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Arabacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie d'Arabat
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;


lexentry: pol/Zatoka_Argolidzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Argolidzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Argolique | golfe de Nauplie
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;


lexentry: pol/Zatoka_Awaczyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Awaczyńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Avatchinski
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona w pobliżu południowego krańca półwyspu Kamczatka;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Biskajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Gascogne
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Burgaska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Burgaska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Bourgas | golfe de Bourgas
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas


lexentry: pol/Zatoka_Chajpudyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chajpudyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Khaïpoudyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego


lexentry: pol/Zatoka_Chatańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chatańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Khatanga
sense_list:
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Zatoka_Czoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Czoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de la Tchocha
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Dwińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Dwińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de la Dvina
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;


lexentry: pol/Zatoka_Eubejska_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Eubejska Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Nord d'Eubée
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od lądu stałego Grecji, na południowym wschodzie łączy się przez wąską cieśninę Ewripos z Zatoką Eubejską Południową;


lexentry: pol/Zatoka_Flensburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Flensburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: fjord de Flensbourg
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;


lexentry: pol/Zatoka_Gaecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gaecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Gaète
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, stanowiąca Morza Tyrreńskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Greifswaldzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Greifswaldzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Greifswald
sense_list:
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Guantanamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Guantanamo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Guantanamo
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gwinejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Guinée
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Helgolandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Helgolandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Helgoland | baie de Heligoland
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Hudsona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie d'Hudson
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kadyksu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kadyksu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Cadix
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kalifornijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Californie
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Kamczacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kamczacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie du Kamtchatka
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Oceanu Spokojnego, u wschodnich brzegów rosyjskiego półwyspu Kamczatka, przy ujściu rzeki Kamczatka;


lexentry: pol/Zatoka_Karagińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Karagińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Karaguinski
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, leżąca u północno-wschodniego wybrzeża Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Kasandryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kasandryjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Toronéen
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona u wybrzeży Półwyspu Chalcydyckiego, między półwyspami Kasandra i Sithonia


lexentry: pol/Zatoka_Kilońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kilońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Kiel
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Zatoka_Kiparysyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kiparysyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe d'Arcadie | golfe de Cyparisse
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, oblewająca zachodnie wybrzeża Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Kolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Kola
sense_list:
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Koryncka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Koryncka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Corinthe
sense_list:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;


lexentry: pol/Zatoka_Kotorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kotorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bouches-du-Cattaro | bouches de Kotor
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Kronocka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kronocka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie Kronotski | golfe Kronotski
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Spokojnego, położona u wschodnich wybrzeży Kamczatki u ujścia rzeki Kamczatki


lexentry: pol/Zatoka_Lakońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lakońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Laconie
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;


lexentry: pol/Zatoka_Lubecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lubecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Lübeck
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Lwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe du Lion
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Malijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Malijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Lamiaque | golfe Maliaque
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili


lexentry: pol/Zatoka_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meklemburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Baie du Mecklembourg
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meksykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe du Mexique
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Meseńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meseńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Messénie
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Mezeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Mezeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Mezen
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Neapolitańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Neapolitańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Naples
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;


lexentry: pol/Zatoka_Omańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Omańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe d'Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Indyjskiego łącząca leżące na południe od niej Morze Arabskie z Zatoką Perską;


lexentry: pol/Zatoka_Orańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Orańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie d'Oran
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego; na jej południowym brzegu znajduje się miasto Oran


lexentry: pol/Zatoka_Orfańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Orfańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Strymonique
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego


lexentry: pol/Zatoka_Pagasyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pagasyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Pagasétique | golfe Pélasgique
sense_list:
(geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;


lexentry: pol/Zatoka_Penżyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Penżyńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Penjina
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;


lexentry: pol/Zatoka_Petalijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Petalijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe des îles Petalis
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, rozciągająca się między wschodnim wybrzeżem Attyki a południowym końcem wyspy Eubea


lexentry: pol/Zatoka_Piotra_Wielkiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Piotra Wielkiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Pierre-le-Grand
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na dwie mniejsze zatoki;


lexentry: pol/Zatoka_Pomorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pomorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Poméranie
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;


lexentry: pol/Zatoka_Sachalińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sachalińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Sakhaline
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona między kontynentalną Rosją a północnym końcem wyspy Sachalin


lexentry: pol/Zatoka_Sarońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sarońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Saronique
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;


lexentry: pol/Zatoka_Sekwany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sekwany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Seine
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona u północnych wybrzeży Francji, od południa granicząca z Normandią


lexentry: pol/Zatoka_Szelichowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Szelichowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Chelikhov
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tajlandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Thaïlande
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tangerska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tangerska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Tanger
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego, w Cieśninie Gibraltarskiej u północnych wybrzeży Maroka; nad zatoką położone jest miasto Tanger;


lexentry: pol/Zatoka_Tarencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tarencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Tarente
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;


lexentry: pol/Zatoka_Tazowska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tazowska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: estuaire de Taz
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Zatoki Obskiej, utworzona przez estuarium rzeki Taz;


lexentry: pol/Zatoka_Termajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Termajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe Thermaïque
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tokijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tokijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Tokyo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tonkińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe du Tonkin
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Triesteńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Triesteńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Trieste
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Zatoka_Walencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Walencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Valence
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Śródziemnego, położona u wschodnich wybrzeży Hiszpanii;


lexentry: pol/Zatoka_Wenecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wenecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Venise
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Wlorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wlorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Valona
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii


lexentry: pol/Zatoka_Wyborska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wyborska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Vyborg
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;


lexentry: pol/Zatoka_Zachodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Zachodniokoreańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe de Corée
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Świętego_Pawła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świętego Pawła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie de Saint-Paul
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Śródziemnego, położona u północnych wybrzeży wyspy Malty


lexentry: pol/Zatoka_Świętego_Wawrzyńca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świętego Wawrzyńca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: golfe du Saint-Laurent
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka oraz estuarium położone u wschodnich wybrzeży Kanady, do której uchodzi Rzeka Świętego Wawrzyńca;


lexentry: pol/Zatoka_Świń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: baie des Cochons
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karaibskiego w środkowo-zachodniej części południowego wybrzeża Kuby;


lexentry: pol/Zbrucz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zbrucz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zbroutch
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na zachodniej Ukrainie o długości, lewy dopływ Dniestru;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zeus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zeus
sense_list:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Zielenogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zielenogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zelenogorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Ziemia_Obiecana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Obiecana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terre Promise
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terre Sainte
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zimbabwe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczona_Republika_Tanzanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczona Republika Tanzanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: République unie de Tanzanie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;

trans_list:
Royaume-Uni de Grande-Bretagne et d'Irlande du Nord | Royaume-Uni de Grande-Bretagne et d’Irlande du Nord


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Royaume-Uni
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Zmartwychwstanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zmartwychwstanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Résurrection
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;


lexentry: pol/Znamiensk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Znamiensk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Znamensk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;


lexentry: pol/Zug__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zug
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoug
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;


lexentry: pol/Zugdidi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zugdidi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zougdidi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Zwiastowanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zwiastowanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Annonciation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Australijski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth d’Australie
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Komorów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Komorów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union des Comores
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Komorów jako państwa


lexentry: pol/Związek_Niemiecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Niemiecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Confédération germanique
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) konfederacja państw niemieckich i wolnych miast, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku;


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Radziecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union soviétique
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union des républiques socialistes soviétiques
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/Złota_Orda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Złota Orda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Horde d'Or
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo mongolsko-tatarskie, które istniało od XIII do XVI wieku, stanowiące część imperium mongolskiego


lexentry: pol/a-moll__rzeczownik__1
written_rep: a-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la mineur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
written_rep: a kysz
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ouste
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
written_rep: a także
min_sense_num: 01
trans_list: ainsi que
sense_list:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/aak__rzeczownik__1
written_rep: aak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaland
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;


lexentry: pol/aalen__rzeczownik__1
written_rep: aalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aalénien
sense_list:
(geologia, geologiczny) najniższe piętro jury środkowej; | (geologia, geologiczny) najstarszy wiek jury środkowej;


lexentry: pol/abaja__rzeczownik__1
written_rep: abaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaya
sense_list:
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/abaka__rzeczownik__1
written_rep: abaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaca | chanvre de Manille | manille
sense_list:
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
written_rep: abakus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaque
sense_list:
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; | (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;


lexentry: pol/abalienacja__rzeczownik__1
written_rep: abalienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliénation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
written_rep: abandon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abandon
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abandonware__rzeczownik__1
written_rep: abandonware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abandogiciel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;


lexentry: pol/abasiofilia__rzeczownik__1
written_rep: abasiofilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abasiophilie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;


lexentry: pol/abatacept__rzeczownik__1
written_rep: abatacept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abatacept
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek biologiczny o działaniu immunosupresyjnym, rekombinowane rozpuszczalne białko fuzyjne;


lexentry: pol/abazyński__rzeczownik__1
written_rep: abazyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: abaza
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;


lexentry: pol/abderyta__rzeczownik__1
written_rep: abderyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abdérite
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
written_rep: abdest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablution
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
written_rep: abdykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdication
sense_list:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
written_rep: abdykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abdiquer | renoncer à
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji


lexentry: pol/abdżad__rzeczownik__1
written_rep: abdżad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abjad
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
written_rep: aberracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aberration
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem; | (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość; | (genetyka) zmiana w strukturze chromosomów występująca samorzutnie w warunkach naturalnych, a także wywoływana sztucznie działaniem promieniowania jonizującego, różnych związków chemicznych itp., powodująca dziedziczne zmiany cech organizmu; | (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/aberracja_chromatyczna__rzeczownik__1
written_rep: aberracja chromatyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aberration chromatique
sense_list:
(optyka, optyczny) wada układów optycznych polegająca na tym, że różne kolory światła ogniskują się w różnych punktach po przejściu przez soczewkę


lexentry: pol/abiogenny__przymiotnik__1
written_rep: abiogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abiogène
sense_list:
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej


lexentry: pol/abisal__rzeczownik__1
written_rep: abisal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abyssale
sense_list:
(geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;


lexentry: pol/abisynka_jednopręga__rzeczownik__1
written_rep: abisynka jednopręga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: characin africain à une rayure
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Nannaethiops unitaeniatus Günther, mała, afrykańska ryba słodkowodna z charakterystyczną pręgą wzdłuż ciała, żyjąca od Nigru po Biały Nil


lexentry: pol/ablacja__rzeczownik__1
written_rep: ablacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablation
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego | (geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych | (astronautyka, astronautyczny) sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię | (astronomia, astronomiczny) niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę


lexentry: pol/ablaktacja__rzeczownik__1
written_rep: ablaktacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sevrage
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
written_rep: ablatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablatif
sense_list:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/abolicja__rzeczownik__1
written_rep: abolicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolition
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;


lexentry: pol/abolicjonista__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolitionniste
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej | zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa


lexentry: pol/abolicjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolitionnisme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;


lexentry: pol/abordaż__rzeczownik__1
written_rep: abordaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abordage
sense_list:
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;


lexentry: pol/abrahamizm__rzeczownik__1
written_rep: abrahamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrahamisme
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) monoteizm abrahamiczny


lexentry: pol/abrazja__rzeczownik__1
written_rep: abrazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrasion
sense_list:
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę; | (medycyna, medyczny) usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji; | (medycyna, medyczny) w ginekologii: zabieg łyżeczkowania macicy | (technologia, technika, techniczny) proces zużycia ściernego związany z ubytkiem powierzchniowym elementów maszyn lub urządzeń wskutek oddziaływania na niego luźnych lub umocowanych zarówno suchych, jak i wilgotnych ziarn mineralnych


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
written_rep: abrewiacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abréviation
sense_list:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
written_rep: absolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolution
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów; | (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego


lexentry: pol/absolutny__przymiotnik__1
written_rep: absolutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolu
sense_list:
całkowity, zupełny, bezwzględny | niekwestionowany | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad


lexentry: pol/absolutysta__rzeczownik__1
written_rep: absolutysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolutiste
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik absolutyzmu – doktryny filozoficznej | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik absolutyzmu – ustroju państwowego


lexentry: pol/absolutystyczny__przymiotnik__1
written_rep: absolutystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolutiste
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nacechowany absolutyzmem (doktryną filozoficzną) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)


lexentry: pol/absorber__rzeczownik__1
written_rep: absorber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absorbant
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
written_rep: absorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absorption
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; | (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
written_rep: abstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abstraire
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego | (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś


lexentry: pol/abstrakcja__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstraction
sense_list:
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością; | pojęcie ogólne | nierealny pogląd | coś trudnego do zrealizowania lub zdefiniowania | proces tworzenia pojęć ogólnych;


lexentry: pol/abstrakcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstractionnisme
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstraction
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: résumé
sense_list:
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
written_rep: abstynencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstinence
sense_list:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/abstynent__rzeczownik__1
written_rep: abstynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstinent
sense_list:
osoba wstrzemięźliwa, powściągliwa, powstrzymująca się od czegoś | osoba nie pijąca napojów alkoholowych


lexentry: pol/abulia__rzeczownik__1
written_rep: abulia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aboulie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji


lexentry: pol/acedia__rzeczownik__1
written_rep: acedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acédie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan apatii, smutku i wyczerpania, w średniowieczu uważany za grzech;


lexentry: pol/acefalia__rzeczownik__1
written_rep: acefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acéphalie
sense_list:
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;


lexentry: pol/acenokumarol__rzeczownik__1
written_rep: acenokumarol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acénocoumarol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;


lexentry: pol/acesulfam_K__rzeczownik__1
written_rep: acesulfam K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acésulfame K
sense_list:
(spożywczy) heterocykliczna sól potasowa o wzorze sumarycznym C4H4KNO4S występująca w postaci białych kryształów, wielokrotnie słodsza od sacharozy i używana jako bezkaloryczny zamiennik cukru, ze względu na gorzki posmak zwykle wspólnie z innymi słodzikami;


lexentry: pol/acetal__rzeczownik__1
written_rep: acetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétal
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
written_rep: acetamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétamide | ethanamide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/acetanilid__rzeczownik__1
written_rep: acetanilid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétanilide | acétylaminobenzène | acétylaniline
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o wzorze sumarycznym C8H9NO, pochodna aniliny, bezbarwna substancja krystaliczna, wykorzystywany do produkcji leków i barwników;


lexentry: pol/acetofenon__rzeczownik__1
written_rep: acetofenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétophénone | phényl méthyl cétone | phényléthanone
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétone
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetonemia__rzeczownik__1
written_rep: acetonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétonémie
sense_list:
(medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
written_rep: acetylenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acétylène
sense_list:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
written_rep: acetylocholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétylcholine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/acetylowanie__rzeczownik__1
written_rep: acetylowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acétylation
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
written_rep: ach
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ah
sense_list:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achalazja__rzeczownik__1
written_rep: achalazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achalasie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na zaburzeniu rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i zaburzonej perystaltyki pozostałych odcinków przełyku


lexentry: pol/achondroplazja__rzeczownik__1
written_rep: achondroplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achondroplasie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba genetyczna kości, dziedziczona autosomalnie dominująco (jako mutacja genu FGFR3), należąca do grupy dysplazji szkieletowych, która powoduje ograniczony wzrost kości długich i niskorosłość przy prawidłowej wielkości tułowia i głowy


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
written_rep: achondryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achondrite
sense_list:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/achromat__rzeczownik__1
written_rep: achromat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achromat
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;


lexentry: pol/achtel__rzeczownik__1
written_rep: achtel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancienne unité de mesure de volume correspondant à un huitième de tonneau
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) jedna ósma miary większej objętości, rzadziej długości i powierzchni; ósma część beczki;


lexentry: pol/achtersztag__rzeczownik__1
written_rep: achtersztag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pataras
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;


lexentry: pol/acyklowir__rzeczownik__1
written_rep: acyklowir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acyclovir
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny


lexentry: pol/acz__spójnik__1
written_rep: acz
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: bien que
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adadżio__rzeczownik__1
written_rep: adadżio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adagio
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powoli wykonywany utwór muzyczny lub jego część | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) powolne tempo


lexentry: pol/adamantan__rzeczownik__1
written_rep: adamantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamantane
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
written_rep: adamaszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damas
sense_list:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adamsyt__rzeczownik__1
written_rep: adamsyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamsite
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;


lexentry: pol/adapter__rzeczownik__1
written_rep: adapter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tourne-disque
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa


lexentry: pol/adaptogen__rzeczownik__1
written_rep: adaptogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaptogène
sense_list:
(medycyna, medyczny) nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;


lexentry: pol/adaptować__czasownik__1
written_rep: adaptować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: transformer
sense_list:
(biologia, biologiczny) o organizmach: przystosować się/przystosowywać się w ciągu rozwoju ewolucyjnego do zmienionych warunków środowiska


lexentry: pol/addukt__rzeczownik__1
written_rep: addukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composé d'addition
sense_list:
(chemia, chemiczny) indywiduum cząsteczkowe powstałe przez połączenie najczęściej dwóch oddzielnych indywiduów w taki sposób, że nie dochodzi do utraty atomów w obrębie cząsteczek tworzących je;


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
written_rep: addycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addition
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych; | (biologia, biologiczny) mutacja polegająca na wstawieniu jednej lub większej liczby zasad


lexentry: pol/adenotomia__rzeczownik__1
written_rep: adenotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adénectomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;


lexentry: pol/adenozyna__rzeczownik__1
written_rep: adenozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adénosine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
written_rep: adenozynotrójfosforan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adénosine triphosphate
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adeptka__rzeczownik__1
written_rep: adeptka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disciple
sense_list:
(książkowy) (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolenniczka jakiejś idei, doktryny


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
written_rep: adhan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
written_rep: adidas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaussure de sport
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/administracja__rzeczownik__1
written_rep: administracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administration
sense_list:
system organów państwowych i samorządowych, służący sprawowaniu władzy wykonawczej w państwie; | kierownictwo jakiejś instytucji, przedsiębiorstwa itp. | zarządzanie czymś, administrowanie


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amiral
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__2
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: amiral
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych


lexentry: pol/admitancja__rzeczownik__1
written_rep: admitancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admittance
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;


lexentry: pol/adonis__rzeczownik__1
written_rep: adonis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adonis
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę


lexentry: pol/adopcjanizm__rzeczownik__1
written_rep: adopcjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adoptianisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;


lexentry: pol/adoracja__rzeczownik__1
written_rep: adoracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adoration
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ceremonia oddawania czci Bogu lub świętym | (książkowy) zachwyt kimś wyrażany w taki sposób, aby ten ktoś to widział


lexentry: pol/adoracyjny__przymiotnik__1
written_rep: adoracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adoration
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji


lexentry: pol/adorant__rzeczownik__1
written_rep: adorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orant
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adresse
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adresówka__rzeczownik__1
written_rep: adresówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaque d' identité
sense_list:
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia


lexentry: pol/adret__rzeczownik__1
written_rep: adret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adret
sense_list:
(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;


lexentry: pol/adsorpcja__rzeczownik__1
written_rep: adsorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adsorption
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/adware__rzeczownik__1
written_rep: adware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logiciel de publicité | logiciel publicitaire | publiciel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; | (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;


lexentry: pol/adwekcja__rzeczownik__1
written_rep: adwekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advection
sense_list:
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
written_rep: adwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Avent | avent
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwentowy__przymiotnik__1
written_rep: adwentowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dimanche de Avent
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie


lexentry: pol/adwentysta__rzeczownik__1
written_rep: adwentysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adventiste
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystyczny__przymiotnik__1
written_rep: adwentystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adventiste
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów


lexentry: pol/adwentyzm__rzeczownik__1
written_rep: adwentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adventisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;


lexentry: pol/adwerbializacja__rzeczownik__1
written_rep: adwerbializacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adverbialisation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces językowy, w którym inne części mowy przekształcają się w przysłówki


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avocat
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/adwokat_diabła__rzeczownik__1
written_rep: adwokat diabła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avocat du diable
sense_list:
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/adyton__rzeczownik__1
written_rep: adyton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adyton | adytum
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;


lexentry: pol/adżyka__rzeczownik__1
written_rep: adżyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjika
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;


lexentry: pol/aerator__rzeczownik__1
written_rep: aerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérateur
sense_list:
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się; | urządzenie do napowietrzania wody


lexentry: pol/aerenchyma__rzeczownik__1
written_rep: aerenchyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérenchyme
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ tkanki miękiszowej u roślin wodnych i podmokłych, zawierająca duże przestrzenie powietrzne między komórkami


lexentry: pol/aero-__przedrostek__1
written_rep: aero-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: aéro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem


lexentry: pol/aerobioza__rzeczownik__1
written_rep: aerobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérobiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) życie w warunkach tlenowych; stan życia w atmosferze z tlenem | (fizjologia, fizjologiczny) proces zachodzący w organizmie w obecności tlenu


lexentry: pol/aerobus__rzeczownik__1
written_rep: aerobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérobus
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;


lexentry: pol/aerodynamik__rzeczownik__1
written_rep: aerodynamik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérodynamicien
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) specjalista zajmujący się aerodynamiką


lexentry: pol/aeroelastyczność__rzeczownik__1
written_rep: aeroelastyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aéroélasticité
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina mechaniki, która zajmuje się zjawiskami wynikającymi ze wzajemnego oddziaływania między siłami aerodynamicznymi, siłami bezwładności a odkształcaniem się konstrukcji | (technologia, technika, techniczny) właściwość materiału i konstrukcji, która pozwala na przewidywanie i analizę oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i sprężystych reakcji konstrukcji; zdolność obiektu do odkształcania się pod wpływem sił aerodynamicznych


lexentry: pol/aerofagia__rzeczownik__1
written_rep: aerofagia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérophagie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;


lexentry: pol/aerofotografia__rzeczownik__1
written_rep: aerofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photographie aérienne
sense_list:
(fotografia) (lotnictwo, lotniczy) dziedzina fotografi polegająca na robieniu zdjęć powierzchni ziemi z dużych wysokości


lexentry: pol/aerograf__rzeczownik__1
written_rep: aerograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérographe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


lexentry: pol/aerografit__rzeczownik__1
written_rep: aerografit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérographite
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;


lexentry: pol/aeroklub__rzeczownik__1
written_rep: aeroklub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aéroclub
sense_list:
organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa


lexentry: pol/aerosprężystość__rzeczownik__1
written_rep: aerosprężystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aéroélasticité
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) zdolność konstrukcji do reagowania na obciążenia aerodynamiczne poprzez ugięcia, skręcanie i drgania, które z kolei wpływają na przepływ powietrza | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dział mechaniki i aerodynamiki zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych i odkształceń sprężystych konstrukcji


lexentry: pol/aerotermodynamika__rzeczownik__1
written_rep: aerotermodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérothermodynamique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
written_rep: aerozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérosol
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym | (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


lexentry: pol/aerożel__rzeczownik__1
written_rep: aerożel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérogel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


lexentry: pol/afektacja__rzeczownik__1
written_rep: afektacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affectation
sense_list:
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany


lexentry: pol/affidavit__rzeczownik__1
written_rep: affidavit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affidavit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


lexentry: pol/afganiec__rzeczownik__1
written_rep: afganiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afghan
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk | (potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
written_rep: afisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affiche | placard
sense_list:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aflatoksyna__rzeczownik__1
written_rep: aflatoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aflatoxine
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) rakotwórcza toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Aspergillus;


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphorisme
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/afroazjatycki__przymiotnik__1
written_rep: afroazjatycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: afro-asiatique
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) określający rodzinę języków używanych w północnej Afryce, Rogu Afryki i na Bliskim Wschodzie | związany zarówno z Afryką, jak i Azją


lexentry: pol/afrobeat__rzeczownik__1
written_rep: afrobeat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrobeat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;


lexentry: pol/afrodyzjak__rzeczownik__1
written_rep: afrodyzjak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphrodisiaque
sense_list:
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;


lexentry: pol/afrykanizacja__rzeczownik__1
written_rep: afrykanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: africanisation
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych


lexentry: pol/afrykanizować__czasownik__1
written_rep: afrykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: africaniser
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie


lexentry: pol/afta__rzeczownik__1
written_rep: afta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphte
sense_list:
(medycyna, medyczny) mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;


lexentry: pol/aga__rzeczownik__1
written_rep: aga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; | tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
written_rep: agat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agate
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agawa__rzeczownik__1
written_rep: agawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agave
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;


lexentry: pol/agenda__rzeczownik__1
written_rep: agenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agenda
sense_list:
terminarz | ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie


lexentry: pol/aggiornamento__rzeczownik__1
written_rep: aggiornamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggiornamento
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
written_rep: agitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitation
sense_list:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/agitator__rzeczownik__2
written_rep: agitator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: agitateur
sense_list:
(chemia, chemiczny) cylindryczny, stalowy reaktor wyłożony ołowiem; najczęściej używany do rafinacji ropy naftowej


lexentry: pol/agitka__rzeczownik__1
written_rep: agitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propagande
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótki utwór, ulotka, przemówienie itp. o charakterze propagandowym, agitacyjnym


lexentry: pol/aglomeracja__rzeczownik__1
written_rep: aglomeracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglomération
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego;


lexentry: pol/aglomeracyjny__przymiotnik__1
written_rep: aglomeracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agglomération
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) (chemia, chemiczny) związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji | (urbanistyka, urbanistyczny) związany z aglomeracją, dotyczący aglomeracji


lexentry: pol/aglomerować__czasownik__1
written_rep: aglomerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agglomérer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skupiać mechanicznie mniejsze kawałki, ziarna w większe kawałki, bryły, np. w procesie brykietowania węgla albo przeróbki rud


lexentry: pol/aglutynacja__rzeczownik__1
written_rep: aglutynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutination
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów | (medycyna, medyczny) zlepianie się rozproszonych w płynie komórek


lexentry: pol/aglutynacyjny__przymiotnik__1
written_rep: aglutynacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinant
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany


lexentry: pol/aglutynina__rzeczownik__1
written_rep: aglutynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinine
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;


lexentry: pol/aglutynogen__rzeczownik__1
written_rep: aglutynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinogène
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnosticisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
written_rep: agnostyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnostique
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agogika__rzeczownik__1
written_rep: agogika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agogique
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy


lexentry: pol/agona__rzeczownik__1
written_rep: agona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligne agonique
sense_list:
(kartografia, kartograficzny) linia na mapie łącząca punkty wykazujące zerową wartość deklinacji magnetycznej;


lexentry: pol/agonia__rzeczownik__1
written_rep: agonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agonie
sense_list:
stan bezpośrednio poprzedzający zgon; | (przenośnie, przenośnia) pogorszenie się stanu czegoś prowadzące do upadku


lexentry: pol/agora__rzeczownik__1
written_rep: agora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agora
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
written_rep: agorafobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agoraphobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agoryzm__rzeczownik__1
written_rep: agoryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agorisme
sense_list:
bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji


lexentry: pol/agradacja__rzeczownik__1
written_rep: agradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulation
sense_list:
(geologia, geologiczny) stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych


lexentry: pol/agrafa__rzeczownik__1
written_rep: agrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrafe
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie klamry spinający element konstrukcyjny; | ozdobna zapinka służąca do spinania części ubrania lub jako broszka


lexentry: pol/agrafka__rzeczownik__1
written_rep: agrafka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrafe | épingle de sureté
sense_list:
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;


lexentry: pol/agramatyzm__rzeczownik__1
written_rep: agramatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrammatisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;


lexentry: pol/agranulocytoza__rzeczownik__1
written_rep: agranulocytoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agranulocytose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;


lexentry: pol/agrarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: agrarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agraire
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem


lexentry: pol/agregat__rzeczownik__1
written_rep: agregat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrégat
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) skupienie cząsteczek, produkt agregacji | (ekonomia, ekonomiczny) suma wartości jednostkowych


lexentry: pol/agresja__rzeczownik__1
written_rep: agresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agression | agressivité
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;


lexentry: pol/agrest__rzeczownik__1
written_rep: agrest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groseillier à maquereau | groseillier épineux
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;


lexentry: pol/agrochemia__rzeczownik__1
written_rep: agrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrochimie
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;


lexentry: pol/agroekosystem__rzeczownik__1
written_rep: agroekosystem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agroécosystème
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej


lexentry: pol/agrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: agrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrophysique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;


lexentry: pol/agrometeorologia__rzeczownik__1
written_rep: agrometeorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrométéorologie
sense_list:
dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
written_rep: agronomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agronomie
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/agroturystyka__rzeczownik__1
written_rep: agroturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tourisme rural | agrotourisme
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;


lexentry: pol/aguti__rzeczownik__1
written_rep: aguti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agouti
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;


lexentry: pol/ahoj__wykrzyknik__1
written_rep: ahoj
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ohé
sense_list:
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy


lexentry: pol/airfryer__rzeczownik__1
written_rep: airfryer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: friteuse à air
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza


lexentry: pol/ais-moll__rzeczownik__1
written_rep: ais-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la dièse mineur | la♯ mineur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
written_rep: ajatollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayatollah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajoen__rzeczownik__1
written_rep: ajoen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajoène
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny występujący w czosnku, bezwonny produkt rozpadu alliiny


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
written_rep: ajran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayran
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acacia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acacia Mill., rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mimozowatych; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akademia__rzeczownik__1
written_rep: akademia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: académie
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła wyższa; | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) instytucja, towarzystwo naukowe


lexentry: pol/akadyjski__rzeczownik__1
written_rep: akadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: akkadien
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/akan__rzeczownik__1
written_rep: akan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akan
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich


lexentry: pol/akanie__rzeczownik__1
written_rep: akanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akanie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) charakterystyczny dla języków białoruskiego i rosyjskiego sposób wymawiania nieakcentowanego o jak samogłoski podobnej do a;


lexentry: pol/akantocyt__rzeczownik__1
written_rep: akantocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acanthocyte
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;


lexentry: pol/akatyst__rzeczownik__1
written_rep: akatyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akathistos
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accent
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia; | (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową


lexentry: pol/akcent_akutowy__rzeczownik__1
written_rep: akcent akutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accent aigu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci pochylonej kreski w prawo umieszczany nad literą


lexentry: pol/akcentowanie__rzeczownik__1
written_rep: akcentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accentuation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania


lexentry: pol/akcept__rzeczownik__1
written_rep: akcept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acceptation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku


lexentry: pol/akceptant__rzeczownik__1
written_rep: akceptant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accepteur
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;


lexentry: pol/akceptor__rzeczownik__1
written_rep: akceptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accepteur
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: action
sense_list:
działanie zorganizowane | (sport, sportowy) działania ofensywne, atak | przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: action boursière | action
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akcydentalizm__rzeczownik__1
written_rep: akcydentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accidentalisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający, że cechy rzeczy i zjawisk mają w dużej mierze charakter przypadkowy (akcydentalny), a nie wynikający z ich stałej, niezmiennej istoty; przekonanie o istotnej roli przypadku w strukturze rzeczywistości


lexentry: pol/akcyza__rzeczownik__1
written_rep: akcyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: droit de octroi
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;


lexentry: pol/aklimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: aklimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acclimatation
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;


lexentry: pol/akmeizm__rzeczownik__1
written_rep: akmeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acméisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
written_rep: akolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accolade
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akolitka__rzeczownik__1
written_rep: akolitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acolyte
sense_list:
(kościelny) kobieta pełniąca funkcję pomocniczą przy ołtarzu w czasie liturgii | (książkowy) czyjaś stronniczka, popleczniczka, towarzyszka


lexentry: pol/akomodacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akomodacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accommodation
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się


lexentry: pol/akomodować__czasownik__1
written_rep: akomodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accommoder
sense_list:
(dawniej, dawny) odpowiadać, zadowalać, przystosowywać | (medycyna, medyczny) o układzie optycznym oka: przystosowywać się do wyraźnego widzenia z różnej odległości


lexentry: pol/akompaniament__rzeczownik__1
written_rep: akompaniament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accompagnement
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalne tło głównej partii; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywanie akompaniamentu (1.1), towarzyszenie grą soliście lub zespołowi


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
written_rep: akompaniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accompagner
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akonityna__rzeczownik__1
written_rep: akonityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aconitine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accord
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akordowy__przymiotnik__1
written_rep: akordowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: convenu
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy)


lexentry: pol/akrecja__rzeczownik__1
written_rep: akrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accrétion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/akredytacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akredytacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accréditation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji


lexentry: pol/akredytywa__rzeczownik__1
written_rep: akredytywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accréditif
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1) | (ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;


lexentry: pol/akrobatyka__rzeczownik__1
written_rep: akrobatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrobatie
sense_list:
(sport, sportowy) dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
written_rep: akromegalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acromégalie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akropol__rzeczownik__1
written_rep: akropol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acropole
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto


lexentry: pol/akrosom__rzeczownik__1
written_rep: akrosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrosome
sense_list:
(biologia, biologiczny) pęcherzyk znajdujący się na przedniej części główki plemnika, zawierający enzymy trawienne, umożliwiający plemnikowi wniknięcie do komórki jajowej


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrostiche
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/akroterion__rzeczownik__1
written_rep: akroterion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrotère
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu


lexentry: pol/akrychina__rzeczownik__1
written_rep: akrychina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akrichine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy


lexentry: pol/akrydyna__rzeczownik__1
written_rep: akrydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acridine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni


lexentry: pol/akrylonitryl__rzeczownik__1
written_rep: akrylonitryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrylonitrile
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, nitryl kwasu akrylowego, cyjanek winylu, bezbarwna ciecz trująca o nieprzyjemnym zapachu;


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
written_rep: aksamit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velours | velouté
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/aksjologia__rzeczownik__1
written_rep: aksjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach; | (filozofia, filozoficzny) konkretny system wartości


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
written_rep: aksjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiome
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; | (przenośnie, przenośnia) uznana prawda


lexentry: pol/aksjomatycznie__przysłówek__1
written_rep: aksjomatycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: axiomatique
sense_list:
w sposób oczywisty, przyjęty bez dowodu; opierając się na podstawowych założeniach, od których wszystko inne wynika


lexentry: pol/aksjomatyka__rzeczownik__1
written_rep: aksjomatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiomatique
sense_list:
(logika, logiczny) układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii


lexentry: pol/aksonometria__rzeczownik__1
written_rep: aksonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axonométrie
sense_list:
rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi


lexentry: pol/akt_oskarżenia__rzeczownik__1
written_rep: akt oskarżenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acte d'accusation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
written_rep: aktorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actrice
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktualizm__rzeczownik__1
written_rep: aktualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actualisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca akt (stawanie się, działanie) za pierwotną zasadę bytu | (geologia, geologiczny) zasada, według której procesy zachodzące dziś na Ziemi działały także w przeszłości


lexentry: pol/aktualizm__rzeczownik__1
written_rep: aktualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psychologie de l’acte
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kierunek w XIX-wiecznej psychologii ograniczający przedmiot badań do opisu aktów psychicznych i treści świadomości


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
written_rep: aktuariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actuaire
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktyna__rzeczownik__1
written_rep: aktyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych


lexentry: pol/aktyniczność__rzeczownik__1
written_rep: aktyniczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinisme
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) zdolność promieniowania do wywoływania reakcji fotochemicznych


lexentry: pol/aktynograf__rzeczownik__1
written_rep: aktynograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinographe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru i rejestracji zmian natężenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktynometr__rzeczownik__1
written_rep: aktynometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinomètre
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktynometria__rzeczownik__1
written_rep: aktynometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinométrie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się pomiarami promieniowania w atmosferze ziemskiej


lexentry: pol/aktynon__rzeczownik__1
written_rep: aktynon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinon
sense_list:
(chemia, chemiczny) radon-219, naturalnie występujący izotop radonu o symbolu An powstający na skutek radioaktywnego rozpadu aktynu


lexentry: pol/aktynoterapia__rzeczownik__1
written_rep: aktynoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinothérapie
sense_list:
(medycyna, medyczny) naświetlanie lampami leczniczymi; światłolecznictwo za pomocą sztucznych źródeł (np. lampą kwarcową UV czy lampą na podczerwień sollux)


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
written_rep: aktywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actif
sense_list:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/aktywator__rzeczownik__1
written_rep: aktywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activateur
sense_list:
coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batterie | accumulateur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupresura__rzeczownik__1
written_rep: akupresura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acupression
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acupuncture | acuponcture
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akustooptyka__rzeczownik__1
written_rep: akustooptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acousto-optique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina fizyki i techniki zajmująca się oddziaływaniem fal świetlnych z falami akustycznymi (zazwyczaj ultradźwiękami) w ośrodkach materialnych


lexentry: pol/akustycznie__przysłówek__1
written_rep: akustycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: acoustiquement
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odnosząc się do dźwięku i jego właściwości | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez użycia wzmacniaczy elektrycznych


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoustique
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach | (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków


lexentry: pol/akwaforta__rzeczownik__1
written_rep: akwaforta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eau-forte
sense_list:
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) | (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
written_rep: akwakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquaculture
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/akwalung__rzeczownik__1
written_rep: akwalung
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scaphandre autonome
sense_list:
zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;


lexentry: pol/akwanautyka__rzeczownik__1
written_rep: akwanautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquanautique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina zajmująca się badaniem, projektowaniem i praktyką przebywania oraz poruszania się ludzi pod wodą przy użyciu specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
written_rep: akwedukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aqueduc
sense_list:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
written_rep: akwen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bassin
sense_list:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/akwirować__czasownik__1
written_rep: akwirować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acquérir
sense_list:
(handel, handlowy) pozyskiwać klientów, abonentów, użytkowników | (rzadki, rzadko używany) zyskiwać coś lub kogoś


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albâtre
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alanine
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/alarm__rzeczownik__1
written_rep: alarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alarme
sense_list:
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem | urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) | wezwanie do działania


lexentry: pol/alarmistyczny__przymiotnik__1
written_rep: alarmistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alarmant
sense_list:
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią


lexentry: pol/alawita__rzeczownik__1
written_rep: alawita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alaouite
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu


lexentry: pol/albedo__rzeczownik__1
written_rep: albedo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albédo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; | biała część skórki w owocach cytrusowych


lexentry: pol/albedometr__rzeczownik__1
written_rep: albedometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albedomètre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) przyrząd naukowy służący do pomiaru albedo


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albinisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; | (botanika, botaniczny) brak chlorofilu


lexentry: pol/albityzacja__rzeczownik__1
written_rep: albityzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albitisation
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) proces przekształcania minerałów skałotwórczych w albit


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ou
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ou bien
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa


lexentry: pol/albuminoid__rzeczownik__1
written_rep: albuminoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albuminoïde
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko włókniste, odporne na enzymy i czynniki chemiczne, występujące w tkankach zwierząt, takich jak skóra, włosy, paznokcie, ścięgna czy chrząstki, pełniące rolę budulcową i nadające tkankom wytrzymałość


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alchimie
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldéhyde
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldehyd_salicylowy__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd salicylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2-hydroxybenzaldéhyde | aldéhyde salicylique | o-hydroxybenzaldéhyde | salicylaldéhyde
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie chemicznej;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldostérone
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/aldryna__rzeczownik__1
written_rep: aldryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldrine
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: mais
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/aleatoryczny__przymiotnik__1
written_rep: aleatoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aléatoire
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu


lexentry: pol/alef__rzeczownik__1
written_rep: alef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ);


lexentry: pol/alegoreza__rzeczownik__1
written_rep: alegoreza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allégorisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allégorie
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alegoryczny__przymiotnik__1
written_rep: alegoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: allégorique
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny


lexentry: pol/alegoryzować__czasownik__1
written_rep: alegoryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: allégoriser
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię


lexentry: pol/aleksandretta_obrożna__rzeczownik__1
written_rep: aleksandretta obrożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perruche à collier
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/aleksandryn__rzeczownik__1
written_rep: aleksandryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alexandrin
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie


lexentry: pol/aleksyna__rzeczownik__1
written_rep: aleksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alexine
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) grupa białek obecnych we krwi i płynach ustrojowych, które pomagają niszczyć patogeny


lexentry: pol/aleksytymia__rzeczownik__1
written_rep: aleksytymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alexithymie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;


lexentry: pol/alemański__rzeczownik__1
written_rep: alemański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alémanique
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
written_rep: alembik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alambic
sense_list:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alergolog__rzeczownik__1
written_rep: alergolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allergologue | allergologiste
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alfabet_Morse'a__rzeczownik__1
written_rep: alfabet Morse'a
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alphabet Morse
sense_list:
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;


lexentry: pol/alfabetyczny__przymiotnik__1
written_rep: alfabetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alphabétique | abécédaire
sense_list:
ułożony w kolejności zgodnej z układem liter w alfabecie | odnoszący się do alfabetu, związany z alfabetem


lexentry: pol/alfabetyzacja__rzeczownik__1
written_rep: alfabetyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alphabétisation
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rozpowszechnienie podstawowych umiejętności edukacyjnych w społeczeństwie zacofanym: czytania, pisania i liczenia | (językoznawstwo, językoznawczy) opracowywanie pisma dla języka bez alfabetu | (językoznawstwo, językoznawczy) porządkowanie wyrazów według kolejności alfabetu


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alphonse | souteneur
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algebra__rzeczownik__1
written_rep: algebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algèbre
sense_list:
jeden z działów matematyki; | (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);


lexentry: pol/algijski__przymiotnik__1
written_rep: algijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: algique
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący autochtonicznych ludów (Indian) północnej części Ameryki Północnej


lexentry: pol/algina__rzeczownik__1
written_rep: algina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja żelująca i zagęszczająca pochodząca z alg morskich; naturalny wielocukier z glonów o zastosowaniu przemysłowym i technicznym


lexentry: pol/algolagnia__rzeczownik__1
written_rep: algolagnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algolagnie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;


lexentry: pol/algologia__rzeczownik__1
written_rep: algologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algologie
sense_list:
(botanika, botaniczny) nauka o glonach | (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się badaniem i leczeniem bólu


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algorithme
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
written_rep: aliant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allié
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej | (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alias
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/aliasing__rzeczownik__1
written_rep: aliasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crénelage
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zniekształcenie sygnału na skutek nakładania się jego widm spowodowanego zbyt niską częstotliwością próbkowania, w przypadku rasteryzacji powodujące artefakty graficzne


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
written_rep: alibi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alibi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alienacja__rzeczownik__1
written_rep: alienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliénation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie prawa własności na inną osobę | (psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;


lexentry: pol/alifatyczny__przymiotnik__1
written_rep: alifatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aliphatique
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aligator | alligator
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alija__rzeczownik__1
written_rep: alija
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alya
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliment | pension alimentaire
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allitération
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcaloïde
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcane
sense_list:
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alkazar__rzeczownik__1
written_rep: alkazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcazar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) warowny pałac w stylu mauretańskim (hiszpańsko-arabskim), cechujący się połączeniem funkcji rezydencji i fortecy


lexentry: pol/alken__rzeczownik__1
written_rep: alken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcène
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
written_rep: alkin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcyne
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcool
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH); | (spożywczy) każdy napój, który zawiera minimum 0,5% alkoholu etylowego;


lexentry: pol/alkohol_etylowy__rzeczownik__1
written_rep: alkohol etylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcool éthylique
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych


lexentry: pol/alkoholan__rzeczownik__1
written_rep: alkoholan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoolate
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu


lexentry: pol/alkoholiza__rzeczownik__1
written_rep: alkoholiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoolyse
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoolisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; | (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo


lexentry: pol/alkohologia__rzeczownik__1
written_rep: alkohologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (socjologia, socjologiczny) nauka zajmująca się problematyką alkoholu i jego wpływem na organizm, psychikę oraz społeczeństwo


lexentry: pol/alkoholowe_zapalenie_wątroby__rzeczownik__1
written_rep: alkoholowe zapalenie wątroby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hépatite alcoolique
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;


lexentry: pol/alkowa__rzeczownik__1
written_rep: alkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcôve
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allatyw__rzeczownik__1
written_rep: allatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allatif
sense_list:
(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allèle
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/allelomorf__rzeczownik__1
written_rep: allelomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allèle
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (genetyka) jedna z alternatywnych form tego samego genu, zajmująca to samo miejsce w chromosomach homologicznych, ale wywołują odmienne wykształcenie tej samej cechy


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: alléluia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allicyna__rzeczownik__1
written_rep: allicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allicine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2


lexentry: pol/allometria__rzeczownik__1
written_rep: allometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allométrie
sense_list:
(biologia, biologiczny) nierównomierny wzrost różnych części organizmu względem siebie lub całego ciała


lexentry: pol/allozaur__rzeczownik__1
written_rep: allozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allosaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;


lexentry: pol/almanach__rzeczownik__1
written_rep: almanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almanach
sense_list:
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;


lexentry: pol/almandyn__rzeczownik__1
written_rep: almandyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almandin | almandine
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3


lexentry: pol/almucja__rzeczownik__1
written_rep: almucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aumuce | aumusse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (krawiectwo) futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne;


lexentry: pol/alodium__rzeczownik__1
written_rep: alodium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alleu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznym prawie własności ziemia stanowiąca pełną, dziedziczną własność jej posiadacza, niezależną od obowiązków lennych, czyli niepodlegająca zwierzchnictwu feudalnemu (brak powinności wobec seniora); majątek ziemski wolny od lenna


lexentry: pol/alofon__rzeczownik__1
written_rep: alofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allophone
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem


lexentry: pol/alokacja__rzeczownik__1
written_rep: alokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allocation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe | planowe rozdysponowanie czegoś;


lexentry: pol/alokazja__rzeczownik__1
written_rep: alokazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alocasia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Alocasia (Schott) G. Don, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju alokazji (1.1)


lexentry: pol/alometria__rzeczownik__1
written_rep: alometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allométrie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) badanie i opis zależności pomiędzy wielkością ciała organizmu (lub jego części) a innymi cechami biologicznymi


lexentry: pol/alomorf__rzeczownik__1
written_rep: alomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allomorphe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana morfemu, która ma inną postać fonologiczną, ale wyraża tę samą funkcję lub znaczenie


lexentry: pol/alonż__rzeczownik__1
written_rep: alonż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allonge
sense_list:
(bankowość, bankowy) mała kartka przyklejana do czeku lub weksla, na której napisane są dodatkowe informacje


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allotropie
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/aloza__rzeczownik__1
written_rep: aloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alose
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;


lexentry: pol/alpensztok__rzeczownik__1
written_rep: alpensztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpenstock
sense_list:
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;


lexentry: pol/alpinistyka__rzeczownik__1
written_rep: alpinistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpinisme
sense_list:
(sport, sportowy) (dosłownie) uprawiana w Alpach wspinaczka górska | (sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska | wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/alprazolam__rzeczownik__1
written_rep: alprazolam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alprazolam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;


lexentry: pol/alrauna__rzeczownik__1
written_rep: alrauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandragore
sense_list:
(botanika, botaniczny) przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;


lexentry: pol/alt-right__rzeczownik__1
written_rep: alt-right
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt-droite
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiór powstałych w drugiej dekadzie XX wieku w USA skrajnie prawicowych ideologii, głoszących m.in. białą supremację, antysemityzm i hasła prawicowopopulistyczne;


lexentry: pol/alt__rzeczownik__1
written_rep: alt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem


lexentry: pol/altazymut__rzeczownik__1
written_rep: altazymut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altazimut
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geodezja, geodezyjny) (dawniej, dawny) przyrząd pomiarowy używany w XVIII i XIX wieku do pomiaru wysokości i azymutu ciał niebieskich;


lexentry: pol/alteracja__rzeczownik__1
written_rep: alteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altération
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu


lexentry: pol/alternatywa__rzeczownik__1
written_rep: alternatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alternative
sense_list:
(logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe; | (potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami


lexentry: pol/altostratus__rzeczownik__1
written_rep: altostratus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altostratus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) chmura średnia, tworząca jednolitą szarą lub niebieskoszarą warstwę na niebie, zwykle przysłaniającą słońce lub księżyc, występująca na wysokości 2–7 km, mogąca dawać lekki deszcz lub śnieg;


lexentry: pol/altruistyczny__przymiotnik__1
written_rep: altruistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altruiste
sense_list:
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu


lexentry: pol/aluminotermia__rzeczownik__1
written_rep: aluminotermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aluminothermie
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) (metaloznawstwo, metalurgia) proces metalurgiczny, będący egzotermiczną reakcją chemiczną, w której glin (aluminium) reaguje z tlenkiem metalu, redukując ten tlenek do metalu i tworząc przy tym tlenek glinu (Al₂O₃) oraz wydzielając duże ilości ciepła


lexentry: pol/alumn__rzeczownik__1
written_rep: alumn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) uczeń bezpłatnie pobierający naukę i utrzymywany


lexentry: pol/aluwium__rzeczownik__1
written_rep: aluwium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alluvion
sense_list:
(geologia, geologiczny) osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allusion
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/alweolarny__przymiotnik__1
written_rep: alweolarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alvéolaire
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odnoszący się do pęcherzyków płucnych | (fonetyka, fonetyczny) powstający przy dotykaniu przez język okolicy wyrostka zębodołowego; taki, którego miejscem artykulacji są górne dziąsła


lexentry: pol/amaksofobia__rzeczownik__1
written_rep: amaksofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amaxophobie
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;


lexentry: pol/amalgamacja__rzeczownik__1
written_rep: amalgamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amalgamation
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces łączenia się metalu z rtęcią i w ten sposób tworzenie amalgamatu, czyli stopu rtęci z innym metalem, głównie w celu wydobywania metali szlachetnych z rud | (przenośnie, przenośnia) połączenie różnych elementów w jedną całość | (technologia, technika, techniczny) (stomatologia, stomatologiczny) powlekanie amalgamatem


lexentry: pol/amalgamat__rzeczownik__1
written_rep: amalgamat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amalgame
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; | (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów


lexentry: pol/amalgamować__czasownik__1
written_rep: amalgamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amalgamer
sense_list:
(chemia, chemiczny) tworzyć amalgamaty, rozpuszczać metale w rtęci | (metaloznawstwo, metalurgia) wydobywać czysty metal z kruszcu za pomocą rtęci | (technologia, technika, techniczny) pokrywać amalgamatem | łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę


lexentry: pol/amant__rzeczownik__1
written_rep: amant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jeune premier
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aktor specjalizujący się w rolach kochanków, uwodzicieli


lexentry: pol/amantadyna__rzeczownik__1
written_rep: amantadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amantadine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;


lexentry: pol/amaretto__rzeczownik__1
written_rep: amaretto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amaretto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko z migdałami | (spożywczy) likier o smaku migdałowym;


lexentry: pol/amarneński__przymiotnik__1
written_rep: amarneński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amarnien
sense_list:
(starożytność) związany z okresem panowania faraona Echnatona i jego bezpośrednich następców lub ze stanowiskiem archeologicznym Tell el-Amarna


lexentry: pol/amatorszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: amatorszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amateurisme
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) działanie lub twórczość wykonywana w sposób amatorski, zwykle bez odpowiedniego przygotowania, umiejętności czy profesjonalizmu


lexentry: pol/amazonit__rzeczownik__1
written_rep: amazonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amazonite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambassade
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; | wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)


lexentry: pol/ambasador_dobrej_woli__rzeczownik__1
written_rep: ambasador dobrej woli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambassadeur de bonne volonté
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych


lexentry: pol/ambigram__rzeczownik__1
written_rep: ambigram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambigramme
sense_list:
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;


lexentry: pol/ambitendencja__rzeczownik__1
written_rep: ambitendencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitendance
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) skłonność do występowania sprzecznych lub przeciwstawnych zachowań, sprzeczność dążeń;


lexentry: pol/ambitus__rzeczownik__1
written_rep: ambitus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpiętość wysokości dźwięków faktycznie wykorzystanych w danym materiale muzycznym, niezależnie od pełnego zakresu instrumentu lub głosu


lexentry: pol/amblygonit__rzeczownik__1
written_rep: amblygonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amblygonite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaire
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirador
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;


lexentry: pol/ambra__rzeczownik__1
written_rep: ambra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambre gris
sense_list:
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;


lexentry: pol/ambulatorium__rzeczownik__1
written_rep: ambulatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambulatoire
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amibe
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amebocyt__rzeczownik__1
written_rep: amebocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amibocyte
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) komórka zwierzęca niektórych bezkręgowców podobna amebie - zdolna do ruchów pełzakowatych


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: amen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/amensalizm__rzeczownik__1
written_rep: amensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amensalisme
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ oddziaływania, w którym populacja jednego gatunku hamuje rozwój drugiej populacji, nie ponosząc strat i nie czerpiąc z tego żadnych korzyści


lexentry: pol/amerykanizować__czasownik__1
written_rep: amerykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: américaniser
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację


lexentry: pol/ametropia__rzeczownik__1
written_rep: ametropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amétropie
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: améthyste
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


lexentry: pol/ametystowy__przymiotnik__1
written_rep: ametystowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: améthyste
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący ametystu, wykonany z ametystu, związany z ametystem, ozdobiony ametystem


lexentry: pol/amfetamina__rzeczownik__1
written_rep: amfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphétamine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o silnym działaniu psychotropowym i pobudzającym ośrodkowy układ nerwowy;


lexentry: pol/amfibol__rzeczownik__1
written_rep: amfibol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphibole
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał skałotwórczy z gromady krzemianów łańcuchowych, będący uwodnionym krzemianem magnezu, żelaza, wapnia lub sodu; przedstawiciel dużej grupy minerałów skałotwórczych o zmiennym składzie chemicznym, występujący powszechnie w skałach magmowych i metamorficznych


lexentry: pol/amfibolit__rzeczownik__1
written_rep: amfibolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphibolite
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna barwy ciemnozielonej lub ciemnoszarej, masywna i bardzo zwięzła;


lexentry: pol/amfigonia__rzeczownik__1
written_rep: amfigonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphigonie
sense_list:
(biologia, biologiczny) typ rozmnażania płciowego, w którym dochodzi do zapłodnienia poprzez zlanie się gamet pochodzących od dwóch różnych osobników


lexentry: pol/amfiktionia__rzeczownik__1
written_rep: amfiktionia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphictyonie
sense_list:
(starożytność) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna liga plemienna lub związek miast-państw w Grecji, utworzony w celu wspólnej ochrony świątyń, organizowania obrzędów religijnych oraz podejmowania decyzji politycznych w sprawach regionalnych


lexentry: pol/amfilada__rzeczownik__1
written_rep: amfilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfilade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ciąg pomieszczeń ułożonych jedno za drugim, połączonych przejściami umieszczonymi w jednej linii;


lexentry: pol/amfiteatr__rzeczownik__1
written_rep: amfiteatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphitéatre | amphithéâtre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) odkryta budowla o kształcie elipsy lub koła z areną lub sceną pośrodku i wznoszącą się wokół niej schodkową widownią; ; (zobacz) też amfiteatr w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/amfiteatralność__rzeczownik__1
written_rep: amfiteatralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphithéâtralité
sense_list:
cecha przestrzeni lub sposobu ukształtowania terenu, która przypomina budowę amfiteatru: układ schodkowy lub kaskadowy, gdzie kolejne rzędy (siedzeń, budynków czy warstw terenu) znajdują się coraz wyżej, otaczając centralny punkt


lexentry: pol/amfora__rzeczownik__1
written_rep: amfora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphore
sense_list:
wysokie, smukłe naczynie gliniane o wydłużonym brzuścu z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami;


lexentry: pol/amforyczny__przymiotnik__1
written_rep: amforyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amphorique
sense_list:
(medycyna, medyczny) przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach


lexentry: pol/amid__rzeczownik__1
written_rep: amid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amide
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna kwasu organicznego, w której grupa hydroksylowa została zastąpiona grupą aminową;


lexentry: pol/aminobenzen__rzeczownik__1
written_rep: aminobenzen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aminobenzène
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o wzorze C₆H₅NH₂, złożony z pierścienia benzenowego (C₆H₆) połączonego z grupą aminową (NH₂)


lexentry: pol/aminocukier__rzeczownik__1
written_rep: aminocukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sucre aminé
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy cukrów, w którym jedna z grup hydroksylowych (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂) albo jej pochodną (np. –NHAc);


lexentry: pol/aminofenol__rzeczownik__1
written_rep: aminofenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aminophénol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) krystaliczny organiczny związek chemiczny o właściwościach redukcyjnych, zawierający pierścień benzenowy z jednocześnie podstawionymi grupami: aminową (–NH₂) i hydroksylową (–OH); amina aromatyczna i fenol zarazem; C6H7NO


lexentry: pol/aminokwas_egzogenny__rzeczownik__1
written_rep: aminokwas egzogenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acide aminé essentiel
sense_list:
aminokwas, który nie może być syntetyzowany w organizmie ludzkim i musi być dostarczany w pożywieniu


lexentry: pol/aminopeptydaza__rzeczownik__1
written_rep: aminopeptydaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aminopeptidase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym proteolityczny odcinający pojedyncze aminokwasy z końca aminowego (N-końca) peptydu lub białka


lexentry: pol/aminosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: aminosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amino-sucre
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) pochodna cukru, w której przynajmniej jedna grupa hydroksylowa (–OH) została zastąpiona grupą aminową (–NH₂)


lexentry: pol/amisz__rzeczownik__1
written_rep: amisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amish
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty protestanckiej w USA, wywodzącej się ze Szwajcarii;


lexentry: pol/amnestia__rzeczownik__1
written_rep: amnestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amnistie
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) darowanie lub złagodzenie kar dla niektórych skazanych;


lexentry: pol/amniocenteza__rzeczownik__1
written_rep: amniocenteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amniocentèse
sense_list:
(medycyna, medyczny) pobranie próbek płynu owodniowego pod kontrolą USG, przez nakłucie jamy owodni w macicy ciężarnej


lexentry: pol/amniopunkcja__rzeczownik__1
written_rep: amniopunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amniocentèse
sense_list:
(medycyna, medyczny) inwazyjne badanie prenatalne, diagnostyczny zabieg medyczny polegający na nakłuciu pęcherza płodowego (owodni) w celu pobrania próbki płynu owodniowego;


lexentry: pol/amok__rzeczownik__1
written_rep: amok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ammok
sense_list:
(potocznie, potoczny) zapamiętanie w czymś | (psychologia, psychologiczny) stan niekontrolowanej agresji; | stan silnego podniecenia, euforii lub agresji


lexentry: pol/amoksycylina__rzeczownik__1
written_rep: amoksycylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amoxicilline
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk będący półsyntetyczną pochodną penicyliny (z grupy aminopenicylin)


lexentry: pol/amoniak__rzeczownik__1
written_rep: amoniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ammoniac | ammoniaque
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny, związek azotu z wodorem, bezbarwny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/amonit__rzeczownik__2
written_rep: amonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ammonite
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) materiał wybuchowy będący mieszaniną azotanu amonu z trotylem i innymi dodatkami, używany głównie w górnictwie;


lexentry: pol/amortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: amortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortissement
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) stopniowa utrata wartości środków trwałych wskutek ich zużywania się oraz koszt związany ze stopniowym zużywaniem się środków trwałych


lexentry: pol/amortyzator__rzeczownik__1
written_rep: amortyzator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortisseur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do łagodzenia skutków wstrząsów, uderzeń, drgań, natężenia dźwięku w pojazdach lub maszynach;


lexentry: pol/amortyzować__czasownik__1
written_rep: amortyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amortir
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łagodzić w różny sposób i za pomocą różnych urządzeń wstrząsy i uderzenia w pojazdach, maszynach itp.


lexentry: pol/amper__rzeczownik__1
written_rep: amper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampère
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa jednostka natężenia prądu elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem A;


lexentry: pol/amperogodzina__rzeczownik__1
written_rep: amperogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampèreheure | ampère-heure
sense_list:
(elektryczność) jednostka pojemności elektrycznej, równa ilości energii jaką w ciągu godziny przenosi prąd elektryczny o natężeniu 1 ampera;


lexentry: pol/amperometria__rzeczownik__1
written_rep: amperometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampérométrie
sense_list:
(chemia, chemiczny) metoda analityczna w chemii polegająca na pomiarze natężenia prądu elektrycznego w funkcji stężenia oznaczanej substancji


lexentry: pol/amperozwój__rzeczownik__1
written_rep: amperozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampère-tour
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka siły magnetomotorycznej w układzie MKS równa przepływowi jednego ampera prądu stałego przez jeden zwój solenoidu;


lexentry: pol/ampicylina__rzeczownik__1
written_rep: ampicylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampicilline
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) antybiotyk β-laktamowy z grupy penicylin półsyntetycznych, stosowany w leczeniu zakażeń bakteryjnych, o działaniu bakteriobójczym (hamuje syntezę ściany komórkowej bakterii); pochodna kwasu 6-aminopenicylanowego


lexentry: pol/ampułka__rzeczownik__1
written_rep: ampułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampoule | burette
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) szklany hermetycznie zamknięty pojemnik z jednorazową dawką leku;


lexentry: pol/amulet__rzeczownik__1
written_rep: amulet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amulette | porte-bonheur
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, który ma w magiczny sposób chronić swojego właściciela przed czarami, nieszczęściami lub złem;


lexentry: pol/amuzja__rzeczownik__1
written_rep: amuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amusie
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezdolność do rozpoznawania i do odtwarzania melodii spowodowana uszkodzeniem mózgu;


lexentry: pol/amyloid__rzeczownik__1
written_rep: amyloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amyloïde
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) nierozpuszczalne białko fibrylarne, które gromadzi się w tkankach organizmu i tworzy włókniste złogi;


lexentry: pol/amyloidoza__rzeczownik__1
written_rep: amyloidoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amyloïdose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spichrzeniowa, w której w narządach odkłada się patologiczne białko – amyloid


lexentry: pol/amylopektyna__rzeczownik__1
written_rep: amylopektyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amylopectine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wielocukier (a dokładniej rozgałęziony polimer glukozy) będący głównym składnikiem skrobi; podstawowy polisacharyd roślin wyższych, pełniący rolę materiału zapasowego;


lexentry: pol/amyloza__rzeczownik__1
written_rep: amyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amylose
sense_list:
(chemia, chemiczny) liniowy polisacharyd zbudowany z reszt α-D-glukozy połączonych wiązaniami α(1→4); jeden z dwóch głównych składników skrobi


lexentry: pol/anabaptyzm__rzeczownik__1
written_rep: anabaptyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabaptisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznanie protestanckie odrzucające chrzest dzieci;


lexentry: pol/anabazyna__rzeczownik__1
written_rep: anabazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabasine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid roślinny o działaniu toksycznym i nikotynopodobnym, występujący głównie w roślinach z rodzaju Anabasis, w przeszłości stosowany jako insektycyd


lexentry: pol/anabioza__rzeczownik__1
written_rep: anabioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan pozornej śmierci, krańcowego obniżenia aktywności życiowej organizmu;


lexentry: pol/anabolizm__rzeczownik__1
written_rep: anabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anabolisme
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) część procesów metabolicznych w organizmie, które polegają na syntezie złożonych związków chemicznych z prostszych, z towarzyszącym zużyciem energii


lexentry: pol/anachorecki__przymiotnik__1
written_rep: anachorecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anachorétique
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z anachoretą, dotyczący anachorety lub anachoretyzmu


lexentry: pol/anachoreta__rzeczownik__1
written_rep: anachoreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anachorète
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek pędzący życie w odosobnieniu, w ascezie, oddający się modlitwie i rozmyślaniom


lexentry: pol/anachoretka__rzeczownik__1
written_rep: anachoretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anachorétesse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kobieta żyjąca w odosobnieniu z powodów religijnych


lexentry: pol/anachronizm__rzeczownik__1
written_rep: anachronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anachronisme
sense_list:
błąd chronologiczny, polegający na umiejscawianiu w dziele przedmiotu, zjawiska, zachowania itp., które miało miejsce w innym czasie: po lub przed;


lexentry: pol/anadiploza__rzeczownik__1
written_rep: anadiploza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anadiplose
sense_list:
figura retoryczna polegająca na powtórzeniu na początku zdania lub członu zdania ostatniego wyrazu lub wyrazów zdania poprzedniego


lexentry: pol/anaerob__rzeczownik__1
written_rep: anaerob
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anérobie
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, który nie potrzebuje tlenu do życia i może rozwijać się w środowisku beztlenowym


lexentry: pol/anafilaksja__rzeczownik__1
written_rep: anafilaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaphylaxie
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ogólnoustrojowej reakcji alergicznej typu natychmiastowego, która ma miejsce po ekspozycji na alergen;


lexentry: pol/anafora__rzeczownik__1
written_rep: anafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaphore
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odwołanie się w wypowiedzi do czegoś, co wcześniej zostało już wspomniane


lexentry: pol/anaforeza__rzeczownik__1
written_rep: anaforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaphorèse
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu ujemnie naładowanych cząstek w kierunku anody


lexentry: pol/anageneza__rzeczownik__1
written_rep: anageneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anagenèse
sense_list:
(biologia, biologiczny) ewolucyjny proces przekształcania się jednego gatunku w inny bez rozgałęzienia drzewa rodowego, czyli bez powstawania nowych, bocznych linii ewolucyjnych


lexentry: pol/anaglif__rzeczownik__1
written_rep: anaglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaglyphe
sense_list:
jeden z typów rysunku lub fotografii stereoskopowej, dający złudzenie trójwymiaru podczas oglądania za pomocą specjalnych, najczęściej czerwono-niebieskich, okularów;


lexentry: pol/anagram__rzeczownik__1
written_rep: anagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anagramme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zespół wyrazów, powstały przez zmianę kolejności liter innego wyrazu lub zespołu wyrazów;


lexentry: pol/anakreontyk__rzeczownik__1
written_rep: anakreontyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vers anacréontique
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wiersz o tematyce biesiadnej, wesołej lub rubasznej;


lexentry: pol/analeptyk__rzeczownik__1
written_rep: analeptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: analeptique
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek, który pobudza ośrodkowy układ nerwowy


lexentry: pol/analfabeta__rzeczownik__1
written_rep: analfabeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: analphabète secondaire
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) ktoś zupełnie nieznający się na czymś


lexentry: pol/analfabetyzm_funkcjonalny__rzeczownik__1
written_rep: analfabetyzm funkcjonalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illettrisme fonctionnel
sense_list:
niezdolność rozumienia sensu tekstów pisanych występujących w codziennym otoczeniu, nieumiejętność pojmowania i wypełniania dokumentów oraz formularzy a także wykonywania prostych obliczeń arytmetycznych


lexentry: pol/analgetyk__rzeczownik__1
written_rep: analgetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: analgésique
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) środek przeciwbólowy, lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/analogon__rzeczownik__1
written_rep: analogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: analogue
sense_list:
odpowiednik funkcjonalny lub strukturalny innego elementu, istniejący dzięki relacji podobieństwa, a nie tożsamości


lexentry: pol/anamorfoza__rzeczownik__1
written_rep: anamorfoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anamorphose
sense_list:
(sztuka) (optyka, optyczny) celowe zniekształcenie (liniowe zwężenie lub rozszerzenie) obrazu, które sprawia, że staje się on zrozumiały i proporcjonalny tylko wtedy, gdy patrzy się na niego pod konkretnym, bardzo ostrym kątem lub przy użyciu specjalnego lustra


lexentry: pol/anapest__rzeczownik__1
written_rep: anapest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anapeste
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) w wierszach stopa metryczna złożona z dwóch sylab krótkich i jednej długiej;


lexentry: pol/anaplazmoza__rzeczownik__1
written_rep: anaplazmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaplasmose
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez bakterie Anaplasma przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes, które namnażają się w granulocytach


lexentry: pol/anarchia__rzeczownik__1
written_rep: anarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarchie
sense_list:
forma struktury społeczno-politycznej, w której nie ma żadnej ukonstytuowanej władzy; | (potocznie, potoczny) chaos organizacyjny w instytucji, organizacji lub społeczności


lexentry: pol/anarchizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarchisme
sense_list:
ruch społeczny i ideologia głosząca likwidację państwa oraz postulująca nieograniczoną wolność za nadrzędną wartość;


lexentry: pol/anarchoindywidualizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchoindywidualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarchisme individualiste
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajna forma indywidualizmu, doktryna społeczno-polityczna występująca przeciwko państwu, społeczeństwu, narodowi i rodzinie jako źródłom przymusu i zniewolenia jednostki;


lexentry: pol/anarchokapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarcho-capitalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia propagująca anarchokapitalizm (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) teoretyczny ustrój polityczny oparty na braku państwa, wymianie własności prywatnej i wolnym rynku


lexentry: pol/anarchokomunizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchokomunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarcho-communisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i ruch społeczny łączący anarchizm i komunizm, dążący do zniesienia państwa i hierarchii, wprowadzenia wspólnej własności środków produkcji oraz samorządnej, zdecentralizowanej organizacji społeczeństwa opartej na wolnej współpracy i równości


lexentry: pol/anarchosyndykalizm__rzeczownik__1
written_rep: anarchosyndykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarcho-syndicalisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna łącząca anarchizm z syndykalizmem; kierunek anarchizmu głoszący, że związki zawodowe (syndykaty) są podstawowym narzędziem walki klasowej oraz przyszłą podstawą organizacji społeczeństwa, opartego na dobrowolnej federacji wolnych zrzeszeń pracowniczych;


lexentry: pol/anartria__rzeczownik__1
written_rep: anartria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anarthrie
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowita lub prawie całkowita niemożność artykułowania mowy wskutek uszkodzenia aparatu mowy lub ośrodków nerwowych kontrolujących mowę;


lexentry: pol/anastrofa__rzeczownik__1
written_rep: anastrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anastrophe
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura stylistyczna, która polega na odwróceniu zwykłej kolejności wyrazów w zdaniu lub wersie (w celu nadania wypowiedzi tonu bardziej poetyckiego albo dramatycznego)


lexentry: pol/anastyloza__rzeczownik__1
written_rep: anastyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anastylose
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rekonstrukcja budowli z oryginalnych elementów przy minimalnym uzupełnieniu braków; ponowne złożenie zrujnowanych zabytków


lexentry: pol/anatema__rzeczownik__1
written_rep: anatema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anathème
sense_list:
(kościelny) klątwa kościelna, wyklęcie, wykluczenie ze społeczności; potępienie poglądów heretyckich;


lexentry: pol/anatman__rzeczownik__1
written_rep: anatman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anâtman
sense_list:
buddyjska doktryna (godzona na różne sposoby z reinkarnacją), zgodnie z którą nie istnieje trwała dusza (atman), ani w ogóle nic trwałego;


lexentry: pol/anatoksyna__rzeczownik__1
written_rep: anatoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anatoxine
sense_list:
(medycyna, medyczny) toksyna bakteryjna pozbawiona szkodliwych właściwości po unieczynnieniu chemicznym bądź fizycznym, ale zachowująca zdolność wywoływania odpowiedzi immunologicznej


lexentry: pol/anatomia_patologiczna__rzeczownik__1
written_rep: anatomia patologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anatomie pathologique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny badająca zmiany morfologiczne powstałe w organizmie w wyniku chorób, urazów lub innych procesów patologicznych


lexentry: pol/anch__rzeczownik__1
written_rep: anch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ânkh
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) egipski hieroglif symbolizujący życie;


lexentry: pol/anchois__rzeczownik__1
written_rep: anchois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anchois
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) określenie przetworów z solonych sardeli europejskich, pikantnych w smaku (niekiedy podfermentowanych), zwykle w postaci fileta, koreczka lub pasty;


lexentry: pol/ancien_régime__rzeczownik__1
written_rep: ancien régime
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ancien Régime
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) absolutystyczny system społeczno-polityczny istniejący we Francji przed rewolucją francuską;


lexentry: pol/andoniedźwiedź_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: andoniedźwiedź okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ours à lunettes
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tremarctos ornatus Cuvier, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny niedźwiedziowatych, występujących w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/andro-__przedrostek__1
written_rep: andro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: andro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z człowiekiem, zwłaszcza z mężczyzną lub z cechami męskimi


lexentry: pol/androgen__rzeczownik__1
written_rep: androgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: androgène
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon płciowy o działaniu maskulinizującym, fizjologicznie występujący u mężczyzn i w małych stężeniach u kobiet;


lexentry: pol/androginia__rzeczownik__1
written_rep: androginia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: androgynie
sense_list:
(biologia, biologiczny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) współwystępowanie cech męskich i kobiecych


lexentry: pol/androgyniczny__przymiotnik__1
written_rep: androgyniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: androgyne
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) posiadający cechy zarówno męskie, jak i żeńskie


lexentry: pol/andrologia__rzeczownik__1
written_rep: andrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andrologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalność medyczna zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób męskiego układu płciowego;


lexentry: pol/andropauza__rzeczownik__1
written_rep: andropauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andropause
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces biologiczny u mężczyzn, analogiczny do menopauzy u kobiet, związany z obniżeniem poziomu testosteronu, co może prowadzić do zmian fizycznych, emocjonalnych i seksualnych


lexentry: pol/aneksja__rzeczownik__1
written_rep: aneksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annexion
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarnięcie, włączenie siłą do swojego państwa terytorium innego państwa lub jego części;


lexentry: pol/aneksjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: aneksjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: annexionniste
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z aneksjonizmem, aneksjonistami, siłowym powiększaniem obszaru państwa kosztem terytoriów ościennych


lexentry: pol/aneksjonizm__rzeczownik__1
written_rep: aneksjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annexionisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka przyłączania cudzych terytoriów do własnego państwa


lexentry: pol/anektować__czasownik__1
written_rep: anektować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: annexer | incorporer | rattacher
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zagarniać terytorium innego państwa; dokonywać aneksji


lexentry: pol/anemograf__rzeczownik__1
written_rep: anemograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anémographe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd meteorologiczny służący do ciągłego rejestrowania prędkości i kierunku wiatru


lexentry: pol/anemometr__rzeczownik__1
written_rep: anemometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anémomètre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (meteorologia, meteorologiczny) przyrząd do pomiaru prędkości gazów


lexentry: pol/anencefalia__rzeczownik__1
written_rep: anencefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anencéphalie
sense_list:
(medycyna, medyczny) poważna wada wrodzona mózgu i czaszki, w której u płodu brakuje dużej części mózgu i czaszki


lexentry: pol/aneroid__rzeczownik__1
written_rep: aneroid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anéroïde
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) sprężynowy barometr próżniowy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego


lexentry: pol/anestetyczny__przymiotnik__1
written_rep: anestetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anesthésique
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) powodujący zniesienie czucia; służący znieczuleniu


lexentry: pol/anestetyk__rzeczownik__1
written_rep: anestetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anesthésie
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do znieczulenia ogólnego lub miejscowego;


lexentry: pol/anestetyka__rzeczownik__1
written_rep: anestetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anesthésiologie
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o środkach znieczulających, metodach znieczulenia


lexentry: pol/anestezjolog__rzeczownik__1
written_rep: anestezjolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anesthésiste
sense_list:
(medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) lekarz wykonujący i kontrolujący znieczulenie | (medycyna, medyczny) lekarz specjalizujący się w anestezjologii;


lexentry: pol/anestezjologia__rzeczownik__1
written_rep: anestezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anesthésiologie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się przygotowaniem chorego do operacji, przeprowadzaniem i kontrolą znieczulenia;


lexentry: pol/angeliczny__przymiotnik__1
written_rep: angeliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: angélique
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do aniołów | nadzwyczaj dobry (niczym anioł), pełen duchowej czystości


lexentry: pol/angelologia__rzeczownik__1
written_rep: angelologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angélologie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religioznawstwie: nauka o duchach dobrych, dział demonologii | (teologia, teologiczny) w teologii chrześcijańskiej: nauka o aniołach; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ogół wierzeń, także ludowych, dotyczących aniołów i ich wpływu na rzeczywistość


lexentry: pol/angielka__rzeczownik__1
written_rep: angielka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Richelieu
sense_list:
but męski z otwartą przyszwą, w którym boki buta z dziurkami na sznurowadła są naszyte na wierzch przyszwy


lexentry: pol/angiogeneza__rzeczownik__1
written_rep: angiogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angiogenèse
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces powstawania nowych naczyń włosowatych w czasie życia osobniczego po urodzeniu


lexentry: pol/angiokardiografia__rzeczownik__1
written_rep: angiokardiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angiocardiographie
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) badanie diagnostyczne serca i dużych naczyń krwionośnych z użyciem kontrastu i promieni rentgenowskich


lexentry: pol/angiolog__rzeczownik__1
written_rep: angiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angiologue
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu naczyniowego i limfatycznego


lexentry: pol/angiotensyna__rzeczownik__1
written_rep: angiotensyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angiotensine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon peptydowy, który odgrywa kluczową rolę w regulacji ciśnienia krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu


lexentry: pol/anglicyzm__rzeczownik__1
written_rep: anglicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anglicisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka angielskiego;


lexentry: pol/anglikanizm__rzeczownik__1
written_rep: anglikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anglicanisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gałąź chrześcijaństwa łącząca tradycję protestancką z katolicką, powstała w Anglii w XVI w., uznająca króla za zwierzchnika Kościoła;


lexentry: pol/anglista__rzeczownik__1
written_rep: anglista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angliciste
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (językoznawstwo, językoznawczy) znawca języka, literatury i kultury angielskiej


lexentry: pol/anglojęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: anglojęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anglophone
sense_list:
posługujący się językiem angielskim | taki, którego mieszkańcy posługują się językiem angielskim | spisany, stworzony w języku angielskim


lexentry: pol/anglosaski__przymiotnik__1
written_rep: anglosaski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: anglo-saxon
sense_list:
związany z krajami, gdzie mówi się po angielsku (zazwyczaj dotyczy Wielkiej Brytanii, USA, Kanady i Australii) | związany z językiem anglosaskim (1.1)


lexentry: pol/angoba__rzeczownik__1
written_rep: angoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engobe
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) cienka warstwa gliny z domieszkami (np. tlenków barwiących), nakładana na surową ceramikę przed wypaleniem


lexentry: pol/ani__spójnik__1
written_rep: ani
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: ni
sense_list:
…występujący przed ostatnim członem zdania przeczącego | …poprzedzający każde z połączonych zdań i wskazujący na przeczenie | …poprzedzający każde z połączonych zdań przeczących | …poprzedzający ostatnie z połączonych zdań przeczących | …występujący przed wszystkimi członami zdania przeczącego


lexentry: pol/anihilator__rzeczownik__1
written_rep: anihilator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annihilateur
sense_list:
(matematyka, matematyczny) istniejący dla wybranego elementu x zbiór elementów pewnego pierścienia, które dają zero w wyniku przemnożenia przez element x


lexentry: pol/animacja__rzeczownik__1
written_rep: animacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animation
sense_list:
rodzaj filmu, tworzonego techniką zdjęć poklatkowych, rejestrującego na pojedynczych klatkach filmu kolejne fazy ruchu;


lexentry: pol/animalizm__rzeczownik__1
written_rep: animalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animalité
sense_list:
ogół właściwości charakterystycznych dla zwierząt – zarówno biologicznych (instynkt, popędy, reakcje fizjologiczne), jak i behawioralnych (działanie kierowane impulsem, walką o przetrwanie, dominacją)


lexentry: pol/animalizm__rzeczownik__1
written_rep: animalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoolâtrie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawanie czci zwierzętom, uznawanie ich za istoty święte, boskie lub posiadające nadprzyrodzoną moc


lexentry: pol/animator__rzeczownik__1
written_rep: animator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animateur
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba, która wykonuje rysunki do filmu rysunkowego | człowiek zachęcający do jakiegoś działania, pobudzający działania, aktywny w danej dziedzinie i wzbudzający nią zainteresowanie środowiska


lexentry: pol/animista__rzeczownik__1
written_rep: animista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animiste
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba wierząca w istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisująca duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom


lexentry: pol/animizm__rzeczownik__1
written_rep: animizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animisme
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół wierzeń zakładający istnienie świata materialnego i duchowego, współistnienie duszy z ciałem, przypisujący duszę wszystkim ludziom, roślinom, zwierzętom, minerałom i żywiołom;


lexentry: pol/animować__czasownik__1
written_rep: animować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: animer
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) tworzyć film animowany, powodować ruch narysowanych postaci lub obiektów (np. komputerowo) | (książkowy) pobudzać do działania, organizować czas, nadawać dynamikę (np. spotkaniu, życiu kulturalnemu)


lexentry: pol/anionit__rzeczownik__1
written_rep: anionit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: échangeur d’anions
sense_list:
(chemia, chemiczny) materiał jonowymienny, zawierający dodatnio naładowane grupy funkcyjne, które przyciągają i wymieniają aniony z roztworu


lexentry: pol/anioł__rzeczownik__1
written_rep: anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ange
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) istota duchowa, nadprzyrodzona, pośrednik pomiędzy Bogiem a człowiekiem; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) szlachetny, dobry człowiek


lexentry: pol/anizogameta__rzeczownik__1
written_rep: anizogameta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anisogamète
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z dwóch gamet w procesie rozmnażania płciowego, która różni się morfologicznie od drugiej komórki rozrodczej


lexentry: pol/anksjolityk__rzeczownik__1
written_rep: anksjolityk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anxiolytique
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychotropowa stosowana przeciw lękom


lexentry: pol/ankyloza__rzeczownik__1
written_rep: ankyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ankylose
sense_list:
(medycyna, medyczny) zrośnięcie się kości w wyniku choroby, urazu lub zabiegu operacyjnego, skutkujące zesztywnieniem stawu lub unieruchomieniem zęba;


lexentry: pol/anoda__rzeczownik__1
written_rep: anoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anode
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (elektryczność) elektroda przez którą ładunek ujemny opuszcza układ elektryczny lub, alternatywnie, przez którą do układu dostaje się ładunek dodatni;


lexentry: pol/anodowanie__rzeczownik__1
written_rep: anodowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anodisation
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces elektrolitycznego pokrywania przedmiotów metalowych ochronną warstewką tlenku metalu;


lexentry: pol/anodyzować__czasownik__1
written_rep: anodyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anodiser
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) poddawać metal procesowi elektrochemicznego utleniania powierzchni metalu w celu poprawienia jego walorów


lexentry: pol/anomia__rzeczownik__1
written_rep: anomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anomie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) załamanie się norm społecznych, pojawienie się poczucia niepewności i bezcelowości w społeczeństwie wskutek nagłych przemian społecznych;


lexentry: pol/anonimizacja__rzeczownik__1
written_rep: anonimizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anonymisation
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces uniemożliwiający odkrycie tożsamości użytkownika sieci komputerowej


lexentry: pol/anonsować__czasownik__1
written_rep: anonsować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: annoncer
sense_list:
informować o tym, co ma nastąpić lub już się dzieje | zapowiadać czyjeś przybycie, wymieniać nazwisko wchodzącego


lexentry: pol/anorak__rzeczownik__1
written_rep: anorak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorak
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) eskimoski skafander wkładany przez głowę, wykonany z futra, płótna lub skóry;


lexentry: pol/anoreksja__rzeczownik__1
written_rep: anoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorexie
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na celowej utracie wagi wywołanej i podtrzymywanej przez chorego, połączonej z zaburzonym postrzeganiem własnego ciała i psychicznym wstrętem do jedzenia;


lexentry: pol/anorgazmia__rzeczownik__1
written_rep: anorgazmia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorgasmie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na braku odczuwania orgazmu;


lexentry: pol/anortyt__rzeczownik__1
written_rep: anortyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorthite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy plagioklazów;


lexentry: pol/anoskopia__rzeczownik__1
written_rep: anoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anuscopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) badanie wziernikowe przez odbyt, oceniające kanał odbytu i końcową część odbytnicy


lexentry: pol/anosognozja__rzeczownik__1
written_rep: anosognozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anosognosie
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia występująca u osób, które nie są świadome swych własnych problemów kognitywnych;


lexentry: pol/antagonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antagonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antagoniste
sense_list:
(książkowy) przeciwstawiający się komuś, czemuś, wzajemnie sobie niechętny, wrogi, zwalczający siebie nawzajem


lexentry: pol/antocyjan__rzeczownik__1
written_rep: antocyjan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthocyane
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny należący do grupy barwników roślinnych, odpowiedzialny za czerwone, fioletowe i niebieskie zabarwienie wielu owoców, warzyw i kwiatów, mający silne właściwości antyoksydacyjne


lexentry: pol/antologia__rzeczownik__1
written_rep: antologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthologie | florilège
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wybór (całości lub fragmentów) utworów literackich powiązanych wspólną cechą, np. ten sam autor, gatunek, krąg kulturowy;


lexentry: pol/antracen__rzeczownik__1
written_rep: antracen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthracène
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny z trzema połączonymi liniowo pierścieniami benzenowymi, obecny w smołach węglowych


lexentry: pol/antrakologia__rzeczownik__1
written_rep: antrakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthracologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina archeobotaniki zajmująca się badaniem węgli drzewnych, środowisk roślin drzewiastych i sposobów ich użytkowania przez człowieka


lexentry: pol/antresola__rzeczownik__1
written_rep: antresola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entresol
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie wydzielone z przestrzeni parteru lub piętra budynku, nie stanowiące osobnej kondygnacji;


lexentry: pol/antropocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: antropocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropocentrisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, wedle którego człowiek to ośrodek świata, a wszystko w przyrodzie dzieje się ze względu na niego | interpretacja świata wyłącznie z punktu widzenia doświadczenia człowieka


lexentry: pol/antropofob__rzeczownik__1
written_rep: antropofob
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropophobe
sense_list:
zwierzę lub osoba charakteryzująca się antropofobią — awersją lub lękiem przed ludźmi i stronieniem od nich


lexentry: pol/antropofobia__rzeczownik__1
written_rep: antropofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropophobie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (u ludzi i zwierząt) niechęć lub chorobliwy lęk przed ludźmi;


lexentry: pol/antropogeografia__rzeczownik__1
written_rep: antropogeografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropogéographie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) nauka badająca rozmieszczenie ludności, kultur, działalności gospodarczej oraz wpływ środowiska naturalnego na życie człowieka i odwrotnie


lexentry: pol/antropografia__rzeczownik__1
written_rep: antropografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropographie
sense_list:
dział geografii zajmujący się opisem grup ludzkich, ich zróżnicowania rasowego, etnicznego i fizycznego w korelacji z miejscem ich zamieszkania


lexentry: pol/antropolog__rzeczownik__1
written_rep: antropolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropologue
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (biologia, biologiczny) badacz rozwoju i zróżnicowania jednostek ludzkich, gatunku ludzkiego oraz ludzkich społeczności;


lexentry: pol/antropometria__rzeczownik__1
written_rep: antropometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropométrie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki zajmująca się pomiarami ciała ludzkiego


lexentry: pol/antropomorfizacja__rzeczownik__1
written_rep: antropomorfizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthropomorphisme
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) rodzaj metafory; nadawanie rzeczom, zjawiskom lub pojęciom cech ludzkich


lexentry: pol/antroponimia__rzeczownik__1
written_rep: antroponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthroponymie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o antroponimach, dział onomastyki; | (językoznawstwo, językoznawczy) nazewnictwo osobowe, będące przedmiotem badań antroponimii (1.1)


lexentry: pol/antropozofia__rzeczownik__1
written_rep: antropozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthroposophie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna duchowo-filozoficzna zakładająca, że poprzez wewnętrzny rozwój człowiek może intuicyjnie i duchowo poznać wyższe rzeczywistości oraz zrozumieć sens istnienia


lexentry: pol/antrykot__rzeczownik__1
written_rep: antrykot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrecôte
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) stek lub kawałek mięsa wołowego z części grzbietowej, między łopatką a częścią lędźwiową


lexentry: pol/anty-__przedrostek__1
written_rep: anty-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: anti-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwdziałający, występujący przeciw, przeciwny


lexentry: pol/antyaliasing__rzeczownik__1
written_rep: antyaliasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticrènelage
sense_list:
(informatyka, informatyczny) technika redukująca widoczność poszarpanych krawędzi na obrazach cyfrowych


lexentry: pol/antyamerykański__przymiotnik__1
written_rep: antyamerykański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antiaméricain
sense_list:
wymierzony przeciwko Ameryce (jako części świata) i Amerykanom, niechętny wobec Ameryki i Amerykanów


lexentry: pol/antybakteryjny__przymiotnik__1
written_rep: antybakteryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibactérien
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) chroniący przed bakteriami, zapobiegający namnażaniu się bakterii


lexentry: pol/antybiotyczny__przymiotnik__2
written_rep: antybiotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: antibiotique
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) mający działanie takie jak antybiotyk, potrafiący niszczyć, hamować namnażanie bakterii


lexentry: pol/antybiotyk__rzeczownik__1
written_rep: antybiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotique
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) naturalny lub sztuczny lek unieszkodliwiający drobnoustroje;


lexentry: pol/antybiotykowy__przymiotnik__1
written_rep: antybiotykowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antibiotique
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z antybiotykami


lexentry: pol/antybohater__rzeczownik__1
written_rep: antybohater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antihéros
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać posiadająca cechy negatywne, będące zaprzeczeniem cech bohatera | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) postać nieposiadająca żadnych cech heroicznych, niewyróżniająca się niczym;


lexentry: pol/antybolszewicki__przymiotnik__1
written_rep: antybolszewicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antisoviétique
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nastawiony na walkę z bolszewikami, zwalczający bolszewików


lexentry: pol/antycholinergiczny__przymiotnik__1
written_rep: antycholinergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anticholinergique
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) blokujący działanie acetylocholiny lub wykazujący działanie do niej przeciwne


lexentry: pol/antychryst__rzeczownik__1
written_rep: antychryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antéchrist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) eschatologiczny przeciwnik Chrystusa;


lexentry: pol/antycypować__czasownik__1
written_rep: antycypować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anticiper
sense_list:
(książkowy) być zapowiedzią czegoś, co nastąpi lub zaistnieje w przyszłości | (książkowy) kierując się wiedzą lub przeczuciem, domyślać się, co się wydarzy lub jaki coś będzie miało przebieg | (książkowy) przyjmować jakiś pogląd bez dowodzenia jako słuszny


lexentry: pol/antydemokratyczny__przymiotnik__1
written_rep: antydemokratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antidémocratique
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sprzeciwiający się demokracji; naruszający jej zasady


lexentry: pol/antydepresant__rzeczownik__1
written_rep: antydepresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antidépresseur
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdziałający objawom depresji;


lexentry: pol/antyelektrostatyczny__przymiotnik__1
written_rep: antyelektrostatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antistatique
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zapobiegający odkładaniu się elektryczności statycznej, zapobiegający elektryzowaniu się


lexentry: pol/antyeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: antyeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anti-européen
sense_list:
taki, który jest przeciwny lub wrogi Europie i Europejczykom | taki, który jest przejawem postawy antyeuropejskiej (1.1)


lexentry: pol/antyfaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: antyfaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antifascisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa przejawiająca się otwartym sprzeciwem wobec faszyzmu;


lexentry: pol/antyfeminizm__rzeczownik__1
written_rep: antyfeminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiféminisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stanowisko sprzeciwiające się ideom i ruchowi feministycznemu


lexentry: pol/antyfona__rzeczownik__1
written_rep: antyfona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antienne
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Komplecie krótka pieśń maryjna śpiewana lub odmawiana na końcu godziny kanonicznej; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w Liturgii godzin werset odmawiany przed i po psalmie czy kantyku; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w liturgii mszy świętej jeden z wersetów śpiewanych lub odmawianych na wejście, na ofiarowanie i na komunię;


lexentry: pol/antyfonał__rzeczownik__1
written_rep: antyfonał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiphonaire
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca antyfony


lexentry: pol/antyfraza__rzeczownik__1
written_rep: antyfraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiphrase
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny, polegający na ironicznej zmianie znaczenia wyrazu na przeciwny (np. ale jesteś mądry = jesteś głupi) bądź też na użyciu zaprzeczonego antonimu zamiast nazwania wprost jakiejś cechy (np. niepiękny = brzydki)


lexentry: pol/antygen__rzeczownik__1
written_rep: antygen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antigène
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja, której pojawienie się w organizmie powoduje jego reakcję odpornościową;


lexentry: pol/antyklerykalizm__rzeczownik__1
written_rep: antyklerykalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticléricalisme
sense_list:
ideologia społeczno-polityczna przeciwstawiająca się klerykalizmowi, krytyczna wobec autorytetu lub władzy kleru i duchowieństwa w przestrzeni publicznej (poza miejscami kultu);


lexentry: pol/antyklerykalny__przymiotnik__1
written_rep: antyklerykalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anticlérical
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwstawiający się władzy kleru i jego udziałowi w życiu społeczno-politycznym


lexentry: pol/antyklina__rzeczownik__1
written_rep: antyklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticlinal
sense_list:
(geologia, geologiczny) wypukły fragment fałdu skalnego, w którym najstarsze warstwy znajdują się w centrum fałdu


lexentry: pol/antykolonializm__rzeczownik__1
written_rep: antykolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticolonialisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia, ruch społeczny i postawa polityczna sprzeciwiająca się kolonializmowi; sprzeciw wobec podbojów, dominacji i wykorzystywania ludności rdzennej przez obce państwa


lexentry: pol/antykomunista__rzeczownik__1
written_rep: antykomunista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticommuniste
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwnik komunizmu, osoba zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistka__rzeczownik__1
written_rep: antykomunistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticommuniste
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeciwniczka komunizmu, kobieta zwalczająca komunizm


lexentry: pol/antykomunistyczny__przymiotnik__1
written_rep: antykomunistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anticommuniste
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skierowany przeciwko komunizmowi, wrogo do niego nastawiony, związany z antykomunizmem


lexentry: pol/antykoncepcyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykoncepcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contraceptif | anticonceptionnel
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zapobiegający zajściu w ciążę


lexentry: pol/antykorozyjny__przymiotnik__1
written_rep: antykorozyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antirouille
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) zapobiegający korozji, zabezpieczający przed korozją


lexentry: pol/antylogarytm__rzeczownik__1
written_rep: antylogarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antilogarithme
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (matematyka, matematyczny) liczba y=a^x, której logarytm przy podstawie a (typowo logarytm dziesiętny) jest równy danej liczbie x


lexentry: pol/antylopa__rzeczownik__1
written_rep: antylopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antilope
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) nienaukowa nazwa dla grupy kilkunastu zwierząt z rodziny wołowatych i widłorogich zamieszkujący sawanny i stepy


lexentry: pol/antymateria__rzeczownik__1
written_rep: antymateria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antimatière
sense_list:
(fizyka, fizyczny) materia, która składa się z antycząstek, a w kontakcie ze zwykłą materią ulega anihilacji;


lexentry: pol/antymetabola__rzeczownik__1
written_rep: antymetabola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antimétabole
sense_list:
figura retoryczna polegająca na powtórzeniu tych samych słów w odwróconym szyku składniowym, często z lekką zmianą sensu


lexentry: pol/antymetabolit__rzeczownik__1
written_rep: antymetabolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antimétabolite
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) związek chemiczny, który w procesach biochemicznych wchodzi w miejsce naturalnego metabolitu, ale zakłóca jego funkcję


lexentry: pol/antymilitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: antymilitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antimilitarisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) postawa, pogląd lub ruch społeczny sprzeciwiający się militaryzmowi, czyli nadmiernej rozbudowie wojska, gloryfikacji armii i rozwiązywaniu konfliktów drogą militarną


lexentry: pol/antymonopolowy__przymiotnik__1
written_rep: antymonopolowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antimonopolistique
sense_list:
skierowany przeciwko istniejącym monopolom, mający nie dopuścić do skupienia większości rynku w jednym ręku


lexentry: pol/antyneutrino__rzeczownik__1
written_rep: antyneutrino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antineutrino
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna, będąca antycząstką neutrina (posiada taką samą masę jak neutrino, ale przeciwny ładunek leptonowy)


lexentry: pol/antynomia__rzeczownik__1
written_rep: antynomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antinomie
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) sprzeczność, wykluczenie się dwóch twierdzeń, mimo że osobno zdają się być prawdziwe;


lexentry: pol/antypapież__rzeczownik__1
written_rep: antypapież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anti-pape | antipape
sense_list:
(kościelny) osoba powołana na tron papieski nieprawnie, za pontyfikatu legalnego papieża lub w czasie, gdy urząd papieski był nieobsadzony;


lexentry: pol/antypowieść__rzeczownik__1
written_rep: antypowieść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiroman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj powieści, który zrywa z tradycyjnymi regułami tego gatunku


lexentry: pol/antyradziecki__przymiotnik__1
written_rep: antyradziecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antisoviétique
sense_list:
taki, który jest przeciwny lub wrogi ZSRR | taki, który jest przejawem postawy antyradzieckiej (1.1)


lexentry: pol/antyrealizm__rzeczownik__1
written_rep: antyrealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antiréalisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd przeciwstawny realizmowi, tj. odrzucający istnienie obiektywnej rzeczywistości


lexentry: pol/antyrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: antyrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antirévolutionnaire | antirévolution
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wrogi rewolucji; występujący przeciwko rewolucji


lexentry: pol/antysemita__rzeczownik__1
written_rep: antysemita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antisémite
sense_list:
osoba uprzedzona do Żydów, cechująca się niechęcią bądź nienawiścią do tego narodu; osoba, którą cechuje antysemityzm


lexentry: pol/antyseptyka__rzeczownik__1
written_rep: antyseptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antisepsie
sense_list:
(higiena, higieniczny) (mikrobiologia, mikrobiologiczny) zespół czynności mających na celu niszczenie lub hamowanie wzrostu mikroorganizmów na żywych tkankach;


lexentry: pol/antyspast__rzeczownik__1
written_rep: antyspast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antispaste
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) czterosylabowa stopa metryczna w poezji antycznej, w której układ iloczasowy ma postać: krótka–długa–długa–krótka (˘ ¯ ¯ ˘)


lexentry: pol/antystatyk__rzeczownik__1
written_rep: antystatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: additif antistatique
sense_list:
substancja zmniejszająca (lub całkowicie neutralizująca) nagromadzony na jakiejś powierzchni ładunek elektryczny


lexentry: pol/antysyjonizm__rzeczownik__1
written_rep: antysyjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antisionisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia oraz postawa polityczna wyrażająca sprzeciw wobec syjonizmu;


lexentry: pol/antyszambr__rzeczownik__1
written_rep: antyszambr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antichambre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj formalnego przedpokoju, poczekalni, poprzedzającego reprezentacyjne wnętrze, salon


lexentry: pol/antyszambrować__czasownik__1
written_rep: antyszambrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: faire antichambre
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wyczekiwać w przedpokojach lub w poczekalniach na posłuchanie u kogoś ważnego lub wpływowego


lexentry: pol/antyteista__rzeczownik__1
written_rep: antyteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antithéiste
sense_list:
osoba, która sprzeciwia się wierze w Boga lub bogów; w szerszym znaczeniu: (także, też) osoba przejawiająca postawę przeciwną wobec religii teistycznych


lexentry: pol/antytoksyczny__przymiotnik__1
written_rep: antytoksyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antitoxique
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) neutralizujący biologiczną aktywność toksyn chorobotwórczych


lexentry: pol/antytoksyna__rzeczownik__1
written_rep: antytoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antitoxine
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) biologiczna substancja, zazwyczaj przeciwciało, która neutralizuje działanie toksyn


lexentry: pol/antyutopia__rzeczownik__1
written_rep: antyutopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contre-utopie
sense_list:
wizja społeczeństwa albo przyszłości przeciwna do utopii, to jest czarna, pesymistyczna, przedstawiająca często także regres ludzkości


lexentry: pol/antywodór__rzeczownik__1
written_rep: antywodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antihydrogène
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odpowiednik zwykłego wodoru w antymaterii, składający się z antyprotonu i pozytonu (czyli antyelektronu)


lexentry: pol/anyż__rzeczownik__1
written_rep: anyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anis
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pimpinella anisum L., jednoroczna roślina zielna pochodząca z wschodnich obszarów basenu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/aojda__rzeczownik__1
written_rep: aojda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aède
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nadworny lub wędrowny śpiewak w starożytnej Grecji, sławiący czyny bohaterów i bogów;


lexentry: pol/aoryst__rzeczownik__1
written_rep: aoryst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aoriste
sense_list:
(gramatyka) czas gramatyczny, mający różne znaczenia w zależności od języka, np. w językach indoeuropejskich to czas przeszły, w językach ałtajskich – teraźniejszo-przyszły;


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appareil
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd do korekcji wad | (anatomia, anatomiczny) grupa narządów organizmów żywych spełniających określone zadania


lexentry: pol/aparat__rzeczownik__1
written_rep: aparat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appareil | dispositif | allumeur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie o określonej funkcjonalności, np. telefoniczny, fotograficzny


lexentry: pol/aparat_rentgenowski__rzeczownik__1
written_rep: aparat rentgenowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appareil de radiographie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do prześwietlania promieniowaniem rentgenowskim


lexentry: pol/aparatczyk__rzeczownik__1
written_rep: aparatczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apparatchik
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek aparatu partyjnego, urzędnik partyjny na kierowniczym stanowisku, zwłaszcza w partii komunistycznej


lexentry: pol/apartheid__rzeczownik__1
written_rep: apartheid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apartheid
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) ideologia głosząca konieczność osobnego rozwoju społeczności różnych ras i polityka segregacji rasowej połączona z ograniczeniem praw i dyskryminacją ludności niebiałej w RPA w latach 1948-1990;


lexentry: pol/apaszka__rzeczownik__1
written_rep: apaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foulard
sense_list:
rodzaj chustki noszonej na szyi zarówno przez kobiety jak i mężczyzn, pierwotnie element stroju apasza (bandyty);


lexentry: pol/apateizm__rzeczownik__1
written_rep: apateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apathéisme | indifférence religieux
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (neologizm) założenie, że Bóg i religia nie mają znaczenia dla ludzkiego życia; apatyczny stosunek do kwestii istnienia bądź nieistnienia Boga;


lexentry: pol/apeks__rzeczownik__1
written_rep: apeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apex
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt, w kierunku którego Słońce porusza się względem innych jasnych gwiazd w otoczeniu;


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appel
sense_list:
publiczne wezwanie skierowane do jakiegoś ogółu do podjęcia działań lub uczestniczenia w czymś | sygnał ogłaszający zbiórkę na apel (1.1)


lexentry: pol/apel__rzeczownik__1
written_rep: apel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rassemblement
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zbiórka uczniów w szkole, harcerzy na obozie itp. w celu sprawdzenia obecności, odczytania rozkazów (poleceń) | (wojskowość, wojskowy) zbiórka wszystkich żołnierzy w jednostce


lexentry: pol/apelant__rzeczownik__1
written_rep: apelant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appelant
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba składająca apelację, czyli odwołująca się od wyroku sądu niższej instancji


lexentry: pol/apelatyw__rzeczownik__1
written_rep: apelatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appellatif
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa, która może się odnosić do dowolnego egzemplarza danej klasy przedmiotów, w odróżnieniu od nazwy własnej, która odnosi się do konkretnej jednostki


lexentry: pol/apercepcja__rzeczownik__1
written_rep: apercepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aperception
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postrzeganie samego siebie, świadomość samego siebie, postrzeganie przez umysł jego własnych stanów;


lexentry: pol/aperiodyczny__przymiotnik__1
written_rep: aperiodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apériodique
sense_list:
(fizyka, fizyczny) niepowtarzający się okresowo | występujący, pojawiający się w zmiennych odstępach czasu


lexentry: pol/apertyzacja__rzeczownik__1
written_rep: apertyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appertisation
sense_list:
technologia i proces konserwowania żywności, polegająca na odpowiednim podgrzewaniu i schładzaniu w autoklawie;


lexentry: pol/aphelium__rzeczownik__1
written_rep: aphelium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphélie
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt orbity okołosłonecznej planety, planety karłowatej, planetoidy lub komety położony najdalej od Słońca;


lexentry: pol/apka__rzeczownik__1
written_rep: apka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appli
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) aplikacja, najczęściej na tablet, smartfon czy inne urządzenie mobilne


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: application
sense_list:
(informatyka, informatyczny) konkretny ze względu na oferowaną użytkownikom funkcjonalność element oprogramowania użytkowego, które jest podkategorią oprogramowania; | zastosowanie


lexentry: pol/aplikacja__rzeczownik__1
written_rep: aplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stage
sense_list:
praktyka absolwenta studiów prawniczych, mająca na celu przygotować go do wykonywania poszczególnych zawodów prawniczych;


lexentry: pol/aplikator__rzeczownik__1
written_rep: aplikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: applicateur
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd do podawania leku, kosmetyku lub innego środka


lexentry: pol/aplikować__czasownik__1
written_rep: aplikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: administrer
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) podawać lub zalecać podawanie, stosowanie leku lub kosmetyku


lexentry: pol/apofatyczny__przymiotnik__1
written_rep: apofatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apophatique
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący raczej czym Bóg nie jest, niż czym jest


lexentry: pol/apofonia__rzeczownik__1
written_rep: apofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apophonie
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) regularna, systematyczna zmiana samogłoski w rdzeniu wyrazu, służąca do wyrażania różnic gramatycznych lub słowotwórczych


lexentry: pol/apogeum__rzeczownik__1
written_rep: apogeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apogée
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt na orbicie eliptycznej ciała niebieskiego okrążającego Ziemię, znajdujący się najdalej od Ziemi | moment szczytowy jakiegoś procesu, moment osiągnięcia wartości maksymalnej


lexentry: pol/apokatastaza__rzeczownik__1
written_rep: apokatastaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apocatastase
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) koncepcja końcowej i ostatecznej odnowy całego stworzenia poprzez przywrócenie mu pierwotnej doskonałości i bezgrzeszności;


lexentry: pol/apokopa__rzeczownik__1
written_rep: apokopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apocope
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) skrócenie wyrazu w procesie zaniku głosek na jego końcu lub przez celowe ich opuszczenie;


lexentry: pol/apokryficzny__przymiotnik__1
written_rep: apokryficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apocryphe
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter apokryfu


lexentry: pol/apolog__rzeczownik__1
written_rep: apolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apologue
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór prozą lub wierszem o charakterze dydaktyczno-moralizatorskim, często alegoryczny;


lexentry: pol/apologetyka__rzeczownik__1
written_rep: apologetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apologétique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziedzina teologii i filozofii zajmująca się racjonalnym uzasadnianiem oraz obroną prawd wiary lub określonego światopoglądu przed zarzutami i krytyką


lexentry: pol/apologia__rzeczownik__1
written_rep: apologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apologie
sense_list:
obrona rzeczy, sprawy lub osoby zawierająca ich usprawiedliwienie, a często także jawną lub ukrytą pochwałę; także utwór literacki mający formę mowy obrończej;


lexentry: pol/aporia__rzeczownik__1
written_rep: aporia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aporie
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) trudność w rozumowaniu logicznym, niemożliwa do przezwyciężenia lub rozwiązania, zawierająca sprzeczne albo przeciwstawne rozwiązania;


lexentry: pol/aport__rzeczownik__1
written_rep: aport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partage
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wkład niepieniężny wnoszony do spółki handlowej na pokrycie kapitału zakładowego;


lexentry: pol/aposjopeza__rzeczownik__1
written_rep: aposjopeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aposiopèse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) środek stylistyczny, który polega na nagłym przerwaniu wypowiedzi przed jej pełnym spodziewanym zakończeniem


lexentry: pol/apostille__rzeczownik__1
written_rep: apostille
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apostille
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) klauzula na dokumencie urzędowym sporządzonym w jednym państwie i umożliwiająca posługiwanie się nim legalnie we wszystkich innych państwach będących aktualnie stroną konwencji haskiej z 1961 r. (tj. konwencji o zniesieniu wymogu legalizacji zagranicznych dokumentów urzędowych)


lexentry: pol/apostolat__rzeczownik__1
written_rep: apostolat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apostolat
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność apostolska, krzewienie wiary | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność biskupia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa chrześcijań uczestnicząca w ewangelizacji


lexentry: pol/apostoł__rzeczownik__1
written_rep: apostoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apôtre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z dwunastu najbliższych uczniów Jezusa Chrystusa powołanych przez niego w celu głoszenia jego nauk; | (przenośnie, przenośnia) ktoś, kto rozpowszechnia jakieś idee, zasady, poglądy, nauki | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto rozpowszechnia chrześcijaństwo


lexentry: pol/apostrofa__rzeczownik__1
written_rep: apostrofa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apostrophe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na bezpośrednim, a czasem nagłym, zwróceniu się do słuchaczy lub nawet do nieobecnych osób


lexentry: pol/apotropeiczny__przymiotnik__1
written_rep: apotropeiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apotropaïque
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) taki, który ma rzekomo moc odpędzania złych mocy, duchów, diabłów


lexentry: pol/appeasement__rzeczownik__1
written_rep: appeasement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apaisement
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka ustępstw wobec żądań agresywnego państwa, mająca na celu złagodzenie jego postawy, osiągnięcie ugody i utrzymanie pokoju;


lexentry: pol/appendektomia__rzeczownik__1
written_rep: appendektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appendicectomie
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg chirurgiczny polegający na usunięciu wyrostka robaczkowego, zwykle z powodu jego ostrego zapalenia;


lexentry: pol/aprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: aprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appréciation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzrost wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/aprioryczny__przymiotnik__1
written_rep: aprioryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: a priori
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) taki, który przyjęty z góry jako założenie niezależne od doświadczenia, a bazujące na sądzie rozumowym


lexentry: pol/aproksymacja__rzeczownik__1
written_rep: aproksymacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: approximation
sense_list:
(książkowy) ujęcie czegoś w sposób przybliżony; zbliżenie się do czegoś | (matematyka, matematyczny) przybliżenie wartości, funkcji lub wielkości, gdy dokładny wynik jest trudny lub niemożliwy do uzyskania


lexentry: pol/apsyda__rzeczownik__1
written_rep: apsyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abside
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie na rzucie półkola, półelipsy lub wieloboku, dostawione addytywnie do bryły kościoła i otwarte do jego wnętrza; ; (zobacz) też absyda w Encyklopedii staropolskiej | (astronomia, astronomiczny) każdy z dwóch skrajnych punktów orbity eliptycznej;


lexentry: pol/apteczka_pierwszej_pomocy__rzeczownik__1
written_rep: apteczka pierwszej pomocy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trousse de premiers secours
sense_list:
pojemnik służący do przechowywania materiałów i środków przeznaczonych do udzielania pierwszej pomocy


lexentry: pol/apteka__rzeczownik__1
written_rep: apteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacie
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) miejsce, w którym sprzedaje się i przechowuje leki;


lexentry: pol/aptekarka__rzeczownik__1
written_rep: aptekarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacienne
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kobieta pracująca w aptece lub jej właścicielka


lexentry: pol/aptekarz__rzeczownik__1
written_rep: aptekarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacien | apothicaire
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) osoba pracująca w aptece lub jej właściciel;


lexentry: pol/aquafaba__rzeczownik__1
written_rep: aquafaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquafaba
sense_list:
(spożywczy) zagęstnik spożywczy otrzymywany przy gotowaniu ciecierzycy lub innych strączkowych, półprodukt stosowany w kuchni wegańskiej jako zamiennik białka jajek;


lexentry: pol/ara_hiacyntowa__rzeczownik__1
written_rep: ara hiacyntowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyacinthe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anodorhynchus hyacinthinus, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, z rodzaju Anodorhynchus;


lexentry: pol/ara_modra__rzeczownik__1
written_rep: ara modra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ara de Spix
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cyanopsitta spixii, gatunek ptaka z podrodziny papug neotropikalnych, jedyny przedstawiciel rodzaju Cyanopsitta;


lexentry: pol/arabeska__rzeczownik__1
written_rep: arabeska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabesque
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ozdobny ornament roślinny wywodzący się z kultury arabskiej; | (choreografia, choreograficzny) poza w tańcu inspirowana motywami orientalnymi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura na fortepian;


lexentry: pol/arabistyka__rzeczownik__1
written_rep: arabistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabistique
sense_list:
kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie arabistyki (1.1) | nauka o języku, kulturze i historii Arabów;


lexentry: pol/arabizm__rzeczownik__1
written_rep: arabizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabisme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka arabskiego;


lexentry: pol/arabizować__czasownik__1
written_rep: arabizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arabiser
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać arabskość, przymuszać kogoś do zostania Arabem, zmieniać coś na arabskie


lexentry: pol/arabski__rzeczownik__1
written_rep: arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arabe
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Arabów, najpowszechniejszy język semicki będący językiem oficjalnym licznych krajów regionu bliskowschodniego i północnoafrykańskiego;


lexentry: pol/aragonit__rzeczownik__1
written_rep: aragonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aragonite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów, polimorficzna, rombowa odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/aramejski__rzeczownik__1
written_rep: aramejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: araméen araméen | araméen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany na Bliskim Wschodzie od II tysiąclecia p.n.e. do czasów dzisiejszych;


lexentry: pol/aranżacja__rzeczownik__1
written_rep: aranżacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrangement
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zmiana stylistyki utworu muzycznego, bez naruszania jego podstawowej linii melodyjnej;


lexentry: pol/aranżować__czasownik__1
written_rep: aranżować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arranger
sense_list:
organizować, urządzać | (dawniej, dawny) porządkować, układać | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dostosować kompozycję do użycia innych instrumentów czy śpiewu


lexentry: pol/arbiter__rzeczownik__1
written_rep: arbiter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbitre
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozjemca, sędzia polubowny powołany aby rozstrzygnąć spór


lexentry: pol/arboretum__rzeczownik__1
written_rep: arboretum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arboretum | arborétum
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) wyodrębniony obszar, na którym znajduje się kolekcja drzew i krzewów, utrzymywany w celu naukowo-badawczym (np. prace nad aklimatyzacją obcych gatunków), bądź ochrony rzadkich gatunków i odmian;


lexentry: pol/arbuz__rzeczownik__1
written_rep: arbuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastèque | melon d'eau
sense_list:
(spożywczy) owoc arbuza (1.1), wielka kula w zielonej, twardej skórce i z czerwonym, wodnistym miąższem o słodkim smaku | (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) Citrullus Schrad., rodzaj roślin z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/archanioł__rzeczownik__1
written_rep: archanioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archange
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy byt duchowy stojący w hierarchii niebiańskiej wyżej niż chór aniołów;


lexentry: pol/archeo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: archeo-
min_sense_num: 01
trans_list: archeo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze starożytnością, prehistorią


lexentry: pol/archeologia__rzeczownik__1
written_rep: archeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archéologie
sense_list:
nauka, której celem jest odtwarzanie społeczno-kulturowej przeszłości człowieka na podstawie znajdujących się w ziemi, na ziemi lub w wodzie materialnych pozostałości działań ludzkich;


lexentry: pol/archeozoologia__rzeczownik__1
written_rep: archeozoologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archéozoologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka pomocnicza archeologii, zajmująca się badaniem szczątków zwierząt odkrytych w czasie wykopalisk;


lexentry: pol/archetyp__rzeczownik__1
written_rep: archetyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archétype
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwowzór postaci | (psychologia, psychologiczny) pierwotne wyobrażenie i wzorzec zachowania;


lexentry: pol/archidiakon__rzeczownik__1
written_rep: archidiakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archidiacre
sense_list:
(kościelny) duchowny katolicki lub prawosławny, pełniący funkcję przełożonego diakonów, a niekiedy także pomocnika biskupa w zarządzaniu częścią diecezji


lexentry: pol/archimandryta__rzeczownik__1
written_rep: archimandryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archimandrite
sense_list:
(kościelny) przełożony klasztoru w katolickich Kościołach wschodnich | w okresie wczesnego chrześcijaństwa: opiekun klasztorów na terenie danej diecezji


lexentry: pol/architekt__rzeczownik__1
written_rep: architekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: architecte
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) osoba zajmująca się projektowaniem budynków i obiektów infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) inicjator i organizator jakiegoś przedsięwzięcia, wydarzenia, procesu


lexentry: pol/architektka__rzeczownik__1
written_rep: architektka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: architecte
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta projektująca budynki oraz obiekty infrastruktury w zakresie architektury | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta będąca twórczynią, kreatorką czegoś


lexentry: pol/architektura__rzeczownik__1
written_rep: architektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: architecture
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dziedzina techniki, a jednocześnie sztuki, która zajmuje się projektowaniem budynków i budowli; | budowa, sposób skonstruowania czegoś, np. komputera, oprogramowania itp.


lexentry: pol/architraw__rzeczownik__1
written_rep: architraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: architrave
sense_list:
(architektura, architektoniczny) główny (najniższy) poziomy człon belkowania antycznego podtrzymujący belki stropu;


lexentry: pol/archiwolta__rzeczownik__1
written_rep: archiwolta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archivolte
sense_list:
(architektura, architektoniczny) zdobione ornamentami, profilowane lico łuku, arkady zamykającej portal lub każdy inny łukowo u góry zakończony otwór w ścianie budowli, najczęściej bogato zdobione;


lexentry: pol/archiwum__rzeczownik__1
written_rep: archiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archives
sense_list:
uporządkowany zbiór akt, dokumentów, nagrań dźwiękowych lub filmów mających znaczenie historyczne | budynek lub pomieszczenie, w którym mieści się archiwum (1.1) | instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem oraz udostępnianiem zgromadzonych archiwaliów


lexentry: pol/archont__rzeczownik__1
written_rep: archont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archonte
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w starożytnych Atenach jeden z dziewięciu najważniejszych urzędników polis w VIII–VI wieku p.n.e.; | (historia, historyczny, historycznie) analogiczny urząd w niektórych polis starożytnej Grecji | (historia, historyczny, historycznie) w Bizancjum tytuł arystokratyczny, przysługujący m.in. zarządcy prowincji lub namiestnikom plemion słowiańskich


lexentry: pol/arcus_sinus__rzeczownik__1
written_rep: arcus sinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arc sinus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do funkcji sinus ograniczonej do przedziału [-\tfrac{\pi}{2}, \tfrac{\pi}{2}]


lexentry: pol/arcybiskup__rzeczownik__1
written_rep: arcybiskup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archevêque
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł honorowy nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezji), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa („ad personam”);


lexentry: pol/arcydzieło__rzeczownik__1
written_rep: arcydzieło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chef-d'eouvre
sense_list:
utwór artystyczny uważany przez większość za wybitny, ponadprzeciętny i ponadczasowy, wyróżniający się nieprzeciętnymi walorami literackimi, plastycznymi czy muzycznymi;


lexentry: pol/arcydzięgiel_litwor__rzeczownik__1
written_rep: arcydzięgiel litwor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angélique officinale | archangelique officinale
sense_list:
(botanika, botaniczny) Archangelica officinalis Hoffm. = Angelica archangelica L., gatunek byliny z rodziny baldaszkowatych;


lexentry: pol/arcykapłan__rzeczownik__1
written_rep: arcykapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grand prêtre
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) najwyższy urząd w świątyni jerozolimskiej, przełożony kapłanów i lewitów; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższy kapłan w bliskowschodnich kultach pogańskich; | (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie tytuł jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi przysługujący Chrystusowi


lexentry: pol/areobioza__rzeczownik__1
written_rep: areobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aérobiose
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół populacji różnych gatunków, których życie podtrzymywane jest przez obecność powietrza lub tlenu


lexentry: pol/areopag__rzeczownik__1
written_rep: areopag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z 501 byłych archontów;


lexentry: pol/argot__rzeczownik__1
written_rep: argot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: argot
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (przestarzałe, przestarzały) odmiana języka używana przez grupę zawodową albo środowiskową


lexentry: pol/argusowe_oko__związek_frazeologiczny__1
written_rep: argusowe oko
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: œil d’Argus
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) umiejętność dokładnego postrzegania uchybień, złych stron czegoś; czujny wzrok


lexentry: pol/arianizm__rzeczownik__1
written_rep: arianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arianisme
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijańska, antytrynitarna doktryna teologiczna negująca boskość Jezusa i głosząca jego stworzenie lub zrodzenie przez Boga Ojca;


lexentry: pol/ariański__przymiotnik__1
written_rep: ariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: arien
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z naukami lub osobą Ariusza, arianami lub arianizmem


lexentry: pol/arka_Noego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: arka Noego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: arche de Noé
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) arka, na której Noe z rodziną i zwierzętami został uratowany przez Boga z potopu;


lexentry: pol/arkada__rzeczownik__1
written_rep: arkada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arcade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kompozycja składająca się z łuku opartego na kolumnach lub filarach;


lexentry: pol/arkadyjski__przymiotnik__1
written_rep: arkadyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: arcadien
sense_list:
odnoszący się do Arkadyjczyków lub Arkadii (krainy historycznej na Peloponezie) | odnoszący się do arkadii


lexentry: pol/arkebuz__rzeczownik__1
written_rep: arkebuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arquebuse
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa, ręczna, odprzodowa broń palna z zamkiem kołowym, używana przez kawalerię i piechotę w XVI-XVII wieku; także jako broń myśliwska;


lexentry: pol/arkusz_kalkulacyjny__rzeczownik__1
written_rep: arkusz kalkulacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiffrier
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy przedstawiający dane, głównie liczbowe, w postaci zestawu dużych, dwuwymiarowych tabel, pozwalający na automatyczną obróbkę tych danych oraz na ich prezentację w różny sposób;


lexentry: pol/arlekin__rzeczownik__1
written_rep: arlekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arlequin
sense_list:
(sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) komediowy pajac, typ postaci z ludowej włoskiej commedia dell’arte;


lexentry: pol/arnika__rzeczownik__1
written_rep: arnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arnica
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arnica, rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych, obejmujący gatunki o żółtych, promienistych kwiatach, znanych ze swoich właściwości leczniczych (stosowane w leczeniu siniaków, stłuczeń, obrzęków i stanów zapalnych skóry)


lexentry: pol/arogancja__rzeczownik__1
written_rep: arogancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrogance
sense_list:
pewność siebie połączona z lekceważeniem innych, odnoszenie się do kogoś z nonszalancją, wywyższanie się


lexentry: pol/aromaterapia__rzeczownik__1
written_rep: aromaterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aromathérapie
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie substancjami zapachowymi poprzez inhalacje lub przez ich kontakt ze skórą (wcieranie, kąpiel);


lexentry: pol/aromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: aromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aromatique
sense_list:
mający silny, miły zapach | (chemia, chemiczny) o cyklicznych węglowodorach: taki, w którym istnieje sprzężone wiązanie wielokrotne, czyli zamknięty układ naprzemiennie położonych wiązań podwójnych i pojedynczych między atomami węgla


lexentry: pol/aronia__rzeczownik__1
written_rep: aronia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aronie
sense_list:
(botanika, botaniczny) Aronia, krzew o małych, białych lub czerwonych kwiatach i drobnych, granatowych lub czerwonych owocach o słodko-cierpkim smaku;


lexentry: pol/arpeggio__rzeczownik__1
written_rep: arpeggio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arpège
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wykonania akordu na instrumencie muzycznym polegający na zagraniu składowych dźwięków jeden po drugim, zaczynając od najniższego tonu;


lexentry: pol/arsenał__rzeczownik__1
written_rep: arsenał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsenal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) budynek lub pomieszczenie pełniące funkcję składu broni; składnica broni; ; (zobacz) też arsenał w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/arsenopiryt__rzeczownik__1
written_rep: arsenopiryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsénomarcasite | arsénopyrite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady siarkosoli, jego głównym składnikiem jest siarczek żelazowo-arsenowy, zwykle zawiera domieszki złota;


lexentry: pol/arszenik__rzeczownik__1
written_rep: arszenik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsenic
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (potocznie, potoczny) tlenek arsenu na trzecim stopniu utlenienia, popularna trucizna pod postacią białego proszku


lexentry: pol/art_déco__rzeczownik__1
written_rep: art déco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Art déco | art déco
sense_list:
(sztuka) styl w sztukach plastycznych i wzornictwie XX w. charakteryzującym się zgeometryzowaniem i dążeniem do syntetycznego ujmowania form;


lexentry: pol/artefakt__rzeczownik__1
written_rep: artefakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artéfact | artefact
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) struktura lub własność, która nie pojawiła się naturalnie w badanym zjawisku, ale jako rezultat oddziaływania zewnętrznego lub błędu pomiarowego; | (antropologia, antropologiczny) przedmiot wykonany ludzką ręką;


lexentry: pol/artezyjski__przymiotnik__1
written_rep: artezyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: artésien
sense_list:
(geologia, geologiczny) dotyczący wód podziemnych zdolnych do samoczynnego wypływu, oddzielonych od powierzchni gruntu stropem z warstwy nieprzepuszczalnej; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Artezji (Artois), związany z Artezją (Artois), pochodzący z Artezji (Artois)


lexentry: pol/arthouse__rzeczownik__1
written_rep: arthouse
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salle d'art et d'essai
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący dzieła artystyczne, niekomercyjne, niszowe przeznaczone dla wyrobionego odbiorcy


lexentry: pol/artretyzm__rzeczownik__1
written_rep: artretyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arthritisme
sense_list:
(potocznie, potoczny) przewlekła choroba układu kostno-stawowego powodująca dolegliwości bólowe i zniekształcenia stawów oraz przyczyniająca się do niesprawności chorego


lexentry: pol/artykuł__rzeczownik__1
written_rep: artykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: article
sense_list:
(publikatory) tekst publicystyczny, literacki lub naukowy zamieszczony w gazecie lub czasopiśmie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część ustawy lub umowy stanowiąca zamkniętą całość | (językoznawstwo, językoznawczy) rodzajnik, przedimek


lexentry: pol/artykułować__czasownik__1
written_rep: artykułować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: articuler
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) wymawiać głoski | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w określony sposób grać na jakimś instrumencie | wyrażać swoje poglądy


lexentry: pol/artyleria__rzeczownik__1
written_rep: artyleria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: artillerie
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa wyposażona w działa o dużym zasięgu, współcześnie także w niektóre rodzaje broni rakietowej; ; (zobacz) też artyleria w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aryjski__przymiotnik__1
written_rep: aryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aryen
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) należący do Ariów | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w hitleryzmie: nieposiadający żydowskich przodków


lexentry: pol/arytmetyka__rzeczownik__1
written_rep: arytmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arithmétique
sense_list:
(matematyka, matematyczny) gałąź matematyki, zajmująca się własnościami liczb i związkami między liczbami;


lexentry: pol/as-moll__rzeczownik__1
written_rep: as-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la bemol mineur
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku as (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)


lexentry: pol/as_serwisowy__rzeczownik__1
written_rep: as serwisowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chouïa
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie, siatkówce: idealnie zagrany serwis, którego przeciwnik nie jest w stanie odebrać i po którym gracz zdobywa punkt


lexentry: pol/asafetyda__rzeczownik__1
written_rep: asafetyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ase fétide
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska substancja przyprawowa i lecznicza, gumożywica wydzielana z kłączy zapaliczki cuchnącej, Ferula assa-foetida L., zamiennik cebuli i czosnku;


lexentry: pol/ascendent__rzeczownik__1
written_rep: ascendent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascendant
sense_list:
(astrologia, astrologiczny) punkt ekliptyki, który wschodzi w określonym momencie i miejscu na Ziemi;


lexentry: pol/asceza__rzeczownik__1
written_rep: asceza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascèse
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postawa polegająca na wyrzeczeniu się radości życia w celu uzyskania zbawienia w niebie lub oświecenia duchowego


lexentry: pol/aseksualny__przymiotnik__1
written_rep: aseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asexuel
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozbawiony seksu, zmysłowości | (seksuologia, seksuologiczny) obojętny na sprawy płci i seksu, nieodczuwający pociągu seksualnego


lexentry: pol/aseptyka__rzeczownik__1
written_rep: aseptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asepsie
sense_list:
zespół środków i działań mających na celu zapobieganie zakażeniom poprzez utrzymywanie jałowości w otoczeniu, na narzędziach, skórze i powierzchniach podczas zabiegów medycznych lub laboratoryjnych


lexentry: pol/asertywność__rzeczownik__1
written_rep: asertywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assertivité
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) posiadanie własnego zdania, własnych uczuć i umiejętność ich wyrażania i egzekwowania z poszanowaniem praw innych ludzi;


lexentry: pol/asesor__rzeczownik__1
written_rep: asesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assesseur
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urzędnik w sądach administracyjnych, prokuraturze, notariacie lub izbach komorniczych, który zdał już egzamin zawodowy, ale nie otrzymał jeszcze nominacji na stanowisko;


lexentry: pol/asklepiejon__rzeczownik__1
written_rep: asklepiejon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asclépiion | asclépiéion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) starożytna świątynia grecka poświęcona Asklepiosowi, czasem połączona ze szpitalem lub szkołą medyczną;


lexentry: pol/asocjacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: asocjacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: associationnisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) kierunek w filozofii i psychologii, według którego myśli, pojęcia łączą się w umyśle dzięki skojarzeniom (asocjacjom) powstającym na podstawie doświadczenia


lexentry: pol/asparagina__rzeczownik__1
written_rep: asparagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asparagine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z podstawowych aminokwasów, amid kwasu asparaginowego, uczestniczący w cyklu mocznikowym i syntezie glikoprotein


lexentry: pol/aspekt_dokonany__rzeczownik__1
written_rep: aspekt dokonany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfectif
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika oznaczająca czynność zakończoną, jednorazową lub osiągającą określony rezultat


lexentry: pol/aspekt_niedokonany__rzeczownik__1
written_rep: aspekt niedokonany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperfectif
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika oznaczająca czynność trwającą, powtarzalną lub nieukończoną


lexentry: pol/aspirator__rzeczownik__1
written_rep: aspirator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspirateur
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) urządzenie używane do odsysania wydzielin | (technologia, technika, techniczny) sprzęt do zasysania (odsysania) powietrza, cieczy lub drobnych cząstek


lexentry: pol/aspiryna__rzeczownik__1
written_rep: aspiryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspirine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) kwas acetylosalicylowy używany jako lek; pastylka lub płyn z tą substancją;


lexentry: pol/assel__rzeczownik__1
written_rep: assel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Assélien
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 299 – 294,6 milionów lat temu;


lexentry: pol/asteroida__rzeczownik__1
written_rep: asteroida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astéroïde
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie o małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę centralną (Słońce);


lexentry: pol/asterysk__rzeczownik__1
written_rep: asterysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astérisque
sense_list:
(poligrafia) znak pisarski w kształcie gwiazdki (*), najczęściej pięcio- lub sześcioramiennej, umieszczany w przybliżeniu pomiędzy średnią i górną linią pisma, stosowany m.in. jako znak umowny, symbol odsyłacza do przypisu, wieloznacznik ogólny, separator tekstu oraz jako element ozdobny;


lexentry: pol/asteryzm__rzeczownik__1
written_rep: asteryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astérisme
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ gwiazd tworzący na niebie pewien widoczny zbiór, niebędący gwiazdozbiorem; | (mineralogia, mineralogiczny) efekt optyczny polegający na powstaniu promieni świetlnych na minerale wskutek jego specyficznych właściwości; | znak „⁂”, stosowany w celu zwrócenia szczególnej uwagi na fragment tekstu;


lexentry: pol/astma__rzeczownik__1
written_rep: astma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asthme
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan, w którym dominującym objawem jest ostra duszność powiązana ze świszczącym oddechem;


lexentry: pol/astragal__rzeczownik__1
written_rep: astragal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astragale
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ornament architektoniczny złożony z naprzemiennie ułożonych pałeczek i krążków; | (botanika, botaniczny) rodzaj roślin bylinowych (Astragalus L.) z rodziny bobowatych;


lexentry: pol/astragal__rzeczownik__1
written_rep: astragal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: osselet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zwierzęca kość śródstopia (lub jej naśladownictwo) używana do gry w starożytnej Grecji i Rzymie;


lexentry: pol/astrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: astrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrophysique
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, nauka o budowie, ewolucji, właściwościach chemicznych i fizycznych ciał niebieskich oraz materii rozproszonej w przestrzeni poza Ziemią;


lexentry: pol/astrolab__rzeczownik__1
written_rep: astrolab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrolabe
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (przestarzałe, przestarzały) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrolabium__rzeczownik__1
written_rep: astrolabium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrolabe
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie do mierzenia wysokości ciał niebieskich


lexentry: pol/astrologia__rzeczownik__1
written_rep: astrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astrologie
sense_list:
(ezoteryka) wróżenie z położenia ciał niebieskich; paranauka zajmująca się badaniem związku między położeniem ciał niebieskich na niebie a wydarzeniami na Ziemi i losami człowieka;


lexentry: pol/astronauta__rzeczownik__1
written_rep: astronauta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronaute
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) osoba zajmująca się lotami w kosmos i badaniem przestrzeni kosmicznej


lexentry: pol/astronautyka__rzeczownik__1
written_rep: astronautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronautique
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk zajmujący się lotami poza atmosferą Ziemi;


lexentry: pol/astronom__rzeczownik__1
written_rep: astronom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronome
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) specjalista w zakresie astronomii; | (potocznie, potoczny) miłośnik i znawca astronomii


lexentry: pol/astronomiczny__przymiotnik__1
written_rep: astronomiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: astronomique
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dotyczący astronomii, związany z astronomią | (przenośnie, przenośnia) niesamowicie duży, wielki


lexentry: pol/astygmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: astygmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astigmatisme
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku z widzeniem obrazu nieostrego i różnie zniekształconego; | (optyka, optyczny) wada soczewek, w której promienie padające w dwóch płaszczyznach prostopadłych są ogniskowane w różnych punktach, co daje nieostry i zniekształcony obraz;


lexentry: pol/asybilacja__rzeczownik__1
written_rep: asybilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assibilation
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) dołączenie się dźwięku świszczącego (szczelinowego) do spółgłoski zwartej w czasie wymowy, w wyniku czego powstaje spółgłoska sycząca


lexentry: pol/asymilacyjny__przymiotnik__1
written_rep: asymilacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: assimilation
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z asymilacją | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z asymilacją | (psychologia, psychologiczny) związany z asymilacją | (socjologia, socjologiczny) związany z asymilacją


lexentry: pol/asymptotyczny__przymiotnik__1
written_rep: asymptotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asymptotique
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odnoszący się do asymptoty; zbliżający się do pewnej granicy lub krzywej, ale nigdy jej nieosiągający | zbliżający się do czegoś, ale niemogący tego nigdy osiągnąć


lexentry: pol/asynchroniczny__przymiotnik__1
written_rep: asynchroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: asynchrone
sense_list:
taki, który nie zachodzi równocześnie z innym procesem lub zdarzeniem; przebiegający niezależnie w czasie


lexentry: pol/asyrologia__rzeczownik__1
written_rep: asyrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assyriologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca starożytną kulturę duchową i kulturę materialną ludów Mezopotamii;


lexentry: pol/atak__rzeczownik__1
written_rep: atak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attaque
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działanie zaczepne przeciw wrogowi | (sport, sportowy) nagła akcja mająca na celu zdobycie przewagi nad rywalem


lexentry: pol/ataman__rzeczownik__1
written_rep: ataman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ataman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojskowy dowódca, często też będący politycznym przywódcą kozaków;


lexentry: pol/atanazjański__przymiotnik__1
written_rep: atanazjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: athanasien
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z doktorem Kościoła Atanazym Wielkim


lexentry: pol/atari__rzeczownik__1
written_rep: atari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atari
sense_list:
taktyczna sytuacja przymusu w grze w go, w której grupa kamieni ma tylko jeden oddech i może zostać zbita w następnym ruchu


lexentry: pol/ateistycznie__przysłówek__1
written_rep: ateistycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: athée
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w myśleniu ateistycznym; negując istnienie Boga


lexentry: pol/ateistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ateistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: athée
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z ateizmem lub ateistami, zgodny z ateizmem


lexentry: pol/ateizm__rzeczownik__1
written_rep: ateizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: athéisme
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd w jednoznaczny sposób odrzucający wiarę w istnienie Boga lub bogów;


lexentry: pol/atelier__rzeczownik__1
written_rep: atelier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atelier
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zespół specjalnie urządzonych pomieszczeń, w których kręci się filmy | (sztuka) pracownia artysty (malarza, fotografika itp.) z odpowiednim wyposażeniem i oświetleniem, będąca częstym tematem w malarstwie


lexentry: pol/atlant__rzeczownik__1
written_rep: atlant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atlante
sense_list:
(architektura, architektoniczny) posąg atletycznego mężczyzny jako podpora architektoniczna, np. balkonu;


lexentry: pol/atmosfera__rzeczownik__1
written_rep: atmosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmosphère
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (meteorologia, meteorologiczny) powłoka gazowa otaczająca Ziemię lub inne ciało niebieskie; | powietrze wypełniające jakieś pomieszczenie | (jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka miary ciśnienia


lexentry: pol/atol__rzeczownik__1
written_rep: atol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atoll
sense_list:
(geografia, geograficzny) typ płaskiej wyspy koralowej w kształcie pierścienia powstałej na skutek zapadnięcia się wulkanu otoczonego przez rafę koralową;


lexentry: pol/atom__rzeczownik__1
written_rep: atom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atome
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) najmniejszy element materii, dla którego można jeszcze wyróżniać pierwiastki;


lexentry: pol/atomizacja__rzeczownik__1
written_rep: atomizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atomisation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozdzielenie substancji na drobne elementy | analizowanie do skrajnych szczegółów


lexentry: pol/atomizować__czasownik__1
written_rep: atomizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atomiser
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powodować rozpad większej całości na elementy | (technologia, technika, techniczny) rozdrabniać na bardzo drobne cząstki


lexentry: pol/atopia__rzeczownik__1
written_rep: atopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atopie
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedziczna skłonność organizmu do nadmiernej reakcji alergicznej na powszechnie występujące czynniki środowiskowe


lexentry: pol/atraktor__rzeczownik__1
written_rep: atraktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attracteur
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) stan układu dynamicznego, do którego dąży ten układ w miarę upływu czasu;


lexentry: pol/atrament_sympatyczny__rzeczownik__1
written_rep: atrament sympatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encre sympathique
sense_list:
atrament bezbarwny, niewidoczny po napisaniu, możliwy do odczytania dopiero po ogrzaniu lub zastosowaniu odpowiedniego odczynnika;


lexentry: pol/atrium__rzeczownik__1
written_rep: atrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) główne pomieszczenie domu rzymskiego, z otworem dachowym i podłogowym basenem na deszczówkę ;


lexentry: pol/atropina__rzeczownik__1
written_rep: atropina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atropine
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych o sumarycznym wzorze C17H23NO3, stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice;


lexentry: pol/attaché__rzeczownik__1
written_rep: attaché
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attaché
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) najniższy stopień członka personelu dyplomatycznego – urzędnik dyplomatyczny przydzielony do poselstwa jako specjalista w danej dziedzinie;


lexentry: pol/atto-__przedrostek__1
written_rep: atto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: atto-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary trylion (10-18) razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/attycyzm__rzeczownik__1
written_rep: attycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atticisme
sense_list:
odmiana stylu retorycznego jako dążenie do czystości, jasności i elegancji języka, wzorowane na mowie starożytnych Aten z okresu klasycznego (V–IV w. p.n.e.) | subtelność stylu, gustu, języka, zwięzłość stylu, czystość języka


lexentry: pol/attyka__rzeczownik__1
written_rep: attyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attique | étage attique
sense_list:
(architektura, architektoniczny) górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach;


lexentry: pol/atut__rzeczownik__1
written_rep: atut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atout
sense_list:
(termin karciany) kolor ustalony jako najbardziej wartościowy, umożliwiający przebicie innych kolorów; karta tego koloru | cecha, umiejętność mogąca komuś przynieść pozytywne skutki


lexentry: pol/audialny__przymiotnik__1
written_rep: audialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: auditif
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) odbierany przez zmysł słuchu lub dotyczący dźwiękowej formy komunikacji


lexentry: pol/audiobook__rzeczownik__1
written_rep: audiobook
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livre audio
sense_list:
książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;


lexentry: pol/audiolog__rzeczownik__1
written_rep: audiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audiologiste
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu


lexentry: pol/audiologia__rzeczownik__1
written_rep: audiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audiologie
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o słuchu


lexentry: pol/audiometr__rzeczownik__1
written_rep: audiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audiomètre
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;


lexentry: pol/audion__rzeczownik__1
written_rep: audion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (elektronika, elektroniczny) pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa);


lexentry: pol/audyt__rzeczownik__1
written_rep: audyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audit
sense_list:
okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;


lexentry: pol/augment__rzeczownik__1
written_rep: augment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augment
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego;


lexentry: pol/augmentatiwum__rzeczownik__1
written_rep: augmentatiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augmentatif
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz utworzony za pomocą odpowiednich formantów (przyrostków), który oznacza powiększenie, wzmocnienie lub często także zabarwienie pejoratywne w stosunku do wyrazu podstawowego


lexentry: pol/augmentatyw__rzeczownik__1
written_rep: augmentatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augmentatif
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) forma słowa wskazująca na większość, intensywność lub potęgę cechy wyrazu podstawowego


lexentry: pol/augur__rzeczownik__1
written_rep: augur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augure
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);


lexentry: pol/augustoduński__przymiotnik__1
written_rep: augustoduński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autunois
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Augustodunem, dotyczący Augustodunu ((współcześnie) Autun)


lexentry: pol/aukcja__rzeczownik__1
written_rep: aukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vente aux enchères | vente à la criée
sense_list:
sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;


lexentry: pol/aula__rzeczownik__1
written_rep: aula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grand amphithéâtre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kościelny budynek lub jego część przeznaczona na religijne dyskusje


lexentry: pol/aulos__rzeczownik__1
written_rep: aulos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aulos
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/aura__rzeczownik__1
written_rep: aura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aura
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów przed wystąpieniem ataku padaczki | (ezoteryka) hipotetyczne, niematerialne pole otaczające żywy organizm;


lexentry: pol/aureola__rzeczownik__1
written_rep: aureola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auréole
sense_list:
obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych


lexentry: pol/austenit__rzeczownik__1
written_rep: austenit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: austénite
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) odmiana strukturalna stopów żelaza z węglem (stali i żeliw), polegająca na tym, że atomy węgla są rozpuszczone w żelazie o sieci krystalicznej typu regularnego ściennie centrowanego (FCC); roztwór stały węgla w żelazie γ (gamma)


lexentry: pol/australijski__przymiotnik__1
written_rep: australijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: australien
sense_list:
odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami


lexentry: pol/austrofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: austrofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Austrofascisme
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) austriacka odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/auszpik__rzeczownik__1
written_rep: auszpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspic
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; (zobacz) też auszpik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aut__rzeczownik__1
written_rep: aut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disponible
sense_list:
(sport, sportowy) sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;


lexentry: pol/autekologia__rzeczownik__1
written_rep: autekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autécologie
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie


lexentry: pol/auto-__przedrostek__1
written_rep: auto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: auto-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu | pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności


lexentry: pol/auto__rzeczownik__1
written_rep: auto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voiture | auto | automobile
sense_list:
(motoryzacja) pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;


lexentry: pol/autobus__rzeczownik__1
written_rep: autobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autobus | bus | autocar
sense_list:
(transport, transportowy) (motoryzacja) duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;


lexentry: pol/autodafe__rzeczownik__1
written_rep: autodafe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autodafé
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;


lexentry: pol/autoerotyczny__przymiotnik__1
written_rep: autoerotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autoérotique
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji


lexentry: pol/autogeneza__rzeczownik__1
written_rep: autogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autogenèse
sense_list:
proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości


lexentry: pol/autoimmunologiczny__przymiotnik__1
written_rep: autoimmunologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: auto-immun
sense_list:
(medycyna, medyczny) taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom


lexentry: pol/autointoksykacja__rzeczownik__1
written_rep: autointoksykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autointoxication
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) proces, w którym organizm ulega zatruciu własnymi produktami przemiany materii lub toksynami wytwarzanymi wewnętrznie


lexentry: pol/autokatalityczny__przymiotnik__1
written_rep: autokatalityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autocatalytique
sense_list:
związany z autokatalizą; taki, w którym produkt reakcji chemicznej działa jako katalizator tej samej reakcji, przyspieszając jej przebieg


lexentry: pol/autokefalia__rzeczownik__1
written_rep: autokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autocéphalie
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;


lexentry: pol/autokefaliczny__przymiotnik__1
written_rep: autokefaliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: autocéphale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii


lexentry: pol/autoklaw__rzeczownik__1
written_rep: autoklaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autoclave
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;


lexentry: pol/autokomentarz__rzeczownik__1
written_rep: autokomentarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auto-commentaire
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (publikatory) opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu


lexentry: pol/autokracja__rzeczownik__1
written_rep: autokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autocratie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;


lexentry: pol/autokratyzm__rzeczownik__1
written_rep: autokratyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autocratie
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;


lexentry: pol/automatyczna_sekretarka__rzeczownik__1
written_rep: automatyczna sekretarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: répondeur
sense_list:
(telekomunikacja) oprogramowanie lub urządzenie odbierające połączenia telefoniczne i nagrywające ich treści


