# translation

lexentry: pol/szpatułka__rzeczownik__1
written_rep: szpatułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espátula
sense_list:
(medycyna, medyczny) podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła


lexentry: pol/szpicruta__rzeczownik__1
written_rep: szpicruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusta
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;


lexentry: pol/szpiegostwo__rzeczownik__1
written_rep: szpiegostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espionaje
sense_list:
praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe


lexentry: pol/szpik__rzeczownik__1
written_rep: szpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: médula | médula ósea
sense_list:
(biologia, biologiczny) miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;


lexentry: pol/szpilka__rzeczownik__1
written_rep: szpilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alfiler
sense_list:
(krawiectwo) mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny


lexentry: pol/szpinak__rzeczownik__1
written_rep: szpinak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espinaca
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) Spinacia oleracea, szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach | (spożywczy) jarzyna z liści szpinaku (1.3)


lexentry: pol/szpinet__rzeczownik__1
written_rep: szpinet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espineta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu


lexentry: pol/szpital__rzeczownik__1
written_rep: szpital
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospital
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;


lexentry: pol/szpital_polowy__rzeczownik__1
written_rep: szpital polowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospital de campaña
sense_list:
(medycyna, medyczny) tymczasowa kliniczna instytucja medyczna obsługująca rannych żołnierzy, ofiary katastrof i klęsk żywiołowych;


lexentry: pol/szprotka__rzeczownik__1
written_rep: szprotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espadín
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sprattus sprattus, mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach


lexentry: pol/szrapnel__rzeczownik__1
written_rep: szrapnel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metralla | shrapnel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;


lexentry: pol/sztaluga__rzeczownik__1
written_rep: sztaluga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballete | atril
sense_list:
(sztuka) stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;


lexentry: pol/sztetl__rzeczownik__1
written_rep: sztetl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shtetl
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;


lexentry: pol/sztolnia__rzeczownik__1
written_rep: sztolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galería | socavón | túnel
sense_list:
sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;


lexentry: pol/sztorm__rzeczownik__1
written_rep: sztorm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tempestad | tormenta
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (meteorologia, meteorologiczny) burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal


lexentry: pol/sztuczka__rzeczownik__1
written_rep: sztuczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truco
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp. | popis zręczności sprawnie wykonywanych


lexentry: pol/sztuczna_inteligencja__rzeczownik__1
written_rep: sztuczna inteligencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inteligencia artificial
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) inteligencja wykazywana przez urządzenia sztuczne;


lexentry: pol/sztuczne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: sztuczne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuegos artificiales | pirotecnia
sense_list:
wyroby pirotechniczne wykorzystywane w celach widowiskowych, dające po zapaleniu efekty świetlne i akustyczne;


lexentry: pol/sztufada__rzeczownik__1
written_rep: sztufada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estofado
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z wołowiny bez kości, naszpikowanej kawałkami słoniny, którą się obsmaża, a następnie dusi z przyprawami dla uzyskania sosu;


lexentry: pol/szturchaniec__rzeczownik__1
written_rep: szturchaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empujón
sense_list:
(potocznie, potoczny) niezbyt mocne uderzenie, zadawane w którąś część ciała powyżej pasa i poniżej głowy


lexentry: pol/szturmak__rzeczownik__1
written_rep: szturmak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borgoñota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) rodzaj europejskiego hełmu renesansowego z bocznymi osłonami, używanego w XVI–XVII wieku przez rajtarów i piechotę;


lexentry: pol/szufelka__rzeczownik__1
written_rep: szufelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recogedor
sense_list:
łopatka z krótkim uchwytem do przerzucania sypkich materiałów, zagarniania śmieci, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/szufla__rzeczownik__1
written_rep: szufla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palear
sense_list:
łopata z ostro wygiętymi do góry krawędziami bocznymi blaszanego lub plastikowego ostrza i styliskiem zakończonym uchwytem w kształcie litery D lub T


lexentry: pol/szuflada__rzeczownik__1
written_rep: szuflada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cajón | gaveta
sense_list:
wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;


lexentry: pol/szum__rzeczownik__1
written_rep: szum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruido
sense_list:
przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór; | (fotografia) plamki, kreski na zdjęciu pojawiające się na obszarach jednolitego koloru;


lexentry: pol/szum_uszny__rzeczownik__1
written_rep: szum uszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acúfeno | tinnitus
sense_list:
(medycyna, medyczny) subiektywne, przykre doznanie dźwiękowe odczuwane w uszach lub w głowa z przyczyn wewnętrznych;


lexentry: pol/szumowina__rzeczownik__1
written_rep: szumowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canalla
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów | (potocznie, potoczny) osoba o podłym charakterze


lexentry: pol/szurf__rzeczownik__1
written_rep: szurf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavación de ensayo
sense_list:
(geologia, geologiczny) niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych


lexentry: pol/szurnięty__przymiotnik__1
written_rep: szurnięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: estúpido
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) niespełna rozumu, szalony


lexentry: pol/szuwar__rzeczownik__1
written_rep: szuwar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cañaveral
sense_list:
(biologia, biologiczny) strefa roślin (makrofitów) przybrzeżnych, występujących w litoralu jezior i rzek;


lexentry: pol/szwa__rzeczownik__1
written_rep: szwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schwa
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem [ə];


lexentry: pol/szwadron__rzeczownik__1
written_rep: szwadron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escuadrón
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (jeździectwo, jeździecki) pododdział kawalerii konnej będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;


lexentry: pol/szwedzki_stół__rzeczownik__1
written_rep: szwedzki stół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (hotelarstwo) sposób serwowania posiłków, polegający na udostępnieniu gościom wielu potraw, z których mogą sobie sami ułożyć posiłek z uwzględnieniem własnych upodobań kulinarnych i dietetycznych;


lexentry: pol/szyb__rzeczownik__1
written_rep: szyb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pozo
sense_list:
(górnictwo, górniczy) szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac


lexentry: pol/szybka_kolej_miejska__rzeczownik__1
written_rep: szybka kolej miejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cercanías
sense_list:
kolej charakteryzująca się jednakową długością składu wagonów, dużą częstotliwością kursowania i nierównomiernym natężeniem ruchu w różnych porach doby


lexentry: pol/szybolet__rzeczownik__1
written_rep: szybolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: santo y seña
sense_list:
hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;


lexentry: pol/szybowiec__rzeczownik__1
written_rep: szybowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planeador
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;


lexentry: pol/szydełko__rzeczownik__1
written_rep: szydełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganchillo
sense_list:
(rękodzieło, rękodzielniczy) cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych


lexentry: pol/szyfon__rzeczownik__1
written_rep: szyfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gasa
sense_list:
(włókiennictwo) cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.


lexentry: pol/szyfoniera__rzeczownik__1
written_rep: szyfoniera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chifonier | sifonier
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj wysokiej, wąskiej komody z licznymi szufladami, przeznaczonej zwykle do przechowywania damskiej bielizny, biżuterii, galanterii, pasmanterii oraz innych dodatków stroju kobiecego;


lexentry: pol/szyfr__rzeczownik__1
written_rep: szyfr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cifra
sense_list:
kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;


lexentry: pol/szyfr__rzeczownik__1
written_rep: szyfr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clave | combinación | código
sense_list:
kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń


lexentry: pol/szyfrant__rzeczownik__1
written_rep: szyfrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programador
sense_list:
(urzędowy) (wojskowość, wojskowy) osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem


lexentry: pol/szyizm__rzeczownik__1
written_rep: szyizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu;


lexentry: pol/szyja__rzeczownik__1
written_rep: szyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuello
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała łącząca głowę z korpusem | (przestarzałe, przestarzały) węższa część butelki (zwykle (zdrobniale) szyjka)


lexentry: pol/szyling__rzeczownik__1
written_rep: szyling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chelín
sense_list:
(jednostka monetarna) waluta kilku krajów afrykańskich; | (historia, historyczny, historycznie) moneta angielska; | (historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Austrii;


lexentry: pol/szylkret__rzeczownik__1
written_rep: szylkret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carey | concha de carey
sense_list:
(dawniej, dawny) (rzemiosło, rzemieślniczy) masa rogowa ze skorupy żółwi morskich, wykorzystywana jako materiał produkcyjny (galanteria) i dekoracyjny (inkrustowanie)


lexentry: pol/szyna__rzeczownik__1
written_rep: szyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carril | raíl | riel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;


lexentry: pol/szynka__rzeczownik__1
written_rep: szynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamón
sense_list:
(spożywczy) tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia


lexentry: pol/szynobus__rzeczownik__1
written_rep: szynobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferrobús
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;


lexentry: pol/szynszyla__rzeczownik__1
written_rep: szynszyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chinchilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chinchilla, gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;


lexentry: pol/szyszka__rzeczownik__1
written_rep: szyszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cono | piña
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zdrewniały owoc większości roślin iglastych;


lexentry: pol/sójka_złowroga__rzeczownik__1
written_rep: sójka złowroga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrendajo funesto
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perisoreus infaustus, sójka syberyjska, gatunek ptaka z rodziny krukowatych występujący w tajdze Eurazjii;


lexentry: pol/sól__rzeczownik__1
written_rep: sól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sal
sense_list:
(spożywczy) chlorek sodu | (chemia, chemiczny) związek chemiczny, pochodny kwasowi, zawierający co najmniej jeden atom metalu w cząsteczce;


lexentry: pol/sól_fizjologiczna__rzeczownik__1
written_rep: sól fizjologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suero fisiológico
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) roztwór chlorku sodowego o stężeniu 0,9 % albo 0,6 %;


lexentry: pol/sąd__rzeczownik__1
written_rep: sąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juzgado | palacio de justicia | tribunal
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, budynek, w którym skład sędziowski rozpatruje pozwy lub akty oskarżenia


lexentry: pol/sąd__rzeczownik__1
written_rep: sąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribunal | juzgado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja, która zajmuje się rozstrzyganiem sporów albo orzekaniem o winie lub niewinności zgodnie z obowiązującym prawem | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) skład sędziowski (także jednoosobowy)


lexentry: pol/sążeń__rzeczownik__1
written_rep: sążeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: braza
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (metrologia, metrologiczny) jednostka długości, używana do pocz. XX w., równa odległości między dłońmi rozpostartych ramion mężczyzny, czyli około 1,7 m;


lexentry: pol/sędzia_przysięgły__rzeczownik__1
written_rep: sędzia przysięgły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) członek ławy przysięgłych, powołany do udziału w rozpoznawaniu konkretnej sprawy karnej i orzekaniu o winie oskarżonego


lexentry: pol/sęp__rzeczownik__1
written_rep: sęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buitre
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) padlinożerny ptak o szerokich skrzydłach i niemal nagiej głowie i szyi;


lexentry: pol/sępnik_czarny__rzeczownik__1
written_rep: sępnik czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buitre negro americano
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coragyps atratus Bechstein, gatunek padlinożernego ptaka z rodziny kondorowatych;


lexentry: pol/sępnik_różowogłowy__rzeczownik__1
written_rep: sępnik różowogłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aura gallipavo
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cathartes aura Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występującego w obu Amerykach;


lexentry: pol/słabeusz__rzeczownik__1
written_rep: słabeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclenque
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) ktoś o słabej konstrukcji psychicznej | (lekceważąco, lekceważący) ktoś słaby fizycznie


lexentry: pol/słodować__czasownik__1
written_rep: słodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: maltear
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przeprowadzać kontrolowany proces kiełkowania ziarna w produkcji słodu


lexentry: pol/słodzić__czasownik__1
written_rep: słodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: azucarar | endulzar | dulcificar
sense_list:
czynić coś słodkim przez dodanie cukru, miodu lub innej słodkiej substancji; nadawać czemuś słodki smak


lexentry: pol/słoik__rzeczownik__1
written_rep: słoik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarro | bote
sense_list:
szklany, najczęściej walcowaty pojemnik z zakrętką lub nakrywką służący do przechowywania substancji płynnych lub półpłynnych


lexentry: pol/słonecznik__rzeczownik__1
written_rep: słonecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girasol | mirasol
sense_list:
(botanika, botaniczny) Helianthus L., rodzaj roślin; | (potocznie, potoczny) słonecznik zwyczajny, Helianthus annuus L. – wysoka roślina jednoroczna o bardzo dużych (zwykle żółtych) kwiatach, uprawiana dla oleistych nasion lub jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/słoniowacizna__rzeczownik__1
written_rep: słoniowacizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elefantiasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na nasilonym obrzęku kończyn na skutek utrudnionego odpływu chłonki (limfy);


lexentry: pol/słony__przymiotnik__1
written_rep: słony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: desorbitado | exorbitante
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (handel, handlowy) o cenie, kwocie itp.: zawyżona, bardzo wysoka, wygórowana


lexentry: pol/słowiański__przymiotnik__1
written_rep: słowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eslavo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami Słowian | związany ze Słowianami, słowiańszczyzną


lexentry: pol/słowik_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: słowik rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruiseñor común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia megarhynchos, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek występującego w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/słowik_szary__rzeczownik__1
written_rep: słowik szary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruiseñor ruso
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Luscinia luscinia, gatunek małego ptaka śpiewającego z rodziny muchołówek, mieszkającego na Półwyspie Skandynawskim, Europie wschodniej i zachodniej Syberii;


lexentry: pol/słownictwo__rzeczownik__1
written_rep: słownictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vocabulario | léxico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób słów składających się na jakiś język (lub dialekt, gwarę); ogół wyrazów | terminy określające jakąś specjalność; zbiór wyrazów używanych przez danego człowieka, środowisko lub w danym regionie


lexentry: pol/słownik__rzeczownik__1
written_rep: słownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diccionario | léxico
sense_list:
zbiór słów, pojęć z pewnej dziedziny, wszystkich lub dobranych wg jakiejś metody, wraz z ich skrótowymi opisami;


lexentry: pol/słownik_wyrazów_bliskoznacznych__rzeczownik__1
written_rep: słownik wyrazów bliskoznacznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diccionario de sinónimos
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów jakiegoś języka z odniesieniami do wyrazów, wyrażeń i zwrotów połączonych z nimi relacją synonimii


lexentry: pol/słowo__rzeczownik__1
written_rep: słowo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra | vocablo | voz
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniona fonetycznie lub graficznie część wypowiedzi składająca się z jednego lub więcej morfemów, wyrażająca pewną niezmienną treść w danym języku;


lexentry: pol/słowotok__rzeczownik__1
written_rep: słowotok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logorrea
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w komunikacji objawiające się bezładną, szybką mową; | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) wypowiedź rozwlekła, emocjonalna i pozbawiona głębszej treści


lexentry: pol/słońce__rzeczownik__1
written_rep: słońce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sol
sense_list:
Słońce widziane jako tarcza na niebie | (astronomia, astronomiczny) główna gwiazda w układzie planetarnym, źródło światła i ciepła pojawiające się na niebie | (przenośnie, przenośnia) światło wysyłane przez słońce (1.1); blask słoneczny


lexentry: pol/słuch_absolutny__rzeczownik__1
written_rep: słuch absolutny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oído absoluto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zdolność rozróżniania bezwzględnej wysokości dźwięku;


lexentry: pol/słuchawka__rzeczownik__1
written_rep: słuchawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auricular
sense_list:
element lub całość urządzeń emitujących dźwięki, np. aparatu telefonicznego, radia, umożliwiająca słuchanie;


lexentry: pol/słuchawki__rzeczownik__1
written_rep: słuchawki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auriculares | cascos
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zestaw głośników służący do indywidualnego odbioru dźwięku, najczęściej umieszczany w bezpośredniej bliskości ucha, a nawet wewnątrz ucha


lexentry: pol/słup_ogłoszeniowy__rzeczownik__1
written_rep: słup ogłoszeniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartelera
sense_list:
budowla w kształcie szerokiej, krótkiej kolumny służąca do prezentowania ogłoszeń, afiszy lub reklam w publicznych miejscach;


lexentry: pol/służba__rzeczownik__1
written_rep: służba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servicio
sense_list:
służenie komuś | działanie dla jakiejś idei | instytucja powołana do wykonywania pewnej czynności na rzecz społeczeństwa; także praca, dyżur w takiej instytucji


lexentry: pol/służba_zdrowia__rzeczownik__1
written_rep: służba zdrowia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servicio de salud
sense_list:
(medycyna, medyczny) (administracja) system instytucji i przepisów zajmujących się opieką zdrowotną obywateli


lexentry: pol/służka__rzeczownik__1
written_rep: służka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: servicio
sense_list:
(architektura, architektoniczny) w gotyku: cienka kolumienka przylegająca do filaru, podtrzymująca sklepienie;


lexentry: pol/słód__rzeczownik__1
written_rep: słód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malta
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) kiełkujące i wysuszone ziarna zbóż, zazwyczaj jęczmienia, podstawowy surowiec w piwowarstwie;


lexentry: pol/słój__rzeczownik__1
written_rep: słój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anillo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roczna warstwa przyrostowa drewna widoczna na poprzecznym przekroju pnia


lexentry: pol/tabernakulum__rzeczownik__1
written_rep: tabernakulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabernáculo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii


lexentry: pol/tabla__rzeczownik__1
written_rep: tabla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) indyjski instrument perkusyjny złożony z pary drewnianych, glinianych lub miedzianych bębenków z membraną naciągniętą rzemieniami;


lexentry: pol/tablet__rzeczownik__1
written_rep: tablet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digitalizador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;


lexentry: pol/tablet__rzeczownik__1
written_rep: tablet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tableta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;


lexentry: pol/tabletka__rzeczownik__1
written_rep: tabletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastilla | comprimido | tableta
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka


lexentry: pol/tablica__rzeczownik__1
written_rep: tablica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vector | matriz
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;


lexentry: pol/tablica_interaktywna__rzeczownik__1
written_rep: tablica interaktywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pizarra digital | pizarra interactiva
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (edukacja, edukacyjny) urządzenie w postaci białej tablicy połączonej z komputerem i wyświetlające (dzięki rzutnikowi) ten sam obraz co monitor, na której można poprzez dotyk wykonywać te same czynności co na komputerze


lexentry: pol/tablice_logarytmiczne__rzeczownik__1
written_rep: tablice logarytmiczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tablas de logaritmos
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (technologia, technika, techniczny) zbiór przybliżonych mantys lub pełnych wartości logarytmów o określonej podstawie, wydany w formie książkowej


lexentry: pol/tabliczka_znamionowa__rzeczownik__1
written_rep: tabliczka znamionowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placa de características
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) tabliczka na obudowie urządzenia, podająca podstawowe parametry eksploatacji;


lexentry: pol/tabule__rzeczownik__1
written_rep: tabule
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabule
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;


lexentry: pol/taca__rzeczownik__1
written_rep: taca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandeja
sense_list:
duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.; | (kościelny) pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej


lexentry: pol/tacos__rzeczownik__1
written_rep: tacos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taco
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;


lexentry: pol/taczanka__rzeczownik__1
written_rep: taczanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tachanka
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) lekki jednoosiowy lub dwuosiowy wózek konny z zamontowanym na nim karabinem maszynowym;


lexentry: pol/taczka__rzeczownik__1
written_rep: taczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carretilla
sense_list:
mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;


lexentry: pol/taekwondo__rzeczownik__1
written_rep: taekwondo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taekwondo
sense_list:
(sport, sportowy) olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate


lexentry: pol/tag__rzeczownik__1
written_rep: tag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapa
sense_list:
(informatyka, informatyczny) znacznik rozpoczynający i kończący tekst i zaznaczający jego odmienną funkcję lub cechy;


lexentry: pol/tagliatelle__rzeczownik__1
written_rep: tagliatelle
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tallarín
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;


lexentry: pol/tajemnica_handlowa__rzeczownik__1
written_rep: tajemnica handlowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secreto comercial
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) informacja mająca wartość gospodarczą dla przedsiębiorstwa ze względu na to, że nie jest powszechnie znana lub łatwa do odkrycia


lexentry: pol/tajfun__rzeczownik__1
written_rep: tajfun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tifón
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/tak__partykuła__1
written_rep: tak
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: sí | simón
sense_list:
wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś


lexentry: pol/tak_jest__wykrzyknik__1
written_rep: tak jest
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: sí
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (harcerski) deklaracja podwładnego względem przełożonego wyrażająca posłuszeństwo, pełne zrozumienie treści polecenia i bezwarunkową obietnicę jego wykonania


lexentry: pol/taki__zaimek__1
written_rep: taki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: tal
sense_list:
…do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym | …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności | …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu


lexentry: pol/taklować__czasownik__1
written_rep: taklować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aparejar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)


lexentry: pol/takson__rzeczownik__1
written_rep: takson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taxón
sense_list:
(biologia, biologiczny) jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi


lexentry: pol/taksonomia__rzeczownik__1
written_rep: taksonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taxonomía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;


lexentry: pol/takt__rzeczownik__1
written_rep: takt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compás | cadencia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;


lexentry: pol/taktyka__rzeczownik__1
written_rep: taktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: táctica
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu; | sposób działania według wcześniej przemyślanego planu


lexentry: pol/tal__rzeczownik__1
written_rep: tal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talio
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;


lexentry: pol/talerz__rzeczownik__1
written_rep: talerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: platillo | plato
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;


lexentry: pol/talerz__rzeczownik__1
written_rep: talerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plato
sense_list:
płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;


lexentry: pol/talib__rzeczownik__1
written_rep: talib
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talibán
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;


lexentry: pol/talizman__rzeczownik__1
written_rep: talizman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talismán
sense_list:
(ezoteryka) przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;


lexentry: pol/talk__rzeczownik__1
written_rep: talk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talco
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry | (mineralogia, mineralogiczny) miękki minerał z gromady krzemianów;


lexentry: pol/talo__rzeczownik__1
written_rep: talo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek z mąki kukurydzianej pieczony na ogniu, specjalność baskijska


lexentry: pol/tamada__rzeczownik__1
written_rep: tamada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamada
sense_list:
mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty


lexentry: pol/tamaryndowiec__rzeczownik__1
written_rep: tamaryndowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamarindo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tamarindus, monotypowy rodzaj drzew z rodziny bobowatych


lexentry: pol/tamaryndowiec_indyjski__rzeczownik__1
written_rep: tamaryndowiec indyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamarindo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tamarindus indica, gatunek tropikalnych drzew z monotypowego rodzaju tamaryndowiec, pochodzących ze wschodniej Afryki;


lexentry: pol/tamburyn__rzeczownik__1
written_rep: tamburyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pandereta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;


lexentry: pol/tamilski__rzeczownik__1
written_rep: tamilski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamil
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);


lexentry: pol/tampon__rzeczownik__1
written_rep: tampon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tampón
sense_list:
(higiena, higieniczny) specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji; | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;


lexentry: pol/tamto__zaimek__1
written_rep: tamto
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: aquel
sense_list:
odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; (rodzaj nijaki) lp od tamten


lexentry: pol/tandem__rzeczownik__1
written_rep: tandem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tándem
sense_list:
(sport, sportowy) rower dla dwóch osób | dwuosobowy zespół zawodników, pracowników, artystów itp. | układ w maszynach, pojazdach itp. złożony z dwóch pracujących jednocześnie elementów


lexentry: pol/tangens__rzeczownik__1
written_rep: tangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tangente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α &#60; π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;


lexentry: pol/tango__rzeczownik__1
written_rep: tango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tango
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);


lexentry: pol/taniec__rzeczownik__1
written_rep: taniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baile | danza
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) zespół ruchów wykonywany zwykle w rytm muzyki, zazwyczaj w parze z inną osobą, ale także indywidualnie lub w większej grupie osób;


lexentry: pol/taniec_brzucha__rzeczownik__1
written_rep: taniec brzucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: danza del vientre
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (choreografia, choreograficzny) taniec solowy polegający na poruszaniu biodrami i mięśniami brzucha w rytm muzyki, popularny szczególnie w krajach arabskich;


lexentry: pol/tanoreksja__rzeczownik__1
written_rep: tanoreksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanorexia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;


lexentry: pol/taoizm__rzeczownik__1
written_rep: taoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taoísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;


lexentry: pol/taon__rzeczownik__1
written_rep: taon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tau
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, mająca ujemny ładunek elektryczny;


lexentry: pol/tapczan__rzeczownik__1
written_rep: tapczan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diván
sense_list:
rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;


lexentry: pol/tapenada__rzeczownik__1
written_rep: tapenada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapenada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;


lexentry: pol/tapicer__rzeczownik__1
written_rep: tapicer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapicero
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.


lexentry: pol/tapir__rzeczownik__1
written_rep: tapir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tapir | danta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Tapirus Brisson, ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;


lexentry: pol/taran__rzeczownik__1
written_rep: taran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ariete
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;


lexentry: pol/taranować__czasownik__1
written_rep: taranować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chancar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;


lexentry: pol/tarcie__rzeczownik__1
written_rep: tarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fricción
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu


lexentry: pol/tarcza__rzeczownik__1
written_rep: tarcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blanco | diana
sense_list:
tektura lub tablica z narysowanymi koncentrycznymi okręgami przeznaczona do zawieszenia na strzelnicy (sportowej/wojskowej / policyjnej) jako cel do ostrzelania


lexentry: pol/tarcza__rzeczownik__1
written_rep: tarcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emblema
sense_list:
mała plakietka/naszywka w kształcie tarczy (1.1-2) noszona na ubraniu w celu identyfikacji, określenia przynależności


lexentry: pol/tarcza__rzeczownik__1
written_rep: tarcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escudo
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) obronna część uzbrojenia | (heraldyka, heraldyczny) element herbu w kształcie tarczy (1.1)


lexentry: pol/tarcza__rzeczownik__1
written_rep: tarcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escudo | plataforma
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległy, zazwyczaj lekko wypukły i mający tendencje do podnoszenia się, obszar skał krystalicznych


lexentry: pol/tarczownik__rzeczownik__1
written_rep: tarczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escudero
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) piechur osłaniający swą tarczą innych żołnierzy | (dawniej, dawny) rzemieślnik, wyrabiający tarcze


lexentry: pol/tarczyca__rzeczownik__1
written_rep: tarczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiroides | glándula tiroides
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;


lexentry: pol/targi__rzeczownik__1
written_rep: targi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feria
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych


lexentry: pol/targować__czasownik__2
written_rep: targować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: recatear
sense_list:
(handel, handlowy) prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny | (potocznie, potoczny) prowadzić spór


lexentry: pol/tarka__rzeczownik__1
written_rep: tarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rallador
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie


lexentry: pol/tarnina__rzeczownik__1
written_rep: tarnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endrina
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory


lexentry: pol/tarnina__rzeczownik__1
written_rep: tarnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endrino
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus spinosa L., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;


lexentry: pol/tarpan__rzeczownik__1
written_rep: tarpan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarpán
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus ferus ferus, wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;


lexentry: pol/tarta__rzeczownik__1
written_rep: tarta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);


lexentry: pol/tartrazyna__rzeczownik__1
written_rep: tartrazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tartrazina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;


lexentry: pol/taryfa__rzeczownik__1
written_rep: taryfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arancel
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów


lexentry: pol/tasiemiec__rzeczownik__1
written_rep: tasiemiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenia | solitaria
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;


lexentry: pol/taszlich__rzeczownik__1
written_rep: taszlich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tashlij
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;


lexentry: pol/tasznik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: tasznik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolsa del pastor
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capsella bursa-pastoris L., gatunek jednorocznej rośliny z rodziny kapustowatych;


lexentry: pol/tautogram__rzeczownik__1
written_rep: tautogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tautograma
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji


lexentry: pol/tautologia__rzeczownik__1
written_rep: tautologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tautología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna; | (logika, logiczny) zdanie, które jest zawsze prawdziwe;


lexentry: pol/tautologiczny__przymiotnik__1
written_rep: tautologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tautológico
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) związany z tautologią, dotyczący tautologii


lexentry: pol/tałes__rzeczownik__1
written_rep: tałes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: talit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;


lexentry: pol/taśma_perforowana__rzeczownik__1
written_rep: taśma perforowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinta perforada
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (historia, historyczny, historycznie) nośnik danych na taśmie, na której informacje kodowano odpowiednim układem otworów;


lexentry: pol/tażin__rzeczownik__1
written_rep: tażin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tajín
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw | arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;


lexentry: pol/tchawica__rzeczownik__1
written_rep: tchawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tráquea
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narząd układu oddechowego, sprężysta cewa stanowiąca przedłużenie krtani i zapewniająca dopływ powietrza do płuc;


lexentry: pol/tchórzliwość__rzeczownik__1
written_rep: tchórzliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobardía
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) cecha tego, co tchórzliwe; cecha tych, którzy są tchórzliwi


lexentry: pol/teatr__rzeczownik__1
written_rep: teatr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teatro
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) instytucja, która odgrywa (wystawia) takie przedstawienia; ogół osób (zwykle: aktorów) zatrudnionych w tej instytucji | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dziedzina sztuki, w której utwory są przedstawiane publiczności przez aktorów odgrywających role według scenariusza (dramatu); | (architektura, architektoniczny) budynek teatru (1.2); | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której ludzie zachowują się w dziwny, niespotykany, niecodzienny sposób


lexentry: pol/teatr_anatomiczny__rzeczownik__1
written_rep: teatr anatomiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anfiteatro anatómico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) amfiteatralna sala do pokazów sekcji zwłok przeprowadzanych dawniej w celu nauki anatomii;


lexentry: pol/techno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: techno-
min_sense_num: 01
trans_list: tecno-
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z techniką


lexentry: pol/technokracja__rzeczownik__1
written_rep: technokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecnocracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym władzę pełnią specjaliści, technicy i organizatorzy;


lexentry: pol/technologia__rzeczownik__1
written_rep: technologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecnología
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się procesami produkcji lub przetwarzania | proces wytwarzania lub przetwarzania czegoś


lexentry: pol/teczka__rzeczownik__1
written_rep: teczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpeta
sense_list:
okładka z papieru, tektury lub tworzywa sztucznego służąca do przetrzymywania akt, dokumentów, nut, rysunków itp.


lexentry: pol/teistka__rzeczownik__1
written_rep: teistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teísta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) kobieta wyznająca teizm


lexentry: pol/teistyczny__przymiotnik__1
written_rep: teistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: teísta
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący teizmu, głoszący istnienie jedynego osobowego Boga


lexentry: pol/tektura__rzeczownik__1
written_rep: tektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartón
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) gruby materiał papierniczy uzyskany głównie z materiałów odpadkowych, przeznaczony do innych celów niż pisanie;


lexentry: pol/tele-__przedrostek__1
written_rep: tele-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: tele-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z działaniem na odległość | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z telewizją


lexentry: pol/teledysk__rzeczownik__1
written_rep: teledysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vídeo musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film ilustrujący pojedynczy utwór muzyczny


lexentry: pol/teleewangelista__rzeczownik__1
written_rep: teleewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleevangelista
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) człowiek głoszący i komentujący ewangelię poprzez telewizję lub radio


lexentry: pol/telefon__rzeczownik__1
written_rep: telefon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teléfono
sense_list:
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) aparat umożliwiający prowadzenie rozmów; | (potocznie, potoczny) numer abonenta


lexentry: pol/telefonia__rzeczownik__1
written_rep: telefonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefonía
sense_list:
(telekomunikacja) system odbioru i przesyłania na odległość dźwięków mowy za pomocą telefonów | (telekomunikacja) dział telekomunikacji, obejmujący zagadnienia dotyczące przekazywania dźwięków za pomocą telefonu


lexentry: pol/telefoniczny__przymiotnik__1
written_rep: telefoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: telefónico
sense_list:
wykonany za pomocą lub pośrednictwem telefonu | charakterystyczny dla telefonu, związany tematycznie z telefonem, dotyczący telefonu


lexentry: pol/telegraf__rzeczownik__1
written_rep: telegraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telégrafo
sense_list:
(telekomunikacja) (technologia, technika, techniczny) urządzenie do przekazywania informacji, przeważnie tekstowych, na odległość;


lexentry: pol/telekomunikacja__rzeczownik__1
written_rep: telekomunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telecomunicaciones
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) nauka związana z przekazywaniem sygnałów na odległość


lexentry: pol/telekonferencja__rzeczownik__1
written_rep: telekonferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleconferencia
sense_list:
rodzaj konferencji prowadzonej za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych, w której uczestniczą minimum trzy osoby, a przynajmniej jedna z nich uczestniczy zdalnie (na odległość)


lexentry: pol/telemarketer__rzeczownik__1
written_rep: telemarketer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefonista
sense_list:
(handel, handlowy) osoba oferująca sprzedaż czegoś poprzez środki telekomunikacji, najczęściej poprzez rozmowę telefoniczną


lexentry: pol/teleobiektyw__rzeczownik__1
written_rep: teleobiektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleobjetivo
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) wąskokątny obiektyw fotograficzny o długiej ogniskowej przeznaczony do robienia zdjęć ze znacznej odległości lub z bliska, ale w dużym powiększeniu;


lexentry: pol/teleportacja__rzeczownik__1
written_rep: teleportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teleportación | teletransporte
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przemieszczenie się między dwoma punktami przestrzeni bez fizycznego przebywania drogi między nimi;


lexentry: pol/telepraca__rzeczownik__1
written_rep: telepraca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teletrabajo
sense_list:
(neologizm) forma organizacji pracy polegająca na świadczeniu pracy poza jednostką organizacyjną pracodawcy za pomocą środków komunikacji elektronicznej;


lexentry: pol/teleskopowy__przymiotnik__1
written_rep: teleskopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: telescópico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotyczący teleskopu, związany z teleskopem | (technologia, technika, techniczny) zbudowany z zachodzących na siebie, rozsuwanych i wsuwanych rur lub walców


lexentry: pol/teletekst__rzeczownik__1
written_rep: teletekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teletexto
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) system opracowany przez BBC, przeznaczony do przesyłania informacji w formie tekstowej razem z sygnałem telewizyjnym, wymagający specjalnego dekodera w odbiorniku;


lexentry: pol/tell__rzeczownik__1
written_rep: tell
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darse cuenta
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;


lexentry: pol/tellur__rzeczownik__1
written_rep: tellur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telurio teluro | teluro | telurio
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 52; kruchy, srebrzystobiały półmetal o właściwościach trujących;


lexentry: pol/temperament__rzeczownik__1
written_rep: temperament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temperamento
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) charakter człowieka, jego usposobienie, stopień pobudliwości, sposób reagowania itp.


lexentry: pol/temperatura_wrzenia__rzeczownik__1
written_rep: temperatura wrzenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punto de ebullición | temperatura de ebullición
sense_list:
(fizyka, fizyczny) temperatura, w której prężność pary cieczy równa się ciśnieniu zewnętrznemu i w której ciecz wrze;


lexentry: pol/templariusz__rzeczownik__1
written_rep: templariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: templario
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) członek średniowiecznego rycerskiego Zakonu Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona;


lexentry: pol/tempo__rzeczownik__1
written_rep: tempo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tempo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkość utworu muzycznego | prędkość wykonywania jakiejś czynności, zwykle powtarzanej


lexentry: pol/tempura__rzeczownik__1
written_rep: tempura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tempura
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japońska potrawa z jarzyn, grzybów i owoców morza smażonych w cieście naleśnikowym, podawanych ze specjalnym sosem;


lexentry: pol/ten_się_śmieje,_kto_się_śmieje_ostatni__przysłowie__1
written_rep: ten się śmieje, kto się śmieje ostatni
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: ríe bien el que ríe el último
sense_list:
nie należy przedwcześnie cieszyć się z własnego sukcesu lub z porażki innych, gdyż sukces może się okazać nietrwały


lexentry: pol/tenis__rzeczownik__1
written_rep: tenis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenis
sense_list:
(sport, sportowy) gra rozgrywana na korcie, polegająca na odbijaniu rakietą piłki na pole przeciwnika;


lexentry: pol/tenis_stołowy__rzeczownik__1
written_rep: tenis stołowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenis de mesa
sense_list:
(sport, sportowy) gra polegająca na odbijaniu paletkami plastikowej piłeczki na stole przedzielonym rozpiętą na nim siatką;


lexentry: pol/tensor__rzeczownik__1
written_rep: tensor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tensor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) obiekt geometryczny opisujący wieloliniowe zależności między zbiorami wektorów, niezmiennicze względem układu współrzędnych;


lexentry: pol/teocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: teocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teocentrismo
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd uznający Boga za najwyższą wartość oraz przyczynę i cel wszystkiego, co istnieje;


lexentry: pol/teodycea__rzeczownik__1
written_rep: teodycea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teodicea
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) koncepcja dążąca do uzgodnienia sprzeczności pomiędzy wiarą w dobro i wszechmoc bożą a istnieniem zła i nieszczęść na świecie;


lexentry: pol/teofania__rzeczownik__1
written_rep: teofania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teofanía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pojedynczy akt objawienia się Boga w świecie; ukazanie się Boga w nadzwyczajnym znaku;


lexentry: pol/teokracja__rzeczownik__1
written_rep: teokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teocracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustrój państwowy, w którym najwyższa władza należy do duchowieństwa; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, w którym panuje teokracja (1.1)


lexentry: pol/teolog__rzeczownik__1
written_rep: teolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teólogo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) specjalista w dziedzinie teologii


lexentry: pol/teologia__rzeczownik__1
written_rep: teologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teología
sense_list:
(potocznie, potoczny) wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie teologii (1.1) | (teologia, teologiczny) teoretyczna podbudowa jakiejś religii, zwłaszcza w odniesieniu do religii uznających istnienie Boga (bogów);


lexentry: pol/teoremat__rzeczownik__1
written_rep: teoremat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teorema
sense_list:
(logika, logiczny) twierdzenie pochodne, który występuje w obrębie systemu dedukcyjnego i jest wyprowadzone za pomocą wnioskowania dedukcyjnego z aksjomatów tego systemu


lexentry: pol/teoria__rzeczownik__1
written_rep: teoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teoría
sense_list:
system pojęć, definicji, aksjomatów, i twierdzeń, opisujący wybrany fragment świata fizycznego, świata kultury, bądź abstrakcyjnego obiektu; | (potocznie, potoczny) teza tłumacząca coś, ale nie udowodniona (w nauce takie użycie uważane jest za błąd, patrz uwagi) | (potocznie, potoczny) abstrakcja, nie mająca odniesienia do praktyki


lexentry: pol/teoria_strun__rzeczownik__1
written_rep: teoria strun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teoría de cuerdas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) teoria, według której podstawowym budulcem materii nie są cząstki w postaci punktu, lecz struny;


lexentry: pol/teoria_względności__rzeczownik__1
written_rep: teoria względności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teoría de la relatividad
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni;


lexentry: pol/terasa__rzeczownik__1
written_rep: terasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terraza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) płaski teren na zboczu doliny rzeki lub nad brzegiem morza;


lexentry: pol/teratologia__rzeczownik__1
written_rep: teratologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teratología
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o wadach rozwojowych i potwornościach u organizmów żywych;


lexentry: pol/tercjarz__rzeczownik__1
written_rep: tercjarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terciario
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek jednego z katolickich stowarzyszeń świeckich, tzw. „zakonów tercjarskich” (zakonów trzecich);


lexentry: pol/terenówka__rzeczownik__1
written_rep: terenówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuatro por cuatro | todoterreno
sense_list:
(motoryzacja) (potocznie, potoczny) samochód przystosowany do jazdy w utrudnionych warunkach terenowych


lexentry: pol/teriyaki__rzeczownik__1
written_rep: teriyaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teriyaki
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna japońska technika kulinarna polegająca na marynowaniu mięs w specjalnej marynacie tare, składającej się z sosu sojowego, słodkiego sake oraz cukru lub miodu;


lexentry: pol/terminal__rzeczownik__1
written_rep: terminal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terminal
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, umożliwiający zdalne korzystanie z innego komputera | (informatyka, informatyczny) urządzenie do zdalnego sterowania komputerem; | (lotnictwo, lotniczy) (marynarka) (kolejnictwo) część lotniska, portu itp., gdzie samoloty, statki, autobusy itp. zaczynają lub kończą podróż


lexentry: pol/termistor__rzeczownik__1
written_rep: termistor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termistor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) typ opornika, w którym opór zmienia się w znaczący sposób wraz ze zmianą temperatury, a znajomość tej zależności pozwala na użycie go jako czujnika temperatury;


lexentry: pol/termit__rzeczownik__2
written_rep: termit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: termita
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mieszanina glinu z tlenkami metali stosowana w pirotechnice i spawalnictwie;


lexentry: pol/termitiera__rzeczownik__1
written_rep: termitiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termitero
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo termitów mające kształt wysokiej kolumny, gniazda na drzewie lub w formie kanałów w drzewie i ziemi


lexentry: pol/termobaryczny__przymiotnik__1
written_rep: termobaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: termobárico
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działający poprzez wysoką temperaturę oraz ekstremalnie wysokie, a następnie niskie ciśnienie


lexentry: pol/termodynamika__rzeczownik__1
written_rep: termodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termodinámica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się badaniem efektów energetycznych przemian fizycznych i chemicznych;


lexentry: pol/termogeneza__rzeczownik__1
written_rep: termogeneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termogénesis
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) zespół procesów fizjologicznych i metabolicznych oraz reakcji behawioralnych, których efektem jest wytworzenie ciepła w organizmie;


lexentry: pol/termojądrowy__przymiotnik__1
written_rep: termojądrowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: termonuclear
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący łączenia lekkich jąder atomów w cięższe pod wpływem wysokich temperatur


lexentry: pol/termoplastyczny__przymiotnik__1
written_rep: termoplastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: termoplástico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o tworzywie sztucznym dającym się przetwarzać, kształtować dowolną liczbę razy pod wpływem ogrzewania, bez ulegania rozkładowi chemicznemu


lexentry: pol/termopunktura__rzeczownik__1
written_rep: termopunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moxibustión
sense_list:
(medycyna, medyczny) sposób leczenia, wywodzący się z medycyny chińskiej, polegający na drażnieniu wybranych punktów ciała wysoką temperaturą za pomocą żarzących się suszonych ziół;


lexentry: pol/termosfera__rzeczownik__1
written_rep: termosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termosfera
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi, w której temperatura stopniowo wzrasta wraz ze wzrostem wysokości;


lexentry: pol/termostat__rzeczownik__1
written_rep: termostat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: termostato | termóstato
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do utrzymywania pewnej stałej temperatury w zamkniętej przestrzeni;


lexentry: pol/terpentyna__rzeczownik__1
written_rep: terpentyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trementina | aguarrás
sense_list:
(chemia, chemiczny) łatwopalna ciecz o intensywnym zapachu, będąca mieszaniną terpenów; składnik żywic drzew i krzewów iglastych;


lexentry: pol/terroryzm__rzeczownik__1
written_rep: terroryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terrorismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) użycie przemocy przez osobę lub grupę z pogwałceniem prawa, mające na celu zastraszenie i wymuszenie ustępstw;


lexentry: pol/test_ciążowy__rzeczownik__1
written_rep: test ciążowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prueba de embarazo | test de embarazo
sense_list:
(medycyna, medyczny) test sprawdzający, czy kobieta jest w ciąży; | (medycyna, medyczny) przedmiot służący do wykonania testu ciążowego (1.1)


lexentry: pol/testament__rzeczownik__1
written_rep: testament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testamento
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym człowiek określa, co po jego śmierci należy zrobić z jego majątkiem;


lexentry: pol/testosteron__rzeczownik__1
written_rep: testosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testosterona
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) męski hormon płciowy, wytwarzany przez jądra, otrzymywany także syntetycznie, stosowany domięśniowo jako lek przy schorzeniach na tle niedomogi płciowej u mężczyzn, jak również przy niektórych chorobach kobiecych oraz nowotworowych;


lexentry: pol/tetrachlorometan__rzeczownik__1
written_rep: tetrachlorometan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetracloruro de carbono
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, trująca ciecz, mająca słodkawy zapach, stosowana jako rozpuszczalnik oraz w gaśnicach;


lexentry: pol/tetrahydrobiopteryna__rzeczownik__1
written_rep: tetrahydrobiopteryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrahidrobiopterina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) kofaktor niektórych enzymów (głównie hydroksylaz aminokwasów aromatycznych) uczestniczący w konwersji aminokwasów do prekursorów neuroprzekaźników


lexentry: pol/tetrahydrokannabinol__rzeczownik__1
written_rep: tetrahydrokannabinol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrahidrocannabinol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kannabinoidów o wzorze sumarycznym C21H30O2; główna substancja psychoaktywna zawarta w konopiach;


lexentry: pol/tetrakozaktyd__rzeczownik__1
written_rep: tetrakozaktyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetracosactida
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon, analog ludzkiej kortykotropiny


lexentry: pol/tetralogia__rzeczownik__1
written_rep: tetralogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetralogía
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: przedstawienie teatralne składające się z czterech utworów jednego autora wystawianych jeden po drugim; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki składający się z czterech części


lexentry: pol/tetrapylon__rzeczownik__1
written_rep: tetrapylon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrápilo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) monumentalna brama o czterech wejściach, stawiana w starożytności na skrzyżowaniach dróg lub na forach;


lexentry: pol/tetroda__rzeczownik__1
written_rep: tetroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetrodo
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa elektronowa posiadająca cztery elektrody: anodę, dwie siatki i katodę;


lexentry: pol/tetum__rzeczownik__1
written_rep: tetum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetun
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków urzędowych w Timorze Wschodnim, obok portugalskiego;


lexentry: pol/teurgia__rzeczownik__1
written_rep: teurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teúrgia
sense_list:
(ezoteryka) rytuał zmuszający bogów lub bóstwa do działania zgodnie z wolą odprawiającego dany rytuał lub jego zleceniodawcy;


lexentry: pol/thatcheryzm__rzeczownik__1
written_rep: thatcheryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thatcherismo
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;


lexentry: pol/theremin__rzeczownik__1
written_rep: theremin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theremín
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument elektroniczny, wytwarzający dźwięk o różnej wysokości i sile w zależności od odległości dłoni muzyka od dwóch umieszczonych na tym instrumencie anten;


lexentry: pol/think_tank__rzeczownik__1
written_rep: think tank
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centro de reflexión
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja non-profit lub sztab ekspertów, zajmujący się analizami i doradztwem;


lexentry: pol/tiamina__rzeczownik__1
written_rep: tiamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiamina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny związek organiczny niezbędny m.in. w prawidłowym metabolizmie komórkowym zaliczany do witamin z grupy B;


lexentry: pol/tiara__rzeczownik__1
written_rep: tiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiara
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) pontyfikalna korona papieska;


lexentry: pol/tik__rzeczownik__1
written_rep: tik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tic
sense_list:
(medycyna, medyczny) powtarzający się mimowolny skurcz jednego lub kilku mięśni (najczęściej twarzy)


lexentry: pol/tilapia__rzeczownik__1
written_rep: tilapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilapia
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) (wędkarstwo) ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;


lexentry: pol/tilbury__rzeczownik__1
written_rep: tilbury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tílburi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) lekki powóz dwukołowy, zwykle jednokonny używany w Anglii, popularny również we Włoszech i w Portugalii


lexentry: pol/timokracja__rzeczownik__1
written_rep: timokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timocracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma rządów, w której władzę sprawuje grupa najbogatszych ludzi;


lexentry: pol/tioeter__rzeczownik__1
written_rep: tioeter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tioéter
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek siarkoorganiczny, siarkowy analog eteru, posiadający atom siarki połączony z dwoma atomami węgla;


lexentry: pol/tipi__rzeczownik__1
written_rep: tipi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tipi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;


lexentry: pol/tiramisu__rzeczownik__1
written_rep: tiramisu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiramisú
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser złożony z warstw biszkoptu nasączonych espresso i, niekiedy, alkoholem, przełożony kremem z mascarpone, jaj i cukru;


lexentry: pol/tiul__rzeczownik__1
written_rep: tiul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tul
sense_list:
(włókiennictwo) tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;


lexentry: pol/tkactwo__rzeczownik__1
written_rep: tkactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tejeduría | tejido
sense_list:
(włókiennictwo) dział przemysłu włókienniczego i rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem tkanin oraz ich wykończeniem;


lexentry: pol/tkacz__rzeczownik__2
written_rep: tkacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hormiga tejedora
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Oecophylla smaragdina, rodzaj mrówki żyjącej w Azji i Afryce;


lexentry: pol/tkanka_tłuszczowa__rzeczownik__1
written_rep: tkanka tłuszczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tejido adiposo
sense_list:
(biologia, biologiczny) (anatomia, anatomiczny) tkanka łączna zlokalizowana głównie w warstwie podskórnej, zbudowana w większości z komórek tłuszczowych (adipocytów) o wnętrzu wypełnionym kroplą tłuszczu;


lexentry: pol/tlenek__rzeczownik__1
written_rep: tlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: óxido
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z tlenu i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/tlenek_etylenu__rzeczownik__1
written_rep: tlenek etylenu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: óxido de etileno
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy cyklicznych eterów, stosowany do gazowej sterylizacji sprzętu medycznego, przypraw spożywczych, środków farmaceutycznych oraz jako środek bakteriobójczy i grzybobójczy;


lexentry: pol/tlenek_węgla__rzeczownik__1
written_rep: tlenek węgla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monóxido de carbono | óxido de carbono
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, bezbarwny i bezwonny gaz o silnych właściwościach toksycznych;


lexentry: pol/tmeza__rzeczownik__1
written_rep: tmeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tmesis
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na umieszczaniu cząstek wyrazów w środku innych wyrazów


lexentry: pol/to_znaczy__spójnik__1
written_rep: to znaczy
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: es decir | o sea
sense_list:
łączy równorzędne części zdania lub zdania współrzędne, pozostające w relacji równoważności; ma za zadanie uściślić, o czym jest mowa


lexentry: pol/toaletka__rzeczownik__1
written_rep: toaletka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cómoda
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) stolik z lustrem i miejscem na przybory do makijażu, robienia fryzury itp.


lexentry: pol/toast__rzeczownik__1
written_rep: toast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brindis
sense_list:
(książkowy) krótka przemowa podczas przyjęcia wygłaszana w celu złożenia życzeń pomyślności, gratulacji itp., podczas której zazwyczaj następuje wzniesienie kieliszka alkoholu


lexentry: pol/toczeń__rzeczownik__1
written_rep: toczeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lupus
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła choroba autoimmunologiczna z grupy chorób reumatycznych atakująca skórę, naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne[potrzebne źródło]


lexentry: pol/toczyć__czasownik__1
written_rep: toczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estivescer
sense_list:
nadawać czemuś kształt, obrabiając to na tokarce | nadawać kształt wyrobom ceramicznym na kole garncarskim


lexentry: pol/toffi__rzeczownik__1
written_rep: toffi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramelo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciągnący się cukierek mleczny | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa przypominająca tofi (1.1), stosowana jako nadzienie do ciast


lexentry: pol/toga__rzeczownik__1
written_rep: toga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) długa szata męska, drapowana i zarzucana na lewe ramię, noszona w starożytnym Rzymie | (urzędowy) (edukacja, edukacyjny) długi, luźny strój sędziów, adwokatów, prokuratorów i profesorów wyższych uczelni, zakładany w okolicznościach oficjalnych


lexentry: pol/tokamak__rzeczownik__1
written_rep: tokamak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tokamak
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do przeprowadzania kontrolowanych reakcji termojądrowych przez podgrzanie plazmy deuterowo-trytowej do temperatury kilkudziesięciu milionów stopni Kelwina;


lexentry: pol/tokarka__rzeczownik__1
written_rep: tokarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torno
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do toczenia wałków, tulei, pierścieni;


lexentry: pol/token__rzeczownik__1
written_rep: token
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prenda
sense_list:
(informatyka, informatyczny) elektroniczny generator kodów jednorazowych do uwierzytelniania transakcji internetowych;


lexentry: pol/tokować__czasownik__1
written_rep: tokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reclamar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) (o samcach ptaków) wydawać charakterystyczne dźwięki i pokazywać zrytualizowane zachowania (charakterystyczne dla gatunku), w okresie godowym, w celu zwabienia samic


lexentry: pol/toksafen__rzeczownik__1
written_rep: toksafen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toxafeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C10H10Cl8, pochodna kamfenu


lexentry: pol/toksoplazmoza__rzeczownik__1
written_rep: toksoplazmoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toxoplasmosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) pasożytnicza choroba ludzi i zwierząt wywoływana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii;


lexentry: pol/toksyczność__rzeczownik__1
written_rep: toksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toxicidad
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cecha związków chemicznych polegająca na powodowaniu zaburzeń funkcji lub śmierci komórek, organów lub organizmów po dostaniu się w ich pobliże; | cecha tego, co jest toksyczne ((dosłownie) i (przenośnie, przenośnia))


lexentry: pol/toksykologia__rzeczownik__1
written_rep: toksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toxicología
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (toksykologia) (medycyna, medyczny) nauka o cechach substancji toksycznych, ich działaniu na żywe organizmy i o metodach ich wykrywania oraz zapobiegania zatruciom nimi;


lexentry: pol/toksykomania__rzeczownik__1
written_rep: toksykomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toxicomanía
sense_list:
(medycyna, medyczny) okresowe lub systematyczne świadome narażanie swojego organizmu na szkodliwe działanie różnych substancji: narkotyków, leków, rozpuszczalników, używek i innych potencjalnie szkodliwych substancji


lexentry: pol/tolerancja__rzeczownik__1
written_rep: tolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tolerancia
sense_list:
(biologia, biologiczny) odporność organizmu na szkodliwe czynniki środowiskowe; | (technologia, technika, techniczny) dopuszczalny błąd pomiaru lub wykonania jakiejś wielkości;


lexentry: pol/tolerancja__rzeczownik__1
written_rep: tolerancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tolerancia | conformidad
sense_list:
czyjaś zgoda na istnienie poglądów, zachowań, rzeczy itd., które są dla tego kogoś niemiłe lub nieprzyjemne;


lexentry: pol/tolerować__czasownik__1
written_rep: tolerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tolerar
sense_list:
odnosić się z pobłażaniem do nagannych zachowań lub zjawisk | traktować kogoś lub coś z wyrozumiałością; (także, też) godzić się na obecność jakiejś osoby mimo braku aprobaty dla niej


lexentry: pol/toluen__rzeczownik__1
written_rep: toluen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tolueno
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C7H8, bezbarwna, łatwopalna ciecz używana często jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/tombola__rzeczownik__1
written_rep: tombola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rifa | tómbola
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) zabawa polegająca na loterii liczbowej, gdzie nagrodami są głównie przedmioty, a nie pieniądze


lexentry: pol/ton__rzeczownik__1
written_rep: ton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tono
sense_list:
(książkowy) charakter wypowiedzi | dźwięk odpowiadający określonej częstotliwości drgań akustycznych; | charakter brzmienia dźwięku


lexentry: pol/tonacja__rzeczownik__1
written_rep: tonacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clave | tonalidad
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) konkretna gama durowa lub molowa, w której wykonywany jest dany utwór muzyczny


lexentry: pol/tonka__rzeczownik__1
written_rep: tonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coumarou
sense_list:
(spożywczy) aromatyczne ziarno tonkowca wonnego używane jako przyprawa oraz dodatek aromatyzujący kosmetyki i tytoń


lexentry: pol/tonsura__rzeczownik__1
written_rep: tonsura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tonsura
sense_list:
krąg skóry wygolony na ciemieniu, czasami tak duży, że pozostaje jedynie wąskie pasmo włosów wokół głowy;


lexentry: pol/top__rzeczownik__1
written_rep: top
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: top
sense_list:
(potocznie, potoczny) krótka damska bluzka, nierozpinana, zwykle dopasowana, bez rękawów lub z krótkimi rękawkami i bez kołnierzyka


lexentry: pol/topaz__rzeczownik__1
written_rep: topaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topacio
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów; | (jubilerstwo, jubilerski) kamień szlachetny z oszlifowanego topazu (1.1)


lexentry: pol/topinambur__rzeczownik__1
written_rep: topinambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguaturma
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) słonecznik bulwiasty, Helianthus tuberosus L., gatunek rośliny z rodziny astrowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z bulw topinamburu (1.1)


lexentry: pol/topless__rzeczownik__1
written_rep: topless
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: de topless
sense_list:
rodzaj ubrania, najczęściej damski kostium plażowy lub kąpielowy bez górnej części zasłaniającej piersi


lexentry: pol/topnienie__rzeczownik__1
written_rep: topnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusión | licuación
sense_list:
proces przechodzenia ciała ze stanu stałego w stan ciekły pod wpływem działania podwyższonej temperatury;


lexentry: pol/topografia__rzeczownik__1
written_rep: topografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topografía
sense_list:
dział geodezji zajmujący się pomiarami szczegółów sytuacyjnych i rzeźby terenu w celu sporządzenia map;


lexentry: pol/topola__rzeczownik__1
written_rep: topola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: álamo | chopo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus L., wysokie drzewo należące do rodziny wierzbowatych, mające sercowate liście i wiatropylne kwiaty;


lexentry: pol/topola_czarna__rzeczownik__1
written_rep: topola czarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chopo
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Populus nigra L., gatunek drzewa z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/topologia__rzeczownik__1
written_rep: topologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topología
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział geometrii badający właściwości geometryczne, które nie zmieniają się przy przekształceniach takich jak rozciąganie, skręcanie albo obroty;


lexentry: pol/toponim__rzeczownik__1
written_rep: toponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topónimo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa własna jakiegoś punktu lub obszaru geograficznego (miasta, państwa, rzeki itd.);


lexentry: pol/toponimia__rzeczownik__1
written_rep: toponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toponimia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się badaniem znaczenia i pochodzenia nazw geograficznych, dział onomastyki;


lexentry: pol/topór__rzeczownik__1
written_rep: topór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacha
sense_list:
narzędzie składające się z drewnianego trzonka i metalowego ostrza, służące np. do rąbania drewna lub mięsa, a dawniej także jako broń;


lexentry: pol/tor__rzeczownik__1
written_rep: tor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuito
sense_list:
(sport, sportowy) konstrukcja, budowla przeznaczona do rozgrywania określonych zawodów; wydzielona część terenu używana do zawodów


lexentry: pol/tor__rzeczownik__1
written_rep: tor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vía
sense_list:
konstrukcja naziemna na stacji kolejowej, zbudowana z szyn, podkładów itp., umieszczona przy peronie, przeznaczona do ruchu pociągów oraz ich zatrzymywania się;


lexentry: pol/torba__rzeczownik__1
written_rep: torba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolsa | bolso
sense_list:
opakowanie wykonane ze skóry lub tworzywa sztucznego, używane do przechowywania lub transportu przedmiotów, często wyposażone w uchwyty lub paski


lexentry: pol/torba__rzeczownik__1
written_rep: torba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marsupio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u samic niektórych ssaków fałd skórny w formie kieszeni, w którym przebywają i rozwijają się małe


lexentry: pol/torbacz__rzeczownik__1
written_rep: torbacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marsupial
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel ssaków, u których w wyniku ewolucji wykształciła się torba lęgowa


lexentry: pol/torbiel__rzeczownik__1
written_rep: torbiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quiste
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologiczna przestrzeń w ciele wypełniona płynem, stanowiąca miękki guz w kształcie błoniastego woreczka;


lexentry: pol/torebka__rzeczownik__1
written_rep: torebka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolsa
sense_list:
mała torba | mniejsza torba do przechowywania osobistych drobiazgów wykonana z wytrzymałych materiałów noszona najczęściej przez kobiety na ramieniu lub w dłoni


lexentry: pol/torf__rzeczownik__1
written_rep: torf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turba
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) organiczny materiał osadowy o kolorze od brunatnego po czarny, wykorzystywany m.in. do użyźniania gleb lub pozyskiwania paliw stałych;


lexentry: pol/torfowisko_niskie__rzeczownik__1
written_rep: torfowisko niskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbera
sense_list:
zagłębienie terenu, porośnięte przez roślinność bagienną lub szuwarową, zasilane głównie przez wody powierzchniowe, eutroficzne;


lexentry: pol/torfowisko_wysokie__rzeczownik__1
written_rep: torfowisko wysokie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantano alto
sense_list:
(geografia, geograficzny) teren podmokły porośnięty mchami, torfowcami itp., zasilany głównie przez opady, o odczynie kwaśnym;


lexentry: pol/tornister__rzeczownik__1
written_rep: tornister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mochila
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj usztywnianego plecaka noszonego przez uczniów klas młodszych | (wojskowość, wojskowy) czworokątna sztywna torba noszona na plecach;


lexentry: pol/toroid__rzeczownik__1
written_rep: toroid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toroide
sense_list:
(geometria) bryła w kształcie pierścienia, powstała poprzez obrót dowolnej figury wokół osi leżącej poza tą figurą;


lexentry: pol/torpeda__rzeczownik__1
written_rep: torpeda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torpedo
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) podwodny pocisk z autonomicznym napędem stosowany zazwyczaj do rażenia podwodnej części kadłuba okrętu;


lexentry: pol/tors__rzeczownik__1
written_rep: tors
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torso
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) górna część tułowia u mężczyzny; klatka piersiowa | (sztuka) rzeźba przestawiająca sam tułów


lexentry: pol/tort__rzeczownik__1
written_rep: tort
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torta
sense_list:
(cukiernictwo) wykwintne ciasto na specjalne okazje, zazwyczaj okrągłe, przekładane masą, ozdobione z wierzchu owocami, lukrem, masą, galaretką lub kremem;


lexentry: pol/tortilla__rzeczownik__1
written_rep: tortilla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kodzito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) w kuchni meksykańskiej: cienki, okrągły placek kukurydziany albo pszenny, podawany z mięsem lub serem i dodatkami z warzyw, polany sosem;


lexentry: pol/tortura__rzeczownik__1
written_rep: tortura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tortura
sense_list:
świadome zadawanie komuś (więźniowi, jeńcowi) ogromnego bólu fizycznego za pomocą określonych metod i narzędzi, najczęściej po to, aby wymusić na nim zeznania bądź aby wydobyć z niego informacje;


lexentry: pol/torturować__czasownik__1
written_rep: torturować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: torturar | atormentar
sense_list:
zadawać komuś tortury, świadomie zadawać komuś ogromny ból fizyczny za pomocą okrutnych metod, najczęściej w celu wymuszenia zeznań, informacji


lexentry: pol/tost__rzeczownik__1
written_rep: tost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tostada
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podana na ciepło kromka pieczywa opieczona w specjalnym urządzeniu, (na przykład) tosterze;


lexentry: pol/totalitarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: totalitarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: totalitarista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany, zgodny z totalitaryzmem, właściwy totalitaryzmowi


lexentry: pol/totalitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: totalitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: totalitarismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej, polegający na dążeniu do pełnej kontroli wszelkich stosunków społecznych i całkowitego podporządkowania jednostki ludzkiej państwu;


lexentry: pol/totem__rzeczownik__1
written_rep: totem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tótem
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwierzę, roślina lub przedmiot, który w kulturach pierwotnych służy za godło rodziny czy klanu, uważany często za przodka lub opiekuna i otaczany czcią;


lexentry: pol/totemizm__rzeczownik__1
written_rep: totemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: totemismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) zespół wierzeń religijnych u ludów pierwotnych opierający się na kulcie totemu


lexentry: pol/touchpad__rzeczownik__1
written_rep: touchpad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panel táctil
sense_list:
(informatyka, informatyczny) panel dotykowy, urządzenie wskazujące często spotykane w laptopach, zastępujące mysz;


lexentry: pol/tożsamość__rzeczownik__1
written_rep: tożsamość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identidad
sense_list:
cechy, właściwości, dane konkretnej osoby, pozwalające określić, stwierdzić, zidentyfikować tę osobę | identyczność, brak różnic | poczucie jedności, więzi z grupą, przynależności do społeczności; identyfikowanie się z narodem | świadomość samego siebie, zdawanie sobie sprawy z bycia sobą, z własnej osoby, osobowości i innych cech


lexentry: pol/tracić__czasownik__1
written_rep: tracić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: perder
sense_list:
przestawać posiadać jakąś rzecz | ponosić straty materialne na jakimś interesie lub transakcji | przestawać posiadać jakąś cechę


lexentry: pol/tracki__przymiotnik__1
written_rep: tracki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tracio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Trakami, dotyczący Traków | związany z Tracją, dotyczący Tracji


lexentry: pol/tradycja__rzeczownik__1
written_rep: tradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sagrada Tradición
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia


lexentry: pol/tradycyjny__przymiotnik__1
written_rep: tradycyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tradicional
sense_list:
wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją


lexentry: pol/trafiła_kosa_na_kamień__przysłowie__1
written_rep: trafiła kosa na kamień
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: a buen gato, buen rato
sense_list:
osoba preferująca ostre metody działania trafiła w końcu na kogoś, kto potraktował ją identycznie lub jeszcze gorzej; ktoś trafił na osobę (np. przeciwnika) godną / równą sobie


lexentry: pol/tragarz__rzeczownik__1
written_rep: tragarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carguero | mozo de cuerda
sense_list:
osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki


lexentry: pol/tragedia__rzeczownik__1
written_rep: tragedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragedia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi; | ogromne nieszczęście budzące rozpacz


lexentry: pol/tragiczny__przymiotnik__1
written_rep: tragiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trágico | desgraciado
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący tragedii (utworu)


lexentry: pol/tragik__rzeczownik__1
written_rep: tragik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trágico
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) aktor grający role tragiczne | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba pisząca tragedie


lexentry: pol/tragikomedia__rzeczownik__1
written_rep: tragikomedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragicomedia
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii; | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne


lexentry: pol/traktat__rzeczownik__1
written_rep: traktat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tratado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp. | tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;


lexentry: pol/traktor__rzeczownik__1
written_rep: traktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tractor
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;


lexentry: pol/traktura__rzeczownik__1
written_rep: traktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acción
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechanizm w organach przenoszący ruch klawiszy na wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek;


lexentry: pol/tralka__rzeczownik__1
written_rep: tralka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balaustre | balaústre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna


lexentry: pol/trampolina__rzeczownik__1
written_rep: trampolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cama elástica
sense_list:
(sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki rozpiętej na dużej ramie, służący do wykonywania ewolucji akrobatycznych w powietrzu;


lexentry: pol/trampolina__rzeczownik__1
written_rep: trampolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trampolín
sense_list:
(sport, sportowy) sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody | (sport, sportowy) pochyło ustawiona deska z podpórką, służąca do odbijania się przy skokach gimnastycznych


lexentry: pol/tran__rzeczownik__1
written_rep: tran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aceite de hígado de bacalao de pescado
sense_list:
(chemia, chemiczny) (zoologia, zoologiczny) płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;


lexentry: pol/trans__rzeczownik__1
written_rep: trans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trance
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pełne poświęcenie się danej czynności powodujące brak kontaktu z otoczeniem | stan obniżonej świadomości;


lexentry: pol/transakcja__rzeczownik__1
written_rep: transakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transacción
sense_list:
(handel, handlowy) operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług | (informatyka, informatyczny) grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem


lexentry: pol/transcendencja__rzeczownik__1
written_rep: transcendencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transcendencia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) istnienie poza czymś, w szczególności istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym | (teologia, teologiczny) istnienie Boga i świata duchowego poza światem uznanym za stworzony;


lexentry: pol/transcendentalizm__rzeczownik__1
written_rep: transcendentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ietsismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;


lexentry: pol/transcendentalny__przymiotnik__1
written_rep: transcendentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trascendental
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) taki, który dotyczy apriorycznych form poznania (wykracza poza granice umysłu i odnosi się do przedmiotu poznania)


lexentry: pol/transept__rzeczownik__1
written_rep: transept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transepto
sense_list:
(architektura, architektoniczny) nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;


lexentry: pol/transfobia__rzeczownik__1
written_rep: transfobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transfobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;


lexentry: pol/transformata__rzeczownik__1
written_rep: transformata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transformada
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;


lexentry: pol/transfuzja__rzeczownik__1
written_rep: transfuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transfusión
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzanie do naczynia krwionośnego pacjenta krwi lub jej składników pochodzenia zewnętrznego


lexentry: pol/transgenderyzm__rzeczownik__1
written_rep: transgenderyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transgeneridad
sense_list:
forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem


lexentry: pol/transgeniczny__przymiotnik__1
written_rep: transgeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: transgénico
sense_list:
(biologia, biologiczny) określający organizm, którego genom zawiera gen wprowadzony od innego organizmu tego samego lub innego gatunku


lexentry: pol/transkluzja__rzeczownik__1
written_rep: transkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transclusión
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sposób zaimportowania fragmentów innych dokumentów w systemie hipertekstowym;


lexentry: pol/transkrypcja__rzeczownik__1
written_rep: transkrypcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transcripción
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos | zapisywanie tekstu w innym systemie pisma | (biologia, biologiczny) pierwszy etap procesu syntezy protein;


lexentry: pol/transkryptom__rzeczownik__1
written_rep: transkryptom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transcriptoma
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół produktów transkrypcji informacji genetycznej z nici DNA na nić RNA w konkretnym organizmie;


lexentry: pol/translacja__rzeczownik__1
written_rep: translacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traslación
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przesunięcie figury geometrycznej na płaszczyźnie lub w przestrzeni o dany wektor;


lexentry: pol/transliteracja__rzeczownik__1
written_rep: transliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transliteración
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;


lexentry: pol/transliterować__czasownik__1
written_rep: transliterować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: transliterar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu


lexentry: pol/transmisja__rzeczownik__1
written_rep: transmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transmisión
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych


lexentry: pol/transmutacja__rzeczownik__1
written_rep: transmutacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transmudación
sense_list:
(chemia, chemiczny) przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny | (historia, historyczny, historycznie) w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego | (książkowy) przemiana, przekształcenie, przeobrażenie, transformacja


lexentry: pol/transoceaniczny__przymiotnik__1
written_rep: transoceaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: transoceánico | trasoceánico
sense_list:
przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean | znajdujący się na przeciwnym brzegu oceanu; zmierzający w kierunku tego brzegu


lexentry: pol/transpłciowy__przymiotnik__1
written_rep: transpłciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: transgénero
sense_list:
taki, którego tożsamość płciowa jest inna niż płeć ustalona przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych


lexentry: pol/transsubstancjacja__rzeczownik__1
written_rep: transsubstancjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transubstanciación
sense_list:
(teologia, teologiczny) w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;


lexentry: pol/transzeja__rzeczownik__1
written_rep: transzeja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinchera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tradición
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transición
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transición | cambio
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres przejściowy pomiędzy jednym ustrojem politycznym a drugim


lexentry: pol/tranzycja__rzeczownik__1
written_rep: tranzycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transición | mutación
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych


lexentry: pol/tranzystor__rzeczownik__1
written_rep: tranzystor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transistor
sense_list:
(elektryczność) przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych; | (potocznie, potoczny) mały, przenośny odbiornik radiowy


lexentry: pol/tranzyt__rzeczownik__1
written_rep: tranzyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tránsito
sense_list:
przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa


lexentry: pol/trap__rzeczownik__1
written_rep: trap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trapo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, podgatunek hip-hopu charakteryzujący się agresywnym brzmieniem, wykorzystaniem automatu perkursyjnego Roland TR-808, a także wielowarstwowym zastosowaniem syntezatorów i brzmień instrumentów smyczkowych, budzących skojarzenia z muzyką filmową;


lexentry: pol/trapez__rzeczownik__1
written_rep: trapez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trapecio
sense_list:
(geometria) czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków; | (sport, sportowy) przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;


lexentry: pol/trasować__czasownik__1
written_rep: trasować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: recorrido
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich


lexentry: pol/trauma__rzeczownik__1
written_rep: trauma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trauma
sense_list:
(medycyna, medyczny) uszkodzenie ciała lub organu wskutek obrażenia ciała | (psychologia, psychologiczny) zmiana w psychice powstała wskutek gwałtownego, ciężkiego przeżycia


lexentry: pol/traumatolog__rzeczownik__1
written_rep: traumatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traumatólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się leczeniem schorzeń narządów ruchu, stawów, wiązadeł, a czasami także mięśni, ścięgien oraz kości uszkodzonych w skutek urazu


lexentry: pol/traumatologia__rzeczownik__1
written_rep: traumatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traumatología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;


lexentry: pol/traumatyczny__przymiotnik__1
written_rep: traumatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: traumático
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z traumą – uszkodzeniem organizmu | (psychologia, psychologiczny) związany z traumą, ciężkim przeżyciem


lexentry: pol/trawa__rzeczownik__1
written_rep: trawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierba | grama
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;


lexentry: pol/trawers__rzeczownik__1
written_rep: trawers
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recorrer
sense_list:
(geografia, geograficzny) pokonywanie zbocza góry w poprzek lub w skos | (lotnictwo, lotniczy) (marynarka) poruszanie się statku lub samolotu w tym kierunku


lexentry: pol/trawienie__rzeczownik__1
written_rep: trawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digestión
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;


lexentry: pol/trawieniec__rzeczownik__1
written_rep: trawieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abomaso
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;


lexentry: pol/trebusz__rzeczownik__1
written_rep: trebusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundíbulo | trabuquete | lanzapiedras
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;


lexentry: pol/tren__rzeczownik__1
written_rep: tren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cola
sense_list:
(książkowy) ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;


lexentry: pol/tren__rzeczownik__1
written_rep: tren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treno | endecha | planto
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;


lexentry: pol/trenażer__rzeczownik__1
written_rep: trenażer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simulador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do trenowania w warunkach sztucznych jakiejś sprawności


lexentry: pol/trend__rzeczownik__1
written_rep: trend
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moda
sense_list:
(finanse, finansowy) systematyczny wzrost lub spadek wartości instrumentu finansowego w czasie | (statystyka, statystyczny) monotoniczny składnik w modelu zależności badanej cechy statystycznej od czasu; | istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;


lexentry: pol/trener__rzeczownik__1
written_rep: trener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrenador
sense_list:
(sport, sportowy) osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;


lexentry: pol/trener__rzeczownik__2
written_rep: trener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: entrenador | simulador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie pozwalające na nabywanie i doskonalenie praktycznych umiejętności np. latania czy jazdy samochodem


lexentry: pol/trening__rzeczownik__1
written_rep: trening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrenamiento
sense_list:
(sport, sportowy) proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;


lexentry: pol/trepan__rzeczownik__1
written_rep: trepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trepanar
sense_list:
(medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służące do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem;


lexentry: pol/tretynoina__rzeczownik__1
written_rep: tretynoina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tretinoína
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A), wykazujący działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka i przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo;


lexentry: pol/treść__rzeczownik__1
written_rep: treść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: argumento
sense_list:
to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki


lexentry: pol/treść__rzeczownik__1
written_rep: treść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contenido
sense_list:
istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie | (medycyna, medyczny) zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa”


lexentry: pol/triak__rzeczownik__1
written_rep: triak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triac
sense_list:
(elektryczność) element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;


lexentry: pol/triceratops__rzeczownik__1
written_rep: triceratops
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tricerátops
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Triceratops, rodzaj roślinożernego dinozaura żyjącego w epoce późnej kredy na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)


lexentry: pol/trichotillomania__rzeczownik__1
written_rep: trichotillomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tricotilomanía
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;


lexentry: pol/triera__rzeczownik__1
written_rep: triera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trirreme
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;


lexentry: pol/trimaran__rzeczownik__1
written_rep: trimaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trimarán
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (marynarka) łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;


lexentry: pol/trio__rzeczownik__1
written_rep: trio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trío | terceto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyosobowy zespół muzyczny: wokalny lub instrumentalny


lexentry: pol/triolet__rzeczownik__1
written_rep: triolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tresillo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;


lexentry: pol/triskelion__rzeczownik__1
written_rep: triskelion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triskele | triskelion | trisquel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;


lexentry: pol/triumf__rzeczownik__1
written_rep: triumf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triunfo
sense_list:
wspaniałe zwycięstwo, sukces | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu; | (przestarzałe, przestarzały) (termin karciany) atut | radość ze zwycięstwa, sukcesu | zwycięstwo jednej idei nad drugą


lexentry: pol/trochej__rzeczownik__1
written_rep: trochej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troqueo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stopa metryczna złożona z dwóch sylab: długiej i krótkiej;


lexentry: pol/trockistowski__przymiotnik__1
written_rep: trockistowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: trotskista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów


lexentry: pol/trockizm__rzeczownik__1
written_rep: trockizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trotskíismi | trotskismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;


lexentry: pol/trofeum__rzeczownik__1
written_rep: trofeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trofeo
sense_list:
nagroda w sporcie lub innej rywalizacji | zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela | (gry komputerowe) wyróżnienie za wykonanie zadania w grze; | (przestarzałe, przestarzały) (sztuka) motyw dekoracyjny przedstawiający zbroję, chorągwie itp.


lexentry: pol/trojka__rzeczownik__1
written_rep: trojka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troika
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi | (historia, historyczny, historycznie) rodzaj trójkonnego rosyjskiego zaprzęgu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komitet złożony z trzech osób, zwłaszcza z poprzedniego przewodniczącego, obecnego i przyszłego


lexentry: pol/troll__rzeczownik__1
written_rep: troll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trol
sense_list:
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi | (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze


lexentry: pol/troll_patentowy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: troll patentowy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: trol de patentes
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) podmiot, zwykle firma, która nabywa patent dotyczący jakiegoś rozwiązania, ale nie zamierza stosować go w praktyce, czekając aż ktoś inny to zrobi, by go pozwać za rzekome utracone korzyści i zyskać na odszkodowaniu


lexentry: pol/trolling__rzeczownik__1
written_rep: trolling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anzuelo | cebo | trola
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;


lexentry: pol/trombocyt__rzeczownik__1
written_rep: trombocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaqueta | trombocito
sense_list:
(biologia, biologiczny) podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;


lexentry: pol/tromtadracja__rzeczownik__1
written_rep: tromtadracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantochada
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) krzykliwe i demonstracyjne przedstawienie jakichś poglądów lub wyniosłych haseł pozbawionych treści


lexentry: pol/tron__rzeczownik__1
written_rep: tron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trono
sense_list:
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; | (przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju | (żartobliwie) sedes, muszla klozetowa


lexentry: pol/tropik__rzeczownik__1
written_rep: tropik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trópico
sense_list:
(geografia, geograficzny) gorąca i wilgotna strefa klimatyczna na Ziemi położona między zwrotnikami;


lexentry: pol/tropikamid__rzeczownik__1
written_rep: tropikamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tropicamida
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek cholinolityczny stosowany w diagnostyce i przygotowaniach do zabiegów okulistycznych w celu rozszerzenia źrenicy;


lexentry: pol/trubadur__rzeczownik__1
written_rep: trubadur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trovador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;


lexentry: pol/trufla__rzeczownik__1
written_rep: trufla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trufa
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki; | (spożywczy) cukierek czekoladowy z suchym nadzieniem, najczęściej o smaku rumowym


lexentry: pol/trup__rzeczownik__1
written_rep: trup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerpo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód


lexentry: pol/trupia_czaszka__rzeczownik__1
written_rep: trupia czaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calavera
sense_list:
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami, będący symbolem śmierci


lexentry: pol/truskawka__rzeczownik__1
written_rep: truskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresa | fresón
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__1
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zángano
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__2
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: zángano
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem


lexentry: pol/trutka__rzeczownik__1
written_rep: trutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emponzoñar
sense_list:
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników


lexentry: pol/trwała_ondulacja__rzeczownik__1
written_rep: trwała ondulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permanente | ondulación permanente
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) zabieg fryzjerski polegający na sfalowaniu lub skręceniu włosów środkami chemicznymi tak, aby nie uległy szybkiemu rozprostowaniu;


lexentry: pol/trwały__przymiotnik__1
written_rep: trwały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: durable
sense_list:
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność


lexentry: pol/tryb__rzeczownik__1
written_rep: tryb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;


lexentry: pol/tryb_orzekający__rzeczownik__1
written_rep: tryb orzekający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo indicativo | indicativo
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;


lexentry: pol/tryb_samolotowy__rzeczownik__1
written_rep: tryb samolotowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo avión
sense_list:
(telekomunikacja) tryb pracy telefonu komórkowego, w którym przestaje on wysyłać i odbierać sygnały radiowe;


lexentry: pol/tryb_łączący__rzeczownik__1
written_rep: tryb łączący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subjuntivo | modo subjuntivo
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;


lexentry: pol/trybalizm__rzeczownik__1
written_rep: trybalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribalismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych


lexentry: pol/trybula__rzeczownik__1
written_rep: trybula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerefolio | perifolio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;


lexentry: pol/trybun__rzeczownik__1
written_rep: trybun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribuna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy; | (historia, historyczny, historycznie) urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;


lexentry: pol/trybuna__rzeczownik__1
written_rep: trybuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribuna
sense_list:
podwyższone amfiteatralnie siedzenia dla publiczności na stadionie, w cyrku | specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy


lexentry: pol/trybunat__rzeczownik__1
written_rep: trybunat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribunado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres sprawowania urzędu trybuna rzymskiego | (historia, historyczny, historycznie) urząd, godność trybuna rzymskiego


lexentry: pol/trybunał__rzeczownik__1
written_rep: trybunał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribunal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach


lexentry: pol/trychologia__rzeczownik__1
written_rep: trychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tricología
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy


lexentry: pol/tryftong__rzeczownik__1
written_rep: tryftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triptongo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek


lexentry: pol/trygonometria__rzeczownik__1
written_rep: trygonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigonometría
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;


lexentry: pol/trylogia__rzeczownik__1
written_rep: trylogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trilogía
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów


lexentry: pol/trymestr__rzeczownik__1
written_rep: trymestr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trimestre
sense_list:
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach


lexentry: pol/trynitarz__rzeczownik__1
written_rep: trynitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinitario
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana z Matty;


lexentry: pol/tryptofan__rzeczownik__1
written_rep: tryptofan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triptófano | triptofano
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie;


lexentry: pol/tryptyk__rzeczownik__1
written_rep: tryptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tríptico
sense_list:
(sztuka) dzieło (malarskie, literackie, rzeźbiarskie, filmowe itp.) składające się z trzech części; | trójdzielna nastawa ołtarzowa


lexentry: pol/tryskawka__rzeczownik__1
written_rep: tryskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espiráculo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;


lexentry: pol/tryskawka__rzeczownik__1
written_rep: tryskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frasco lavador | piseta
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;


lexentry: pol/trytytka__rzeczownik__1
written_rep: trytytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brida
sense_list:
(środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;


lexentry: pol/trzcina__rzeczownik__1
written_rep: trzcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña | cañuela | junco cálamo
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;


lexentry: pol/trzcina_cukrowa__rzeczownik__1
written_rep: trzcina cukrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña de azúcar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;


lexentry: pol/trzciniak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trzciniak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carricero tordal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus arundinaceus Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;


lexentry: pol/trzeba__czasownik__1
written_rep: trzeba
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: haber que
sense_list:
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej


lexentry: pol/trzepotanie_przedsionków__rzeczownik__1
written_rep: trzepotanie przedsionków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleteo auricular
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj zaburzenia – arytmii, polegający na szybkim i uporządkowanym rytmie przedsionkowym serca o częstotliwości zwykle w granicach 250-350 na minutę


lexentry: pol/trzewik__rzeczownik__1
written_rep: trzewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botín
sense_list:
rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;


lexentry: pol/trzewikodziób__rzeczownik__1
written_rep: trzewikodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picozapato
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;


lexentry: pol/trzmiel__rzeczownik__1
written_rep: trzmiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abejorro | abejarrón | abejón
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;


lexentry: pol/trznadel__rzeczownik__1
written_rep: trznadel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escribano cerillo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu


lexentry: pol/trznadel_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trznadel zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escribano cerillo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;


lexentry: pol/trzon__rzeczownik__1
written_rep: trzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alma
sense_list:
(architektura, architektoniczny) układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną | najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/trzykrotny__przymiotnik__1
written_rep: trzykrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: triple
sense_list:
odbywający się/powtarzający się trzy razy | taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy | trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś


lexentry: pol/trzymać__czasownik__1
written_rep: trzymać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tener
sense_list:
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję | zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić


lexentry: pol/trój-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: trój-
min_sense_num: 01
trans_list: tri-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części


lexentry: pol/trójdźwięk__rzeczownik__1
written_rep: trójdźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tríada
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;


lexentry: pol/trójkąt__rzeczownik__1
written_rep: trójkąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triángulo
sense_list:
(geometria) wielokąt mający trzy boki; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką; | rzecz mająca kształt trójkąta (1.1)


lexentry: pol/trójkątny__przymiotnik__1
written_rep: trójkątny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: triangular
sense_list:
dotyczący trójkąta (figury geometrycznej) | mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)


lexentry: pol/trójskok__rzeczownik__1
written_rep: trójskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triple salto
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;


lexentry: pol/trójząb__rzeczownik__1
written_rep: trójząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tridente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; | rodzaj harpuna lub oszczepu do polowania na ryby zakończonego potrójnym ostrzem | symbol w kształcie trójzębu (1.1)


lexentry: pol/trąba_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: trąba powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torbellino
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompeta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;


lexentry: pol/trądzik_różowaty__rzeczownik__1
written_rep: trądzik różowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosácea
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;


lexentry: pol/tuczyć__czasownik__1
written_rep: tuczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: engordar
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) karmić intensywnie zwierzęta w celu uzyskania przyrostu mięsa i tłuszczu


lexentry: pol/tukan__rzeczownik__1
written_rep: tukan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tucán
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos Linnaeus, barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie;


lexentry: pol/tuleja__rzeczownik__1
written_rep: tuleja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camisa | casquillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca


lexentry: pol/tulipan__rzeczownik__1
written_rep: tulipan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tulipán
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;


lexentry: pol/tumba__rzeczownik__1
written_rep: tumba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumba
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) grobowiec w formie kamiennej skrzyni lub trumny przykrytej płytą, zazwyczaj z rzeźbionym wizerunkiem zmarłego;


lexentry: pol/tumiwisizm__rzeczownik__1
written_rep: tumiwisizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasotismo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) postawa charakteryzująca się obojętnością, biernością, brakiem zaangażowania, lekceważeniem czegoś


lexentry: pol/tundra__rzeczownik__1
written_rep: tundra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tundra
sense_list:
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;


lexentry: pol/tunel__rzeczownik__1
written_rep: tunel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: túnel
sense_list:
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; | (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;


lexentry: pol/tunguski__przymiotnik__1
written_rep: tunguski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tungús
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami tunguskimi | związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów


lexentry: pol/tunika__rzeczownik__1
written_rep: tunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: túnica
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/turbina__rzeczownik__1
written_rep: turbina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;


lexentry: pol/turbulencja__rzeczownik__1
written_rep: turbulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbulencia
sense_list:
chaotycznie poruszające się wiry i strumienie powietrza w atmosferze ziemskiej | ruch cieczy lub gazu, w którym tory poszczególnych elementów cieczy lub gazu przecinają się ze sobą w chaotyczny sposób


lexentry: pol/turkawka__rzeczownik__1
written_rep: turkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tórtola
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;


lexentry: pol/turkijski__przymiotnik__1
written_rep: turkijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: túrcico
sense_list:
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;


lexentry: pol/turkus__rzeczownik__1
written_rep: turkus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turquesa
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; | barwa, zielony odcień cyjanu;


lexentry: pol/turkusowy__przymiotnik__1
written_rep: turkusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: turquesa
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem


lexentry: pol/turystyka_aborcyjna__rzeczownik__1
written_rep: turystyka aborcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turismo abortivo
sense_list:
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;


lexentry: pol/tusz_do_rzęs__rzeczownik__1
written_rep: tusz do rzęs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rímel
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka


lexentry: pol/twarda_waluta__rzeczownik__1
written_rep: twarda waluta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moneda fuerte
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) silna waluta narodowa łatwo wymienialna na inne waluty;


lexentry: pol/twarda_woda__rzeczownik__1
written_rep: twarda woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua dura
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie dużą ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące trudno się pienią;


lexentry: pol/twardo__przysłówek__1
written_rep: twardo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: firmemente
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy | (przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością


lexentry: pol/twardy__przymiotnik__1
written_rep: twardy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: duro
sense_list:
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem | o koniecznościach, warunkach (i tym podobne, i temu podobne) wymagający wyrzeczeń lub trudu | o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom | surowy, bezlitosny | nieustępliwy, niedający się przekonać do zmiany zdania


lexentry: pol/twardziel__rzeczownik__3
written_rep: twardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: inselberg
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał odporniejszych na wietrzenie, niż skały go otaczające


lexentry: pol/twaróg__rzeczownik__1
written_rep: twaróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queso bianco | requesón
sense_list:
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego


lexentry: pol/twierdza__rzeczownik__1
written_rep: twierdza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza | fuerte | bastión
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;


lexentry: pol/twierdzenie__rzeczownik__1
written_rep: twierdzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afirmación
sense_list:
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś | (rzeczownik odczasownikowy) od twierdzić


lexentry: pol/twink__rzeczownik__1
written_rep: twink
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chispear
sense_list:
(slangowo) gejowski atrakcyjny młody mężczyzna w wieku od kilkunastu do dwudziestu kilku lat, o młodzieńczym wyglądzie


lexentry: pol/twist__rzeczownik__1
written_rep: twist
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: twist
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk


lexentry: pol/tworzywo_sztuczne__rzeczownik__1
written_rep: tworzywo sztuczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materia plástica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka


lexentry: pol/tworzyć__czasownik__1
written_rep: tworzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: crear | formar
sense_list:
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)


lexentry: pol/twór__rzeczownik__1
written_rep: twór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enseñanza
sense_list:
część, element organu o określonych funkcjach w organizmie żywym; także: guz, narośl | organizm polityczny lub społeczny


lexentry: pol/tydzień__rzeczownik__1
written_rep: tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semana
sense_list:
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; | każdy okres siedmiu dni


lexentry: pol/tygiel__rzeczownik__1
written_rep: tygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crisol
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd. | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.


lexentry: pol/tygrys__rzeczownik__1
written_rep: tygrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;


lexentry: pol/tygrys_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: tygrys azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/tygrys_sumatrzański__rzeczownik__1
written_rep: tygrys sumatrzański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre de Sumatra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris sumatrae Pocock, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w odizolowanych populacjach na Sumatrze;


lexentry: pol/tylda__rzeczownik__1
written_rep: tylda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilde | virgulilla
sense_list:
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą | (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część


lexentry: pol/tym__przysłówek__1
written_rep: tym
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: tanto
sense_list:
im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej


lexentry: pol/tymczasem__partykuła__1
written_rep: tymczasem
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: mientras que
sense_list:
sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania | sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą


lexentry: pol/tymianek__rzeczownik__1
written_rep: tymianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomillo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;


lexentry: pol/tymol__rzeczownik__1
written_rep: tymol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze;


lexentry: pol/tympanoskleroza__rzeczownik__1
written_rep: tympanoskleroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timpanoesclerosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;


lexentry: pol/tynk__rzeczownik__1
written_rep: tynk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enlucido | revoque
sense_list:
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.


lexentry: pol/tyran__rzeczownik__1
written_rep: tyran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie; | (przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę


lexentry: pol/tyrania__rzeczownik__1
written_rep: tyrania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiranía
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze


lexentry: pol/tyrozyna__rzeczownik__1
written_rep: tyrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirosina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;


lexentry: pol/tyrs__rzeczownik__1
written_rep: tyrs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirso
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;


lexentry: pol/tytan__rzeczownik__1
written_rep: tytan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titán
sense_list:
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie; | (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie


lexentry: pol/tytuł__rzeczownik__1
written_rep: tytuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: título
sense_list:
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; | zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja | podstawa czegoś, powód, racja


lexentry: pol/tył__rzeczownik__1
written_rep: tył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culo
sense_list:
cześć ciała przeciwległa do przodu głowy; u człowieka z tej strony co plecy, u zwierząt z tej strony co zad lub ogon | miejsce znajdujące się przeciwnie do kierunku patrzenia; po stronie przeciwnej do rzeczywistego lub oczekiwanego kierunku ruchu


lexentry: pol/tęcza__rzeczownik__1
written_rep: tęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arco iris | arcoíris
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;


lexentry: pol/tęczówka__rzeczownik__1
written_rep: tęczówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iris
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;


lexentry: pol/tętno__rzeczownik__1
written_rep: tętno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulso
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) falisty, powtarzający się ruch naczyń krwionośnych wywoływany akcją serca;


lexentry: pol/tężec__rzeczownik__1
written_rep: tężec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tétanos | tétano
sense_list:
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca


lexentry: pol/tężnia__rzeczownik__1
written_rep: tężnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre de graduación
sense_list:
budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance; | drewniana konstrukcja wykorzystywana jako inhalatorium w uzdrowisku


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__1
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estampar
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__2
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: polenta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego


lexentry: pol/tłok__rzeczownik__1
written_rep: tłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistón | émbolo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;


lexentry: pol/tłokowy__przymiotnik__1
written_rep: tłokowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de pistón
sense_list:
od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)


lexentry: pol/tłuc__czasownik__1
written_rep: tłuc
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aplastar
sense_list:
(potocznie, potoczny) mocno uderzać | powodować uderzeniami powstawanie kawałków czegoś; uszkadzać w wielu miejscach


lexentry: pol/tłuczek__rzeczownik__1
written_rep: tłuczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machaca
sense_list:
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy


lexentry: pol/tłumaczyć__czasownik__1
written_rep: tłumaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: explicar
sense_list:
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś | wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortiguador
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie lub podzespół do tłumienia transmitowanego sygnału | (technologia, technika, techniczny) (zobacz) amortyzator


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silenciador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału; | (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sordina
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do zmniejszania natężenia dźwięku instrumentu smyczkowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aplastar
sense_list:
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: contener
sense_list:
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć


lexentry: pol/tłumok__rzeczownik__1
written_rep: tłumok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrigar
sense_list:
(potocznie, potoczny) duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.


lexentry: pol/tłusty_czwartek__rzeczownik__1
written_rep: tłusty czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jueves gordo | jueves lardero
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grasa
sense_list:
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; | (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;


lexentry: pol/tłuszczak_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: tłuszczak amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guácharo | pájaro aceitoso
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, gatunek południowoamerykańskiego ptaka z rodziny tłuszczakowatych, znany z wykorzystywania echolokacji


lexentry: pol/ubezpieczenie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seguro
sense_list:
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne


lexentry: pol/ubezpieczenie_na_życie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie na życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seguro de vida
sense_list:
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;


lexentry: pol/ubijać__czasownik__1
written_rep: ubijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: batir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie


lexentry: pol/ucha__rzeczownik__1
written_rep: ucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uja
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych


lexentry: pol/uchatka__rzeczownik__1
written_rep: uchatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: león marino
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otaria Péron, rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/ucho__rzeczownik__1
written_rep: ucho
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asa
sense_list:
uchwyt kosza, garnka, filiżanki lub siatki | (krawiectwo) dziurka w igle, przez którą przewleka się nić


lexentry: pol/uchwała__rzeczownik__1
written_rep: uchwała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resolución
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;


lexentry: pol/ucieczka__rzeczownik__1
written_rep: ucieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuga | huida | evasión
sense_list:
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa


lexentry: pol/uczta__rzeczownik__1
written_rep: uczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deleite | regalo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe


lexentry: pol/uczucie__rzeczownik__1
written_rep: uczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentimiento | sensación
sense_list:
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu


lexentry: pol/udawać_Greka__czasownik__1
written_rep: udawać Greka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hacerse el tonto
sense_list:
udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej


lexentry: pol/uderzenie__rzeczownik__1
written_rep: uderzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć | (wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela | cios zadany ręką lub przedmiotem


lexentry: pol/udział__rzeczownik__1
written_rep: udział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participación
sense_list:
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu | (finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika | dokument potwierdzający udział (1.2)


lexentry: pol/udziałowiec__rzeczownik__1
written_rep: udziałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym


lexentry: pol/uformować__czasownik__1
written_rep: uformować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
nadać formę | powołać do istnienia | ustawić grupę w danym porządku | wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy


lexentry: pol/ugniatać__czasownik__1
written_rep: ugniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amasar
sense_list:
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś


lexentry: pol/ujgurski__rzeczownik__1
written_rep: ujgurski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: uigur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach


lexentry: pol/ukaz__rzeczownik__1
written_rep: ukaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decreto
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe


lexentry: pol/ukończyć__czasownik__1
written_rep: ukończyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: terminar
sense_list:
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości | przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esconder | ocultar | escamotear | guarecer
sense_list:
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/ukwiał__rzeczownik__1
written_rep: ukwiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anémona de mar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;


lexentry: pol/układ_krążenia__rzeczownik__1
written_rep: układ krążenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparato circulatorio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;


lexentry: pol/układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema nervioso
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla periódica
sense_list:
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla periódica de los elementos
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/układ_planetarny__rzeczownik__1
written_rep: układ planetarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema planetario
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;


lexentry: pol/układ_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: układ pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema digestivo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) układ narządów człowieka i zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz wydalania resztek;


lexentry: pol/układ_przeciwpoślizgowy__rzeczownik__1
written_rep: układ przeciwpoślizgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dispositivo antibloqueo
sense_list:
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;


lexentry: pol/układ_równań__rzeczownik__1
written_rep: układ równań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de ecuaciones
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zestawienie dwóch lub więcej równań, dla których poszukiwane jest wspólne rozwiązanie;


lexentry: pol/układ_scalony__rzeczownik__1
written_rep: układ scalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuito integrado
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;


lexentry: pol/układ_trawienny__rzeczownik__1
written_rep: układ trawienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparato digestivo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;


lexentry: pol/układ_współrzędnych__rzeczownik__1
written_rep: układ współrzędnych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de coordenadas
sense_list:
(geometria) funkcja przypisująca każdemu punktowi zestaw liczb zwanych współrzędnymi, pozwalający ten punkt jednoznacznie identyfikować;


lexentry: pol/układ_wydechowy__rzeczownik__1
written_rep: układ wydechowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de escape
sense_list:
(motoryzacja) układ odprowadzający spaliny z silnika spalinowego i wygłuszający hałas produkowany przez silnik


lexentry: pol/układ_zbiorowy__rzeczownik__1
written_rep: układ zbiorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convenio colectivo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami


lexentry: pol/układny__przymiotnik__1
written_rep: układny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civil
sense_list:
będący wyrazem układnego (1.1) zachowania | zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś


lexentry: pol/ul_wielokorpusowy__rzeczownik__1
written_rep: ul wielokorpusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almacén
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calle | rúa
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fugaz | efímero | pasajero
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irregular
sense_list:
(urzędowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, który ukazuje się nieregularnie


lexentry: pol/ultimatum__rzeczownik__1
written_rep: ultimatum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultimátum
sense_list:
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;


lexentry: pol/ultradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: ultradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultrasonido
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);


lexentry: pol/ultrafiolet__rzeczownik__1
written_rep: ultrafiolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultravioleta
sense_list:
(fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;


lexentry: pol/ultramaryna__rzeczownik__1
written_rep: ultramaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azul de ultramar
sense_list:
odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1) | (chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli;


lexentry: pol/ultrasonografia__rzeczownik__1
written_rep: ultrasonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecografía
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;


lexentry: pol/ultrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: ultrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultraestructura
sense_list:
(optyka, optyczny) struktura obiektu mogąca być obserwowana tylko za pomocą mikroskopu elektronowego


lexentry: pol/umacniać__czasownik__2
written_rep: umacniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fortificarse
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wzmacniać siłę obronną poprzez budowę obiektów fortyfikacyjnych oraz przygotowując się do działań bojowych


lexentry: pol/umami__rzeczownik__1
written_rep: umami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umami
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;


lexentry: pol/umarł_król,_niech_żyje_król__przysłowie__1
written_rep: umarł król, niech żyje król
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: a rey muerto, rey puesto
sense_list:
pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję


lexentry: pol/umieralność__rzeczownik__1
written_rep: umieralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortalidad
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów w określonej jednostce czasu do ogółu mieszkańców danego obszaru;


lexentry: pol/umorzenie__rzeczownik__1
written_rep: umorzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortización | cancelación | condonación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (finanse, finansowy) dobrowolne zrzeczenie się częściowe lub całkowite należności w ramach umownego porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrato | acuerdo | convenio
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/umowa_o_pracę__rzeczownik__1
written_rep: umowa o pracę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrato de trabajo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;


lexentry: pol/umowa_śmieciowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: umowa śmieciowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: contrato basura
sense_list:
(publikatory) (pejoratywnie, pejoratywny) umowa między pracodawcą a pracownikiem niestanowiąca podstawy do nawiązania trwałego stosunku pracy, zawarta w celu ominięcia prawa, pozwalająca np. na niepłacenie składek ZUS, łatwiejsze rozwiązanie umowy;


lexentry: pol/umundurowanie__rzeczownik__1
written_rep: umundurowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uniforme
sense_list:
mundury noszone przez członków danej organizacji | prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;


lexentry: pol/uncja__rzeczownik__1
written_rep: uncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onza
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unión
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/unicorn__rzeczownik__1
written_rep: unicorn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unicornio
sense_list:
(neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;


lexentry: pol/uniewinnianie__rzeczownik__1
written_rep: uniewinnianie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolución
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universidad
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/ununoctium__rzeczownik__1
written_rep: ununoctium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununoctio
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);


lexentry: pol/ununpentium__rzeczownik__1
written_rep: ununpentium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unumpentio | ununpentio
sense_list:
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);


lexentry: pol/ununseptium__rzeczownik__1
written_rep: ununseptium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununseptio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);


lexentry: pol/ununtrium__rzeczownik__1
written_rep: ununtrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununtrio
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caducar
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caer
sense_list:
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą | opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół


lexentry: pol/upadłość__rzeczownik__1
written_rep: upadłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bancarrota | quiebra
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika


lexentry: pol/upcykling__rzeczownik__1
written_rep: upcykling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reciclaje creativo
sense_list:
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;


lexentry: pol/upełnomocniać__czasownik__1
written_rep: upełnomocniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apoderar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu


lexentry: pol/upośledzać__czasownik__1
written_rep: upośledzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discapacidad
sense_list:
doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś | stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś


lexentry: pol/upraszczać__czasownik__1
written_rep: upraszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: simplificar
sense_list:
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób | (pejoratywnie, pejoratywny) sprawiać, że coś staje się trywialne, płytkie


lexentry: pol/uprzemysłowienie__rzeczownik__1
written_rep: uprzemysłowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: industrialización
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej | (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego | proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arnés
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arreo | atelaje | guarnición
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu


lexentry: pol/uran_zubożony__rzeczownik__1
written_rep: uran zubożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uranio empobrecido
sense_list:
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;


lexentry: pol/urażać__czasownik__1
written_rep: urażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dolido
sense_list:
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec | wyrządzać przykrość


lexentry: pol/urbanizacja__rzeczownik__1
written_rep: urbanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urbanización
sense_list:
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;


lexentry: pol/urdu__rzeczownik__1
written_rep: urdu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urdu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;


lexentry: pol/uregulowanie__rzeczownik__1
written_rep: uregulowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regulación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis prawny | doprowadzenie do porządku według danych norm


lexentry: pol/ureusz__rzeczownik__1
written_rep: ureusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uraeus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;


lexentry: pol/urlop_macierzyński__rzeczownik__1
written_rep: urlop macierzyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso de maternidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka


lexentry: pol/urlop_ojcowski__rzeczownik__1
written_rep: urlop ojcowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso de paternidad
sense_list:
(potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki


lexentry: pol/urna__rzeczownik__1
written_rep: urna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urna
sense_list:
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy


lexentry: pol/urodzaj__rzeczownik__1
written_rep: urodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosecha
sense_list:
(potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś | fakt, że coś się dobrze rodzi; (także, też) rezultat zasiewu i uprawy


lexentry: pol/urodzony__przymiotnik__1
written_rep: urodzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nacido
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł stosowany przed imieniem i nazwiskiem osoby szlacheckiego pochodzenia


lexentry: pol/urojenie__rzeczownik__1
written_rep: urojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delirio
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji


lexentry: pol/urolog__rzeczownik__1
written_rep: urolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oficina
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;


lexentry: pol/urząd_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urząd stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: registro civil
sense_list:
(urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;


lexentry: pol/urządzenie_peryferyjne__rzeczownik__1
written_rep: urządzenie peryferyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periférico
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funcionario | oficial | oficinista | empleado público
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/urzędnik_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: registrador
sense_list:
(administracja) urzędnik, który prowadzi rejestr o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falla
sense_list:
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ley
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/ustawodawczy__przymiotnik__1
written_rep: ustawodawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: legislativo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw


lexentry: pol/ustawodawstwo__rzeczownik__1
written_rep: ustawodawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legislación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie


lexentry: pol/ustnik__rzeczownik__1
written_rep: ustnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boquilla
sense_list:
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; | część aparatu służącego nurkowi do oddychania


lexentry: pol/ustrój__rzeczownik__1
written_rep: ustrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: régimen | sistema de gobierno
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa


lexentry: pol/ustęp__rzeczownik__1
written_rep: ustęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apartado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego, stanowiąca część paragrafu


lexentry: pol/ustępować__czasownik__1
written_rep: ustępować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ceder
sense_list:
dawać wolne miejsce lub drogę | pod naciskiem zmieniać postępowanie lub stanowisko | rezygnować ze swoich korzyści lub praw, zrzekać się na czyjąś korzyść


lexentry: pol/usypiać__czasownik__1
written_rep: usypiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: matar
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka


lexentry: pol/uszczelniać__czasownik__1
written_rep: uszczelniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aislar | sellar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk


lexentry: pol/uszkodzenie__rzeczownik__1
written_rep: uszkodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herida
sense_list:
(medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania


lexentry: pol/uszlachetniać__czasownik__1
written_rep: uszlachetniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cruzar | mejorar
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane


lexentry: pol/usługobiorca__rzeczownik__1
written_rep: usługobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliente | destinatario del servicio de el servicio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług


lexentry: pol/usługodawca__rzeczownik__1
written_rep: usługodawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prestador de servicio servicio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi


lexentry: pol/utleniać__czasownik__1
written_rep: utleniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oxidar
sense_list:
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)


lexentry: pol/utopia__rzeczownik__1
written_rep: utopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utopía
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego


lexentry: pol/utrwalać__czasownik__1
written_rep: utrwalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: grabar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia


lexentry: pol/uwertura__rzeczownik__1
written_rep: uwertura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obertura
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;


lexentry: pol/uwodornić__czasownik__1
written_rep: uwodornić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hidrogenar
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddać procesowi technologicznemu polegającemu na katalitycznej reakcji wodoru ze związkami organicznymi


lexentry: pol/uzależnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzależnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adicción
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem


lexentry: pol/uzdolnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzdolnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitación
sense_list:
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie


lexentry: pol/uzdrowiciel__rzeczownik__1
written_rep: uzdrowiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curador
sense_list:
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił


lexentry: pol/uznawać__czasownik__1
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: considerar
sense_list:
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym | stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy


lexentry: pol/ułamek__rzeczownik__1
written_rep: ułamek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción | quebrado
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)


lexentry: pol/ułamek_molowy__rzeczownik__1
written_rep: ułamek molowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción molar
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosunek liczby moli składnika do sumy liczby moli wszystkich składników mieszaniny;


lexentry: pol/ułan__rzeczownik__1
written_rep: ułan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ulano
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ułaskawienie__rzeczownik__1
written_rep: ułaskawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indulto
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonrisa
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/użyteczność__rzeczownik__1
written_rep: użyteczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usabilidad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika w odniesieniu do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych;


lexentry: pol/vel__spójnik__1
written_rep: vel
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: alias
sense_list:
(książkowy) albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)


lexentry: pol/vlog__rzeczownik__1
written_rep: vlog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videobitácora
sense_list:
blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia


lexentry: pol/voguing__rzeczownik__1
written_rep: voguing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boga
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku


lexentry: pol/w_dół__fraza_przyimkowa__1
written_rep: w dół
min_sense_num: 02
trans_list: abajo
sense_list:
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji


lexentry: pol/w_imię_Ojca_i_Syna,_i_Ducha_Świętego__wykrzyknik__1
written_rep: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: en el nombre del Padre, del Hijo y del Espíritu Santo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: bien | listo | chévere | está bien | perfectamente
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe


lexentry: pol/w_przeciwnym_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w przeciwnym razie
min_sense_num: 01
trans_list: de lo contrario
sense_list:
łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego


lexentry: pol/w_takim_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w takim razie
min_sense_num: 01
trans_list: en ese caso | en tal caso
sense_list:
łącząca dwa zdania w relacji współrzędnej wynikowej, gdzie pierwsze zdanie określa przyczynę, a drugie określa skutek: w wyniku tego, wskutek tego


lexentry: pol/w_zasadzie__fraza_partykułowa__1
written_rep: w zasadzie
min_sense_num: 01
trans_list: en principio
sense_list:
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko


lexentry: pol/wachta__rzeczownik__1
written_rep: wachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguaitar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku


lexentry: pol/wacik__rzeczownik__1
written_rep: wacik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algodón desmaquillante | disco desamaquillante
sense_list:
(potocznie, potoczny) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu


lexentry: pol/wademekum__rzeczownik__1
written_rep: wademekum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prontuario | vademécum
sense_list:
(książkowy) podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny


lexentry: pol/wadery__rzeczownik__1
written_rep: wadery
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vadeador
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (rybołówstwo, rybacki) rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków


lexentry: pol/wadi__rzeczownik__1
written_rep: wadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rambla
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;


lexentry: pol/wafel__rzeczownik__1
written_rep: wafel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oblea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem | (spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę


lexentry: pol/waga__rzeczownik__1
written_rep: waga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peso
sense_list:
(potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś | (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)


lexentry: pol/wagary__rzeczownik__1
written_rep: wagary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novillos
sense_list:
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;


lexentry: pol/wagon__rzeczownik__1
written_rep: wagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vagón | coche
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;


lexentry: pol/wahadło__rzeczownik__1
written_rep: wahadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: péndulo
sense_list:
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała


lexentry: pol/wahadłowy__przymiotnik__1
written_rep: wahadłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pendular
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło | kursujący tam i z powrotem po określonej krótkiej trasie


lexentry: pol/wakuola__rzeczownik__1
written_rep: wakuola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuola
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;


lexentry: pol/walc__rzeczownik__1
written_rep: walc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vals
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty o walc (1.1); | (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;


lexentry: pol/walc_wiedeński__rzeczownik__1
written_rep: walc wiedeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vals vienés
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;


lexentry: pol/walec__rzeczownik__1
written_rep: walec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cilindro | rodillo
sense_list:
przedmiot w kształcie walca (1.2) | (maszynoznawstwo) maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu


lexentry: pol/walencja__rzeczownik__1
written_rep: walencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valencia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;


lexentry: pol/waleriana__rzeczownik__1
written_rep: waleriana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valeriana
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Valeriana officinalis L., kozłek lekarski | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;


lexentry: pol/walet__rzeczownik__1
written_rep: walet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sota
sense_list:
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);


lexentry: pol/walijski__rzeczownik__1
written_rep: walijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: galés
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;


lexentry: pol/walkiria__rzeczownik__1
written_rep: walkiria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valkiria | valquiria
sense_list:
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;


lexentry: pol/wanilina__rzeczownik__1
written_rep: wanilina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vanilina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;


lexentry: pol/wanta__rzeczownik__1
written_rep: wanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obenque
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;


lexentry: pol/wapiennik__rzeczownik__1
written_rep: wapiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calera
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;


lexentry: pol/wapień__rzeczownik__1
written_rep: wapień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caliza
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;


lexentry: pol/wapno__rzeczownik__1
written_rep: wapno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cal
sense_list:
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;


lexentry: pol/wapno_sodowane__rzeczownik__1
written_rep: wapno sodowane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cal sodada
sense_list:
(chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) mieszanina wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu stosowana jako absorbent dwutlenku węgla;


lexentry: pol/waran_z_Komodo__rzeczownik__1
written_rep: waran z Komodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragón de Komodo
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;


lexentry: pol/warfaryna__rzeczownik__1
written_rep: warfaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: warfarina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K


lexentry: pol/warga__rzeczownik__1
written_rep: warga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta; | (botanika, botaniczny) część korony niektórych kwiatów


lexentry: pol/wariancja__rzeczownik__1
written_rep: wariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varianza
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;


lexentry: pol/wariograf__rzeczownik__1
written_rep: wariograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polígrafo
sense_list:
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;


lexentry: pol/warkocz__rzeczownik__1
written_rep: warkocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trenza
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów | (poetycki, poetycko) coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się


lexentry: pol/warownia__rzeczownik__1
written_rep: warownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem


lexentry: pol/warroza__rzeczownik__1
written_rep: warroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varroasis | varroatosis | varroosis
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) (weterynaria, weterynaryjny) choroba pszczół wywoływana przez roztocz Varroa destructor (dręcz pszczeli);


lexentry: pol/warstwa__rzeczownik__1
written_rep: warstwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capa | estrato
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych; | grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banco
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taller
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej | (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi


lexentry: pol/wartość__rzeczownik__1
written_rep: wartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valor
sense_list:
zwykle lm zasada moralna, przekonanie | (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego


lexentry: pol/wartość__rzeczownik__1
written_rep: wartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valor | valía
sense_list:
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny | kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa


lexentry: pol/wartość_własna__rzeczownik__1
written_rep: wartość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autovalor | valor propio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) skalar, dla którego istnieje pewien niezerowy wektor, którego obraz przez dane przekształcenie liniowe równy jest iloczynowi tego skalara i tego wektora;


lexentry: pol/warunek__rzeczownik__1
written_rep: warunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condición
sense_list:
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe | (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja | (tylko w liczbie mnogiej) cechy fizyczne osoby, cechy charakteru lub jej doświadczenie


lexentry: pol/wasabi__rzeczownik__1
written_rep: wasabi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wasabi
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Eutrema japonica (Miq.) Koidz., chrzan japoński z rodziny kapustowatych


lexentry: pol/wasal__rzeczownik__1
written_rep: wasal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vasallo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;


lexentry: pol/wat__rzeczownik__1
written_rep: wat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vatio | watt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;


lexentry: pol/waterboarding__rzeczownik__1
written_rep: waterboarding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: submarino
sense_list:
tortura polegająca na polewaniu wodą głowy więźnia, przywiązanego z głową poniżej reszty ciała, co daje odczucie topienia się


lexentry: pol/wawrzyn__rzeczownik__1
written_rep: wawrzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laurel
sense_list:
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; | (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie


lexentry: pol/wazektomia__rzeczownik__1
written_rep: wazektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vasectomía
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);


lexentry: pol/wazelina__rzeczownik__1
written_rep: wazelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaselina
sense_list:
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carraca
sense_list:
narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árbol
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów


lexentry: pol/wałach__rzeczownik__1
written_rep: wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballo castrado
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;


lexentry: pol/wałek_do_ciasta__rzeczownik__1
written_rep: wałek do ciasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodillo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;


lexentry: pol/ważka__rzeczownik__1
written_rep: ważka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libélula | aguacil
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;


lexentry: pol/wbić_nóż_w_plecy__czasownik__1
written_rep: wbić nóż w plecy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apuñalar por la espalda
sense_list:
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia


lexentry: pol/wcale__partykuła__1
written_rep: wcale
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: solamente
sense_list:
…używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej


lexentry: pol/wcale__przysłówek__1
written_rep: wcale
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: abiertamente
sense_list:
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom


lexentry: pol/wchodzić_w_życie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wchodzić w życie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: entrar en vigor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaczynać obowiązywać, stawać się stosowanym, używanym


lexentry: pol/wczesny__przymiotnik__1
written_rep: wczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: temprano
sense_list:
taki, który jest u swojego początku | występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory


lexentry: pol/wdzięczność__rzeczownik__1
written_rep: wdzięczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gratitud | agradecimiento
sense_list:
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa


lexentry: pol/weber__rzeczownik__1
written_rep: weber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weber
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;


lexentry: pol/według__przyimek__1
written_rep: według
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: según
sense_list:
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem | …wyrażający autora czegoś


lexentry: pol/weganizm__rzeczownik__1
written_rep: weganizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veganismo
sense_list:
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);


lexentry: pol/weganka__rzeczownik__1
written_rep: weganka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vegana
sense_list:
kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego


lexentry: pol/wegański__przymiotnik__1
written_rep: wegański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegano
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) | związany z weganizmem, dotyczący weganizmu


lexentry: pol/wegeburger__rzeczownik__1
written_rep: wegeburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamburguesa vegetariana
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański lub wegetariański kotlet przygotowany (na przykład) z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.


lexentry: pol/wegetacja__rzeczownik__1
written_rep: wegetacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vegetación
sense_list:
(biologia, biologiczny) procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny


lexentry: pol/wegetariański__przymiotnik__1
written_rep: wegetariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegetariano
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego | związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu


lexentry: pol/wejście__rzeczownik__1
written_rep: wejście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrada | acceso
sense_list:
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć | czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca


lexentry: pol/wejściówka__rzeczownik__1
written_rep: wejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrada
sense_list:
(potocznie, potoczny) bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego | (środowiskowy) bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca


lexentry: pol/weksel__rzeczownik__1
written_rep: weksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letra de cambio
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;


lexentry: pol/wektor__rzeczownik__1
written_rep: wektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vector
sense_list:
(geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;


lexentry: pol/wektor_własny__rzeczownik__1
written_rep: wektor własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autovector | vector propio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);


lexentry: pol/welomobil__rzeczownik__1
written_rep: welomobil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velomóvil
sense_list:
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem


lexentry: pol/welon__rzeczownik__1
written_rep: welon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velo
sense_list:
przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)


lexentry: pol/wendeta__rzeczownik__1
written_rep: wendeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vendetta
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę


lexentry: pol/wenerolog__rzeczownik__1
written_rep: wenerolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venereólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych


lexentry: pol/wenerologia__rzeczownik__1
written_rep: wenerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venereología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;


lexentry: pol/wenlafaksyna__rzeczownik__1
written_rep: wenlafaksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venlafaxina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2


lexentry: pol/wentylator__rzeczownik__1
written_rep: wentylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventilador
sense_list:
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;


lexentry: pol/weranda__rzeczownik__1
written_rep: weranda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veranda | porche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach


lexentry: pol/werbel__rzeczownik__1
written_rep: werbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caja
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;


lexentry: pol/wermut__rzeczownik__1
written_rep: wermut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vermú | vermut
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;


lexentry: pol/wernakularny__przymiotnik__1
written_rep: wernakularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vernáculo
sense_list:
rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa | rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)


lexentry: pol/werset__rzeczownik__1
written_rep: werset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versículo
sense_list:
jedno lub kilkuzdaniowy, wyodrębniony graficznie fragment tekstu, który stanowi całość myślową i rytmiczną, charakterystyczny dla prozy biblijnej i koranicznej


lexentry: pol/wertykał__rzeczownik__1
written_rep: wertykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vertical
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;


lexentry: pol/weryfikować__czasownik__1
written_rep: weryfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verificar
sense_list:
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś


lexentry: pol/westalka__rzeczownik__1
written_rep: westalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;


lexentry: pol/western__rzeczownik__1
written_rep: western
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wéstern
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film z gatunku westernu (1.1) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;


lexentry: pol/westfalski__przymiotnik__1
written_rep: westfalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: westfaliano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku | związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii


lexentry: pol/westybul__rzeczownik__1
written_rep: westybul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestíbulo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową | (architektura, architektoniczny) reprezentacyjny przedsionek


lexentry: pol/wesz__rzeczownik__1
written_rep: wesz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piojo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;


lexentry: pol/wewnętrzny__przymiotnik__1
written_rep: wewnętrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interior
sense_list:
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice | taki, który dzieje się w granicach danego kraju


lexentry: pol/wełna__rzeczownik__1
written_rep: wełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lana
sense_list:
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów | (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1) | sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)


lexentry: pol/whisky__rzeczownik__1
written_rep: whisky
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whisky | güisqui
sense_list:
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;


lexentry: pol/whistleblower__rzeczownik__1
written_rep: whistleblower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denunciante
sense_list:
informator, który zdradza informacje o wewnętrznych nadużyciach w jakiejś grupie i przełamuje zmowę milczenia


lexentry: pol/wiadro__rzeczownik__1
written_rep: wiadro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubo | balde
sense_list:
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;


lexentry: pol/wiadukt__rzeczownik__1
written_rep: wiadukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viaducto
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);


lexentry: pol/wiano__rzeczownik__1
written_rep: wiano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excrex | manda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu;


lexentry: pol/wiara__rzeczownik__1
written_rep: wiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fe
sense_list:
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń dogmatycznych opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga; religia, wyznanie


lexentry: pol/wiarołomny__przymiotnik__1
written_rep: wiarołomny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perjuro | renegado
sense_list:
(książkowy) taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę


lexentry: pol/wiata__rzeczownik__1
written_rep: wiata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marquesina
sense_list:
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vibrador
sense_list:
(budownictwo) maszyna wytwarzająca fale mechaniczne, służące do zagęszczania i ubijania mas o plastycznej konsystencji, np. betonu; | (fizyka, fizyczny) przyrząd wytwarzający drgania lub różnego rodzaju fale, np. mechaniczne, elektromagnetyczne | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, np. struna, błona, płytka, wprawiana w drgania i wydająca dźwięk;


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vibrador | consolador
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;


lexentry: pol/wibrys__rzeczownik__1
written_rep: wibrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bigote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;


lexentry: pol/wiceadmirał__rzeczownik__1
written_rep: wiceadmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicealmirante
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie; | (marynarka) oficer mający stopień wiceadmirała (1.1)


lexentry: pol/wicekról__rzeczownik__1
written_rep: wicekról
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virrey
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;


lexentry: pol/wicher__rzeczownik__1
written_rep: wicher
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temporal
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;


lexentry: pol/widelec__rzeczownik__1
written_rep: widelec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horquilla | tenedor
sense_list:
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;


lexentry: pol/widelec_do_porcjowania__rzeczownik__1
written_rep: widelec do porcjowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinchador
sense_list:
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej


lexentry: pol/wideo__rzeczownik__1
written_rep: wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vídeo | video
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;


lexentry: pol/wideoklip__rzeczownik__1
written_rep: wideoklip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videoclip | vídeo musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu


lexentry: pol/widełki__rzeczownik__1
written_rep: widełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horquilla
sense_list:
(środowiskowy) (szachy, pojęcie szachowe) jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę


lexentry: pol/widmo__rzeczownik__1
written_rep: widmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espectro
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; | (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ; | perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości


lexentry: pol/widłak__rzeczownik__1
written_rep: widłak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licopodio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lycopodium L., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;


lexentry: pol/wiec__rzeczownik__1
written_rep: wiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veche
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;


lexentry: pol/wiecha__rzeczownik__1
written_rep: wiecha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panoja
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;


lexentry: pol/wieczny_szach__rzeczownik__1
written_rep: wieczny szach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaque continuo
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;


lexentry: pol/wieczny_śnieg__rzeczownik__1
written_rep: wieczny śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nieves perpetuas
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg, który nie topnieje całkowicie i który utrzymuje się na szczytach gór lub w strefach polarnych przez przynajmniej kilka lat


lexentry: pol/wieczorowy__przymiotnik__1
written_rep: wieczorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crepúsculo
sense_list:
o stroju, fryzurze, makijażu: odpowiedni na eleganckie wydarzenia odbywające się zwykle wieczorem | o studiach, szkole, nauce: odbywający się wieczorami


lexentry: pol/wieczór_kawalerski__rzeczownik__1
written_rep: wieczór kawalerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despedida de soltero
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;


lexentry: pol/wieczór_panieński__rzeczownik__1
written_rep: wieczór panieński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despedida de soltera
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu narzeczoną dla przyjaciółek


lexentry: pol/wiedźma__rzeczownik__1
written_rep: wiedźma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruja
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa


lexentry: pol/wiedźmin__rzeczownik__1
written_rep: wiedźmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brujo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory


lexentry: pol/wiejadło__rzeczownik__1
written_rep: wiejadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aventadora
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;


lexentry: pol/wielbłąd__rzeczownik__1
written_rep: wielbłąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camello | dromedario
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;


lexentry: pol/wielbłądzi__przymiotnik__1
written_rep: wielbłądzi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de camello
sense_list:
charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda | dotyczący, odnoszący się do wielbłąda | wykonany z wełny lub skóry wielbłąda


lexentry: pol/wielki__przymiotnik__1
written_rep: wielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grande
sense_list:
o nadzwyczaj dużych rozmiarach | bardzo ważny, znaczący | o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami


lexentry: pol/wielkie_księstwo__rzeczownik__1
written_rep: wielkie księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gran ducado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/wielkomocarstwowy__przymiotnik__1
written_rep: wielkomocarstwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de gran potencia
sense_list:
(książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu


lexentry: pol/wielkopostny__przymiotnik__1
written_rep: wielkopostny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cuadragesimal | cuaresmal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Wielkim Postem, dotyczący Wielkiego Postu, odprawiany w Wielkim Poście


lexentry: pol/wielodotykowy__przymiotnik__1
written_rep: wielodotykowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multitáctil
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o urządzeniach wskazujących: taki, który reaguje na wiele jednoczesnych dotknięć


lexentry: pol/wielokropek__rzeczownik__1
written_rep: wielokropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puntos suspensivos
sense_list:
znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;


lexentry: pol/wielokrążek__rzeczownik__1
written_rep: wielokrążek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polipasto | polispasto
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;


lexentry: pol/wielokulturowość__rzeczownik__1
written_rep: wielokulturowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiculturalismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy


lexentry: pol/wielokulturowy__przymiotnik__1
written_rep: wielokulturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multicultural
sense_list:
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur


lexentry: pol/wielomian__rzeczownik__1
written_rep: wielomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polinomio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;


lexentry: pol/wielonienasycony__przymiotnik__1
written_rep: wielonienasycony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multiinsaturado
sense_list:
(chemia, chemiczny) o kwasach tłuszczowych: mający dwa lub więcej podwójnych wiązań między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego


lexentry: pol/wielosił__rzeczownik__1
written_rep: wielosił
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polemonio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polemonium L., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/wielowodzie__rzeczownik__1
written_rep: wielowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polihidramnios
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;


lexentry: pol/wielościan__rzeczownik__1
written_rep: wielościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliedro
sense_list:
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;


lexentry: pol/wielościan_foremny__rzeczownik__1
written_rep: wielościan foremny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sólido platónico
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie ściany są przystającymi wielokątami foremnymi oraz wszystkie kąty wielościenne są równe;


lexentry: pol/wieniec__rzeczownik__1
written_rep: wieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerco | corrillo | ristra | sarta corro
sense_list:
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła


lexentry: pol/wieniec_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona de Adviento
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej wieniec z cetyny (zwłaszcza z jedliny, świerczyny), z czterema świecami, które zapala się kolejno w każdą niedzielę adwentu, ozdobiony wstążkami, symbolizujący przygotowanie i nadzieję;


lexentry: pol/wieniec_laurowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec laurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona de laurel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce; | symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);


lexentry: pol/wierzba__rzeczownik__1
written_rep: wierzba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauce
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzba_wawrzynkowa__rzeczownik__1
written_rep: wierzba wawrzynkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauce violeta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzchni__przymiotnik__1
written_rep: wierzchni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exterior
sense_list:
(książkowy) znajdujący się na wierzchu czegoś, umieszczony na górze, stanowiący zewnętrzną warstwę czegoś; górny, zewnętrzny


lexentry: pol/wierzchołek_góry_lodowej__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek góry lodowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la punta del iceberg
sense_list:
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska


lexentry: pol/wierzyciel__rzeczownik__1
written_rep: wierzyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acreedor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy; | (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze


lexentry: pol/wierzyć__czasownik__1
written_rep: wierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: creer
sense_list:
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację | uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego | wyznawać religię


lexentry: pol/wieszak__rzeczownik__1
written_rep: wieszak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: percha
sense_list:
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;


lexentry: pol/wieszać__czasownik__1
written_rep: wieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ahorcar
sense_list:
umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości | zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem


lexentry: pol/wieszać__czasownik__2
written_rep: wieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ahorcar
sense_list:
trzymać się czegoś, nie opierając nóg, dyndając, zwisać na czymś | odbierać sobie życie poprzez zawiązanie na szyi pętli


lexentry: pol/wieszczek__rzeczownik__2
written_rep: wieszczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: chova piquigualda
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wietrzeć__czasownik__1
written_rep: wietrzeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: meteorizar
sense_list:
(geologia, geologiczny) (o skałach i minerałach) rozpadać się i kruszyć wskutek działania czynników chemicznych lub atmosferycznych


lexentry: pol/wietrzny__przymiotnik__1
written_rep: wietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: veleidoso | voluble
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) niestały w uczuciach, niestabilny emocjonalnie


lexentry: pol/wiewiórczak__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callosciurus Gray, nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków występujący w Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/wiewiórka__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;


lexentry: pol/wieża_Babel__rzeczownik__1
written_rep: wieża Babel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babel | torre de Babel
sense_list:
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;


lexentry: pol/wieża_Eiffla__rzeczownik__1
written_rep: wieża Eiffla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Torre Eiffel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; | (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; | (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestaw elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę złożony z nakładanych na siebie elementów;


lexentry: pol/wieża_ciśnień__rzeczownik__1
written_rep: wieża ciśnień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre de agua
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;


lexentry: pol/wieżowiec__rzeczownik__1
written_rep: wieżowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rascacielos | torre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;


lexentry: pol/wieżyczka__rzeczownik__1
written_rep: wieżyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torreada | torrreada
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zobacz) wieżyczka gładka, roślina o smukłym pokroju, z rodziny kapustowatych;


lexentry: pol/wigilia__rzeczownik__1
written_rep: wigilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vigilia
sense_list:
(książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem


lexentry: pol/wihajster__rzeczownik__1
written_rep: wihajster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chirimbolo
sense_list:
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie


lexentry: pol/wikariusz__rzeczownik__1
written_rep: wikariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicario
sense_list:
(kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;


lexentry: pol/wiki__rzeczownik__1
written_rep: wiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wiki
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, której zawartość może być modyfikowana przez użytkowników;


lexentry: pol/wiking__rzeczownik__1
written_rep: wiking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vikingo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;


lexentry: pol/wiktymologia__rzeczownik__1
written_rep: wiktymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victimología
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;


lexentry: pol/wikunia__rzeczownik__1
written_rep: wikunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicuña
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna vicugna Molina, południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;


lexentry: pol/wilajet__rzeczownik__1
written_rep: wilajet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wilaya
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjno-terytorialna najwyższego stopnia w niektórych krajach muzułmańskich


lexentry: pol/wildagliptyna__rzeczownik__1
written_rep: wildagliptyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vildagliptina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwcukrzycowy z grupy związków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, silny wybiórczy inhibitor dipeptydylopeptydazy 4


lexentry: pol/wilec_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: wilec ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batata | camote | boniato | chaco | papa dulce
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych


lexentry: pol/wilk_workowaty__rzeczownik__1
written_rep: wilk workowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobo de Tasmania
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylacinus cynocephalus Harris, gatunek wymarłego torbacza z rodziny wilkoworowatych, zamieszkującego niegdyś Australię, zwłaszcza Tasmanię oraz Nową Gwineę;


lexentry: pol/wimperga__rzeczownik__1
written_rep: wimperga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hastial
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej


lexentry: pol/winda__rzeczownik__1
written_rep: winda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascensor | montacargas
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;


lexentry: pol/winegret__rzeczownik__1
written_rep: winegret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsa vinagreta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos sałatkowy przygotowany z oliwy i octu (najlepiej winnego) z dodatkiem soli, cukru, musztardy, cytryny i innych przypraw;


lexentry: pol/wino__rzeczownik__1
written_rep: wino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vino
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;


lexentry: pol/wino_lodowe__rzeczownik__1
written_rep: wino lodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vino dulce hecho con uvas congeladas
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;


lexentry: pol/winorośl__rzeczownik__1
written_rep: winorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vid
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.


lexentry: pol/winyl__rzeczownik__1
written_rep: winyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa


lexentry: pol/wiolonczela__rzeczownik__1
written_rep: wiolonczela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violonchelo | violoncelo | chelo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;


lexentry: pol/wiosło__rzeczownik__1
written_rep: wiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remo
sense_list:
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;


lexentry: pol/wioślarka__rzeczownik__1
written_rep: wioślarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulga de agua
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny skorupiak słodkowodny mający dwuczęściową skorupkę i rozwiniętą drugą parą czułków służących do pływania;


lexentry: pol/wirginał__rzeczownik__1
written_rep: wirginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virginal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;


lexentry: pol/wirtualny__przymiotnik__1
written_rep: wirtualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virtual
sense_list:
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny | (informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora


lexentry: pol/wirus__rzeczownik__1
written_rep: wirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej; | (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;


lexentry: pol/wirówka__rzeczownik__1
written_rep: wirówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrífuga
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową; | (lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina; | (pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra


lexentry: pol/wisieć__czasownik__1
written_rep: wisieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colgar
sense_list:
być przymocowanym do czegoś od góry | znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią | dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać | umierać na szubienicy | (potocznie, potoczny) być zbyt luźnym (o odzieży) | zwieszać się w dół


lexentry: pol/wiskacza__rzeczownik__1
written_rep: wiskacza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vizcacha
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;


lexentry: pol/wiskoza__rzeczownik__1
written_rep: wiskoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viscosidad
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów


lexentry: pol/witamina_A__rzeczownik__1
written_rep: witamina A
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitamina A
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) witamina odgrywająca istotną rolę utrzymaniu m.in. jakości widzenia i skóry;


lexentry: pol/witamina__rzeczownik__1
written_rep: witamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitamina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;


lexentry: pol/witarianizm__rzeczownik__1
written_rep: witarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitarismus | crudismo
sense_list:
sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;


lexentry: pol/witać__czasownik__1
written_rep: witać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: saludar
sense_list:
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś


lexentry: pol/witrektomia__rzeczownik__1
written_rep: witrektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitrectomía
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;


lexentry: pol/witryna__rzeczownik__1
written_rep: witryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego


lexentry: pol/wiwarium__rzeczownik__1
written_rep: wiwarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivario
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;


lexentry: pol/wiwisekcja__rzeczownik__1
written_rep: wiwisekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivisección
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;


lexentry: pol/wiza__rzeczownik__1
written_rep: wiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visado | visa
sense_list:
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;


lexentry: pol/wizażysta__rzeczownik__1
written_rep: wizażysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visagista
sense_list:
specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego


lexentry: pol/wizon__rzeczownik__1
written_rep: wizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: visón
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neovison vison Schreber, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/wizygocki__przymiotnik__1
written_rep: wizygocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: visigótico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów


lexentry: pol/wiąz__rzeczownik__1
written_rep: wiąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olmo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;


lexentry: pol/wiązadło__rzeczownik__1
written_rep: wiązadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)


lexentry: pol/wiązówka_błotna__rzeczownik__1
written_rep: wiązówka błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altarcina
sense_list:
(botanika, botaniczny) Filipendula ulmaria L., gatunek leczniczej i ozdobnej byliny z rodziny różowatych;


lexentry: pol/wić__rzeczownik__1
written_rep: wić
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flagelo
sense_list:
(biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna


lexentry: pol/więc__spójnik__1
written_rep: więc
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: luego | así que | por lo tanto | de modo que
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem


lexentry: pol/więzadło__rzeczownik__1
written_rep: więzadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy


lexentry: pol/więzadło_głosowe__rzeczownik__1
written_rep: więzadło głosowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerda vocal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;


lexentry: pol/więzadło_krzyżowe_przednie__rzeczownik__1
written_rep: więzadło krzyżowe przednie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento cruzado anterior
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wewnątrzstawowe więzadło stawu kolanowego o budowie dwupęczkowej; jego uszkodzenie jest jedną z najczęstszych kontuzji u sportowców;


lexentry: pol/więzień__rzeczownik__1
written_rep: więzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso | prisionero | recluso
sense_list:
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia


lexentry: pol/więzień_polityczny__rzeczownik__1
written_rep: więzień polityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso político
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;


lexentry: pol/więzień_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: więzień sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso de conciencia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;


lexentry: pol/więźniarka_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: więźniarka polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presa política
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kobieta umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne


lexentry: pol/wiśnia__rzeczownik__1
written_rep: wiśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guinda | guindo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;


lexentry: pol/wkręt__rzeczownik__1
written_rep: wkręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coletilla
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inserción
sense_list:
to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inserto
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki lub czasopisma w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek


lexentry: pol/wkładka_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: wkładka do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmilla
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.


lexentry: pol/wniosek__rzeczownik__1
written_rep: wniosek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusión
sense_list:
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania


lexentry: pol/wnęka__rzeczownik__1
written_rep: wnęka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hilio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy.


lexentry: pol/wnętrzności__rzeczownik__1
written_rep: wnętrzności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrañas
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/woda_królewska__rzeczownik__1
written_rep: woda królewska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua regia
sense_list:
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;


lexentry: pol/woda_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: woda po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftershave
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu


lexentry: pol/woda_szara__rzeczownik__1
written_rep: woda szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua gris
sense_list:
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;


lexentry: pol/woda_utleniona__rzeczownik__1
written_rep: woda utleniona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua oxigenada
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;


lexentry: pol/woda_święcona__rzeczownik__1
written_rep: woda święcona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua bendita
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;


lexentry: pol/wodewil__rzeczownik__1
written_rep: wodewil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodevil
sense_list:
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;


lexentry: pol/wodnica__rzeczownik__1
written_rep: wodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: línea de flotación
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;


lexentry: pol/wodniczka__rzeczownik__1
written_rep: wodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carricerín cejudo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;


lexentry: pol/wodnik__rzeczownik__2
written_rep: wodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rascón
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;


lexentry: pol/wodny__przymiotnik__1
written_rep: wodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acuático
sense_list:
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie | żyjący w wodzie lub na wodzie | nawiązujący do wody lub innych cieczy | poruszający się po wodzie | poruszany wodą lub inną cieczą


lexentry: pol/wodociąg__rzeczownik__1
written_rep: wodociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cañería | acueducto | conducto
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;


lexentry: pol/wodolot__rzeczownik__1
written_rep: wodolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidroala | hidroplano
sense_list:
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;


lexentry: pol/wodorek__rzeczownik__1
written_rep: wodorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidruro
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/wodorotlenek__rzeczownik__1
written_rep: wodorotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidróxido
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego


lexentry: pol/wodorowęglan__rzeczownik__1
written_rep: wodorowęglan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicarbonato
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;


lexentry: pol/wodowstręt__rzeczownik__1
written_rep: wodowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok


lexentry: pol/wody_terytorialne__rzeczownik__1
written_rep: wody terytorialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguas territoriales
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;


lexentry: pol/wodzić_za_nos__czasownik__1
written_rep: wodzić za nos
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armar una cancamusa | tener agarrado por las narices
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra civil
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wok__rzeczownik__1
written_rep: wok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;


lexentry: pol/wole__rzeczownik__1
written_rep: wole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bocio
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem


lexentry: pol/wolej__rzeczownik__1
written_rep: wolej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volea
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)


lexentry: pol/wolna_miłość__rzeczownik__1
written_rep: wolna miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amor libre
sense_list:
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;


lexentry: pol/wolne_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: wolne oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: software libre
sense_list:
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;


lexentry: pol/wolnomyślicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: wolnomyślicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: librepensamiento
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertad
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie | (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem


lexentry: pol/wolność_słowa__rzeczownik__1
written_rep: wolność słowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertad de expresión
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;


lexentry: pol/wolny_rynek__rzeczownik__1
written_rep: wolny rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercado libre
sense_list:
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);


lexentry: pol/wolt__rzeczownik__1
written_rep: wolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voltio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;


lexentry: pol/word__rzeczownik__1
written_rep: word
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wordiense
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/worek__rzeczownik__1
written_rep: worek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saco
sense_list:
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; | miara ilości: zawartość worka (1.1)


lexentry: pol/wosk__rzeczownik__1
written_rep: wosk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cera
sense_list:
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;


lexentry: pol/woskowina__rzeczownik__1
written_rep: woskowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerumen | cera de los oídos
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;


lexentry: pol/wotum__rzeczownik__1
written_rep: wotum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exvoto
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;


lexentry: pol/wotum_nieufności__rzeczownik__1
written_rep: wotum nieufności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moción de censura
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vocativo | caso vocativo
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aprobación
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu


lexentry: pol/wpisać__czasownik__1
written_rep: wpisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inscribir
sense_list:
(geometria) umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian | (geometria) umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków | dopisać w zeszycie, księdze


lexentry: pol/wprawdzie__fragment_spójnika__1
written_rep: wprawdzie
min_sense_num: 01
trans_list: ciertamente
sense_list:
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania


lexentry: pol/wpływać__czasownik__1
written_rep: wpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: influir | influenciar
sense_list:
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ


lexentry: pol/wrap__rzeczownik__1
written_rep: wrap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wrap
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corneja cenicienta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wrotycz__rzeczownik__1
written_rep: wrotycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierba lombriguera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;


lexentry: pol/wrzos__rzeczownik__1
written_rep: wrzos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brezo
sense_list:
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;


lexentry: pol/wrzosowate__rzeczownik__1
written_rep: wrzosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brezal
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;


lexentry: pol/wrzód__rzeczownik__1
written_rep: wrzód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: úlcera | llaga
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;


lexentry: pol/wrzód_na_dupie__rzeczownik__1
written_rep: wrzód na dupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coñazo
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba lub rzecz, która jest niepożądana, ponieważ sprawia kłopot albo jest dokuczliwa


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorrión
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemigo
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wróg_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: wróg publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemiga pública
sense_list:
osoba, której działania są postrzegane jako przestępstwa, uważana za zagrożenie dla społeczności i napiętnowana przez nią


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadernas
sense_list:
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem


lexentry: pol/wschodni__przymiotnik__1
written_rep: wschodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oriental
sense_list:
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód | dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym


lexentry: pol/wschodnioniemiecki__przymiotnik__1
written_rep: wschodnioniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de la Alemania oriental
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech | dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: este | oriente
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salida | amanecer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indicación | instrucción
sense_list:
skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manecilla | aguja
sense_list:
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;


lexentry: pol/wskaźnik__rzeczownik__1
written_rep: wskaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indicador
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, który przez zmianę zabarwienia umożliwia ocenę odczynu | (statystyka, statystyczny) liczbowe przedstawienie pewnej wielkości


lexentry: pol/wspólnota_autonomiczna__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota autonomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunidad autónoma
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka podziału administracyjnego i politycznego o znacznej autonomii, obejmująca obszary o wspólnych wartościach (w tym język, kulturę) i historii


lexentry: pol/wspólnota_mieszkaniowa__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota mieszkaniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunidad de propietarios
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład danego budynku wielorodzinnego;


lexentry: pol/wspólny__przymiotnik__1
written_rep: wspólny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: común
sense_list:
należący lub używany przez kilka osób | charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy


lexentry: pol/wspólny_dzielnik__rzeczownik__1
written_rep: wspólny dzielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divisor común
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która nie dając reszty dzieli dwie lub więcej innych liczb lub wyrażenie algebraiczne, które nie dając reszty dzieli dwa lub więcej innych wyrażeń algebraicznych


lexentry: pol/współczynnik__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coeficiente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego | jeden z czynników oddziałujących


lexentry: pol/współczynnik_załamania__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik załamania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: índice de refracción
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;


lexentry: pol/współliniowy__przymiotnik__1
written_rep: współliniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: colineal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)


lexentry: pol/współodpowiedzialność__rzeczownik__1
written_rep: współodpowiedzialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corresponsabilidad
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni


lexentry: pol/współpracować__czasownik__1
written_rep: współpracować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colaborar
sense_list:
pracować wspólnie z kimś w celu osiągnięcia określonego rezultatu | dodatkowo lub w niepełnym wymiarze pracować na rzecz jakiejś organizacji lub firmy


lexentry: pol/współrzędna__rzeczownik__1
written_rep: współrzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coordenada
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;


lexentry: pol/wstawać__czasownik__1
written_rep: wstawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: levantarse
sense_list:
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej | wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku | (przenośnie, przenośnia) o dniu, nocy: rozpoczynać się | (przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić | (przenośnie, przenośnia) o wietrze: zaczynać wiać | (przenośnie, przenośnia) wzniecać powstanie | stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka | zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej


lexentry: pol/wstrzykiwać__czasownik__1
written_rep: wstrzykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inyectar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki | (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem


lexentry: pol/wstrząs__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choque
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; | silne, gwałtowne drgnięcie | bardzo silna emocja | zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergüenza
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; | uczucie onieśmielenia, zażenowania


lexentry: pol/wstęp__rzeczownik__1
written_rep: wstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introducción | preámbulo | prólogo
sense_list:
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediculosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wszczepić__czasownik__1
written_rep: wszczepić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hincar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej | (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część


lexentry: pol/wszech-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: wszech-
min_sense_num: 01
trans_list: omni-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na największe nasilenie czegoś | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś


lexentry: pol/wszechstronny__przymiotnik__1
written_rep: wszechstronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: versátil
sense_list:
mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavija | enchufe
sense_list:
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje


lexentry: pol/wtórny__przymiotnik__1
written_rep: wtórny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: secundario
sense_list:
mniej ważny od czegoś | powstały, otrzymany po raz drugi | taki, który powstał w wyniku przekształcenia, przetworzenia albo jako następstwo czegoś


lexentry: pol/wucziaping__rzeczownik__1
written_rep: wucziaping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuchiapingiense
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/wudu__rzeczownik__1
written_rep: wudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vudú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;


lexentry: pol/wulkan__rzeczownik__1
written_rep: wulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volcán
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; | forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) coś wybuchowego lub ktoś o takim charakterze


lexentry: pol/wulwodynia__rzeczownik__1
written_rep: wulwodynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulvodinia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;


lexentry: pol/wuwuzela__rzeczownik__1
written_rep: wuwuzela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuvuzela
sense_list:
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;


lexentry: pol/wybielacz__rzeczownik__1
written_rep: wybielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lejía
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acuñar
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dar | llevar | marcar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: echar fuera | mandar fuera
sense_list:
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie


lexentry: pol/wyborca__rzeczownik__1
written_rep: wyborca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: votante | elector
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elecciones
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;


lexentry: pol/wybredny__przymiotnik__1
written_rep: wybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exigente
sense_list:
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić


lexentry: pol/wybuchowy__przymiotnik__1
written_rep: wybuchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impulsivo | arrebatado | pronto
sense_list:
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie


lexentry: pol/wychowanie__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación
sense_list:
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie | kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania


lexentry: pol/wychowanie_fizyczne__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie fizyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación física
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;


lexentry: pol/wychowawca__rzeczownik__1
written_rep: wychowawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tutor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)


lexentry: pol/wychowywać__czasownik__1
written_rep: wychowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: educar
sense_list:
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności


lexentry: pol/wychwyt_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recaptación
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny po wysłaniu przezeń impulsu nerwowego przez synapsę;


lexentry: pol/wyciek_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: wyciek pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pérdida de memoria
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;


lexentry: pol/wycieraczka__rzeczownik__1
written_rep: wycieraczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limpiaparabrisas
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;


lexentry: pol/wycinać__czasownik__1
written_rep: wycinać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circuncidado
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce | oddzielać od całości, usuwając cięciem | wydobywać cięciem kształt z czegoś


lexentry: pol/wyciskacz_łez__rzeczownik__1
written_rep: wyciskacz łez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dramón
sense_list:
naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extracto
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tracción
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);


lexentry: pol/wyciąg_narciarski__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg narciarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telesquí
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów


lexentry: pol/wyczerpywać__czasownik__1
written_rep: wyczerpywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agotar
sense_list:
zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania | o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie


lexentry: pol/wydanie__rzeczownik__1
written_rep: wydanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edición
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego


lexentry: pol/wydawać__czasownik__1
written_rep: wydawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mandar | ordenar
sense_list:
nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/wydawać__czasownik__1
written_rep: wydawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: promulgar | pronunciar
sense_list:
obwieszczać, ustanawiać coś publicznie ((na przykład) uchwałę, zarządzenie (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/wydobywać__czasownik__1
written_rep: wydobywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: extraer
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię | z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację


lexentry: pol/wydziedziczyć__czasownik__1
written_rep: wydziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desheredar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku


lexentry: pol/wydłużyć__czasownik__1
written_rep: wydłużyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alargar
sense_list:
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć | uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż


lexentry: pol/wygnanie__rzeczownik__1
written_rep: wygnanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destierro
sense_list:
przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny | zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu


lexentry: pol/wygrywać__czasownik__1
written_rep: wygrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ganar
sense_list:
grając w coś, zdobyć wygraną | zdobyć pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonać przeciwników, odnieść zwycięstwo


lexentry: pol/wygwizdywać__czasownik__1
written_rep: wygwizdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abuchear
sense_list:
wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))


lexentry: pol/wygładzać__czasownik__1
written_rep: wygładzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acicalar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących


lexentry: pol/wyjawiać__czasownik__1
written_rep: wyjawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: descubrir
sense_list:
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy


lexentry: pol/wyjątek__rzeczownik__1
written_rep: wyjątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excepción
sense_list:
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła | (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu


lexentry: pol/wyjątek_potwierdza_regułę__przysłowie__1
written_rep: wyjątek potwierdza regułę
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: la excepción confirma la regla
sense_list:
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości


lexentry: pol/wykaz__rzeczownik__1
written_rep: wykaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lista | registro
sense_list:
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mondadientes | palillo
sense_list:
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palillo
sense_list:
(gastronomia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, zaostrzony patyczek służący do wtykania w małe porcje jedzenia, koreczki, aby ułatwić ich branie z talerza


lexentry: pol/wykidajło__rzeczownik__1
written_rep: wykidajło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorila
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym


lexentry: pol/wykiwać__czasownik__1
written_rep: wykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: babear
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki przeprowadzić piłkę omijając zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/wykonywać__czasownik__1
written_rep: wykonywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: realizar | llevar a cabo
sense_list:
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku


lexentry: pol/wykopaliska__rzeczownik__1
written_rep: wykopaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavación arqueológico
sense_list:
prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków


lexentry: pol/wykorzystywanie_seksualne_dzieci__rzeczownik__1
written_rep: wykorzystywanie seksualne dzieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abuso sexual infantil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie karne i cywilne polegające na wykorzystywaniu dzieci do zaspokojenia seksualnego;


lexentry: pol/wykroczenie__rzeczownik__1
written_rep: wykroczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infracción
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__1
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colgar
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__2
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: colgarse
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclamación | signo de exclamación
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interjección
sense_list:
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;


lexentry: pol/wykręcać__czasownik__1
written_rep: wykręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sacar punta a
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności


lexentry: pol/wykształcenie_wyższe__rzeczownik__1
written_rep: wykształcenie wyższe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación más alta
sense_list:
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego


lexentry: pol/wykształcić__czasownik__2
written_rep: wykształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: configurar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powstać w określonej, ukończonej formie | osiągnąć końcowy kształt, w pełni się rozwinąć | zostać rozwiniętym przez ćwiczenia


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saledizo | voladizo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wymaz__rzeczownik__1
written_rep: wymaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extensión | frotis
sense_list:
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimensión
sense_list:
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; | (fizyka, fizyczny) miano, określenie typu wielkości fizycznej;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimensión | medida
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (poligrafia) zapis rozmiaru, wielkości obiektu na rysunku technicznym


lexentry: pol/wymiennik__rzeczownik__1
written_rep: wymiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intercambiador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;


lexentry: pol/wymioty__rzeczownik__1
written_rep: wymioty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vómito
sense_list:
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną; | wymiociny, to co zostało zwymiotowane


lexentry: pol/wynaczynienie__rzeczownik__1
written_rep: wynaczynienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravasación
sense_list:
(medycyna, medyczny) przedostanie się substancji z naczyń do otaczającej je tkanki, zwłaszcza krwi z naczyń krwionośnych


lexentry: pol/wynajmować__czasownik__1
written_rep: wynajmować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alquilar
sense_list:
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę | korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę


lexentry: pol/wynik__rzeczownik__1
written_rep: wynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resultado
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia) | (sport, sportowy) stan spotkania/meczu


lexentry: pol/wynikać__czasownik__1
written_rep: wynikać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: resultar
sense_list:
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek


lexentry: pol/wyobrażać__czasownik__3
written_rep: wyobrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: imaginarse
sense_list:
rozumieć coś | tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)


lexentry: pol/wyobrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyobrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elegante
sense_list:
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń


lexentry: pol/wypad__rzeczownik__1
written_rep: wypad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salida
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka | (sport, sportowy) gry zespołowe szybka gra na kosz lub bramkę przeciwnika


lexentry: pol/wypad__rzeczownik__1
written_rep: wypad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varear
sense_list:
(sport, sportowy) szermierka atak w formie wyprostowania uzbrojonego ramienia z jednoczesnym gwałtownym ruchem do przodu


lexentry: pol/wyparcie__rzeczownik__1
written_rep: wyparcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: represión
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy


lexentry: pol/wyprawa__rzeczownik__1
written_rep: wyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expedición
sense_list:
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż | podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebajas | liquidación
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra | vocablo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;


lexentry: pol/wyrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expresión
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej | (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość


lexentry: pol/wyrocznia__rzeczownik__1
written_rep: wyrocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oráculo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: miejsce kultu, w którym, według ówczesnych wierzeń, bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość i udzielali rad


lexentry: pol/wyrok__rzeczownik__1
written_rep: wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veredicto | sentencia | fallo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;


lexentry: pol/wyrostek__rzeczownik__2
written_rep: wyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: apéndice
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów | (potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy


lexentry: pol/wyrostek_soczewkowaty_kowadełka__rzeczownik__1
written_rep: wyrostek soczewkowaty kowadełka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apófisis lenticular | hueso lenticular | lenticular
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie odnogi długiej kowadełka, poprzez które kowadełko łączy się ze strzemiączkiem


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanzador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego


lexentry: pol/wyrzynarka__rzeczownik__1
written_rep: wyrzynarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caladora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;


lexentry: pol/wyróżniać__czasownik__1
written_rep: wyróżniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: distinguir
sense_list:
czynić coś wyrazistym | zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo


lexentry: pol/wyróżnik__rzeczownik__1
written_rep: wyróżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discriminante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania


lexentry: pol/wysięk__rzeczownik__1
written_rep: wysięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exudado
sense_list:
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy w jamach surowiczych i w tkankach w przebiegu zapalenia surowiczego;


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alto
sense_list:
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy) | mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | o dźwięku: mający dużą częstotliwość | znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)


lexentry: pol/wysokie_napięcie__rzeczownik__1
written_rep: wysokie napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alta tensión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)


lexentry: pol/wysokoprzetworzony__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprzetworzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultraprocesado
sense_list:
(spożywczy) o żywności: taki, którego poddano zaawansowanej obróbce technologicznej, zawierający zwykle duże ilości cukru, soli i tłuszczu oraz dodatki do żywności


lexentry: pol/wyspiarski__przymiotnik__1
written_rep: wyspiarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: insular | isleño
sense_list:
(książkowy) charakterystyczny dla wyspy lub wysp, odnoszący się do wyspy lub wyspiarzy, mieszkający na wyspie


lexentry: pol/wystarczać__czasownik__1
written_rep: wystarczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agarrar
sense_list:
aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający | aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować)


lexentry: pol/występ__rzeczownik__1
written_rep: występ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actuación
sense_list:
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie


lexentry: pol/wywiad__rzeczownik__1
written_rep: wywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrevista
sense_list:
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom


lexentry: pol/wywiadówka__rzeczownik__1
written_rep: wywiadówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reunión de apoderados
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci


lexentry: pol/wywłaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: wywłaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expropiación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem


lexentry: pol/wyznacznik__rzeczownik__1
written_rep: wyznacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;


lexentry: pol/wyznanie_wiary__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii


lexentry: pol/wyznawca__rzeczownik__1
written_rep: wyznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creyente | practicante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;


lexentry: pol/wyzwoleniec__rzeczownik__1
written_rep: wyzwoleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liberto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela


lexentry: pol/wyzwolić__czasownik__1
written_rep: wyzwolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: liberar
sense_list:
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów | uczynić wolnym, przywrócić wolność


lexentry: pol/wyć__czasownik__1
written_rep: wyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aullar
sense_list:
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć | o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości


lexentry: pol/wyłącznik__rzeczownik__1
written_rep: wyłącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interruptor
sense_list:
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie | (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia


lexentry: pol/wyścig__rzeczownik__1
written_rep: wyścig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrera
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; | (przenośnie, przenośnia) staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/wyścig_w_workach__rzeczownik__1
written_rep: wyścig w workach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrera de sacos
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku


lexentry: pol/wyżymaczka__rzeczownik__1
written_rep: wyżymaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escurridora | exprimidor
sense_list:
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;


lexentry: pol/wyżyna__rzeczownik__1
written_rep: wyżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altiplano | meseta | altiplanicie
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;


lexentry: pol/wzdręga_grecka__rzeczownik__1
written_rep: wzdręga grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escardinio griego
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;


lexentry: pol/wzdłuż__przyimek__1
written_rep: wzdłuż
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a lo largo de
sense_list:
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu


lexentry: pol/względny__przymiotnik__1
written_rep: względny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: relativo
sense_list:
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy | nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp. | możliwy do zaakceptowania


lexentry: pol/wziernik__rzeczownik__1
written_rep: wziernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espéculo
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów


lexentry: pol/wziąć__czasownik__2
written_rep: wziąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: asir
sense_list:
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób | (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący


lexentry: pol/wziąć_dupę_w_troki__czasownik__1
written_rep: wziąć dupę w troki
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: echar el muerto
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) uciec, odejść zostawiając komuś jakieś kłopoty, sprawy niezałatwione do końca, uchylić się od odpowiedzialności


lexentry: pol/wzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: wzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplificador
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplificación
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego; | (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reforzamiento
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) sytuacja lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w instrumentalnym po wymaganej reakcji;


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emoción
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wzór__rzeczownik__1
written_rep: wzór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modelo
sense_list:
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce) | osoba godna naśladowania | model służący jako przykład do powielania w produkcji


lexentry: pol/wzór_sumaryczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór sumaryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fórmula bruta | fórmula condensada
sense_list:
(chemia, chemiczny) krótkie przedstawienie składu związku chemicznego zawierające informację o liczbie atomów każdego pierwiastka w cząsteczce


lexentry: pol/wódka__rzeczownik__1
written_rep: wódka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodka | aguardiente
sense_list:
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carro | coche
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: al vado, o al puente | una de dos
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek__rzeczownik__1
written_rep: wózek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carro
sense_list:
mały pojazd kołowy; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) samochód | (zobacz) wózek dziecięcy | (zdrobniale) od: wóz


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silla de ruedas
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbunco | ántrax
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hígado
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/węch__rzeczownik__1
written_rep: węch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olfato
sense_list:
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña de pescar | caña de pesca
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embutido
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peregrinación
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamba
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignito
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; | opał z węgla brunatnego (1.1)


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbón vegetal
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hulla
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; | opał z węgla kamiennego (1.1)


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carboncillo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ténder
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbohidrato | hidrato de carbono | azúcar | glúcido | sacárido
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nudo
sense_list:
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; | (marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów; | (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganglio linfático
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soberano
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/władza__rzeczownik__1
written_rep: władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poder | autoridad
sense_list:
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą | ludzie, którzy rządzą


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: descerrajar
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/własność__rzeczownik__1
written_rep: własność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propiedad
sense_list:
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej; | rzecz posiadana przez kogoś | właściwość, cecha


lexentry: pol/włazić_w_dupę__czasownik__1
written_rep: włazić w dupę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lamer el culo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać


lexentry: pol/właściwość__rzeczownik__1
written_rep: właściwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competencia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdolność danego organu do rozstrzygania określonej sprawy;


lexentry: pol/właściwy__przymiotnik__1
written_rep: właściwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: competente
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: justamente | precisamente
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włochatka__rzeczownik__1
written_rep: włochatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mochuelo boreal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;


lexentry: pol/włochatka_mała__rzeczownik__1
written_rep: włochatka mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecolote afilador
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelo | cabello
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włókno__rzeczownik__1
written_rep: włókno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filamento
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) megastruktura budująca wszechświat, o długim kształcie, złożona z galaktyk;


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: inclusive
sense_list:
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabia | hidrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/wślizg__rzeczownik__1
written_rep: wślizg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barrida
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki


lexentry: pol/yerba_mate__rzeczownik__1
written_rep: yerba mate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yerba mate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeti
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/yuba__rzeczownik__1
written_rep: yuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuba
sense_list:
(spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;


lexentry: pol/yuzu__rzeczownik__1
written_rep: yuzu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuzu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych; | (spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)


lexentry: pol/z__przyimek__1
written_rep: z
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: de
sense_list:
…wskazujący punkt początku ruchu | …wskazujący składnik, materiał | …wskazujący przyczynę | …wskazujący źródło | …wskazujący okres


lexentry: pol/z_dobrodziejstwem_inwentarza__przysłówek__1
written_rep: z dobrodziejstwem inwentarza
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a beneficio de inventario
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, że odpowiedzialność za odziedziczone długi ograniczona jest przez wartość spadku


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: atento
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/z_ręki__przysłówek__1
written_rep: z ręki
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a pulso
sense_list:
(środowiskowy) (fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wykonane bez użycia statywu lub innej formy stabilizacji obrazu


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: detrás de | tras
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: por
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar matarile
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aguantar
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zabijać_czas__czasownik__1
written_rep: zabijać czas
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: matar el tiempo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de honor
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Eslavo occidental
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mantener la sangre fría
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachowek__rzeczownik__1
written_rep: zachowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legítima
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;


lexentry: pol/zachowywać__czasownik__1
written_rep: zachowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conservar
sense_list:
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie | ochraniać coś przed czymś lub przed kimś


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oeste | occidente | poniente
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zacisk__rzeczownik__1
written_rep: zacisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrazadera
sense_list:
(elektryczność) punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu | (technologia, technika, techniczny) element łączący kilka części czegoś ze sobą | (technologia, technika, techniczny) przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicates de terminales
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: digno
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny | (przestarzałe, przestarzały) właściwy komuś takiemu


lexentry: pol/zadatek__rzeczownik__1
written_rep: zadatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticipo | señal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culo del mundo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zafałszować__czasownik__1
written_rep: zafałszować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adulterar
sense_list:
sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarcero común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagardlenie__rzeczownik__1
written_rep: zagardlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrangulación
sense_list:
(medycyna, medyczny) gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: embaucar
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pronombre
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zairski__przymiotnik__1
written_rep: zairski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zaireño
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków


lexentry: pol/zajawka__rzeczownik__1
written_rep: zajawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sintonía
sense_list:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) zwiastun audycji mający formę dżingla


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonda
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liebre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de liebre
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakon_żebraczy__rzeczownik__1
written_rep: zakon żebraczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden mendicante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakon o surowej regule zabraniającej posiadania majątku, utrzymujący się z pracy i z dobrowolnych datków zbieranych głównie podczas kwest;


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacristía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coágulo
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakrzepica_żył_głębokich__rzeczownik__1
written_rep: zakrzepica żył głębokich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombosis venosa profunda
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na powstaniu zakrzepów w żyłach głębokich, zwykle w jednej z kończyn dolnych;


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masa madre
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apuesta
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empresa | establecimiento
sense_list:
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marcapáginas | favorito
sense_list:
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie


lexentry: pol/zaledwie__partykuła__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: apenas
sense_list:
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno | partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki


lexentry: pol/zaledwie__spójnik__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: apenas
sense_list:
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/zalegalizować__czasownik__1
written_rep: zalegalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: legalizar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dependiente | condicionado | supeditado
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe de Estado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asfixia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castillo de arena
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamknięty__przymiotnik__1
written_rep: zamknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: cerrado
sense_list:
bez dostępu, odizolowany | nieczynny | o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ | o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony


lexentry: pol/zamknąć__czasownik__1
written_rep: zamknąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cerrar
sense_list:
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno | zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gamuza | ante
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zanokcica__rzeczownik__1
written_rep: zanokcica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panadizo | paroniquia
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: endurecer la política monetaria
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adelgazar
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aterrizar
sense_list:
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się


lexentry: pol/zapadka__rzeczownik__1
written_rep: zapadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matraca
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laberintitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miocarditis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meningitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neumonía | pulmonía
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apendicitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapalnik__rzeczownik__1
written_rep: zapalnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detonador | espoleta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucha
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapałka__rzeczownik__1
written_rep: zapałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palo de el tienda
sense_list:
(środowiskowy) (harcerski) pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem


lexentry: pol/zapewniać__czasownik__1
written_rep: zapewniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: asegurar
sense_list:
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno | powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gratinado
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapinać__czasownik__2
written_rep: zapinać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: abrocharse
sense_list:
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. – na własnym ubraniu


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duela
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beneficiar
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presa | barrera
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anunciar
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zaproszenie__rzeczownik__1
written_rep: zaproszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invitación
sense_list:
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia | kartka papieru wyrażająca taką informację


lexentry: pol/zapłon__rzeczownik__1
written_rep: zapłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encendido
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (motoryzacja) układ umożliwiający zapłon (1.1) | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) rozpoczęcie procesu spalania;


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espora
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atresia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarzuela__rzeczownik__1
written_rep: zarzuela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarzuela
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: tanto como
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromiso
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base | álcali
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasadolubny__przymiotnik__1
written_rep: zasadolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: basófilo
sense_list:
(biologia, biologiczny) taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie zasadowym


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usucapión | prescripción adquisitiva
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubierta
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorpresa
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culebra de collar
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedón | espinilla
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prenda
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastawka__rzeczownik__1
written_rep: zastawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compuerta | válvula
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (melioratywnie, melioratywny) urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody


lexentry: pol/zastrzyk__rzeczownik__1
written_rep: zastrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inyección
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku | (przenośnie, przenośnia) coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adosado
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) grupa jeźdźców na koniach | (książkowy) grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa osób nadprzyrodzonych


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escuadra
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania; | pododdział straży pożarnej;


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pestillo | pasador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recurso natural
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłona_dymna__rzeczownik__1
written_rep: zasłona dymna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortina de humo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego | (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: merecer | merecerse
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zataar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: así que | así es que
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envenenamiento | intoxicación
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intoxicación alimentaria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picaporte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zaum__rzeczownik__1
written_rep: zaum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absurdidad
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisagra | charnela | gozne | alguaza | pernio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspensión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | powiesić coś wysoko | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszać__czasownik__1
written_rep: zawieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej | wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloqueo | congelamiento
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sotavento
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: no fidedigno
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alboroto
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: obstinado
sense_list:
skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envidia del pene
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclipse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/zaściankowy__przymiotnik__2
written_rep: zaściankowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: palurdo
sense_list:
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: más allá
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: salvar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego


lexentry: pol/zbawienie__rzeczownik__1
written_rep: zbawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saludo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; | uratowanie w trudnej sytuacji


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: seducir
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coincidencia
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbierać__czasownik__1
written_rep: zbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: recoger
sense_list:
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy | gromadzić


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisterna | depósito
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zblazowany__przymiotnik__1
written_rep: zblazowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indiferente
sense_list:
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desviación
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy | (rzeczownik odczasownikowy) od zboczyć


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pervertido
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de lesa humanidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de guerra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura | coraza
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zbrojówka__rzeczownik__1
written_rep: zbrojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato torrentero
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Merganetta armata, ptak z rodziny kaczkowatych żyjący w Andach


lexentry: pol/zdanie_złożone__rzeczownik__1
written_rep: zdanie złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oración compuesta
sense_list:
(gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)


lexentry: pol/zdarzenie__rzeczownik__1
written_rep: zdarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evento | suceso
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;


lexentry: pol/zdawać__czasownik__1
written_rep: zdawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alquilar
sense_list:
przedstawiać sprawę | przekazywać przedmioty, stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność | przystępować do egzaminu lub sprawdzianu


lexentry: pol/zdechł_pies__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zdechł pies
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: hacerse el muerto
sense_list:
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parachoques
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zdolność_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: zdolność kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacidad crediticia
sense_list:
(finanse, finansowy) ocena wiarygodności finansowej pozwalająca ocenić szansę kredytobiorcy na spłatę kredytu lub pożyczki


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alta traición
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: engañar
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: traicionar
sense_list:
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diminutivo
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zdyscyplinować__czasownik__1
written_rep: zdyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disciplinar
sense_list:
skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/zebra_Grevy'ego__rzeczownik__1
written_rep: zebra Grevy'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra de Grevy
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, zagrożony wyginięciem gatunek zebry, występujący w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebra_pręgowana__rzeczownik__1
written_rep: zebra pręgowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra de Grevy
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, gatunek zebry zagrożonej wyginięciem, występującej w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebú
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cajista
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: céfiro
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr


lexentry: pol/zegar__rzeczownik__1
written_rep: zegar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wskaźnik w postaci okrągłej tarczy z wypisanymi na obwodzie wielkościami i przynajmniej jedną wskazówką, wskazującą te wielkości


lexentry: pol/zegar_biologiczny__rzeczownik__1
written_rep: zegar biologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reloj biológico
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół procesów przystosowujących organizm do cyklicznych zmian wewnętrznych i zewnętrznych;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suela
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zemsta_Montezumy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta Montezumy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: venganza de Moctezuma
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, trwające zwykle dwa dni, którego doznają turyści w Meksyku


lexentry: pol/zero__rzeczownik__1
written_rep: zero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cero
sense_list:
liczba 0; | (pogardliwie, pogardliwy) osoba nic nie znacząca, nic nie warta | brak (czegoś) | cyfra 0


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basura cero | residuo cero
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: complexo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Alport
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Asperger
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Sjögren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół__rzeczownik__1
written_rep: zespół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;


lexentry: pol/zespół_hipoplazji_lewego_serca__rzeczownik__1
written_rep: zespół hipoplazji lewego serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome del corazón izquierdo hipoplástico
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome del túnel carpiano
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka


lexentry: pol/zespół_lęku_uogólnionego__rzeczownik__1
written_rep: zespół lęku uogólnionego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trastorno de ansiedad generalizada
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasmo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zespół_nadpobudliwości_psychoruchowej_z_deficytem_uwagi__rzeczownik__1
written_rep: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: TDAH
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność


lexentry: pol/zespół_napięcia_przedmiesiączkowego__rzeczownik__1
written_rep: zespół napięcia przedmiesiączkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome premenstrual | tensión premenstrual
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;


lexentry: pol/zespół_złego_wchłaniania__rzeczownik__1
written_rep: zespół złego wchłaniania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malabsorción
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan wynikły z nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych z przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pasado
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zetta-__przedrostek__1
written_rep: zetta-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: zetta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: fuera
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zewnętrzny__przymiotnik__1
written_rep: zewnętrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exterior | externo
sense_list:
taki, który odnosi się do innych krajów | taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrabismo | bizquera
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testimonio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso | licencia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadrilla
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgromadzenie__rzeczownik__1
written_rep: zgromadzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reunión
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska;


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aumentativo
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almohaza | rascadera | rasqueta
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/zgubić__czasownik__1
written_rep: zgubić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: perder
sense_list:
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu | stracić kontakt z osobą lub grupą z którą gdzieś się szło


lexentry: pol/ziarnko_do_ziarnka,_a_zbierze_się_miarka__przysłowie__1
written_rep: ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka
part_of_speech: proverb
sense_list: oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać
min_sense_num: 01
trans_list:
muchos pocos hacen un mucho | muchas candelitas hacen un cirio | un grano no hace granero, pero ayuda al compañero


lexentry: pol/ziarno__rzeczownik__1
written_rep: ziarno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grano
sense_list:
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; | cząstka czegoś | (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;


lexentry: pol/ziarnopłon_wiosenny__rzeczownik__1
written_rep: ziarnopłon wiosenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celidonia menor
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/zielona_fala__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zielona fala
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ola verde
sense_list:
(potocznie, potoczny) system sterowania sygnalizacją świetlną na kolejnych skrzyżowaniach umożliwiający przejazd ważnym ciągiem komunikacyjnym bez zatrzymywania się


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: té verde
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verde
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały | (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hombrecillo verde
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_niczyja__rzeczownik__1
written_rep: ziemia niczyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tierra de nadie
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: papa
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patata | papa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziemski__przymiotnik__1
written_rep: ziemski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bien raíz
sense_list:
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych. | dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virus del Zika
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Guerra Fría
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra fría
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stan wrogości, który nie jest jawnym konfliktem | stan w stosunkach międzynarodowych będący trwałym konfliktem, który jednak nie jest rozstrzygnięty poprzez militarną konfrontację


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bengala
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sin emoción
sense_list:
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimny__przymiotnik__1
written_rep: zimny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frío
sense_list:
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna | o jedzeniu podawany na zimno | o kolorach o odcieniu bliskim błękitowi | obojętny, wyrażający niechęć


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martín pescador
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/zimowisko__rzeczownik__1
written_rep: zimowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invernada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę | miejsce spędzania zimy


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinzón | pinchón
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjazd__rzeczownik__1
written_rep: zjazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descenso
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie | czynność jazdy w dół


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asociación | comunidad | unión
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federación | unificación | unión
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transferencia periódica
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerado
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arruga
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych


lexentry: pol/zmiana__rzeczownik__1
written_rep: zmiana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turno
sense_list:
grupa pracowników pracująca o danej porze | określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników


lexentry: pol/zmiażdżenie__rzeczownik__1
written_rep: zmiażdżenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrollador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variable
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmrocznik_gładysz__rzeczownik__1
written_rep: zmrocznik gładysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gran esfinge morada
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/znachor__rzeczownik__1
written_rep: znachor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curandero
sense_list:
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sello postal
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mały nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służący jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapa
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znajdować__czasownik__1
written_rep: znajdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: encontrar
sense_list:
zdobywać to, czego się szuka | (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś | odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś


lexentry: pol/znajomość__rzeczownik__1
written_rep: znajomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conocimiento
sense_list:
relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków | utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: señal de tráfico
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_interpunkcyjny__rzeczownik__1
written_rep: znak interpunkcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo de puntuación
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lápida
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo igual
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znamię__rzeczownik__1
written_rep: znamię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) u niektórych roślin: górna część słupka | (przenośnie, przenośnia) cecha charakterystyczna właściwa czemuś


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conocedor | ducho | entendido | experto | persona competente
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/zniechęcać__czasownik__1
written_rep: zniechęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agobiar
sense_list:
powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś | wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anestesiar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zodiaco | Zodíaco
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodíaco | zodiaco
sense_list:
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombi
sense_list:
(zobacz) zombi | (informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rodenticida
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoonosis
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zoroastrycki__przymiotnik__1
written_rep: zoroastrycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zoroástrico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem


lexentry: pol/zostawiać__czasownik__1
written_rep: zostawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dejar
sense_list:
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą | odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: botín
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra compuesta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrzucić_maskę__czasownik__1
written_rep: zrzucić maskę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demostrar
sense_list:
pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desarrollo sostenible
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zsyp__rzeczownik__1
written_rep: zsyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paracaídas
sense_list:
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grapa
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zugzwang__rzeczownik__1
written_rep: zugzwang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducegio
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;


lexentry: pol/zupa_rumfordzka__rzeczownik__1
written_rep: zupa rumfordzka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sopa de Rumford | sopa económica
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) pożywna zupa z prostych składników, wydawana darmowo dla ubogich;


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fideos instantáneos
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zurvanismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: despedir
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortocircuito
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acuerdo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dislocar | luxar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfínter
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzyna__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caza
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań | mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich


