# translation

lexentry: pol/fen__rzeczownik__1
written_rep: fen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viento foehn
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty, ciepły i suchy wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin;


lexentry: pol/feniańczyk__rzeczownik__1
written_rep: feniańczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feniana
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek tajnego antybrytyjskiego stowarzyszenia katolickiego w Ulsterze, działającego w XIX-XX w.;


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenkuł_włoski__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Foeniculum vulgare Mill., gatunek rośliny z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/fenol__rzeczownik__1
written_rep: fenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenol
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna benzenu, C6H5OH; | (chemia, chemiczny) aromatyczny związek chemiczny zawierający jedną lub więcej grup hydroksylowych (–OH), związanych bezpośrednio z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu;


lexentry: pol/fenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;


lexentry: pol/fenomen__rzeczownik__1
written_rep: fenomen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenómeno
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego | coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś | rzadkie lub niezwykłe zjawisko


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenomenalismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenomenología
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenotipo
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


lexentry: pol/fentanyl__rzeczownik__1
written_rep: fentanyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fentanilo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, bardzo silny opioid;


lexentry: pol/fentanylowy__przymiotnik__1
written_rep: fentanylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fentanilo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z fentanylem, dotyczący fentanylu


lexentry: pol/fenyl__rzeczownik__1
written_rep: fenyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa chemiczna –C₆H₅, czyli pierścień aromatyczny benzenowy, który jest przypięty do innego atomu lub grupy w związku chemicznym


lexentry: pol/fenyloalanina__rzeczownik__1
written_rep: fenyloalanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenilalanina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny


lexentry: pol/fermata__rzeczownik__1
written_rep: fermata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calderón | corona | fermata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermentación
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/ferrytyna__rzeczownik__1
written_rep: ferrytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferritina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie;


lexentry: pol/fetysz__rzeczownik__1
written_rep: fetysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetiche
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman


lexentry: pol/fetyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: fetyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetichismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/feudał__rzeczownik__1
written_rep: feudał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: señor feudal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) posiadacz lenna | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fez
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fibromialgia__rzeczownik__1
written_rep: fibromialgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibromialgia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


lexentry: pol/fibryna__rzeczownik__1
written_rep: fibryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia


lexentry: pol/fibrynogen__rzeczownik__1
written_rep: fibrynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrinógeno
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;


lexentry: pol/fideizm__rzeczownik__1
written_rep: fideizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fideísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


lexentry: pol/fiducjarny__przymiotnik__1
written_rep: fiducjarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fiduciario
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy | (ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ficus
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: higuera
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi


lexentry: pol/figowiec_sprężysty__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sprężysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbol de caucho
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus elastica, gatunek rośliny z rodziny morwowatych pochodzący z Półwyspu Indyjskiego, Indochin i Malezji;


lexentry: pol/figowiec_sykomora__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sykomora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sicomoro | higuera moral
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/figura__rzeczownik__1
written_rep: figura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura
sense_list:
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka | kształt ciała | (matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni | (potocznie, potoczny) osobnik, typ | (sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach | (termin karciany) starsze karty w talii: as, król, dama, walet; | (książkowy) bohater utworu literackiego | (potocznie, potoczny) znana osobistość | przydrożny posąg, kapliczka


lexentry: pol/figura_retoryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura retoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura retórica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;


lexentry: pol/figuralny__przymiotnik__1
written_rep: figuralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: figural
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) na wiele głosów | (sztuka) przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia


lexentry: pol/fikcyjne_małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: fikcyjne małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matrimonio de conveniencia
sense_list:
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie


lexentry: pol/filetować__czasownik__1
written_rep: filetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: filete
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


lexentry: pol/filharmonia__rzeczownik__1
written_rep: filharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auditorio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków


lexentry: pol/filhellenizm__rzeczownik__1
written_rep: filhellenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filhelenismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w. | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) umiłowanie kultury starożytnej Grecji;


lexentry: pol/filia__rzeczownik__1
written_rep: filia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filial | sucursal | delegación
sense_list:
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny


lexentry: pol/filigran__rzeczownik__1
written_rep: filigran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filigrana
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;


lexentry: pol/filipika__rzeczownik__1
written_rep: filipika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filípica
sense_list:
stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie; | (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) jedno z przemówień Demostenesa lub Cycerona;


lexentry: pol/filistyński__przymiotnik__1
written_rep: filistyński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: filistea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


lexentry: pol/filiżanka__rzeczownik__1
written_rep: filiżanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taza
sense_list:
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


lexentry: pol/film__rzeczownik__1
written_rep: film
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: película | cine
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;


lexentry: pol/film_dokumentalny__rzeczownik__1
written_rep: film dokumentalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: documental
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) rodzaj przekazu filmowego lub telewizyjnego ukazującego rzeczywistość jako taką, bez preparowania jej na potrzeby rejestracji kamerą;


lexentry: pol/film_dźwiękowy__rzeczownik__1
written_rep: film dźwiękowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cine sonoro
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film, w którym obraz jest połączony z nagraną ścieżką dźwiękową, która obejmuje: dialogi aktorów, muzykę, efekty dźwiękowe


lexentry: pol/filo__rzeczownik__1
written_rep: filo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoja
sense_list:
tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt


lexentry: pol/filogenetyka__rzeczownik__1
written_rep: filogenetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filogenia | filogénesis
sense_list:
dział biologii, gałąź ewolucjonizmu, zajmująca się badaniem filogenezy grup systematycznych roślin lub zwierząt;


lexentry: pol/filologia__rzeczownik__1
written_rep: filologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;


lexentry: pol/filosemityzm__rzeczownik__1
written_rep: filosemityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosemitismo
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosofía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filtro
sense_list:
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych | (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji | (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości


lexentry: pol/finalista__rzeczownik__1
written_rep: finalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finalista
sense_list:
(książkowy) uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie | (filozofia, filozoficzny) zwolennik finalizmu


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: final
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia | (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek | koniec, zakończenie


lexentry: pol/finisz__rzeczownik__1
written_rep: finisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esprint
sense_list:
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą


lexentry: pol/finlandyzacja__rzeczownik__1
written_rep: finlandyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finlandización
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


lexentry: pol/fioletowy__przymiotnik__1
written_rep: fioletowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: violeta | morado
sense_list:
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violeta | viola
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/fisharmonia__rzeczownik__1
written_rep: fisharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armonio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


lexentry: pol/fitochemia__rzeczownik__1
written_rep: fitochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoquímica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;


lexentry: pol/fitoestrogen__rzeczownik__1
written_rep: fitoestrogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoestrógeno
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;


lexentry: pol/fitopatologia__rzeczownik__1
written_rep: fitopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitopatología
sense_list:
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


lexentry: pol/fitoplankton__rzeczownik__1
written_rep: fitoplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoplancton
sense_list:
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


lexentry: pol/fitoskładnik__rzeczownik__1
written_rep: fitoskładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitonutriente
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach


lexentry: pol/fitoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fitoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie


lexentry: pol/fizjoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fizjoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisioterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


lexentry: pol/fizyczny__przymiotnik__1
written_rep: fizyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: físico
sense_list:
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje | dotyczący przyrody, ukształtowania powłoki skorupy ziemskiej | służący do badań w dziedzinie fizyki


lexentry: pol/fizyka_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: fizyka jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: física nuclear
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki badający jądra atomowe;


lexentry: pol/fizylier__rzeczownik__1
written_rep: fizylier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusilero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;


lexentry: pol/flaga__rzeczownik__1
written_rep: flaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze


lexentry: pol/flaki__rzeczownik__1
written_rep: flaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: callos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;


lexentry: pol/flamandzki__rzeczownik__1
written_rep: flamandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: flamenco
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii


lexentry: pol/flambirowanie__rzeczownik__1
written_rep: flambirowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flambear
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu


lexentry: pol/flanela__rzeczownik__1
written_rep: flanela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franela
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;


lexentry: pol/flawonoid__rzeczownik__1
written_rep: flawonoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flavonoide
sense_list:
organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu;


lexentry: pol/flażolet__rzeczownik__1
written_rep: flażolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chirimía
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk wydobywany z instrumentu, np. przez delikatne przeciągnięcie smyczkiem; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka piszczałka z ustnikiem dzióbkowym;


lexentry: pol/flegma__rzeczownik__1
written_rep: flegma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flegma | flema
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) śluzowa wydzielina dróg oddechowych | (psychologia, psychologiczny) temperament, któremu właściwy jest brak gwałtownych emocji i poważna powolność działania


lexentry: pol/flejtuch__rzeczownik__1
written_rep: flejtuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chacra
sense_list:
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;


lexentry: pol/fleksografia__rzeczownik__1
written_rep: fleksografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexografía
sense_list:
(poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;


lexentry: pol/flet_poprzeczny__rzeczownik__1
written_rep: flet poprzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta travesera
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;


lexentry: pol/fletnia_Pana__rzeczownik__1
written_rep: fletnia Pana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta de Pan | siringa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;


lexentry: pol/fletnia__rzeczownik__1
written_rep: fletnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta de Pan | sicu | siringa | zampoña
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty złożony z kilku piszczałek różnej długości; aerofon wargowy


lexentry: pol/fleuta__rzeczownik__1
written_rep: fleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filibote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany głównie w celach handlowych i niekiedy wojennych;


lexentry: pol/flibustier__rzeczownik__1
written_rep: flibustier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filibustero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek zorganizowanej wielonarodowej społeczności piratów i przemytników, czynnej w XVII–XVIII w. na Karaibach;


lexentry: pol/flisak__rzeczownik__1
written_rep: flisak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almadiero | ganchero | jangadero
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek zawodowo trudniący się spławem rzecznymi tratwami drewna, zboża i innych towarów do portów morskich, zajmujący się flisactwem;


lexentry: pol/flop__rzeczownik__1
written_rep: flop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colapsar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę


lexentry: pol/floren__rzeczownik__1
written_rep: floren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florín
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka, rozpowszechniona następnie w handlu i naśladowana w krajach europejskich;


lexentry: pol/florentynka__rzeczownik__1
written_rep: florentynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florentina
sense_list:
mieszkanka Florencji | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastka z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji


lexentry: pol/floruit__przyimek__1
written_rep: floruit
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: florecer
sense_list:
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;


lexentry: pol/flota_cieni__rzeczownik__1
written_rep: flota cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flota clandestina | flota en la sombra
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statki morskie, które transportują różnego rodzaju towary w sposób nielegalny


lexentry: pol/flotylla__rzeczownik__1
written_rep: flotylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flotilla
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.


lexentry: pol/fluktuacja__rzeczownik__1
written_rep: fluktuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluctuación
sense_list:
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;


lexentry: pol/fluoksetyna__rzeczownik__1
written_rep: fluoksetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluoxetina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;


lexentry: pol/fluorescencja__rzeczownik__1
written_rep: fluorescencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosforescencia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki


lexentry: pol/fluorescencyjny__przymiotnik__1
written_rep: fluorescencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fluorescente
sense_list:
związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji


lexentry: pol/fobia__rzeczownik__1
written_rep: fobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;


lexentry: pol/fobia_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: fobia społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fobia social
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie nerwicowe, w którym chory odczuwa lęk wobec sytuacji społecznych;


lexentry: pol/focaccia__rzeczownik__1
written_rep: focaccia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focaccia
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku;


lexentry: pol/fokmaszt__rzeczownik__1
written_rep: fokmaszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinquete
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;


lexentry: pol/foliarz__rzeczownik__1
written_rep: foliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conspiracionista
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/foliogram__rzeczownik__1
written_rep: foliogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transparencia
sense_list:
folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie


lexentry: pol/folk__rzeczownik__1
written_rep: folk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folk música
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folclore
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/folkloryzm__rzeczownik__1
written_rep: folkloryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folclorismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;


lexentry: pol/folusznik__rzeczownik__1
written_rep: folusznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batanero
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;


lexentry: pol/folwark__rzeczownik__1
written_rep: folwark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granja
sense_list:
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego; | (dawniej, dawny) dom mieszkalny, w którym mieszka właściciel wioski lub czeladź


lexentry: pol/fondue__rzeczownik__1
written_rep: fondue
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fondue
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonema
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fonia__rzeczownik__1
written_rep: fonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonido
sense_list:
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej | (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej


lexentry: pol/foniatria__rzeczownik__1
written_rep: foniatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foniatría
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);


lexentry: pol/fonograf__rzeczownik__1
written_rep: fonograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonógrafo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków; | (historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawny, prymitywny gramofon do płyt


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuente
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/foremka__rzeczownik__1
written_rep: foremka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amohecer
sense_list:
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp. | zabawka do robienia babek z piasku


lexentry: pol/foremny__przymiotnik__1
written_rep: foremny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: regular
sense_list:
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; | (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;


lexentry: pol/forma_sonatowa__rzeczownik__1
written_rep: forma sonatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forma sonata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyczęściowa forma muzyczna składająca się z ekspozycji, przetworzenia i repryzy, występująca jako pierwsza część sonaty, koncertu czy symfonii;


lexentry: pol/formalność__rzeczownik__1
written_rep: formalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formalidad
sense_list:
czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta | czynność wykonywana według przepisów, urzędowo


lexentry: pol/format__rzeczownik__1
written_rep: format
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formato
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu | rozmiar arkusza papieru, książki itp.


lexentry: pol/formatka__rzeczownik__1
written_rep: formatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część ekranu aplikacji, np. zakładka, w oknie programu z polami do wypełniania[potrzebne źródło]


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formatear
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt


lexentry: pol/formować__czasownik__1
written_rep: formować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
wyrabiać w kimś określone cechy lub postawy | nadawać czemuś określoną formę, kształt | o grupie ludzi: ustawiać się w pewnym porządku


lexentry: pol/formularz__rzeczownik__1
written_rep: formularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formulario
sense_list:
(informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fortepian__rzeczownik__1
written_rep: fortepian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano de cola
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/fosa__rzeczownik__1
written_rep: fosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foso
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;


lexentry: pol/fosfolipid__rzeczownik__1
written_rep: fosfolipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosfolípido
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;


lexentry: pol/fosgen__rzeczownik__1
written_rep: fosgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosgeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;


lexentry: pol/fosylizacja__rzeczownik__1
written_rep: fosylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosilización
sense_list:
(geologia, geologiczny) ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej;


lexentry: pol/fotoelektron__rzeczownik__1
written_rep: fotoelektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotoelectrón
sense_list:
(fizyka, fizyczny) elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/fotokomórka__rzeczownik__1
written_rep: fotokomórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: célula fotoeléctrica
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie służące do pomiaru światła, przetwarzające sygnały optyczne na elektryczne;


lexentry: pol/fotometr__rzeczownik__1
written_rep: fotometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotómetro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotón
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotonika__rzeczownik__1
written_rep: fotonika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotónica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem zastosowań właściwości korpuskularnych światła w przesyłaniu informacji;


lexentry: pol/fotopowielacz__rzeczownik__1
written_rep: fotopowielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotomultiplicador
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;


lexentry: pol/fotorealizm__rzeczownik__1
written_rep: fotorealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotorrealismo
sense_list:
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotosíntesis
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/fotoszopować__czasownik__1
written_rep: fotoszopować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fotoshopear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej


lexentry: pol/fototranzystor__rzeczownik__1
written_rep: fototranzystor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fototransistor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;


lexentry: pol/foyer__rzeczownik__1
written_rep: foyer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foyer
sense_list:
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pringado | primavera | primo | bobo | lila
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/frak__rzeczownik__1
written_rep: frak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frac
sense_list:
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program


lexentry: pol/frakcyjny__przymiotnik__1
written_rep: frakcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: faccional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z frakcją, dotyczący frakcji; przynależący do frakcji


lexentry: pol/fraktal__rzeczownik__1
written_rep: fraktal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fractal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;


lexentry: pol/franciszkanin__rzeczownik__1
written_rep: franciszkanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franciscano
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: francés
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/francuski_pocałunek__rzeczownik__1
written_rep: francuski pocałunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beso francés
sense_list:
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franquicia
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;


lexentry: pol/frankfurterka__rzeczownik__1
written_rep: frankfurterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salchicha de Frankfurt
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;


lexentry: pol/frankijski__przymiotnik__1
written_rep: frankijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fráncico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)


lexentry: pol/frankofon__rzeczownik__1
written_rep: frankofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: francófono
sense_list:
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami


lexentry: pol/fraternizacja__rzeczownik__1
written_rep: fraternizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraternización
sense_list:
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frase
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu


lexentry: pol/frazeologia__rzeczownik__1
written_rep: frazeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraseología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń; | (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o frazeologii (1.1)


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fragata
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; | (marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;


lexentry: pol/frenologia__rzeczownik__1
written_rep: frenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frenología
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;


lexentry: pol/fresk__rzeczownik__1
written_rep: fresk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresco
sense_list:
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; | (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)


lexentry: pol/fretka__rzeczownik__1
written_rep: fretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;


lexentry: pol/frezarka__rzeczownik__1
written_rep: frezarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresadora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;


lexentry: pol/frezja__rzeczownik__1
written_rep: frezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;


lexentry: pol/frisbee__rzeczownik__1
written_rep: frisbee
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frisbi
sense_list:
dysk do gry w frisbee (1.1) | gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem


lexentry: pol/front__rzeczownik__1
written_rep: front
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frente
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rejon działań wojennych; | (meteorologia, meteorologiczny) strefa między dwiema masami powietrza; | zgromadzenie partii lub osób pod jednym wspólnym programem


lexentry: pol/fruktoza__rzeczownik__1
written_rep: fruktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructosa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;


lexentry: pol/frustracja__rzeczownik__1
written_rep: frustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustración
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;


lexentry: pol/frutarianizm__rzeczownik__1
written_rep: frutarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frugivorismo | frutarianismo
sense_list:
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;


lexentry: pol/frygijski__przymiotnik__1
written_rep: frygijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: frigio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii


lexentry: pol/fryta__rzeczownik__1
written_rep: fryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frita
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) szkliwo ceramiczne, które stopiono, gwałtownie schłodzono, a następnie rozdrobniono;


lexentry: pol/frytka__rzeczownik__1
written_rep: frytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papas fritas
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;


lexentry: pol/frytkownica__rzeczownik__1
written_rep: frytkownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freidora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;


lexentry: pol/fujarka__rzeczownik__1
written_rep: fujarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chirimía
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) drewniany instrument muzyczny w postaci rurki z otworami, rodzaj fletu prostego;


lexentry: pol/fuksja__rzeczownik__1
written_rep: fuksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fucsia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych;


lexentry: pol/fular__rzeczownik__1
written_rep: fular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fular
sense_list:
(krawiectwo) apaszka, lekka jedwabna chustka z fularu (1.1) | (włókiennictwo) rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej


lexentry: pol/fumarola__rzeczownik__1
written_rep: fumarola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fumarola
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;


lexentry: pol/funambulizm__rzeczownik__1
written_rep: funambulizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funambulismo
sense_list:
akrobacja cyrkowa polegająca na spacerowaniu po linie, niekiedy połączonym z akrobacjami lub np. jazdą na rowerze


lexentry: pol/fundacja__rzeczownik__1
written_rep: fundacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;


lexentry: pol/fundament__rzeczownik__1
written_rep: fundament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamento
sense_list:
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;


lexentry: pol/fundamentalista__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamentalista
sense_list:
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki


lexentry: pol/fundamentalizm__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamentalismo
sense_list:
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji


lexentry: pol/funkcja__rzeczownik__1
written_rep: funkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; | przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania; | (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie;


lexentry: pol/funkcja_cyklometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja cyklometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función trigonométrica inversa
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do jednej z funkcji trygonometrycznych ograniczonej do pewnego przedziału;


lexentry: pol/funkcja_odwrotna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja odwrotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función inversa
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która każdej wartości pewnej różnowartościowej funkcji przyporządkowuje jej odpowiedni argument;


lexentry: pol/funkcja_trygonometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja trygonometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función trigonométrica
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja okresowa przyjmująca kąt jako argument i mogąca zostać wyrażona jako stosunek długości dwóch boków w trójkącie prostokątnym, a niekiedy również, zwłaszcza dawniej, jako różnica tego stosunku i danej liczby;


lexentry: pol/funkcja_wzajemnie_jednoznaczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja wzajemnie jednoznaczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biyección
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;


lexentry: pol/funkcja_złożona__rzeczownik__1
written_rep: funkcja złożona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función compuesta
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, której co najmniej jedna zmienna niezależna sama stanowi funkcję innej zmiennej niezależnej;


lexentry: pol/funkcjolekt__rzeczownik__1
written_rep: funkcjolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funciolecto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi


lexentry: pol/funkcjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: funkcjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: funcionalismo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła | (filozofia, filozoficzny) nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej | (psychologia, psychologiczny) kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych; | (socjologia, socjologiczny) nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;


lexentry: pol/furan__rzeczownik__1
written_rep: furan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furano
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;


lexentry: pol/furazolidon__rzeczownik__1
written_rep: furazolidon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furazolidona
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwbakteryjny, pochodna nitrofuranu;


lexentry: pol/furia__rzeczownik__1
written_rep: furia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furia
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty, również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości;


lexentry: pol/furosemid__rzeczownik__1
written_rep: furosemid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furosemida
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy


lexentry: pol/futon__rzeczownik__1
written_rep: futon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futón
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj sofy z materacem zginanym w dzień do siedzenia i rozkładanym na noc | tradycyjne japońskie posłanie złożone z materaca i kołdry | zwijany materac do spania w stylu materaca z japońskiego futonu (1.1)


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piel
sense_list:
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan | (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść


lexentry: pol/futurologia__rzeczownik__1
written_rep: futurologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futurología
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;


lexentry: pol/futurystyczny__przymiotnik__1
written_rep: futurystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: futurista
sense_list:
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu | taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości


lexentry: pol/futuryzm__rzeczownik__1
written_rep: futuryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futurismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;


lexentry: pol/fuzel__rzeczownik__1
written_rep: fuzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusil
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bote
sense_list:
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe


lexentry: pol/gabardyna__rzeczownik__1
written_rep: gabardyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabardina
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.


lexentry: pol/gabinet_cieni__rzeczownik__1
written_rep: gabinet cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabinete en la sombra
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;


lexentry: pol/gabinet_osobliwości__rzeczownik__1
written_rep: gabinet osobliwości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabinete de curiosidades
sense_list:
prywatna kolekcja dzieł sztuki, okazów biologicznych, numizmatów, starożytnych artefaktów, egzotycznych przedmiotów i innych nietuzinkowych eksponatów


lexentry: pol/gabro__rzeczownik__1
written_rep: gabro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabro
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;


lexentry: pol/gacek__rzeczownik__1
written_rep: gacek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orejudo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Plecotus, rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;


lexentry: pol/gad__rzeczownik__1
written_rep: gad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reptil
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;


lexentry: pol/gadolin__rzeczownik__1
written_rep: gadolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gadolinio
sense_list:
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;


lexentry: pol/gadożer__rzeczownik__1
written_rep: gadożer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culebrera
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;


lexentry: pol/gadżet__rzeczownik__1
written_rep: gadżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aparato
sense_list:
(neologizm) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;


lexentry: pol/gag__rzeczownik__1
written_rep: gag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gag
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych


lexentry: pol/gagauski__rzeczownik__1
written_rep: gagauski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gagauzo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;


lexentry: pol/galaktoza__rzeczownik__1
written_rep: galaktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galactosa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wchodzacy w skład m.in. laktozy i agarozy;


lexentry: pol/galaktyka__rzeczownik__1
written_rep: galaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galaxia
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;


lexentry: pol/galareta__rzeczownik__1
written_rep: galareta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jalea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) skrzepły roztwór żelatyny używany w gastronomii i cukiernictwie | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny | (potocznie, potoczny) każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)


lexentry: pol/galaretka__rzeczownik__1
written_rep: galaretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jalea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno; | (zdrobniale) potrawa mięsna; (zobacz) galareta


lexentry: pol/galeas__rzeczownik__1
written_rep: galeas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galeaza
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) rodzaj okrętu wiosłowo-żaglowego używanego od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku;


lexentry: pol/galeon__rzeczownik__1
written_rep: galeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galeón
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;


lexentry: pol/galera__rzeczownik__1
written_rep: galera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galera
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;


lexentry: pol/galernik__rzeczownik__1
written_rep: galernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galeote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze


lexentry: pol/galery__rzeczownik__1
written_rep: galery
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galeras
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze


lexentry: pol/galicyzm__rzeczownik__1
written_rep: galicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galicismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;


lexentry: pol/galion__rzeczownik__1
written_rep: galion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mascarón de proa
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;


lexentry: pol/galon__rzeczownik__1
written_rep: galon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galón
sense_list:
(jednostka miary) jednostka objętości używana w krajach anglosaskich; | naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;


lexentry: pol/galwaniczny__przymiotnik__1
written_rep: galwaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: galvánico
sense_list:
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu


lexentry: pol/galwanoterapia__rzeczownik__1
written_rep: galwanoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galvanoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu


lexentry: pol/gama__rzeczownik__1
written_rep: gama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gama
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;


lexentry: pol/gambit__rzeczownik__1
written_rep: gambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gambito
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/gamepad__rzeczownik__1
written_rep: gamepad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mando | control
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie peryferyjne z przyciskami i joystickami trzymane oburącz służące do sterowania w grach komputerowych;


lexentry: pol/gap_year__rzeczownik__1
written_rep: gap year
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: año sabático
sense_list:
długa, zwykle roczna przerwa od nauki, pracy lub kariery spożytkowana na podróż, realizację marzeń itp.;


lexentry: pol/garaż__rzeczownik__1
written_rep: garaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garaje
sense_list:
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;


lexentry: pol/garb__rzeczownik__1
written_rep: garb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joroba | corcova
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem


lexentry: pol/garbarz__rzeczownik__1
written_rep: garbarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curtidor
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór


lexentry: pol/garbaty__przymiotnik__1
written_rep: garbaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: corcovado
sense_list:
mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie | z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragadero
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła


lexentry: pol/gardło__rzeczownik__1
written_rep: gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garganta | cuello
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;


lexentry: pol/garig__rzeczownik__1
written_rep: garig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garriga
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego


lexentry: pol/garmażeria__rzeczownik__1
written_rep: garmażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delicatessen
sense_list:
sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy | zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy


lexentry: pol/garncarz__rzeczownik__2
written_rep: garncarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hornero
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Furnarius rufus, gatunek małych ptaków o szarordzawym upierzeniu, które budują gniazda z gliny, wyglądające jak gliniane garnki;


lexentry: pol/garnek__rzeczownik__1
written_rep: garnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olla | marmita | pote | puchero
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;


lexentry: pol/garnela__rzeczownik__1
written_rep: garnela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: el camarón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Crangon crangon, krewetka żyjąca w wodach przybrzeżnych północnego Atlantyku


lexentry: pol/garnizon__rzeczownik__1
written_rep: garnizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guarnición
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu


lexentry: pol/garować__czasownik__1
written_rep: garować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: comprobación
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o cieście: będąc pozostawionym na pewien czas, powiększać swoją objętość


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gárgola
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trabuco
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;


lexentry: pol/gaslighting__rzeczownik__1
written_rep: gaslighting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacer luz de gas
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;


lexentry: pol/gastarbajter__rzeczownik__1
written_rep: gastarbajter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gastarbeiter
sense_list:
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym


lexentry: pol/gastroenterologia__rzeczownik__1
written_rep: gastroenterologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gastroenterología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;


lexentry: pol/gawron__rzeczownik__1
written_rep: gawron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grajo | graja
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;


lexentry: pol/gaz__rzeczownik__1
written_rep: gaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; | (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna | (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu


lexentry: pol/gaz_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas de efecto invernadero
sense_list:
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;


lexentry: pol/gaz_kopalniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz kopalniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grisú
sense_list:
(górnictwo, górniczy) mieszanina gazów wydzielająca się w kopalniach, składająca się głównie z metanu, tworząca z powietrzem mieszaninę wybuchową


lexentry: pol/gaz_płynny__rzeczownik__1
written_rep: gaz płynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: GPL
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) mieszanina skroplonych węglowodorów, głównie propanu i butanu, służąca za opał


lexentry: pol/gaz_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: gaz ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas natural
sense_list:
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;


lexentry: pol/gaz_łzawiący__rzeczownik__1
written_rep: gaz łzawiący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas lacrimógeno
sense_list:
(potocznie, potoczny) środek drażniący, który powoduje silne podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa, gardła i skóry, prowadząc do łzawienia, kaszlu, pieczenia i trudności w oddychaniu


lexentry: pol/gazon__rzeczownik__1
written_rep: gazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantero
sense_list:
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;


lexentry: pol/gazpacho__rzeczownik__1
written_rep: gazpacho
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gazpacho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;


lexentry: pol/gałka__rzeczownik__1
written_rep: gałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asa
sense_list:
mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu | regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych


lexentry: pol/gałka_muszkatołowa__rzeczownik__1
written_rep: gałka muszkatołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuez moscada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;


lexentry: pol/gaźnik__rzeczownik__1
written_rep: gaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carburador
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym


lexentry: pol/gdy_kota_nie_ma,_myszy_harcują__przysłowie__1
written_rep: gdy kota nie ma, myszy harcują
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: cuando el gato no está, los ratones bailan
sense_list:
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.


lexentry: pol/gdzie_drwa_rąbią,_tam_wióry_lecą__przysłowie__1
written_rep: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: nada que valga la pena se logra sin crear conflictos
sense_list:
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje


lexentry: pol/gdzie_kucharek_sześć,_tam_nie_ma_co_jeść__przysłowie__1
written_rep: gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: muchas manos en un plato hacen mucho garabato
sense_list:
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu


lexentry: pol/geek__rzeczownik__1
written_rep: geek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computín
sense_list:
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;


lexentry: pol/gejsza__rzeczownik__1
written_rep: gejsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geisha
sense_list:
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;


lexentry: pol/gekon__rzeczownik__1
written_rep: gekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salamanquesa | geco
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach


lexentry: pol/gematria__rzeczownik__1
written_rep: gematria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gematría
sense_list:
(ezoteryka) odczytywanie wartości numerologicznej ze słów na podstawie liter, z których się składają, popularne w dawnej żydowskiej hermeneutyce biblijnej i współczesnym wróżbiarstwie;


lexentry: pol/gen__rzeczownik__1
written_rep: gen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gen | gene
sense_list:
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;


lexentry: pol/gender__rzeczownik__1
written_rep: gender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: género
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, przypisanych kulturowo i społecznie do każdej z płci


lexentry: pol/genealog__rzeczownik__1
written_rep: genealog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genealogista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji


lexentry: pol/generał_broni__rzeczownik__1
written_rep: generał broni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teniente general
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;


lexentry: pol/generał_dywizji__rzeczownik__1
written_rep: generał dywizji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: general de división
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni


lexentry: pol/genetyk__rzeczownik__1
written_rep: genetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genetista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie genetyki


lexentry: pol/geniusz__rzeczownik__1
written_rep: geniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genio
sense_list:
osoba wybitna, o nieprzeciętnych zdolnościach | (mitologia rzymska) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) duch sprawujący pieczę nad człowiekiem, społecznością lub miejscem


lexentry: pol/geniusz__rzeczownik__2
written_rep: geniusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: genio
sense_list:
czyjeś nieprzeciętne zdolności, umiejętności, czyjś wybitny talent | (potocznie, potoczny) ponadprzeciętność, wybitność czegoś


lexentry: pol/genom__rzeczownik__1
written_rep: genom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genoma
sense_list:
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;


lexentry: pol/geobotanika__rzeczownik__1
written_rep: geobotanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geobotánica
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki badający wzajemne oddziaływanie roślinności i środowiska geograficznego;


lexentry: pol/geofit__rzeczownik__1
written_rep: geofit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geophyta
sense_list:
(botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;


lexentry: pol/geofizyka__rzeczownik__1
written_rep: geofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geofísica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej


lexentry: pol/geoglif__rzeczownik__1
written_rep: geoglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geoglifo
sense_list:
(sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;


lexentry: pol/geografia__rzeczownik__1
written_rep: geografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geografía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/geomancja__rzeczownik__1
written_rep: geomancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomancia
sense_list:
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;


lexentry: pol/geometria__rzeczownik__1
written_rep: geometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geometría
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi | (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;


lexentry: pol/geometryczny__przymiotnik__1
written_rep: geometryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: geométrico
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dotyczący geometrii | składający się z elementów będących figurami geometrycznymi


lexentry: pol/geomorfolog__rzeczownik__1
written_rep: geomorfolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomorfólogo
sense_list:
specjalista w dziedzinie geomorfologii; badacz kształtu terenu, jego powstania oraz zmian, które zachodzą w czasie, zarówno naturalnych, jak i wpływających na niego działalności człowieka


lexentry: pol/geomorfologia__rzeczownik__1
written_rep: geomorfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomorfología
sense_list:
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;


lexentry: pol/geopolityczny__przymiotnik__1
written_rep: geopolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: geopolítico
sense_list:
dotyczący położenia geograficznego danego obszaru, które wpływa na jego sytuację polityczną | związany z geopolityką, zgodny z doktryną geopolityki


lexentry: pol/geopolityka__rzeczownik__1
written_rep: geopolityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geopolítica
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne


lexentry: pol/gepard_grzywiasty__rzeczownik__1
written_rep: gepard grzywiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guepardo
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Acinonyx jubatus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim w Afryce; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku gepardów grzywiastych (1.1)


lexentry: pol/gerbera__rzeczownik__1
written_rep: gerbera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerbera
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju gerbera (1.1) | (botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; | kwiat gerbery (1.2)


lexentry: pol/geriatra__rzeczownik__1
written_rep: geriatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geriatra
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego


lexentry: pol/germanistyka__rzeczownik__1
written_rep: germanistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germanística
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim


lexentry: pol/germanizm__rzeczownik__1
written_rep: germanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germanismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;


lexentry: pol/gerundiwum__rzeczownik__1
written_rep: gerundiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundivo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana


lexentry: pol/gerydon__rzeczownik__1
written_rep: gerydon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gueridón
sense_list:
(dawniej, dawny) niewielki okrągły stolik, jedno- lub trójnożny, używany w wyposażeniu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako podręczny mebel śniadaniowy, także na kwiaty lub bibeloty;


lexentry: pol/gestapo__rzeczownik__1
written_rep: gestapo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gestapo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) siedziba gestapa (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) tajna policja hitlerowskich Niemiec;


lexentry: pol/geszeft__rzeczownik__1
written_rep: geszeft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afer
sense_list:
(gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy


lexentry: pol/getto__rzeczownik__1
written_rep: getto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gueto | judería
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej | (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia | dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA) | w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej


lexentry: pol/ghosting__rzeczownik__1
written_rep: ghosting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espantada
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wada klawiatury polegająca na braku prawidłowej odpowiedzi na wciśnięcie kilku przycisków jednocześnie lub w krótkim czasie, zwykle podczas gry komputerowej | (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zachowanie polegające na zrywaniu relacji z bliską osobą – natychmiastowym, całkowitym, bez podawania powodów


lexentry: pol/ghul__rzeczownik__1
written_rep: ghul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gul
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;


lexentry: pol/gibbon__rzeczownik__1
written_rep: gibbon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona


lexentry: pol/gibelin__rzeczownik__1
written_rep: gibelin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibelina
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gibon_srebrzysty__rzeczownik__1
written_rep: gibon srebrzysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibón ceniciento
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hylobates moloch Audebert, gatunek małpy z rodziny gibonowatych, występujący na Jawie; | (zoologia, zoologiczny) małpa z gatunku gibonów srebrzystych (1.1)


lexentry: pol/gicz__rzeczownik__1
written_rep: gicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pincho
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część goleni cielęcia, jagnięcia lub innego zwierzęcia | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z giczy (1.1)


lexentry: pol/giez__rzeczownik__1
written_rep: giez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éstrido
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;


lexentry: pol/giełda__rzeczownik__1
written_rep: giełda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolsa
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;


lexentry: pol/gig__rzeczownik__1
written_rep: gig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charrete
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednokonny powozik dwukołowy | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) wąska, szybka łódź wiosłowa o ściętej rufie


lexentry: pol/gigabajt__rzeczownik__1
written_rep: gigabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 megabajtom;


lexentry: pol/gildia__rzeczownik__1
written_rep: gildia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germanía
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;


lexentry: pol/gilotyna__rzeczownik__1
written_rep: gilotyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guillotina
sense_list:
urządzenie służące do wykonywania kary śmierci przez ścięcie głowy; | przyrząd służący do cięcia papieru, blachy itp.


lexentry: pol/gimnastyczka__rzeczownik__1
written_rep: gimnastyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gimnasta
sense_list:
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca gimnastykę – sportową, akrobatyczną lub artystyczną


lexentry: pol/gimnastyka__rzeczownik__1
written_rep: gimnastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gimnasia
sense_list:
(sport, sportowy) ogół ćwiczeń rozciągających i poprawiających sprawność fizyczną | (sport, sportowy) (edukacja, edukacyjny) szkolne zajęcia sportowe, zwłaszcza w młodszych klasach | (sport, sportowy) grupa dyscyplin sportowych związanych z pokazem sprawności ciała


lexentry: pol/gimnazjum__rzeczownik__1
written_rep: gimnazjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ESO | Educación Secundaria Obligatoria | enseñanza secundaria
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;


lexentry: pol/ginekologia__rzeczownik__1
written_rep: ginekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginecología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;


lexentry: pol/ginekomastia__rzeczownik__1
written_rep: ginekomastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginecomastia
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem


lexentry: pol/gips__rzeczownik__1
written_rep: gips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeso
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;


lexentry: pol/gis-moll__rzeczownik__1
written_rep: gis-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sol sostenido menor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku gis (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)


lexentry: pol/gitara_basowa__rzeczownik__1
written_rep: gitara basowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bajo eléctrico | bajo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;


lexentry: pol/gitara_elektryczna__rzeczownik__1
written_rep: gitara elektryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guitarra eléctrica
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;


lexentry: pol/giętki__przymiotnik__1
written_rep: giętki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: flexible
sense_list:
coś dające się łatwo wyginać | (przenośnie, przenośnia) ktoś sprawnie działający, myślący | (przenośnie, przenośnia) ktoś łatwo poddający się zewnętrznym wpływom, umiejący się przystosować w zależności od okoliczności


lexentry: pol/giętkość__rzeczownik__1
written_rep: giętkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elasticidad {f}
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zdolność sprawnego myślenia, mówienia i działania | (przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym | cecha tego, co daje się giąć, zginać


lexentry: pol/gladiator__rzeczownik__1
written_rep: gladiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladiador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;


lexentry: pol/glazura__rzeczownik__1
written_rep: glazura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmalte
sense_list:
(spożywczy) warstwa lodu na mrożonej żywności | (technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;


lexentry: pol/glazurować__czasownik__1
written_rep: glazurować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acaramelar | glasear
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pokrywać wyroby słodkie lub piekarskie lukrem bądź też innym słodkim płynem


lexentry: pol/gleba__rzeczownik__1
written_rep: gleba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suelo
sense_list:
(geologia, geologiczny) (rolnictwo, rolniczy) powierzchniowa warstwa litosfery wzbogacona w substancje organiczne wskutek procesów glebotwórczych;


lexentry: pol/glicyna__rzeczownik__1
written_rep: glicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glicina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) najprostszy aminokwas białkowy, endogenny i niepolarny, m.in. pełniący rolę neurotransmitera hamującego w układzie nerwowym; C2H5NO2;


lexentry: pol/glikogen__rzeczownik__1
written_rep: glikogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glucógeno
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;


lexentry: pol/glissando__rzeczownik__1
written_rep: glissando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glisando
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;


lexentry: pol/glistnica__rzeczownik__1
written_rep: glistnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascariasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez obecność glist, czyli robaków pasożytniczych z rodziny Ascarididae


lexentry: pol/globalizacja__rzeczownik__1
written_rep: globalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globalización | mundialización
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;


lexentry: pol/globalna_wioska__rzeczownik__1
written_rep: globalna wioska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldea global
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) glob ziemski jako wspólne miejsce zamieszkania dzięki mediom elektronicznym;


lexentry: pol/globalne_ocieplenie__rzeczownik__1
written_rep: globalne ocieplenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calentamiento global
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;


lexentry: pol/globulka__rzeczownik__1
written_rep: globulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glóbulo
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) obła porcja leku lub środka antykoncepcyjnego


lexentry: pol/globus__rzeczownik__1
written_rep: globus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globo terráqueo | globo terrestre | globo
sense_list:
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;


lexentry: pol/glokalizacja__rzeczownik__1
written_rep: glokalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glocalización
sense_list:
globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację i przyswojenie, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych;


lexentry: pol/glosa__rzeczownik__1
written_rep: glosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glosa
sense_list:
uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie


lexentry: pol/glosolalia__rzeczownik__1
written_rep: glosolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glosolalia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) rzekomy dar (np. od boga, szatana, istot pozaziemskich) mówienia językami, których się nie zna, zwykle w chwilach ekstazy religijnej;


lexentry: pol/glottochronologia__rzeczownik__1
written_rep: glottochronologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glotocronología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;


lexentry: pol/glukometr__rzeczownik__1
written_rep: glukometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glucómetro
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi


lexentry: pol/glukoza__rzeczownik__1
written_rep: glukoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glucosa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/glutaminian_sodu__rzeczownik__1
written_rep: glutaminian sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glutamato monosódico
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych;


lexentry: pol/gluten__rzeczownik__1
written_rep: gluten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gluten
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;


lexentry: pol/gmatwać__czasownik__1
written_rep: gmatwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: embrollar | enmarañar | enredar
sense_list:
czynić coś trudnym do zrozumienia lub rozwiązania, czynić niejasnym, niezrozumiałym, powodować zamęt w czymś


lexentry: pol/gniady__przymiotnik__1
written_rep: gniady
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bayo
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn


lexentry: pol/gniotek__rzeczownik__1
written_rep: gniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bola antiestrés
sense_list:
zabawka antystresowa do ściskania, najczęściej własnoręcznie wykonana z balonika wypełniony mąką ziemniaczaną


lexentry: pol/gnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: gnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gnosticismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;


lexentry: pol/gnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: gnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gnóstico
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu


lexentry: pol/gnoza__rzeczownik__1
written_rep: gnoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gnosis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) takie poznanie istoty Boga, które daje zbawienie


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__1
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estiércol | fimo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__2
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: mierda | mierdecilla
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (wulgarnie, wulgaryzm) podstępny, złośliwy lub wredny mężczyzna


lexentry: pol/goblin__rzeczownik__1
written_rep: goblin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duende
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;


lexentry: pol/gocki__rzeczownik__1
written_rep: gocki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: gótico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;


lexentry: pol/godzina__rzeczownik__1
written_rep: godzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hora
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; | moment w ciągu doby wyrażony w jednostkach czasu | (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna


lexentry: pol/godziny_szczytu__rzeczownik__1
written_rep: godziny szczytu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hora punta
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg


lexentry: pol/gofr__rzeczownik__1
written_rep: gofr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gofre
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;


lexentry: pol/goić__czasownik__1
written_rep: goić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cicatrizar
sense_list:
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran | (potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego


lexentry: pol/gokart__rzeczownik__1
written_rep: gokart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kart
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) mały, nisko osadzony samochód wyścigowy, niedopuszczony do ruchu ulicznego;


lexentry: pol/golem__rzeczownik__1
written_rep: golem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golem
sense_list:
(folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;


lexentry: pol/goleń__rzeczownik__1
written_rep: goleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pierna | canilla
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;


lexentry: pol/gondola__rzeczownik__1
written_rep: gondola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: góndola
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; | (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca


lexentry: pol/gong__rzeczownik__1
written_rep: gong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gong
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;


lexentry: pol/googol__rzeczownik__1
written_rep: googol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: googol
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100


lexentry: pol/gorczyca__rzeczownik__1
written_rep: gorczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mostaza
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew


lexentry: pol/gorgonzola__rzeczownik__1
written_rep: gorgonzola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorgonzola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;


lexentry: pol/gorzki__przymiotnik__1
written_rep: gorzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: amargo
sense_list:
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu | (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny


lexentry: pol/gorący__przymiotnik__1
written_rep: gorący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caliente
sense_list:
bardzo ciepły, tak, że odczuwany nieprzyjemnie | (przenośnie, przenośnia) namiętny | (przenośnie, przenośnia) serdeczny


lexentry: pol/gorączka_Lassa__rzeczownik__1
written_rep: gorączka Lassa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiebre de Lassa
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa gorączka krwotoczna, występująca w państwach zachodniej Afryki i powodująca wiele przypadków śmierci;


lexentry: pol/gospel__rzeczownik__1
written_rep: gospel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: góspel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór w stylu gospel (1.1)


lexentry: pol/gospodarstwo__rzeczownik__1
written_rep: gospodarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granja
sense_list:
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie


lexentry: pol/gotować__czasownik__2
written_rep: gotować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hervir
sense_list:
(o wodzie, potrawie) osiągać temperaturę wrzenia | (przenośnie, przenośnia) czuć ogromną złość, ale nie pokazywać tego wyraźnie


lexentry: pol/gourmand__rzeczownik__1
written_rep: gourmand
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comilón
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) określenie zapachu o nucie słodkich przypraw, głównie wanilii, ale również innych słodyczy, np. czekolady, karmelu, pralin, cukierków, waty cukrowej czy nawet gumy balonowej


lexentry: pol/gołoledź__rzeczownik__1
written_rep: gołoledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hielo
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);


lexentry: pol/gołąb_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: gołąb pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paloma mensajera
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) odmiana udomowionego gołębia skalnego (Columba livia domestica), którą człowiek od wieków hoduje i tresuje do przenoszenia wiadomości na duże odległości;


lexentry: pol/gołąb_skalny__rzeczownik__1
written_rep: gołąb skalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paloma bravía
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych


lexentry: pol/gołąbek_wymiotny__rzeczownik__1
written_rep: gołąbek wymiotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rúsula emética
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Russula emetica, gatunek trujących grzybów należący do rodziny gołąbkowatych;


lexentry: pol/gołębi__przymiotnik__1
written_rep: gołębi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: columbino | de paloma
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem


lexentry: pol/gołębiarz__rzeczownik__1
written_rep: gołębiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuclillo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości;


lexentry: pol/goździk__rzeczownik__1
written_rep: goździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavo | clavel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;


lexentry: pol/gra_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: gra komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videojuego
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający prowadzenie elektronicznej gry, w której gracz kontroluje obraz wyświetlany na ekranie;


lexentry: pol/gra_planszowa__rzeczownik__1
written_rep: gra planszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juego de mesa
sense_list:
rodzaj gry towarzyskiej, w której gracze rywalizują lub współpracują, wykonując ruchy po ustalonej planszy lub planszach, zgodnie z określonymi zasadami


lexentry: pol/grab__rzeczownik__1
written_rep: grab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpe
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; | drewno grabu (1.1)


lexentry: pol/grabie__rzeczownik__1
written_rep: grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rastrillo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;


lexentry: pol/gradient__rzeczownik__1
written_rep: gradient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradiente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu;


lexentry: pol/graf__rzeczownik__1
written_rep: graf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba nosząca tytuł grafa (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;


lexentry: pol/grafen__rzeczownik__1
written_rep: grafen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grafeno
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;


lexentry: pol/graffiti__rzeczownik__1
written_rep: graffiti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grafiti | grafito | pintada
sense_list:
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;


lexentry: pol/grafit__rzeczownik__1
written_rep: grafit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grafito | plombagina
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;


lexentry: pol/grafologia__rzeczownik__1
written_rep: grafologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grafología
sense_list:
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;


lexentry: pol/grafoskop__rzeczownik__1
written_rep: grafoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retroproyector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);


lexentry: pol/grajcar__rzeczownik__1
written_rep: grajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crucero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) srebrna moneta średniowieczna, później miedziana moneta zdawkowa bita w niektórych krajach niemieckich i w Austrii;


lexentry: pol/gram-siła__rzeczownik__1
written_rep: gram-siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charco
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi


lexentry: pol/gramatykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: gramatykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gramaticalización
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)


lexentry: pol/gramofon__rzeczownik__1
written_rep: gramofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gramófono | tocadiscos
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;


lexentry: pol/granat__rzeczownik__1
written_rep: granat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granada
sense_list:
(spożywczy) owoc granatowca | (wojskowość, wojskowy) pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;


lexentry: pol/granat__rzeczownik__1
written_rep: granat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granate
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;


lexentry: pol/granatnik__rzeczownik__1
written_rep: granatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanzagranadas
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) indywidualna lub zespołowa, gładkolufowa broń palna, służąca do wystrzeliwania granatów na niewielką odległość;


lexentry: pol/granatowiec__rzeczownik__1
written_rep: granatowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granado
sense_list:
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;


lexentry: pol/granatowy__przymiotnik__2
written_rep: granatowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: azul marino
sense_list:
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;


lexentry: pol/graniastosłup__rzeczownik__1
written_rep: graniastosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisma
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;


lexentry: pol/granola__rzeczownik__1
written_rep: granola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;


lexentry: pol/grant__rzeczownik__1
written_rep: grant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beca
sense_list:
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium


lexentry: pol/granulka__rzeczownik__1
written_rep: granulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gránulo
sense_list:
małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne


lexentry: pol/granulocyt__rzeczownik__1
written_rep: granulocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granulocito
sense_list:
(biologia, biologiczny) leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;


lexentry: pol/grasica__rzeczownik__1
written_rep: grasica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;


lexentry: pol/gratka__rzeczownik__1
written_rep: gratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venturanza
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś atrakcyjnego, cennego lub unikatowego, co sprawia przyjemność albo jest rzadkie


lexentry: pol/grań__rzeczownik__1
written_rep: grań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afloramiento rocoso
sense_list:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty


lexentry: pol/grażdanka__rzeczownik__1
written_rep: grażdanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciudadana
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;


lexentry: pol/grecyzować__czasownik__1
written_rep: grecyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: helenizar
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać greckość, przymuszać kogoś do zostania Grekiem, zmieniać coś na greckie


lexentry: pol/greenwashing__rzeczownik__1
written_rep: greenwashing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecoimpostura | ecopostureo | impostura ecológica | impostura verde
sense_list:
(społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;


lexentry: pol/grenadier__rzeczownik__1
written_rep: grenadier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granaderos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;


lexentry: pol/grip__rzeczownik__1
written_rep: grip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adherencia
sense_list:
(fotografia) dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii


lexentry: pol/grobowiec__rzeczownik__1
written_rep: grobowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sepulcro
sense_list:
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;


lexentry: pol/grog__rzeczownik__1
written_rep: grog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;


lexentry: pol/gromnica__rzeczownik__1
written_rep: gromnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; (zobacz) też gromnica w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/gronkowiec_złocisty__rzeczownik__1
written_rep: gronkowiec złocisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estafilococo dorado | estafilococo áureo
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Staphylococcus aureus Rosenbach, gatunek kulistej bakterii Gram-dodatniej tworzącej kolonie w kształcie gron, będącej komensalem ludzkiej mikroflory zasiedlającej skórę i górnych dróg oddechowych, potencjalnie chorobotwórczej


lexentry: pol/grono__rzeczownik__1
written_rep: grono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: racimo
sense_list:
(potocznie, potoczny) kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce | (botanika, botaniczny) typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych


lexentry: pol/grooming__rzeczownik__1
written_rep: grooming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acicaladura
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) działania osoby dorosłej mające na celu zaprzyjaźnienie się i nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem, z intencją jego seksualnego wykorzystania; często za pośrednictwem Internetu;


lexentry: pol/grossular__rzeczownik__1
written_rep: grossular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grosularia
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki kamień o żółtej lub zielonej barwie, zaliczany do gromady krzemianów i grupy granatów;


lexentry: pol/grosz__rzeczownik__1
written_rep: grosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moneda de diez pfennings
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy | (historia, historyczny, historycznie) setna część szylinga austriackiego | (jednostka monetarna) jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego; | lm nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości


lexentry: pol/groszek__rzeczownik__1
written_rep: groszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guisante
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion | (botanika, botaniczny) Lathyrus L., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punta de flecha
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vela mayor
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;


lexentry: pol/groteska__rzeczownik__1
written_rep: groteska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grotesco
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;


lexentry: pol/groza__rzeczownik__1
written_rep: groza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horror
sense_list:
uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem | coś groźnego; coś, co jest przyczyną strachu, przerażenia


lexentry: pol/grubodziób__rzeczownik__1
written_rep: grubodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: picogordo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;


lexentry: pol/gruczoł_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glándula mamaria
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;


lexentry: pol/gruczoł_opuszkowo-cewkowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł opuszkowo-cewkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glándula bulbouretral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty męski gruczoł zewnątrzwydzielniczy, położony w pobliżu cewki moczowej w kroczu, który produkuje śluzowatą wydzielinę nawilżającą cewkę moczową przed wytryskiem


lexentry: pol/grunge__rzeczownik__1
written_rep: grunge
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grunge
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;


lexentry: pol/grupa__rzeczownik__1
written_rep: grupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo
sense_list:
zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze | zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie | (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego


lexentry: pol/grupa_aminowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa aminowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amino
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu azotu i dwóch atomów wodoru;


lexentry: pol/grupa_docelowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa docelowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blanco
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;


lexentry: pol/grupa_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: grupa etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etnia
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi posiadających wspólne doświadczenia społeczne, kulturowe, narodowe oraz historyczne;


lexentry: pol/grupa_funkcyjna__rzeczownik__1
written_rep: grupa funkcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo funcional
sense_list:
(chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;


lexentry: pol/grupa_hydroksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa hydroksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidroxilo | oxidrilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_karboksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa karboksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo carboxilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna, składająca się z jednego atomu węgla, dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_karbonylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa karbonylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbonilo
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu węgla i jednego atomu tlenu połączonych wiązaniem podwójnym;


lexentry: pol/grupa_krwi__rzeczownik__1
written_rep: grupa krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo sanguíneo
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych


lexentry: pol/grupa_nominalna__rzeczownik__1
written_rep: grupa nominalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo nominal
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny


lexentry: pol/grupa_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: grupa śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grupo de la muerte
sense_list:
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta


lexentry: pol/grusza__rzeczownik__1
written_rep: grusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peral
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych; | (technologia, technika, techniczny) drewno gruszy (1.1)


lexentry: pol/grynszpan__rzeczownik__1
written_rep: grynszpan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardenillo
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji; | niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)


lexentry: pol/grywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: grywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ludificación
sense_list:
wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;


lexentry: pol/grywalność__rzeczownik__1
written_rep: grywalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jugabilidad
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest grywalne | (gry komputerowe) ogół zasad i mechanizmów, które wpływają na jakość i przyjemność czerpaną z gry;


lexentry: pol/grywalny__przymiotnik__1
written_rep: grywalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jugable
sense_list:
(gry komputerowe) taki, z którego grając można czerpać przyjemność | taki, w który można zagrać; taki, którym można zagrać


lexentry: pol/grywać__czasownik__1
written_rep: grywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fingir
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas | grać nieregularnie, od czasu do czasu


lexentry: pol/grzbiet__rzeczownik__1
written_rep: grzbiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lomo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cresta
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quilla
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych;


lexentry: pol/grzech__rzeczownik__1
written_rep: grzech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pecado
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;


lexentry: pol/grzech_pierworodny__rzeczownik__1
written_rep: grzech pierworodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pecado original
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzech popełniony w raju przez Adama i Ewę, dziedziczony następnie przez wszystkich ludzi;


lexentry: pol/grzechotnik__rzeczownik__1
written_rep: grzechotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serpiente de cascabel
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;


lexentry: pol/grzeczny__przymiotnik__1
written_rep: grzeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cortés
sense_list:
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości | o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry


lexentry: pol/grzeszyć__czasownik__1
written_rep: grzeszyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pecar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny


lexentry: pol/grzyb__rzeczownik__1
written_rep: grzyb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seta | hongo
sense_list:
owocnik grzyba (1.1) kapeluszowego, np. borowik, maślak, kurka, muchomor | (przenośnie, przenośnia) coś w kształcie grzyba (1.2), np. chmura po wybuchu


lexentry: pol/grzyb_atomowy__rzeczownik__1
written_rep: grzyb atomowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hongo nuclear
sense_list:
(potocznie, potoczny) charakterystyczny, przypominający grzyba, kształt chmury dymu, pyłu i pary, która powstaje po wybuchu jądrowym (atomowym lub termojądrowym)


lexentry: pol/grzyb_słomkowy__rzeczownik__1
written_rep: grzyb słomkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paja seta | seta de arroz
sense_list:
(spożywczy) nazwa młodego, nierozwiniętego owocnika pochwiaka wielkopochwowego, Volvariella volvacea


lexentry: pol/grzybnia__rzeczownik__1
written_rep: grzybnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micelio
sense_list:
(biologia, biologiczny) (mikologia, mikologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;


lexentry: pol/grzywa__rzeczownik__1
written_rep: grzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crin | melena
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi


lexentry: pol/grzywna__rzeczownik__1
written_rep: grzywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multa
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/guanábana__rzeczownik__1
written_rep: guanábana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guanábana
sense_list:
(botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) żółtozielony owoc guanábany (1.1)


lexentry: pol/gubernia__rzeczownik__1
written_rep: gubernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gobernación
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;


lexentry: pol/gudźarati__rzeczownik__1
written_rep: gudźarati
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gujaratí
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;


lexentry: pol/gulenista__rzeczownik__1
written_rep: gulenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gülenista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borrador | goma de borrar
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;


lexentry: pol/gundia_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: gundia zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gundi común
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ctenodactylus gundi, endemiczny, stadny ssak z rodziny gundiowatych, zamieszkujący zbocza górskie i półpustynne tereny w północnej Afryce


lexentry: pol/gupik__rzeczownik__1
written_rep: gupik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guppy
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;


lexentry: pol/gurami__rzeczownik__1
written_rep: gurami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurami
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba z rodziny całuskowatych | (ichtiologia, ichtiologiczny) słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych;


lexentry: pol/guru__rzeczownik__1
written_rep: guru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gurú
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;


lexentry: pol/guwernantka__rzeczownik__1
written_rep: guwernantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: institutriz
sense_list:
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach


lexentry: pol/guzdrać_się__czasownik__1
written_rep: guzdrać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: remolonear | remolonearse | roncear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) robić coś powoli, wykonywać czynność przez dłuższy czas, niż powinna zajmować


lexentry: pol/guziec__rzeczownik__1
written_rep: guziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facóquero
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;


lexentry: pol/gwara__rzeczownik__1
written_rep: gwara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: argot | jerga
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) żargon określonego środowiska zawodowego lub społecznego;


lexentry: pol/gwardia__rzeczownik__1
written_rep: gwardia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardia
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących | (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego | (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska


lexentry: pol/gwardian__rzeczownik__1
written_rep: gwardian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardián
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;


lexentry: pol/gwasz__rzeczownik__1
written_rep: gwasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guache
sense_list:
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; | (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2) | (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)


lexentry: pol/gwałt__rzeczownik__1
written_rep: gwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;


lexentry: pol/gwelf__rzeczownik__1
written_rep: gwelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: güelfa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gwiazda_Dawida__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda Dawida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella de David
sense_list:
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku | (elektryczność) rodzaj połączenia w układach trójfazowych;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella | astro
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej;


lexentry: pol/gwiazda_betlejemska__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda betlejemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella de Belén
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) gwiazda, która wskazywała Mędrcom drogę do Betlejem


lexentry: pol/gwiazda_betlejemska__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda betlejemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flor de Pascua
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku gwiazd betlejemskich (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/gwiazda_ekranu__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda ekranu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella de cine
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa


lexentry: pol/gwiazda_filmowa__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda filmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella de cine
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;


lexentry: pol/gwiazda_spadająca__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda spadająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrella fugaz
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej


lexentry: pol/gwint__rzeczownik__1
written_rep: gwint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosca | filete
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek


lexentry: pol/gwoli__przyimek__1
written_rep: gwoli
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: a causa de
sense_list:
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavo
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;


lexentry: pol/gyros__rzeczownik__1
written_rep: gyros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyro
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;


lexentry: pol/gzyms__rzeczownik__1
written_rep: gzyms
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornisa
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;


lexentry: pol/góralek_abisyński__rzeczownik__1
written_rep: góralek abisyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damán roquero
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis, ssak z rodziny góralkowatych, zamieszkujący kontynent afrykański;


lexentry: pol/góralek_przylądkowy__rzeczownik__1
written_rep: góralek przylądkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damán roquero
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/górnictwo__rzeczownik__1
written_rep: górnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minería
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;


lexentry: pol/górować__czasownik__1
written_rep: górować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: culminar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przechodząc przez płaszczyznę południka niebieskiego, znajdować się najwyżej nad horyzontem


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mierda
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) odchody stałe, kał | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic


lexentry: pol/gąbczasta_encefalopatia_bydła__rzeczownik__1
written_rep: gąbczasta encefalopatia bydła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalopatía espongiforme bovina
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba neurologiczna bydła wywoływana przez nieprawidłowe białka prionowe, które powodują degenerację tkanki mózgowej w obrazie mikroskopowy przypominjącą gąbkę


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esponja
sense_list:
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; | (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;


lexentry: pol/gąbki__rzeczownik__1
written_rep: gąbki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafiche
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;


lexentry: pol/gągołek__rzeczownik__1
written_rep: gągołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato moñudo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oruga
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł; | (motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie


lexentry: pol/gąszcz__rzeczownik__1
written_rep: gąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chatni
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos pochodzenia indyjskiego, owocowo-warzywny, na bazie octu lub wina, często z dodatkiem rodzynek, śliwek lub fig


lexentry: pol/gęba__rzeczownik__1
written_rep: gęba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boca
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba będąca na czyimś utrzymaniu, osoba do wykarmienia | (potocznie, potoczny) (anatomia, anatomiczny) usta


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso | ánsar común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piel de gallina | carne de gallina
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;


lexentry: pol/gęstość__rzeczownik__1
written_rep: gęstość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: densidad
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości | cecha gęstych substancji


lexentry: pol/gęstość_zaludnienia__związek_wyrazów__1
written_rep: gęstość zaludnienia
min_sense_num: 01
trans_list: densidad de población
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;


lexentry: pol/gęś__rzeczownik__1
written_rep: gęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso | oca
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)


lexentry: pol/gładzica__rzeczownik__1
written_rep: gładzica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solla
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;


lexentry: pol/głasnost__rzeczownik__1
written_rep: głasnost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glásnost
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;


lexentry: pol/głaz__rzeczownik__1
written_rep: głaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peña
sense_list:
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;


lexentry: pol/głodówka__rzeczownik__1
written_rep: głodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hambre
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów | strajk głodowy


lexentry: pol/głos__rzeczownik__1
written_rep: głos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voz
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym | zdolność wydawania głosu (1.1)


lexentry: pol/głosić__czasownik__1
written_rep: głosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: predicar
sense_list:
(podniośle) wygłaszać (na przykład) przemówienie, kazanie | ogłaszać, oznajmiać (na przykład) wiadomość, rozgłaszać, upowszechniać (na przykład) idee, hasła


lexentry: pol/głoska__rzeczownik__1
written_rep: głoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonido
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeza
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba przewodnicząca czemuś | (przenośnie, przenośnia) jedna osoba lub zwierzę jako jednostka | (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeza | maceta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg;


lexentry: pol/głowa_rodu__związek_frazeologiczny__1
written_rep: głowa rodu
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: cabeza de linaje
sense_list:
najważniejsza osoba w rodzie, ciesząca się największym autorytetem, decydująca o istotnych kwestiach


lexentry: pol/głowa_rodziny__rzeczownik__1
written_rep: głowa rodziny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabeza de familia
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie


lexentry: pol/głośnik__rzeczownik__1
written_rep: głośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altavoz | altoparlante
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;


lexentry: pol/głośnikowy__przymiotnik__1
written_rep: głośnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: locutor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników


lexentry: pol/głupawka__rzeczownik__1
written_rep: głupawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: risa tonta
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej


lexentry: pol/głupota__rzeczownik__1
written_rep: głupota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tontería | estupidez
sense_list:
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia


lexentry: pol/głuptak__rzeczownik__1
written_rep: głuptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcatraz atlántico
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;


lexentry: pol/głód__rzeczownik__1
written_rep: głód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hambre
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) uczucie potrzeby zjedzenia pożywienia; | (przenośnie, przenośnia) uczucie potrzeby osiągnięcia, zdobycia, zrobienia czegoś | u osób uzależnionych od nałogu: potrzeba, pragnienie skorzystania z przedmiotu nałogu


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espino
sense_list:
(botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju głóg (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espino | espino albar
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;


lexentry: pol/główszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: główszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: precio de la sangre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniędzy należna rodzinie lub panu feudalnemu za głowę zabitego


lexentry: pol/głębia__rzeczownik__1
written_rep: głębia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profundidad
sense_list:
odległość od powierzchni do dna | (przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury


lexentry: pol/głęboki__przymiotnik__1
written_rep: głęboki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hondo | profundo
sense_list:
charakteryzujący się dużym wymiarem w głąb czegoś, daleko od brzegu | mający duży stopień zaawansowania, nasilenia, nasycenia


lexentry: pol/głęboki__przymiotnik__1
written_rep: głęboki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: profundo | hondo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu


lexentry: pol/gżel__rzeczownik__1
written_rep: gżel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gzheliano
sense_list:
(geologia, geologiczny) ostatni, najmłodszy wiek pensylwanu (późnego karbonu), trwający 303,9 – 299 milionów lat temu;


lexentry: pol/ha__wykrzyknik__1
written_rep: ha
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ja
sense_list:
powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech | wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia


lexentry: pol/habanera__rzeczownik__1
written_rep: habanera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habanera
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec kubański spopularyzowany w XIX wieku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do habanery (1.1) lub w jej rytmie


lexentry: pol/habilitacja__rzeczownik__1
written_rep: habilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habilitación
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;


lexentry: pol/hacjenda__rzeczownik__1
written_rep: hacjenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacienda
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;


lexentry: pol/hackathon__rzeczownik__1
written_rep: hackathon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hackatón
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;


lexentry: pol/hadeik__rzeczownik__1
written_rep: hadeik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hádico
sense_list:
(geologia, geologiczny) nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/hadis__rzeczownik__1
written_rep: hadis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hadiz
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: krótki przekaz o słowach i czynach Mahometa lub jego towarzyszy;


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hajj
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/haftka__rzeczownik__1
written_rep: haftka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corchete
sense_list:
rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/hagiografia__rzeczownik__1
written_rep: hagiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiografía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;


lexentry: pol/hagiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: hagiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hagiográfico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych


lexentry: pol/hagiologia__rzeczownik__1
written_rep: hagiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiología
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naukowe badania nad żywotami świętych


lexentry: pol/haiku__rzeczownik__1
written_rep: haiku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haiku
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacker
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pirata informático
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;


lexentry: pol/halabarda__rzeczownik__1
written_rep: halabarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alabarda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;


lexentry: pol/halabardnik__rzeczownik__1
written_rep: halabardnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alabardero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę


lexentry: pol/halal__przymiotnik__1
written_rep: halal
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: halal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)


lexentry: pol/halibut__rzeczownik__1
written_rep: halibut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fletán
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;


lexentry: pol/halo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: halo-
min_sense_num: 01
trans_list: halo-
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) pierwszy element słów złożonych oznaczający związek drugiego członu z solą, chlorkiem sodu


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alucinación
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/halucynogen__rzeczownik__1
written_rep: halucynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alucinógeno
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje


lexentry: pol/haluks__rzeczownik__1
written_rep: haluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juanete
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;


lexentry: pol/hamburger__rzeczownik__1
written_rep: hamburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamburguesa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;


lexentry: pol/hamiltonian__rzeczownik__1
written_rep: hamiltonian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamiltoniano
sense_list:
(fizyka, fizyczny) funkcja opisująca układ fizyczny za pomocą pędów i położeń uogólnionych | (fizyka, fizyczny) operator energii w mechanice kwantowej


lexentry: pol/handel_ludźmi__rzeczownik__1
written_rep: handel ludźmi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trata de personas
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;


lexentry: pol/handicapizm__rzeczownik__1
written_rep: handicapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/hang__rzeczownik__1
written_rep: hang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caer
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;


lexentry: pol/hangar__rzeczownik__1
written_rep: hangar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hangar
sense_list:
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);


lexentry: pol/hanza__rzeczownik__1
written_rep: hanza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Liga Hanseática
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;


lexentry: pol/hapaks_legomenon__rzeczownik__1
written_rep: hapaks legomenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hápax
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;


lexentry: pol/haploid__rzeczownik__1
written_rep: haploid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haploide
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;


lexentry: pol/haplologia__rzeczownik__1
written_rep: haplologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;


lexentry: pol/haplotyp__rzeczownik__1
written_rep: haplotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplotipo
sense_list:
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;


lexentry: pol/happening__rzeczownik__1
written_rep: happening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: happening
sense_list:
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;


lexentry: pol/haptyczny__przymiotnik__1
written_rep: haptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: háptico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.


lexentry: pol/haracz__rzeczownik__1
written_rep: haracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinero por callar
sense_list:
(współcześnie) (potocznie, potoczny) niesłuszna lub wygórowana opłata wymuszona przy użyciu siły lub gróźb


lexentry: pol/harcownik__rzeczownik__1
written_rep: harcownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escaramuzador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harén
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)


lexentry: pol/harissa__rzeczownik__1
written_rep: harissa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harissa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armónica
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arpía | harpía
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi; | (ornitologia, ornitologiczny) Harpia harpyja, duży ptak drapieżny z latynoamerykańskiej strefy tropikalnej;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arpía | harpía | bruja
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta okrutna, wyrachowana, istota drapieżna, nienasycona; także osoba natarczywa, natrętna, namolna, nękająca, udręczająca sobą kogoś


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arpón
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/hartować__czasownik__1
written_rep: hartować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: atemperar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


lexentry: pol/hashtag__rzeczownik__1
written_rep: hashtag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etiqueta | hashtag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obús
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hałda__rzeczownik__1
written_rep: hałda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acopio
sense_list:
(górnictwo, górniczy) wysokie usypisko materiału geologicznego (kruszywa, piasku, rudy) lub odpadów poprzemysłowych (żużel, popiół);


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ébano
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebraizm__rzeczownik__1
written_rep: hebraizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hebraísmo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorradas
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diversión
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hedonismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemon__rzeczownik__1
written_rep: hegemon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemón
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemonía
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejt__rzeczownik__1
written_rep: hejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odiar
sense_list:
(potocznie, potoczny) działanie w Internecie przejawiające złość, wrogość, nienawiść wobec kogoś | (potocznie, potoczny) obraźliwy lub pełen agresji komentarz zamieszczony w Internecie


lexentry: pol/hejter__rzeczownik__1
written_rep: hejter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detractor
sense_list:
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hecatombe
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom; | (książkowy) wielka ofiara dla jakiejś sprawy pociągająca śmierć wielu ludzi


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aojar
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hectárea
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/hekto-__przedrostek__1
written_rep: hekto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hecto-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: helio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heliocéntrico
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/heliograf__rzeczownik__1
written_rep: heliograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliógrafo
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;


lexentry: pol/heliosfera__rzeczownik__1
written_rep: heliosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliosfera
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego (zwykle w liczbie pojedynczej)


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helenista
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki | (historia, historyczny, historycznie) Żyd przejmujący język i zwyczaje greckie


lexentry: pol/helota__rzeczownik__1
written_rep: helota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty


lexentry: pol/hematoksylina__rzeczownik__1
written_rep: hematoksylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hematoxilina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hematólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemiceluloza__rzeczownik__1
written_rep: hemiceluloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemicelulosa
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemodinámica
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemoglobina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/hemostaza__rzeczownik__1
written_rep: hemostaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemostasia
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jena | alheña
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów;


lexentry: pol/henr__rzeczownik__1
written_rep: henr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henrio
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heparina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/hepatolog__rzeczownik__1
written_rep: hepatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hepatólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych


lexentry: pol/hepatotoksyczność__rzeczownik__1
written_rep: hepatotoksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hepatotoxicidad
sense_list:
cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby


lexentry: pol/heptarchia__rzeczownik__1
written_rep: heptarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heptarquía
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hereo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: té
sense_list:
susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z ziół lub owoców innych niż herbata (1.2) | popołudniowe spotkanie towarzyskie przy stole, często przy herbacie (1.3)


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planta de té
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galleta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbicida
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/heretycki__przymiotnik__1
written_rep: heretycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: herético
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący heretyka, herezji | (przenośnie, przenośnia) sprzeczny z poglądami ogółu


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herejía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heresiarca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroína
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroísmo
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herold
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/herstoria__rzeczownik__1
written_rep: herstoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herstoria
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (historia, historyczny, historycznie) treści historyczne, w których nie jest pomijana rola kobiet lub takie, które są opowiadane z kobiecej perspektywy;


lexentry: pol/heterocykliczny__przymiotnik__1
written_rep: heterocykliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterocíclico
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach cyklicznych: taki, w którym co najmniej jeden pierścień zawiera atomy dwóch lub więcej różnych pierwiastków;


lexentry: pol/heterodoksja__rzeczownik__1
written_rep: heterodoksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heterodoxia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;


lexentry: pol/heterogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: heterogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterogéneo
sense_list:
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze | (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz


lexentry: pol/hetycki__przymiotnik__1
written_rep: hetycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hitita
sense_list:
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heurística
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hełmiatka__rzeczownik__1
written_rep: hełmiatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato colorado
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;


lexentry: pol/hiacynt__rzeczownik__1
written_rep: hiacynt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jacinto
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; | (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1)


lexentry: pol/hibernacja__rzeczownik__1
written_rep: hibernacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibernación
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą | (informatyka, informatyczny) oszczędzający energię tryb pracy komputera, w którym zapisuje on stan systemu (RAM) na dysk i całkowicie się wyłącza — po ponownym uruchomieniu wraca do poprzedniego stanu


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flor de jamaica
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiyab
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą;


lexentry: pol/hiena__rzeczownik__1
written_rep: hiena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiena
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak przypominający masywnego kota i żywiący się padliną; | (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek zyskujący kosztem innych ludzi


lexentry: pol/hienołak__rzeczownik__1
written_rep: hienołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hombre hiena
sense_list:
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena | (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jerarquía
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium; | osoby sprawujące władzę w organizacji, w szczególności w Kościele


lexentry: pol/hieratyczny__przymiotnik__1
written_rep: hieratyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hierático
sense_list:
właściwy uroczystemu rytuałowi (np. religijnemu) | namaszczony, dostojny, pełen patosu (zwykle o dziełach sztuki)


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierofante
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: higroscópico
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hikikomori__rzeczownik__1
written_rep: hikikomori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikikomori
sense_list:
choroba cywilizacyjna polegająca na tym, że jednostka staje się samotnikiem, zazwyczaj pozostającym w izolacji w jednym pokoju przez bardzo długi czas;


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinduismo
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hip hop
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hiper-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperamonemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperamonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperamonemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipérbola
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipérbole | hipérbola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;


lexentry: pol/hipercholesterolemia__rzeczownik__1
written_rep: hipercholesterolemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipercolesterolemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) podwyższone ponad normę stężenie cholesterolu we krwi;


lexentry: pol/hiperestezja__rzeczownik__1
written_rep: hiperestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperestesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;


lexentry: pol/hipergamia__rzeczownik__1
written_rep: hipergamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipergamia
sense_list:
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków


lexentry: pol/hiperlibidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlibidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperlibidemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) hiperseksualność, nadmierna, chorobliwa i nienasycona potrzeba aktywności seksualnej


lexentry: pol/hiperlipidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlipidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperlipidemia | hiperlipemia | hiperlipidosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipermercado
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultracorrección
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hiperrzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: hiperrzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperrealidad
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;


lexentry: pol/hiperseksualność__rzeczownik__1
written_rep: hiperseksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipersexualidad
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipersomnia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipersześcian__rzeczownik__1
written_rep: hipersześcian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipercubo
sense_list:
(geometria) figura geometryczna będąca uogólnieniem sześcianu dla przestrzeni o n wymiarach, konstruowana przez połączenie dwóch punktów odległych od siebie w przestrzeni o określoną długość i powtórzenie tego procesu w sumie n razy, za każdym razem łącząc powstałe figury tak, że odpowiadające sobie równoległe pary wierzchołków w figurach są od siebie odległe o tę samą długość;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertexto
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertekstowy__przymiotnik__1
written_rep: hipertekstowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hipertextual
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z takim sposobem zapisania danych w dokumencie elektronicznym, który polega na zastosowaniu połączeń fragmentów tekstu z innymi elementami tego dokumentu albo z innym dokumentem i umożliwia odbiorcy tekstu swobodne przechodzenie między nimi


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertermia
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hipertrofia__rzeczownik__1
written_rep: hipertrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipertrofia
sense_list:
(biologia, biologiczny) powiększenie jakiegoś narządu w toku ewolucji lub w rozwoju osobniczym | (zobacz) przerost


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiperenlace
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipoalergiczny__przymiotnik__1
written_rep: hipoalergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hipoalergénico
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocondría | patofobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipódromo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta | (sport, sportowy) współczesny obiekt sportowy, na którym odbywają się zawody konne;


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipoglucemia | hipoglicemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokamp__rzeczownik__1
written_rep: hipokamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocampo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipocresía
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiponimia
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipoteca
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipoteza_continuum__rzeczownik__1
written_rep: hipoteza continuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipótesis del continuo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) hipoteza głosząca, że każdy nieskończony podzbiór zbioru liczb rzeczywistych jest równoliczny ze zbiorem liczb naturalnych lub z całym zbiorem liczb rzeczywistych, a pomiędzy ich wielkościami nie istnieje żadna możliwa wielkość zbioru;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gafapasta
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem


lexentry: pol/histamina__rzeczownik__1
written_rep: histamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histamina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, heterocykliczna amina biogenna, organiczny związek chemiczny wytwarzany głównie przez komórki tuczne i bazofile, uczestniczący w reakcjach alergicznych, procesach zapalnych oraz w regulacji funkcji żołądka i układu nerwowego


lexentry: pol/histo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: histo-
min_sense_num: 01
trans_list: histo-
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tkanką


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histograma
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/historiozofia__rzeczownik__1
written_rep: historiozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosofía de la historia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;


lexentry: pol/historyczny__przymiotnik__1
written_rep: historyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: histórico
sense_list:
związany z historią, z przeszłością, opisujący przeszłość | o czymś doniosłym, ważnym | o czymś starym, dawnym


lexentry: pol/histrion__rzeczownik__1
written_rep: histrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histrión
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) średniowieczny wędrowny aktor posługujący się pantomimą, gestem, tańcem, kostiumami itp.;


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hitleriano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hitleryzm__rzeczownik__1
written_rep: hitleryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hitlerismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chenchena
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobbit
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała;


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: criar
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cría | crianza | cultivo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hockey
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/hol__rzeczownik__1
written_rep: hol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hall | vestíbulo
sense_list:
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.


lexentry: pol/holding__rzeczownik__1
written_rep: holding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compaña tenedora de acciones
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) spółka zarządzająca lub kontrolująca inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy lub wykupienie akcji tych firm


lexentry: pol/holendrować__czasownik__1
written_rep: holendrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dibujar
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie


lexentry: pol/holo-__przedrostek__1
written_rep: holo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: holo-
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) …oznaczający związek z trójwymiarowym lub quasitrójwymiarowym obrazem


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holograma
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holocausto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (starożytność) składanie ofiary całopalnej


lexentry: pol/holonim__rzeczownik__1
written_rep: holonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remolcador
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bogavante | langosta
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homilía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homófono
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homofonia__rzeczownik__1
written_rep: homofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homofonía
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu | styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament


lexentry: pol/homogamia__rzeczownik__1
written_rep: homogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homogamia
sense_list:
(biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego | (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim


lexentry: pol/homonacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: homonacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homonacionalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozytywne powiązanie osób LGBT i/lub ich praw z ideologią nacjonalistyczną;


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/homunkulus__rzeczownik__1
written_rep: homunkulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homúnculo
sense_list:
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików


lexentry: pol/honorowy__przymiotnik__1
written_rep: honorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: honorario
sense_list:
nominalny, tytularny | taki, który służy do wyróżnienia kogoś lub do okazania szacunku | niedający zysków materialnych lub niepobierający zapłaty


lexentry: pol/hoodoo__rzeczownik__1
written_rep: hoodoo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chimenea de hadas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór afroamerykańskich, synkretycznych wierzeń ludowych praktykowanych głównie na południu USA;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoplita
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich


lexentry: pol/horror__rzeczownik__1
written_rep: horror
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obra de terror | película de terror
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło, głównie film, przedstawiające makabryczną, najczęściej nierealną i pełną napięcia akcję;


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hortensia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horizonte
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horizonte de eventos
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hosanna
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azafata
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chévere
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hotelarstwo__rzeczownik__1
written_rep: hotelarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostelería | hotelería
sense_list:
działalność gospodarcza polegająca na udzielaniu gościny przyjezdnym w przeznaczonych do tego obiektach bazy noclegowej;


lexentry: pol/hotspot__rzeczownik__1
written_rep: hotspot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punto de acceso
sense_list:
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chusma | populacho
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concentrador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/huba__rzeczownik__1
written_rep: huba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: políporos
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mikologia, mikologiczny) Polyporus, grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hugonote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bum
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/hulk__rzeczownik__1
written_rep: hulk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socotroco
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ średniowiecznego dużego żaglowca północnoeuropejskiego z XV–XVI wieku, używanego do celów handlowych i wojennych; odmiana karaki; | (marynarka) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary;


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: humanístico
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humanismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hummus
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/humoreska__rzeczownik__1
written_rep: humoreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humoresca
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huracán | vendaval
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurdycja__rzeczownik__1
written_rep: hurdycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadalso
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, drewniany ganek lub kryta galeria z otworami strzelniczymi w podłodze, zabudowana w postaci występu na murach obronnych;


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mayoreo
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurí
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/hutia_kubańska__rzeczownik__1
written_rep: hutia kubańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jutía conga
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Capromys pilorides, ssak z rodziny kolczakowatych, endemit z Kuby


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: siderurgia
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: híbrido
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; | (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie | (fotografia) aparat kompaktowy z wymienną optyką, dawniej także kompakt z dużym zoomem i bardziej zaawansowanymi funkcjami | (potocznie, potoczny) (motoryzacja) samochód hybrydowy | w heraldyce fantastyczne zwierzę, będące połączeniem cech zwierząt realnie istniejących;


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrante | boca de riego | boca de incendios
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fontanero | plomero
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidráulica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydrocyklon__rzeczownik__1
written_rep: hydrocyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrociclón
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie stosowane do separacji cząstek stałych z cieczy. wykorzystując siłę odśrodkową


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hidroeléctrico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrofon__rzeczownik__1
written_rep: hydrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrófono
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;


lexentry: pol/hydrogeologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrogeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrogeología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydromasaż__rzeczownik__1
written_rep: hydromasaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidromasaje
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg wykonywany za pomocą hydromasażu (1.1) | (technologia, technika, techniczny) urządzenie wykorzystujące wodę do masowania ciała


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidroponía
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hydrosfera__rzeczownik__1
written_rep: hydrosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hidrosfera
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: himno
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ibérico
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ibuprofeno
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/ichtiol__rzeczownik__1
written_rep: ichtiol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ictiol
sense_list:
(medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ello
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idarubicyna__rzeczownik__1
written_rep: idarubicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idarubicina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;


lexentry: pol/idealista__rzeczownik__1
written_rep: idealista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idealista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik idealizmu | osoba kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami


lexentry: pol/idealistka__rzeczownik__1
written_rep: idealistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idealista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu | kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami


lexentry: pol/identyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: identyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identificación | afinidad
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy


lexentry: pol/identyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: identyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identificación | solidaridad
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideograma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideología
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idiotismo | locución idiomática
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni;


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/idylliczny__przymiotnik__1
written_rep: idylliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: idílico
sense_list:
pogodny, beztroski, sielankowy | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) o utworze literackim: będący idyllą lub mający jej cechy


lexentry: pol/iftar__rzeczownik__1
written_rep: iftar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iftar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: pierwszy posiłek, który spożywa muzułmanin po zachodzie słońca w okresie postu ramadan; posiłek przerywający post dzienny;


lexentry: pol/iglicznia__rzeczownik__1
written_rep: iglicznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguja mula
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;


lexentry: pol/ignacjański__przymiotnik__1
written_rep: ignacjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ignaciano
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do duchowości świętego Ignacego Loyoli, związany z duchowością świętego Ignacego Loyoli


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Juegos Olímpicos
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aguja
sense_list:
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu; | (technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej | (medycyna, medyczny) podłużny metalowy pręcik pusty w środku wbijany w ciało w czasie wykonywania zastrzyku; | (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icono | ícono
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; | (informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je;


lexentry: pol/ikonoklasta__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclasta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclasia | iconoclastia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ikonostas__rzeczownik__1
written_rep: ikonostas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconostasio
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;


lexentry: pol/ile__zaimek__1
written_rep: ile
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 02
trans_list: cuánto
sense_list:
rozpoczynający zdanie podrzędne określające wielkość czegoś | rozpoczynający zdanie podrzędne określające liczność elementów w zbiorze


lexentry: pol/iluminacja__rzeczownik__1
written_rep: iluminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iluminación
sense_list:
intensywne oświetlenie sztucznym światłem; zwykle nocne, ozdobne podświetlenie budynku lub innego obiektu


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilustración
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/ilustrować__czasownik__1
written_rep: ilustrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ilustrar
sense_list:
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem | (przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ilusión
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tornillo de banco | tornillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imaginacja__rzeczownik__1
written_rep: imaginacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imaginación
sense_list:
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś | zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie


lexentry: pol/imago__rzeczownik__1
written_rep: imago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imago
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad dorosły, ostateczna postać owada; | (psychologia, psychologiczny) idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jengibre
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participio pasado
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participio activo
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participio pasado
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako cel innej czynności, która została wykonana na podmiocie przed czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przysłówkowy_współczesny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przysłówkowy współczesny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundio
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imigracja__rzeczownik__1
written_rep: imigracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inmigración
sense_list:
napływ cudzoziemców do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim | ogół cudzoziemców przybyłych do jakiegoś kraju w celu osiedlenia się w nim


lexentry: pol/imitacja__rzeczownik__1
written_rep: imitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitación
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny; | czynność polegająca na udawaniu, naśladowaniu czegoś; naśladowanie | rzecz udająca, naśladująca inną rzecz


lexentry: pol/imię__rzeczownik__1
written_rep: imię
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nombre
sense_list:
imię (1.1) i nazwisko | (przestarzałe, przestarzały) rzeczownik (imię rzeczowne), przymiotnik (imię przymiotne), liczebnik (imię liczbowe), zaimek lub imiesłów;


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inmanente
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inmunidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immuno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: immuno-
min_sense_num: 01
trans_list: inmuno-
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odpornością


lexentry: pol/immunoglobulina__rzeczownik__1
written_rep: immunoglobulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inmunoglobulina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inmunosupresión
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inmunoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impala__rzeczownik__1
written_rep: impala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impala
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aepyceros melampus, gatunek afrykańskiej antylopy; | (zoologia, zoologiczny) antylopa z gatunku impali (1.1)


lexentry: pol/impanacja__rzeczownik__1
written_rep: impanacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impanación
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria o obecności Ciała Chrystusa w chlebie i winie po konsekracji;


lexentry: pol/impeachment__rzeczownik__1
written_rep: impeachment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proceso de destitución | procedimiento de destitución
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;


lexentry: pol/impedancja__rzeczownik__1
written_rep: impedancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impedancia
sense_list:
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;


lexentry: pol/imperator__rzeczownik__1
written_rep: imperator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emperador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: dowódca wojskowy | (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł władcy w niektórych monarchiach


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperial
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperialista
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperialismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implante
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/imponderabilia__rzeczownik__1
written_rep: imponderabilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imponderable
sense_list:
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: importación
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impregnacja__rzeczownik__1
written_rep: impregnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empreñación
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresión
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym | ulotne wrażenie


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistka__rzeczownik__1
written_rep: impresjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impresionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__2
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: impresionista
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresionismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: divertirse
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/impuls__rzeczownik__1
written_rep: impuls
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impulso
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zmiana wielkości trwająca w bardzo krótkim czasie | (przenośnie, przenośnia) podnieta, pobudka do działania


lexentry: pol/imputacja__rzeczownik__1
written_rep: imputacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imputación
sense_list:
(matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;


lexentry: pol/incel__rzeczownik__1
written_rep: incel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incel
sense_list:
(slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: indagar
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escorar
sense_list:
uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce; | urzędowa lista czegoś


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: índice
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji | (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru | (statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie


lexentry: pol/indeksacja__rzeczownik__1
written_rep: indeksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indización
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;


lexentry: pol/independentyzm__rzeczownik__1
written_rep: independentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: independentismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) idea polityczna lub kierunek w ruchu społecznym, który dąży do uzyskania niepodległości przez dany region


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indeterminismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoaryjski__przymiotnik__1
written_rep: indoaryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indo-ario
sense_list:
o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich | odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indoeuropeo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indoktrynować__czasownik__1
written_rep: indoktrynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adoctrinar | doctrinar | indoctrinar
sense_list:
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię


lexentry: pol/indol__rzeczownik__1
written_rep: indol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indol
sense_list:
(chemia, chemiczny) heterocykliczny związek chemiczny, zbudowany ze sprzężonych pierścieni benzenowego i pirolowego;


lexentry: pol/indyferentyzm__rzeczownik__1
written_rep: indyferentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indiferentismo
sense_list:
postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych itp.


lexentry: pol/indygo__rzeczownik__1
written_rep: indygo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: añil
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciemnoniebieski barwnik kadziowy | (botanika, botaniczny) roślina, z której otrzymywano barwnik o tej samej nazwie


lexentry: pol/indygokarmin__rzeczownik__1
written_rep: indygokarmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carmín de índigo
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolennik indywidualizmu | człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/indywidualistka__rzeczownik__1
written_rep: indywidualistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu | kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie


lexentry: pol/indywidualny__przymiotnik__1
written_rep: indywidualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: individual
sense_list:
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty | osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infante
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infección
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/infimum__rzeczownik__1
written_rep: infimum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ínfimo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) największa liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej większe lub równe


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: influencer
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/infografika__rzeczownik__1
written_rep: infografika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infografía
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie


lexentry: pol/informacja__rzeczownik__1
written_rep: informacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: información
sense_list:
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie | (informatyka, informatyczny) dane przesyłane bądź przetwarzane | miejsce, w którym udziela się wiadomości z określonej dziedziny


lexentry: pol/informatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: informatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: informatización
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infrasonido
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infraestructura
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/infundibulum__rzeczownik__1
written_rep: infundibulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infundíbulo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nazwa kilku organów, struktur anatomicznych roślin i zwierząt, mających lejkowaty kształt


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excipiente
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iniciación
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | rozpoczęcie czynności, procesu działania | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encarcelación
sense_list:
(książkowy) (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) pozbawienie wolności, uwięzienie


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incorporación
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incubadora
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach; | (zootechnika, zootechniczny) urządzenie do sztucznego wylęgu piskląt


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incunable
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inquisición | inquisición
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambladura | paso de ambladura
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: director
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/insektarium__rzeczownik__1
written_rep: insektarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insectario
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inseminación artificial
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insider__rzeczownik__1
written_rep: insider
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adentreño
sense_list:
osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji


lexentry: pol/insolacja__rzeczownik__1
written_rep: insolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolación
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię; | oddziaływanie promieni słonecznych


lexentry: pol/inspicjent__rzeczownik__1
written_rep: inspicjent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administrador
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instalación | montaje
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów


lexentry: pol/instalator__rzeczownik__2
written_rep: instalator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: instalador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania;


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: instalar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał | (technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instante
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny | (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; | (technologia, technika, techniczny) narzędzie | (technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy; | (przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu


lexentry: pol/instrument_dęty__rzeczownik__1
written_rep: instrument dęty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento de viento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z drgającym wewnątrz słupem powietrza wdmuchiwanym przez ustnik lub wtłaczanym;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumento musical | instrumento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrument_pochodny__rzeczownik__1
written_rep: instrument pochodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivado
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt finansowy, którego wartość zależy od określonych zmiennych finansowych lub pozafinansowych, takich jak cena surowca lub towaru, wartość innego instrumentu finansowego, indeks ekonomiczny albo wysokość stóp procentowych;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instrumental
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instrumentarium__rzeczownik__1
written_rep: instrumentarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumental
sense_list:
zestaw narzędzi służących wykonywaniu precyzyjnych czynności | instrumenty muzyczne będące w użyciu w określonej epoce lub zespole


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instinto
sense_list:
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji | (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;


lexentry: pol/insula__rzeczownik__1
written_rep: insula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insula
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insulina
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy


lexentry: pol/insulinooporność__rzeczownik__1
written_rep: insulinooporność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resistencia insulínica
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insinuación
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelekt__rzeczownik__1
written_rep: intelekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intelecto
sense_list:
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia


lexentry: pol/intelektualizacja__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intelectualización
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie | nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych


lexentry: pol/intensja__rzeczownik__1
written_rep: intensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tensión
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filozofia, filozoficzny) znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt;


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interacción
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interactivo
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercepcja__rzeczownik__1
written_rep: intercepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interceptación
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) chwilowe zatrzymanie wody opadowej na powierzchni liści, pędów, konarów i pni roślin albo obiektów abiotycznych takich jak dachy budynków, drogi;


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulaciones matrimoniales | capitulaciones
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interes__rzeczownik__1
written_rep: interes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: negocio
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ekonomia, ekonomiczny) firma, działalność gospodarcza | sprawa (do załatwienia)


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interfaz
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interfaz de usuario
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferencia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal; | wzajemne oddziaływanie, nakładanie się na siebie czegoś np. zjawisk, sytuacji, części układów


lexentry: pol/interferometria__rzeczownik__1
written_rep: interferometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferometría
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) jedna z metod pomiarowych wykorzystująca zjawisko interferencji;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferón
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colegio de internos
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: internet
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: internista
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/internować__czasownik__1
written_rep: internować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internar
sense_list:
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpelación
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interpolacja__rzeczownik__1
written_rep: interpolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpolación
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intervencionismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intranet__rzeczownik__1
written_rep: intranet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intranet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encuadernador
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introvertido
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intriga
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intrygancki__przymiotnik__1
written_rep: intrygancki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intrigante
sense_list:
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intuición
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego; | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania


lexentry: pol/inulina__rzeczownik__1
written_rep: inulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inulina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inválido | mutilado
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwalidztwo__rzeczownik__1
written_rep: inwalidztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invalidez
sense_list:
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invasión
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium; | (biologia, biologiczny) gwałtowne rozprzestrzenienie się nowego gatunku na terytorium zajmowane dotąd przez reprezentantów rodzimych populacji;


lexentry: pol/inwazyjny__przymiotnik__1
written_rep: inwazyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: invasivo
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm | (ekologia, ekologiczny) dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingeniería
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas mostaza
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący | (chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas mostaza
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopardo de las nieves
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;


lexentry: pol/irygacja__rzeczownik__1
written_rep: irygacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrigación
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól; | (medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: despiojar
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/iskrzyć__czasownik__1
written_rep: iskrzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chispear
sense_list:
wyrzucać z siebie iskry | świecić lub odbijać światło w sposób przypominający naprzemienne gaśnięcie i zapalanie się


lexentry: pol/iskrzyć__czasownik__2
written_rep: iskrzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: chispear
sense_list:
wytwarzać iskry prądu elektrycznego | odbijając światło sprawiać wrażenie naprzemiennego gaśnięcia i zapalania się


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islam | islamismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islamización
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: islamismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/islamofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: islamofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascismo islamista | islamofascismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem


lexentry: pol/italianizm__rzeczownik__1
written_rep: italianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: italianismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka włoskiego;


lexentry: pol/iteracja__rzeczownik__1
written_rep: iteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iteración
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu; | (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)


lexentry: pol/iteratiwum__rzeczownik__1
written_rep: iteratiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbo iterativo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik niedokonany oznaczający czynność lub stan, który powtarza się, np. „chadzać”, „bywać” lub „stwarzać”


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cámara baja
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wytrzeźwień__rzeczownik__1
written_rep: izba wytrzeźwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centro de desemborrachamiento
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cámara Alta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izolacjonista__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aislacionista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik izolacjonizmu w polityce zagranicznej | zwolennik izolowania się od innych


lexentry: pol/izolacjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: izolacjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aislacionista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z izolacjonizmem, dotyczący izolacjonizmu


lexentry: pol/izolacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aislacionismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju; | tendencja do izolowania się


lexentry: pol/izolator__rzeczownik__1
written_rep: izolator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aislador
sense_list:
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isómero
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: izomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isomorfismo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje


lexentry: pol/izoton__rzeczownik__1
written_rep: izoton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isótono
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isótopo
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/izydoriański__przymiotnik__1
written_rep: izydoriański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: isidoriano
sense_list:
dotyczący życia i twórczości Izydora z Sewilli, charakterystyczny, typowy dla Izydora z Sewilli lub jego twórczości, taki jak u Izydora z Sewilli


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ir | andar
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem


lexentry: pol/iść_po_trupach__czasownik__1
written_rep: iść po trupach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: jugar duro
sense_list:
zmierzać do celu, nie przebierając w środkach, postępując bezwzględnie wobec osób stanowiących przeszkodę w osiągnięciu tego celu


lexentry: pol/ja_pierdolę__wykrzyknik__1
written_rep: ja pierdolę
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: joder | me cago en diez | me cago en la leche | me cago en la mar
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie wyrażające różnorodne intensywne uczucia lub doznania np. podziw, radość, zaskoczenie, zdumienie, oburzenie, irytację


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yate
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jacuzzi__rzeczownik__1
written_rep: jacuzzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bañera de hidromasaje
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veneno
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jadalnia__rzeczownik__1
written_rep: jadalnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedor
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do spożywania w nim posiłków | komplet mebli znajdujących się w jadalni (1.1)


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jade | jadeíta
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaguar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jaguarundi_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguarundi amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaguarundí
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarundi amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jahwizm__rzeczownik__1
written_rep: jahwizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yahvismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna w starożytnym Izraelu i Judei


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huevera
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajko_na_miękko__rzeczownik__1
written_rep: jajko na miękko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huevo cocido
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;


lexentry: pol/jajko_sadzone__rzeczownik__1
written_rep: jajko sadzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huevo frito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trompa de Falopio | oviducto
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak_i__fraza_spójnikowa__1
written_rep: jak i
min_sense_num: 01
trans_list: así como
sense_list:
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części


lexentry: pol/jak_sobie_pościelesz,_tak_się_wyśpisz__przysłowie__1
written_rep: jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz
part_of_speech: proverb
sense_list: sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość
min_sense_num: 01
trans_list:
como cebas, así pescas | como come el mulo, caga el culo | tal sementera harás, cual fuere la simiente que sembrarás


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: como si
sense_list:
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: en caso de
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: que tipo de
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jacobino
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (przenośnie, przenośnia) radykał polityczny


lexentry: pol/jakoby__spójnik__1
written_rep: jakoby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: que
sense_list:
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calidad
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jama_bębenkowa__rzeczownik__1
written_rep: jama bębenkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caja timpánica | cavidad timpánica
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;


lexentry: pol/jamb__rzeczownik__1
written_rep: jamb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yambo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej;


lexentry: pol/jamnik__rzeczownik__1
written_rep: jamnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perro salchicha | teckel | tekel
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1) | (kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach;


lexentry: pol/jamochłon__rzeczownik__1
written_rep: jamochłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celenterado
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajigolón
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandicut
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jenízaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/janczarski__przymiotnik__1
written_rep: janczarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: jenízaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów


lexentry: pol/japok__rzeczownik__1
written_rep: japok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yapok
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chironectes minimus Zimmermann, amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;


lexentry: pol/japonizm__rzeczownik__1
written_rep: japonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: japonesismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa zapożyczona z języka japońskiego;


lexentry: pol/japońskie_kryształy__rzeczownik__1
written_rep: japońskie kryształy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tibicos
sense_list:
mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów;


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barranco
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mercado
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: col rizada
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yugo
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; | (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów


lexentry: pol/jarząb_mączny__rzeczownik__1
written_rep: jarząb mączny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mostajo
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azarollo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grévol
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (Tetrastes bonasia Linnaeus), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serbal
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ranúnculo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cueva | caverna
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskrawy__przymiotnik__1
written_rep: jaskrawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alegre
sense_list:
o kolorze: intensywny | o przedmiocie: mający intensywny kolor | o świetle: mocno świecący, rażący oczy


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golondrina
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vidente
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasnowidzenie__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clarividencia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luminosidad
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaspe
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagarto | lagartija
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jaszczurka_zwinka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka zwinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagarto ágil
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arce blanco
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedaleada
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jazda_indywidualna_na_czas__rzeczownik__1
written_rep: jazda indywidualna na czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrarreloj individual
sense_list:
(sport, sportowy) w kolarstwie: konkurencja, gdzie zawodnicy startując pojedynczo i nie mogąc korzystać z pomocy innych muszą jak najszybciej przejechać określony odcinek;


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limosna
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novilla | ternera | becerra
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśmin_wielkolistny__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin wielkolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sampaguita
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Jasminum sambac, krzew z rodziny oliwkowatych pierwotnie występujący w Indiach, Bangladeszu i Birmie;


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desplazarse | montar | viajar
sense_list:
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: once
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11 | nazwa liczby 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: sin embargo
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jednomian__rzeczownik__1
written_rep: jednomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monomio
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoplano
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unicornio
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tragamonedas | tragaperras
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidad
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość | (technologia, technika, techniczny) pojedyncze, samodzielne urządzenie lub maszyna


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidad astronómica
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuartel de bomberos
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jednoślad__rzeczownik__1
written_rep: jednoślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vehículo de dos rueda
sense_list:
pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);


lexentry: pol/jedność__rzeczownik__1
written_rep: jedność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unidad
sense_list:
wspólnota, unia, zjednoczenie | (filozofia, filozoficzny) wewnętrzna niesprzeczność; | (matematyka, matematyczny) element odwracalny, czyli taki, przez który da się podzielić jedynkę;


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seda
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sericicultura | sericultura
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gusano de seda | mariposa de seda | gusano de la seda | mariposa de la seda
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabnik_morwowy__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik morwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gusano de seda
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;


lexentry: pol/jedwabny_szlak__rzeczownik__1
written_rep: jedwabny szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruta de la Seda
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: meramente
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cazador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciervo | venado
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jelito_kręte__rzeczownik__1
written_rep: jelito kręte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: íleon
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ostatnia, końcowa część jelita cienkiego, leżąca między jelitem czczym a kątnicą;


lexentry: pol/jelonek_rogacz__rzeczownik__1
written_rep: jelonek rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciervo volante
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampelis europeo | ampelis
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ampelis europeo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jenot_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: jenot azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perro mapache
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; | (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vencejo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresno
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresno común
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esturión
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jeszcze__partykuła__1
written_rep: jeszcze
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: todavía | aún
sense_list:
…oznaczająca, że coś ciągle trwa, odbywa się wciąż, ciągle | …z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym podkreślająca ten stopień bardziej | w funkcji przysłówka znowu, znów, ponownie; dodatkowo


lexentry: pol/jezuicki__przymiotnik__2
written_rep: jezuicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: jesuítico | jesuita
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) postępujący w sposób przebiegły, przewrotny i obłudny lub świadczący o przebiegłości, przewrotności i obłudzie


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jesuita
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny


lexentry: pol/jezydyzm__rzeczownik__1
written_rep: jezydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yazidismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację

trans_list:
si entre burros te ves, rebuzna alguna vez | adonde fueres, haz lo que vieres | si vas a Roma, haz como los romanos


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: si
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarzamora | mora
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarzamora | zarza | mora
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;


lexentry: pol/jeżyć__czasownik__2
written_rep: jeżyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: acurrucarse
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) być pełnym czegoś, np. przeszkód, trudności | (przenośnie, przenośnia) stawać się nieufnym, przybierać postawę obronną | wznosić się, sterczeć


lexentry: pol/jive__rzeczownik__1
written_rep: jive
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bailar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yodoformo
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodła__rzeczownik__1
written_rep: jodła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abeto
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny sosnowatych; | (technologia, technika, techniczny) drewno jodły (1.1)


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cantar como los tiroleses
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yoga
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: footing | jogging
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jol__rzeczownik__1
written_rep: jol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balandro de baticulo
sense_list:
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ion | ión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/jotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: jotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iotacismo | itacismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)


lexentry: pol/jotta-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jotta-
min_sense_num: 01
trans_list: yotta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joystick
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joyero
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubilerstwo__rzeczownik__1
written_rep: jubilerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orfebrería
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubileo
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś


lexentry: pol/jucht__rzeczownik__1
written_rep: jucht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piel de Rusia
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (skórzany) rodzaj nieprzemakalnej skóry bydlęcej używanej głównie na buty


lexentry: pol/judaistyczny__przymiotnik__1
written_rep: judaistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: judaico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: judaísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judasz__rzeczownik__2
written_rep: judasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: judas
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek fałszywy, obłudny i dopuszczający się zdrady


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algarrobo loco
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judeochrześcijański__przymiotnik__1
written_rep: judeochrześcijański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: judeocristiano
sense_list:
(książkowy) odnoszący się do związków między kulturą judaistyczną i chrześcijańską, świadczący o ich ciągłości


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azufaifa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chucherías
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu;


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yurta
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jury__rzeczownik__1
written_rep: jury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurado
sense_list:
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurisdicción
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) obszar, na którym obowiązuje jurysdykcja (1.1)


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yute
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jutrznia__rzeczownik__1
written_rep: jutrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aclarar
sense_list:
(książkowy) początek poranka, zanim wzejdzie słońce | (przenośnie, przenośnia) rozpoczynanie się czegoś


lexentry: pol/już__partykuła__1
written_rep: już
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: ya
sense_list:
…podkreślająca, że coś jest wynikiem minionego czasu i zdarzeń | …określająca granicę między przeszłością a przyszłością


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: núcleo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) centralna część atomu; | (informatyka, informatyczny) główna część systemu operacyjnego; | (biologia, biologiczny) jedno z organelli, zawierające materiał genetyczny; | (geologia, geologiczny) wewnętrzna część planet i innych ciał niebieskich;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testículo
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: núcleo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęczmień__rzeczownik__1
written_rep: jęczmień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebada
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Hordeum L., roślina zbożowa z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) ziarno z nasion jęczmienia (1.1)


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemido | quejido
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua | idioma
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua | idioma | habla | lenguaje
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenguaje | jerga
sense_list:
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua criolla
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_literacki__rzeczownik__1
written_rep: język literacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua culta
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język standardowy, język ogólny (odmiana języka przeciwstawiana niskoprestiżowym dialektom i socjolektom) | (językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)


lexentry: pol/język_liturgiczny__rzeczownik__1
written_rep: język liturgiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua litúrgica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii


lexentry: pol/język_mieszany__rzeczownik__1
written_rep: język mieszany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creole
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa powstała na skutek wymieszania dwóch lub większej liczby języków;


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua materna | lengua nativa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_pidżynowy__rzeczownik__1
written_rep: język pidżynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenguaje de programación
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;


lexentry: pol/język_regionalny__rzeczownik__1
written_rep: język regionalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idioma regional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;


lexentry: pol/język_standardowy__rzeczownik__1
written_rep: język standardowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua estándar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka


lexentry: pol/język_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: język sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lengua artificial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;


lexentry: pol/język_urzędowy__rzeczownik__1
written_rep: język urzędowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idioma oficial | lengua oficial
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;


lexentry: pol/język_wernakularny__rzeczownik__1
written_rep: język wernakularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialecto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca; | (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabaret | cabaré
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabała__rzeczownik__1
written_rep: kabała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cábala
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cable
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej; | (budownictwo) rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;


lexentry: pol/kabergolina__rzeczownik__1
written_rep: kabergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabergolina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;


lexentry: pol/kabestan__rzeczownik__1
written_rep: kabestan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabrestante
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pistolera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kabylski__rzeczownik__1
written_rep: kabylski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cabila
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resaca | hachazo
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacerz__rzeczownik__1
written_rep: kacerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hereje
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały)/(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caquexia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kaczeniec__rzeczownik__1
written_rep: kaczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato
sense_list:
(medycyna, medyczny) naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka | (ornitologia, ornitologiczny) samica kaczki (1.1)


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pato | ánade
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso lub potrawa z kaczki (1.1)


lexentry: pol/kadaif__rzeczownik__1
written_rep: kadaif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kunafa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadaverina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antigüedad
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadencia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja akordów mająca charakter zakończenia; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych | (sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę | (sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entonamiento
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;


lexentry: pol/kadi__rzeczownik__1
written_rep: kadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadí
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadro
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadra__rzeczownik__1
written_rep: kadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Estado Mayor | cuadros | mando
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caudrilla
sense_list:
(dawniej, dawny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do kadryla (1.1) | (przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caduceo
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcasa
sense_list:
(potocznie, potoczny) kadłub (1.1) statku | (anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casco
sense_list:
główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;


lexentry: pol/kafenijo__rzeczownik__1
written_rep: kafenijo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafetería
sense_list:
typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafetera
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caftán
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kagan__rzeczownik__1
written_rep: kagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gran jan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;


lexentry: pol/kaganek__rzeczownik__1
written_rep: kaganek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candil
sense_list:
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;


lexentry: pol/kainowe_piętno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kainowe piętno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: estigma de Caín
sense_list:
(biblijny) (potocznie, potoczny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla; oznaka zbrodniarza, bratobójcy


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kayak | kayac
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacao
sense_list:
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem | (botanika, botaniczny) ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;


lexentry: pol/kakaowiec__rzeczownik__1
written_rep: kakaowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacao | cacaotero
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Theobroma L., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cactus | cacto
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kala_namak__rzeczownik__1
written_rep: kala namak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sal negra
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (spożywczy) kamienna sól kuchenna o ciemnym lub różowawym kolorze wydobywana w Himalajach


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coliflor
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colofonia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalambur__rzeczownik__1
written_rep: kalambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calambur
sense_list:
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;


lexentry: pol/kalamondin__rzeczownik__1
written_rep: kalamondin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calamansí
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki Citrus reticulata z kumkwatem japońskim Fortunella japonica;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calandria
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colirrábano | colinabo
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej;


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caldera | caldera volcánica
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kaledoński__przymiotnik__1
written_rep: kaledoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caledoniano
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Kaledonii | (geologia, geologiczny) odnoszący się do orogenezy kaledońskiej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caleidoscopio | calidoscopio
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendario
sense_list:
spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendario | almanaque
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendario de adviento
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kaletnik__rzeczownik__1
written_rep: kaletnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marroquinero | tafiletero
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem wyrobów skórzanych, takich jak torby, paski czy portfele


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: califa
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: califato
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rodela
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kalistenika__rzeczownik__1
written_rep: kalistenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calistenia
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała;


lexentry: pol/kalka__rzeczownik__1
written_rep: kalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papel carbón
sense_list:
papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;


lexentry: pol/kalka_językowa__rzeczownik__1
written_rep: kalka językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calco semántico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka językowa utworzona przez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub frazy z jednego języka na drugi;


lexentry: pol/kalmar__rzeczownik__1
written_rep: kalmar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calamar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Teuthida, gatunek głowonoga; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) zwierzę z gatunku kalmarów (1.1); zwykle w lm


lexentry: pol/kalomel__rzeczownik__1
written_rep: kalomel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calomel | calomelanos
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caloría
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiador | calorífero
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna


lexentry: pol/kalwaria__rzeczownik__1
written_rep: kalwaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calvario
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (architektura, architektoniczny) przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych; | (przenośnie, przenośnia) pasmo cierpień, mąk


lexentry: pol/kalwinizm__rzeczownik__1
written_rep: kalwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calvinismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;


lexentry: pol/kamaryla__rzeczownik__1
written_rep: kamaryla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobos de una camada
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camaleón
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kamerling__rzeczownik__1
written_rep: kamerling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camarlengo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;


lexentry: pol/kamica__rzeczownik__1
written_rep: kamica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litiasis | mal de piedra
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;


lexentry: pol/kamienny__przymiotnik__2
written_rep: kamienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: pétreo
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia | twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra | cálculo
sense_list:
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody


lexentry: pol/kamień_milowy__rzeczownik__1
written_rep: kamień milowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra miliar | hito
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bardzo ważny, przełomowy moment | słupek przy drodze z napisaną na nim odległością do najbliższego miasta;


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra molar | muela
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kamień_szlachetny__rzeczownik__1
written_rep: kamień szlachetny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra preciosa
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra angular
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś | (budownictwo) kamień znajdujący się w węgle


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piedra angular | primera piedra
sense_list:
(budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne


lexentry: pol/kamikaze__rzeczownik__1
written_rep: kamikaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamikaze
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza; | (przenośnie, przenośnia) samobójca atakujący w analogiczny sposób jak kamikaze (1.1)


lexentry: pol/kamizelka__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaleco
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki


lexentry: pol/kamizelka_ratunkowa__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka ratunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaleco salvavidas
sense_list:
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;


lexentry: pol/kamp__rzeczownik__1
written_rep: kamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amanerado
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;


lexentry: pol/kampania__rzeczownik__1
written_rep: kampania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campaña
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; | (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;


lexentry: pol/kampania_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: kampania wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campaña electoral
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;


lexentry: pol/kampić__czasownik__1
written_rep: kampić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amanerado
sense_list:
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych: trzymać się stale jednego miejsca i strzelać do innych graczy


lexentry: pol/kamuflaż__rzeczownik__1
written_rep: kamuflaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camuflaje
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami; | (wojskowość, wojskowy) czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem


lexentry: pol/kamuflować__czasownik__1
written_rep: kamuflować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camuflar
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory | ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia


lexentry: pol/kanadyjka__rzeczownik__1
written_rep: kanadyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canadiense
sense_list:
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bocadillo
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sándwich | bocadillo
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


lexentry: pol/kanapowy__przymiotnik__1
written_rep: kanapowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: contracorriente
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canal
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canciller
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech


lexentry: pol/kandela__rzeczownik__1
written_rep: kandela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candela
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;


lexentry: pol/kandydatura__rzeczownik__1
written_rep: kandydatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candidatura
sense_list:
bycie kandydatem do czegoś lub kogoś | wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję


lexentry: pol/kangurka__rzeczownik__1
written_rep: kangurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorak
sense_list:
(harcerski) (krawiectwo) kurtka wykonana zwykle z brezentu, z dużą kieszenią na brzuchu i kapturem na głowę;


lexentry: pol/kania__rzeczownik__1
written_rep: kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milano
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;


lexentry: pol/kanikuła__rzeczownik__1
written_rep: kanikuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canícula
sense_list:
(książkowy) najgorętszy okres lata | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia


lexentry: pol/kanister__rzeczownik__1
written_rep: kanister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lata
sense_list:
(dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek


lexentry: pol/kanon__rzeczownik__1
written_rep: kanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canon
sense_list:
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; | (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie


lexentry: pol/kanonierka__rzeczownik__1
written_rep: kanonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cañonero | cañonera
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości


lexentry: pol/kanonik__rzeczownik__1
written_rep: kanonik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canónigo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;


lexentry: pol/kanonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kanonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canonización
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;


lexentry: pol/kanopa__rzeczownik__1
written_rep: kanopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canope
sense_list:
(sztuka) (archeologia, archeologiczny) cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.);


lexentry: pol/kantowski__przymiotnik__1
written_rep: kantowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kantiano
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wywodzący się z założeń, tez utworzonych przez Immanuela Kanta; związany z jego filozofią


lexentry: pol/kantyczka__rzeczownik__1
written_rep: kantyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cántico
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda


lexentry: pol/kantyk__rzeczownik__1
written_rep: kantyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cántico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;


lexentry: pol/kantyzm__rzeczownik__1
written_rep: kantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kantismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny oparty na poglądach Immanuela Kanta, według którego poznanie człowieka jest ograniczone do zjawisk (fenomenów), a nie obejmuje rzeczy samych w sobie (noumenów); podkreśla znaczenie rozumu, moralności opartej na obowiązku oraz autonomii jednostki


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caolín
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kaon__rzeczownik__1
written_rep: kaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaón | mesón K
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;


lexentry: pol/kapa__rzeczownik__1
written_rep: kapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capa pluvial
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcaparra | alcaparro | alcaparrera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcaparra | alcaparrón
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa


lexentry: pol/kapecytabina__rzeczownik__1
written_rep: kapecytabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capecitabina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy


lexentry: pol/kapela__rzeczownik__1
written_rep: kapela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banda
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy


lexentry: pol/kapelan__rzeczownik__1
written_rep: kapelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capellán
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sombrero | chapeo
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kaper__rzeczownik__1
written_rep: kaper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buque corsario
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capilar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami


lexentry: pol/kapitalik__rzeczownik__1
written_rep: kapitalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: versalilla
sense_list:
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalista
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalismo
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapitan__rzeczownik__1
written_rep: kapitan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitán
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień oficerski, między porucznikiem a majorem; | (sport, sportowy) gracz reprezentujący całą swoją drużynę | (marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capital
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy | (przenośnie, przenośnia) niematerialna wartość, zasób do wykorzystania


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capital | fortuna
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)


lexentry: pol/kapitałochłonność__rzeczownik__1
written_rep: kapitałochłonność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coeficiente de capital
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr


lexentry: pol/kapitulacja__rzeczownik__1
written_rep: kapitulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulación
sense_list:
zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi | rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej | warunki poddania się


lexentry: pol/kapitularz__rzeczownik__1
written_rep: kapitularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulario
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kodeks prawny z czasów Karola Wielkiego i jego następców


lexentry: pol/kapitulować__czasownik__1
written_rep: kapitulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: capitular
sense_list:
odstępować od swoich planów z powodu trudności | poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się


lexentry: pol/kapituła__rzeczownik__1
written_rep: kapituła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capítulo
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;


lexentry: pol/kaplica__rzeczownik__1
written_rep: kaplica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capilla
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem


lexentry: pol/kapo__rzeczownik__1
written_rep: kapo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;


lexentry: pol/kaprys__rzeczownik__1
written_rep: kaprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capricho
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;


lexentry: pol/kapryśny__przymiotnik__1
written_rep: kapryśny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antojadizo
sense_list:
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu


lexentry: pol/kapsaicyna__rzeczownik__1
written_rep: kapsaicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsaicina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;


lexentry: pol/kapsułka__rzeczownik__1
written_rep: kapsułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cápsula
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;


lexentry: pol/kapusta_kiszona__rzeczownik__1
written_rep: kapusta kiszona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chucrut
sense_list:
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;


lexentry: pol/kapłan__rzeczownik__1
written_rep: kapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdote
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych


lexentry: pol/kapłaństwo__rzeczownik__1
written_rep: kapłaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdocio
sense_list:
(kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana


lexentry: pol/kara_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: kara śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pena de muerte | pena capital
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;


lexentry: pol/karabinier__rzeczownik__1
written_rep: karabinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabinero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii


lexentry: pol/karabińczyk__rzeczownik__1
written_rep: karabińczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquetón
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;


lexentry: pol/karaczan_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: karaczan wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucaracha
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;


lexentry: pol/karagen__rzeczownik__1
written_rep: karagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carragenina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/karaimizm__rzeczownik__1
written_rep: karaimizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caraísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia wywodząca się z judaizmu, uznająca za podstawę wiary Torę, a odrzucająca Talmud;


lexentry: pol/karaka__rzeczownik__1
written_rep: karaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carraca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;


lexentry: pol/karakal_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: karakal stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caracal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caracal caracal Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce południowo-zachodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku karakali stepowych (1.1)


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cucaracha
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karaoke__rzeczownik__1
written_rep: karaoke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karaoke
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach | lokal, w którym można się w ten sposób bawić


lexentry: pol/karapaks__rzeczownik__1
written_rep: karapaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caparazón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;


lexentry: pol/karat__rzeczownik__1
written_rep: karat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quilate
sense_list:
dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty; | jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;


lexentry: pol/karawaka__rzeczownik__1
written_rep: karawaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruz de Caravaca
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caravasar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabela
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karaś__rzeczownik__1
written_rep: karaś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carasio
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku karasi (1.1) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/karbidówka__rzeczownik__1
written_rep: karbidówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lámpara de carburo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbonario
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbowaniec__rzeczownik__1
written_rep: karbowaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karbovanets
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbunclo
sense_list:
(medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie | (przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardamomo
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cárdigan
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardioida__rzeczownik__1
written_rep: kardioida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardioide
sense_list:
(geometria) krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiólogo | cardióloga
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiología
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardenal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/kardynał_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: kardynał szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardenal norteño
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kardynałów;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carencia
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariama__rzeczownik__1
written_rep: kariama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chuña | seriema
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak o długich nogach z rodziny kariam, zamieszkujący Amerykę Południową;


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cariátide
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karimata__rzeczownik__1
written_rep: karimata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aislante
sense_list:
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;


lexentry: pol/karlik_drobny__rzeczownik__1
written_rep: karlik drobny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: murciélago de Cabrera
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pipistrellus pygmaeus Leach, gatunek ssaka z rzędu nietoperzy; | (zoologia, zoologiczny) nietoperz z gatunku karlików drobnych (1.1)


lexentry: pol/karlista__rzeczownik__1
written_rep: karlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carlista
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramelo
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karmelowy__przymiotnik__1
written_rep: karmelowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: caramélico
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący karmelu, zawierający karmel, zrobiony z karmelu


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnaval
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnawałowy__przymiotnik__1
written_rep: karnawałowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antruejo
sense_list:
związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału


lexentry: pol/karnet__rzeczownik__1
written_rep: karnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abono de temporada
sense_list:
(książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia


lexentry: pol/karnizm__rzeczownik__1
written_rep: karnizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt


lexentry: pol/karnotaur__rzeczownik__1
written_rep: karnotaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnotauro
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carnotaurus sastrei, gatunek z rodzaju karnotaur (1.1) | (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carnotaurus, rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku karnotaur (1.2)


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: castigo
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caroteno | carotina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carotenoide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) część podziemna rośliny wieloletniej, z której wyrastają pędy i korzenie | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (leśnictwo) pozostałość po ściętym lub powalonym drzewie, czyli pień wraz z korzeniami, który pozostaje w ziemi po usunięciu pnia nadziemnego


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chip celular
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carta
sense_list:
dokument nadający pewnej grupie osób prawa, określający jej obowiązki lub opisujący wspólny program jej działania | dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carta | naipe
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pestaña
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność | prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług


lexentry: pol/karta_debetowa__rzeczownik__1
written_rep: karta debetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta de débito
sense_list:
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naipe
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: papeleta de votación
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta de sonido
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta de crédito
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta de memoria
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/karta_przetargowa__rzeczownik__1
written_rep: karta przetargowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ficha negociable
sense_list:
argument wykorzystywany jako dźwignia w negocjacjach, który ma pomóc coś ugrać i pozwolić na osiągnięcie obranego celu


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cártel | cartel
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartucho
sense_list:
(informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier; | (informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej


lexentry: pol/kartuz__rzeczownik__1
written_rep: kartuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartujo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caricatura
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enano
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caja
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casete
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atar
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videocasete | cinta de vídeo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kasjer__rzeczownik__1
written_rep: kasjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cajero
sense_list:
pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze | pracownik kina, teatru, muzeum, kolei itp. sprzedający bilety


lexentry: pol/kasjerka__rzeczownik__1
written_rep: kasjerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cajera
sense_list:
forma żeńska od: kasjer (pracownik przyjmujący/wypłacający pieniądze) | forma żeńska od: kasjer (sprzedawca biletów)


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cascada
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: especialista
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: becuadro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dele
sense_list:
(środowiskowy) (drukarstwo, drukarski) znak używany w korekcie drukarskiej oznaczający usunięcie określonej litery


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casta
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię; | (biologia, biologiczny) (zoologia, zoologiczny) grupa owadów w obrębie danego gatunku przystosowanych do wykonywania konkretnych zadań;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castración
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: castrar | capar | emascular
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachalote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachalote
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morcilla
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tos
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostia
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcasa
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztan__rzeczownik__3
written_rep: kasztan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: alazán
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie


lexentry: pol/kasztan_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: kasztan jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castaño
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Castanea sativa Mill., gatunek drzewa owocowego z rodziny bukowatych o pojedynczych, skórzastych, podłużnie lancetowatych, piłkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i rudawobrązowych, jadalnych owocach, osadzonych w kupuli pokrytej kolcami;


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castaño | castaño de Indias
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castellano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/kasłać__czasownik__1
written_rep: kasłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tos
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych


lexentry: pol/katabasis__rzeczownik__1
written_rep: katabasis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catabase
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) topos literacki zejścia bohatera do świata umarłych;


lexentry: pol/katabolizm__rzeczownik__1
written_rep: katabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catabolismo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;


lexentry: pol/kataforeza__rzeczownik__1
written_rep: kataforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cataforesis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catafracto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catalepsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catálisis
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizator__rzeczownik__1
written_rep: katalizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catalizador
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej; | (technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające katalizator (1.1)


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: catalizar
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: directorio
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;


lexentry: pol/katalog_domowy__rzeczownik__1
written_rep: katalog domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpeta de usuario
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawa hierarchii katalogów, w których osoba użytkująca umieszcza wszystkie swoje dane;


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catamarán
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapulta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków; | (lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) urządzenie skracające drogę startu samolotów z lotniskowca; | (lotnictwo, lotniczy) urządzenie wyrzucające fotel z pilotem w przypadku awarii samolotu


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catarata
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organillo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/katastrofa_ekologiczna__rzeczownik__1
written_rep: katastrofa ekologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catástrofe ecológica
sense_list:
zmiana środowiska przyrodniczego danego gatunku lub populacji w sposób uniemożliwiający jej przetrwanie


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: catastrofista
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z katastrofizmem | (książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katastrofizm__rzeczownik__1
written_rep: katastrofizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catastrofismo
sense_list:
pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu | (geologia, geologiczny) teoria dotycząca dziejów Ziemi i głosząca, że występowały w nich okresowo gwałtowne zaburzenia geologiczne wpływające na zmiany w budowie Ziemi i zniszczenie w świecie organicznym


lexentry: pol/katechetka__rzeczownik__1
written_rep: katechetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catequista
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej


lexentry: pol/katecheza__rzeczownik__1
written_rep: katecheza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catequesis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (edukacja, edukacyjny) lekcja lub wykład zasad wiary chrześcijańskiej


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catecismo
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej; | (przenośnie, przenośnia) podstawowe zasady czegoś


lexentry: pol/katechon__rzeczownik__1
written_rep: katechon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katechon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;


lexentry: pol/katechumenat__rzeczownik__1
written_rep: katechumenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catecumenado
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy); | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katharevousa | cazarévusa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catolicismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trabajo forzado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fianza
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafeto | café
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: café | feca
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: café turco | café arábigo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią)


lexentry: pol/kawaler_maltański__rzeczownik__1
written_rep: kawaler maltański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballero de Malta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;


lexentry: pol/kawerna__rzeczownik__1
written_rep: kawerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caverna
sense_list:
(geologia, geologiczny) pustka w skale utworzona w wyniku wietrzenia chemicznego | (medycyna, medyczny) jama w narządzie wewnętrznym ciała powstała na skutek choroby


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caviar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavitación
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grajilla
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kawka zwyczajna (1.1)


lexentry: pol/kazamata__rzeczownik__1
written_rep: kazamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casamata
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermón
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ganso del Nilo | ganso egipcio
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chompipe
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tintero
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulgar | dedo gordo | dedo pulgar | pólice
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kétchup | ketchup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/keiki__rzeczownik__1
written_rep: keiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keiki
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) młoda roślina u storczykowatych, która wykształca się na pędzie w miejscu kwiatów po przekwitnięciu;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campin
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kenoza__rzeczownik__1
written_rep: kenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kénosis
sense_list:
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych; | (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele


lexentry: pol/kerato-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: kerato-
min_sense_num: 01
trans_list: bio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem


lexentry: pol/keton__rzeczownik__1
written_rep: keton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cetona
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego


lexentry: pol/keyboard__rzeczownik__1
written_rep: keyboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teclado
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;


lexentry: pol/khir__rzeczownik__1
written_rep: khir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kheer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjskie słodkie danie przygotowane na bazie ryżu, mleka (często także kokosowego); rodzaj puddingu


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hincha | aficionado
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kibutz
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kitsch | cursilería
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copa
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle; | zawartość kieliszka (1.1)


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rebaño
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy;


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corriente
sense_list:
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży


lexentry: pol/kieszeń__rzeczownik__1
written_rep: kieszeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandeja
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia, do której wsuwa się lub wkłada coś płaskiego, np. płytę, kasetę itp.


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salchicha | chorizo | embutido
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palo de lluvia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;


lexentry: pol/kijanka__rzeczownik__1
written_rep: kijanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moza | pala
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muñón
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: algunos
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: kilo-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


