# translation

lexentry: pol/troll__rzeczownik__1
written_rep: troll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trol
sense_list:
(mitologia germańska) skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi; | (przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze;


lexentry: pol/troll_patentowy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: troll patentowy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: trol de patentes
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) podmiot, zwykle firma, która nabywa patent dotyczący jakiegoś rozwiązania, ale nie zamierza stosować go w praktyce, czekając aż ktoś inny to zrobi, by go pozwać za rzekome utracone korzyści i zyskać na odszkodowaniu


lexentry: pol/trolling__rzeczownik__1
written_rep: trolling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anzuelo | cebo | trola
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;


lexentry: pol/trombocyt__rzeczownik__1
written_rep: trombocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plaqueta | trombocito
sense_list:
(biologia, biologiczny) podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;


lexentry: pol/tromtadracja__rzeczownik__1
written_rep: tromtadracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantochada
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) krzykliwe i demonstracyjne przedstawienie jakichś poglądów lub wyniosłych haseł pozbawionych treści


lexentry: pol/tron__rzeczownik__1
written_rep: tron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trono
sense_list:
fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych; | (przenośnie, przenośnia) stanowisko monarchy w danym kraju | (żartobliwie) sedes, muszla klozetowa


lexentry: pol/tropik__rzeczownik__1
written_rep: tropik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trópico
sense_list:
(geografia, geograficzny) gorąca i wilgotna strefa klimatyczna na Ziemi położona między zwrotnikami;


lexentry: pol/tropikamid__rzeczownik__1
written_rep: tropikamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tropicamida
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek cholinolityczny stosowany w diagnostyce i przygotowaniach do zabiegów okulistycznych w celu rozszerzenia źrenicy;


lexentry: pol/tropizm__rzeczownik__1
written_rep: tropizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tropismo
sense_list:
(biologia, biologiczny) ruchy wzrostowe roślin lub ich części oraz ruchy niższych zwierząt pod wpływem działania bodźców, wykonywane przez organizm w kierunku źródła bodźców (tropizm dodatni) lub w stronę przeciwną (tropizm ujemny); zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów;


lexentry: pol/troposfera__rzeczownik__1
written_rep: troposfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troposfera
sense_list:
(geofizyka) najniższa warstwa atmosfery Ziemi, która znajduje się bezpośrednio nad powierzchnią planety i rozciąga się do wysokości około 8–18 km, w zależności od szerokości geograficznej (najniższa nad biegunami, najwyższa nad równikiem)


lexentry: pol/trubadur__rzeczownik__1
written_rep: trubadur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trovador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;


lexentry: pol/trufla__rzeczownik__1
written_rep: trufla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trufa
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki; | (spożywczy) cukierek czekoladowy z suchym nadzieniem, najczęściej o smaku rumowym


lexentry: pol/trup__rzeczownik__1
written_rep: trup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerpo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód


lexentry: pol/trupia_czaszka__rzeczownik__1
written_rep: trupia czaszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calavera
sense_list:
schematyczny rysunek ludzkiej czaszki, często nad skrzyżowanymi piszczelami, będący symbolem śmierci


lexentry: pol/truskawka__rzeczownik__1
written_rep: truskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresa | fresón
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fragaria grandiflora, Fragaria ananassa, roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc truskawki (1.1)


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__1
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zángano
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) samiec pszczoły miodnej;


lexentry: pol/truteń__rzeczownik__2
written_rep: truteń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: zángano
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem


lexentry: pol/trutka__rzeczownik__1
written_rep: trutka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casada
sense_list:
(potocznie, potoczny) pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników


lexentry: pol/trwała_ondulacja__rzeczownik__1
written_rep: trwała ondulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permanente | ondulación permanente
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) zabieg fryzjerski polegający na sfalowaniu lub skręceniu włosów środkami chemicznymi tak, aby nie uległy szybkiemu rozprostowaniu;


lexentry: pol/trwały__przymiotnik__1
written_rep: trwały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: duradero
sense_list:
taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność


lexentry: pol/trwoga__rzeczownik__1
written_rep: trwoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aflicción
sense_list:
coś strasznego, przerażającego, koszmarnego, niebezpiecznego (np. rzecz, sytuacja, pora, żywioł czy zjawisko)


lexentry: pol/tryb__rzeczownik__1
written_rep: tryb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;


lexentry: pol/tryb_orzekający__rzeczownik__1
written_rep: tryb orzekający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo indicativo | indicativo
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika wyrażający neutralny lub obiektywny stosunek mówiącego do podawanych faktów;


lexentry: pol/tryb_samolotowy__rzeczownik__1
written_rep: tryb samolotowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modo avión
sense_list:
(telekomunikacja) tryb pracy telefonu komórkowego, w którym przestaje on wysyłać i odbierać sygnały radiowe;


lexentry: pol/tryb_łączący__rzeczownik__1
written_rep: tryb łączący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subjuntivo | modo subjuntivo
sense_list:
(gramatyka) jeden z trybów czasownika, wyrażający m.in. życzenie, polecenie, możliwość, potrzebę lub wątpliwość;


lexentry: pol/trybalizm__rzeczownik__1
written_rep: trybalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribalismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych


lexentry: pol/trybula__rzeczownik__1
written_rep: trybula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerefolio | perifolio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anthriscus, rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;


lexentry: pol/trybun__rzeczownik__1
written_rep: trybun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribuna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy; | (historia, historyczny, historycznie) urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;


lexentry: pol/trybuna__rzeczownik__1
written_rep: trybuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribuna
sense_list:
podwyższone amfiteatralnie siedzenia dla publiczności na stadionie, w cyrku | specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy


lexentry: pol/trybunat__rzeczownik__1
written_rep: trybunat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribunado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres sprawowania urzędu trybuna rzymskiego | (historia, historyczny, historycznie) urząd, godność trybuna rzymskiego


lexentry: pol/trybunał__rzeczownik__1
written_rep: trybunał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribunal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instancja orzekająca, kolegium sądowe; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach


lexentry: pol/trychologia__rzeczownik__1
written_rep: trychologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tricología
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy


lexentry: pol/tryftong__rzeczownik__1
written_rep: tryftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triptongo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek


lexentry: pol/trygonometria__rzeczownik__1
written_rep: trygonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigonometría
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;


lexentry: pol/trylogia__rzeczownik__1
written_rep: trylogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trilogía
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów


lexentry: pol/trymestr__rzeczownik__1
written_rep: trymestr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trimestre
sense_list:
(urzędowy) trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach


lexentry: pol/trynitarz__rzeczownik__1
written_rep: trynitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinitario
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana z Matty;


lexentry: pol/tryptofan__rzeczownik__1
written_rep: tryptofan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triptófano | triptofano
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie;


lexentry: pol/tryptyk__rzeczownik__1
written_rep: tryptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tríptico
sense_list:
(sztuka) dzieło (malarskie, literackie, rzeźbiarskie, filmowe itp.) składające się z trzech części; | trójdzielna nastawa ołtarzowa


lexentry: pol/tryskawka__rzeczownik__1
written_rep: tryskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espiráculo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (ichtiologia, ichtiologiczny) szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;


lexentry: pol/tryskawka__rzeczownik__1
written_rep: tryskawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frasco lavador | piseta
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (chemia, chemiczny) przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;


lexentry: pol/trytytka__rzeczownik__1
written_rep: trytytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brida
sense_list:
(środowiskowy) elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;


lexentry: pol/trzcina__rzeczownik__1
written_rep: trzcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña | cañuela | junco cálamo
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;


lexentry: pol/trzcina_cukrowa__rzeczownik__1
written_rep: trzcina cukrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña de azúcar
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (botanika, botaniczny) roślina uprawna z gatunku Saccharum officinarum, (zobacz) cukrowiec lekarski;


lexentry: pol/trzciniak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trzciniak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carricero tordal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus arundinaceus Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;


lexentry: pol/trzeba__czasownik__1
written_rep: trzeba
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: haber que
sense_list:
…tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej


lexentry: pol/trzeciorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: trzeciorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: terciario
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholach: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i trzema innymi atomami węgla | (chemia, chemiczny) o aminach: o trzech grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o solach: będąca pochodną aminy trzeciorzędowej | zaklasyfikowany do trzeciego rzędu


lexentry: pol/trzepotanie_przedsionków__rzeczownik__1
written_rep: trzepotanie przedsionków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleteo auricular
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj zaburzenia – arytmii, polegający na szybkim i uporządkowanym rytmie przedsionkowym serca o częstotliwości zwykle w granicach 250-350 na minutę


lexentry: pol/trzewik__rzeczownik__1
written_rep: trzewik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botín
sense_list:
rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;


lexentry: pol/trzewikodziób__rzeczownik__1
written_rep: trzewikodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picozapato
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Balaeniceps rex, duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;


lexentry: pol/trzmiel__rzeczownik__1
written_rep: trzmiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abejorro | abejarrón | abejón
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombus Latreille, owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;


lexentry: pol/trznadel__rzeczownik__1
written_rep: trznadel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escribano cerillo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu


lexentry: pol/trznadel_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: trznadel zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escribano cerillo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Emberiza citrinella, mały ptak częściowo wędrowny z rodziny trznadlowatych;


lexentry: pol/trzon__rzeczownik__1
written_rep: trzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdomen
sense_list:
(architektura, architektoniczny) układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną | najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/trzydziestka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta
sense_list:
nazwa liczby 30 | 30 lat życia | całość składająca się z trzydziestu części, elementów lub jednostek


lexentry: pol/trzydziestkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y cuatro
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 34 | nazwa liczby 34


lexentry: pol/trzydziestkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y dos
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 32 | nazwa liczby 32


lexentry: pol/trzydziestkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y nueve
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 39 | nazwa liczby 39


lexentry: pol/trzydziestkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y uno
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 31 | nazwa liczby 31


lexentry: pol/trzydziestkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y cinco
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 35 | nazwa liczby 35


lexentry: pol/trzydziestkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y siete
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 37 | nazwa liczby 37


lexentry: pol/trzydziestkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y seis
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 36 | nazwa liczby 36


lexentry: pol/trzydziestkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y tres
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 33 | nazwa liczby 33


lexentry: pol/trzydziestkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: trzydziestkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: treinta y ocho
sense_list:
całość składająca się z trzydziestu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 38 | nazwa liczby 38


lexentry: pol/trzykrotny__przymiotnik__1
written_rep: trzykrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: triple
sense_list:
odbywający się/powtarzający się trzy razy | taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy | trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś


lexentry: pol/trzymać__czasownik__1
written_rep: trzymać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tener
sense_list:
ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję | zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić


lexentry: pol/trój-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: trój-
min_sense_num: 01
trans_list: tri-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części


lexentry: pol/trójdźwięk__rzeczownik__1
written_rep: trójdźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tríada
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;


lexentry: pol/trójkąt__rzeczownik__1
written_rep: trójkąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triángulo
sense_list:
(geometria) wielokąt mający trzy boki; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny uderzany pałeczką; | rzecz mająca kształt trójkąta (1.1)


lexentry: pol/trójkątny__przymiotnik__1
written_rep: trójkątny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: triangular
sense_list:
dotyczący trójkąta (figury geometrycznej) | mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)


lexentry: pol/trójskok__rzeczownik__1
written_rep: trójskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triple salto
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;


lexentry: pol/trójząb__rzeczownik__1
written_rep: trójząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tridente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ręczna broń drzewcowa zakończona potrójnym ostrzem; | rodzaj harpuna lub oszczepu do polowania na ryby zakończonego potrójnym ostrzem | symbol w kształcie trójzębu (1.1)


lexentry: pol/trąba_powietrzna__rzeczownik__1
written_rep: trąba powietrzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torbellino
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przesuwający się wir powietrza w kształcie leja o dużej sile niszczącej;


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompa
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej


lexentry: pol/trąbka__rzeczownik__1
written_rep: trąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompeta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;


lexentry: pol/trądzik_różowaty__rzeczownik__1
written_rep: trądzik różowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosácea
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła i zapalna dermatoza polegająca na występowaniu wykwitów rumieniowych, grudkowych i krostkowych;


lexentry: pol/tuczyć__czasownik__1
written_rep: tuczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cebar
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) karmić intensywnie zwierzęta w celu uzyskania przyrostu mięsa i tłuszczu


lexentry: pol/tukan__rzeczownik__1
written_rep: tukan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tucán
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ramphastos Linnaeus, barwny ptak południowoamerykański o dużym dziobie;


lexentry: pol/tuleja__rzeczownik__1
written_rep: tuleja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camisa | casquillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element mechanizmów i maszyn w kształcie wydłużonego pierścienia lub wydrążonego walca


lexentry: pol/tulipan__rzeczownik__1
written_rep: tulipan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tulipán
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tulipa L., posiadająca wiele odmian roślina cebulowa z rodziny liliowatych, z pojedynczymi dużymi kwiatami;


lexentry: pol/tumba__rzeczownik__1
written_rep: tumba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumba
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) grobowiec w formie kamiennej skrzyni lub trumny przykrytej płytą, zazwyczaj z rzeźbionym wizerunkiem zmarłego;


lexentry: pol/tumiwisizm__rzeczownik__1
written_rep: tumiwisizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasotismo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) postawa charakteryzująca się obojętnością, biernością, brakiem zaangażowania, lekceważeniem czegoś


lexentry: pol/tundra__rzeczownik__1
written_rep: tundra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tundra
sense_list:
(geografia, geograficzny) bezleśne zbiorowisko roślinności w zimnym klimacie strefy arktycznej i subarktycznej;


lexentry: pol/tunel__rzeczownik__1
written_rep: tunel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: túnel
sense_list:
(budownictwo) budowla ziemna umożliwiająca poprowadzenie drogi lub torów kolejowych pod ziemią, górą, wodą itp.; | (informatyka, informatyczny) połączenie się ze zdalnym komputerem przez połączenie się z pośrednim komputerem, z którego dopiero następuje docelowe połączenie;


lexentry: pol/tunguski__przymiotnik__1
written_rep: tunguski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tungús
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami tunguskimi | związany z Tunguzami, dotyczący Tunguzów


lexentry: pol/tunika__rzeczownik__1
written_rep: tunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: túnica
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) spodnia, lekka szata wełniana, zwykle z krótkim rękawem lub bez, noszona przez mężczyzn i kobiety w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/turbina__rzeczownik__1
written_rep: turbina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbina
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) silnik zmieniający energię kinetyczną cieczy lub gazu na ruch obrotowy;


lexentry: pol/turbulencja__rzeczownik__1
written_rep: turbulencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turbulencia
sense_list:
chaotycznie poruszające się wiry i strumienie powietrza w atmosferze ziemskiej | ruch cieczy lub gazu, w którym tory poszczególnych elementów cieczy lub gazu przecinają się ze sobą w chaotyczny sposób


lexentry: pol/turkawka__rzeczownik__1
written_rep: turkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tórtola
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia turtur, średniej wielkości ptak leśny podobny do gołębia;


lexentry: pol/turkijski__przymiotnik__1
written_rep: turkijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: túrcico
sense_list:
odnoszący się do grupy ludów zamieszkujących tereny od Syberii po Europę Wschodnią (m.in. Rosję, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgizję, Turkmenię, Azerbejdżan, Turcję), dotyczący ich kultur, dziejów, języków itp.;


lexentry: pol/turkus__rzeczownik__1
written_rep: turkus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turquesa
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał o barwie niebieskawej lub niebieskozielonej; | barwa, zielony odcień cyjanu;


lexentry: pol/turkusowy__przymiotnik__1
written_rep: turkusowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: turquesa
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) (mineralogia, mineralogiczny) dotyczący turkusu, wykonany z turkusu, związany z turkusem, ozdobiony turkusem


lexentry: pol/turnikiet__rzeczownik__1
written_rep: turnikiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torniquete | contadero
sense_list:
bramka obrotowa ze skrzydłami obracającymi się wokół jednej osi, służąca do ograniczenia liczby osób przechodzącej przez nią jednocześnie; kołowrót


lexentry: pol/turystyka_aborcyjna__rzeczownik__1
written_rep: turystyka aborcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turismo abortivo
sense_list:
podróżowanie z kraju o restrykcyjnych przepisach aborcyjnych do tego, w którym są one łagodniejsze w celu wykonania aborcji;


lexentry: pol/tusz_do_rzęs__rzeczownik__1
written_rep: tusz do rzęs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rímel
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk służący do podkreślenia rzęs, dopełniający makijaż oka


lexentry: pol/twarda_waluta__rzeczownik__1
written_rep: twarda waluta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moneda fuerte
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) silna waluta narodowa łatwo wymienialna na inne waluty;


lexentry: pol/twarda_woda__rzeczownik__1
written_rep: twarda woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua dura
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie dużą ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące trudno się pienią;


lexentry: pol/twardo__przysłówek__1
written_rep: twardo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: firmemente
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) w sposób bezwzględny i surowy | (przenośnie, przenośnia) w sposób zdecydowany; z upartością


lexentry: pol/twardy__przymiotnik__1
written_rep: twardy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: duro
sense_list:
nie miękki, nieuginający się pod naciskiem | o koniecznościach, warunkach (i tym podobne, i temu podobne) wymagający wyrzeczeń lub trudu | o człowieku odporny, niepoddający się przeciwnościom i emocjom | surowy, bezlitosny | nieustępliwy, niedający się przekonać do zmiany zdania


lexentry: pol/twardziel__rzeczownik__3
written_rep: twardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: inselberg
sense_list:
(geologia, geologiczny) odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał odporniejszych na wietrzenie, niż skały go otaczające


lexentry: pol/twaróg__rzeczownik__1
written_rep: twaróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queso bianco | requesón
sense_list:
(spożywczy) produkt wytwarzany z mleka po oddzieleniu serwatki; rodzaj sera, świeżego, niedojrzewającego


lexentry: pol/twierdza__rzeczownik__1
written_rep: twierdza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza | fuerte | bastión
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) rodzaj stałej fortyfikacji obronnej, złożonej z fortów i umocnień połączonych w całość;


lexentry: pol/twierdzenie__rzeczownik__1
written_rep: twierdzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afirmación
sense_list:
zdanie oznajmujące określające czyjeś przeświadczenie o czymś | (rzeczownik odczasownikowy) od twierdzić


lexentry: pol/twink__rzeczownik__1
written_rep: twink
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chispear
sense_list:
(slangowo) gejowski atrakcyjny młody mężczyzna w wieku od kilkunastu do dwudziestu kilku lat, o młodzieńczym wyglądzie


lexentry: pol/twist__rzeczownik__1
written_rep: twist
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: twist
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec towarzyski w takcie dwudzielnym, w którym partnerzy tańczą osobno, wykonując energiczne skręty nóg, bioder i rąk


lexentry: pol/tworzywo_sztuczne__rzeczownik__1
written_rep: tworzywo sztuczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materia plástica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) materiał łatwy w przetwórstwie, zbudowany z polimerów nie występujących w naturze, a wytworzonych przez człowieka


lexentry: pol/tworzyć__czasownik__1
written_rep: tworzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: crear | formar
sense_list:
budować, konstruować coś nowego (również z niczego); przyczyniać się do powstania czegoś (także pojęć niematerialnych)


lexentry: pol/twór__rzeczownik__1
written_rep: twór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enseñanza
sense_list:
część, element organu o określonych funkcjach w organizmie żywym; także: guz, narośl | organizm polityczny lub społeczny


lexentry: pol/tydzień__rzeczownik__1
written_rep: tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semana
sense_list:
okres siedmiu kolejnych dni, zwykle od poniedziałku do niedzieli, będący częścią miesiąca, związany prawdopodobnie ze zmianami Księżyca, powtarzający się cyklicznie; | każdy okres siedmiu dni


lexentry: pol/tygiel__rzeczownik__1
written_rep: tygiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crisol
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) element wyposażenia laboratoryjnego, naczynie o kształcie podobnym do kubka, służące do wykonywania operacji na substancjach stałych wymagających wysokiej temperatury, np. suchej destylacji, stapiania metali itd. | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym zachodzi wiele zmian społecznych, w którym mieszają się narodowości, wyznania itd.


lexentry: pol/tygrys__rzeczownik__1
written_rep: tygrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, duży drapieżnik z rodziny kotowatych z wyrazistymi pręgami na sierści;


lexentry: pol/tygrys_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: tygrys azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris Linnaeus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/tygrys_sumatrzański__rzeczownik__1
written_rep: tygrys sumatrzański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tigre de Sumatra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera tigris sumatrae Pocock, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w odizolowanych populacjach na Sumatrze;


lexentry: pol/tylda__rzeczownik__1
written_rep: tylda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tilde | virgulilla
sense_list:
(termin typograficzny) znak diakrytyczny w postaci poziomego wężyka stawianego nad literą | (termin typograficzny) znak w tekście w postaci poziomego wężyka, którym zastępuje się opuszczony dla oszczędności miejsca wyraz lub jego część


lexentry: pol/tym__przysłówek__1
written_rep: tym
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 02
trans_list: tanto
sense_list:
im … tym – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej


lexentry: pol/tymczasem__partykuła__1
written_rep: tymczasem
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: mientras que
sense_list:
sygnalizuje treść niezgodną z oczekiwaniami wyrażonymi w pierwszej części zdania | sygnalizuje treść przeciwstawną do tego, co było powiedziane przed chwilą


lexentry: pol/tymianek__rzeczownik__1
written_rep: tymianek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomillo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thymus vulgaris, gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych pochodzącej z rejonów Morza Śródziemnego i stosowanej jako przyprawa;


lexentry: pol/tymol__rzeczownik__1
written_rep: tymol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, składnik olejków eterycznych występujących w macierzance (tymianku), lebiodce (oregano) i cząbrze;


lexentry: pol/tympanoskleroza__rzeczownik__1
written_rep: tympanoskleroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timpanoesclerosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) odkładanie się złogów soli wapnia w tkankach ucha środkowego, zwłaszcza w błonie śluzowej ścian jamy bębenkowej;


lexentry: pol/tynk__rzeczownik__1
written_rep: tynk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enlucido | revoque
sense_list:
(budownictwo) powłoka odpowiednio przygotowanej zaprawy budowlanej nałożonej na surową powierzchnię ściany, filaru, sufitu, itp.


lexentry: pol/tyran__rzeczownik__1
written_rep: tyran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) udzielny władca starożytnej polis greckiej, dochodzący do władzy zazwyczaj na drodze przewrotu albo otrzymując swoje władztwo z zewnątrz, z rzadka przez dziedziczenie; | (przenośnie, przenośnia) człowiek okrutny, nieliczący się ze zdaniem innych, narzucający swą wolę


lexentry: pol/tyrania__rzeczownik__1
written_rep: tyrania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiranía
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządy jednostki opierające się na przemocy i terrorze


lexentry: pol/tyranizować__czasownik__1
written_rep: tyranizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bravo
sense_list:
narzucać komuś własną wolę w sposób brutalny i bezwzględny, niepozwalając na sprzeciw lub tłumiąc go


lexentry: pol/tyrozyna__rzeczownik__1
written_rep: tyrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirosina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, aminokwas wchodzący w skład wielu białek, przekształcany m.in. w hormony - tyroksynę i adrenalinę;


lexentry: pol/tyrs__rzeczownik__1
written_rep: tyrs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tirso
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona winoroślą i bluszczem oraz zakończona szyszką sosny pinii; atrybut Dionizosa (Bachusa), menad (bachantek) i satyrów; symbol płodności;


lexentry: pol/tytan__rzeczownik__1
written_rep: tytan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: titán
sense_list:
(mitologia grecka) każdy z olbrzymów, synów Uranosa i Gai, braci tytanid; (także, też) ich potomkowie; | (książkowy) człowiek wielkiego ducha, wybitny, przerastający pod każdym względem swoje otoczenie


lexentry: pol/tytuł__rzeczownik__1
written_rep: tytuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: título
sense_list:
napis, nagłówek, nazwa dzieła (filmu, sztuki teatralnej, utworu muzycznego, literackiego) lub jego rozdziałów; | zdobyta godność, stopień naukowy, służbowy, także zajmowane stanowisko, pełniona funkcja | podstawa czegoś, powód, racja


lexentry: pol/tył__rzeczownik__1
written_rep: tył
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culo
sense_list:
cześć ciała przeciwległa do przodu głowy; u człowieka z tej strony co plecy, u zwierząt z tej strony co zad lub ogon | miejsce znajdujące się przeciwnie do kierunku patrzenia; po stronie przeciwnej do rzeczywistego lub oczekiwanego kierunku ruchu


lexentry: pol/tęcza__rzeczownik__1
written_rep: tęcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arco iris | arcoíris
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko optyczne pod postacią kolorowego łuku z rozszczepionego światła;


lexentry: pol/tęczówka__rzeczownik__1
written_rep: tęczówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iris
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element budowy oka, nieprzezroczysta tarczka stanowiąca przednią część błony naczyniówkowej, w centrum zawierająca źrenicę;


lexentry: pol/tężec__rzeczownik__1
written_rep: tężec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tétanos | tétano
sense_list:
(medycyna, medyczny) / (weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna o ciężkim przebiegu, z długotrwałymi i bolesnymi kurczami mięśni, spowodowana toksynami produkowanymi przez bakterie beztlenowe zwane laseczkami tężca


lexentry: pol/tężnia__rzeczownik__1
written_rep: tężnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre de graduación
sense_list:
budowla z drewna i gałęzi tarniny służąca do zwiększania stężenia soli w solance; | drewniana konstrukcja wykorzystywana jako inhalatorium w uzdrowisku


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__1
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: estampar
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego


lexentry: pol/tłoczyć__czasownik__2
written_rep: tłoczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: polenta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (hydraulika, hydrauliczny) przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego


lexentry: pol/tłok__rzeczownik__1
written_rep: tłok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistón | émbolo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;


lexentry: pol/tłokowy__przymiotnik__1
written_rep: tłokowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de pistón
sense_list:
od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)


lexentry: pol/tłuczek__rzeczownik__1
written_rep: tłuczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machaca
sense_list:
narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy


lexentry: pol/tłumacz__rzeczownik__2
written_rep: tłumacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: intérprete
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy lub aplikacja służące do tłumaczenia tekstów z jednego języka na drugi


lexentry: pol/tłumaczyć__czasownik__1
written_rep: tłumaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: explicar
sense_list:
wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś | wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortiguador
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie lub podzespół do tłumienia transmitowanego sygnału | (technologia, technika, techniczny) (zobacz) amortyzator


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silenciador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału; | (motoryzacja) podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej


lexentry: pol/tłumik__rzeczownik__1
written_rep: tłumik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sordina
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd do zmniejszania natężenia dźwięku instrumentu smyczkowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aplastar
sense_list:
(o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów


lexentry: pol/tłumić__czasownik__1
written_rep: tłumić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: contener
sense_list:
(o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć


lexentry: pol/tłumok__rzeczownik__1
written_rep: tłumok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrigar
sense_list:
(potocznie, potoczny) duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.


lexentry: pol/tłusty_czwartek__rzeczownik__1
written_rep: tłusty czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jueves gordo | jueves lardero
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ostatni czwartek karnawału, w którym zwyczajowo urządza się zabawy, przyjęcia i częstuje pączkami;


lexentry: pol/tłuszcz__rzeczownik__1
written_rep: tłuszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grasa
sense_list:
(spożywczy) substancja uzyskana z tkanki tłuszczowej roślinnej lub zwierzęcej, mająca szerokie zastosowanie zwłaszcza w przemyśle spożywczym; | (chemia, chemiczny) zwyczajowa nazwa grupy związków organicznych: lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych;


lexentry: pol/tłuszczak_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: tłuszczak amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guácharo | pájaro aceitoso
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Steatornis caripensis, gatunek południowoamerykańskiego ptaka z rodziny tłuszczakowatych, znany z wykorzystywania echolokacji


lexentry: pol/ubezpieczenie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seguro
sense_list:
zapewnienie o odszkodowaniu za poniesioną stratę; działania prowadzące do zaspokojenia potrzeb finansowych osoby, która poniosła straty materialne


lexentry: pol/ubezpieczenie_na_życie__rzeczownik__1
written_rep: ubezpieczenie na życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seguro de vida
sense_list:
(urzędowy) zapewnienie wypłaty odpowiedniej sumy osobie wskazanej, w razie śmierci osoby objętej tym ubezpieczeniem;


lexentry: pol/ubijać__czasownik__1
written_rep: ubijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: batir
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zmieniać produkty płynne na gęstą masę poprzez energiczne mieszanie


lexentry: pol/ubikwityna__rzeczownik__1
written_rep: ubikwityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ubiquitina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko występujące w komórkach eukariotycznych, łączące się z uszkodzonymi oraz zbędnymi białkami celem ich proteolizy;


lexentry: pol/ucha__rzeczownik__1
written_rep: ucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uja
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowa dla kuchni rosyjskiej zupa rybna przyrządzana z kilku gatunków ryb słodkowodnych


lexentry: pol/uchatka__rzeczownik__1
written_rep: uchatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: león marino
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otaria Péron, rodzaj drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych występujący u południowych wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/uchwała__rzeczownik__1
written_rep: uchwała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resolución
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt woli kolegialnego organu państwowego, samorządu lub organizacji, podejmowany z reguły na posiedzeniu tego gremium, po przeprowadzeniu głosowania;


lexentry: pol/ucieczka__rzeczownik__1
written_rep: ucieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuga | huida | evasión
sense_list:
szybkie opuszczenie lub opuszczanie jakiegoś miejsca w celu uniknięcia realnego lub domniemanego niebezpieczeństwa


lexentry: pol/uczta__rzeczownik__1
written_rep: uczta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deleite | regalo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciekawe wydarzenie, zazwyczaj o charakterze kulturalnym; bardzo przyjemne przeżycie estetyczne, duchowe


lexentry: pol/uczucie__rzeczownik__1
written_rep: uczucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentimiento | sensación
sense_list:
stan psychiczny odzwierciedlający stosunek emocjonalny podmiotu do osób, rzeczy, zdarzeń zewnętrznych lub do samego podmiotu


lexentry: pol/udawać_Greka__czasownik__1
written_rep: udawać Greka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hacerse el tonto
sense_list:
udawać, że nie ma się pojęcia, wiedzy na jakiś temat; zachowywać się jak ktoś niezorientowany, nierozumiejący określonej kwestii, mimo że w rzeczywistości jest inaczej


lexentry: pol/uderzenie__rzeczownik__1
written_rep: uderzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od uderzyć | (wojskowość, wojskowy) gwałtowny atak wojsk na armię nieprzyjaciela | cios zadany ręką lub przedmiotem


lexentry: pol/udział__rzeczownik__1
written_rep: udział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participación
sense_list:
uczestnictwo w jakimś wydarzeniu | (finanse, finansowy) wkład kapitału do przedsięwzięcia finansowego, dokonany przez jego uczestnika | dokument potwierdzający udział (1.2)


lexentry: pol/udziałowiec__rzeczownik__1
written_rep: udziałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba z udziałem w przedsięwzięciu finansowym


lexentry: pol/uformować__czasownik__1
written_rep: uformować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
nadać formę | powołać do istnienia | ustawić grupę w danym porządku | wyrobić w kimś lub czymś określone przymioty lub postawy


lexentry: pol/ugniatać__czasownik__1
written_rep: ugniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amasar
sense_list:
gniotąc, oddziaływać na kogoś lub na coś, powodować zmianę kształtu, obniżenie czegoś; gniotąc, nadawać kształt czemuś


lexentry: pol/ugryzienie__rzeczownik__1
written_rep: ugryzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mordisco
sense_list:
czynność polegająca na chwyceniu zębami i zaciśnięciu szczęki, zwykle w celu zadania bólu, obrony lub spożycia pokarmu


lexentry: pol/ujadać__czasownik__1
written_rep: ujadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cotorrear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) złośliwie, z uporczywą krytyką atakować kogoś słowami


lexentry: pol/ujgurski__rzeczownik__1
written_rep: ujgurski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: uigur
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język turkijski używany przez około 10 milionów Ujgurów, głównie w Regionie Autonomicznym Sinciang w zachodnich Chinach;


lexentry: pol/ukaz__rzeczownik__1
written_rep: ukaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decreto
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w dawnej i obecnej Rosji dekret, edykt lub akt prawny wyższego rzędu wydawany przez cara lub prezydenta, a w czasach istnienia ZSRR przez najwyższe organy państwowe


lexentry: pol/ukończyć__czasownik__1
written_rep: ukończyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: terminar
sense_list:
sprawić, że coś zostaje zrobione w całości | przerobić w całości materiał/program kursu/szkoły i zdać wymagane egzaminy


lexentry: pol/ukośnik__rzeczownik__1
written_rep: ukośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barra
sense_list:
(termin typograficzny) znak pisarski w postaci ukośnej kreski, używany głównie do oddzielania od siebie słów lub znaków;


lexentry: pol/ukrainizacja__rzeczownik__1
written_rep: ukrainizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ucranianización
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) przyswajanie lub narzucanie kultury ukraińskiej i języka ukraińskiego;


lexentry: pol/ukrywać__czasownik__1
written_rep: ukrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: esconder | ocultar | escamotear | guarecer
sense_list:
schować, umieścić w zasłoniętym, niewidocznym miejscu, umieścić w zamknięciu; skrywać przed wzrokiem ludzkim


lexentry: pol/ukulele__rzeczownik__1
written_rep: ukulele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guitarra hawaiana
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) czterostrunowy instrument muzyczny, odmiana gitary o małych rozmiarach;


lexentry: pol/ukwiał__rzeczownik__1
written_rep: ukwiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anémona de mar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Actiniaria, bezszkieletowe zwierzę z rzędu ukwiałów, prowadzące osiadłych lub półosiadłych tryb życia;


lexentry: pol/układ_krążenia__rzeczownik__1
written_rep: układ krążenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparato circulatorio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) układ organizmu, złożony z dwóch układów: krwionośnego i chłonnego;


lexentry: pol/układ_nerwowy__rzeczownik__1
written_rep: układ nerwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema nervioso
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zbiór wyspecjalizowanych komórek, pozostających ze sobą w złożonych relacjach funkcjonalnych i strukturalnych, odpowiadający za sterowanie aktywnością organizmu;


lexentry: pol/układ_okresowy__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla periódica
sense_list:
zestawienie wszystkich pierwiastków chemicznych w postaci rozbudowanej tabeli, uporządkowane według ich rosnącej liczby atomowej, grupujące pierwiastki według ich cyklicznie powtarzających się podobieństw właściwości;


lexentry: pol/układ_okresowy_pierwiastków__rzeczownik__1
written_rep: układ okresowy pierwiastków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla periódica de los elementos
sense_list:
(chemia, chemiczny) tabelaryczny układ pierwiastków chemicznych uporządkowany według rosnącej liczby atomowej;


lexentry: pol/układ_planetarny__rzeczownik__1
written_rep: układ planetarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema planetario
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór planet i innych ciał niebieskich krążących wokół wspólnego centrum masy;


lexentry: pol/układ_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: układ pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema digestivo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) układ narządów człowieka i zwierząt służący do pobierania, trawienia i wchłaniania pokarmu oraz wydalania resztek;


lexentry: pol/układ_przeciwpoślizgowy__rzeczownik__1
written_rep: układ przeciwpoślizgowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dispositivo antibloqueo
sense_list:
(motoryzacja) układ stosowany w pojazdach mechanicznych w celu uniknięcia blokowania kół w trakcie hamowania;


lexentry: pol/układ_równań__rzeczownik__1
written_rep: układ równań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de ecuaciones
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zestawienie dwóch lub więcej równań, dla których poszukiwane jest wspólne rozwiązanie;


lexentry: pol/układ_scalony__rzeczownik__1
written_rep: układ scalony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circuito integrado
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) zamknięty w obudowie układ elektroniczny, gotowy do umieszczenia w innym układzie;


lexentry: pol/układ_trawienny__rzeczownik__1
written_rep: układ trawienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparato digestivo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zespół narządów, których funkcja polega na przyjmowaniu pokarmu, trawieniu, wchłanianiu go i wydalaniu odpadów;


lexentry: pol/układ_współrzędnych__rzeczownik__1
written_rep: układ współrzędnych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de coordenadas
sense_list:
(geometria) funkcja przypisująca każdemu punktowi zestaw liczb zwanych współrzędnymi, pozwalający ten punkt jednoznacznie identyfikować;


lexentry: pol/układ_wydechowy__rzeczownik__1
written_rep: układ wydechowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sistema de escape
sense_list:
(motoryzacja) układ odprowadzający spaliny z silnika spalinowego i wygłuszający hałas produkowany przez silnik


lexentry: pol/układ_zbiorowy__rzeczownik__1
written_rep: układ zbiorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convenio colectivo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) układ określający warunki pracy, zawierany między związkami zawodowymi i pracodawcami


lexentry: pol/układny__przymiotnik__1
written_rep: układny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civil
sense_list:
będący wyrazem układnego (1.1) zachowania | zachowujący się w sposób bardzo uprzejmy, czasem z chęci przypodobania się ktoś


lexentry: pol/ul_wielokorpusowy__rzeczownik__1
written_rep: ul wielokorpusowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almacén
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) konstrukcja służąca jako pomieszczenie dla pszczół składająca się z pojedynczych elementów


lexentry: pol/ulica__rzeczownik__1
written_rep: ulica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calle | rúa
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) droga wytyczona i zbudowana na terenie zurbanizowanym, głównie w mieście;


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fugaz | efímero | pasajero
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szybko się kończący, przemijający, niemożliwy do zachowania, krótkotrwały


lexentry: pol/ulotny__przymiotnik__1
written_rep: ulotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: irregular
sense_list:
(urzędowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) taki, który ukazuje się nieregularnie


lexentry: pol/ultimatum__rzeczownik__1
written_rep: ultimatum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultimátum | ultimato
sense_list:
(dyplomacja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oświadczenie zawierające żądanie określonego zachowania, poparte groźbą zastosowania środków przymusu w razie niespełnienia żądań przed ściśle określonym terminem;


lexentry: pol/ultradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: ultradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultrasonido
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt wysokiej by być słyszalna dla człowieka (umownie 20 kHz - 1 GHz);


lexentry: pol/ultrafiolet__rzeczownik__1
written_rep: ultrafiolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultravioleta
sense_list:
(fizyka, fizyczny) niewidzialne dla oka promieniowanie elektromagnetyczne – o długości fali krótszej niż światło widzialne i dłuższej niż promieniowanie rentgenowskie; wywołuje m.in. fluorescencję i opalanie się skóry ludzkiej;


lexentry: pol/ultramaryna__rzeczownik__1
written_rep: ultramaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azul de ultramar
sense_list:
odcień niebieskiego taki jak ultramaryna (1.1) | (chemia, chemiczny) niebieski pigment o charakterystycznym odcieniu, uzyskiwany dawniej z lapis lazuli;


lexentry: pol/ultrasonografia__rzeczownik__1
written_rep: ultrasonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecografía
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) metoda obrazowania organów wewnętrznych przy pomocy ultradźwięków;


lexentry: pol/ultrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: ultrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultraestructura
sense_list:
(optyka, optyczny) struktura obiektu mogąca być obserwowana tylko za pomocą mikroskopu elektronowego


lexentry: pol/umacniać__czasownik__2
written_rep: umacniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: fortificarse
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wzmacniać siłę obronną poprzez budowę obiektów fortyfikacyjnych oraz przygotowując się do działań bojowych


lexentry: pol/umami__rzeczownik__1
written_rep: umami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: umami
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden z pięciu podstawowych smaków, smak kwasu glutaminowego występującego w białku;


lexentry: pol/umarł_król,_niech_żyje_król__przysłowie__1
written_rep: umarł król, niech żyje król
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: a rey muerto, rey puesto
sense_list:
pierwotnie w średniowieczu słowa marszałka dworu francuskiego, wygłaszane po śmierci króla Francji i od razu ogłaszające nowego monarchę, zapewniające brak kłótni i walk o sukcesję


lexentry: pol/umieralność__rzeczownik__1
written_rep: umieralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortalidad
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów w określonej jednostce czasu do ogółu mieszkańców danego obszaru;


lexentry: pol/umorzenie__rzeczownik__1
written_rep: umorzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amortización | cancelación | condonación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (finanse, finansowy) dobrowolne zrzeczenie się częściowe lub całkowite należności w ramach umownego porozumienia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem


lexentry: pol/umowa__rzeczownik__1
written_rep: umowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrato | acuerdo | convenio
sense_list:
wzajemne zobowiązanie dwóch lub więcej osób do zrobienia czegoś lub zachowywania się w określony sposób; arkusz lub inny zapis takiego zobowiązania;


lexentry: pol/umowa_o_pracę__rzeczownik__1
written_rep: umowa o pracę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrato de trabajo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa zawarta między pracodawcą a pracownikiem, w której pracownik zobowiązuje się do wykonywania dla pracodawcy określonej pracy za określonym wynagrodzeniem;


lexentry: pol/umowa_śmieciowa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: umowa śmieciowa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: contrato basura
sense_list:
(publikatory) (pejoratywnie, pejoratywny) umowa między pracodawcą a pracownikiem niestanowiąca podstawy do nawiązania trwałego stosunku pracy, zawarta w celu ominięcia prawa, pozwalająca np. na niepłacenie składek ZUS, łatwiejsze rozwiązanie umowy;


lexentry: pol/umundurowanie__rzeczownik__1
written_rep: umundurowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uniforme
sense_list:
mundury noszone przez członków danej organizacji | prawnie wyznaczony strój członków danej organizacji;


lexentry: pol/uncja__rzeczownik__1
written_rep: uncja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onza
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka masy pochodzenia rzymskiego równa około 27 gramom;


lexentry: pol/unia__rzeczownik__1
written_rep: unia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unión
sense_list:
dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści;


lexentry: pol/unicorn__rzeczownik__1
written_rep: unicorn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unicornio
sense_list:
(neologizm) (ekonomia, ekonomiczny) (zawód, zawodowy, zawodowo) start-up wyceniany na co najmniej miliard dolarów;


lexentry: pol/uniewinnianie__rzeczownik__1
written_rep: uniewinnianie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolución
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzekanie przez sąd, że ktoś jest niewinny, uwalnianie go od zarzutów


lexentry: pol/uniwersytet__rzeczownik__1
written_rep: uniwersytet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universidad
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) wyższa uczelnia obejmująca zwykle kilka wydziałów nauk, mająca prawo nadawania stopni naukowych


lexentry: pol/ununoctium__rzeczownik__1
written_rep: ununoctium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununoctio
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 118 (symbol Uuo), nazwanego ostatecznie oganesson (symbol Og);


lexentry: pol/ununpentium__rzeczownik__1
written_rep: ununpentium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unumpentio | ununpentio
sense_list:
(chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 115 (symbol Uup), nazwanego ostatecznie moskow (symbol Mc);


lexentry: pol/ununseptium__rzeczownik__1
written_rep: ununseptium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununseptio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 117 (symbol Uus), nazwanego ostatecznie tenes (symbol Ts);


lexentry: pol/ununtrium__rzeczownik__1
written_rep: ununtrium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ununtrio
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (chemia, chemiczny) wstępna nazwa radioaktywnego pierwiastka chemicznego o liczbie atomowej 113, oznaczanego obecnie Nh;


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caducar
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) przestać postępować według zasad moralnych; być niemoralnym, postąpić w taki sposób


lexentry: pol/upadać__czasownik__1
written_rep: upadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caer
sense_list:
momentalnie, mimowolnie zmieniać pozycję ze stojącej na leżącą | opaść, zlecieć; szybko przemieścić się w locie z góry na dół | tracić na znaczeniu, kończyć się niepowodzeniem


lexentry: pol/upadłość__rzeczownik__1
written_rep: upadłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bancarrota | quiebra
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niewypłacalność, niemożność wywiązywania się z przyjętych zobowiązań przez dłużnika


lexentry: pol/upadły_anioł__rzeczownik__1
written_rep: upadły anioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ángel caído
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) człowiek wpierw szlachetny, który uległ zepsuciu, grzechowi, moralnemu upadkowi | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) anioł, który sprzeniewierzył się Bogu


lexentry: pol/upcykling__rzeczownik__1
written_rep: upcykling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reciclaje creativo
sense_list:
ponowne wykorzystanie odpadów do zrobienia czegoś użytecznego i bardziej wartościowego od samego surowca;


lexentry: pol/update__rzeczownik__1
written_rep: update
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actualización
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizacja danych w komputerze lub program umożliwiający aktualizację innego programu do nowej wersji


lexentry: pol/updatować__czasownik__1
written_rep: updatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: actualización
sense_list:
(informatyka, informatyczny) aktualizować dane w komputerze lub aktualizować program komputerowy do nowszej wersji


lexentry: pol/upełnomocniać__czasownik__1
written_rep: upełnomocniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apoderar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) upoważniać kogoś, aby podejmował czynności urzędowe lub prawne w czyimś imieniu


lexentry: pol/upośledzać__czasownik__1
written_rep: upośledzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discapacidad
sense_list:
doprowadzać do upośledzenia, naruszać sprawność funkcjonowania czegoś | stawiać w gorszej sytuacji, utrudniać lub uniemożliwiać działanie czegoś


lexentry: pol/upraszczać__czasownik__1
written_rep: upraszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: simplificar
sense_list:
sprawiać, że coś staje się prostsze, tłumaczyć coś prosto, w przystępny sposób | (pejoratywnie, pejoratywny) sprawiać, że coś staje się trywialne, płytkie


lexentry: pol/uprzemysłowienie__rzeczownik__1
written_rep: uprzemysłowienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: industrialización
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zwiększenie udziału przemysłu w gospodarce narodowej | (historia, historyczny, historycznie) (społeczny) proces przejścia społeczeństwa rolniczego do przemysłowego | proces zwiększenia możliwości wytwórczych kraju poprzez rozwinięcie produkcji w fabrykach


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arnés
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół lin, pasów, itp., umożliwiający sprężyste połączenie kogoś, czegoś


lexentry: pol/uprząż__rzeczownik__1
written_rep: uprząż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arreo | atelaje | guarnición
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pasy zakładane na konia, dzięki którym możliwe jest użycie zwierzęcia do pracy w zaprzęgu


lexentry: pol/uran_zubożony__rzeczownik__1
written_rep: uran zubożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uranio empobrecido
sense_list:
(chemia, chemiczny) uran, składający się głównie z izotopu uranu o liczbie masowej 238 i zawierający małomniej izotopu U-235 niż w naturalnym uranie;


lexentry: pol/urażać__czasownik__1
written_rep: urażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: transgredir
sense_list:
naruszać wrażliwe, bolące miejsce przez dotknięcie lub przez silniejszy bodziec | wyrządzać przykrość


lexentry: pol/urbanizacja__rzeczownik__1
written_rep: urbanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urbanización
sense_list:
wzrost liczby ośrodków miejskich na jakimś obszarze, ich powiększenie i rozwój wiążący się z koncentracją, napływem ludności, wzrostem ich roli i znaczenia dla danego regionu;


lexentry: pol/urdu__rzeczownik__1
written_rep: urdu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urdu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język indoeuropejski używany przez ponad 50 milionów ludzi na subkontynencie indyjskim, język urzędowy w Pakistanie;


lexentry: pol/uregulowanie__rzeczownik__1
written_rep: uregulowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regulación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przepis prawny | doprowadzenie do porządku według danych norm


lexentry: pol/ureusz__rzeczownik__1
written_rep: ureusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uraeus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnych królestwach, głównie Egipcie, symbol władzy boskiej i królewskiej w postaci świętego węża – stylizowanej kobry w pozycji ataku;


lexentry: pol/urlop_macierzyński__rzeczownik__1
written_rep: urlop macierzyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso de maternidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) urlop płatny przysługujący kobiecie, będącej w trakcie zatrudnienia, w związku z urodzeniem dziecka


lexentry: pol/urlop_ojcowski__rzeczownik__1
written_rep: urlop ojcowski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso de paternidad
sense_list:
(potocznie, potoczny) urlop, z którego korzysta ojciec noworodka lub niemowlęcia w celu sprawowania nad nim opieki


lexentry: pol/urna__rzeczownik__1
written_rep: urna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urna
sense_list:
pojemnik (zazwyczaj w kształcie wazy) do przechowywania prochów zmarłych po ich kremacji; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pojemnik, do którego wyborcy wrzucają swoje głosy


lexentry: pol/urodzaj__rzeczownik__1
written_rep: urodzaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosecha
sense_list:
(potocznie, potoczny) obfitość, duża ilość czegoś | fakt, że coś się dobrze rodzi; (także, też) rezultat zasiewu i uprawy


lexentry: pol/urodzony__przymiotnik__1
written_rep: urodzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nacido
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł stosowany przed imieniem i nazwiskiem osoby szlacheckiego pochodzenia


lexentry: pol/urojenie__rzeczownik__1
written_rep: urojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delirio
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) objaw wytwórczy psychozy, zaburzenie treści myślenia polegające na nierzeczywistym osądzie, błędnym przekonaniu, niepodlegającym logicznej argumentacji


lexentry: pol/urolog__rzeczownik__1
written_rep: urolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu moczowo-płciowego


lexentry: pol/urologia__rzeczownik__1
written_rep: urologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział medycyny, który zajmuje się fizjologią i schorzeniami układu moczowo-płciowego;


lexentry: pol/urozmaicić__czasownik__1
written_rep: urozmaicić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: variar
sense_list:
sprawić, że coś jest atrakcyjniejsze poprzez wprowadzenie rozmaitych elementów; uczynić różnorodnym, a przez to ciekawszym


lexentry: pol/urząd__rzeczownik__1
written_rep: urząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oficina
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zespół osób i środków potrzebnych do wykonywania zadań organu administracji publicznej;


lexentry: pol/urząd_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urząd stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: registro civil
sense_list:
(urzędowy) jednostka organizacyjna rejestrująca takie zdarzenia jak urodzenia, zawieranie związków małżeńskich i zgony;


lexentry: pol/urządzenie_peryferyjne__rzeczownik__1
written_rep: urządzenie peryferyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: periférico
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każde niesamodzielne urządzenie komputerowe sterowane przez jednostkę centralną i realizujące jakieś specjalne zadanie np. drukowanie, wyświetlanie obrazu, wprowadzanie danych, zapis informacji na nośnikach;


lexentry: pol/urzędnik__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funcionario | oficial | oficinista | empleado público
sense_list:
osoba pracująca w jakimś urzędzie, pełniąca jakąś funkcję w administracji; także: osoba sprawująca jakiś urząd;


lexentry: pol/urzędnik_stanu_cywilnego__rzeczownik__1
written_rep: urzędnik stanu cywilnego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: registrador
sense_list:
(administracja) urzędnik, który prowadzi rejestr o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli


lexentry: pol/usenet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: usenet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: usenet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część Internetu pozwalająca na dyskusję wszystkich użytkowników za pośrednictwem grup dyskusyjnych;


lexentry: pol/uskok__rzeczownik__1
written_rep: uskok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falla
sense_list:
(geologia, geologiczny) pęknięcie mas skalnych, wzdłuż którego nastąpiło ich przesunięcie względem siebie;


lexentry: pol/ustawa__rzeczownik__1
written_rep: ustawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ley
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt normatywny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej);


lexentry: pol/ustawodawczy__przymiotnik__1
written_rep: ustawodawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: legislativo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) opracowujący i wydający ustawy; związany z wydawaniem ustaw


lexentry: pol/ustawodawstwo__rzeczownik__1
written_rep: ustawodawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legislación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całokształt ustaw, przepisów oraz uregulowań prawnych dotyczących danej dziedziny życia, w określonym państwie


lexentry: pol/ustnik__rzeczownik__1
written_rep: ustnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boquilla
sense_list:
część papierosa lub fajki trzymana w ustach podczas palenia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu dętego w postaci rurki trzymanej w ustach lub przykładanej do nich w celu wdmuchania powietrza; | część aparatu służącego nurkowi do oddychania


lexentry: pol/ustrój__rzeczownik__1
written_rep: ustrój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: régimen | sistema de gobierno
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowanej władzy publicznej w państwie, zbiór zasad określających funkcjonowanie państwa i społeczeństwa


lexentry: pol/ustęp__rzeczownik__1
written_rep: ustęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apartado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) jednostka redakcyjna tekstu prawnego, stanowiąca część paragrafu


lexentry: pol/usypiać__czasownik__1
written_rep: usypiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: matar
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) przeprowadzać eutanazję zwierzęcia poprzez podanie mu odpowiedniego środka


lexentry: pol/uszczelniać__czasownik__1
written_rep: uszczelniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aislar | sellar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić szczelnym; powodować ścisłe przyleganie elementów czegoś poprzez wypełnienie luk


lexentry: pol/uszkodzenie__rzeczownik__1
written_rep: uszkodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herida
sense_list:
(medycyna, medyczny) naruszenie tkanki organizmu lub jej nieprawidłowa zmiana pod wpływem choroby bądź czynników zewnętrznych np. promieniowania


lexentry: pol/uszlachetniać__czasownik__1
written_rep: uszlachetniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cruzar | mejorar
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) tworzyć lepsze odmiany hodowlane


lexentry: pol/usługobiorca__rzeczownik__1
written_rep: usługobiorca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliente | destinatario del servicio de el servicio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna korzystająca z usług


lexentry: pol/usługodawca__rzeczownik__1
written_rep: usługodawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prestador de servicio servicio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) osoba fizyczna lub prawna świadcząca usługi


lexentry: pol/utleniać__czasownik__1
written_rep: utleniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: oxidar
sense_list:
(chemia, chemiczny) powodować reakcję chemiczną poprzez łączenie z tlenem lub innym utleniaczem, który przyjmuje elektrony oddawane przez dany pierwiastek (zatem wzrasta wartościowość tego pierwiastka)


lexentry: pol/utopia__rzeczownik__1
written_rep: utopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utopía
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nie biorący pod uwagę możliwości realizacji ideał szczęśliwego społeczeństwa, ideał doskonałego ustroju politycznego


lexentry: pol/utrwalać__czasownik__1
written_rep: utrwalać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: grabar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zapisywać na nośniku celem późniejszego odczytania lub odtworzenia


lexentry: pol/utylitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: utylitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: utilitarismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, którego główna myśl definiuje moralność i etykę czynu jako wypadkowe jego pozytywnych i negatywnych skutków;


lexentry: pol/uwertura__rzeczownik__1
written_rep: uwertura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obertura
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór orkiestrowy poprzedzający rozpoczęcie opery, oratorium lub baletu;


lexentry: pol/uwodornić__czasownik__1
written_rep: uwodornić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hidrogenar
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddać procesowi technologicznemu polegającemu na katalitycznej reakcji wodoru ze związkami organicznymi


lexentry: pol/uzależnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzależnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adicción
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chroniczna potrzeba dostarczania określonych, na ogół szkodliwych bodźców do organizmu człowieka, zwykle sprzeczna z jego wolą i intelektem


lexentry: pol/uzdolnienie__rzeczownik__1
written_rep: uzdolnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitación
sense_list:
zespół cech umożliwiających komuś wykonywanie działania w danej dziedzinie na niezwykłym, wysokim poziomie


lexentry: pol/uzdrowiciel__rzeczownik__1
written_rep: uzdrowiciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curador
sense_list:
osoba, która posiada moc uzdrawiania i stosuje w tym celu metody niepraktykowane przez medycynę oficjalną; (także, też) ten, kto kogoś uzdrowił


lexentry: pol/uznawać__czasownik__1
written_rep: uznawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: considerar
sense_list:
stwierdzać, że ktoś lub coś jest kimś lub czymś innym | stwierdzać, że ktoś lub coś ma określone cechy


lexentry: pol/uzębienie__rzeczownik__1
written_rep: uzębienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramera
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (stomatologia, stomatologiczny) (anatomia, anatomiczny) zestaw wszystkich zębów u danego osobnika;


lexentry: pol/ułamek__rzeczownik__1
written_rep: ułamek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción | quebrado
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zapis dzielenia za pomocą poziomej kreski rozdzielającej dzielną od dzielnika (zwanych w tej sytuacji licznikiem i mianownikiem)


lexentry: pol/ułamek_molowy__rzeczownik__1
written_rep: ułamek molowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción molar
sense_list:
(chemia, chemiczny) stosunek liczby moli składnika do sumy liczby moli wszystkich składników mieszaniny;


lexentry: pol/ułan__rzeczownik__1
written_rep: ułan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ulano
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) żołnierz lekkiej kawalerii utworzonej w Polsce w XVIII w.; ; (zobacz) też ułan w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ułaskawienie__rzeczownik__1
written_rep: ułaskawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indulto
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) całkowite lub częściowe darowanie skazanemu kary orzeczonej prawomocnie przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą;


lexentry: pol/uśmiech__rzeczownik__1
written_rep: uśmiech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonrisa
sense_list:
zmiana wyrazu twarzy, która jest przejawem odczuwania radości, zadowolenia, rozbawienia, serdeczności lub ironii;


lexentry: pol/użyteczność__rzeczownik__1
written_rep: użyteczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usabilidad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miara wydajności, efektywności i satysfakcji użytkownika w odniesieniu do interaktywnych urządzeń, aplikacji oraz stron internetowych;


lexentry: pol/vel__spójnik__1
written_rep: vel
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: alias
sense_list:
(książkowy) albo, czyli, albo też (używane tylko dla połączenia określeń synonimicznych, szczególnie nazwisk, pseudonimów tej samej osoby)


lexentry: pol/vintage__rzeczownik__1
written_rep: vintage
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vintage | retro
sense_list:
(sztuka) styl w modzie, muzyce i sztukach użytkowych, który nawiązuje do przeszłości, łącząc minione style ze współczesnymi;


lexentry: pol/vlog__rzeczownik__1
written_rep: vlog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videobitácora
sense_list:
blog złożony z zapisów wideo, najczęściej krótkich filmików, w których autor wypowiada się na aktualne tematy lub opowiada o wydarzeniach ze swojego życia


lexentry: pol/voguing__rzeczownik__1
written_rep: voguing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boga
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) stylizowany, nowoczesny taniec house, wywodzący się z późnych lat 80., który wyewoluował ze sceny baletowej Harlemu z lat 60. XX wieku


lexentry: pol/w_dół__fraza_przyimkowa__1
written_rep: w dół
min_sense_num: 02
trans_list: abajo
sense_list:
…informujący o miejscu, przebiegu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności w kierunku niżej od omawianej pozycji


lexentry: pol/w_imię_Ojca_i_Syna,_i_Ducha_Świętego__wykrzyknik__1
written_rep: w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: en el nombre del Padre, del Hijo y del Espíritu Santo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie wezwanie rozpoczynające modlitwę


lexentry: pol/w_porządku__wykrzyknik__1
written_rep: w porządku
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: bien | listo | chévere | está bien | perfectamente
sense_list:
(potocznie, potoczny) zwrot wyrażający zrozumienie, uznanie czegoś (lub kogoś) za dobre, do przyjęcia, możliwe, prawidłowe


lexentry: pol/w_przeciwnym_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w przeciwnym razie
min_sense_num: 01
trans_list: de lo contrario
sense_list:
łączy dwie części wypowiedzi, sugerując, że jeśli coś nie będzie spełnione, to wyniknie z tego coś często nieprzychylnego


lexentry: pol/w_takim_razie__fraza_spójnikowa__1
written_rep: w takim razie
min_sense_num: 01
trans_list: en ese caso | en tal caso
sense_list:
łącząca dwa zdania w relacji współrzędnej wynikowej, gdzie pierwsze zdanie określa przyczynę, a drugie określa skutek: w wyniku tego, wskutek tego


lexentry: pol/w_zasadzie__fraza_partykułowa__1
written_rep: w zasadzie
min_sense_num: 01
trans_list: en principio
sense_list:
…komunikuje iż wyrażony sąd jest bliski rzeczywistości mimo pewnych przesłanek przemawiających przeciwko


lexentry: pol/wachta__rzeczownik__1
written_rep: wachta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguaitar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) grupa marynarzy pełniących służbę | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) służba pełniona przez marynarza na statku


lexentry: pol/wacik__rzeczownik__1
written_rep: wacik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algodón desmaquillante | disco desamaquillante
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu


lexentry: pol/wademekum__rzeczownik__1
written_rep: wademekum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prontuario | vademécum
sense_list:
(książkowy) podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny


lexentry: pol/wadery__rzeczownik__1
written_rep: wadery
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vadeador
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) (rybołówstwo, rybacki) rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków


lexentry: pol/wadi__rzeczownik__1
written_rep: wadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rambla
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;


lexentry: pol/wafel__rzeczownik__1
written_rep: wafel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oblea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem | (spożywczy) rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę


lexentry: pol/waga__rzeczownik__1
written_rep: waga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peso
sense_list:
(potocznie, potoczny) ciężar czegoś lub kogoś | (sport, sportowy) w boksie: kategoria zawodników o zbliżonej wadze (1.2)


lexentry: pol/wagary__rzeczownik__1
written_rep: wagary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novillos
sense_list:
nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;


lexentry: pol/wagon__rzeczownik__1
written_rep: wagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vagón | coche
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;


lexentry: pol/wagonetka__rzeczownik__1
written_rep: wagonetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vagoneta
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) mały, otwarty wagon kolejki wąskotorowej, służący do przewozu m.in. towaru, materiałów budowlanych czy węgla;


lexentry: pol/wahadło__rzeczownik__1
written_rep: wahadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: péndulo
sense_list:
ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała


lexentry: pol/wahadłowy__przymiotnik__1
written_rep: wahadłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pendular
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło | kursujący tam i z powrotem po określonej krótkiej trasie


lexentry: pol/wakeboarding__rzeczownik__1
written_rep: wakeboarding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wakeboard
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;


lexentry: pol/wakuola__rzeczownik__1
written_rep: wakuola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuola
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;


lexentry: pol/wal_biały__rzeczownik__1
written_rep: wal biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beluga
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Delphinapterus leucas Pallas, gatunek ssaka morskiego z rodziny narwalowatych;


lexentry: pol/walc__rzeczownik__1
written_rep: walc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vals
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1); | (choreografia, choreograficzny) taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;


lexentry: pol/walc_wiedeński__rzeczownik__1
written_rep: walc wiedeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vals vienés
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybsza odmiana walca;


lexentry: pol/walec__rzeczownik__1
written_rep: walec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cilindro | rodillo
sense_list:
przedmiot w kształcie walca (1.2) | (maszynoznawstwo) maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu


lexentry: pol/walencja__rzeczownik__1
written_rep: walencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valencia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zdolność otwierania pozycji w wyrazie, które mogą być zajęte przez inne elementy gramatyczne lub leksykalne;


lexentry: pol/waleriana__rzeczownik__1
written_rep: waleriana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valeriana
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Valeriana officinalis L., kozłek lekarski | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wyciąg, nalewka lub tabletki z korzenia kozłka lekarskiego, środek uspokajający;


lexentry: pol/walet__rzeczownik__1
written_rep: walet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sota
sense_list:
(termin karciany) najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);


lexentry: pol/walijski__rzeczownik__1
written_rep: walijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: galés
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;


lexentry: pol/walkiria__rzeczownik__1
written_rep: walkiria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valkiria | valquiria
sense_list:
(mitologia germańska) każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;


lexentry: pol/wanilina__rzeczownik__1
written_rep: wanilina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vanilina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;


lexentry: pol/wanta__rzeczownik__1
written_rep: wanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obenque
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;


lexentry: pol/wapiennik__rzeczownik__1
written_rep: wapiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calera
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;


lexentry: pol/wapień__rzeczownik__1
written_rep: wapień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caliza
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;


lexentry: pol/wapno__rzeczownik__1
written_rep: wapno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cal
sense_list:
(chemia, chemiczny) potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;


lexentry: pol/wapno_sodowane__rzeczownik__1
written_rep: wapno sodowane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cal sodada
sense_list:
(chemia, chemiczny), (technologia, technika, techniczny) mieszanina wodorotlenku wapnia i wodorotlenku sodu stosowana jako absorbent dwutlenku węgla;


lexentry: pol/waran_z_Komodo__rzeczownik__1
written_rep: waran z Komodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragón de Komodo
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Varanus komodoensis Ouwens, drapieżny gad z rodziny waranów zamieszkujący wyspy Archipelagu Sundajskiego;


lexentry: pol/warfaryna__rzeczownik__1
written_rep: warfaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: warfarina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K


lexentry: pol/warga__rzeczownik__1
written_rep: warga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty fałd skórny ograniczający usta; | (botanika, botaniczny) część korony niektórych kwiatów


lexentry: pol/wariancja__rzeczownik__1
written_rep: wariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varianza
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;


lexentry: pol/wariograf__rzeczownik__1
written_rep: wariograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polígrafo
sense_list:
urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;


lexentry: pol/warkocz__rzeczownik__1
written_rep: warkocz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trenza
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) splot zazwyczaj z trzech pasm włosów | (poetycki, poetycko) coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się


lexentry: pol/warownia__rzeczownik__1
written_rep: warownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem


lexentry: pol/warroza__rzeczownik__1
written_rep: warroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varroasis | varroatosis | varroosis
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) (weterynaria, weterynaryjny) choroba pszczół wywoływana przez roztocz Varroa destructor (dręcz pszczeli);


lexentry: pol/warstwa__rzeczownik__1
written_rep: warstwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capa | estrato
sense_list:
(geologia, geologiczny) forma występowania skał osadowych; | grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banco
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej


lexentry: pol/warsztat__rzeczownik__1
written_rep: warsztat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taller
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej | (motoryzacja) (rzemiosło, rzemieślniczy) firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi


lexentry: pol/wartość__rzeczownik__1
written_rep: wartość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valor
sense_list:
określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny | kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa | zwykle lm zasada moralna, przekonanie | (fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego


lexentry: pol/wartość_własna__rzeczownik__1
written_rep: wartość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autovalor | valor propio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) skalar, dla którego istnieje pewien niezerowy wektor, którego obraz przez dane przekształcenie liniowe równy jest iloczynowi tego skalara i tego wektora;


lexentry: pol/warunek__rzeczownik__1
written_rep: warunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condición
sense_list:
ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe | (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja | (tylko w liczbie mnogiej) cechy fizyczne osoby, cechy charakteru lub jej doświadczenie


lexentry: pol/wasabi__rzeczownik__1
written_rep: wasabi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wasabi
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Eutrema japonica (Miq.) Koidz., chrzan japoński z rodziny kapustowatych


lexentry: pol/wasal__rzeczownik__1
written_rep: wasal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vasallo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w feudalizmie: szlachcic, który złożył przysięgę innemu szlachcicowi (seniorowi), zobowiązując się do wierności, pomocy różnego rodzaju, a w zamian korzystając z jego ochrony;


lexentry: pol/wat__rzeczownik__1
written_rep: wat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vatio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka mocy w układzie SI odpowiadająca pracy 1 dżula wykonywanej w czasie 1 sekundy;


lexentry: pol/watażka__rzeczownik__1
written_rep: watażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caudillo
sense_list:
(współcześnie) (pejoratywnie, pejoratywny) przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych


lexentry: pol/waterboarding__rzeczownik__1
written_rep: waterboarding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: submarino
sense_list:
tortura polegająca na polewaniu wodą głowy więźnia, przywiązanego z głową poniżej reszty ciała, co daje odczucie topienia się;


lexentry: pol/wawrzyn__rzeczownik__1
written_rep: wawrzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laurel
sense_list:
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew, Laurus L., z rodziny wawrzynowatych; | (historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu (1.1) będący symbolem zwycięstwa i chwały w starożytnej Grecji i Rzymie


lexentry: pol/wazektomia__rzeczownik__1
written_rep: wazektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vasectomía
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);


lexentry: pol/wazelina__rzeczownik__1
written_rep: wazelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaselina
sense_list:
(chemia, chemiczny) mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;


lexentry: pol/wazeliniarz__rzeczownik__1
written_rep: wazeliniarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrastrado
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) osoba przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carraca
sense_list:
narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.


lexentry: pol/wał__rzeczownik__1
written_rep: wał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árbol
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów;


lexentry: pol/wałach__rzeczownik__1
written_rep: wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballo capón
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) (zootechnika, zootechniczny) wykastrowany samiec konia o wyciszonym temperamencie;


lexentry: pol/wałek_do_ciasta__rzeczownik__1
written_rep: wałek do ciasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodillo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniany przedmiot w kształcie walca służący do rozpłaszczania ciasta, w celu uzyskania cienkiej warstwy;


lexentry: pol/ważka__rzeczownik__1
written_rep: ważka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libélula | aguacil
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rzędu ważek (Odonata Fabricius), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;


lexentry: pol/wbić_nóż_w_plecy__czasownik__1
written_rep: wbić nóż w plecy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apuñalar por la espalda
sense_list:
zdradzić kogoś, w podstępny, haniebny sposób przyczynić się do czyjejś klęski, do czyjegoś niepowodzenia


lexentry: pol/wcale__partykuła__1
written_rep: wcale
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: solamente
sense_list:
…używana z przeczeniem „nie”, podkreślająca, że mówiący jest przekonany o wyrażanym sądzie, wbrew przypuszczeniom rozmówcy, że jest inaczej


lexentry: pol/wcale__przysłówek__1
written_rep: wcale
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: abiertamente
sense_list:
…(potocznie, potoczny) komunikujący, że jakiś stan dotyczy wspomnianego obiektu w stopniu wystarczającym, wbrew oczekiwaniom


lexentry: pol/wchodzić_w_życie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wchodzić w życie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: efectuarse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zaczynać obowiązywać, stawać się stosowanym, używanym


lexentry: pol/wczesny__przymiotnik__1
written_rep: wczesny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: temprano
sense_list:
taki, który jest u swojego początku | występujący w początkowej fazie; odbywający się na początku właściwej sobie pory


lexentry: pol/wdzięczność__rzeczownik__1
written_rep: wdzięczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gratitud | agradecimiento
sense_list:
uczucie serdeczności w stosunku do swojego darczyńcy, dobroczyńcy, chęć odwzajemnienia się mu za dobrodziejstwa


lexentry: pol/weber__rzeczownik__1
written_rep: weber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weber
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka pochodna układu SI, w której podawany jest strumień indukcji magnetycznej;


lexentry: pol/według__przyimek__1
written_rep: według
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: según
sense_list:
…oznaczający, że coś odbywa się zgodnie z jakąś instrukcją, planem, poleceniem | …wyrażający autora czegoś


lexentry: pol/weganizm__rzeczownik__1
written_rep: weganizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veganismo
sense_list:
styl życia dążący do minimalizacji wykorzystywania zwierząt w celach konsumpcyjnych, tj. wykluczający jedzenie mięsa i pokarmów zawierających składniki pochodzenia zwierzęcego (nabiał, jajka, żelatynę) i odrzucający produkty wytworzone z użyciem zwierząt ((na przykład) futro, skórzaną odzież, kosmetyki testowane na zwierzętach);


lexentry: pol/weganka__rzeczownik__1
written_rep: weganka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vegana
sense_list:
kobieta przestrzegająca zasad weganizmu, będąca na diecie wegańskiej, nie jedząca pokarmów pochodzenia zwierzęcego


lexentry: pol/wegański__przymiotnik__1
written_rep: wegański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegano
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bez mięsa, ryb i innych produktów pochodzenia zwierzęcego (tj. nabiału, tłuszczów zwierzęcych, jajek, owoców morza, miodu) | związany z weganizmem, dotyczący weganizmu


lexentry: pol/wegeburger__rzeczownik__1
written_rep: wegeburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamburguesa vegetariana
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wegański lub wegetariański kotlet przygotowany (na przykład) z ciecierzycy, kaszy jaglanej, fasoli, soczewicy itd.


lexentry: pol/wegetacja__rzeczownik__1
written_rep: wegetacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vegetación
sense_list:
(biologia, biologiczny) procesy wzrostu i rozwoju zachodzące jednocześnie lub oddzielnie w organizmie rośliny


lexentry: pol/wegetariański__przymiotnik__1
written_rep: wegetariański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vegetariano
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o jedzeniu: pozbawiony mięsa i niektórych albo wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego | związany z wegetarianizmem, dotyczący wegetarianizmu


lexentry: pol/wejście__rzeczownik__1
written_rep: wejście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrada | acceso
sense_list:
miejsce, przez które można gdzieś wejść, wkroczyć | czynność wchodzenia, przejścia do jakiegoś miejsca


lexentry: pol/wejściówka__rzeczownik__1
written_rep: wejściówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrada
sense_list:
(potocznie, potoczny) bilet upoważniający do wejścia bez rezerwacji miejsca siedzącego | (środowiskowy) bilet umożliwiający wejście na przedstawienie w teatrze z możliwością zajęcia wolnego miejsca


lexentry: pol/weksel__rzeczownik__1
written_rep: weksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letra de cambio
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie;


lexentry: pol/wektor__rzeczownik__1
written_rep: wektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vector
sense_list:
(geometria) (fizyka, fizyczny) obiekt będący wielkością określoną przez wartość liczbową (moduł), zwrot i kierunek, ale bez punktu zaczepienia;


lexentry: pol/wektor_własny__rzeczownik__1
written_rep: wektor własny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autovector | vector propio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) niezerowy wektor, którego obraz przez przekształcenie liniowe równy jest temu wektorowi pomnożonemu przez skalar (tzw. wartość własną);


lexentry: pol/welomobil__rzeczownik__1
written_rep: welomobil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velomóvil
sense_list:
(transport, transportowy) trzy lub czterokołowy rower rozbudowany o opływową kabinę, niekiedy wspomagany silnikiem


lexentry: pol/welon__rzeczownik__1
written_rep: welon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velo
sense_list:
przezroczysty materiał upinany na głowie i stanowiący część ubioru (m.in. stroju panny młodej, zakonnic lub niektórych duchownych)


lexentry: pol/welur__rzeczownik__1
written_rep: welur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuero de terciopelo
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) specjalnie wyprawiana skóra cielęca, jagnięca, świńska lub kozia o aksamitnej powierzchni, używana do produkcji cholewek, odzieży i galanterii


lexentry: pol/wendeta__rzeczownik__1
written_rep: wendeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vendetta
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) zasada prawa zwyczajowego, że przestępstwo dokonane przez członków jednej grupy na osobach z innej grupy tej samej społeczności wymaga krwawego odwetu na sprawcy tego aktu lub na jego krewnych, aby zmazać hańbę


lexentry: pol/wenerolog__rzeczownik__1
written_rep: wenerolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venereólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wenerycznych


lexentry: pol/wenerologia__rzeczownik__1
written_rep: wenerologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venereología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się rozpoznawaniem i leczeniem chorób przenoszonych drogą płciową;


lexentry: pol/wenlafaksyna__rzeczownik__1
written_rep: wenlafaksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venlafaxina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wzór sumaryczny: C17H27NO2


lexentry: pol/wentylator__rzeczownik__1
written_rep: wentylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventilador
sense_list:
(elektryczność) urządzenie w formie śmigła napędzanego silnikiem, wywołującego wiatr, stosowane do schładzania pomieszczeń, urządzeń elektrycznych lub w celu stworzenia sztucznego ciągu w kanałach wentylacyjnych, w piecach hutniczych itp.;


lexentry: pol/weranda__rzeczownik__1
written_rep: weranda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veranda | porche
sense_list:
(architektura, architektoniczny) drewniana lub murowana dobudówka o funkcji rekreacyjnej, zazwyczaj dostawiona do budynku mieszkalnego, otwarta lub oszklona, z dachem na słupach


lexentry: pol/werbel__rzeczownik__1
written_rep: werbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caja
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bęben posiadający struny pod spodnią membraną dla uzyskania charakterystycznego dźwięku;


lexentry: pol/wermut__rzeczownik__1
written_rep: wermut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vermú | vermut
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) wino wzmacniane aromatyzowane ziołami i korzeniami;


lexentry: pol/wernakularny__przymiotnik__1
written_rep: wernakularny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vernáculo
sense_list:
rodzimy, etniczny, miejscowy, w języku narodowym – w odniesieniu do literatury, kultury słowa | rodzimy, nieprofesjonalny, tworzony przez anonimowych twórców – w odniesieniu do kultury materialnej (sztuki, architektury)


lexentry: pol/werset__rzeczownik__1
written_rep: werset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versículo
sense_list:
jedno lub kilkuzdaniowy, wyodrębniony graficznie fragment tekstu, który stanowi całość myślową i rytmiczną, charakterystyczny dla prozy biblijnej i koranicznej


lexentry: pol/wertykał__rzeczownik__1
written_rep: wertykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vertical
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) półokrąg koła wielkiego lub koło wielkie sfery niebieskiej przechodzące przez zenit i nadir, prostopadłe do horyzontu;


lexentry: pol/weryfikować__czasownik__1
written_rep: weryfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: verificar
sense_list:
sprawdzać, potwierdzać lub wypróbowywać prawdziwość, prawidłowość, słuszność lub autentyczność czegoś


lexentry: pol/westalka__rzeczownik__1
written_rep: westalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłanka Westy, rzymskiej bogini ogniska domowego;


lexentry: pol/western__rzeczownik__1
written_rep: western
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wéstern
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film z gatunku westernu (1.1) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek filmowy obejmujący filmy, których akcja toczy się na Dzikim Zachodzie;


lexentry: pol/westfalski__przymiotnik__1
written_rep: westfalski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: westfaliano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany układem politycznym jaki nastał po pokoju westfalskim z 1648 roku | związany z Westfalią lub Westfalczykami, dotyczący Westfalii


lexentry: pol/westybul__rzeczownik__1
written_rep: westybul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vestíbulo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie poprzedzające główną klatkę schodową | (architektura, architektoniczny) reprezentacyjny przedsionek


lexentry: pol/wesz__rzeczownik__1
written_rep: wesz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piojo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) bezskrzydły owad pasożytujący na ssakach i sporadycznie na rybach;


lexentry: pol/wewnętrzny__przymiotnik__1
written_rep: wewnętrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interior
sense_list:
taki, który dotyczy psychiki człowieka; dziejący się w jego psychice | taki, który dzieje się w granicach danego kraju


lexentry: pol/wełna__rzeczownik__1
written_rep: wełna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lana
sense_list:
sierść niektórych zwierząt parzystokopytnych, głównie owiec i wielbłądów | (włókiennictwo) (krawiectwo) tkanina, wyrób z wełny (1.1) | sztuczny surowiec przypominający wełnę (1.1)


lexentry: pol/whisky__rzeczownik__1
written_rep: whisky
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whisky | güisqui
sense_list:
(spożywczy) mocna, wytrawna wódka produkowana głównie ze słodu jęczmiennego i żyta, leżakująca w dębowych beczkach, kojarzona głównie ze Szkocją i Irlandią;


lexentry: pol/whistleblower__rzeczownik__1
written_rep: whistleblower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denunciante
sense_list:
informator, który zdradza informacje o wewnętrznych nadużyciach w jakiejś grupie i przełamuje zmowę milczenia


lexentry: pol/whodunit__rzeczownik__1
written_rep: whodunit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novela policial
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rodzaj kryminału – książka, film lub gra fabularna, w której główny nacisk kładzie się na zagadkę dotyczącą tego, kto popełnił przestępstwo, najczęściej morderstwo[potrzebne źródło]


lexentry: pol/wiadro__rzeczownik__1
written_rep: wiadro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubo | balde
sense_list:
walcowaty pojemnik, zwykle nieco szerszy u góry, z pałąkowatym uchwytem, służący do przechowywania i ręcznego przenoszenia cieczy lub materiałów sypkich;


lexentry: pol/wiadukt__rzeczownik__1
written_rep: wiadukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viaducto
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) most przeprowadzający drogę komunikacyjną nad przeszkodą terenową inną niż woda (np. inna droga lub wąwóz);


lexentry: pol/wiano__rzeczownik__1
written_rep: wiano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excrex | manda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma zapisywana żonie przez męża, równa sumie posagu;


lexentry: pol/wiara__rzeczownik__1
written_rep: wiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fe
sense_list:
(książkowy) przekonanie o słuszności twierdzeń opierające się na uznaniu ich za objawione przez Boga;


lexentry: pol/wiara_góry_przenosi__przysłowie__1
written_rep: wiara góry przenosi
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: la fe mueve montañas
sense_list:
wiara w sukces umożliwia osiągnięcie nawet bardzo trudnych celów i pokonanie nawet największych trudności


lexentry: pol/wiarołomny__przymiotnik__1
written_rep: wiarołomny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perjuro | renegado
sense_list:
(książkowy) taki, który nie dotrzymał słowa, złamał przysięgę, sprzeniewierzył się komuś, popełnił zdradę


lexentry: pol/wiata__rzeczownik__1
written_rep: wiata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marquesina
sense_list:
budowla niekiedy ze ściankami, z zadaszeniem opartym na słupach, nad peronami, parkingami, przystankami;


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vibrador
sense_list:
(budownictwo) maszyna wytwarzająca fale mechaniczne, służące do zagęszczania i ubijania mas o plastycznej konsystencji, np. betonu; | (fizyka, fizyczny) przyrząd wytwarzający drgania lub różnego rodzaju fale, np. mechaniczne, elektromagnetyczne | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, np. struna, błona, płytka, wprawiana w drgania i wydająca dźwięk;


lexentry: pol/wibrator__rzeczownik__1
written_rep: wibrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vibrador | consolador
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) wibrujące akcesorium imitujące męski członek, wykorzystywane do stymulacji narządów płciowych;


lexentry: pol/wibrować__czasownik__1
written_rep: wibrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vibrar
sense_list:
drgać bardzo szybko, falować | o głosie, dźwięku: zmieniać się rytmicznie; brzmieć raz wyżej, raz niżej | wprawiać coś w drgania wibratorem


lexentry: pol/wibrys__rzeczownik__1
written_rep: wibrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bigote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) prosty, sztywny i gruby włos pełniący rolę narządu dotyku;


lexentry: pol/wiceadmirał__rzeczownik__1
written_rep: wiceadmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicealmirante
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi dywizji w wojskach lądowych i lotnictwie; | (marynarka) oficer mający stopień wiceadmirała (1.1)


lexentry: pol/wicekról__rzeczownik__1
written_rep: wicekról
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virrey
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wysokiej rangi urzędnika, będącego najczęściej bezpośrednim przedstawicielem monarchy w podległym królestwie;


lexentry: pol/wicher__rzeczownik__1
written_rep: wicher
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temporal
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr o prędkości 60–75 km/h i o sile 8 stopni w skali Beauforta;


lexentry: pol/widelec__rzeczownik__1
written_rep: widelec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horquilla | tenedor
sense_list:
(środowiskowy) (technologia, technika, techniczny) element konstrukcji roweru, na którym mocuje się oś koła;


lexentry: pol/widelec_do_porcjowania__rzeczownik__1
written_rep: widelec do porcjowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinchador
sense_list:
widelec do przytrzymywania najczęściej mięsa podczas dzielenia na mniejsze kawałki, do przewracania podczas obróbki termicznej


lexentry: pol/wideo__rzeczownik__1
written_rep: wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vídeo | video
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technika elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane, dając złudzenie ruchu;


lexentry: pol/wideoklip__rzeczownik__1
written_rep: wideoklip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videoclip | vídeo musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (telewizja, telewizyjny) krótki film towarzyszący utworowi muzycznemu


lexentry: pol/widełki__rzeczownik__1
written_rep: widełki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horquilla
sense_list:
(środowiskowy) (szachy, pojęcie szachowe) jednoczesny atak na dwie figury, także szach z jednoczesnym atakiem na figurę


lexentry: pol/widmo__rzeczownik__1
written_rep: widmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espectro
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ; | (matematyka, matematyczny) zbiór wartości własnych macierzy kwadratowej lub operatora liniowego; ; | perspektywa czegoś złego mogącego nastąpić w przyszłości


lexentry: pol/widłak__rzeczownik__1
written_rep: widłak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licopodio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lycopodium L., rodzaj roślin z rodziny widłakowatych o długich, wzniesionych lub płożących się pędach pokrytych szpilkowatymi lub łuskowatymi liśćmi;


lexentry: pol/widłoróg__rzeczownik__1
written_rep: widłoróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: berrendo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Antilocapra, rodzaj ssaków kopytnych z rodziny widłorogowatych, których rogi mają rozwidlenia


lexentry: pol/wiec__rzeczownik__1
written_rep: wiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veche
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ogólne zebranie członków plemienia, mieszkańców grodu lub osady;


lexentry: pol/wiecha__rzeczownik__1
written_rep: wiecha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panoja
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu, w którym na osi pędu wykształcają się odgałęzienia drugiego i trzeciego rzędu, a na nich kwiaty;


lexentry: pol/wieczny_szach__rzeczownik__1
written_rep: wieczny szach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaque continuo
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) sytuacja remisowa, w której jeden z graczy nie jest w stanie obronić się przed ciągłym szachowaniem jego króla przez bierki przeciwnika;


lexentry: pol/wieczny_śnieg__rzeczownik__1
written_rep: wieczny śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nieves perpetuas
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) śnieg, który nie topnieje całkowicie i który utrzymuje się na szczytach gór lub w strefach polarnych przez przynajmniej kilka lat


lexentry: pol/wieczorowy__przymiotnik__1
written_rep: wieczorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: anochecer
sense_list:
o stroju, fryzurze, makijażu: odpowiedni na eleganckie wydarzenia odbywające się zwykle wieczorem | o studiach, szkole, nauce: odbywający się wieczorami


lexentry: pol/wieczór_kawalerski__rzeczownik__1
written_rep: wieczór kawalerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despedida de soltero
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu przez pana młodego, dla męskiego grona przyjaciół;


lexentry: pol/wieczór_panieński__rzeczownik__1
written_rep: wieczór panieński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despedida de soltera
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zwyczajowa zabawa urządzana w przeddzień ślubu narzeczoną dla przyjaciółek


lexentry: pol/wiedźma__rzeczownik__1
written_rep: wiedźma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruja
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) od średniowiecza: kobieta mająca związek ze złymi mocami | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta stara, brzydka, kłótliwa


lexentry: pol/wiedźmin__rzeczownik__1
written_rep: wiedźmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brujo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człowiek poddany kontrolowanej mutacji, by jako najemnik zabijać potwory


lexentry: pol/wiejadło__rzeczownik__1
written_rep: wiejadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aventadora
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) prymitywne narzędzie do oddzielania plew od ziarna w formie szufli, wideł lub płaskiego kosza;


lexentry: pol/wielbłąd__rzeczownik__1
written_rep: wielbłąd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camello | dromedario
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Camelus Linnaeus, duży afrykański i azjatycki ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych, z charakterystycznym jednym lub dwoma garbami;


lexentry: pol/wielbłądzi__przymiotnik__1
written_rep: wielbłądzi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de camello
sense_list:
charakterystyczny dla wielbłąda, mający cechy wielbłąda | dotyczący, odnoszący się do wielbłąda | wykonany z wełny lub skóry wielbłąda


lexentry: pol/wielki__przymiotnik__1
written_rep: wielki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grande
sense_list:
o nadzwyczaj dużych rozmiarach | bardzo ważny, znaczący | o człowieku: mocno wyróżniający się zdolnościami lub innymi cechami


lexentry: pol/wielkie_księstwo__rzeczownik__1
written_rep: wielkie księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gran ducado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez wielkiego księcia (magnus dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/wielkomocarstwowy__przymiotnik__1
written_rep: wielkomocarstwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de gran potencia
sense_list:
(książkowy) odnoszący się do wielkich mocarstw, dotyczący wielkiego mocarstwa, właściwy wielkiemu mocarstwu


lexentry: pol/wielkopostny__przymiotnik__1
written_rep: wielkopostny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cuadragesimal | cuaresmal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Wielkim Postem, dotyczący Wielkiego Postu, odprawiany w Wielkim Poście


lexentry: pol/wielodotykowy__przymiotnik__1
written_rep: wielodotykowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multitáctil
sense_list:
(informatyka, informatyczny) o urządzeniach wskazujących: taki, który reaguje na wiele jednoczesnych dotknięć


lexentry: pol/wielokropek__rzeczownik__1
written_rep: wielokropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puntos suspensivos
sense_list:
znak interpunkcyjny złożony z trzech kropek następujących po sobie, oznaczający przerwanie toku wypowiedzi lub niedomówienie, albo służący do zaznaczenia fragmentów pominiętych;


lexentry: pol/wielokrążek__rzeczownik__1
written_rep: wielokrążek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polipasto | polispasto
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) układ cięgien i krążków umożliwiający przełożenie siły, dzięki któremu można np. podnieść duży ciężar, działając mniejszą siłą;


lexentry: pol/wielokulturowość__rzeczownik__1
written_rep: wielokulturowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiculturalismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) idea i model społeczny, według którego społeczeństwo powinno cechować się występowaniem grup o różnym pochodzeniu i wyznających odmienne systemy


lexentry: pol/wielokulturowy__przymiotnik__1
written_rep: wielokulturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multicultural
sense_list:
dotyczący wielokulturowości, cechujący się występowaniem grup społecznych o różnym pochodzeniu, z różnych kultur


lexentry: pol/wielomian__rzeczownik__1
written_rep: wielomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polinomio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie algebraiczne złożone ze zmiennych i stałych połączonych działaniami dodawania, odejmowania, mnożenia i podnoszenia do potęgi o stałym wykładniku naturalnym;


lexentry: pol/wielonienasycony__przymiotnik__1
written_rep: wielonienasycony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multiinsaturado
sense_list:
(chemia, chemiczny) o kwasach tłuszczowych: mający dwa lub więcej podwójnych wiązań między atomami węgla w łańcuchu kwasu tłuszczowego


lexentry: pol/wielosił__rzeczownik__1
written_rep: wielosił
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polemonio
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polemonium L., rodzaj roślin z rodziny wielosiłowatych o pierzasto podzielonych liściach i dzwonkowatych kwiatach;


lexentry: pol/wielowodzie__rzeczownik__1
written_rep: wielowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polihidramnios
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest nadmierna;


lexentry: pol/wielościan__rzeczownik__1
written_rep: wielościan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poliedro
sense_list:
(geometria) ograniczona bryła geometryczna, której powierzchnia jest złożona wyłącznie z wielokątów;


lexentry: pol/wielościan_foremny__rzeczownik__1
written_rep: wielościan foremny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sólido platónico
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie ściany są przystającymi wielokątami foremnymi oraz wszystkie kąty wielościenne są równe;


lexentry: pol/wieniec__rzeczownik__1
written_rep: wieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerco | corrillo | ristra | sarta corro
sense_list:
kolisty przedmiot albo kilka przedmiotów nawleczonych na coś, związanych lub splecionych, kilka osób lub zwierząt ustawionych na kształt koła


lexentry: pol/wieniec_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona de Adviento
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej wieniec z cetyny (zwłaszcza z jedliny, świerczyny), z czterema świecami, które zapala się kolejno w każdą niedzielę adwentu, ozdobiony wstążkami, symbolizujący przygotowanie i nadzieję;


lexentry: pol/wieniec_laurowy__rzeczownik__1
written_rep: wieniec laurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corona de laurel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wieniec z liści wawrzynu będący nagrodą za zwycięstwo w równej walce; | symbol zwycięstwa lub wybitnych osiągnięć mający kształt wieńca laurowego (1.1);


lexentry: pol/wierzba__rzeczownik__1
written_rep: wierzba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauce
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Salix, rodzaj drzewa, krzewu lub krzewinki z rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzba_wawrzynkowa__rzeczownik__1
written_rep: wierzba wawrzynkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauce violeta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Salix daphnoides, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny wierzbowatych;


lexentry: pol/wierzchni__przymiotnik__1
written_rep: wierzchni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exterior
sense_list:
(książkowy) znajdujący się na wierzchu czegoś, umieszczony na górze, stanowiący zewnętrzną warstwę czegoś; górny, zewnętrzny


lexentry: pol/wierzchołek__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúspide | vértice
sense_list:
(geometria) punkt łączący sąsiednie boki wielokąta lub co najmniej trzy ściany wielościanu; punkt łączący dwie proste


lexentry: pol/wierzchołek_góry_lodowej__rzeczownik__1
written_rep: wierzchołek góry lodowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la punta del iceberg
sense_list:
(publikatory) o wykrytej aferze, która stanowi fragment szerszego, lecz nieujawnionego jeszcze negatywnego zjawiska


lexentry: pol/wierzyciel__rzeczownik__1
written_rep: wierzyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acreedor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba fizyczna lub prawna, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby, z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy; | (potocznie, potoczny) osoba lub instytucja, od której pożyczone zostały pieniądze


lexentry: pol/wierzyć__czasownik__1
written_rep: wierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: creer
sense_list:
ufać komuś, uważać, że ktoś ma rację | uważać coś za prawdziwe mimo braku dowodów na prawdziwość tego | wyznawać religię


lexentry: pol/wieszak__rzeczownik__1
written_rep: wieszak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: percha
sense_list:
przedmiot o łukowatym lub trójkątnym kształcie, z hakiem pośrodku, służący do wieszania ubrań na drążku;


lexentry: pol/wieszać__czasownik__1
written_rep: wieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ahorcar
sense_list:
umieszczać coś w taki sposób, że punkt zaczepienia znajduje się ponad jego środkiem ciężkości | zabijać kogoś poprzez zawiązanie na jego szyi pętli zaciskającej się pod jego ciężarem


lexentry: pol/wieszać__czasownik__2
written_rep: wieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: ahorcar
sense_list:
trzymać się czegoś, nie opierając nóg, dyndając, zwisać na czymś | odbierać sobie życie poprzez zawiązanie na szyi pętli


lexentry: pol/wieszczek__rzeczownik__2
written_rep: wieszczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: chova piquigualda
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhocorax graculus, gatunek średniego ptaka osiadłego z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wietrzeć__czasownik__1
written_rep: wietrzeć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: meteorizarse
sense_list:
(geologia, geologiczny) (o skałach i minerałach) rozpadać się i kruszyć wskutek działania czynników chemicznych lub atmosferycznych


lexentry: pol/wietrzny__przymiotnik__1
written_rep: wietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: veleidoso | voluble
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) niestały w uczuciach, niestabilny emocjonalnie


lexentry: pol/wiewiórczak__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callosciurus Gray, nadrzewny gryzoń z podrodziny wiewiórczaków występujący w Azji Południowo-Wschodniej;


lexentry: pol/wiewiórka__rzeczownik__1
written_rep: wiewiórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ardilla
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sciurus, nadrzewny gryzoń o puszystym i najczęściej rudym futrze oraz długiej kicie;


lexentry: pol/wieża_Babel__rzeczownik__1
written_rep: wieża Babel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: babel | torre de Babel
sense_list:
(biblijny) olbrzymia budowla, która według Księga Rodzaju miała być wznoszona przez zjednoczoną ludzkość w krainie Szeinear;


lexentry: pol/wieża_Eiffla__rzeczownik__1
written_rep: wieża Eiffla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Torre Eiffel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (turystyka, turystyczny) ogromna, stalowa wieża na Polu Marsowym w Paryżu;


lexentry: pol/wieża__rzeczownik__1
written_rep: wieża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wysoka budowla o małej płaszczyźnie podstawy w stosunku do wysokości; | (szachy, pojęcie szachowe) figura mogąca poruszać się tylko w rzędach i kolumnach; | (technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestaw elektronicznego sprzętu odtwarzającego muzykę złożony z nakładanych na siebie elementów;


lexentry: pol/wieża_ciśnień__rzeczownik__1
written_rep: wieża ciśnień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre de agua
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) budynek w formie wieży, ze zbiornikiem wody na szczycie, który służy do stabilizowania ciśnienia wody w sieci wodociągowej;


lexentry: pol/wieżowiec__rzeczownik__1
written_rep: wieżowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rascacielos | torre
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) wolnostojący wielokondygnacyjny budynek o niewielkiej w stosunku do wysokości powierzchni podstawy;


lexentry: pol/wieżyczka__rzeczownik__1
written_rep: wieżyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torreada | torrreada
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zobacz) wieżyczka gładka, roślina o smukłym pokroju, z rodziny kapustowatych;


lexentry: pol/wigilia__rzeczownik__1
written_rep: wigilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trasnochada
sense_list:
(książkowy) dzień poprzedzający inny dzień, zwykle jakieś święto lub ważne wydarzenie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim dzień poprzedzający ważniejsze święto, zwłaszcza Boże Narodzenie, często połączony z postem i uroczystym oczekiwaniem


lexentry: pol/wihajster__rzeczownik__1
written_rep: wihajster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caroto
sense_list:
(potocznie, potoczny) przedmiot, czasem fragment innego przedmiotu, o nieznanej lub nieistotnej w chwili wypowiedzi nazwie


lexentry: pol/wikariusz__rzeczownik__1
written_rep: wikariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicario
sense_list:
(kościelny) prezbiter na stałe pomagający proboszczowi w pracy duszpasterskiej; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) w administracji kościelnej duchowny będący zastępcą lub namiestnikiem;


lexentry: pol/wiki__rzeczownik__1
written_rep: wiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wiki
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, której zawartość może być modyfikowana przez użytkowników;


lexentry: pol/wiking__rzeczownik__1
written_rep: wiking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vikingo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) skandynawski wojownik biorący udział w wyprawach o charakterze handlowym, rabunkowym lub osadniczym w VIII-XI w.;


lexentry: pol/wiktymologia__rzeczownik__1
written_rep: wiktymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victimología
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka zajmująca się ofiarami przestępstw i badaniem roli ofiary w genezie przestępstwa; dziedzina kryminalistyki i kryminologii;


lexentry: pol/wikunia__rzeczownik__1
written_rep: wikunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vicuña
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna vicugna Molina, południowoamerykański ssak parzystokopytny o gęstej, puszystej sierści;


lexentry: pol/wilajet__rzeczownik__1
written_rep: wilajet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wilaya
sense_list:
(administracja) jednostka administracyjno-terytorialna najwyższego stopnia w niektórych krajach muzułmańskich


lexentry: pol/wildagliptyna__rzeczownik__1
written_rep: wildagliptyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vildagliptina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwcukrzycowy z grupy związków poprawiających czynność wysepek Langerhansa, silny wybiórczy inhibitor dipeptydylopeptydazy 4


lexentry: pol/wilec_ziemniaczany__rzeczownik__1
written_rep: wilec ziemniaczany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batata | camote | boniato | chaco | papa dulce
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Ipomoea batatas; pochodzący z Ameryki gatunek rośliny uprawnej z rodziny powojowatych


lexentry: pol/wilk_straszny__rzeczownik__1
written_rep: wilk straszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobo gigante
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Aenocyon dirus, północnoamerykański wymarły gatunek zwierzęcia z rodziny psowatych


lexentry: pol/wilk_workowaty__rzeczownik__1
written_rep: wilk workowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobo de Tasmania
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Thylacinus cynocephalus Harris, gatunek wymarłego torbacza z rodziny wilkoworowatych, zamieszkującego niegdyś Australię, zwłaszcza Tasmanię oraz Nową Gwineę;


lexentry: pol/wimperga__rzeczownik__1
written_rep: wimperga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hastial
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne, ażurowe wykończenie w kształcie trójkąta, wieńczące szczyt portalu albo okna, charakterystyczne dla architektury gotyckiej


lexentry: pol/winda__rzeczownik__1
written_rep: winda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascensor | montacargas
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) poruszająca się w pionie klatka służąca do transportu osób lub towarów;


lexentry: pol/winegret__rzeczownik__1
written_rep: winegret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salsa vinagreta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sos sałatkowy przygotowany z oliwy i octu (najlepiej winnego) z dodatkiem soli, cukru, musztardy, cytryny i innych przypraw;


lexentry: pol/wino__rzeczownik__1
written_rep: wino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vino
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój alkoholowy powstający dzięki fermentacji owoców;


lexentry: pol/wino_lodowe__rzeczownik__1
written_rep: wino lodowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vino dulce hecho con uvas congeladas
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) słodkie i ekstraktywne wino, wytwarzane z winogron zamarzniętych na krzewie i wyciskanych jeszcze przed rozmarznięciem;


lexentry: pol/winorośl__rzeczownik__1
written_rep: winorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vid
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) krzew o długich pędach i owocach zebranych w kiście.


lexentry: pol/winyl__rzeczownik__1
written_rep: winyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vinilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja zawierająca rodniki powstałe poprzez oderwanie atomów wodoru od cząsteczek etenu | (potocznie, potoczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) płyta winylowa


lexentry: pol/wiolonczela__rzeczownik__1
written_rep: wiolonczela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violonchelo | violoncelo | chelo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy, większy od altówki i mniejszy od kontrabasu;


lexentry: pol/wiosło__rzeczownik__1
written_rep: wiosło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remo
sense_list:
spłaszczony i rozszerzony u końca (lub obu końców) kij służący do nadawania biegu łodzi oraz kierowania nią;


lexentry: pol/wioślarka__rzeczownik__1
written_rep: wioślarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulga de agua
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drobny skorupiak słodkowodny mający dwuczęściową skorupkę i rozwiniętą drugą parą czułków służących do pływania;


lexentry: pol/wirginał__rzeczownik__1
written_rep: wirginał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virginal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny instrument muzyczny, mała odmiana klawesynu popularna w XVI i XVII wieku;


lexentry: pol/wirion__rzeczownik__1
written_rep: wirion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virión
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) kompletna cząstka wirusa zdolna do przetrwania poza komórką, złożona z kwasu nukleinowego i kapsydu, niekiedy również z osłonki lipidowej;


lexentry: pol/wirtualny__przymiotnik__1
written_rep: wirtualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virtual
sense_list:
możliwy do zaistnienia w rzeczywistości, ale pozorny | (informatyka, informatyczny) wykreowany przez komputer, odbywający się na ekranie komputera, telewizora


lexentry: pol/wirus__rzeczownik__1
written_rep: wirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) (medycyna, medyczny) cząstka zakaźna, infekująca organizmy żywe, niezdolna do namnażania się poza komórką, sama niemająca struktury komórkowej; | (informatyka, informatyczny) samopowielający się program komputerowy, który przy pomocy nosiciela (np. poczty elektronicznej) wdziera się do komputera w celu zakłócania jego pracy lub niszczenia danych;


lexentry: pol/wirówka__rzeczownik__1
written_rep: wirówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centrífuga
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie laboratoryjne lub przemysłowe do separacji mieszanin metodą wirową; | (lotnictwo, lotniczy) (astronomia, astronomiczny) urządzenie służące do wytwarzania przeciążeń, składające się z długiego ramienia, na końcu którego znajduje się kabina; | (pszczelarstwo, pszczelarski) urządzenie do pozyskiwania miodu z plastra


lexentry: pol/wisieć__czasownik__1
written_rep: wisieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colgar
sense_list:
być przymocowanym do czegoś od góry | znajdować się w powietrzu, tkwić nieruchomo nad ziemią | dawać się odczuć, być odczuwalnym (o nastroju itp.); zagrażać | umierać na szubienicy | (potocznie, potoczny) być zbyt luźnym (o odzieży) | zwieszać się w dół


lexentry: pol/wiskacza__rzeczownik__1
written_rep: wiskacza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vizcacha
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lagostomus maximus, południowoamerykański gryzoń spokrewniony z szynszylą, szkodnik pastwisk;


lexentry: pol/wiskoza__rzeczownik__1
written_rep: wiskoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viscosidad
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fizyczna właściwość płynów określająca siły tarcia wewnętrznego między poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub gazów


lexentry: pol/witamina_A__rzeczownik__1
written_rep: witamina A
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitamina A
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) witamina odgrywająca istotną rolę utrzymaniu m.in. jakości widzenia i skóry;


lexentry: pol/witamina__rzeczownik__1
written_rep: witamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitamina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) związek organiczny niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu żywego;


lexentry: pol/witarianizm__rzeczownik__1
written_rep: witarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitarismus | crudismo
sense_list:
sposób odżywiania się polegający na spożywaniu wyłącznie surowych pokarmów (dopuszczalne jest podgrzewanie jedzenia do 40 °C) i wykluczeniu wysoko przetworzonej żywności;


lexentry: pol/witać__czasownik__1
written_rep: witać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: saludar | dar la bienvenida
sense_list:
pozdrowić kogoś na początku spotkania; okazać swoje uczucia w związku z czyimś przybyciem, odwiedzinami, spotkaniem kogoś


lexentry: pol/witrektomia__rzeczownik__1
written_rep: witrektomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vitrectomía
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie składników patologicznych znajdujących się w obrębie ciała szklistego oka;


lexentry: pol/witryna__rzeczownik__1
written_rep: witryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sitio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) strona internetowa, zwykle komercyjna, eksponująca coś, np. strona sklepu internetowego


lexentry: pol/wiwarium__rzeczownik__1
written_rep: wiwarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivario
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) pomieszczenie do przetrzymywania drobnych zwierząt lub roślin w warunkach maksymalnie zbliżonych do naturalnych;


lexentry: pol/wiwisekcja__rzeczownik__1
written_rep: wiwisekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vivisección
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) operacja, doświadczenie przeprowadzane in vivo, na żywym, nieuśmierconym uprzednio organizmie zwierzęcym;


lexentry: pol/wiza__rzeczownik__1
written_rep: wiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visa | visado
sense_list:
(urzędowy) (turystyka, turystyczny) pisemne pozwolenie na przekroczenie granicy państwowej wydawane przez organy odwiedzanego kraju;


lexentry: pol/wizażysta__rzeczownik__1
written_rep: wizażysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: visagista
sense_list:
specjalista zajmujący się tworzeniem czyjegoś wizerunku (dobieraniem fryzury, ubrań itp.); także osoba świadcząca usługi w dziedzinie makijażu artystycznego


lexentry: pol/wizon__rzeczownik__1
written_rep: wizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: visón
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Neovison vison Schreber, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych, występujących w stanie dzikim, w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/wizygocki__przymiotnik__1
written_rep: wizygocki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: visigodo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) związany z Wizygotami, dotyczący Wizygotów


lexentry: pol/wiąz__rzeczownik__1
written_rep: wiąz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olmo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ulmus L., drzewo lub krzew strefy umiarkowanej, należące do rodziny wiązowatych;


lexentry: pol/wiązadło__rzeczownik__1
written_rep: wiązadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) błona lub pasmo wytrzymałej tkanki łącznej łączące kości między sobą lub wzmacniające ruchome połączenia między kośćmi (stawy)


lexentry: pol/wiązanka__rzeczownik__1
written_rep: wiązanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sarta retahíla de injuria insulto
sense_list:
(potocznie, potoczny) kilka lub wiele obelg, przekleństw, wyzwisk wypowiedzianych jednym ciągiem do kogoś


lexentry: pol/wiązówka_błotna__rzeczownik__1
written_rep: wiązówka błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altarcina | florón
sense_list:
(botanika, botaniczny) Filipendula ulmaria L., gatunek leczniczej i ozdobnej byliny z rodziny różowatych;


lexentry: pol/wić__rzeczownik__1
written_rep: wić
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flagelo
sense_list:
(biologia, biologiczny) prymitywny narząd ruchu niektórych organizmów jednokomórkowych w postaci ruchliwego włókna


lexentry: pol/więc__spójnik__1
written_rep: więc
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: por lo tanto | luego | así que | de modo que
sense_list:
…służący do tworzenia konstrukcji, w których zdanie za spójnikiem opisuje czynność, która nastąpiła, ponieważ odbyła się czynność opisana w zdaniu przed spójnikiem


lexentry: pol/więzadło__rzeczownik__1
written_rep: więzadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) tkanka łączna włóknista łącząca ze sobą kości w stawach lub inne ruchomo połączone narządy


lexentry: pol/więzadło_głosowe__rzeczownik__1
written_rep: więzadło głosowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerda vocal
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) każdy z dwu drgających fałdów znajdujących się w krtani, dzięki którym człowiek może mówić;


lexentry: pol/więzadło_krzyżowe_przednie__rzeczownik__1
written_rep: więzadło krzyżowe przednie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligamento cruzado anterior
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wewnątrzstawowe więzadło stawu kolanowego o budowie dwupęczkowej; jego uszkodzenie jest jedną z najczęstszych kontuzji u sportowców;


lexentry: pol/więzień__rzeczownik__1
written_rep: więzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso | prisionero | recluso
sense_list:
człowiek pozbawiony wolności, np. odbywający karę w więzieniu, zamknięty w areszcie, obozie lub innym miejscu odosobnienia


lexentry: pol/więzień_polityczny__rzeczownik__1
written_rep: więzień polityczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso político
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne;


lexentry: pol/więzień_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: więzień sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preso de conciencia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;


lexentry: pol/więźniarka_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: więźniarka polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presa política
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kobieta umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne


lexentry: pol/wiśnia__rzeczownik__1
written_rep: wiśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guinda | guindo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;


lexentry: pol/wkręt__rzeczownik__1
written_rep: wkręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bordoncillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inserción
sense_list:
to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inserto
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek


lexentry: pol/wkładka_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: wkładka do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmilla
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.


lexentry: pol/wniosek__rzeczownik__1
written_rep: wniosek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusión
sense_list:
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania


lexentry: pol/wnęka__rzeczownik__1
written_rep: wnęka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hilio
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy


lexentry: pol/wnętrzności__rzeczownik__1
written_rep: wnętrzności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrañas
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/woda__rzeczownik__1
written_rep: woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua
sense_list:
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O; | często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro


lexentry: pol/woda_królewska__rzeczownik__1
written_rep: woda królewska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua regia
sense_list:
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;


lexentry: pol/woda_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: woda po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftershave
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu


lexentry: pol/woda_szara__rzeczownik__1
written_rep: woda szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua gris
sense_list:
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;


lexentry: pol/woda_utleniona__rzeczownik__1
written_rep: woda utleniona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua oxigenada
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;


lexentry: pol/woda_święcona__rzeczownik__1
written_rep: woda święcona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agua bendita
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;


lexentry: pol/wodewil__rzeczownik__1
written_rep: wodewil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodevil
sense_list:
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;


lexentry: pol/wodnica__rzeczownik__1
written_rep: wodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: línea de flotación
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;


lexentry: pol/wodniczka__rzeczownik__1
written_rep: wodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carricerín cejudo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;


lexentry: pol/wodnik__rzeczownik__2
written_rep: wodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rascón
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;


lexentry: pol/wodny__przymiotnik__1
written_rep: wodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acuático
sense_list:
(sport, sportowy) odbywający się w wodzie | żyjący w wodzie lub na wodzie | nawiązujący do wody lub innych cieczy | poruszający się po wodzie | poruszany wodą lub inną cieczą


lexentry: pol/wodociąg__rzeczownik__1
written_rep: wodociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cañería | acueducto | conducto
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;


lexentry: pol/wodolot__rzeczownik__1
written_rep: wodolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidroplano | hidroala
sense_list:
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;


lexentry: pol/wodorek__rzeczownik__1
written_rep: wodorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidruro
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/wodorotlenek__rzeczownik__1
written_rep: wodorotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidróxido
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego


lexentry: pol/wodorowęglan__rzeczownik__1
written_rep: wodorowęglan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicarbonato
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;


lexentry: pol/wodowstręt__rzeczownik__1
written_rep: wodowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok


lexentry: pol/wody_terytorialne__rzeczownik__1
written_rep: wody terytorialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguas territoriales
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;


lexentry: pol/wodzić_za_nos__czasownik__1
written_rep: wodzić za nos
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armar una cancamusa | tener agarrado por las narices
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra civil
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wok__rzeczownik__1
written_rep: wok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;


lexentry: pol/wole__rzeczownik__1
written_rep: wole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bocio
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem


lexentry: pol/wolej__rzeczownik__1
written_rep: wolej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volea
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)


lexentry: pol/wolna_miłość__rzeczownik__1
written_rep: wolna miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amor libre
sense_list:
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;


lexentry: pol/wolne_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: wolne oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: software libre
sense_list:
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;


lexentry: pol/wolnomyślicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: wolnomyślicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: librepensamiento
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertad
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niezależność państwowa | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawo obywatelskie | (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem


lexentry: pol/wolność_słowa__rzeczownik__1
written_rep: wolność słowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertad de expresión
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;


lexentry: pol/wolny_rynek__rzeczownik__1
written_rep: wolny rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercado libre
sense_list:
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);


lexentry: pol/wolt__rzeczownik__1
written_rep: wolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voltio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;


lexentry: pol/woluntaryzm__rzeczownik__1
written_rep: woluntaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voluntarismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego wola jest głównym czynnikiem w codziennym działaniu;


lexentry: pol/word__rzeczownik__1
written_rep: word
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wordiense
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/worek__rzeczownik__1
written_rep: worek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saco
sense_list:
miękki, elastyczny pojemnik wykonany z kawałków materiału, folii lub papieru; | miara ilości: zawartość worka (1.1)


lexentry: pol/wosk__rzeczownik__1
written_rep: wosk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cera
sense_list:
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;


lexentry: pol/woskowina__rzeczownik__1
written_rep: woskowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerumen | cera de los oídos
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;


lexentry: pol/wotum__rzeczownik__1
written_rep: wotum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exvoto
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;


lexentry: pol/wotum_nieufności__rzeczownik__1
written_rep: wotum nieufności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moción de censura
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vocativo | caso vocativo
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aprobación
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu


lexentry: pol/wpisać__czasownik__1
written_rep: wpisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inscribir
sense_list:
(geometria) umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian | (geometria) umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków | dopisać w zeszycie, księdze


lexentry: pol/wprawdzie__fragment_spójnika__1
written_rep: wprawdzie
min_sense_num: 01
trans_list: ciertamente
sense_list:
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania


lexentry: pol/wpływać__czasownik__1
written_rep: wpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: influir | influenciar
sense_list:
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ


lexentry: pol/wrap__rzeczownik__1
written_rep: wrap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burrito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corneja cenicienta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wrotycz__rzeczownik__1
written_rep: wrotycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierba lombriguera | tanaceto
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;


lexentry: pol/wrzos__rzeczownik__1
written_rep: wrzos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brezo
sense_list:
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;


lexentry: pol/wrzosowate__rzeczownik__1
written_rep: wrzosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brezal
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;


lexentry: pol/wrzód__rzeczownik__1
written_rep: wrzód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: úlcera | llaga
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;


lexentry: pol/wrzód_na_dupie__rzeczownik__1
written_rep: wrzód na dupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coñazo
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba lub rzecz, która jest niepożądana, ponieważ sprawia kłopot albo jest dokuczliwa


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorrión
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemigo
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wróg_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: wróg publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemiga pública
sense_list:
osoba, której działania są postrzegane jako przestępstwa, uważana za zagrożenie dla społeczności i napiętnowana przez nią


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadernas
sense_list:
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem


lexentry: pol/wschodni__przymiotnik__1
written_rep: wschodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oriental
sense_list:
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód | dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym


lexentry: pol/wschodnioniemiecki__przymiotnik__1
written_rep: wschodnioniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: estealemán
sense_list:
(geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech | dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: este | oriente
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salida | amanecer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indicación | instrucción
sense_list:
skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manecilla | aguja
sense_list:
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;


lexentry: pol/wspólnota_autonomiczna__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota autonomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunidad autónoma
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka podziału administracyjnego i politycznego o znacznej autonomii, obejmująca obszary o wspólnych wartościach (w tym język, kulturę) i historii


lexentry: pol/wspólnota_mieszkaniowa__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota mieszkaniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunidad de propietarios
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład danego budynku wielorodzinnego;


lexentry: pol/wspólny__przymiotnik__1
written_rep: wspólny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: común
sense_list:
należący lub używany przez kilka osób | charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy


lexentry: pol/wspólny_dzielnik__rzeczownik__1
written_rep: wspólny dzielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divisor común
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która nie dając reszty dzieli dwie lub więcej innych liczb lub wyrażenie algebraiczne, które nie dając reszty dzieli dwa lub więcej innych wyrażeń algebraicznych


lexentry: pol/współczynnik__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coeficiente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego | jeden z czynników oddziałujących


lexentry: pol/współczynnik_załamania__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik załamania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: índice de refracción
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;


lexentry: pol/współliniowy__przymiotnik__1
written_rep: współliniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: colineal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)


lexentry: pol/współodpowiedzialność__rzeczownik__1
written_rep: współodpowiedzialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corresponsabilidad
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest współodpowiedzialne; cecha tych, którzy są współodpowiedzialni


lexentry: pol/współrzędna__rzeczownik__1
written_rep: współrzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coordenada
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;


lexentry: pol/współudział__rzeczownik__1
written_rep: współudział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complicidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pomocnictwo, współsprawstwo, przestępstwo zdefiniowane w art. 18 § 3 KK


lexentry: pol/wstawać__czasownik__1
written_rep: wstawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: levantarse
sense_list:
zmieniać pozycję ciała z leżącej lub siedzącej do stojącej | wychodzić z posłania po śnie lub odpoczynku | (przenośnie, przenośnia) o dniu, nocy: rozpoczynać się | (przenośnie, przenośnia) o słońcu: wschodzić | (przenośnie, przenośnia) o wietrze: zaczynać wiać | (przenośnie, przenośnia) wzniecać powstanie | stać się zdolnym po chorobie do opuszczania łóżka | zaprzestawać wykonywania czynności, wykonywanej w pozycji siedzącej


lexentry: pol/wstrzykiwać__czasownik__1
written_rep: wstrzykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inyectar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki | (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem


lexentry: pol/wstrząs__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choque
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; | silne, gwałtowne drgnięcie | bardzo silna emocja | zaburzenie dotychczasowego stanu rzeczy


lexentry: pol/wstrząśnienie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: wstrząśnienie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conmoción cerebral
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynności pnia mózgu, będące wynikiem urazu lub zniesienia czynności komórek zwojowych mózgu bez znaczących zmian anatomicznych;


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vergüenza
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego; | uczucie onieśmielenia, zażenowania


lexentry: pol/wstęp__rzeczownik__1
written_rep: wstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introducción | preámbulo | prólogo
sense_list:
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediculosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wszczepić__czasownik__1
written_rep: wszczepić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hincar
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej | (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część


lexentry: pol/wszech-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: wszech-
min_sense_num: 01
trans_list: omni-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na największe nasilenie czegoś | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na powszechność czegoś


lexentry: pol/wszechstronny__przymiotnik__1
written_rep: wszechstronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: versátil
sense_list:
mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś


lexentry: pol/wszelkie_prawa_zastrzeżone__fraza_zdaniowa__1
written_rep: wszelkie prawa zastrzeżone
min_sense_num: 01
trans_list: todos los derechos reservados
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formuła zamieszczana na książkach, płytach itp., zabraniająca ich publikowania przez inne wydawnictwa;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavija | enchufe
sense_list:
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: topo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba, która dzięki infiltracji w określonym środowisku zdobywa niedostępne dla ogółu informacje


lexentry: pol/wtórny__przymiotnik__1
written_rep: wtórny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: secundario
sense_list:
mniej ważny od czegoś | powstały, otrzymany po raz drugi | taki, który powstał w wyniku przekształcenia, przetworzenia albo jako następstwo czegoś


lexentry: pol/wucziaping__rzeczownik__1
written_rep: wucziaping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuchiapingiense
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/wudu__rzeczownik__1
written_rep: wudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vudú
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;


lexentry: pol/wulkan__rzeczownik__1
written_rep: wulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volcán
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; | forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) coś wybuchowego lub ktoś o takim charakterze


lexentry: pol/wulwodynia__rzeczownik__1
written_rep: wulwodynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulvodinia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;


lexentry: pol/wuwuzela__rzeczownik__1
written_rep: wuwuzela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuvuzela
sense_list:
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;


lexentry: pol/wybielacz__rzeczownik__1
written_rep: wybielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lejía
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acuñar
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dar | llevar | marcar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: echar fuera | mandar fuera
sense_list:
(sport, sportowy) nadawać kierunek piłce, bili lub krążkowi celem umieszczenia w danym polu czy punkcie


lexentry: pol/wyborca__rzeczownik__1
written_rep: wyborca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: votante | elector
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elecciones
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;


lexentry: pol/wybredny__przymiotnik__1
written_rep: wybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exigente
sense_list:
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić


lexentry: pol/wybuchowy__przymiotnik__1
written_rep: wybuchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impulsivo | arrebatado | pronto
sense_list:
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie


lexentry: pol/wychowanie__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación
sense_list:
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie | kultura, ogłada, zdolność do właściwego zachowania


lexentry: pol/wychowanie_fizyczne__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie fizyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación física
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;


lexentry: pol/wychowawca__rzeczownik__1
written_rep: wychowawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tutor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)


lexentry: pol/wychowywać__czasownik__1
written_rep: wychowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: educar
sense_list:
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności


lexentry: pol/wychwyt__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mecanismo de escape
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (zegarmistrzostwo, zegarmistrzowski) element mechanizmu zegarowego, łączący regulator z resztą;


lexentry: pol/wychwyt_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recaptación
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny po wysłaniu przezeń impulsu nerwowego przez synapsę;


lexentry: pol/wyciek_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: wyciek pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pérdida de memoria
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;


lexentry: pol/wycieraczka__rzeczownik__1
written_rep: wycieraczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limpiaparabrisas
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;


lexentry: pol/wycinać__czasownik__1
written_rep: wycinać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: circuncidado
sense_list:
(informatyka, informatyczny) pobierać fragment pliku, by wstawiać go w inne miejsce | oddzielać od całości, usuwając cięciem | wydobywać cięciem kształt z czegoś


lexentry: pol/wyciskacz_łez__rzeczownik__1
written_rep: wyciskacz łez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dramón
sense_list:
naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extracto
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tracción
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);


lexentry: pol/wyciąg_narciarski__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg narciarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telesquí
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów


lexentry: pol/wyczerpywać__czasownik__1
written_rep: wyczerpywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agotar
sense_list:
zużywać coś do końca; wydobywać coś, korzystać z czegoś aż do wyczerpania | o słowach, tematach itp. powiedzieć już wszystko w danej sprawie


lexentry: pol/wydanie__rzeczownik__1
written_rep: wydanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edición
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego


lexentry: pol/wydawać__czasownik__1
written_rep: wydawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mandar | ordenar
sense_list:
nakazywać coś w zdecydowanej formie ((na przykład) polecenie, wyrok (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/wydawać__czasownik__1
written_rep: wydawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: promulgar | pronunciar
sense_list:
obwieszczać, ustanawiać coś publicznie ((na przykład) uchwałę, zarządzenie (i tym podobne, i temu podobne))


lexentry: pol/wydobycie__rzeczownik__1
written_rep: wydobycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extracción
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od wydobyć | ilość (objętość lub masa) wydobytej na powierzchnię kopaliny w danym czasie


lexentry: pol/wydobywać__czasownik__1
written_rep: wydobywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: extraer
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wydostawać surowce naturalne spod ziemi na powierzchnię | z trudem uzyskiwać od kogoś jakąś informację


lexentry: pol/wydziedziczyć__czasownik__1
written_rep: wydziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desheredar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku


lexentry: pol/wydłużyć__czasownik__1
written_rep: wydłużyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alargar
sense_list:
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć | uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż


lexentry: pol/wygnanie__rzeczownik__1
written_rep: wygnanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destierro
sense_list:
przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny | zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu


lexentry: pol/wygrywać__czasownik__1
written_rep: wygrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ganar
sense_list:
grając w coś, zdobywać wygraną | zdobywać pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonywać przeciwników, odnosić zwycięstwo


lexentry: pol/wygwizdywać__czasownik__1
written_rep: wygwizdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abuchear
sense_list:
wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))


lexentry: pol/wygładzać__czasownik__1
written_rep: wygładzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acicalar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących


lexentry: pol/wyjawiać__czasownik__1
written_rep: wyjawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desvelar
sense_list:
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy


lexentry: pol/wyjątek__rzeczownik__1
written_rep: wyjątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excepción
sense_list:
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła | (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu


lexentry: pol/wyjątek_potwierdza_regułę__przysłowie__1
written_rep: wyjątek potwierdza regułę
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: la excepción confirma la regla
sense_list:
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości


lexentry: pol/wyjście__rzeczownik__1
written_rep: wyjście
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salida
sense_list:
droga lub otwór, którym się wychodzi | spotkanie towarzyskie poza własnym domem | (elektryczność) gniazdo urządzenia podające wynik pracy, dźwięk, sygnał itp.


lexentry: pol/wyka__rzeczownik__1
written_rep: wyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veza | arveja | abacosa | ervilla
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin zielnych należący do rodziny bobowatych (motylkowatych), częściowo uprawianych jako pastewne;


lexentry: pol/wykaz__rzeczownik__1
written_rep: wykaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lista | registro
sense_list:
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mondadientes | palillo
sense_list:
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palillo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, zaostrzony patyczek służący do wtykania w małe porcje jedzenia, koreczki, aby ułatwić ich branie z talerza


lexentry: pol/wykidajło__rzeczownik__1
written_rep: wykidajło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cancerbero
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym


lexentry: pol/wykiwać__czasownik__1
written_rep: wykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: babear
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki przeprowadzić piłkę omijając zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/wykonywać__czasownik__1
written_rep: wykonywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: realizar | llevar a cabo
sense_list:
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku


lexentry: pol/wykopaliska__rzeczownik__1
written_rep: wykopaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavación arqueológico
sense_list:
prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków


lexentry: pol/wykorzystywanie_seksualne_dzieci__rzeczownik__1
written_rep: wykorzystywanie seksualne dzieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abuso sexual infantil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie karne i cywilne polegające na wykorzystywaniu dzieci do zaspokojenia seksualnego;


lexentry: pol/wykrawarka__rzeczownik__1
written_rep: wykrawarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troqueladora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykrawania (czyli precyzyjnego wycinania) kształtów z materiałów arkuszowych za pomocą matrycy lub ostrza


lexentry: pol/wykroczenie__rzeczownik__1
written_rep: wykroczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infracción
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__1
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: colgar
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__2
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: colgarse
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclamación | signo de exclamación
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interjección
sense_list:
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;


lexentry: pol/wykręcać__czasownik__1
written_rep: wykręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sacar punta a
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności


lexentry: pol/wykształcenie_wyższe__rzeczownik__1
written_rep: wykształcenie wyższe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: educación más alta
sense_list:
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego


lexentry: pol/wykształcić__czasownik__2
written_rep: wykształcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: configurar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powstać w określonej, ukończonej formie | osiągnąć końcowy kształt, w pełni się rozwinąć | zostać rozwiniętym przez ćwiczenia


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saledizo | voladizo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wykładniczy__przymiotnik__1
written_rep: wykładniczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exponencial
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dotyczący wykładnika | (przenośnie, przenośnia) narastający w szybkim tempie


lexentry: pol/wykładnik__rzeczownik__1
written_rep: wykładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exponente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba y w zapisie potęgowania x^y | to, co określa, wskazuje, wyraża coś


lexentry: pol/wymaz__rzeczownik__1
written_rep: wymaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extensión | frotis
sense_list:
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimensión
sense_list:
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni; | (fizyka, fizyczny) miano, określenie typu wielkości fizycznej;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimensión | medida
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (poligrafia) zapis rozmiaru, wielkości obiektu na rysunku technicznym


lexentry: pol/wymiennik__rzeczownik__1
written_rep: wymiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intercambiador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;


lexentry: pol/wymioty__rzeczownik__1
written_rep: wymioty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vómito
sense_list:
gwałtowny wyrzut treści pokarmowej na zewnątrz z żołądka poprzez przełyk i jamę ustną; | wymiociny, to co zostało zwymiotowane


lexentry: pol/wymuszenie__rzeczownik__1
written_rep: wymuszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extorsión
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na zmuszeniu osoby do określonego zachowania stosując przemoc lub groźby


lexentry: pol/wynaczynienie__rzeczownik__1
written_rep: wynaczynienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravasación
sense_list:
(medycyna, medyczny) przedostanie się substancji z naczyń do otaczającej je tkanki, zwłaszcza krwi z naczyń krwionośnych


lexentry: pol/wynajdywać__czasownik__1
written_rep: wynajdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inventar
sense_list:
(potocznie, potoczny) wpadać na jakiś pomysł podczas myślenia | odkrywać coś nowego, tworzyć coś po raz pierwszy


lexentry: pol/wynajmować__czasownik__1
written_rep: wynajmować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alquilar
sense_list:
zezwalać komuś na korzystanie ze swojej własności w zamian za opłatę | korzystać z czyjejś własności w zamian za opłatę


lexentry: pol/wynik__rzeczownik__1
written_rep: wynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resultado
sense_list:
(matematyka, matematyczny) rezultat działań algebraicznych (dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia) | (sport, sportowy) stan spotkania/meczu


lexentry: pol/wynikać__czasownik__1
written_rep: wynikać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: resultar
sense_list:
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek


lexentry: pol/wynosić_śmieci__czasownik__1
written_rep: wynosić śmieci
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sacar la basura
sense_list:
pozbywać się zebranych w domu odpadów poprzez wyniesienie ich do śmietnika na zewnątrz budynku lub do zsypu


lexentry: pol/wyobrażać__czasownik__3
written_rep: wyobrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: imaginarse
sense_list:
rozumieć coś | tworzyć obraz czegoś nieznanego w swojej wyobraźni, umyśle (zwykle przez porównanie z czymś znanym)


lexentry: pol/wyobrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyobrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheto
sense_list:
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń


lexentry: pol/wypad__rzeczownik__1
written_rep: wypad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salida
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) krótkotrwały atak zbrojny znienacka | (sport, sportowy) gry zespołowe szybka gra na kosz lub bramkę przeciwnika


lexentry: pol/wypad__rzeczownik__1
written_rep: wypad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varear
sense_list:
(sport, sportowy) szermierka atak w formie wyprostowania uzbrojonego ramienia z jednoczesnym gwałtownym ruchem do przodu


lexentry: pol/wyparcie__rzeczownik__1
written_rep: wyparcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: represión
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy


lexentry: pol/wyprawa__rzeczownik__1
written_rep: wyprawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expedición
sense_list:
grupa osób wyposażona w odpowiedni ekwipunek udająca się w podróż | podróż w celach naukowych, wojennych lub turystycznych


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebajas | liquidación
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra | vocablo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) symbol fonetyczny (ciąg głosek) lub graficzny (znak lub ciąg znaków), niosący określone znaczenie bądź pełniący funkcję składniową;


lexentry: pol/wyrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expresión
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej | (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość


lexentry: pol/wyrocznia__rzeczownik__1
written_rep: wyrocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oráculo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: miejsce kultu, w którym, według ówczesnych wierzeń, bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość i udzielali rad


lexentry: pol/wyrok__rzeczownik__1
written_rep: wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veredicto | sentencia | fallo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;


lexentry: pol/wyrostek__rzeczownik__2
written_rep: wyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: apéndice
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów | (potocznie, potoczny) wyrostek robaczkowy


lexentry: pol/wyrostek_soczewkowaty_kowadełka__rzeczownik__1
written_rep: wyrostek soczewkowaty kowadełka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apófisis lenticular | hueso lenticular | lenticular
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie odnogi długiej kowadełka, poprzez które kowadełko łączy się ze strzemiączkiem


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanzador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego


lexentry: pol/wyrzynarka__rzeczownik__1
written_rep: wyrzynarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caladora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;


lexentry: pol/wyróżniać__czasownik__1
written_rep: wyróżniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: distinguir
sense_list:
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo | czynić coś wyrazistym


lexentry: pol/wyróżnik__rzeczownik__1
written_rep: wyróżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discriminante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania


lexentry: pol/wysięk__rzeczownik__1
written_rep: wysięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exudado
sense_list:
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy w jamach surowiczych i w tkankach w przebiegu zapalenia surowiczego;


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alto
sense_list:
mający dużą zawartość czegoś (zwykle domyślnej cechy) | mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | o dźwięku: mający dużą częstotliwość | znajdujący się na dużej wysokości (wysoko)


lexentry: pol/wysokie_napięcie__rzeczownik__1
written_rep: wysokie napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alta tensión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)


lexentry: pol/wysokoprzetworzony__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprzetworzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultraprocesado
sense_list:
(spożywczy) o żywności: taki, którego poddano zaawansowanej obróbce technologicznej, zawierający zwykle duże ilości cukru, soli i tłuszczu oraz dodatki do żywności


lexentry: pol/wyspa__rzeczownik__1
written_rep: wyspa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isla
sense_list:
(geografia, geograficzny) ląd otoczony ze wszystkich stron wodami morza, jeziora lub rzeki; | (przenośnie, przenośnia) miejsce znacznie odróżniające się od całego otoczenia na dużym obszarze


lexentry: pol/wyspiarski__przymiotnik__1
written_rep: wyspiarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: insular | isleño
sense_list:
(książkowy) charakterystyczny dla wyspy lub wysp, odnoszący się do wyspy lub wyspiarzy, mieszkający na wyspie


lexentry: pol/wystarczać__czasownik__1
written_rep: wystarczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agarrar
sense_list:
aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający | aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować)


lexentry: pol/występ__rzeczownik__1
written_rep: występ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espectáculo
sense_list:
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie


lexentry: pol/wytwórczy__przymiotnik__1
written_rep: wytwórczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: productivo
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący procesów prowadzących do tworzenia nowych struktur w organizmie, np. tkanek, nowotworów, wydzielin, rozrostów itd.


lexentry: pol/wywiad__rzeczownik__1
written_rep: wywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrevista
sense_list:
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom


lexentry: pol/wywiadówka__rzeczownik__1
written_rep: wywiadówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reunión de apoderados
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci


lexentry: pol/wywód__rzeczownik__1
written_rep: wywód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deducción | ilación
sense_list:
wykrywanie początku, nawiązywanie do początku, źródła czego, (także, też) dzieło lub dokument temu poświęcony


lexentry: pol/wywłaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: wywłaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expropiación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem


lexentry: pol/wyznacznik__rzeczownik__1
written_rep: wyznacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinante
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych;


lexentry: pol/wyznanie_wiary__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii


lexentry: pol/wyznawca__rzeczownik__1
written_rep: wyznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creyente | practicante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;


lexentry: pol/wyzwoleniec__rzeczownik__1
written_rep: wyzwoleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liberto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela


lexentry: pol/wyzwolić__czasownik__1
written_rep: wyzwolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: liberar
sense_list:
(książkowy) uwolnić z pęt, ze skrępowania, umożliwiając swobodę ruchów | uczynić wolnym, przywrócić wolność


lexentry: pol/wyć__czasownik__1
written_rep: wyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aullar
sense_list:
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć | o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości


lexentry: pol/wyłazić_ze_skóry__czasownik__1
written_rep: wyłazić ze skóry
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: partirse el lomo
sense_list:
(potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć


lexentry: pol/wyłącznik__rzeczownik__1
written_rep: wyłącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interruptor
sense_list:
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie | (elektryczność) łącznik umożliwiający przerwanie obwodu elektrycznego przy prądzie zwarcia


lexentry: pol/wyścig__rzeczownik__1
written_rep: wyścig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrera
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich; | (przenośnie, przenośnia) staranie się być lepszym od innych w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/wyścig_w_workach__rzeczownik__1
written_rep: wyścig w workach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrera de sacos
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku


lexentry: pol/wyżymaczka__rzeczownik__1
written_rep: wyżymaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escurridora | exprimidor
sense_list:
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;


lexentry: pol/wyżyna__rzeczownik__1
written_rep: wyżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altiplano | meseta | altiplanicie
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;


lexentry: pol/wzdręga_grecka__rzeczownik__1
written_rep: wzdręga grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escardinio griego
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;


lexentry: pol/wzdłuż__przyimek__1
written_rep: wzdłuż
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a lo largo de
sense_list:
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu


lexentry: pol/względny__przymiotnik__1
written_rep: względny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: relativo
sense_list:
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy | nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp. | możliwy do zaakceptowania


lexentry: pol/wziernik__rzeczownik__1
written_rep: wziernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espéculo
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów


lexentry: pol/wziąć__czasownik__2
written_rep: wziąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: asir
sense_list:
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób | (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący


lexentry: pol/wzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: wzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplificador
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplificación
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego; | (technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjny zwiększający wytrzymałość czegoś


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reforzamiento
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) sytuacja lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w instrumentalnym po wymaganej reakcji;


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emoción
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wzór__rzeczownik__1
written_rep: wzór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modelo
sense_list:
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce) | osoba godna naśladowania | model służący jako przykład do powielania w produkcji


lexentry: pol/wzór_chemiczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór chemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fórmula química
sense_list:
(chemia, chemiczny) symboliczny zapis przedstawiający skład chemiczny substancji, określający rodzaj i liczbę atomów poszczególnych pierwiastków wchodzących w skład jednej cząsteczki lub jednostki strukturalnej tej substancji


lexentry: pol/wzór_sumaryczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór sumaryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fórmula bruta | fórmula condensada
sense_list:
(chemia, chemiczny) krótkie przedstawienie składu związku chemicznego zawierające informację o liczbie atomów każdego pierwiastka w cząsteczce


lexentry: pol/wódka__rzeczownik__1
written_rep: wódka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodka | aguardiente
sense_list:
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carro | coche
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: al vado, o al puente | una de dos
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek__rzeczownik__1
written_rep: wózek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carro
sense_list:
mały pojazd kołowy; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) samochód | (zobacz) wózek dziecięcy | (zdrobniale) od: wóz


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silla de ruedas
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbunco | ántrax
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hígado
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/węch__rzeczownik__1
written_rep: węch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olfato
sense_list:
zmysł pozwalający czuć zapachy i substancje lotne; zmysł powonienia; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) instynkt, zdolność przewidywania konsekwencji drobnych zdarzeń


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caña de pescar | caña de pesca
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embutido
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peregrinación
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamba
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignito
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; | opał z węgla brunatnego (1.1)


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbón vegetal
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hulla
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu; | opał z węgla kamiennego (1.1)


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carboncillo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ténder
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbohidrato | hidrato de carbono | azúcar | glúcido | sacárido
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nudo
sense_list:
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie; | (marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii – prędkości wiatrów; | (matematyka, matematyczny) dowolna krzywa zwykła zamknięta zanurzona w przestrzeni trójwymiarowej;


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganglio linfático
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soberano
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/władza__rzeczownik__1
written_rep: władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poder | autoridad
sense_list:
relacja, w której jedna strona – rządząca – ma możliwość oddziaływania na drugą | ludzie, którzy rządzą


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: descerrajar
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/własność__rzeczownik__1
written_rep: własność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propiedad
sense_list:
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej; | rzecz posiadana przez kogoś | właściwość, cecha


lexentry: pol/włazić_w_dupę__czasownik__1
written_rep: włazić w dupę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lamer el culo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać


lexentry: pol/właściwość__rzeczownik__1
written_rep: właściwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competencia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zdolność danego organu do rozstrzygania określonej sprawy;


lexentry: pol/właściwy__przymiotnik__1
written_rep: właściwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: competente
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: justamente | precisamente
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włochatka__rzeczownik__1
written_rep: włochatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mochuelo boreal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;


lexentry: pol/włochatka_mała__rzeczownik__1
written_rep: włochatka mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tecolote afilador
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabello | pelo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włosiennica__rzeczownik__1
written_rep: włosiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cilicio
sense_list:
strój pokutny zrobiony z włosiennicy (1.1), noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich


lexentry: pol/włókno__rzeczownik__1
written_rep: włókno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filamento
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) megastruktura budująca wszechświat, o długim kształcie, złożona z galaktyk;


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: inclusive
sense_list:
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabia | hidrofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/wślizg__rzeczownik__1
written_rep: wślizg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barrida
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki


lexentry: pol/yerba_mate__rzeczownik__1
written_rep: yerba mate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yerba mate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeti
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/yuba__rzeczownik__1
written_rep: yuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuba
sense_list:
(spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;


lexentry: pol/yuzu__rzeczownik__1
written_rep: yuzu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuzu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych; | (spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)


lexentry: pol/z__przyimek__1
written_rep: z
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 02
trans_list: de
sense_list:
…wskazujący punkt początku ruchu | …wskazujący składnik, materiał | …wskazujący przyczynę | …wskazujący źródło | …wskazujący okres


lexentry: pol/z_dobrodziejstwem_inwentarza__przysłówek__1
written_rep: z dobrodziejstwem inwentarza
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a beneficio de inventario
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, że odpowiedzialność za odziedziczone długi ograniczona jest przez wartość spadku


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: atento
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/z_ręki__przysłówek__1
written_rep: z ręki
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: a pulso
sense_list:
(środowiskowy) (fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) wykonane bez użycia statywu lub innej formy stabilizacji obrazu


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: detrás de | tras
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: por
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dar matarile
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aguantar
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zabijać_czas__czasownik__1
written_rep: zabijać czas
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: matar el tiempo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre


lexentry: pol/zaburzenie_osobowości__rzeczownik__1
written_rep: zaburzenie osobowości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trastorno de personalidad | trastorno de la personalidad
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de honor
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Eslavo occidental
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mantener la sangre fría
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachowek__rzeczownik__1
written_rep: zachowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legítima
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;


lexentry: pol/zachowywać__czasownik__1
written_rep: zachowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conservar
sense_list:
pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie | ochraniać coś przed czymś lub przed kimś


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oeste | occidente | poniente
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zacisk__rzeczownik__1
written_rep: zacisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrazadera
sense_list:
(elektryczność) punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu | (technologia, technika, techniczny) element łączący kilka części czegoś ze sobą | (technologia, technika, techniczny) przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alicates de terminales
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: digno
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny | (przestarzałe, przestarzały) właściwy komuś takiemu


lexentry: pol/zadatek__rzeczownik__1
written_rep: zadatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticipo | señal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy, w przypadku niewywiązania się z umowy zwracana przez wykonawcę w podwójnej wysokości


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culo del mundo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alborotarse
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zafałszować__czasownik__1
written_rep: zafałszować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adulterar
sense_list:
sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarcero común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagardlenie__rzeczownik__1
written_rep: zagardlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrangulación
sense_list:
(medycyna, medyczny) gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;


lexentry: pol/zagon__rzeczownik__1
written_rep: zagon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chacra
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) długi, wąski pas ornego pola, ograniczony równoległymi bruzdami, składający się z kilku lub kilkunastu skib;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fingir
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pronombre
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zairski__przymiotnik__1
written_rep: zairski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zaireño
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków


lexentry: pol/zajawka__rzeczownik__1
written_rep: zajawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sintonía
sense_list:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) zwiastun audycji mający formę dżingla


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonda
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liebre
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de liebre
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakon_żebraczy__rzeczownik__1
written_rep: zakon żebraczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden mendicante
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakon o surowej regule zabraniającej posiadania majątku, utrzymujący się z pracy i z dobrowolnych datków zbieranych głównie podczas kwest;


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacristía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coágulo
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakrzepica_żył_głębokich__rzeczownik__1
written_rep: zakrzepica żył głębokich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trombosis venosa profunda
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na powstaniu zakrzepów w żyłach głębokich, zwykle w jednej z kończyn dolnych;


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masa madre
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apuesta
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empresa | establecimiento
sense_list:
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marcapáginas | favorito
sense_list:
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie


lexentry: pol/zaledwie__partykuła__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: apenas
sense_list:
partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno | partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki


lexentry: pol/zaledwie__spójnik__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: apenas
sense_list:
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/zalegalizować__czasownik__1
written_rep: zalegalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: legalizar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dependiente | condicionado | supeditado
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika


lexentry: pol/zaliczka__rzeczownik__1
written_rep: zaliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adelanto | anticipo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe de Estado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asfixia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castillo de arena
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamknięty__przymiotnik__1
written_rep: zamknięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: cerrado
sense_list:
bez dostępu, odizolowany | nieczynny | o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ | o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony


lexentry: pol/zamknąć__czasownik__1
written_rep: zamknąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cerrar
sense_list:
sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno | zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku


lexentry: pol/zamrażarka_skrzyniowa__rzeczownik__1
written_rep: zamrażarka skrzyniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arcón congelador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj zamrażarki, w której komora chłodząca ma kształt poziomej skrzyni


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gamuza | ante
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zanokcica__rzeczownik__1
written_rep: zanokcica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panadizo | paroniquia
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: endurecer la política monetaria
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adelgazar
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aterrizar
sense_list:
o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się


lexentry: pol/zapadka__rzeczownik__1
written_rep: zapadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matraca
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laberintitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miocarditis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meningitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neumonía | pulmonía
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apendicitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapalnik__rzeczownik__1
written_rep: zapalnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detonador | espoleta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucha
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapałka__rzeczownik__1
written_rep: zapałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palo de el tienda
sense_list:
(środowiskowy) (harcerski) pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem


lexentry: pol/zapewniać__czasownik__1
written_rep: zapewniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: asegurar
sense_list:
oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno | powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gratinado
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapinać__czasownik__2
written_rep: zapinać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: abrocharse
sense_list:
łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. – na własnym ubraniu


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legado
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doga
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayuda | subsidio | subvención
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presa | barrera
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anunciar
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zaproszenie__rzeczownik__1
written_rep: zaproszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invitación
sense_list:
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia | kartka papieru wyrażająca taką informację


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espora
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atresia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarzuela__rzeczownik__1
written_rep: zarzuela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarzuela
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: tanto como
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromiso
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base | álcali
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasadolubny__przymiotnik__1
written_rep: zasadolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: basófilo
sense_list:
(biologia, biologiczny) taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie zasadowym


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usucapión | prescripción adquisitiva
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubierta
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sorpresa
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culebra de collar
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedón | espinilla
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zasmażka__rzeczownik__1
written_rep: zasmażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roux
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;


lexentry: pol/zasobożerny__przymiotnik__1
written_rep: zasobożerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exigente
sense_list:
wymagający znacznej ilości zasobów do prawidłowego funkcjonowania, zwłaszcza w kontekście informatycznym


lexentry: pol/zasoby_ludzkie__rzeczownik__1
written_rep: zasoby ludzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prenda
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastawka__rzeczownik__1
written_rep: zastawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compuerta | válvula
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (melioratywnie, melioratywny) urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody


lexentry: pol/zastrzyk__rzeczownik__1
written_rep: zastrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inyección
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku | (przenośnie, przenośnia) coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adosado
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) grupa jeźdźców na koniach | (książkowy) grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa osób nadprzyrodzonych


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escuadra
sense_list:
(harcerski) kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania; | pododdział straży pożarnej;


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pestillo | pasador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recurso natural
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłona_dymna__rzeczownik__1
written_rep: zasłona dymna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortina de humo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego | (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: merecer | merecerse
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zataar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: así que | así es que
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envenenamiento | intoxicación
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intoxicación alimentaria
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acerrojar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi lub pojemników; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zaum__rzeczownik__1
written_rep: zaum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absurdidad
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisagra | charnela | gozne | alguaza | pernio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawieja__rzeczownik__1
written_rep: zawieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borrasca
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspensión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | powiesić coś wysoko | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszać__czasownik__1
written_rep: zawieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspender
sense_list:
powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej | wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloqueo | congelamiento
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de sotavento
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: no fidedigno
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dar la tabarra | calentar la cabeza
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: obstinado
sense_list:
skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zawór_elektromagnetyczny__rzeczownik__1
written_rep: zawór elektromagnetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroválvula | válvula solenoide
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) sterowany cewką elektromagnetyczną zawór do odcinania lub sterowania przepływem cieczy lub gazów;


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envidia del pene
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclipse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/zaściankowy__przymiotnik__2
written_rep: zaściankowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: palurdo
sense_list:
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: más allá
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli;


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: salvar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego


lexentry: pol/zbawienie__rzeczownik__1
written_rep: zbawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: saludo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia; | uratowanie w trudnej sytuacji


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: llevar al huerto
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coincidencia
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbierać__czasownik__1
written_rep: zbierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: recoger
sense_list:
podnosić coś, co jest w wielu częściach; podnosić wiele jednakowych lub podobnych rzeczy | gromadzić


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisterna | depósito
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zbiornik_zaporowy__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik zaporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alberca
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) rodzaj sztucznego jeziora, które powstaje w wyniku przegrodzenia rzeki zaporą


lexentry: pol/zblazowany__przymiotnik__1
written_rep: zblazowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indiferente
sense_list:
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desviación
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy | (rzeczownik odczasownikowy) od zboczyć


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pervertido
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de lesa humanidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimen de guerra
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: armar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armadura | coraza
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zbrojówka__rzeczownik__1
written_rep: zbrojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato torrentero
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Merganetta armata, ptak z rodziny kaczkowatych żyjący w Andach


lexentry: pol/zdanie_złożone__rzeczownik__1
written_rep: zdanie złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oración compuesta
sense_list:
(gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)


lexentry: pol/zdarzenie__rzeczownik__1
written_rep: zdarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evento | suceso
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;


lexentry: pol/zdawać__czasownik__1
written_rep: zdawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alquilar
sense_list:
przedstawiać sprawę | przekazywać przedmioty, stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność | przystępować do egzaminu lub sprawdzianu


lexentry: pol/zdechł_pies__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zdechł pies
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: hacerse el muerto
sense_list:
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parachoques
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zdolność_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: zdolność kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacidad crediticia
sense_list:
(finanse, finansowy) ocena wiarygodności finansowej pozwalająca ocenić szansę kredytobiorcy na spłatę kredytu lub pożyczki


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alta traición
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: engañar
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: traicionar
sense_list:
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diminutivo
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zdyscyplinować__czasownik__1
written_rep: zdyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disciplinar
sense_list:
skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/zdzirowaty__przymiotnik__1
written_rep: zdzirowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: casquivana
sense_list:
(obraźliwie) nacechowany wulgarną, wyzywającą seksualnością, często odbierany jako niesmaczny lub prowokacyjny


lexentry: pol/zebra_Grevy'ego__rzeczownik__1
written_rep: zebra Grevy'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra de Grevy
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, zagrożony wyginięciem gatunek zebry, występujący w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebra_pręgowana__rzeczownik__1
written_rep: zebra pręgowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebra de Grevy
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, gatunek zebry zagrożonej wyginięciem, występującej w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebú
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cajista
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: céfiro
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr


lexentry: pol/zegar__rzeczownik__1
written_rep: zegar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wskaźnik w postaci okrągłej tarczy z wypisanymi na obwodzie wielkościami i przynajmniej jedną wskazówką, wskazującą te wielkości


lexentry: pol/zegar_biologiczny__rzeczownik__1
written_rep: zegar biologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reloj biológico
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół procesów przystosowujących organizm do cyklicznych zmian wewnętrznych i zewnętrznych;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zelote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suela
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zemsta_Montezumy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta Montezumy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: venganza de Moctezuma
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, trwające zwykle dwa dni, którego doznają turyści w Meksyku


lexentry: pol/zero-jedynkowy__przymiotnik__1
written_rep: zero-jedynkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: binario
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basura cero | residuo cero
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zerokuponowy__przymiotnik__1
written_rep: zerokuponowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bono de cupón cero
sense_list:
(finanse, finansowy) o obligacji: taki, od którego nie są wypłacane odsetki, a zysk pochodzi z dyskonta od wartości, z którym jest emitowany


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: complexo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Alport
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Asperger
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome de Sjögren
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół__rzeczownik__1
written_rep: zespół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;


lexentry: pol/zespół_hipoplazji_lewego_serca__rzeczownik__1
written_rep: zespół hipoplazji lewego serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome del corazón izquierdo hipoplástico
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome del túnel carpiano
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka


lexentry: pol/zespół_lęku_uogólnionego__rzeczownik__1
written_rep: zespół lęku uogólnionego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trastorno de ansiedad generalizada
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasmo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zespół_nadpobudliwości_psychoruchowej_z_deficytem_uwagi__rzeczownik__1
written_rep: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: TDAH
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność


lexentry: pol/zespół_napięcia_przedmiesiączkowego__rzeczownik__1
written_rep: zespół napięcia przedmiesiączkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: síndrome premenstrual | tensión premenstrual
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;


lexentry: pol/zespół_złego_wchłaniania__rzeczownik__1
written_rep: zespół złego wchłaniania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malabsorción
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan wynikły z nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych z przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/zeszyt_ćwiczeń__rzeczownik__1
written_rep: zeszyt ćwiczeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libro de trabajo
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) książka, zazwyczaj będąca uzupełnieniem do podręcznika, będąca zbiorem zadań do wypełnienia


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pasado
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zetta-__przedrostek__1
written_rep: zetta-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: zetta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: fuera
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zewnętrzny__przymiotnik__1
written_rep: zewnętrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exterior | externo
sense_list:
taki, który odnosi się do innych krajów | taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrabismo | bizquera
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testimonio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permiso | licencia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda


lexentry: pol/zgaga__rzeczownik__1
written_rep: zgaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelma | pesado | plomo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba dokuczliwa, kłótliwa, nieznośna,natrętna, uprzykrzona


lexentry: pol/zgniatać__czasownik__1
written_rep: zgniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aplastamiento
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obciążać lub niszczyć psychicznie | wywierając nacisk, powodować odkształcenie lub zniszczenie czegoś lub kogoś


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadrilla
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgromadzenie__rzeczownik__1
written_rep: zgromadzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reunión
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgrupowanie osób mające na celu obrady lub wyrażenie jakiegoś stanowiska;


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aumentativo
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almohaza | rascadera | rasqueta
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/zgubić__czasownik__1
written_rep: zgubić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: perder
sense_list:
przez nieuwagę zostawić coś w nieznanym sobie miejscu | stracić kontakt z osobą lub grupą, z którą gdzieś się szło


lexentry: pol/ziarnko_do_ziarnka,_a_zbierze_się_miarka__przysłowie__1
written_rep: ziarnko do ziarnka, a zbierze się miarka
part_of_speech: proverb
sense_list: oszczędzając cierpliwie nawet małe ilości można dużo uzbierać
min_sense_num: 01
trans_list:
muchos pocos hacen un mucho | muchas candelitas hacen un cirio | un grano no hace granero, pero ayuda al compañero


lexentry: pol/ziarno__rzeczownik__1
written_rep: ziarno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grano
sense_list:
(botanika, botaniczny) nasiono zbóż, trawy, itp.; również porcja tych nasion; | cząstka czegoś | (fotografia) niepożądane drobne punkty obrazu na fotografii;


lexentry: pol/ziarnopłon_wiosenny__rzeczownik__1
written_rep: ziarnopłon wiosenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celidonia menor
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/zielona_fala__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zielona fala
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: ola verde
sense_list:
(potocznie, potoczny) system sterowania sygnalizacją świetlną na kolejnych skrzyżowaniach umożliwiający przejazd ważnym ciągiem komunikacyjnym bez zatrzymywania się


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: té verde
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: verde
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały | (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hombrecillo verde
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_niczyja__rzeczownik__1
written_rep: ziemia niczyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tierra de nadie
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity


lexentry: pol/ziemia_obiecana__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ziemia obiecana
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: tierra prometida
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, obiecana nagroda, szczęśliwy cel wędrówki, starań;


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chuño
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patata | papa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziemski__przymiotnik__1
written_rep: ziemski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bien raíz
sense_list:
(dawniej, dawny) dotyczący ziemi, jako jednostki administracyjnej początkowo obejmującej kilka powiatów sądowych. | dotyczący ziemi ornej, majątku ziemskiego


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virus del Zika
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zigurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Guerra Fría
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guerra fría
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stan wrogości, który nie jest jawnym konfliktem | stan w stosunkach międzynarodowych będący trwałym konfliktem, który jednak nie jest rozstrzygnięty poprzez militarną konfrontację


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bengala
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sin emoción
sense_list:
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimny__przymiotnik__1
written_rep: zimny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frío
sense_list:
mający (względnie) niską temperaturę, wywołujący uczucie zimna | o jedzeniu podawany na zimno | o kolorach o odcieniu bliskim błękitowi | obojętny, wyrażający niechęć


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martín pescador
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/zimowisko__rzeczownik__1
written_rep: zimowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invernada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę | miejsce spędzania zimy


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pinzón | pinzón vulgar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjazd__rzeczownik__1
written_rep: zjazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descenso
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja narciarska polegająca na jak najszybszym zjechaniu z ośnieżonego stoku góry po określonej trasie | czynność poruszania się w dół


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asociación | comunidad | unión
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federación | unificación | unión
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transferencia periódica
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerado
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arruga
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych


lexentry: pol/zmiana__rzeczownik__1
written_rep: zmiana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turno
sense_list:
grupa pracowników pracująca o danej porze | określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników


lexentry: pol/zmiażdżenie__rzeczownik__1
written_rep: zmiażdżenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrollador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variable
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmienna_losowa__rzeczownik__1
written_rep: zmienna losowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variable aleatoria
sense_list:
(statystyka, statystyczny) funkcja przyjmująca w wyniku doświadczenia losowego pewną wartość ze zbioru zdarzeń elementarnych według określonego rozkładu prawdopodobieństwa;


lexentry: pol/zmienna_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variable independiente
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wartość, która nie zależy od innych wartości w badaniu bądź równaniu matematycznym;


lexentry: pol/zmierzchowy__przymiotnik__1
written_rep: zmierzchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crepuscular
sense_list:
związany z porą dnia od chwili schowania się słońca za horyzont do nastania ciemności, porą ściemniania się


lexentry: pol/zmrażać__czasownik__1
written_rep: zmrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chilear
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wywoływać uczucie przerażenia lub chłodnego zaskoczenia | stopniowo ochładzać coś do temperatury bliskiej zamarzaniu; silnie oziębiać; ścinać mrozem; powodować przemarznięcie


lexentry: pol/zmrocznik_gładysz__rzeczownik__1
written_rep: zmrocznik gładysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gran esfinge morada
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/znachor__rzeczownik__1
written_rep: znachor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curandero
sense_list:
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sello postal
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapa
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znajdować__czasownik__1
written_rep: znajdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: encontrar
sense_list:
zdobywać to, czego się szuka | (przestarzałe, przestarzały) oceniać coś; określać swoje uczucia, stosunek do czegoś | odkrywać coś wewnątrz czegoś lub na czymś


lexentry: pol/znajomość__rzeczownik__1
written_rep: znajomość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conocimiento
sense_list:
relacja osób, opierająca się na utrzymywaniu ogólnych, niezbyt bliskich stosunków | utrzymywanie z kimś ogólnych stosunków


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: señal de tráfico
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_interpunkcyjny__rzeczownik__1
written_rep: znak interpunkcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo de puntuación
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lápida
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo igual
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znamię__rzeczownik__1
written_rep: znamię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) u niektórych roślin: górna część słupka | (przenośnie, przenośnia) cecha charakterystyczna właściwa czemuś


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conocedor | ducho | entendido | experto | persona competente
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/zniechęcać__czasownik__1
written_rep: zniechęcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agobiar
sense_list:
powodować utratę pozytywnych odczuć wobec czegoś lub kogoś | wywoływać brak ochoty do czynienia czegoś


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anestesiar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zniżać__czasownik__2
written_rep: zniżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: porche
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odchodzić od pewnych norm, wartości lub zachowywać się w upokarzający sposób


lexentry: pol/zobojętniały__przymiotnik__1
written_rep: zobojętniały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: apático
sense_list:
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zodiaco | Zodíaco
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku;


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodíaco | zodiaco
sense_list:
(astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombi
sense_list:
(zobacz) zombi | (informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rodenticida
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: zoomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoomorfismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nadawanie bogom cech zwierzęcych | (sztuka) portretowanie bogów z cechami zwierzęcymi;


lexentry: pol/zoomować__czasownik__1
written_rep: zoomować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: enfocar
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) zwiększać lub zmniejszać widzialny obiekt przez zoom


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoonosis
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zoroastrycki__przymiotnik__1
written_rep: zoroastrycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: zoroástrico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem


lexentry: pol/zostawiać__czasownik__1
written_rep: zostawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dejar
sense_list:
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą | odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym) | rezygnować z podjęcia lub kontynuacji działania | zdawać się na kogoś, delegować jakieś zadanie


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: botín
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra compuesta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrzucić_maskę__czasownik__1
written_rep: zrzucić maskę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demostrar
sense_list:
pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desarrollo sostenible
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zsyp__rzeczownik__1
written_rep: zsyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paracaídas
sense_list:
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grapa | corchete
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zugzwang__rzeczownik__1
written_rep: zugzwang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducegio
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;


lexentry: pol/zulu__rzeczownik__1
written_rep: zulu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zulú
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi wolta-kongijskiej, z grupy bantu, z zespołu nguni; jeden z urzędowych języków Południowej Afryki


lexentry: pol/zupa_rumfordzka__rzeczownik__1
written_rep: zupa rumfordzka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sopa de Rumford | sopa económica
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) pożywna zupa z prostych składników, wydawana darmowo dla ubogich;


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fideos instantáneos
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zurvanismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: despedir
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortocircuito
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acuerdo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oclusivo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłosce: taka dla której w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dislocar | luxar
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esfínter
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzyna__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caza
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) zwierzęta łowne, będące przedmiotem polowań | mięso zwierząt, w szczególności leśnych, dzikich


lexentry: pol/zwierzyna_płowa__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venado
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) ogólnie: zwierzęta jeleniowate, na które się poluje – łosie, sarny, jelenie i daniele;


lexentry: pol/zwierzyniec__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jardín zoológico
sense_list:
wyodrębniona część ogrodu przeznaczona dla zwierzyny łownej lub drapieżników, trzymanych dla polowań lub jako okazy do podziwiania


lexentry: pol/zwierzęta__rzeczownik__1
written_rep: zwierzęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animales
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;


lexentry: pol/zwietrzały__przymiotnik__1
written_rep: zwietrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chato
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/związek_frazeologiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek frazeologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locución
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;


lexentry: pol/związek_nieorganiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek nieorganiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compuesto inorgánico
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;


lexentry: pol/związek_organiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek organiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compuesto orgánico
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;


lexentry: pol/związek_rządu__rzeczownik__1
written_rep: związek rządu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rección | régimen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;


lexentry: pol/związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sindicato
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;


lexentry: pol/związek_zgody__rzeczownik__1
written_rep: związek zgody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordancia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;


lexentry: pol/zwodorowanie__rzeczownik__1
written_rep: zwodorowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrogenación
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyłączenie wodoru do cząsteczek związków organicznych w wyniku reakcji chemicznej


lexentry: pol/zwolnienie_lekarskie__rzeczownik__1
written_rep: zwolnienie lekarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baja médica
sense_list:
(urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;


lexentry: pol/zworka__rzeczownik__1
written_rep: zworka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atrevida
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);


lexentry: pol/zwrot__rzeczownik__1
written_rep: zwrot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giro
sense_list:
zainteresowanie się czymś; zwrócenie swojego zainteresowania, uwagi w jakimś kierunku; zajęcie się czymś | zmiana kierunku ruchu, poruszania się, obrót | zmiana, odmiana, przemiana w jakiejś dziedzinie


lexentry: pol/zwrot_przez_rufę__rzeczownik__1
written_rep: zwrot przez rufę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordar
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) manewr polegający na przecięciu linii wiatru rufą z przerzuceniem żagli na drugą stronę


lexentry: pol/zwrotnik__rzeczownik__1
written_rep: zwrotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trópico
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);


lexentry: pol/zwrotny__przymiotnik__1
written_rep: zwrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: reflexivo
sense_list:
(gramatyka) wskazujący, że wykonawca czynności sam jej podlega | (matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) (o relacji) łączący obiekt z samym sobą


lexentry: pol/zwycięstwo__rzeczownik__1
written_rep: zwycięstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victoria
sense_list:
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costumbre | hábito
sense_list:
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costumbre | tradición
sense_list:
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę


lexentry: pol/zwyczajnie__przysłówek__1
written_rep: zwyczajnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: simplemente
sense_list:
w sposób zwyczajny, nie wyróżniający się niczym; przeciętnie | (potocznie, potoczny) bez trudu; po prostu


lexentry: pol/zydowudyna__rzeczownik__1
written_rep: zydowudyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zidovudina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażenia HIV; syntetyczny analog tymidyny


lexentry: pol/zysk__rzeczownik__1
written_rep: zysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beneficio | ganancia
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży | korzyść z czegoś, uzyskana wartość


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diente
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; | (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu


lexentry: pol/ząb_mądrości__rzeczownik__1
written_rep: ząb mądrości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muela del juicio
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;


lexentry: pol/zębina__rzeczownik__1
written_rep: zębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentina
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;


lexentry: pol/zębowa_wróżka__rzeczownik__1
written_rep: zębowa wróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ratoncito Pérez
sense_list:
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;


lexentry: pol/zębowy__przymiotnik__1
written_rep: zębowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dental
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów


lexentry: pol/złamanie__rzeczownik__1
written_rep: złamanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infracción | quebrantamiento | violación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszenie (przepisów prawa, postanowień umowy itp.)


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: destrozar | hundir
sense_list:
zostać przyczyną czyjegoś złego samopoczucia (zazwyczaj w imiesłowie przymiotnikowym biernym – złamany)


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: infringir | quebrantar | violar
sense_list:
przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: romper | cascar | despedazar | fracturar
sense_list:
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części


lexentry: pol/zło__rzeczownik__1
written_rep: zło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mal
sense_list:
coś powszechnie uznane za szkodliwe, negatywne moralnie; | czyn lub wydarzenie wyrządzające komuś krzywdę


lexentry: pol/złocień__rzeczownik__1
written_rep: złocień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crisantemo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju złocień (1.1) | kwiat złocienia (1.2)


lexentry: pol/złocień_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: złocień właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margarita
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/złodziej_scen__rzeczownik__1
written_rep: złodziej scen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ladrón de escena
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (przenośnie, przenośnia) aktor, który przyciąga uwagę, gdy ktoś inny powinien być w centrum uwagi


lexentry: pol/złodziejka__rzeczownik__1
written_rep: złodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casquillo ladrón | portalámparas con enchufe
sense_list:
(potocznie, potoczny) rodzaj rozgałęźnika elektrycznego wkręcanego w oprawkę żarówki w celu umożliwienia dodatkowego pobierania prądu w przypadku braku gniazda wtyczkowego


lexentry: pol/złodziejka__rzeczownik__1
written_rep: złodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ladrón | triple
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń


lexentry: pol/złom__rzeczownik__1
written_rep: złom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chatarra
sense_list:
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny | (lekceważąco, lekceważący) stary, zużyty albo niesprawny samochód lub inne nienowoczesne urządzenie mechaniczne


lexentry: pol/złota_płyta__rzeczownik__1
written_rep: złota płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disco de oro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) symboliczna nagroda za osiągnięcie określonego regulaminem progu sprzedaży wydawnictwa muzycznego;


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpa dorada | pez de colores
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pececillo de oro
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fantastyczna ryba z baśni, która spełnia trzy życzenia w zamian za darowanie życia


lexentry: pol/złotnik__rzeczownik__1
written_rep: złotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orfebre
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złoto__rzeczownik__1
written_rep: złoto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oro
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; | stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet | (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)


lexentry: pol/złotokot_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: złotokot afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gato dorado africano
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Profelis aurata Temminck, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w zachodniej i centralnej Afryce;


lexentry: pol/złoty_spadochron__rzeczownik__1
written_rep: złoty spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paracaídas dorado
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;


lexentry: pol/złośliwe_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: złośliwe oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: software dañino | software malintencionado
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;


lexentry: pol/złożenie__rzeczownik__1
written_rep: złożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palabra compuesta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;


lexentry: pol/zły__przymiotnik__1
written_rep: zły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: malo
sense_list:
niemiły, nieprzyjemny (z charakteru) | niekorzystny | niesmaczny | niepasujący, nieodpowiedni | kiepski, nieznający się | niewygodny, nieprzyjemny, nieudany | o zdrowiu, zmysłach słaby | agresywny, zdenerwowany (w danej chwili) | niegrzeczny, nieposłuszny


lexentry: pol/Île-de-France__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Île-de-France
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Isla de Francia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji, zawierający w sobie jej stolicę - Paryż | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna zawierająca Paryż z przyległościami, stanowiąca w średniowieczu domenę królewską


lexentry: pol/ósemka__rzeczownik__1
written_rep: ósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocho
sense_list:
bila, zawodnik, tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony cyfrą 8 | kształt cyfry 8 | nazwa cyfry 8


lexentry: pol/øre__rzeczownik__1
written_rep: øre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oído
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej; | (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;


lexentry: pol/ćwiczenia__rzeczownik__1
written_rep: ćwiczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ejercicio
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu


lexentry: pol/ćwierćfinał__rzeczownik__1
written_rep: ćwierćfinał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuartos de final
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału


lexentry: pol/ćwok__rzeczownik__1
written_rep: ćwok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garrulo | palurdo
sense_list:
(pospolicie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek mało inteligentny, nieobyty, nieokrzesany, nierozgarnięty


lexentry: pol/Łabędź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łabędź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cygnus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;


lexentry: pol/Ładoga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ładoga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladoga
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;


lexentry: pol/Łomonosow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łomonosow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lomonósov
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Ługańska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługańska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: República Popular de Lugansk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;


lexentry: pol/Łużyce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łużyce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lusacia
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;


lexentry: pol/łabędzi_śpiew__rzeczownik__1
written_rep: łabędzi śpiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canto del cisne
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności


lexentry: pol/łabędź__rzeczownik__1
written_rep: łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;


lexentry: pol/łabędź_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne cantor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;


lexentry: pol/łabędź_niemy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź niemy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisne mudo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__1
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canalla
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart


lexentry: pol/łacina_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: łacina klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latín clásico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.


lexentry: pol/łacina_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: łacina ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latín vulgar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) potoczna, mówiona odmianę łaciny, używana przez zwykłych ludzi (plebs, żołnierzy, osadników) w czasach starożytnego Rzymu i później w okresie wczesnego Cesarstwa


lexentry: pol/ładowarka__rzeczownik__1
written_rep: ładowarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cargador
sense_list:
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;


lexentry: pol/ładować__czasownik__1
written_rep: ładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cargar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) wprowadzać ładunek elektryczny do baterii, akumulatora | (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową | nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną | umieszczać przedmioty w jednym miejscu w celu przetransportowania ich gdzieś indziej


lexentry: pol/ładownia__rzeczownik__1
written_rep: ładownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cargadero
sense_list:
(kolejnictwo) punkt handlowy na szlaku kolejowym, przeznaczony do załadowywania i wyładowywania przesyłek


lexentry: pol/ładunek_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: ładunek elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carga eléctrica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;


lexentry: pol/łajdak__rzeczownik__1
written_rep: łajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canalla
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy


lexentry: pol/łam__rzeczownik__1
written_rep: łam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columna
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;


lexentry: pol/łan__rzeczownik__1
written_rep: łan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudo
sense_list:
(dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny


lexentry: pol/łapanka__rzeczownik__1
written_rep: łapanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/łapówka__rzeczownik__1
written_rep: łapówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soborno | coima
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści


lexentry: pol/łaska__rzeczownik__1
written_rep: łaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gracia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą


lexentry: pol/łaski_bez__wykrzyknik__1
written_rep: łaski bez
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: gracias por nada
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy


lexentry: pol/łat__rzeczownik__1
written_rep: łat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lats
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Łotwy w latach 1922–1941 oraz 1993–2013;


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajuste | remiendo
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym


lexentry: pol/ławka_bosmańska__rzeczownik__1
written_rep: ławka bosmańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guindola
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) siedzisko w formie deski zawieszonej na linach, służące do prowadzenia prac konserwacyjnych burty statku


lexentry: pol/ławnik__rzeczownik__1
written_rep: ławnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurada
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba niebędąca sędzią, uczestnicząca w wydawaniu wyroków w niektórych kategoriach spraw sądowych;


lexentry: pol/łańcuch__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadena
sense_list:
szereg połączonych ze sobą ogniw, zwykle metalowych; | (przenośnie, przenośnia) ciąg zdarzeń, wynikających jeden z drugiego | (geografia, geograficzny) ciąg podłużnych gór i wzgórz wraz z rozdzielającymi je dolinami; | (informatyka, informatyczny) ciąg znaków, dane typu tekstowego;


lexentry: pol/łańcuch_górski__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadena de montañas | cordillera
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami


lexentry: pol/łańcuch_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadena trófica | cadena alimentaria
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;


lexentry: pol/łeb_w_łeb__przysłówek__1
written_rep: łeb w łeb
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: cabeza a cabeza
sense_list:
osiągając rezultaty takie same, jak ktoś inny | w taki sposób, że poruszające się z tą samą prędkością obiekty się nie wyprzedają


lexentry: pol/łochynia__rzeczownik__1
written_rep: łochynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vaccinium uliginosum
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna


lexentry: pol/łom__rzeczownik__1
written_rep: łom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palanqueta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;


lexentry: pol/łopata__rzeczownik__1
written_rep: łopata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pala
sense_list:
narzędzie zazwyczaj obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania lub nabierania sypkich materiałów; | (lotnictwo, lotniczy) płaska część śmigła | część maszyny kształtem przypominająca narzędzie do kopania | część maszyny służąca do kopania | ilość materiału mieszcząca się na łopacie (1.1) | jedno ramię śruby okrętowej | narzędzie do wsuwania oraz wyjmowania pieczywa do/z pieca


lexentry: pol/łopotać__czasownik__1
written_rep: łopotać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: flamear
sense_list:
(książkowy) poruszać skrzydłami w górę i w dół | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk poprzez szybkie poruszanie przedmiotem | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym


lexentry: pol/łososiowy__przymiotnik__1
written_rep: łososiowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de salmón
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) (ichtiologia, ichtiologiczny) dotyczący łososia, odnoszący się do łososia, związany z łososiem, zrobiony z łososia, zawierający łososia, przyrządzony z łososia, z dodatkiem łososia


lexentry: pol/łosoś__rzeczownik__1
written_rep: łosoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salmón
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba o różowym mięsie żyjąca na północnym Atlantyku; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso łososia (1.1)


lexentry: pol/łowca__rzeczownik__1
written_rep: łowca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cazador
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) myśliwy | (przenośnie, przenośnia) osoba poszukujący czegoś bądź kogoś dla pieniędzy lub przyjemności


lexentry: pol/łowczy__rzeczownik__1
written_rep: łowczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: montero mayor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (łowiectwo, łowiecki) urzędnik na dworze polskim odpowiedzialny za organizację polowań


lexentry: pol/łozówka__rzeczownik__1
written_rep: łozówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carricero políglota
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;


lexentry: pol/łoś__rzeczownik__1
written_rep: łoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alce
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem; | (botanika, botaniczny) miejsce wykształcenia się i rozwoju zalążków w zalążni słupka;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodamiento | cojinete
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;


lexentry: pol/łubek__rzeczownik__1
written_rep: łubek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclisa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaska płytka z żelaza, łącząca części maszyn, szyny (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arco
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu; | (architektura, architektoniczny) element budowli w kształcie łuku (1.1); | (matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej | każdy kształt przypominający łuk (1.1) | (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;


lexentry: pol/łuk_aorty__rzeczownik__1
written_rep: łuk aorty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arco aórtico | cayado aórtico
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) odcinek aorty łączący jej część wstępującą ze zstępującą


lexentry: pol/łupacz__rzeczownik__1
written_rep: łupacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eglefino
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Melanogrammus aeglefinus L., gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/łupież__rzeczownik__1
written_rep: łupież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caspa | porrígine
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;


lexentry: pol/łuskoskrzydłe__rzeczownik__1
written_rep: łuskoskrzydłe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lepidópteros
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepidoptera, rząd owadów należących do stawonogów;


lexentry: pol/łuszczyca__rzeczownik__1
written_rep: łuszczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psoriasis | soriasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;


lexentry: pol/łut__rzeczownik__1
written_rep: łut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lote
sense_list:
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka miary masy używana w krajach europejskich, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: líber
sense_list:
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.


lexentry: pol/łysienie_androgenowe__rzeczownik__1
written_rep: łysienie androgenowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alopecia androgénica
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość polegająca na nadmiernym wypadaniu włosów dotykająca częściej mężczyzn;


lexentry: pol/łyska__rzeczownik__1
written_rep: łyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focha | gallineta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;


lexentry: pol/łyżka__rzeczownik__1
written_rep: łyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuchara
sense_list:
(gastronomia) rodzaj sztućca, narzędzie do nabierania pokarmów płynnych lub półpłynnych | (technologia, technika, techniczny) część maszyny budowlanej służąca do czerpania i przenoszenia materiałów, przeważnie sypkich


lexentry: pol/łyżwa__rzeczownik__1
written_rep: łyżwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patín
sense_list:
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;


lexentry: pol/łyżwiarstwo__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinaje
sense_list:
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;


lexentry: pol/łyżwiarstwo_figurowe__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo figurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinaje artístico | patinaje artístico sobre hielo
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.


lexentry: pol/łyżwiarstwo_synchroniczne__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo synchroniczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinaje en linéa
sense_list:
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);


lexentry: pol/łyżwiarstwo_szybkie__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo szybkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patinaje de velocidad
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cópula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący


lexentry: pol/Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Silesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;


lexentry: pol/Średnie_Państwo__rzeczownik__1
written_rep: Średnie Państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imperio medio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;


lexentry: pol/Środa_Popielcowa__rzeczownik__1
written_rep: Środa Popielcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Miércoles Santo | Miércoles de Ceniza miércoles de Ceniza
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;


lexentry: pol/Śródziemie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śródziemie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tierra Media
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;


lexentry: pol/Święta_Rodzina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święta Rodzina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sagrada Familia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii chrześcijańskiej: rodzina złożona z Jezusa Chrystusa i jego rodziców;


lexentry: pol/Święto_Reformacji__rzeczownik__1
written_rep: Święto Reformacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Día de la Reforma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;


lexentry: pol/Święty_Graal__rzeczownik__1
written_rep: Święty Graal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Santo Grial
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;


lexentry: pol/Święty_Mikołaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Mikołaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Nicolás
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;


lexentry: pol/ścierniwo__rzeczownik__1
written_rep: ścierniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrasivo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;


lexentry: pol/ścieżka_holownicza__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka holownicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camino de sirga
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;


lexentry: pol/ścigać__czasownik__1
written_rep: ścigać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: perseguir
sense_list:
gonić kogoś, biec za kimś, aby go dogonić | poszukiwać z udziałem organów prawa, poddawać sankcjom karnym


lexentry: pol/ścisk__rzeczownik__1
written_rep: ścisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cárcel | sargento
sense_list:
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów


lexentry: pol/ściąga__rzeczownik__1
written_rep: ściąga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chuleta
sense_list:
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;


lexentry: pol/ściągnąć__czasownik__1
written_rep: ściągnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: descargar
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) pobrać paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie


lexentry: pol/ścięgno_Achillesa__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno Achillesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendón de Aquiles | tendón aquíleo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową


lexentry: pol/ścięgno__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendón
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;


lexentry: pol/ślad_wodny__rzeczownik__1
written_rep: ślad wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huella de agua | huella hídrica
sense_list:
woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr


lexentry: pol/ślad_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: ślad węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huella de carbono
sense_list:
suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę (osobę, organizację, wydarzenie lub produkt);


lexentry: pol/śledztwo__rzeczownik__1
written_rep: śledztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: información
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__2
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: estaca | estaquilla
sense_list:
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu


lexentry: pol/śledź_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: śledź oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arenque
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Clupea harengus Linnaeus, gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny śledziowatych;


lexentry: pol/ślepak__rzeczownik__1
written_rep: ślepak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tábano
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Chrysops, rodzaj owada z rodziny bąkowatych;


lexentry: pol/ślepy_zaułek__rzeczownik__1
written_rep: ślepy zaułek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calle ciega
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja lub działanie bez perspektyw, bez możliwości dalszego postępu | droga czy ulica, która kończy się bez wyjścia, bez możliwości przejścia, przejazdu


lexentry: pol/śluby_zakonne__rzeczownik__1
written_rep: śluby zakonne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gremio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;


lexentry: pol/śluza__rzeczownik__1
written_rep: śluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esclusa | compuerta
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;


lexentry: pol/śluza_wodna__rzeczownik__1
written_rep: śluza wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esclusa
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla hydrotechniczna wznoszona między akwenami o różnym poziomie wody i umożliwiająca przepływanie między nimi;


lexentry: pol/śluzowiec__rzeczownik__1
written_rep: śluzowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moho mucilaginoso | hongo mucoso | moho del fango | moho del limo | moho deslizante
sense_list:
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;


lexentry: pol/śmiały__przymiotnik__1
written_rep: śmiały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: audaz
sense_list:
(książkowy) pewny siebie, czujący się swobodnie w kontaktach z ludźmi | (książkowy) charakterystyczny dla człowieka pewnego siebie | (książkowy) nowatorski, przekraczający to, co przyjęte, akceptowane | (książkowy) o zachowaniu, obyczajach: prowokujący, ocierający się o zgorszenie | (książkowy) świadczący o czyjejś odwadze, skłonności do ryzyka


lexentry: pol/śmieciowe_jedzenie__rzeczownik__1
written_rep: śmieciowe jedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chucherías
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze


lexentry: pol/śmiertelność__rzeczownik__1
written_rep: śmiertelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortalidad
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę | podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera


lexentry: pol/śmieszny__przymiotnik__1
written_rep: śmieszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ridículo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie | (pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami


lexentry: pol/śmigło__rzeczownik__1
written_rep: śmigło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hélice
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze;


lexentry: pol/śmigłowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helicóptero
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nieve
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora


lexentry: pol/śnieć__rzeczownik__1
written_rep: śnieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mal
sense_list:
(botanika, botaniczny) grzyb z rodziny śnieciowatych, powodujący szkody w uprawach pszenicy i cebuli, występujący w około 100 gatunkach


lexentry: pol/śnić__czasownik__1
written_rep: śnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: soñar
sense_list:
widzieć sen podczas spania | (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie


lexentry: pol/śpieszyć__czasownik__1
written_rep: śpieszyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: apurarse | darse prisa
sense_list:
(książkowy) zdążać dokądś szybko | (książkowy) zabierać się do czegoś tak szybko, jak to możliwe, ochoczo


lexentry: pol/śpiewanie__rzeczownik__1
written_rep: śpiewanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canción
sense_list:
o ludziach: wykonywanie melodii głosem | o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię


lexentry: pol/śpiewać__czasownik__1
written_rep: śpiewać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cantar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać melodię głosem | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) zdradzać podczas przesłuchania tajemnice


lexentry: pol/śpiączka__rzeczownik__1
written_rep: śpiączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: medio
sense_list:
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy | (matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości | przeciętny, taki sobie


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: promedio | media
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;


lexentry: pol/średnia_ważona__rzeczownik__1
written_rep: średnia ważona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: media ponderada
sense_list:
(matematyka, matematyczny) średnia elementów, które mogą mieć różne znaczenie (przypisywane są im różne wagi), liczona w ten sposób, że elementy o większej wadze mają większy wpływ na średnią;


lexentry: pol/średnica__rzeczownik__1
written_rep: średnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diámetro
sense_list:
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; | (geometria) długość średnicy (1.1)


lexentry: pol/średnik__rzeczownik__1
written_rep: średnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punto y coma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;


lexentry: pol/średnio-wysoko-niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: średnio-wysoko-niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alto alemán medio
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);


lexentry: pol/średniowiecze__rzeczownik__1
written_rep: średniowiecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Edad Media | medievo
sense_list:
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;


lexentry: pol/średniówka__rzeczownik__1
written_rep: średniówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;


lexentry: pol/środek_antykoncepcyjny__rzeczownik__1
written_rep: środek antykoncepcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anticonceptivo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży


lexentry: pol/środek_tymczasowy__rzeczownik__1
written_rep: środek tymczasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medida provisional
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wezwanie organów danego państwa do powstrzymania się od podejmowania działań będących przedmiotem skargi wniesionej do ETPC, w przypadku, w którym występuje ryzyko poważnego pogwałcenia praw człowieka


lexentry: pol/śruba__rzeczownik__1
written_rep: śruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornillo | perno
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;


lexentry: pol/śruta__rzeczownik__1
written_rep: śruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: croquetas
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) pasza zwierzęca z rozdrobnionych ziaren zbóż lub nasion roślin strączkowych;


lexentry: pol/świadek_Jehowy__rzeczownik__1
written_rep: świadek Jehowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testigo de Jehová
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;


lexentry: pol/świadek__rzeczownik__1
written_rep: świadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testigo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; | osoba, która widziała coś na własne oczy | (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba obecna podczas aktu religijnego (np. chrztu, bierzmowania, małżeństwa) i potwierdzająca jego zaistnienie


lexentry: pol/świadomy__przymiotnik__1
written_rep: świadomy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: consciente
sense_list:
mający rozbudowaną świadomość; uświadomiony | taki, który ma świadomość czegoś, uzmysławia sobie coś, zdaje sobie sprawę z czegoś


lexentry: pol/świat_arabski__rzeczownik__1
written_rep: świat arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mundo árabe
sense_list:
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne


lexentry: pol/światopogląd__rzeczownik__1
written_rep: światopogląd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmovisión
sense_list:
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;


lexentry: pol/światła__rzeczownik__1
written_rep: światła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semáforo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych


lexentry: pol/światło__rzeczownik__1
written_rep: światło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luz
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; | przedmiot będący źródłem światła (1.1)


lexentry: pol/światłowstręt__rzeczownik__1
written_rep: światłowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);


lexentry: pol/światłowód__rzeczownik__1
written_rep: światłowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibra óptica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;


lexentry: pol/świder__rzeczownik__1
written_rep: świder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taladro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);


lexentry: pol/świergotać__czasownik__1
written_rep: świergotać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gorjear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) mówić w sposób szybki i radosny | o ptakach: wydawać krótkie, wysokie dźwięki


lexentry: pol/świerk__rzeczownik__1
written_rep: świerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pícea | abeto
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych;


lexentry: pol/świerszcz__rzeczownik__1
written_rep: świerszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grillo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad polny, wydający charakterystyczne dźwięki;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__1
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luciérnaga
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerdo | chancho
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerdo | puerco
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej | (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower; | (zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1)


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerdo | puerco | chancho | cochino
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych;


lexentry: pol/świstun__rzeczownik__1
written_rep: świstun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silbón | pato americano
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);


lexentry: pol/świąteczny__przymiotnik__1
written_rep: świąteczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: festivo
sense_list:
przypadający w dzień będący świętem; wolny od pracy, szkoły | związany ze świętami, najczęściej ze świętami Bożego Narodzenia i Wielkanocy


lexentry: pol/świątynia__rzeczownik__1
written_rep: świątynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: templo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;


lexentry: pol/święcenia__rzeczownik__1
written_rep: święcenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordenación | órdenes
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;


lexentry: pol/święcenia_kapłańskie__rzeczownik__1
written_rep: święcenia kapłańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orden sacerdotal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd liturgiczny podczas którego biskup udziela kandydatom sakramentu kapłaństwa;


lexentry: pol/święta_krowa__rzeczownik__1
written_rep: święta krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaca sagrada
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba z różnego powodu uprzywilejowana, której się pobłaża i pozwala na zbyt wiele


lexentry: pol/święta_prawda__rzeczownik__1
written_rep: święta prawda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la pura verdad | una verdad como un puño
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niewątpliwa racja, prawda, słowa niewątpliwie wyrażające prawdę


lexentry: pol/święto__rzeczownik__1
written_rep: święto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiesta | día feriado
sense_list:
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni


lexentry: pol/świętopietrze__rzeczownik__1
written_rep: świętopietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: óbolo de san Pedro
sense_list:
(kościelny) katolicka opłata na rzecz papiestwa, wnoszona w średniowieczu przez kraje uznające zwierzchnictwo Kościoła katolickiego, a współcześnie dobrowolnie oddawana przez parafian w niedzielę najbliższą dniowi św. Piotra i Pawła (29 czerwca);


lexentry: pol/świętoszkowatość__rzeczownik__1
written_rep: świętoszkowatość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mojigatería | gazmoñería | santurronería
sense_list:
(książkowy) albo (ironicznie) cecha tego, co jest świętoszkowate; cecha tych, którzy są świętoszkowaci


lexentry: pol/święty__przymiotnik__1
written_rep: święty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: santo | sagrado
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;


lexentry: pol/święty_mikołaj__rzeczownik__1
written_rep: święty mikołaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Papá Noel | Viejito Pascuero | San Nicolás Santo Clos
sense_list:
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;


lexentry: pol/świński__przymiotnik__2
written_rep: świński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 03
trans_list: cochino | puerco
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) mówiący nieprzyzwoicie, wulgarnie na temat seksu | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) wyjątkowo niegodziwy, nieuczciwy


lexentry: pol/źrenica__rzeczownik__1
written_rep: źrenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupila | niña
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka; | (optyka, optyczny) obraz otworu przysłony aperturowej


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuente
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, z którego woda wypływa na powierzchnię ziemi; | często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań | przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp.


lexentry: pol/Żar-Ptak__rzeczownik__1
written_rep: Żar-Ptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquero cardenal
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem;


lexentry: pol/Żmudzin__rzeczownik__1
written_rep: Żmudzin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: samogitiano
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Żmudzi lub potomek ludności pochodzącej ze Żmudzi, krainy historycznej na obszarze Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żmudź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żmudź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitia | Samogicia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żydowski_Obwód_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żydowski Obwód Autonomiczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Óblast Autónomo Hebreo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Żyronda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyronda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gironda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Żyzny_Półksiężyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyzny Półksiężyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Creciente Fértil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;


lexentry: pol/żaba__rzeczownik__1
written_rep: żaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rana
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;


lexentry: pol/żaba_leśna__rzeczownik__1
written_rep: żaba leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rana de bosque
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Boreorana sylvatica LeConte, płaz bezogonowy z rodziny żabowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: braza
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tenaza para tubo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) klucz nastawny z regulowaną skokowo szerokością rozstawu szczęk;


lexentry: pol/żabot__rzeczownik__1
written_rep: żabot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorrera
sense_list:
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;


lexentry: pol/żagiel__rzeczownik__1
written_rep: żagiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vela
sense_list:
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku


lexentry: pol/żaluzja__rzeczownik__1
written_rep: żaluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persiana
sense_list:
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;


lexentry: pol/żandarm__rzeczownik__1
written_rep: żandarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gendarme
sense_list:
funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej | funkcjonariusz żandarmerii, francuskiej formacji policyjnej utrzymującej porządek na terenach wiejskich i małych miasteczkach


lexentry: pol/żandarmeria__rzeczownik__1
written_rep: żandarmeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gendarmería
sense_list:
odrębna formacja policyjna stanowiąca część sił zbrojnych we Francji,Turcji i niektórych innych państwach;


lexentry: pol/żargon__rzeczownik__1
written_rep: żargon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jerga
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;


lexentry: pol/żarna__rzeczownik__1
written_rep: żarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żałoba_narodowa__rzeczownik__1
written_rep: żałoba narodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luto nacional
sense_list:
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;


lexentry: pol/żałobny__przymiotnik__1
written_rep: żałobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fúnebre
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) posępny, pełen smutku | związany z uroczystościami pogrzebowymi, z oddawaniem czci zmarłemu


lexentry: pol/że__spójnik__1
written_rep: że
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: que
sense_list:
…rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym | …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym | …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/żebro__rzeczownik__1
written_rep: żebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costilla
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;


lexentry: pol/żeglarstwo__rzeczownik__1
written_rep: żeglarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vela
sense_list:
(dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych;


lexentry: pol/żel__rzeczownik__1
written_rep: żel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gel
sense_list:
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;


lexentry: pol/żelatyna__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatina
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;


lexentry: pol/żelatyna_wybuchowa__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna wybuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelignita
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (górnictwo, górniczy) kruszący materiał wybuchowy stosowany głównie w górnictwie, złożony z nitrogliceryny i bawełny kolodionowej


lexentry: pol/żelazna_kurtyna__rzeczownik__1
written_rep: żelazna kurtyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telón de acero | cortina de hierro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;


lexentry: pol/żelazo__rzeczownik__1
written_rep: żelazo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierro | fierro
sense_list:
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;


lexentry: pol/żeneta__rzeczownik__1
written_rep: żeneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jineta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;


lexentry: pol/żeń-szeń__rzeczownik__1
written_rep: żeń-szeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginseng
sense_list:
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;


lexentry: pol/żeński__przymiotnik__1
written_rep: żeński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: femenino
sense_list:
odnoszący się do kobiety, przeznaczony dla kobiety | (biologia, biologiczny) mający narządy wytwarzające jaja, mający komórki ulegające zapłodnieniu, charakterystyczny dla samicy


lexentry: pol/żigolo__rzeczownik__1
written_rep: żigolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigoló | chulo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami


lexentry: pol/żmija__rzeczownik__1
written_rep: żmija
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: víbora
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) gad z podrodziny węży; | (przenośnie, przenośnia) osoba zła i podstępna


lexentry: pol/żmijowate__rzeczownik__1
written_rep: żmijowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: víbora
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;


lexentry: pol/żmijowiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: żmijowiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chupamieles
sense_list:
(botanika, botaniczny) Echium vulgare, roślina z rodziny ogórecznikowatych występująca w Europie i Azji;


lexentry: pol/żonkil__rzeczownik__1
written_rep: żonkil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junquillo
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;


lexentry: pol/żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soldado | militar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żołądek__rzeczownik__1
written_rep: żołądek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estómago
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;


lexentry: pol/żrący__przymiotnik__1
written_rep: żrący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ácido
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”


lexentry: pol/żuaw__rzeczownik__1
written_rep: żuaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zuavos
sense_list:
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;


lexentry: pol/żubr__rzeczownik__1
written_rep: żubr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisonte europeo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;


lexentry: pol/żubr_europejski__rzeczownik__1
written_rep: żubr europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bisonte europeo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/żujka__rzeczownik__1
written_rep: żujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolo
sense_list:
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__1
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grulla | grúa
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__2
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: grúa | grulla
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;


lexentry: pol/żurawina__rzeczownik__1
written_rep: żurawina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arándano rojo | arándano
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody;


lexentry: pol/żuwaczka__rzeczownik__1
written_rep: żuwaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandibula
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;


lexentry: pol/życie__rzeczownik__1
written_rep: życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vida
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; | czas życia (1.1)


lexentry: pol/życie_społeczne__rzeczownik__1
written_rep: życie społeczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vida social
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (socjologia, socjologiczny) ogół zjawisk wynikających ze wzajemnych oddziaływań jednostek (zarówno ludzi, jak i innych organizmów) oraz ich zbiorowości przebywających na wyodrębnionej przestrzeni


lexentry: pol/życiorys__rzeczownik__1
written_rep: życiorys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: currículum vítae
sense_list:
(urzędowy) (biurowość, biurowy) pismo zawierające podstawowe dane osobowe, wykształcenie i ewentualnie przebieg kariery zawodowej oraz dane kontaktowe | opis czyjegoś życia i czyjejś działalności


lexentry: pol/życzenie__rzeczownik__1
written_rep: życzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deseo
sense_list:
pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować | w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji)


lexentry: pol/życzyć__czasownik__1
written_rep: życzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desear
sense_list:
składać życzenia | pragnąć czyjegoś szczęścia | źle komuś życzyć: pragnąć czyjegoś nieszczęścia, bólu, cierpienia


lexentry: pol/żylasty__przymiotnik__1
written_rep: żylasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nervudo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zawierający za dużo tkanki łącznej (zamiast mięśniowej) | o wyraźnie widocznych, wydatnych żyłach


lexentry: pol/żyrafa__rzeczownik__1
written_rep: żyrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jirafa
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;


lexentry: pol/żyrokompas__rzeczownik__1
written_rep: żyrokompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girocompás
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (morski) elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;


lexentry: pol/żyrondysta__rzeczownik__1
written_rep: żyrondysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: girondino
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przedstawiciel ideologii żyrondyzmu


lexentry: pol/żyrostat__rzeczownik__1
written_rep: żyrostat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giróstato
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd żyroskopowy utrzymujący równowagę ciała, w którym jest umieszczony


lexentry: pol/żyto__rzeczownik__1
written_rep: żyto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centeno
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)


lexentry: pol/żywa_pagina__rzeczownik__1
written_rep: żywa pagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: título
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) informacja drukowana u góry strony nad tekstem, najczęściej tytuł dzieła lub rozdziału, w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie (lub jego pierwsza sylaba);


lexentry: pol/żywica__rzeczownik__1
written_rep: żywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resina
sense_list:
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;


lexentry: pol/żywioł__rzeczownik__1
written_rep: żywioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elemento
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze


lexentry: pol/żywokost__rzeczownik__1
written_rep: żywokost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consuelda
sense_list:
(botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;


lexentry: pol/żyworodność__rzeczownik__1
written_rep: żyworodność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viviparidad | viviparismo
sense_list:
(botanika, botaniczny) cecha roślin, które rozmnażają się poprzez wypuszczanie kiełków na sobie samych | (zoologia, zoologiczny) forma rozrodu zwierząt polegająca na tym, że zarodek początkowo rozwija się wewnątrz organizmu matki;


lexentry: pol/żyworodny__przymiotnik__1
written_rep: żyworodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vivíparo
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej | (zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki


lexentry: pol/żywotnik__rzeczownik__1
written_rep: żywotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tuya
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thuja L., rodzaj roślin iglastych z rodziny cyprysowatych; ma łuskowate liście;


lexentry: pol/żywoty_świętych__rzeczownik__1
written_rep: żywoty świętych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: santoral
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabytki piśmiennicze przedstawiające życiorysy świętych


lexentry: pol/żywy_obraz__rzeczownik__1
written_rep: żywy obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavadito
sense_list:
ktoś charakteryzujący się wysokim podobieństwem / zgodnością z oryginałem, rzeczywistością lub obiektem porównywanym lub wiernością w przedstawieniu / oddaniu kogoś czegoś


lexentry: pol/żywy_trup__rzeczownik__1
written_rep: żywy trup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muerto viviente
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zombi | człowiek bliski śmierci, schorowany, bardzo źle wyglądający lub niezdolny do życia wskutek załamania psychicznego


lexentry: pol/żyć_od_pierwszego_do_pierwszego__czasownik__1
written_rep: żyć od pierwszego do pierwszego
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: vivir al día
sense_list:
żyć na granicy płynności finansowej, bez oszczędności, z pensją ledwo wystarczającą na pokrycie bieżących wydatków


lexentry: pol/żyła_nieparzysta__rzeczownik__1
written_rep: żyła nieparzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vena ácigos
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) naczynie żylne przebiegające od dołu do góry na tylnej ścianie klatki piersiowej, po prawej stronie aorty piersiowej i przewodu piersiowego


lexentry: pol/żyła_udowa__rzeczownik__1
written_rep: żyła udowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vena femoral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną


lexentry: pol/żyźnica__rzeczownik__1
written_rep: żyźnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longán
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dimocarpus longan Lour., gatunek tropikalnego drzewa owocowego z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/żółta_febra__rzeczownik__1
written_rep: żółta febra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiebre amarilla
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką


lexentry: pol/żółta_kartka__rzeczownik__1
written_rep: żółta kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta amarilla
sense_list:
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);


lexentry: pol/żółtaczka__rzeczownik__1
written_rep: żółtaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ictericia
sense_list:
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu; | (botanika, botaniczny) niedorozwój chlorofilu u roślin powodujący powstawanie żółtych plam


lexentry: pol/żółtko__rzeczownik__1
written_rep: żółtko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yema
sense_list:
(spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów | (zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka;


lexentry: pol/żółty__przymiotnik__1
written_rep: żółty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amarillo | amarilla
sense_list:
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/żółty_związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: żółty związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sindicato amarillo
sense_list:
(społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu


lexentry: pol/żółw__rzeczownik__1
written_rep: żółw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tortuga
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;


lexentry: pol/żółw_lamparci__rzeczownik__1
written_rep: żółw lamparci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tortuga leopardo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates


lexentry: pol/żółw_skórzasty__rzeczownik__1
written_rep: żółw skórzasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tortuga laúd
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;


lexentry: pol/żądło__rzeczownik__1
written_rep: żądło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguijón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;


lexentry: pol/żłóbek__rzeczownik__1
written_rep: żłóbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusilar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle z figurkami


