# translation

lexentry: pol/cesarstwo_bizantyńskie__rzeczownik__1
written_rep: cesarstwo bizantyńskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Imperio bizantino
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo ze stolicą w Konstantynopolu;


lexentry: pol/cesja__rzeczownik__1
written_rep: cesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesión
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby


lexentry: pol/cetyryzyna__rzeczownik__1
written_rep: cetyryzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cetirizina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;


lexentry: pol/ceviche__rzeczownik__1
written_rep: ceviche
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cebiche | ceviche
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;


lexentry: pol/cewka__rzeczownik__1
written_rep: cewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inductor
sense_list:
(elektryczność) zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;


lexentry: pol/cewka_moczowa__rzeczownik__1
written_rep: cewka moczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uretra
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie układu moczowego, przez które na zewnątrz wyprowadzany jest mocz;


lexentry: pol/cewnik__rzeczownik__1
written_rep: cewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catéter
sense_list:
(medycyna, medyczny) cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;


lexentry: pol/cezaropapizm__rzeczownik__1
written_rep: cezaropapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesaropapismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;


lexentry: pol/cezura__rzeczownik__1
written_rep: cezura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cesura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną | (przenośnie, przenośnia) przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej


lexentry: pol/chaber__rzeczownik__1
written_rep: chaber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aciano
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek


lexentry: pol/chaber_bławatek__rzeczownik__1
written_rep: chaber bławatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aciano
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/chaczapuri__rzeczownik__1
written_rep: chaczapuri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khachapuri
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;


lexentry: pol/chaldejski__rzeczownik__1
written_rep: chaldejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: acadio
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/chalkozyn__rzeczownik__1
written_rep: chalkozyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcosina
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;


lexentry: pol/cham__rzeczownik__1
written_rep: cham
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barra brava
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm


lexentry: pol/chamaechor__rzeczownik__1
written_rep: chamaechor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estepicursor
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina, której pędy przemieszczają się po powierzchni ziemi toczone przez wiatr


lexentry: pol/chamefit__rzeczownik__1
written_rep: chamefit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caméfito
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;


lexentry: pol/chamicki__przymiotnik__1
written_rep: chamicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: camítico
sense_list:
dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)


lexentry: pol/chamsa__rzeczownik__1
written_rep: chamsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamsa
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bestia
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/chan__rzeczownik__1
written_rep: chan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;


lexentry: pol/chanat__rzeczownik__1
written_rep: chanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanato
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana


lexentry: pol/chaos__rzeczownik__1
written_rep: chaos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caos
sense_list:
(mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat; | (matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;


lexentry: pol/chapeau_bas__wykrzyknik__1
written_rep: chapeau bas
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: chapó
sense_list:
(książkowy) (dosłownie) „kapelusz z głowy” – zawołanie w dowód uznania, wyrażenie podziwu i szacunku dla jakiejś osoby i jej osiągnięć


lexentry: pol/charakteryzacja__rzeczownik__1
written_rep: charakteryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caracterización
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) proces tworzenia postaci literackiej; | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) czynność zmiany wyglądu aktora, która nadaje mu zewnętrzne cechy granej postaci | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)


lexentry: pol/charakteryzować__czasownik__1
written_rep: charakteryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: caracterizar
sense_list:
cechować, być cechą | robić charakterystykę, opisywać cechy charakterystyczne | wykonywać charakteryzację


lexentry: pol/chart__rzeczownik__1
written_rep: chart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lebrel
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;


lexentry: pol/charyzmatyk__rzeczownik__1
written_rep: charyzmatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carismático
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty charyzmatycznej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś obdarzony charyzmatami;


lexentry: pol/chasydyzm__rzeczownik__1
written_rep: chasydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hasidismo | jasidismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;


lexentry: pol/chatbot__rzeczownik__1
written_rep: chatbot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bot conversacional
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;


lexentry: pol/chatroom__rzeczownik__1
written_rep: chatroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu


lexentry: pol/chaus__rzeczownik__1
written_rep: chaus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Felis chaus Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych o maskującym umaszczeniu występujący w południowej Azji i Egipcie;


lexentry: pol/chazan__rzeczownik__1
written_rep: chazan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jazán
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny


lexentry: pol/chałka__rzeczownik__1
written_rep: chałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jalá
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;


lexentry: pol/chałtura__rzeczownik__1
written_rep: chałtura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapuza
sense_list:
dodatkowa, łatwa praca (szczególnie z dziedziny kultury, sztuki), ale zazwyczaj mało ambitna, wykonywana jedynie dla szybkiego zarobku, często niedbale


lexentry: pol/chałturzyć__czasownik__1
written_rep: chałturzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chapucear
sense_list:
wykonywać dodatkową pracę w dziedzinie kultury i sztuki wyłącznie w celach zarobkowych, nie troszcząc się o poziom (artystyczny itp.)


lexentry: pol/cheat__rzeczownik__1
written_rep: cheat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: truco
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) program komputerowy służący do oszukiwania w grach komputerowych


lexentry: pol/cheder__rzeczownik__1
written_rep: cheder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jéder
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;


lexentry: pol/chemia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisicoquímica | química física
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się badaniem zależności między strukturą chemiczną substancji a ich właściwościami fizycznymi;


lexentry: pol/chemia_nieorganiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia nieorganiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: química inorgánica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (chemia, chemiczny) dział chemii dotyczący wszystkich substancji, w których nie występuje wiązanie węgiel-wodór


lexentry: pol/chemia_organiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia organiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: química orgánica
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quimioterapia
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/chemosynteza__rzeczownik__1
written_rep: chemosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quimiosíntesis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;


lexentry: pol/chemotaksja__rzeczownik__1
written_rep: chemotaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quimiotaxis
sense_list:
(biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;


lexentry: pol/cherubin__rzeczownik__1
written_rep: cherubin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: querubín | querube
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;


lexentry: pol/chili__rzeczownik__1
written_rep: chili
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ají
sense_list:
(botanika, botaniczny) owoc jednej z odmian papryki rocznej o bardzo ostrym smaku; | przyprawa w proszku ze zmielonej papryki chili (1.1) | zimny sos z użyciem owoców papryki chili (1.1) lub przyprawy chili (1.2)


lexentry: pol/chili_con_carne__rzeczownik__1
written_rep: chili con carne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chili con carne | chile con carne
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szybkie danie z wołowego mięsa mielonego, papryczki chili, cebuli, czosnku i pomidorów, niekiedy z dodatkiem fasoli lub kukurydzy, tradycyjna potrawa teksańska;


lexentry: pol/chiliazm__rzeczownik__1
written_rep: chiliazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milenarismo | quiliasmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata


lexentry: pol/chimera__rzeczownik__1
written_rep: chimera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quimera
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm składający się z tkanek o różnych genotypach; | (ichtiologia, ichtiologiczny) morska ryba głębinowa z rodzaju Chimaera; | (paleontologia, paleontologiczny) rzekomy takson opisany na podstawie skamieniałości dwóch gatunków


lexentry: pol/chinina__rzeczownik__1
written_rep: chinina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinina
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chip
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chipset__rzeczownik__1
written_rep: chipset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chipset
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, przeznaczonych do wspólnej pracy;


lexentry: pol/chiton__rzeczownik__1
written_rep: chiton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manto | quitón
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;


lexentry: pol/chitozan__rzeczownik__1
written_rep: chitozan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chitosán | quitosano
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quitina
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chlapacz__rzeczownik__1
written_rep: chlapacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleta
sense_list:
(potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cascar | chacharear | cotorrear | hablar de repente
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chleb_powszedni__rzeczownik__1
written_rep: chleb powszedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: el pan de cada día
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego


lexentry: pol/chleb_świętojański__rzeczownik__1
written_rep: chleb świętojański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algarroba
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;


lexentry: pol/chlew__rzeczownik__1
written_rep: chlew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pocilga | porqueriza
sense_list:
pomieszczenie lub wydzielone miejsce przeznaczone dla świń; | (przenośnie, przenośnia) miejsce, w którym panuje bałagan i jest brudno


lexentry: pol/chloran__rzeczownik__1
written_rep: chloran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clorato
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu chlorowego (HClO₃); związek chemiczny, w którym jon ClO₃⁻ łączy się z kationem metalu


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloruro de sodio
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chloro-__przedrostek__1
written_rep: chloro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: cloro-
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clorofila
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloroformo | triclorometano
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chloroheksydyna__rzeczownik__1
written_rep: chloroheksydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clorhexidina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;


lexentry: pol/chlorować__czasownik__1
written_rep: chlorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: clorar
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor | (chemia, chemiczny) wprowadzać atomy chloru do cząsteczek związków chemicznych


lexentry: pol/chmura_Wilsona__rzeczownik__1
written_rep: chmura Wilsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nube de Wilson
sense_list:
(fizyka, fizyczny) krótkotrwałe zjawisko powstawania czaszy skondensowanej pary wodnej za rozszerzającą się gwałtownie falą uderzeniową przy eksplozji o dużej sile rażenia;


lexentry: pol/chochoł__rzeczownik__1
written_rep: chochoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espantapájaros
sense_list:
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: aunque
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encargarse
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/choina__rzeczownik__1
written_rep: choina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pino silvestre | pino bermejo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus sylvestris L., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árbol de Navidad
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colesterol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/chomer__rzeczownik__1
written_rep: chomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homer
sense_list:
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;


lexentry: pol/chondromalacja__rzeczownik__1
written_rep: chondromalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chondromalacia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;


lexentry: pol/choreografia__rzeczownik__1
written_rep: choreografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coreografía
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) sztuka, umiejętność komponowania układów tanecznych | kompozycja taneczna


lexentry: pol/chorizo__rzeczownik__1
written_rep: chorizo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorizo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad de Parkinson | párkinson
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trastorno bipolar
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/choroba_legionistów__rzeczownik__1
written_rep: choroba legionistów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad del legionario
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciężka choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez bakterię Legionella pneumophila;


lexentry: pol/choroba_psychiczna__rzeczownik__1
written_rep: choroba psychiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad mental
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;


lexentry: pol/choroba_zakaźna__rzeczownik__1
written_rep: choroba zakaźna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermedad infecciosa
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) (botanika, botaniczny) choroba wywoływana przez patogen rozprzestrzeniający się na inne organizmy – z wyłączeniem chorób pasożytniczych;


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: croata
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandera
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/chorąży__rzeczownik__1
written_rep: chorąży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alférez
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: como
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: a mano
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: si
sense_list:
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego


lexentry: pol/chrabąszcz_majowy__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz majowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abejorro
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;


lexentry: pol/chrapa__rzeczownik__1
written_rep: chrapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ollar
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;


lexentry: pol/chrestomatia__rzeczownik__1
written_rep: chrestomatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crestomatía
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)


lexentry: pol/chrobry__przymiotnik__1
written_rep: chrobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: valiente
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (książkowy) (podniośle) dzielny, mężny, odważny, śmiały, waleczny, bohaterski


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cromático
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła


lexentry: pol/chromian__rzeczownik__1
written_rep: chromian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cromato
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu chromowego(VI) (H₂CrO₄), zawierająca anion CrO₄²⁻, jak i sam ten właśnie anion


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cromosfera
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chroniczny__przymiotnik__1
written_rep: chroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crónico
sense_list:
(książkowy) trwający bardzo długo | (książkowy) cierpiący na przewlekłą chorobę lub uzależnienie | (książkowy) mający jakąś utrwaloną wadę, negatywną cechę charakteru


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crujiente
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;


lexentry: pol/chruścik__rzeczownik__1
written_rep: chruścik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frigánea | tricóptero
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;


lexentry: pol/chrypka__rzeczownik__1
written_rep: chrypka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ronquera
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań


lexentry: pol/chrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: chrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cristianización
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;


lexentry: pol/chrystologia__rzeczownik__1
written_rep: chrystologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cristología
sense_list:
(teologia, teologiczny) nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raíz picante | rábano picante | rábano rusticano
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity | (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rábano picante | raíz picante | rábano rusticano
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4)


lexentry: pol/chrzan_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: chrzan pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raíz picante
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pila bautismal | pila | baptisterio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptismo
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bautismo | bautizo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cristianismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartílago | ternilla
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escarabajo
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok; | (rzadki, rzadko używany) (motoryzacja) (potocznie, potoczny) jeden z modeli Volkswagena


lexentry: pol/chupacabra__rzeczownik__1
written_rep: chupacabra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chupacabras
sense_list:
(folklor) stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;


lexentry: pol/churn__rzeczownik__1
written_rep: churn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitar
sense_list:
(środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


lexentry: pol/chutor__rzeczownik__1
written_rep: chutor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jútor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy | (historia, historyczny, historycznie) przysiółek stanicy kozackiej na ukraińskich stepach


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mala hierba | maleza | matorral
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chwyt__rzeczownik__1
written_rep: chwyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acorde
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pewien określony sposób przyciśnięcia strun gitary, dający w rezultacie akord


lexentry: pol/chwyt__rzeczownik__1
written_rep: chwyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agarre | asimiento
sense_list:
(medycyna, medyczny) pewien określony sposób uchwycenia osoby ratowanej | czynność chwycenia czegoś – ręką lub narzędziem


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: a menos que | a no ser que
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chyżość__rzeczownik__1
written_rep: chyżość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celeridad
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane


lexentry: pol/chór__rzeczownik__1
written_rep: chór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół muzyczny składający się z wokalistów; | utwór napisany do wykonywania przez chór (1.1) | miejsce na scenie lub w świątyni przeznaczone dla chóru (1.1), także dla instrumentów | (architektura, architektoniczny) prezbiterium


lexentry: pol/chłodnia__rzeczownik__1
written_rep: chłodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almacén frigorífico | depósito frigorífico | refrigerador
sense_list:
pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych


lexentry: pol/chłodnica__rzeczownik__1
written_rep: chłodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intercambiador de calor | enfriador | refrigerador
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;


lexentry: pol/chłodziarka__rzeczownik__1
written_rep: chłodziarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nevera
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do chłodzenia czegoś, kosztem doprowadzonej energii


lexentry: pol/chłodziwo__rzeczownik__1
written_rep: chłodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrigerante
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja, najczęściej ciecz, o specjalnym składzie, stworzona do odbierania ciepła ciałom chłodzonym;


lexentry: pol/chłop__rzeczownik__1
written_rep: chłop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campesino
sense_list:
(potocznie, potoczny) rolnik | (historia, historyczny, historycznie) członek warstwy społecznej chłopstwa


lexentry: pol/chłopstwo__rzeczownik__1
written_rep: chłopstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campesinado
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;


lexentry: pol/ciasteczko__rzeczownik__1
written_rep: ciasteczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galleta
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer; | (zdrobniale) od ciastko


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masa | pasta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciasto_drożdżowe__rzeczownik__1
written_rep: ciasto drożdżowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masa de levadura | pasta de levadura
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto (surowe lub upieczone), w którym zastosowano metodę spulchniania z wykorzystaniem drożdży piekarniczych;


lexentry: pol/ciasto_parzone__rzeczownik__1
written_rep: ciasto parzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pasta choux
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wypieku otrzymywanego przez zaparzenie mąki pszennej mieszaniną wody i tłuszczu;


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerpo
sense_list:
organizm ludzki lub zwierzęcy | zwłoki człowieka lub zwierzęcia | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja | (matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);


lexentry: pol/ciało_obce__rzeczownik__1
written_rep: ciało obce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerpo extraño
sense_list:
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerpo sólido
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/ciborowate__rzeczownik__1
written_rep: ciborowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrizo
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Cyperaceae Juss., rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców;


lexentry: pol/cicha_woda_brzegi_rwie__przysłowie__1
written_rep: cicha woda brzegi rwie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: agua que corre silenciosa, agua peligrosa | la corriente silenciosa es la más peligrosa
sense_list:
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garbanzo
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; | (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garbanzo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/ciecz_bordoska__rzeczownik__1
written_rep: ciecz bordoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caldo bordelés
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wodna zawiesina siarczanu miedzi i wapna gaszonego używana jako środek grzybobójczy;


lexentry: pol/ciecz_łzowa__rzeczownik__1
written_rep: ciecz łzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: líquido lagrimal
sense_list:
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;


lexentry: pol/cieczka__rzeczownik__1
written_rep: cieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych


lexentry: pol/cielić_się__czasownik__1
written_rep: cielić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: parir
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo | (geologia, geologiczny) o lodowcu tracić odrywające się fragmenty, z których powstają góry lodowe


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bobo | tontaina
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) o kimś gapowatym, nierozgarniętym, zwykle w młodym wieku


lexentry: pol/cielęcina__rzeczownik__1
written_rep: cielęcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ternera
sense_list:
(spożywczy) mięso z młodej krowy (cielęcia) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z cielęciny (1.1)


lexentry: pol/ciemieniucha__rzeczownik__1
written_rep: ciemieniucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costra láctea
sense_list:
(medycyna, medyczny) łagodne łojotokowe zapalenie skóry występujące u niemowląt, najczęściej na ciemieniu;


lexentry: pol/ciemiączko__rzeczownik__1
written_rep: ciemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fontanela
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;


lexentry: pol/ciemiężyciel__rzeczownik__1
written_rep: ciemiężyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opresor
sense_list:
(książkowy) osoba, która środkami władzy, takimi jak pozbawianie swobód i nakładanie kar, ogranicza czyjąś wolność


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materia oscura
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/ciemnica__rzeczownik__1
written_rep: ciemnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monumento
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielkoczwartkowa kaplica z Najświętszym Sakramentem;


lexentry: pol/ciemny__przymiotnik__1
written_rep: ciemny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: oscuro
sense_list:
o kolorze: zbliżony do czarnego | (potocznie, potoczny) wątpliwy, nie wzbudzający zaufania | o cerze: mająca odcień między jasną a czarną; opalona, ogorzała, śniada


lexentry: pol/cienki_klient__rzeczownik__1
written_rep: cienki klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliente liviano
sense_list:
(informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;


lexentry: pol/cieplarnia__rzeczownik__1
written_rep: cieplarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invernadero | invernáculo
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/cieplik__rzeczownik__1
written_rep: cieplik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calórico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (fizyka, fizyczny) domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem;


lexentry: pol/ciepło__rzeczownik__1
written_rep: ciepło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calor
sense_list:
uczucie wywołane przez dopływ do skóry ciepła (1.1) w umiarkowanej ilości | (fizyka, fizyczny) sposób przekazywania energii chaotycznego ruchu cząsteczek; | (fizyka, fizyczny) ilość energii przekazywanej w ten sposób


lexentry: pol/ciepłownia__rzeczownik__1
written_rep: ciepłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central térmica
sense_list:
zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;


lexentry: pol/ciernik__rzeczownik__1
written_rep: ciernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espinoso
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gasterosteus aculeatus, mała ryba zamieszkująca słone i słodkie wody na półkuli północnej;


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azuela
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cień__rzeczownik__1
written_rep: cień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sombra
sense_list:
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; | (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś | (przenośnie, przenośnia) (książkowy) zjawa, duch zmarłego | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) makijaż na powiece; (zobacz) cień do powiek | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) farba kosmetyczna do makijażu na powiece | (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpintero
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estrecho
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cios__rzeczownik__1
written_rep: cios
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe
sense_list:
uderzenie albo cięcie częścią ciała lub narzędziem | negatywny skutek wywarty na uczuciach, oczekiwaniach itd. | wstrząs lub zły obrót spraw


lexentry: pol/cirrus__rzeczownik__1
written_rep: cirrus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirro
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;


lexentry: pol/cispłciowy__przymiotnik__1
written_rep: cispłciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cisgénero
sense_list:
taki, którego tożsamość płciowa jest zgodna z płcią ustaloną przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych


lexentry: pol/cisza_przed_burzą__rzeczownik__1
written_rep: cisza przed burzą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calma antes de la tempestad
sense_list:
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)


lexentry: pol/cisza_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: cisza wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: veda electoral
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres tuż przed wyborami i podczas ich przebiegu, w którym pod groźbą kary obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia kampanii wyborczej i agitacji wyborczej;


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliento
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sucesión
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progresión aritmética
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: progresión geométrica
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciągły__przymiotnik__1
written_rep: ciągły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: continuo
sense_list:
(o kształcie) pozbawiony przerw | regularnie się powtarzający | (matematyka, matematyczny) (o funkcji) taka, której wartości dla „bliskich” sobie argumentów również będą sobie „bliskie”;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embarazo | gravidez
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/ciąża_pozamaciczna__rzeczownik__1
written_rep: ciąża pozamaciczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embarazo ectópico
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poda
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych


lexentry: pol/cięciwa__rzeczownik__1
written_rep: cięciwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuerda
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa wybrane punkty krzywej lub powierzchni; | linka łącząca końce łuku albo kuszy;


lexentry: pol/clickbait__rzeczownik__1
written_rep: clickbait
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anzuelo de clics
sense_list:
(publikatory) praktyka przyciągania uwagi odbiorców w mediach elektronicznych za pomocą chwytliwych, przesadzonych bądź emocjonalnych tytułów i grafik, skłaniających do klikania;


lexentry: pol/co-__przedrostek__1
written_rep: co-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: -mente
sense_list:
…używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas


lexentry: pol/co_do_zasady__przysłówek__1
written_rep: co do zasady
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: en principio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w ogólnym przypadku, z zastrzeżeniem możliwych wyjątków w szczególnych sytuacjach


lexentry: pol/co_dopiero__fraza_partykułowa__1
written_rep: co dopiero
min_sense_num: 01
trans_list: menos aún
sense_list:
… sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: a lo hecho, pecho | no tener vuelta de hoja
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/co_za__fraza_zaimkowa__1
written_rep: co za
min_sense_num: 01
trans_list: menudo
sense_list:
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne) | … tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika | … tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika


lexentry: pol/cobbler__rzeczownik__1
written_rep: cobbler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: remendona
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym


lexentry: pol/cocobolo__rzeczownik__1
written_rep: cocobolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocobolo
sense_list:
(drewnoznawstwo, drewno i obróbka drewna) egzotyczne, twarde drewno o pomarańczowej, ciemnoczerwonej lub brązowej barwie, uzyskiwane z twardzieli drzew, głównie z gatunku Dalbergia retusa


lexentry: pol/cokół__rzeczownik__1
written_rep: cokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zócalo
sense_list:
(sztuka) podstawa pomnika czy rzeźby | (architektura, architektoniczny) najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny | (budownictwo) dolna, murowana część ogrodzenia | (budownictwo) rodzaj wykończenia podłogi przy styku ze ścianą | (technologia, technika, techniczny) metalowa część żarówki lub lampy elektronowej lub bezpiecznika zawierająca końcówki elektrod | (technologia, technika, techniczny) podstawa lampy czy jakiegoś urządzenia


lexentry: pol/coleslaw__rzeczownik__1
written_rep: coleslaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curtida
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colegio
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/comeback__rzeczownik__1
written_rep: comeback
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repunte
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie


lexentry: pol/concept_album__rzeczownik__1
written_rep: concept album
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: álbum conceptual
sense_list:
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: cada vez
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/cordon_bleu__rzeczownik__1
written_rep: cordon bleu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: san jacobo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowany kotlet, w którym plaster szynki i sera zawinięto w płat mięsa, zwykle cielęciny lub schabu wieprzowego;


lexentry: pol/coroner__rzeczownik__1
written_rep: coroner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forense
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coseno
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/cotangens__rzeczownik__1
written_rep: cotangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotangente
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: ranchera
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/coup_de_grâce__rzeczownik__1
written_rep: coup de grâce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golpe de gracia
sense_list:
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abarcar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/covidiota__rzeczownik__1
written_rep: covidiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covidiota | pandejo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne


lexentry: pol/cowbell__rzeczownik__1
written_rep: cowbell
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument perkusyjny, przypominający krowi dzwonek, tyle że pozbawiony serca; dźwięk wydobywa się z niego poprzez uderzenie pałeczką


lexentry: pol/crack__rzeczownik__1
written_rep: crack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrietar
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) program łamiący zabezpieczenia antypirackie | kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie


lexentry: pol/crwth__rzeczownik__1
written_rep: crwth
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) średniowieczny smyczkowy instrument muzyczny bardów walijskich i celtyckich;


lexentry: pol/crêpe__rzeczownik__1
written_rep: crêpe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crep
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj cienkiego naleśnika, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adúltero
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cudzysłów__rzeczownik__1
written_rep: cudzysłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comillas
sense_list:
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azúcar
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych; | (chemia, chemiczny) związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramelo | bombón
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastelería | confitería
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cukinia__rzeczownik__1
written_rep: cukinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calabacín
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabo | amarra
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/cumulus__rzeczownik__1
written_rep: cumulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cúmulo
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) oddzielna, biała, gruba chmura kłębiasta, złożona głównie z kropel wody;


lexentry: pol/curling__rzeczownik__1
written_rep: curling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curling
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: a medida
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cwaniak__rzeczownik__1
written_rep: cwaniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zorra
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych


lexentry: pol/cwel__rzeczownik__1
written_rep: cwel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gallo
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) mężczyzna zmuszany do odbywania oralnych i analnych stosunków homoseksualnych, zwłaszcza w więzieniu


lexentry: pol/cwikier__rzeczownik__1
written_rep: cwikier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quevedos
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okulary trzymające się na nosie za pomocą specjalnie wygiętego sprężynującego elementu łączącego oba szkła


lexentry: pol/cyber-__przedrostek__1
written_rep: cyber-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ciber-
sense_list:
(publikatory), (wojskowość, wojskowy) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem)


lexentry: pol/cyberkultura__rzeczownik__1
written_rep: cyberkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cibercultura
sense_list:
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cibernética
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyberprzemoc__rzeczownik__1
written_rep: cyberprzemoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciberacoso
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;


lexentry: pol/cyberprzestępczość__rzeczownik__1
written_rep: cyberprzestępczość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciberdelincuencia
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) ogół popełnionych przestępstw przy użyciu systemów komputerowych | (kryminologia, kryminologiczny) popełnianie przestępstw przy użyciu systemów komputerowych


lexentry: pol/cyberseks__rzeczownik__1
written_rep: cyberseks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cibersexo
sense_list:
wirtualny stosunek seksualny odbywany za pośrednictwem komputera połączonego z Internetem, podczas którego strony wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty, często jednocześnie masturbując się;


lexentry: pol/cyborium__rzeczownik__1
written_rep: cyborium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciborio
sense_list:
(architektura, architektoniczny) obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach;


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cifra | dígito
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 | (matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym | symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)


lexentry: pol/cyjanek_potasu__rzeczownik__1
written_rep: cyjanek potasu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cianuro de potasio
sense_list:
(chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;


lexentry: pol/cyjankali__rzeczownik__1
written_rep: cyjankali
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cianuro de potasio
sense_list:
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) cyjanek potasu, silnie trujący


lexentry: pol/cyjanowodór__rzeczownik__1
written_rep: cyjanowodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cianuro de hidrógeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;


lexentry: pol/cyjon__rzeczownik__1
written_rep: cyjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;


lexentry: pol/cykada__rzeczownik__1
written_rep: cykada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarra
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;


lexentry: pol/cykata__rzeczownik__1
written_rep: cykata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corteza confitada
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) oryginalnie, kandyzowana skórka owocu cytronu stosowana jako dodatek cukierniczy do ciast i deserów


lexentry: pol/cykliczność__rzeczownik__1
written_rep: cykliczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciclicidad
sense_list:
cecha czegoś, co przebiega lub powtarza się w regularnych odstępach czasu, zgodnie z określonym cyklem


lexentry: pol/cykloida__rzeczownik__1
written_rep: cykloida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cicloide
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;


lexentry: pol/cyklon__rzeczownik__1
written_rep: cyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciclón
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; | (technologia, technika, techniczny) urządzenie do odpylania gazów metodą wirową; | (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych; (zobacz) cyklon A, (zobacz) cyklon B


lexentry: pol/cyklotymia__rzeczownik__1
written_rep: cyklotymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciclotimia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;


lexentry: pol/cykoria__rzeczownik__1
written_rep: cykoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achicoria
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cykoria (1.1)


lexentry: pol/cylinder_miarowy__rzeczownik__1
written_rep: cylinder miarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: probeta graduada
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estaño
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cynamonowy__przymiotnik__1
written_rep: cynamonowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de canela
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu


lexentry: pol/cynia__rzeczownik__1
written_rep: cynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zinnia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju cynii (1.1), m.in. uprawiana dla ozdobnych kwiatów | (botanika, botaniczny) Zinnia L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (potocznie, potoczny) kwiat cynii (1.2)


lexentry: pol/cynik__rzeczownik__1
written_rep: cynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cínico
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa | (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady


lexentry: pol/cynizm__rzeczownik__1
written_rep: cynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinismo
sense_list:
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych | (filozofia, filozoficzny) zespół poglądów greckiej szkoły filozoficznej Antystenesa;


lexentry: pol/cyprofloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: cyprofloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciprofloxacina
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;


lexentry: pol/cyprys__rzeczownik__1
written_rep: cyprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciprés
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;


lexentry: pol/cyraneczka__rzeczownik__1
written_rep: cyraneczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerceta común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/cyrk__rzeczownik__1
written_rep: cyrk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circo
sense_list:
miejsce, w którym pokazuje się występy akrobatyczne; | (geologia, geologiczny) (zobacz) cyrk dolinny | (geologia, geologiczny) (zobacz) cyrk lodowcowy | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: budynek, w którym znajdował się hipodrom, na którym odbywały się wyścigi kwadryg;


lexentry: pol/cysterna__rzeczownik__1
written_rep: cysterna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aljibe
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamknięty zbiornik do magazynowania wody | duży pojemnik do magazynowania wody


lexentry: pol/cysters__rzeczownik__1
written_rep: cysters
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cisterciense
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;


lexentry: pol/cytadela__rzeczownik__1
written_rep: cytadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciudadela
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;


lexentry: pol/cytochrom__rzeczownik__1
written_rep: cytochrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citocromo
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko uczestniczące w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej;


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citoplasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytoszkielet__rzeczownik__1
written_rep: cytoszkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citoesqueleto
sense_list:
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;


lexentry: pol/cytozol__rzeczownik__1
written_rep: cytozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citosol
sense_list:
(biologia, biologiczny) płynna część cytoplazmy wypełniająca przestrzenie między elementami cytoszkieletu a organellami;


lexentry: pol/cytryn__rzeczownik__1
written_rep: cytryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrino
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny


lexentry: pol/cytryna__rzeczownik__1
written_rep: cytryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limonero
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;


lexentry: pol/cytyzyna__rzeczownik__1
written_rep: cytyzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citisina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civilización
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/cywilnie__przysłówek__1
written_rep: cywilnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: civilmente
sense_list:
w sposób cywilny lub w kontekście życia cywilnego, w przeciwieństwie do spraw związanych z wojskiem, służbami mundurowymi czy sytuacjami wojennymi


lexentry: pol/cywilny__przymiotnik__1
written_rep: cywilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civil
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami


lexentry: pol/cza-cza__rzeczownik__1
written_rep: cza-cza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chachachá
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;


lexentry: pol/czador__rzeczownik__1
written_rep: czador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chador
sense_list:
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;


lexentry: pol/czajka__rzeczownik__1
written_rep: czajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avefría
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tetera | hervidor
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czangsing__rzeczownik__1
written_rep: czangsing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Changhsingiense
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 253,8 – 251 milionów lat temu;


lexentry: pol/czapeczka__rzeczownik__1
written_rep: czapeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachucha
sense_list:
(botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże


lexentry: pol/czapetka_pachnąca__rzeczownik__1
written_rep: czapetka pachnąca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clavero
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny mirtowatych rosnącej dziko na Molukach i uprawianej głównie na Półwyspie Malajskim, Zanzibarze i Madagaskarze;


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorra | gorro
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czaprak__rzeczownik__1
written_rep: czaprak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caparazón
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej;


lexentry: pol/czardasz__rzeczownik__1
written_rep: czardasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarda
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (ludowy) taniec węgierski; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do czardasza (1.1)


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agujero negro | hoyo negro
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: té negro
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arándano | mirtilo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem; | owoc czarnej jagody (1.1)


lexentry: pol/czarna_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czarna porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grosella negra | casis
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; | (spożywczy) owoc tego krzewu


lexentry: pol/czarna_sotnia__rzeczownik__1
written_rep: czarna sotnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centurias negras
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ruch polityczny w Rosji z początków XX wieku;


lexentry: pol/czarna_śmierć__rzeczownik__1
written_rep: czarna śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peste negra
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;


lexentry: pol/czarno-biały__przymiotnik__1
written_rep: czarno-biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: en blanco y negro
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy


lexentry: pol/czarnoksiężnik__rzeczownik__1
written_rep: czarnoksiężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mago
sense_list:
(dawniej, dawny) osoba zajmująca się czarami w formie badań naukowych i okultystycznych, z użyciem „czarnych ksiąg” tj. grymuarów


lexentry: pol/czarnosecinny__przymiotnik__1
written_rep: czarnosecinny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: centenanegrista
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (pejoratywnie, pejoratywny) skrajnie reakcyjny, prawicowy, nacjonalistyczny


lexentry: pol/czarnowron__rzeczownik__1
written_rep: czarnowron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corneja negra
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: negro
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | nielegalny | (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | (szachy, pojęcie szachowe) należący do czarnych (2.1)


lexentry: pol/czarny_bez__rzeczownik__1
written_rep: czarny bez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baya del saúco
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory; | (spożywczy) owoc czarnego bzu (1.1)


lexentry: pol/czarny_blok__rzeczownik__1
written_rep: czarny blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloque negro
sense_list:
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;


lexentry: pol/czarować__czasownik__2
written_rep: czarować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: encantar
sense_list:
wprowadzać w podziw | (potocznie, potoczny) wprowadzać w błąd (w tym: prawić nieszczere komplementy)


lexentry: pol/czarownica__rzeczownik__1
written_rep: czarownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bruja
sense_list:
w wierzeniach ludowych: kobieta umiejąca czarować, rzucać czary, zaklęcia | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) kobieta stara, brzydka, złośliwa


lexentry: pol/czas__rzeczownik__1
written_rep: czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiempo | tiempo gramatical
sense_list:
(gramatyka) sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pretérito | pasado
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przeszły_złożony__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły złożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfecto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzaj czasu przeszłego tworzony za pomocą co najmniej dwóch wyrazów, zazwyczaj czasownika posiłkowego oraz czasownika głównego


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futuro
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: presente
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: revista | periódico
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espacio-tiempo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_niedokonany__rzeczownik__1
written_rep: czasownik niedokonany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbo imperfectivo
sense_list:
(gramatyka) czasownik, który opisuje czynność, o której z kontekstu nie wiadomo, czy jest zakończona


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbo auxiliar
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czasownik_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: czasownik zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verbo reflexivo | verbo pronominal
sense_list:
(gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acechar chatear
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czcionka__rzeczownik__1
written_rep: czcionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carácter
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) odlew z lustrzanym odbiciem znaku | (drukarstwo, drukarski) wygląd liter w druku


lexentry: pol/czeczotka__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pardillo sizerín
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;


lexentry: pol/czeczuga__rzeczownik__1
written_rep: czeczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esturión esterlete
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser ruthenus, gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheque
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekan__rzeczownik__1
written_rep: czekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piolet
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;


lexentry: pol/czekoladka__rzeczownik__1
written_rep: czekoladka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bombón | chocolatina
sense_list:
(spożywczy) wyrób cukierniczy z nadziewanej czekolady i dodatków, w małych porcjach, często w wyrafinowanej formie


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: de chocolate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladnik__rzeczownik__1
written_rep: czeladnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oficial
sense_list:
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskich


lexentry: pol/czelesta__rzeczownik__1
written_rep: czelesta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celesta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;


lexentry: pol/czelność__rzeczownik__1
written_rep: czelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descaro | jeta
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom


lexentry: pol/czeremcha__rzeczownik__1
written_rep: czeremcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerezo aliso
sense_list:
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach;


lexentry: pol/czernica__rzeczownik__1
written_rep: czernica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porrón moñudo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;


lexentry: pol/czernidłak_kołpakowaty__rzeczownik__1
written_rep: czernidłak kołpakowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apagador
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Coprinus comatus (O.F.Mull.) Pers., gatunek pospolitego grzyba z rodziny pieczarkowatych, którego starsze i zebrane owocniki rozkładają się na drodze autolizy;


lexentry: pol/czerw__rzeczownik__2
written_rep: czerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cría
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy


lexentry: pol/czerwona_kartka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarjeta roja
sense_list:
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;


lexentry: pol/czerwona_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grosella roja
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; | owoc tego krzewu


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rojo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rojo | colorado
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/czerwony__rzeczownik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: rojo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunista, socjalista


lexentry: pol/czerwony_olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: czerwony olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigante roja
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;


lexentry: pol/czerwony_sztandar__rzeczownik__1
written_rep: czerwony sztandar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandera roja
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sztandar koloru czerwonego symbolizujący ruchy robotnicze, używany przez ugrupowania socjalistyczne i komunistyczne;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipo | hipido
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czochrać__czasownik__1
written_rep: czochrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abroncar
sense_list:
(regionalizm, regionalny) (rolnictwo, rolniczy) oddzielać główki lnu i konopii od łodyg przy pomocy czocher


lexentry: pol/czop__rzeczownik__1
written_rep: czop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casquillo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w budowie maszyn: część osi lub wału, na której osadzone jest łożysko lub sprzęgło


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supositorio
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajo
sense_list:
(spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego | (botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1)


lexentry: pol/czosnek_niedźwiedzi__rzeczownik__1
written_rep: czosnek niedźwiedzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajo de oso
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/czterowiersz__rzeczownik__1
written_rep: czterowiersz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuarteta
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;


lexentry: pol/czubatka_europejska__rzeczownik__1
written_rep: czubatka europejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herrerillo capuchino
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;


lexentry: pol/czujka__rzeczownik__1
written_rep: czujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: explorador | vigía
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;


lexentry: pol/czujnik__rzeczownik__1
written_rep: czujnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sensor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;


lexentry: pol/czuwak__rzeczownik__1
written_rep: czuwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dispositivo de hombre muerto
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;


lexentry: pol/czwarta_władza__rzeczownik__1
written_rep: czwarta władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuarto poder
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;


lexentry: pol/czwartorzęd__rzeczownik__1
written_rep: czwartorzęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cuaternario
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuadrángulo
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: de quién
sense_list:
używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu


lexentry: pol/czynel__rzeczownik__1
written_rep: czynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vajilla
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;


lexentry: pol/czynnik__rzeczownik__1
written_rep: czynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) każda z liczb, które mnożymy przez siebie | (matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) każda ze zmiennych powstała po redukcji zbioru danych za pomocą analizy czynnikowej


lexentry: pol/czystek__rzeczownik__1
written_rep: czystek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estepa
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cistus, krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich


lexentry: pol/czystka__rzeczownik__1
written_rep: czystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purga
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; | fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych


lexentry: pol/czystka_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: czystka etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limpieza étnica
sense_list:
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;


lexentry: pol/czytanie__rzeczownik__1
written_rep: czytanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lectura
sense_list:
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin | fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w parlamencie: przedstawianie projektu ustawy w celu dyskusji nad nią


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: leer
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytelniczka__rzeczownik__1
written_rep: czytelniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lectora
sense_list:
kobieta lub dziewczyna, która czyta książki, gazety, itp. | kobieta lub dziewczyna, która korzysta z biblioteki lub czytelni


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: explorador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lector
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik_książek_elektronicznych__rzeczownik__1
written_rep: czytnik książek elektronicznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lector de libros electrónicos
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purgatorio
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanzadera
sense_list:
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zapato
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obuwnictwo, obuwniczy) but damski w kształcie wyciętego, niesznurowanego pantofla


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canoa | piragua
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;


lexentry: pol/cząber__rzeczownik__1
written_rep: cząber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: satureja | ajedrea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pieza | parte
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim


lexentry: pol/część_mowy__rzeczownik__1
written_rep: część mowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: categoría gramatical | parte de la oración
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hombre | ser humano | humano
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;


lexentry: pol/człowiek_śniegu__rzeczownik__1
written_rep: człowiek śniegu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abominable hombre de las nieves
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach


lexentry: pol/dacki__przymiotnik__1
written_rep: dacki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dacio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Dacją, dotyczący Dacji | (historia, historyczny, historycznie) związany z Dakami, dotyczący Daków


lexentry: pol/dagerotypia__rzeczownik__1
written_rep: dagerotypia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daguerrotipia
sense_list:
(fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;


lexentry: pol/daglezja_zielona__rzeczownik__1
written_rep: daglezja zielona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: douglasia verde
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pseudotsuga menziesii, gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych, mogącego osiągać imponujące rozmiary i wiek, pochodzącego z zachodniej części Ameryki Północnej;


lexentry: pol/daj_Boże__wykrzyknik__1
written_rep: daj Boże
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ojalá
sense_list:
(książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne


lexentry: pol/daktylowiec__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datilera | palma datilera
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;


lexentry: pol/daktylowiec_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palmera datilera
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/dalajlama__rzeczownik__1
written_rep: dalajlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dalái Lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;


lexentry: pol/dalia__rzeczownik__1
written_rep: dalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dalia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/dane__rzeczownik__1
written_rep: dane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datos
sense_list:
informacje na temat jakiejś osoby | wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków | zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach


lexentry: pol/daniel__rzeczownik__1
written_rep: daniel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dama | gamo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Dama dama, gatunek roślinożernego ssaka z rodziny jeleniowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak należący do gatunku danieli (1.1)


lexentry: pol/danina__rzeczownik__1
written_rep: danina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tributo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu


lexentry: pol/darbuka__rzeczownik__1
written_rep: darbuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derbuque
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;


lexentry: pol/dari__rzeczownik__1
written_rep: dari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dari
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;


lexentry: pol/darknet__rzeczownik__1
written_rep: darknet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red oscura
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć komputerowa, z którą można połączyć się wyłącznie za pomocą specjalnego oprogramowania, zwykle oferująca anonimizację danych przesyłanych przez użytkowników


lexentry: pol/darkroom__rzeczownik__1
written_rep: darkroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuarto oscuro
sense_list:
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;


lexentry: pol/darwinizm__rzeczownik__1
written_rep: darwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darwinismo | darvinismo
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt;


lexentry: pol/darń__rzeczownik__1
written_rep: darń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tepe
sense_list:
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;


lexentry: pol/datagram__rzeczownik__1
written_rep: datagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datagrama
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) samodzielna, niezależna jednostka danych, przesyłana przez sieć komputerową i nietworząca w danej warstwie OSI strumienia z innymi jednostkami


lexentry: pol/datura__rzeczownik__1
written_rep: datura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datura
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) bieluń (rodzaj) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju datura (1.1)


lexentry: pol/dau__rzeczownik__1
written_rep: dau
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dhow
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim


lexentry: pol/dawka__rzeczownik__1
written_rep: dawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;


lexentry: pol/dawny__przymiotnik__1
written_rep: dawny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antiguo
sense_list:
mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości | taki jak poprzednio; poprzedni


lexentry: pol/dać__czasownik__2
written_rep: dać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: dar
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy


lexentry: pol/de_facto__przysłówek__1
written_rep: de facto
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: de facto
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym


lexentry: pol/deadname__rzeczownik__1
written_rep: deadname
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necrónimo
sense_list:
imię nadane osobie, która okazała się być transpłciowa lub niebinarna, po jej narodzinach, a którego ta osoba przestała używać


lexentry: pol/debet__rzeczownik__1
written_rep: debet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: débito
sense_list:
(bankowość, bankowy) ujemne saldo na koncie; | (księgowość) lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);


lexentry: pol/debiutant__rzeczownik__1
written_rep: debiutant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debutante
sense_list:
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji


lexentry: pol/debiutantka__rzeczownik__1
written_rep: debiutantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debutante
sense_list:
ta która debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji


lexentry: pol/dechrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: dechrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descristianización
sense_list:
działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie | proces odchodzenia od chrześcijaństwa


lexentry: pol/dedukcja__rzeczownik__1
written_rep: dedukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deducción
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków;


lexentry: pol/dedykować__czasownik__1
written_rep: dedykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dedicar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przeznaczać (np. serwer, łącze) do użycia wyłącznie w jednym celu | dodawać dedykację do daru wręczanego komuś; poświęcać komuś (najczęściej własne dzieło: utwór, wiersz itp.)


lexentry: pol/deep_state__rzeczownik__1
written_rep: deep state
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloacas del estado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) domniemany rodzaj rządów składający się z potencjalnie tajnych i nieautoryzowanych sieci władzy działających niezależnie od politycznego przywództwa kraju, w celu realizacji własnych programów i interesów


lexentry: pol/deepfake__rzeczownik__1
written_rep: deepfake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ultrafalso
sense_list:
(informatyka, informatyczny) metoda cyfrowej manipulacji obrazem i filmem przy użyciu zaawansowanych technologii oraz sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/deeskalacja__rzeczownik__1
written_rep: deeskalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desescalada
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych


lexentry: pol/defetyzm__rzeczownik__1
written_rep: defetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derrotismo
sense_list:
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką


lexentry: pol/defibrylacja__rzeczownik__1
written_rep: defibrylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfibrilación
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym


lexentry: pol/defibrylator__rzeczownik__1
written_rep: defibrylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfibrilador
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;


lexentry: pol/deficytowy__przymiotnik__1
written_rep: deficytowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: deficitario
sense_list:
przynoszący większe straty niż zyski | istniejący, występujący w zbyt małej ilości, by zaspokoić zapotrzebowanie


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfile
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ostentacyjne przechadzanie się


lexentry: pol/defilować__czasownik__1
written_rep: defilować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desfilar
sense_list:
maszerować grupowo w defiladzie | (przenośnie, przenośnia) przechadzać się ostentacyjnie, chcąc być zauważonym


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deflación
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki | (geologia, geologiczny) wywiewanie przez wiatr luźnego materiału z płaskiej powierzchni suchego terenu


lexentry: pol/deflagracja__rzeczownik__1
written_rep: deflagracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deflagración
sense_list:
(chemia, chemiczny) szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;


lexentry: pol/defragmentacja__rzeczownik__1
written_rep: defragmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desfragmentación
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;


lexentry: pol/defraudacja__rzeczownik__1
written_rep: defraudacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defraudación | fraude
sense_list:
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)


lexentry: pol/degażówki__rzeczownik__1
written_rep: degażówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tijeras para entresacar
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;


lexentry: pol/degeneracja__rzeczownik__1
written_rep: degeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: degeneración
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalne zmiany patologiczne w komórkach, tkankach albo narządach | postępowanie, zachowanie lub moralność niezgodne z powszechnie akceptowanymi normami


lexentry: pol/degenerat__rzeczownik__1
written_rep: degenerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: degenerado
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która przestała przestrzegać norm społecznych i moralnych


lexentry: pol/degenerować_się__czasownik__1
written_rep: degenerować się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: degenerar
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dla określonych parametrów sprowadzać się do prostszego przypadku | tracić normy moralne | zniekształcać swoją strukturę


lexentry: pol/degustować__czasownik__1
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: degustación
sense_list:
(podniośle) próbować jedzenia lub napojów w sposób świadomy, z uwagą, aby docenić ich smak, aromat, teksturę i inne walory


lexentry: pol/degustować__czasownik__2
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: salsa / condimento de pepinillos
sense_list:
(potocznie, potoczny) czerpać przyjemność z długotrwałego czy bardzo szczegółowego zajmowania się czymś


lexentry: pol/deifikacja__rzeczownik__1
written_rep: deifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deificación
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;


lexentry: pol/deizm__rzeczownik__1
written_rep: deizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deísmo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;


lexentry: pol/deka-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: deka-
min_sense_num: 01
trans_list: deca- | decá-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć


lexentry: pol/dekabrysta__rzeczownik__1
written_rep: dekabrysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decembrista
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;


lexentry: pol/dekadencja__rzeczownik__1
written_rep: dekadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decadencia
sense_list:
chylenie się ku upadkowi | rozkład wartości moralnych i kulturowych | tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX


lexentry: pol/dekadentyzm__rzeczownik__1
written_rep: dekadentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decadentismo
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce przełomu XIX i XX wieku będący przejawem świadomości upadku cywilizacji zachodniej;


lexentry: pol/dekanat__rzeczownik__1
written_rep: dekanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decanato
sense_list:
(kościelny) jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele;


lexentry: pol/deklaracja__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: declaración
sense_list:
ogłoszenie, oświadczenie; sformułowanie poglądów, przekonań | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny


lexentry: pol/deklaracja_podatkowa__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja podatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: declaración de la renta | declaración fiscal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;


lexentry: pol/deklinacja__rzeczownik__1
written_rep: deklinacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: declinación
sense_list:
(gramatyka) odmiana przez przypadki i liczby; | (astronomia, astronomiczny) jedna ze współrzędnych ciała niebieskiego w układach równikowych;


lexentry: pol/deklinacja_słaba__rzeczownik__1
written_rep: deklinacja słaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: declinación débil
sense_list:
(gramatyka) rodzaj odmiany przez przypadki w gramatykach niektórych językow, np. niemieckim, islandzkim


lexentry: pol/dekolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descolonización
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;


lexentry: pol/dekolt__rzeczownik__1
written_rep: dekolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escote
sense_list:
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy


lexentry: pol/dekompresja__rzeczownik__1
written_rep: dekompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descompresión
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przywrócenie pierwotnego rozmiaru informacji, której rozmiar został uprzednio zmniejszony | spadek ciśnienia w zamkniętej przestrzeni, wywołany umyślnie lub spowodowane uszkodzeniem | stopniowe zmniejszanie ciśnienia działającego na osobę wynurzającą się z dużej głębokości w celu zapobiegnięcia chorobie dekompresyjnej


lexentry: pol/dekomunizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekomunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descomunización
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu


lexentry: pol/dekret__rzeczownik__1
written_rep: dekret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decreto
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;


lexentry: pol/delegacja__rzeczownik__1
written_rep: delegacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delegación
sense_list:
grupa osób reprezentująca pewną społeczność | wyjazd w sprawach służbowych | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (urzędowy) częściowe lub całkowite przeniesienie swoich kompetencje na inny organ


lexentry: pol/delta__rzeczownik__1
written_rep: delta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delta
sense_list:
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); | (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;


lexentry: pol/demagogia__rzeczownik__1
written_rep: demagogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demagogia
sense_list:
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;


lexentry: pol/demiseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: demiseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demisexualidad
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (neologizm) odczuwanie popędu seksualnego pod warunkiem nawiązania silnej więzi emocjonalnej;


lexentry: pol/demo__rzeczownik__1
written_rep: demo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mani
sense_list:
(potocznie, potoczny) demonstracja (protest uliczny) | (potocznie, potoczny) wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu


lexentry: pol/demobilizacja__rzeczownik__1
written_rep: demobilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desmovilización
sense_list:
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego | zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy


lexentry: pol/demografia__rzeczownik__1
written_rep: demografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demografía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: democracia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demokratyzacja__rzeczownik__1
written_rep: demokratyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: democratización
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demonio
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/demonstracja__rzeczownik__1
written_rep: demonstracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demostración
sense_list:
czynność pokazywania czegoś | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiorowe wystąpienie mające na celu wyrażenie protestu lub poparcia, zwykle głośne lub gwałtowne; | (wojskowość, wojskowy) manewr taktyczny odciągający uwagę przeciwnika;


lexentry: pol/demonstrować__czasownik__1
written_rep: demonstrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demostrar
sense_list:
brać udział w publicznym proteście, demonstracji | prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś | okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości


lexentry: pol/denazyfikowanie__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desnazificación
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu


lexentry: pol/dendrologia__rzeczownik__1
written_rep: dendrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dendrología
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;


lexentry: pol/denga__rzeczownik__1
written_rep: denga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dengue
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;


lexentry: pol/denialista__rzeczownik__1
written_rep: denialista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: negacionista
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) osoba, która odrzuca określone ustalenia naukowe, zaprzecza faktom, hołduje zaklinaniu rzeczywistości


lexentry: pol/denuncjować__czasownik__1
written_rep: denuncjować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: delatar | denunciar
sense_list:
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy


lexentry: pol/deontologia__rzeczownik__1
written_rep: deontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deontología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział etyki zajmujący się obowiązkami moralnymi i zasadami postępowania, zwłaszcza w określonych zawodach


lexentry: pol/departament__rzeczownik__1
written_rep: departament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: departamento
sense_list:
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji, | (administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,


lexentry: pol/depenalizacja__rzeczownik__1
written_rep: depenalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despenalización
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie i złagodzenie wymiaru karalności określonego typu czynu, uznawanego dotychczas za przestępstwo lub wykroczenie;


lexentry: pol/depilacja__rzeczownik__1
written_rep: depilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depilación
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;


lexentry: pol/deponować__czasownik__1
written_rep: deponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: depositar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozostawiać gdzieś lub u kogoś pieniądze albo kosztowności, w celu ich zabezpieczenia ()


lexentry: pol/deportacja__rzeczownik__1
written_rep: deportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deportación
sense_list:
zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depresión
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; | (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie | (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;


lexentry: pol/depresja_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: depresja poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depresión posparto
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;


lexentry: pol/deputat__rzeczownik__2
written_rep: deputat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: remuneración en especie
sense_list:
część uposażenia lub uposażenie dodatkowe wypłacane w naturze artykułami pierwszej potrzeby, typu opał, żywność;


lexentry: pol/derby__rzeczownik__2
written_rep: derby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: derbi
sense_list:
(sport, sportowy) spotkanie dwóch drużyn z tego samego miasta w ramach jednego turnieju, w którym uczestniczą też drużyny z innych miast;


lexentry: pol/derealizacja__rzeczownik__1
written_rep: derealizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desrealización
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego


lexentry: pol/deregulacja__rzeczownik__1
written_rep: deregulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desregulación
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś


lexentry: pol/deresz__rzeczownik__1
written_rep: deresz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballo roano | ruano
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) koń, którego maść sierści ma mieszane kolory: kary, gniady lub kasztanowaty z białym


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornejo
sense_list:
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach


lexentry: pol/dermatolog__rzeczownik__1
written_rep: dermatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dermatólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach


lexentry: pol/derogacja__rzeczownik__1
written_rep: derogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derogación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;


lexentry: pol/derwisz__rzeczownik__1
written_rep: derwisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derviche
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym


lexentry: pol/derywacja_wsteczna__rzeczownik__1
written_rep: derywacja wsteczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivación regresiva
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces słowotwórczy tworzenia nowego wyrazu zazwyczaj poprzez usunięcie przyrostków lub końcówek z wyrazu motywującego


lexentry: pol/design__rzeczownik__1
written_rep: design
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diseño
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp. | (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym


lexentry: pol/designer__rzeczownik__1
written_rep: designer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diseñador
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych


lexentry: pol/deska_do_krojenia__rzeczownik__1
written_rep: deska do krojenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla de cortar
sense_list:
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności


lexentry: pol/deska_rozdzielcza__rzeczownik__1
written_rep: deska rozdzielcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salpicadero | tablero de mandos
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;


lexentry: pol/deska_sedesowa__rzeczownik__1
written_rep: deska sedesowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asiento de la taza
sense_list:
element przykrywający muszlę klozetową, zwykle składający się z siedziska i pokrywy, umożliwiającej zamknięcie muszli


lexentry: pol/deska_snowboardowa__rzeczownik__1
written_rep: deska snowboardowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tabla de snow
sense_list:
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;


lexentry: pol/desperat__rzeczownik__1
written_rep: desperat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desesperado
sense_list:
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje


lexentry: pol/despot__rzeczownik__1
written_rep: despot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: déspota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych | (historia, historyczny, historycznie) tytuł władców serbskich


lexentry: pol/despota__rzeczownik__1
written_rep: despota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: déspota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę


lexentry: pol/despotyczny__przymiotnik__1
written_rep: despotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: despótico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą


lexentry: pol/despotyzm__rzeczownik__1
written_rep: despotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despotismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich


lexentry: pol/destabilizować__czasownik__1
written_rep: destabilizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desestabilizar
sense_list:
wprowadzać destabilizację, doprowadzać do utraty stabilności przez jakiś podmiot, często w sensie politycznym


lexentry: pol/destalinizacja__rzeczownik__1
written_rep: destalinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desestalinización
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;


lexentry: pol/destylacja__rzeczownik__1
written_rep: destylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destilación
sense_list:
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);


lexentry: pol/destylować__czasownik__1
written_rep: destylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: destilar
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lluvia
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię; | (przenośnie, przenośnia) duża ilość czegoś, co spada lub pojawia się niespodziewanie


lexentry: pol/detalista__rzeczownik__1
written_rep: detalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detallista
sense_list:
(handel, handlowy) przedsiębiorstwo lub kupiec zajmujący się handlem w małych ilościach | (przenośnie, przenośnia) człowiek skupiający się na szczegółach


lexentry: pol/detektyw__rzeczownik__1
written_rep: detektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detective
sense_list:
człowiek zajmujący się dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik jakiejś firmy prowadzącej śledztwa


lexentry: pol/detencja__rzeczownik__1
written_rep: detencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detención
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców


lexentry: pol/detergent__rzeczownik__1
written_rep: detergent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detergente
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;


lexentry: pol/determinizm__rzeczownik__1
written_rep: determinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu;


lexentry: pol/dewiant__rzeczownik__1
written_rep: dewiant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anormal
sense_list:
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne, przejawiające się w zachowaniu odbiegającym od norm moralnych lub obyczajowych


lexentry: pol/dewocja__rzeczownik__1
written_rep: dewocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beatería | devotería
sense_list:
gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;


lexentry: pol/dezadaptacyjny__przymiotnik__1
written_rep: dezadaptacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: desadaptativo
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) taki, który uniemożliwia komuś przystosowanie się do otoczenia, warunków, środowiska


lexentry: pol/dezamortyzacja__rzeczownik__1
written_rep: dezamortyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desamortización
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przejmowanie przez państwo oraz sprzedaży dóbr należących do Kościoła trwający oficjalnie od końca XVIII w. do XX w Hiszpanii


lexentry: pol/dezodorant__rzeczownik__1
written_rep: dezodorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desodorante
sense_list:
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;


lexentry: pol/dezynfekcja__rzeczownik__1
written_rep: dezynfekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desinfección
sense_list:
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;


lexentry: pol/dharma__rzeczownik__1
written_rep: dharma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dharma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);


lexentry: pol/diabetolog__rzeczownik__1
written_rep: diabetolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diabetólogo
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań


lexentry: pol/diabeł__rzeczownik__1
written_rep: diabeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diablo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;


lexentry: pol/diabeł_tasmański__rzeczownik__1
written_rep: diabeł tasmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demonio de Tasmania | diablo de Tasmania
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)


lexentry: pol/diadem__rzeczownik__1
written_rep: diadem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diadema
sense_list:
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;


lexentry: pol/diagnostyka__rzeczownik__1
written_rep: diagnostyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagnosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka o sposobach rozpoznawania chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt); | (psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad; | (technologia, technika, techniczny) ocena stanu technicznego maszyny lub urządzenia technicznego;


lexentry: pol/diagonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: diagonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonalización
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcenie macierzy w macierz diagonalną przez pomnożenie jej przez drugą macierz oraz jej odwrotność


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialecto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektologia__rzeczownik__1
written_rep: dialektologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialectología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;


lexentry: pol/dialektyka__rzeczownik__1
written_rep: dialektyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialéctica
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria rzeczywistości postrzeganej jako ciągłe zmiany | (filozofia, filozoficzny) metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach


lexentry: pol/dializacyjny__przymiotnik__1
written_rep: dializacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dialítico
sense_list:
(chemia, chemiczny) mający związek z dializą - rozdzielaniem substancji | (medycyna, medyczny) mający związek z dializą - zabiegiem leczniczym


lexentry: pol/diamagnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: diamagnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diamagnético
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mający mniejszą przenikalność magnetyczną niż próżnia, słabo odpychany przez magnes


lexentry: pol/diamagnetyk__rzeczownik__1
written_rep: diamagnetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamagnético
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od próżni, słabo odpychane przez magnes


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamante
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamante de vidriero
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letra de cuatro punto
sense_list:
(termin typograficzny) (drukarstwo, drukarski) w systemie miar typograficznych Didota, stopień pisma odpowiadający czterem punktom (1,5036 mm)


lexentry: pol/diaskop__rzeczownik__1
written_rep: diaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proyector de diapositivas
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diáspora
sense_list:
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania; | (książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania


lexentry: pol/diateza__rzeczownik__1
written_rep: diateza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diátesis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rozróżnianie czasowników ze względu na strony | (medycyna, medyczny) skłonność do zachorowania na określoną chorobę;


lexentry: pol/diatryba__rzeczownik__1
written_rep: diatryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diatriba
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uprawiany w starożytności przez filozofów moralizatorski gatunek literacki w formie swobodnego dialogu lub mowy, łączący prostotę stylu z wywodem retorycznym


lexentry: pol/diazepam__rzeczownik__1
written_rep: diazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o wzorze sumarycznym C16H13ClN2O, mający działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe oraz zwiotczające mięśnie;


lexentry: pol/dichlorodifenylotrichloroetan__rzeczownik__1
written_rep: dichlorodifenylotrichloroetan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dicloro difenil tricloroetano
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;


lexentry: pol/didżej__rzeczownik__1
written_rep: didżej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disyóquey
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką


lexentry: pol/diecezja__rzeczownik__1
written_rep: diecezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diócesis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie; | (kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa;


lexentry: pol/dieldryna__rzeczownik__1
written_rep: dieldryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dieldrín | dieldrina
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6O, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;


lexentry: pol/diereza__rzeczownik__1
written_rep: diereza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diéresis | crema
sense_list:
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby; | (językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;


lexentry: pol/dietetyczny__przymiotnik__1
written_rep: dietetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dietético
sense_list:
(książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy | (medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany


lexentry: pol/dietetyk__rzeczownik__1
written_rep: dietetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dietista | nutricionista
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;


lexentry: pol/dietetyka__rzeczownik__1
written_rep: dietetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dietética
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;


lexentry: pol/difalia__rzeczownik__1
written_rep: difalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: difalia
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa


lexentry: pol/digitalizacja__rzeczownik__1
written_rep: digitalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digitalización
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przetwarzanie danych analogowych, pisanych do postaci cyfrowej, (także, też) rozpowszechnianie techniki cyfrowej;


lexentry: pol/dihydralazyna__rzeczownik__1
written_rep: dihydralazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dihidralacina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny


lexentry: pol/dilofozaur__rzeczownik__1
written_rep: dilofozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilofosaurio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju dilofozaur (1.1) | (zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Dilophosaurus, rodzaj dinozaura żyjącego w epoce jury wczesnej na terenie Ameryki Północnej;


lexentry: pol/diltiazem__rzeczownik__1
written_rep: diltiazem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diltiazem
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, stosowany m.in. w nadciśnieniu tętniczym i chorobie wieńcowej, należący do pierwszej generacji antagonistów wapnia; pochodna benzotiazepiny


lexentry: pol/dingo__rzeczownik__1
written_rep: dingo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dingo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinosaurio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


lexentry: pol/dioda__rzeczownik__1
written_rep: dioda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diodo
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;


lexentry: pol/dionizyjski__przymiotnik__1
written_rep: dionizyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dionisiaco | dionisíaco
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w filozofii nietzscheańskiej związany z nurtem tragicznym i symbolicznym w sztuce greckiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z kultem Dionizosa | żywiołowy, dynamiczny, beztroski


lexentry: pol/diopsyd__rzeczownik__1
written_rep: diopsyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diópsido
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg​[​Si2O6​]​;


lexentry: pol/diorama__rzeczownik__1
written_rep: diorama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diorama
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości | (technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami


lexentry: pol/dioteletyzm__rzeczownik__1
written_rep: dioteletyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diotelitismo
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna uznająca istnienie dwóch woli w Jezusie Chrystusie;


lexentry: pol/dip__rzeczownik__1
written_rep: dip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dip
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;


lexentry: pol/dipis__rzeczownik__1
written_rep: dipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persona desplazada
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, która w wyniku działań wojennych znalazła się poza krajem zamieszkania, wymagająca pomocy, aby wrócić do ojczyzny;


lexentry: pol/dissować__czasownik__1
written_rep: dissować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: denostar
sense_list:
(slangowo) ogólniej: wyśmiewać, poniżać lub obrażać kogoś | (slangowo) wykonywać lub nagrywać utwór (zwykle hiphopowy) przeciwko komuś, wyśmiewający go lub obrażający


lexentry: pol/ditlenek_krzemu__rzeczownik__1
written_rep: ditlenek krzemu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dióxido de silicio
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;


lexentry: pol/divertimento__rzeczownik__1
written_rep: divertimento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divertimento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka, kilkuczęściowa kompozycja instrumentalna o prostym charakterze, popularna w XVIII wieku;


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: para
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności


lexentry: pol/do_chuja_pana__wykrzyknik__1
written_rep: do chuja pana
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: de una puta vez | maldita sea
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wyrażenie dające wyraz złości, gniewowi, irytacji, oburzeniu, zniecierpliwieniu oraz każdej innej negatywnej emocji


lexentry: pol/do_greckich_kalend__przysłówek__1
written_rep: do greckich kalend
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: para las calendas griegas
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości


lexentry: pol/do_kurwy_nędzy__wykrzyknik__1
written_rep: do kurwy nędzy
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: me cago en la leche
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne i ekspresywne wyrażenie pretensji, wskutek odczuwania niezadowolenia, niedowierzania, dezaprobaty, frustracji itd.


lexentry: pol/do_usług__wykrzyknik__1
written_rep: do usług
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: a su servicio
sense_list:
(oficjalnie) zwrot grzecznościowy podkreślający gotowość do spełnienia czyjejś prośby lub rozkazu | (oficjalnie) zwrot grzecznościowy stosowany podczas pierwszego spotkania w trakcie przedstawiania się


lexentry: pol/doberman__rzeczownik__1
written_rep: doberman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dóberman
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;


lexentry: pol/dobosz__rzeczownik__1
written_rep: dobosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tamborilero
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;


lexentry: pol/dobra,_dobra__wykrzyknik__1
written_rep: dobra, dobra
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: bueno
sense_list:
(potocznie, potoczny) obiekcje, skrupuły, zastrzeżenia | (potocznie, potoczny) powątpiewanie, podanie w wątpliwość | (potocznie, potoczny) pozorna akceptacja cudzego zdania | (potocznie, potoczny) zgoda ze zniecierpliwieniem lub rezygnacją


lexentry: pol/dobra__rzeczownik__1
written_rep: dobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bienes
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ogół środków, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich;


lexentry: pol/dobra_wola__rzeczownik__1
written_rep: dobra wola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buena voluntad
sense_list:
tendencja i gotowość, aby sprzyjać innym, bezinteresownie im pomagać lub w inny sposób działać korzystnie na ich rzecz


lexentry: pol/dobrostan__rzeczownik__1
written_rep: dobrostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bienestar
sense_list:
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa


lexentry: pol/dobry__przymiotnik__1
written_rep: dobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bueno
sense_list:
miły, uczynny, usłużny, szlachetny | pomyślny, udany | świetny, znakomity w swojej dziedzinie | korzystny | o nastroju wesoły, radosny | o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony | odpowiedni, pasujący do czegoś | smaczny | ciekawy, interesujący, wysokiej jakości | grzeczny


lexentry: pol/dobry_łotr__rzeczownik__1
written_rep: dobry łotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buen ladrón
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) postać z Nowego Testamentu, ukrzyżowany z Chrystusem nawrócony przed śmiercią


lexentry: pol/dochodzenie__rzeczownik__1
written_rep: dochodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indagación
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół czynności prowadzone przez prokuratora, policję lub sędziego śledczego zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z przestępstwem


lexentry: pol/dochód_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: dochód narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: renta nacional
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);


lexentry: pol/dodatek__rzeczownik__1
written_rep: dodatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extensión
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.


lexentry: pol/dodatni__przymiotnik__1
written_rep: dodatni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: positivo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (ekonomia, ekonomiczny) większy od zera | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) taki, który nie jest ujemny


lexentry: pol/dodekafoniczny__przymiotnik__1
written_rep: dodekafoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dodecafónico
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dodekafonią, zgodny z zasadami dodekafonii


lexentry: pol/dogmat__rzeczownik__1
written_rep: dogmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dogma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół


lexentry: pol/dogmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: dogmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dogmatismo
sense_list:
brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji


lexentry: pol/dogrywka__rzeczownik__1
written_rep: dogrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alargue
sense_list:
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania


lexentry: pol/doić__czasownik__1
written_rep: doić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ordeñar
sense_list:
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego | (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo


lexentry: pol/dojarka__rzeczownik__1
written_rep: dojarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordeñadora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do mechanicznego dojenia zwierząt | kobieta dojąca zwierzę mleczne


lexentry: pol/dojna_krowa__rzeczownik__1
written_rep: dojna krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaca lechera
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (marketing, marketingowy) produkt lub przedsięwzięcie generujące stałe wysokie dochody | (rolnictwo, rolniczy) krowa dająca mleko


lexentry: pol/dojrzały__przymiotnik__1
written_rep: dojrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: maduro
sense_list:
o żywych organizmach: taki, który osiągnął dojrzałość; taki, który jest w pełni swego rozwoju | taki, który postępuje jak dorosły; działa rozsądnie, mądrze, jest odpowiedzialny


lexentry: pol/dok__rzeczownik__1
written_rep: dok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dique
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji


lexentry: pol/doktorat__rzeczownik__1
written_rep: doktorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doctorado
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) uzyskany stopień doktora w danej dziedzinie | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) praca naukowa prowadzona lub napisana celem zdobycia stopnia doktora


lexentry: pol/doktorski__przymiotnik__1
written_rep: doktorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: doctoral
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora


lexentry: pol/doktryner__rzeczownik__1
written_rep: doktryner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doctrinario
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom


lexentry: pol/dokąd__zaimek__1
written_rep: dokąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: adonde | adónde
sense_list:
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch


lexentry: pol/dolina__rzeczownik__1
written_rep: dolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valle
sense_list:
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;


lexentry: pol/dolina_niesamowitości__rzeczownik__1
written_rep: dolina niesamowitości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valle escalofriante
sense_list:
pojęcie z dziedziny robotyki, psychologii i projektowania, opisujące zjawisko, w którym obiekty (np. roboty, animacje komputerowe lub awatary), które są bardzo podobne do ludzi, ale nie do końca doskonałe, wywołują u obserwatora uczucie niepokoju, niechęci lub nawet odrazy;


lexentry: pol/dolman__rzeczownik__1
written_rep: dolman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolmán
sense_list:
(dawniej, dawny) (krawiectwo) okrycie damskie z szerokimi rękawami | (historia, historyczny, historycznie) węgierska kurtka obszyta futrem;


lexentry: pol/dolmen__rzeczownik__1
written_rep: dolmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolmen
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;


lexentry: pol/dolnoniemiecki__przymiotnik__2
written_rep: dolnoniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: bajo alemán
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mający cechy dialektów dolnoniemieckich, wcale lub nieznacznie dotknięty drugą przesuwką spółgłoskową


lexentry: pol/dolnopłat__rzeczownik__1
written_rep: dolnopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoplano de ala baja
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych stosunkowo nisko po bokach kadłuba


lexentry: pol/dolny__przymiotnik__1
written_rep: dolny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inferior
sense_list:
znajdujący się na dole | (geografia, geograficzny) będący bliżej ujścia rzeki | (geologia, geologiczny) starszy okres | będący niżej niż punkt odniesienia


lexentry: pol/dolomit__rzeczownik__1
written_rep: dolomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolomita
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady węglanów; | (geologia, geologiczny) skała osadowa, zbudowana głównie z tego minerału;


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casa
sense_list:
(heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia | (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casa | hogar
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny | pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym


lexentry: pol/dom_dziecka__rzeczownik__1
written_rep: dom dziecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orfanato
sense_list:
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;


lexentry: pol/dom_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: dom handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grandes almacenes
sense_list:
(handel, handlowy) obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną produktów jednego producenta lub należących do jednej branży;


lexentry: pol/dom_pomocy_społecznej__rzeczownik__1
written_rep: dom pomocy społecznej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asilo
sense_list:
placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki; | siedziba domu pomocy społecznej (1.1)


lexentry: pol/domek_dla_ptaków__rzeczownik__1
written_rep: domek dla ptaków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casa de pájaros
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo


lexentry: pol/domek_z_kart__rzeczownik__1
written_rep: domek z kart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castillo de naipes
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe | budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki


lexentry: pol/domena__rzeczownik__1
written_rep: domena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominio
sense_list:
(fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; | (informatyka, informatyczny) część adresu w internecie; | (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa;


lexentry: pol/domena_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: domena publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominio público
sense_list:
ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;


lexentry: pol/dominikanin__rzeczownik__1
written_rep: dominikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;


lexentry: pol/dominium__rzeczownik__1
written_rep: dominium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) forma ustrojowa imperium brytyjskiego, pośrednia między samorządną kolonią a suwerennym państwem;


lexentry: pol/domofon__rzeczownik__1
written_rep: domofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telefonillo | portero eléctrico | portero automático
sense_list:
urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;


lexentry: pol/domokrążca__rzeczownik__1
written_rep: domokrążca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buhonero
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary


lexentry: pol/domorosły__przymiotnik__1
written_rep: domorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: casero
sense_list:
(ironicznie) swojski, miejscowy | taki, który samodzielnie opanował jakąś umiejętność; nieuczony, niekształcony


lexentry: pol/donatyzm__rzeczownik__1
written_rep: donatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donatismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;


lexentry: pol/doniczka__rzeczownik__1
written_rep: doniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maceta
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;


lexentry: pol/donos__rzeczownik__1
written_rep: donos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denuncia
sense_list:
poufne zgłoszenie do władz o dokonaniu przez kogoś wykroczenia, przestępstwa albo o złamaniu obowiązujących norm


lexentry: pol/donżon__rzeczownik__1
written_rep: donżon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torre del homenaje
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;


lexentry: pol/dookoła__przyimek__1
written_rep: dookoła
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: alrededor de | en torno a
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) służy do określenia głównego tematu rozmowy, myśli itp. | ze wszystkich stron


lexentry: pol/dopamina__rzeczownik__1
written_rep: dopamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dopamina
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/dopasowywać__czasownik__1
written_rep: dopasowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acaloramiento
sense_list:
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość | układać coś na czymś, aby dobrze przylegało


lexentry: pol/dopełnienie__rzeczownik__1
written_rep: dopełnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complemento
sense_list:
(gramatyka) część zdania oznaczająca przedmiot wykonywanej czynności; | (matematyka, matematyczny) zbiór elementów nie należących do danego zbioru;


lexentry: pol/doping__rzeczownik__1
written_rep: doping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dopaje | doping
sense_list:
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości


lexentry: pol/dopowiadać__czasownik__1
written_rep: dopowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adicionar
sense_list:
uzupełniać swoją wypowiedź o jakieś wyrażenie, zwrot; mówić coś jeszcze poza tym, co już się powiedziało; dodać parę słów | uzupełniać, wyjaśniać coś swoim stanem


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: hasta que
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: mientras
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne


lexentry: pol/dopływ__rzeczownik__1
written_rep: dopływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afluente
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora


lexentry: pol/dorobkiewicz__rzeczownik__1
written_rep: dorobkiewicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuevo rico
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba bogata lub o wysokiej pozycji społecznej osiągniętej z wykorzystaniem sprzyjających okoliczności


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adulto
sense_list:
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) o człowieku: w wieku, w którym człowiek ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/dorsz_atlantycki__rzeczownik__1
written_rep: dorsz atlantycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abadejo
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus morhua L., gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/doskonały__przymiotnik__1
written_rep: doskonały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perfecto
sense_list:
skończony, perfekcyjny; taki, któremu nic nie brakuje, w którym już nic nie da się ulepszyć | wspaniały, bardzo dobry, najlepszy z możliwych, pozbawiony wad


lexentry: pol/dostateczny__rzeczownik__1
written_rep: dostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: aprobado | suficiente
sense_list:
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) nota szkolna za wystarczające acz nie wyróżniające się opanowanie materiału czy pokazane zdolności


lexentry: pol/dostępny__przymiotnik__1
written_rep: dostępny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: disponible
sense_list:
możliwy do zdobycia, uzyskania lub osiągnięcia | (telekomunikacja) (o człowieku) taki, z którym łatwo nawiązać kontakt (stale lub przez ograniczony czas)


lexentry: pol/dotacja__rzeczownik__1
written_rep: dotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donación
sense_list:
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności


lexentry: pol/dotyk__rzeczownik__1
written_rep: dotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tacto | toque
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;


lexentry: pol/dotykać__czasownik__1
written_rep: dotykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tocar
sense_list:
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego | (przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie


lexentry: pol/dotąd__spójnik__1
written_rep: dotąd
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: con tal de que
sense_list:
w wyrażeniu: dotąd… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż” | w wyrażeniu: dotąd… dopóki/póki… komunikuje, że część zdania przed „dopóki”/„póki” jest ograniczona od strony przyszłości przez zakończenie stanu lub czynności opisanej po „dopóki”/„póki”


lexentry: pol/doula__rzeczownik__1
written_rep: doula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doula
sense_list:
(społeczny) kobieta zapewniająca fachowe wsparcie matce i jej rodzinie w czasie ciąży, porodu i / lub po porodzie;


lexentry: pol/downshifting__rzeczownik__1
written_rep: downshifting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: downshifting
sense_list:
styl życia osób uciekających od tego, co krytycy nazywają wyścigiem szczurów, styl, który kładzie nacisk na równowagę między czasem wolnym a pracą, jednocześnie koncentrując cele życiowe na samorealizacji i budowaniu osobistych relacji zamiast pochłaniającej wszystko pogoni za sukcesem ekonomicznym


lexentry: pol/downsizing__rzeczownik__1
written_rep: downsizing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recorte de nómina
sense_list:
(handel, handlowy) nieuczciwa praktyka zmniejszania zawartości produktu w opakowaniu w celu ukrycia podwyżki ceny; | (motoryzacja) zmniejszanie wielkości i pojemności silnika pojazdu połączone ze zwiększaniem jego mocy


lexentry: pol/dowolny__przymiotnik__1
written_rep: dowolny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: arbitrario
sense_list:
każdy | wszystko jedno jaki | wszystko jedno który | zależny tylko od własnego wyboru, nieograniczony zewnętrznymi nakazami i zakazami, swobodny


lexentry: pol/dozymetr__rzeczownik__1
written_rep: dozymetr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosímetro
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;


lexentry: pol/dozymetria__rzeczownik__1
written_rep: dozymetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosimetría
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki jądrowej obejmujący zagadnienia pomiarów i obliczeń dawek promieniowania jonizującego;


lexentry: pol/dośrodkowanie__rzeczownik__1
written_rep: dośrodkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flanco
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podanie piłki ze skrzydła do środka pola


lexentry: pol/doświadczalny__przymiotnik__1
written_rep: doświadczalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: experimental
sense_list:
taki, który służy w doświadczeniu, przeznaczony do doświadczeń | bazujący na doświadczeniu; dowiedziony za pomocą doświadczenia


lexentry: pol/drabina__rzeczownik__1
written_rep: drabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escalera | escala
sense_list:
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;


lexentry: pol/drachma__rzeczownik__1
written_rep: drachma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dracma
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji; | (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002


lexentry: pol/drag_queen__rzeczownik__1
written_rep: drag queen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drag queen
sense_list:
artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;


lexentry: pol/dragoman__rzeczownik__1
written_rep: dragoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragomán
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragón
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sargentona | virago
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) o potężnej i energicznej kobiecie, która lubi dyrygować, dowodzić innymi


lexentry: pol/drakkar__rzeczownik__1
written_rep: drakkar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drakkar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) bezpokładowy, drewniany statek wiosłowo-żaglowy budowany w VIII–XII w. w Skandynawii, zwykle zaopatrzony na dziobie w rzeźbę w formie głowy smoka;


lexentry: pol/dramat__rzeczownik__1
written_rep: dramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki;


lexentry: pol/dramatopisarstwo__rzeczownik__1
written_rep: dramatopisarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dramaturgia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) twórczość dramatyczna


lexentry: pol/dramatyczny__przymiotnik__1
written_rep: dramatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dramático
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego


lexentry: pol/drapieżca__rzeczownik__1
written_rep: drapieżca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnicero
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar | osoba lub kraj napadający


lexentry: pol/drapieżnik__rzeczownik__1
written_rep: drapieżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: predador | depredador
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar


lexentry: pol/drastyczny__przymiotnik__1
written_rep: drastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: drástico
sense_list:
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny | pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności


lexentry: pol/drawidyjski__rzeczownik__1
written_rep: drawidyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: drávido
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) każdy z 85 języków języków należących do rodziny języków używanych w południowych Indiach, na Sri Lance i zachodnim Pakistanie;


lexentry: pol/drażetka__rzeczownik__1
written_rep: drażetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gragea
sense_list:
(cukiernictwo) cukierek w formie pastylki w skorupce (otoczce cukrowej) | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) rodzaj tabletki powlekanej;


lexentry: pol/drejdel__rzeczownik__1
written_rep: drejdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreidel
sense_list:
(żydowski) czworoboczny bączek do uprawiania tradycyjnej gry hazardowej na słodycze w święto Chanuka;


lexentry: pol/drenaż__rzeczownik__1
written_rep: drenaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drenaje
sense_list:
(medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie; | (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie | (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;


lexentry: pol/drenaż_mózgów__rzeczownik__1
written_rep: drenaż mózgów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuga de cerebros
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;


lexentry: pol/dres__rzeczownik__1
written_rep: dres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chándal
sense_list:
(krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców


lexentry: pol/dresiara__rzeczownik__1
written_rep: dresiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choni
sense_list:
przedstawicielka subkultury młodzieżowej, dziewczyna z blokowiska na co dzień nosząca ubrania sportowe, kojarzona z zaczepnym zachowaniem, tandetnym gustem i skłonnością do popełniania drobnych przestępstw


lexentry: pol/dresiarz__rzeczownik__1
written_rep: dresiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cani
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;


lexentry: pol/dreszczowiec__rzeczownik__1
written_rep: dreszczowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: novela de suspense | película de suspense
sense_list:
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madera | leña
sense_list:
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilema | leño
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;


lexentry: pol/driakiew__rzeczownik__1
written_rep: driakiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triaca
sense_list:
(dawniej, dawny) jakiekolwiek lekarstwo mające leczyć rozmaite dolegliwości | (historia, historyczny, historycznie) stosowany w starożytności i średniowieczu lek sporządzany z wielu różnych składników, uważany za leczący wszelkie choroby


lexentry: pol/drobny__przymiotnik__1
written_rep: drobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minorista | pequeño
sense_list:
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie


lexentry: pol/drobny_druczek__rzeczownik__1
written_rep: drobny druczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letra chica | letra menuda | letra pequeña
sense_list:
zapisy i zobowiązania, zazwyczaj niekorzystne, które w umowie, ustawie lub innym akcie są umieszczone tak, aby bez dokładnego przeczytania mogły być łatwo pominięte


lexentry: pol/droga_krzyżowa__rzeczownik__1
written_rep: droga krzyżowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viacrucis | vía crucis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego; | (plastyka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) szereg czternastu kaplic lub obrazów, przy których się odprawia drogę krzyżową (1.3)


lexentry: pol/droga_przez_mękę__rzeczownik__1
written_rep: droga przez mękę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calle de la amargura
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) trudności, przeciwieństwa, przeszkody, jakie ktoś musi pokonać, realizując swoje zamierzenia


lexentry: pol/drogeria__rzeczownik__1
written_rep: drogeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: droguería
sense_list:
(handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;


lexentry: pol/drogowskaz__rzeczownik__1
written_rep: drogowskaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indicador | poste indicador
sense_list:
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;


lexentry: pol/dront_dodo__rzeczownik__1
written_rep: dront dodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dodo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/drop__rzeczownik__1
written_rep: drop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avutarda común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;


lexentry: pol/drozd__rzeczownik__1
written_rep: drozd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tordo | zorzal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;


lexentry: pol/droździk__rzeczownik__1
written_rep: droździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zorzal alirrojo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levadura
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie | (mikologia, mikologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;


lexentry: pol/drugie_danie__rzeczownik__1
written_rep: drugie danie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plato principal
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie


lexentry: pol/drugie_śniadanie__rzeczownik__1
written_rep: drugie śniadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almuerzo
sense_list:
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;


lexentry: pol/drugoplanowy__przymiotnik__1
written_rep: drugoplanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: antecedente
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (sztuka) położony poza pierwszym planem


lexentry: pol/druid__rzeczownik__1
written_rep: druid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: druida
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytny kapłan celtycki;


lexentry: pol/druk__rzeczownik__1
written_rep: druk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impreso
sense_list:
(biurowość, biurowy) często lm druki: pismo, akta, formularz | (drukarstwo, drukarski) odbitka będąca efektem druku (1.1)


lexentry: pol/drukarka_laserowa__rzeczownik__1
written_rep: drukarka laserowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresora láser
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;


lexentry: pol/drukarz__rzeczownik__1
written_rep: drukarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresor
sense_list:
człowiek wyspecjalizowany w zawodzie drukarskim, pracownik drukarni; | (przestarzałe, przestarzały) właściciel oficyny drukarskiej, wydawca


lexentry: pol/drukowany__przymiotnik__1
written_rep: drukowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: emprimir
sense_list:
o piśmie: wyglądem naśladujący drukowane (1.1) książki (proste, niepochyłe i niepołączone litery, zazwyczaj tylko wersaliki)


lexentry: pol/drukować__czasownik__1
written_rep: drukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: imprimir
sense_list:
dawać coś do druku, publikować | robić odbitki na prasie drukarskiej albo drukarce | umieszczać na tkaninie wzór przez barwienie, wytłaczanie, odciskanie


lexentry: pol/drumla__rzeczownik__1
written_rep: drumla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birimbao | arpa de boca
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;


lexentry: pol/drut_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: drut kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alambre de púas | alambre de espinos
sense_list:
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;


lexentry: pol/drwina__rzeczownik__1
written_rep: drwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burla
sense_list:
wyśmianie słowem lub gestem w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły będące okazaniem pogardy i wywyższenia się


lexentry: pol/drybling__rzeczownik__1
written_rep: drybling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regate
sense_list:
(sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;


lexentry: pol/dryfować__czasownik__1
written_rep: dryfować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abatir
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poddawać się działaniu fal, prądów lub wiatru, unosząc się na wodzie


lexentry: pol/dryg__rzeczownik__1
written_rep: dryg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chisme
sense_list:
zwykle w zwrocie „mieć dryg do czegoś” – (potocznie, potoczny) mieć do czegoś skłonność, talent do robienia czegoś


lexentry: pol/drzemlik__rzeczownik__1
written_rep: drzemlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmerejón
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/drzewce__rzeczownik__1
written_rep: drzewce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asta
sense_list:
drewniany drążek, do którego mocuje się flagę lub sztandar; | drewniana część broni drzewcowej i obuchowej;


lexentry: pol/drzewica_białolica__rzeczownik__1
written_rep: drzewica białolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sirirí cariblanco | yaguasa de cara blanca
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocygna viduata, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, zamieszkujący rozległe obszary półkuli południowej


lexentry: pol/drzewo__rzeczownik__1
written_rep: drzewo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árbol
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; | (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); | (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);


lexentry: pol/drzewo_binarne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo binarne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: árbol binario
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) spójny graf acykliczny (drzewo) którego każdy wierzchołek ma co najwyżej trzy wierzchołki incydentne (rodzica i dwóch potomków);


lexentry: pol/drzewo_oliwne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo oliwne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acebuche
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych o jadalnych owocach dających oliwę oraz którego drewno jest cenione ze względu na stopień twardości i szlachetny wygląd;


lexentry: pol/drzeworyt__rzeczownik__1
written_rep: drzeworyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xilografía
sense_list:
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;


lexentry: pol/drzwi__rzeczownik__1
written_rep: drzwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puerta
sense_list:
ruchome zakrycie otworu w ścianie umożliwiającego przejście; sam taki otwór | zakrycie na podobieństwo drzwi (1.1) każdego otworu, przez który można wejść lub coś wkładać


lexentry: pol/dualizm__rzeczownik__1
written_rep: dualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dualismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje | dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.


lexentry: pol/dualizm_korpuskularno-falowy__rzeczownik__1
written_rep: dualizm korpuskularno-falowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dualidad onda-corpúsculo | dualidad onda-partícula
sense_list:
(fizyka, fizyczny) właściwość materii polegająca na tym, że w pewnych przypadkach ujawnia naturę falową, a w innych cząsteczkową (korpuskularną);


lexentry: pol/dubbing__rzeczownik__1
written_rep: dubbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doblaje
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;


lexentry: pol/dubbingować__czasownik__1
written_rep: dubbingować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: doblar
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka


lexentry: pol/dubeltówka__rzeczownik__1
written_rep: dubeltówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escopeta de dos cañón
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych lufach ułożonych w pionie lub poziomie;


lexentry: pol/dublet__rzeczownik__1
written_rep: dublet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doblete
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedno z dwóch lub kilku słów w języku, które ostatecznie współdzieli z nimi etymologię, lecz dotarło do tego języka inną drogą | drugi albo kolejny identyczny egzemplarz czegoś [od 1827] | (jubilerstwo, jubilerski) podrobiony kamień składający się z prawdziwego kamienia szlachetnego lub kryształu oraz kamienia o mniejszej wartości lub szkła [od 1572]; | (sport, sportowy) zwycięstwo w dwóch w klasyfikacjach w zawodach sportowych w tym samym czasie | (łowiectwo, łowiecki) dwa strzały z dubeltówki, które trafiają dwie sztuki zwierzyny


lexentry: pol/dublon__rzeczownik__1
written_rep: dublon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doblón
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta o wartości 2 escudo używana w Hiszpanii m.in. w latach 1537–1817;


lexentry: pol/duchowny__rzeczownik__1
written_rep: duchowny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: clérigo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba sprawująca posługę duchową, religijną | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie: osoba po święceniach kapłańskich


lexentry: pol/dudek__rzeczownik__1
written_rep: dudek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abubilla
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;


lexentry: pol/dudy__rzeczownik__1
written_rep: dudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaita
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;


lexentry: pol/duet__rzeczownik__1
written_rep: duet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dúo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy


lexentry: pol/dulka__rzeczownik__1
written_rep: dulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horquilla | escálamo | tolete
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;


lexentry: pol/duma__rzeczownik__1
written_rep: duma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orgullo
sense_list:
poczucie osobistej godności | (przenośnie, przenośnia) coś lub ktoś będący powodem czyjejś dumy (1.1) | zbyt wysokie mniemanie o sobie


lexentry: pol/dumping__rzeczownik__1
written_rep: dumping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competencia desleal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) sprzedaż towarów za granicą po cenach niższych niż te, za które sprzedaje się je w swoim kraju;


lexentry: pol/duopol__rzeczownik__1
written_rep: duopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duopolio
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;


lexentry: pol/dupa_jasiu__wykrzyknik__1
written_rep: dupa jasiu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: desconfío
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię


lexentry: pol/dupek__rzeczownik__1
written_rep: dupek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capullo | tonto del culo
sense_list:
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności


lexentry: pol/duplikacja__rzeczownik__1
written_rep: duplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duplicación
sense_list:
(genetyka) aberracja chromosomowa polegająca na podwojeniu fragmentu chromosomu; | dwukrotne zwiększenie ilości czegoś


lexentry: pol/dur_brzuszny__rzeczownik__1
written_rep: dur brzuszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiebre tifoidea
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi), przenoszona drogą pokarmową;


lexentry: pol/dur_powrotny__rzeczownik__1
written_rep: dur powrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiebre reincidente
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, objawiająca się m.in. wysoką gorączką nawrotową;


lexentry: pol/dur_rzekomy__rzeczownik__1
written_rep: dur rzekomy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiebre paratifoidea
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;


lexentry: pol/durowy__przymiotnik__1
written_rep: durowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mayor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem


lexentry: pol/dusza__rzeczownik__1
written_rep: dusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; | (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba


lexentry: pol/dusznica_bolesna__rzeczownik__1
written_rep: dusznica bolesna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angina de pecho
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności


lexentry: pol/duszpasterz__rzeczownik__1
written_rep: duszpasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacerdote
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych


lexentry: pol/duży_pokój__rzeczownik__1
written_rep: duży pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salón | sala
sense_list:
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon


lexentry: pol/dwa_ognie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: dwa ognie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: balón prisionero | ponchado | quemado | quemados
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/dwoinka__rzeczownik__1
written_rep: dwoinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplococo
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) morfologiczna forma bakterii powstająca w wyniku połączenia dwóch komórek utworzonych po podziale amitotycznym;


lexentry: pol/dwoinka_zapalenia_płuc__rzeczownik__1
written_rep: dwoinka zapalenia płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neumococo
sense_list:
(medycyna, medyczny) bakteria będąca jedną z przyczyn zachorowań na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i zapalenie płuc;


lexentry: pol/dworzec__rzeczownik__1
written_rep: dworzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estación
sense_list:
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dworzec_kolejowy__rzeczownik__1
written_rep: dworzec kolejowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estación de ferrocarril
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dwudziestokąt__rzeczownik__1
written_rep: dwudziestokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isodecágono
sense_list:
(geometria) figura geometryczna, która ma dwadzieścia kątów i 20 boków; wielokąt, którego suma kątów wewnętrznych wynosi 3240°


lexentry: pol/dwuizbowy__przymiotnik__1
written_rep: dwuizbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bicameral
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych


lexentry: pol/dwujęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: dwujęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bilingüe
sense_list:
o człowieku: mówiący w dwóch językach | napisany w dwóch językach | zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami


lexentry: pol/dwukropek__rzeczownik__1
written_rep: dwukropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dos puntos
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć


lexentry: pol/dwupasmowy__przymiotnik__1
written_rep: dwupasmowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bibanda
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) o urządzeniu komunikacyjnym: taki, który może pracować jednocześnie w dwu różnych pasmach częstotliwości


lexentry: pol/dwutlenek__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dióxido | bióxido
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu


lexentry: pol/dwutlenek_azotu__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek azotu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dióxido de nitrógeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, silnie toksyczny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/dwutlenek_siarki__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek siarki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dióxido de azufre
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków siarki, bezbarwny gaz o ostrym i duszącym zapachu;


lexentry: pol/dwutlenek_węgla__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek węgla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dióxido de carbono | anhídrido carbónico
sense_list:
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/dwuznak__rzeczownik__1
written_rep: dwuznak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dígrafo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter


lexentry: pol/dwójmyślenie__rzeczownik__1
written_rep: dwójmyślenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doblepensar
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyznawanie dwóch poglądów, które logicznie są ze sobą sprzeczne;


lexentry: pol/dybuk__rzeczownik__1
written_rep: dybuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dybbuk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;


lexentry: pol/dychotomia__rzeczownik__1
written_rep: dychotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dicotomía
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć | para przeciwstawnych pojęć lub dwie części pewnej klasy przedmiotów


lexentry: pol/dydelf__rzeczownik__1
written_rep: dydelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarigüeya
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Didelphis Linnaeus, ogoniasty ssak ze spiczastym pyskiem i krótkimi kończynami, z podrodziny dydelfów, występujący w Ameryce;


lexentry: pol/dyfrakcja__rzeczownik__1
written_rep: dyfrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: difracción
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko fizyczne polegające na ugięciu fali na krawędziach przeszkody lub szczeliny, co powoduje jej rozchodzenie się w kierunkach innych niż prostoliniowy


lexentry: pol/dyftong__rzeczownik__1
written_rep: dyftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diptongo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;


lexentry: pol/dyfuzja__rzeczownik__1
written_rep: dyfuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: difusión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie; | (zobacz) dyfuzja kulturowa


lexentry: pol/dyktafon__rzeczownik__1
written_rep: dyktafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictáfono
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;


lexentry: pol/dyktator__rzeczownik__1
written_rep: dyktator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;


lexentry: pol/dyktator__rzeczownik__1
written_rep: dyktator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictador | dictadora
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę


lexentry: pol/dyktatura__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictadura
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;


lexentry: pol/dyktatura_proletariatu__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura proletariatu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictadura del proletariado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ustrój polityczny, w którym nieograniczoną władzę sprawuje klasa robotnicza, następujący bezpośrednio po rewolucji socjalistycznej i mający prowadzić ostatecznie do ustanowienia w państwie socjalizmu lub komunizmu poprzez likwidację własności prywatnej i innych instytucji kapitalistycznych;


lexentry: pol/dylatacja__rzeczownik__1
written_rep: dylatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilatación
sense_list:
(budownictwo) szczelina utworzona w konstrukcji architektonicznej w celu wyeliminowania wpływu dużych naprężeń lub innych czynników mogących uszkodzić konstrukcję;


lexentry: pol/dylemat__rzeczownik__1
written_rep: dylemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilema
sense_list:
sytuacja wymagająca trudnego wyboru | (logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne


lexentry: pol/dymek__rzeczownik__1
written_rep: dymek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bocadillo
sense_list:
(potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi


lexentry: pol/dymka__rzeczownik__1
written_rep: dymka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascalonia
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion


lexentry: pol/dymorfizm__rzeczownik__1
written_rep: dymorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimorfismo
sense_list:
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;


lexentry: pol/dymówka__rzeczownik__1
written_rep: dymówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golondrina
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;


lexentry: pol/dynamika__rzeczownik__1
written_rep: dynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinámica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział mechaniki zajmujący się ruchem ciał materialnych pod działaniem sił; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) siła dźwięku;


lexentry: pol/dynamitard__rzeczownik__1
written_rep: dynamitard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinamitera | dinamitero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucjonista dokonujący zamachów bombowych za pomocą dynamitu


lexentry: pol/dynastia__rzeczownik__1
written_rep: dynastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinastía
sense_list:
ród panujący sprawujący dziedziczną władzę w monarchii | (przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie


lexentry: pol/dynia__rzeczownik__1
written_rep: dynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calabaza | zapallo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) | (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/dynia_piżmowa__rzeczownik__1
written_rep: dynia piżmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calabaza butternut
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucurbita moschata Duch. gatunek rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych o podłużnych, beżowych owocach;


lexentry: pol/dyniowy__przymiotnik__1
written_rep: dyniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ahuyama
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomacia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tacto
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych


lexentry: pol/dyplomata__rzeczownik__1
written_rep: dyplomata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomático
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa


lexentry: pol/dyplomatka__rzeczownik__1
written_rep: dyplomatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomática
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta taktowna


lexentry: pol/dyptyk__rzeczownik__1
written_rep: dyptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: díptico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz | (sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba


lexentry: pol/dyrekcja__rzeczownik__1
written_rep: dyrekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administración
sense_list:
(administracja) grupa osób zarządzających instytucją z dyrektorem na czele | (zarządzanie) sprawowanie obowiązków dyrektorskich


lexentry: pol/dyrygent__rzeczownik__1
written_rep: dyrygent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: director de orquesta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;


lexentry: pol/dyrygować__czasownik__1
written_rep: dyrygować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conducir
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu


lexentry: pol/dyscyplina__rzeczownik__1
written_rep: dyscyplina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disciplina
sense_list:
rygorystyczne zasady postępowania | dział nauki, techniki itp. | rodzaj uprawianego sportu | (przestarzałe, przestarzały) bat o kilku rzemieniach


lexentry: pol/dyscyplinować__czasownik__1
written_rep: dyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disciplinar
sense_list:
skłaniać, zmuszać kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzać gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/dysertacja__rzeczownik__1
written_rep: dysertacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disertación
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego


lexentry: pol/dysforia__rzeczownik__1
written_rep: dysforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disforia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;


lexentry: pol/dysfotyczny__przymiotnik__1
written_rep: dysfotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: disfótico
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) o świetle rozproszonym, pozbawionym wartości dla rozwoju roślin przeprowadzających fotosyntezę


lexentry: pol/dysfunkcyjny__przymiotnik__1
written_rep: dysfunkcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: disfuncional
sense_list:
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo


lexentry: pol/dysk__rzeczownik__1
written_rep: dysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disco
sense_list:
(informatyka, informatyczny) każdy nośnik danych w kształcie dysku (1.1) | (sport, sportowy) przyrząd sportowy do rzucania na odległość w kształcie płaskiego, cienkiego koła;


lexentry: pol/dysk_akrecyjny__rzeczownik__1
written_rep: dysk akrecyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disco de acrecimiento
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) spłaszczona, wirująca struktura z materii (głównie gazów i pyłów) otaczająca ciało niebieskie o silnym polu grawitacyjnym, powstająca w wyniku akrecji


lexentry: pol/dysk_twardy__rzeczownik__1
written_rep: dysk twardy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disco duro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;


lexentry: pol/dyskalceata__rzeczownik__1
written_rep: dyskalceata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descalzo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii;


lexentry: pol/dyskietka__rzeczownik__1
written_rep: dyskietka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disquete
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;


lexentry: pol/dyskografia__rzeczownik__1
written_rep: dyskografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discografía
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy;


lexentry: pol/dyskowiec__rzeczownik__1
written_rep: dyskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disco
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Symphysodon discus Heckel, ryba z rodziny pielęgnicowatych występująca w dorzeczu Amazonki;


lexentry: pol/dyskryminacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskryminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discriminación
sense_list:
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


lexentry: pol/dyskryminować__czasownik__1
written_rep: dyskryminować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discriminar
sense_list:
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.


lexentry: pol/dyskusja__rzeczownik__1
written_rep: dyskusja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discusión
sense_list:
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;


lexentry: pol/dyskwalifikacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskwalifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descalificación
sense_list:
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad


lexentry: pol/dysleksja__rzeczownik__1
written_rep: dysleksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dislexia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;


lexentry: pol/dysocjacja__rzeczownik__1
written_rep: dysocjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disociación
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozpadu cząsteczek chemicznych na mniejsze cząsteczki, pojedyncze atomy lub jony; | (psychologia, psychologiczny) spektrum doświadczeń (w tym zaburzeń), które łączy poczucie oddzielenia się od rzeczywistości, fizycznych doświadczeń lub emocji;


lexentry: pol/dysonans__rzeczownik__1
written_rep: dysonans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disonancia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia | (przenośnie, przenośnia) brak zgodności, brak dopasowania


lexentry: pol/dyspareunia__rzeczownik__1
written_rep: dyspareunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dispareunia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;


lexentry: pol/dysplazja__rzeczownik__1
written_rep: dysplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: displasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;


lexentry: pol/dystans__rzeczownik__1
written_rep: dystans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distancia
sense_list:
odległość np. między dwoma punktami, przedmiotami, miejscowościami | (sport, sportowy) wymierzony odcinek drogi, na którym odbywają się wyścigi | (socjologia, socjologiczny) stosunek do kogoś lub czegoś charakteryzujący się chłodnym, ostrożnym i nieufnym podejściem


lexentry: pol/dystopia__rzeczownik__1
written_rep: dystopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distopía
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości;


lexentry: pol/dystrofia__rzeczownik__1
written_rep: dystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distrofia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;


lexentry: pol/dystrybuanta__rzeczownik__1
written_rep: dystrybuanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: función de distribución
sense_list:
(statystyka, statystyczny) funkcja wyrażająca prawdopodobieństwo, że zmienna losowa przyjmie wartość nie większą niż określona liczba;


lexentry: pol/dystymia__rzeczownik__1
written_rep: dystymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distimia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;


lexentry: pol/dysydent__rzeczownik__1
written_rep: dysydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disidente
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana; | (historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant; | osoba, która odsunęła się od grupy, do której należała


lexentry: pol/dytyramb__rzeczownik__1
written_rep: dytyramb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ditirambo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;


lexentry: pol/dywergencja__rzeczownik__1
written_rep: dywergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divergencia
sense_list:
(matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola; | powstawanie rozbieżności | rozbieżność, różnorodność


lexentry: pol/dywersyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: dywersyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diversificación
sense_list:
różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;


lexentry: pol/dywidenda__rzeczownik__1
written_rep: dywidenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dividendo
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;


lexentry: pol/dywiz__rzeczownik__1
written_rep: dywiz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: división | raya
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;


lexentry: pol/dzban__rzeczownik__1
written_rep: dzban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jarra | cántaro
sense_list:
naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem; | zawartość dzbana (1.1)


lexentry: pol/dział__rzeczownik__1
written_rep: dział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: división
sense_list:
(dawniej, dawny) podział, zwłaszcza majątku | część instytucji | część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom


lexentry: pol/działalność__rzeczownik__1
written_rep: działalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actividad | labor
sense_list:
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acción | actividad | efecto
sense_list:
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operación
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa i tradycyjnie oznaczana określonym symbolem pomiędzy jej argumentami;


lexentry: pol/dzida__rzeczownik__1
written_rep: dzida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanza
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem


lexentry: pol/dzieciorób__rzeczownik__1
written_rep: dzieciorób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: padre de familia numeroso
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) mężczyzna mający dużo dzieci, zwłaszcza taki, który ogranicza się tylko do ich płodzenia


lexentry: pol/dziecko__rzeczownik__1
written_rep: dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hijo | niño | niña
sense_list:
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;


lexentry: pol/dziedziczny__przymiotnik__1
written_rep: dziedziczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hereditario
sense_list:
przekazywany przez przodków lub przejęty od nich | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) otrzymywany w spadku


lexentry: pol/dziedziczyć__czasownik__1
written_rep: dziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: heredar
sense_list:
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci | być uprawnionym do takiego otrzymania | o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka


lexentry: pol/dziegieć__rzeczownik__1
written_rep: dziegieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alquitrán
sense_list:
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;


lexentry: pol/dzielna__rzeczownik__1
written_rep: dzielna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dividendo
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik


lexentry: pol/dziennik__rzeczownik__1
written_rep: dziennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diario
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) gazeta wydawana codziennie | notatki zapisywane codziennie | (administracja) księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów | (księgowość) księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi | (edukacja, edukacyjny) zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów


lexentry: pol/dziennik_pokładowy__rzeczownik__1
written_rep: dziennik pokładowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuaderno de bitácora
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;


lexentry: pol/dzienny__przymiotnik__1
written_rep: dzienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diurno
sense_list:
dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem


lexentry: pol/dzierlatka__rzeczownik__1
written_rep: dzierlatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alondra moñuda
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;


lexentry: pol/dzierżawa__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrendamiento
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę


lexentry: pol/dzierżawca__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrendatario | inquilino
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz


lexentry: pol/dzierżawić__czasownik__1
written_rep: dzierżawić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alquilar | arrendar
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) brać lub mieć w dzierżawie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) oddawać w dzierżawę


lexentry: pol/dziesiątkować__czasownik__1
written_rep: dziesiątkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: diezmar
sense_list:
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę | (książkowy) niszczyć, tępić, uśmiercać masowo


lexentry: pol/dziesięcina__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diezmo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;


lexentry: pol/dziesięciobój__rzeczownik__1
written_rep: dziesięciobój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decatlón
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;


lexentry: pol/dziesięcioro_przykazań__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcioro przykazań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Diez Mandamientos | Diez Palabras
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju


lexentry: pol/dziewanna__rzeczownik__1
written_rep: dziewanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gordolobo | verbasco
sense_list:
(botanika, botaniczny) Verbascum L., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;


lexentry: pol/dziewiętnastowieczny__przymiotnik__1
written_rep: dziewiętnastowieczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: decimonónico
sense_list:
taki, który wydarzył się lub żył w dziewiętnastym wieku; taki, który pochodzi z dziewiętnastego wieku


lexentry: pol/dzień_otwarty__rzeczownik__1
written_rep: dzień otwarty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jornada de puertas abiertas
sense_list:
dzień, podczas którego osoby zaintersowane mogą zapoznać się z określonym obiektem, do którego zazwyczaj nie mają dostępu (uczelnią, zakładem pracy itp.), i uzyskać potrzebne informacje


lexentry: pol/dzika_karta__rzeczownik__1
written_rep: dzika karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comodín
sense_list:
(sport, sportowy) dopuszczenie do zawodów, zwykle rangi mistrzowskiej, drużyny lub zawodnika niespełniającego formalnych warunków uczestnictwa;


lexentry: pol/dziupla__rzeczownik__1
written_rep: dziupla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hueco
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;


lexentry: pol/dziura_zabita_deskami__rzeczownik__1
written_rep: dziura zabita deskami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agujero
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (pospolicie) miejsce bardzo odległe od głównych dróg, do którego nie docierają żadne wieści ze świata; zapadła dziura


lexentry: pol/dziurawiec__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corazoncillo | hipérico
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;


lexentry: pol/dziurkacz_biurowy__rzeczownik__1
written_rep: dziurkacz biurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perforadora
sense_list:
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;


lexentry: pol/dziwkarz__rzeczownik__1
written_rep: dziwkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: putero
sense_list:
(pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne


lexentry: pol/dziwność__rzeczownik__1
written_rep: dziwność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extrañez
sense_list:
(fizyka, fizyczny) addytywna liczba kwantowa, której wartość jest przypisywana wszystkim hadronom | cecha tego, co jest dziwne


lexentry: pol/dziwonia__rzeczownik__1
written_rep: dziwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenteja
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;


lexentry: pol/dziób__rzeczownik__1
written_rep: dziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pico
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;


lexentry: pol/dzięcioł__rzeczownik__2
written_rep: dzięcioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: empollón
sense_list:
(środowiskowy) (uczniowskie) (studencki) (lekceważąco, lekceważący) bardzo dobry uczeń, student posądzany o pamięciowe przyswajanie wiedzy


lexentry: pol/dzięcioł_czarny__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pito negro
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięcioł_trójpalczasty__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł trójpalczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pico tridáctilo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;


lexentry: pol/dzięciołek__rzeczownik__1
written_rep: dzięciołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pipo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięgiel__rzeczownik__1
written_rep: dzięgiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angélica
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dzięgli (1.1) | (botanika, botaniczny) Angelica L., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/dzięki__przyimek__1
written_rep: dzięki
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 03
trans_list: gracias a | merced a
sense_list:
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/dzwonek__rzeczownik__1
written_rep: dzwonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timbre
sense_list:
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze


lexentry: pol/dzwonić_na_trwogę__czasownik__1
written_rep: dzwonić na trwogę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tocar a rebato
sense_list:
ostrzegać przed niebezpieczeństwem, uprzedzać o groźnej sytuacji wymagającej działania, wzywać do czujności


lexentry: pol/dzwonki__rzeczownik__1
written_rep: dzwonki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanólogo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;


lexentry: pol/dzwonko__rzeczownik__1
written_rep: dzwonko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corte
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek


lexentry: pol/dzwonnica__rzeczownik__1
written_rep: dzwonnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanario
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;


lexentry: pol/dzwony_rurowe__rzeczownik__1
written_rep: dzwony rurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campanas tubulares
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kilka metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie wydających dźwięk po uderzeniu młotkiem;


lexentry: pol/détente__rzeczownik__1
written_rep: détente
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odprężenie w zimnowojennych stosunkach między mocarstwami;


lexentry: pol/dąb__rzeczownik__1
written_rep: dąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roble
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych; | (botanika, botaniczny) drzewo lub krzew z rodzaju dębów (1.1) | drewno dębu (1.2)


lexentry: pol/dąb_bezszypułkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb bezszypułkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roble albar | roble del invierno
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus petraea (Matt.) Liebl., gatunek drzewa z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_biały__rzeczownik__1
written_rep: dąb biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roble blanco
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus alba L., gatunek północnoamerykańskiego drzewa z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: dąb czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roble boreal rojo americano
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus rubra L., północnoamerykańskie drzewo z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_korkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb korkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcornoque | alcornoque mediterráneo
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;


lexentry: pol/dąb_ostrolistny__rzeczownik__1
written_rep: dąb ostrolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encina
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus ilex L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych, pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego;


lexentry: pol/dąb_szypułkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb szypułkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roble común | roble carballo
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus robur L., pospolity gatunek drzewa z rodziny bukowatych, z owocami (tj. żołędziami) osadzonymi na długiej szypułce;


lexentry: pol/dętka__rzeczownik__1
written_rep: dętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cámara
sense_list:
(motoryzacja) gumowy torus wypełniony powietrzem, znajdujący się wewnątrz opony; | wypełniony powietrzem balon wewnątrz piłki


lexentry: pol/dęty__przymiotnik__1
written_rep: dęty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: serpentear
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o orkiestrze: złożona głównie z instrumentów dętych (1.3)


lexentry: pol/długi__przymiotnik__1
written_rep: długi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: largo
sense_list:
mający znaczny wymiar podłużny (długość) | trwający znaczny czas | (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. | (żartobliwie) o człowieku: wysoki


lexentry: pol/długopłetwiec_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: długopłetwiec oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ballena jorobada
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;


lexentry: pol/długoszpar__rzeczownik__1
written_rep: długoszpar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tiburón peregrino
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cetorhinus maximus Gunnerus, ryba morska o masywnym, wrzecionowatym ciele z podrodziny długoszparowatych;


lexentry: pol/długość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: długość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longitud
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/dłuto__rzeczownik__1
written_rep: dłuto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formón | cincel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;


lexentry: pol/dłutownica__rzeczownik__1
written_rep: dłutownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limadora vertical | mortajadora
sense_list:
(maszynoznawstwo) strugarka pionowa, służąca do obróbki kół zębatych i otworów wielokątnych, rowków wpustowych (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/dłużnik__rzeczownik__1
written_rep: dłużnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deudor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;


lexentry: pol/dźinizm__rzeczownik__1
written_rep: dźinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jainismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: llave
sense_list:
(sport, sportowy) chwyt w sztukach walki, unieruchamiający przeciwnika przez zmuszenie jego stawów do pracy w nienaturalnych warunkach;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: palanca
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka | (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;


lexentry: pol/dźwiękonaśladowczy__przymiotnik__1
written_rep: dźwiękonaśladowczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: onomatopéyico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


lexentry: pol/dżdżownica_ziemna__rzeczownik__1
written_rep: dżdżownica ziemna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnada
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lumbricus terrestris L., gatunek pospolitego skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych, drążącego korytarze w ziemi;


lexentry: pol/dżelada__rzeczownik__1
written_rep: dżelada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mermelada
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżentelmen__rzeczownik__1
written_rep: dżentelmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caballero
sense_list:
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,


lexentry: pol/dżet__rzeczownik__1
written_rep: dżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: a chorro
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;


lexentry: pol/dżezwa__rzeczownik__1
written_rep: dżezwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cafetera | cazo | pote
sense_list:
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yihad
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia


lexentry: pol/dżihadyzm__rzeczownik__1
written_rep: dżihadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yihadismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rewolucyjny neofundamentalizm islamski, który dżihad uważa za indywidualny obowiązek islamisty i postrzega go jako jeden z filarów islamu;


lexentry: pol/dżin__rzeczownik__1
written_rep: dżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genio
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie


lexentry: pol/dżingiel__rzeczownik__1
written_rep: dżingiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cancioncilla
sense_list:
(środowiskowy) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genio
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżins__rzeczownik__1
written_rep: dżins
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezclilla
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;


lexentry: pol/dżip__rzeczownik__1
written_rep: dżip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yip
sense_list:
(motoryzacja) (wojskowość, wojskowy) amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej | (motoryzacja) samochód marki Jeep;


lexentry: pol/dżoker__rzeczownik__1
written_rep: dżoker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comodín
sense_list:
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę


lexentry: pol/dżonka__rzeczownik__1
written_rep: dżonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junco
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peste | plaga
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/e-mail__rzeczownik__1
written_rep: e-mail
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correo electrónico
sense_list:
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości; | (informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1) | (informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1)


lexentry: pol/e-moll__rzeczownik__1
written_rep: e-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mi menor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)


lexentry: pol/earl__rzeczownik__1
written_rep: earl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conde
sense_list:
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, współcześnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;


lexentry: pol/easter_egg__rzeczownik__1
written_rep: easter egg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: huevo pascual
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (gry komputerowe) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebonita
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eco
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/echolalia__rzeczownik__1
written_rep: echolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecolalia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;


lexentry: pol/echolokacja__rzeczownik__1
written_rep: echolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecolocación | ecolocalización
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;


lexentry: pol/edredon__rzeczownik__1
written_rep: edredon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eíder | eider común
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;


lexentry: pol/edycja__rzeczownik__1
written_rep: edycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edición
sense_list:
konkretna wersja publikacji, np. książki lub albumu muzycznego | proces modyfikowana tekstu lub materiału audiowizualnego


lexentry: pol/edykt__rzeczownik__1
written_rep: edykt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edicto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie


lexentry: pol/edykuł__rzeczownik__1
written_rep: edykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edículo
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności miniaturowa świątynia, w której przechowywano przedmiot kultu


lexentry: pol/edyl__rzeczownik__1
written_rep: edyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;


lexentry: pol/efedryna__rzeczownik__1
written_rep: efedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efedrina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący naturalnie w roślinach z rodzaju Ephedra, działający pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy oraz sympatykomimetycznie (pobudza układ współczulny)


lexentry: pol/efekt_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: efekt cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecto invernadero
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecto dominó
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecto dominó | espectáculo de dominó
sense_list:
(dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..


lexentry: pol/efekt_fotoelektryczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt fotoelektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecto fotoeléctrico
sense_list:
(fizyka, fizyczny) emisja elektronów przez materię na skutek pochłonięcia przez nią promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/efekt_uboczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt uboczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efecto secundario
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu dowolny efekt wyrażenia, który zmienia stan programu | dodatkowa, niepożądana i inna od oczekiwanej, reakcja organizmu pacjenta na dany lek


lexentry: pol/efektor__rzeczownik__1
written_rep: efektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efector
sense_list:
(biologia, biologiczny) narząd organizmu zwierzęcego wykonujący określoną czynność pod wpływem impulsu elektrycznego;


lexentry: pol/efemeryda__rzeczownik__1
written_rep: efemeryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efímero
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina, której cykl rozwojowy jest bardzo krótki i odbywa się tylko w ściśle określonych warunkach


lexentry: pol/efod__rzeczownik__1
written_rep: efod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efod
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;


lexentry: pol/egalitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: egalitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egualitarismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;


lexentry: pol/egiptologiczny__przymiotnik__1
written_rep: egiptologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: egiptológico
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący egiptologa lub egiptologii


lexentry: pol/egiryn__rzeczownik__1
written_rep: egiryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egirina
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);


lexentry: pol/egocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: egocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egocentrismo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby | (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;


lexentry: pol/egoizm__rzeczownik__1
written_rep: egoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egoísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;


lexentry: pol/egotyzm__rzeczownik__1
written_rep: egotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egotismo
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;


lexentry: pol/egreta__rzeczownik__1
written_rep: egreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garzota | penacho
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów


lexentry: pol/egzaltacja__rzeczownik__1
written_rep: egzaltacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exaltación
sense_list:
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli


lexentry: pol/egzamin_wstępny__rzeczownik__1
written_rep: egzamin wstępny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: examen de selectividad | selectividad
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia


lexentry: pol/egzegeza__rzeczownik__1
written_rep: egzegeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exégesis | exegesis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ejecución
sense_list:
wykonanie wyroku śmierci | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego


lexentry: pol/egzekutywa__rzeczownik__1
written_rep: egzekutywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: el ejecutivo
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie


lexentry: pol/egzema__rzeczownik__1
written_rep: egzema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eccema | eczema
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieinfekcyjny stan zapalny głównie wierzchniej warstwy skóry objawiający się świądem, zaczerwienieniem, pęcherzykami i złuszczaniem naskórka


lexentry: pol/egzerga__rzeczownik__1
written_rep: egzerga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exergo
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) oddzielona od ryciny przestrzeń u dołu medalu lub monety, na której zwykle zawarta jest dewiza lub data wybicia;


lexentry: pol/egzogamia__rzeczownik__1
written_rep: egzogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exogamia
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (etnografia, etnograficzny) system norm kulturowych, który wymusza małżeństwo poza własną grupą;


lexentry: pol/egzonim__rzeczownik__1
written_rep: egzonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;


lexentry: pol/egzoplaneta__rzeczownik__1
written_rep: egzoplaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exoplaneta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;


lexentry: pol/egzorcyzm__rzeczownik__1
written_rep: egzorcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exorcismo
sense_list:
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy; | (kościelny) modlitwa, która ma usuwać wpływ szatana


lexentry: pol/egzorfina__rzeczownik__1
written_rep: egzorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exorfina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogólna nazwa związku organicznego, peptydu opioidowego o właściwościach morfinopodobnych, podobnego w działaniu do endorfin a pochodzącego głównie z mąki pszennej


lexentry: pol/egzorta__rzeczownik__1
written_rep: egzorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exhortación
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazanie pogrzebowe lub rocznicowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótka zachęta w formie kazania wygłaszana przed spowiedzią


lexentry: pol/egzystencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: egzystencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: existencialismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;


lexentry: pol/eh__wykrzyknik__1
written_rep: eh
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ah
sense_list:
wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw


lexentry: pol/eklektyczny__przymiotnik__1
written_rep: eklektyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ecléctico
sense_list:
będący zlepkiem kilku (często niespójnych) stylów, pojęć, poglądów | taki, który odnosi się do eklektyzmu, stylu w historii sztuki


lexentry: pol/eklerka__rzeczownik__1
written_rep: eklerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éclair
sense_list:
(cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;


lexentry: pol/eklezja__rzeczownik__1
written_rep: eklezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iglesia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;


lexentry: pol/eklezjologia__rzeczownik__1
written_rep: eklezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclesiología
sense_list:
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;


lexentry: pol/ekliptyka__rzeczownik__1
written_rep: ekliptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclíptica
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;


lexentry: pol/ekologiczny__przymiotnik__1
written_rep: ekologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ecológico
sense_list:
(biologia, biologiczny) związany z ekologią – nauką o strukturze i funkcjonowaniu przyrody | (potocznie, potoczny) sprzyjający ochronie środowiska | (potocznie, potoczny) związany z ochroną środowiska


lexentry: pol/ekologizm__rzeczownik__1
written_rep: ekologizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecologismo
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) ruch społeczny propagujący ochronę środowiska, odbudowę zniszczonego przez człowieka krajobrazu naturalnego oraz styl życia zgodny z naturą


lexentry: pol/ekonazol__rzeczownik__1
written_rep: ekonazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: econazol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu


lexentry: pol/ekonomia__rzeczownik__1
written_rep: ekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: economía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pantalla
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy | (budownictwo) budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.


lexentry: pol/ekscelencja__rzeczownik__1
written_rep: ekscelencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excelencia
sense_list:
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)


lexentry: pol/ekscentryczność__rzeczownik__1
written_rep: ekscentryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excentricidad
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jeden z parametrów krzywej stożkowej; | cecha tego, co jest ekscentryczne; cecha tych, którzy są ekscentryczni


lexentry: pol/ekscentryk__rzeczownik__1
written_rep: ekscentryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excéntrico
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek odbiegający od norm w zachowaniu, ubiorze, itp. | (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) element w budowie maszyn zastępujący korbę o małym ramieniu


lexentry: pol/eksfoliacja__rzeczownik__1
written_rep: eksfoliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exfoliación
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych | łuszczenie się powierzchniowej warstwy skał na skutek wietrzenia mechanicznego


lexentry: pol/ekshortacja__rzeczownik__1
written_rep: ekshortacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exhortación
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia


lexentry: pol/eksklawa__rzeczownik__1
written_rep: eksklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclave
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;


lexentry: pol/ekskluzywny__przymiotnik__1
written_rep: ekskluzywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exclusivo
sense_list:
elegancki lub luksusowy | odróżniający się od ogółu lub spoza pewnego kręgu | przeznaczony dla ograniczonej liczby osób


lexentry: pol/ekskomunika__rzeczownik__1
written_rep: ekskomunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excomunión
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;


lexentry: pol/ekskomunikować__czasownik__1
written_rep: ekskomunikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: excomulgar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła


lexentry: pol/ekskursja__rzeczownik__1
written_rep: ekskursja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excursión
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wycieczka, podróż, wyprawa, wyjazd w celach wypoczynkowych lub poznawczych


lexentry: pol/eksmisja__rzeczownik__1
written_rep: eksmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desahucio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;


lexentry: pol/ekspansja__rzeczownik__1
written_rep: ekspansja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilatación | expansión
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zwiększanie się objętości substancji podczas przemian termodynamicznych w urządzeniach technicznych


lexentry: pol/ekspansjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekspansjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expansionismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu;


lexentry: pol/ekspektatywa__rzeczownik__1
written_rep: ekspektatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expectativa
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sytuacja, w której niektóre wymogi prawne dotyczące powstania wierzytelności lub innego prawa podmiotowego zostały częściowo spełnione;


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: experimento | ensayo | estudio
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska;


lexentry: pol/eksperymentalizm__rzeczownik__1
written_rep: eksperymentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: experimentalismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nurt w literaturze i muzyce charakteryzujący się wprowadzaniem nowatorskich, eksperymentalnych pomysłów w realizacji dzieła | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) pogląd głoszący konieczność sprawdzania prawdziwości twierdzeń naukowych drogą eksperymentu, doświadczenia


lexentry: pol/eksport__rzeczownik__1
written_rep: eksport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exportación
sense_list:
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi


lexentry: pol/eksportować__czasownik__1
written_rep: eksportować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: exportar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego


lexentry: pol/ekspozycja__rzeczownik__1
written_rep: ekspozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exposición
sense_list:
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu | (geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata


lexentry: pol/ekstaza__rzeczownik__1
written_rep: ekstaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éxtasis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;


lexentry: pol/eksterminacja__rzeczownik__1
written_rep: eksterminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exterminio | exterminación
sense_list:
systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei


lexentry: pol/eksterytorialność__rzeczownik__1
written_rep: eksterytorialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extraterritorialidad
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw


lexentry: pol/ekstradycja__rzeczownik__1
written_rep: ekstradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extradición
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa


lexentry: pol/ekstrahować__czasownik__1
written_rep: ekstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: extraer
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób | (medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie


lexentry: pol/ekstrapolacja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrapolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extrapolación
sense_list:
prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk | (matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane


lexentry: pol/ekstrawertyk__rzeczownik__1
written_rep: ekstrawertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravertido
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem


lexentry: pol/ektoplazma__rzeczownik__1
written_rep: ektoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ectoplasma
sense_list:
(biologia, biologiczny) zewnętrzna, nieziarnista warstwa cytoplazmy położona bezpośrednio pod błoną komórkową; | (ezoteryka) substancja rzekomo wydobywająca się z ciała medium spirytystycznego podczas transu;


lexentry: pol/ekumenizm__rzeczownik__1
written_rep: ekumenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecumenismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;


lexentry: pol/ekwita__rzeczownik__1
written_rep: ekwita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amazona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy rzymskiej, w czasach republiki pochodzący zwykle z wyższych warstw społecznych


lexentry: pol/elasmoterium__rzeczownik__1
written_rep: elasmoterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elasmoterio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Elasmotherium, rodzaj prehistorycznego nosorożca; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju elasmoterium (1.1)


lexentry: pol/elasmozaur__rzeczownik__1
written_rep: elasmozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elasmosaurio
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Elasmosaurus, rodzaj plezjozaura żyjącego w późnej kredzie na terenie Ameryki Północnej; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju elasmozaur (1.1)


lexentry: pol/elastyczność__rzeczownik__1
written_rep: elastyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexibilidad
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) łatwość przystosowania się do nowych warunków, do nowej sytuacji


lexentry: pol/elegia__rzeczownik__1
written_rep: elegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elegía
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;


lexentry: pol/elektor__rzeczownik__1
written_rep: elektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromisario
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej); | ktoś powołany do wzięcia udziału w decydującym akcie wyborczym | wyborca


lexentry: pol/elektrochemia__rzeczownik__1
written_rep: elektrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroquímica
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;


lexentry: pol/elektroda__rzeczownik__1
written_rep: elektroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrodo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;


lexentry: pol/elektroencefalograf__rzeczownik__1
written_rep: elektroencefalograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroencefalógrafo
sense_list:
(medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;


lexentry: pol/elektrofor__rzeczownik__1
written_rep: elektrofor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electróforo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce;


lexentry: pol/elektroforeza__rzeczownik__1
written_rep: elektroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroforesis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;


lexentry: pol/elektrokardiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: elektrokardiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: electrocardiográfico
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z elektrokardiografią lub elektrokardiografem, dotyczący elektrokardiografii lub elektrokardiografu


lexentry: pol/elektrolit__rzeczownik__1
written_rep: elektrolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrolito | electrólito
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektrolityczny__przymiotnik__1
written_rep: elektrolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: electrolítico
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrólisis | electrolisis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektromagnes__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroimán
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektromagnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromagnetismo
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych


lexentry: pol/elektromechaniczny__przymiotnik__1
written_rep: elektromechaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: electromecánico
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) związany z elektromechaniką, dotyczący elektromechaniki


lexentry: pol/elektromechanik__rzeczownik__1
written_rep: elektromechanik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromecánico
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) specjalista w zakresie elektromechaniki; mechanik pracujący przy montażu i naprawach aparatów, maszyn i urządzeń elektrycznych


lexentry: pol/elektromechanika__rzeczownik__1
written_rep: elektromechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromecánica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych | (technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych


lexentry: pol/elektrometalurgia__rzeczownik__1
written_rep: elektrometalurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrometalurgia
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrón | negatrón
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektroniczny_papieros__rzeczownik__1
written_rep: elektroniczny papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cigarrillo electrónico
sense_list:
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrónica
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central nuclear | planta nuclear | central térmica nuclear
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central nuclear
sense_list:
obiekt przemysłowo-energetyczny wytwarzający energię elektryczną poprzez rozszczepienia jądra atomowego;


lexentry: pol/elektrownia_słoneczna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia słoneczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: planta fotovoltaica
sense_list:
(elektryczność) zakład przemysłowy, w którym przetwarza się energię niesioną przez promienie słońca w energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrownia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central hidroeléctrica
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrowstrząs__rzeczownik__1
written_rep: elektrowstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrochoque
sense_list:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) zabieg polegający na przepuszczeniu prądu elektrycznego przez ciało pacjenta


lexentry: pol/elektrum__rzeczownik__1
written_rep: elektrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electro
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;


lexentry: pol/elektryczność__rzeczownik__1
written_rep: elektryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electricidad
sense_list:
(potocznie, potoczny) prąd elektryczny | (fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym;


lexentry: pol/elektryczny_pastuch__rzeczownik__1
written_rep: elektryczny pastuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerca eléctrica
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ogrodzenie pod niskim napięciem, wykorzystywane na pastwiskach do zabezpieczania przed wychodzeniem zwierząt hodowlanych poza jego teren;


lexentry: pol/elektryzować__czasownik__1
written_rep: elektryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: electrificar
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie) | wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować


lexentry: pol/element__rzeczownik__1
written_rep: element
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elemento
sense_list:
część składowa | (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej synonim słowa pierwiastek: (ziemia, woda, ogień lub powietrze) | (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altura
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) wysokość ciała niebieskiego podawana w stopniach; kąt zawarty między horyzontem a prostą skierowaną do ciała niebieskiego


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fachada
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elipse | elipsis
sense_list:
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elipsis | elipse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;


lexentry: pol/eliptyczny__przymiotnik__1
written_rep: eliptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: elíptico
sense_list:
mający kształt elipsy | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) polegający na elipsie, zawierający elipsę


lexentry: pol/elita__rzeczownik__1
written_rep: elita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: élite
sense_list:
grupa ludzi wyróżniająca się pozytywnie w pewnym środowisku | wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju


lexentry: pol/elizja__rzeczownik__1
written_rep: elizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elisión
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;


lexentry: pol/elukubracja__rzeczownik__1
written_rep: elukubracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elucubración
sense_list:
utwór literacki o niewielkiej wartości artystycznej, pisany mozolnie przez osobę pozbawioną talentu pisarskiego


lexentry: pol/elżbietanin__rzeczownik__1
written_rep: elżbietanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isabelino
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) artysta tworzący w epoce elżbietańskiej, szczególnie literat


lexentry: pol/emalia__rzeczownik__1
written_rep: emalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esmalte
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych


lexentry: pol/embargo__rzeczownik__1
written_rep: embargo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embargo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; | zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa | zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną | zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego


lexentry: pol/emblematyczny__przymiotnik__1
written_rep: emblematyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: emblemático
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z emblematem – gatunkiem literackim | taki, który coś symbolizuje


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embriología
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/embrion__rzeczownik__1
written_rep: embrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embrión
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się


lexentry: pol/ementaler__rzeczownik__1
written_rep: ementaler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emmental
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubilado
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emerytura__rzeczownik__1
written_rep: emerytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubilación | pensión de jubilación
sense_list:
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;


lexentry: pol/eminencja__rzeczownik__1
written_rep: eminencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eminencia
sense_list:
tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;


lexentry: pol/emir__rzeczownik__1
written_rep: emir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emir
sense_list:
tytuł książęcy przysługujący władcom w państwach arabskich | w starożytności: dowódca wojskowy w krajach arabskich


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emirato
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/emisja__rzeczownik__1
written_rep: emisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emisión
sense_list:
nadawanie programu telewizyjnego lub radiowego | (ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp. | (fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów) | wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów


lexentry: pol/emitować__czasownik__1
written_rep: emitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: emitir
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wysyłać promieniowanie lub cząstki | (ekonomia, ekonomiczny) wypuszczać na rynek papiery wartościowe lub pieniądze | wypuszczać coś do atmosfery


lexentry: pol/emocja__rzeczownik__1
written_rep: emocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emoción
sense_list:
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;


lexentry: pol/emotikon__rzeczownik__1
written_rep: emotikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emoticono
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;


lexentry: pol/empatia__rzeczownik__1
written_rep: empatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empatía
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empirismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/emploi__rzeczownik__1
written_rep: emploi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empleo
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) typ ról, w których specjalizuje się aktor


lexentry: pol/emu__rzeczownik__1
written_rep: emu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emú
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)


lexentry: pol/emulator__rzeczownik__1
written_rep: emulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emulador
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy naśladujący działanie systemu komputerowego lub innego programu;


lexentry: pol/enancjomer__rzeczownik__1
written_rep: enancjomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enantiómero
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka posiadająca odpowiednik, którego struktura jest lustrzanym odbiciem jej własnej struktury;


lexentry: pol/encefalopatia__rzeczownik__1
written_rep: encefalopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encefalopatía
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;


lexentry: pol/enchilada__rzeczownik__1
written_rep: enchilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enchilada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie meksykańskie z kukurydzianej tortilli nadzianej mięsnym lub jarskim farszem, podpieczonej i serwowanej z sosem;


lexentry: pol/encyklika__rzeczownik__1
written_rep: encyklika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encíclica
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;


lexentry: pol/endogamia__rzeczownik__1
written_rep: endogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endogamia
sense_list:
(biologia, biologiczny) hodowlane kojarzenie zwierząt spokrewnionych przez wspólnych przodków | (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) praktyka i reguła kulturowa nakazująca zawieranie małżeństw wewnątrz własnej społeczności;


lexentry: pol/endogenny__przymiotnik__1
written_rep: endogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: endógeno
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz


lexentry: pol/endokarp__rzeczownik__1
written_rep: endokarp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocarpio
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;


lexentry: pol/endokrynolog__rzeczownik__1
written_rep: endokrynolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocrinólogo | endocrino
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endokrynologia__rzeczownik__1
written_rep: endokrynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocrinología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; | (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego | (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy


lexentry: pol/endometrioza__rzeczownik__1
written_rep: endometrioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endometriosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;


lexentry: pol/endonim__rzeczownik__1
written_rep: endonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endónimo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;


lexentry: pol/endorfina__rzeczownik__1
written_rep: endorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endorfina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;


lexentry: pol/energia__rzeczownik__1
written_rep: energia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: energía
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zasób, kosztem którego możliwe jest wykonanie pracy; | entuzjazm, chęć do działania


lexentry: pol/enklawa__rzeczownik__1
written_rep: enklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclave
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;


lexentry: pol/enklityka__rzeczownik__1
written_rep: enklityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclítico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;


lexentry: pol/enkliza__rzeczownik__1
written_rep: enkliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclisis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem poprzednim


lexentry: pol/enol__rzeczownik__1
written_rep: enol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, w którym grupa hydroksylowa połączona jest z jednym końcem wiązania węgiel–węgiel;


lexentry: pol/enologia__rzeczownik__1
written_rep: enologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enología
sense_list:
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;


lexentry: pol/entalpia__rzeczownik__1
written_rep: entalpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entalpía
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;


lexentry: pol/ententa__rzeczownik__1
written_rep: ententa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi | (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;


lexentry: pol/enterowirus__rzeczownik__1
written_rep: enterowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enterovirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj wirusa wywołującego choroby u ssaków, w tym u ludzi, najczęstszy czynnik sprawczy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;


lexentry: pol/entropia__rzeczownik__1
written_rep: entropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entropía
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych;


lexentry: pol/entuzjasta__rzeczownik__1
written_rep: entuzjasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entusiasta
sense_list:
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/entuzjastka__rzeczownik__1
written_rep: entuzjastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entusiasta
sense_list:
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/enzym__rzeczownik__1
written_rep: enzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enzima
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;


lexentry: pol/eon__rzeczownik__1
written_rep: eon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eón
sense_list:
wiek, era | (geologia, geologiczny) największa jednostka czasu w dziejach Ziemi, dzieląca się na ery


lexentry: pol/epanafora__rzeczownik__1
written_rep: epanafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epanáfora
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) anafora


lexentry: pol/epeisodion__rzeczownik__1
written_rep: epeisodion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capítulo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) partia dialogowa między partiami chóralnymi w dramacie antycznym;


lexentry: pol/epejroforeza__rzeczownik__1
written_rep: epejroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abatimiento continental
sense_list:
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;


lexentry: pol/epi-__przedrostek__1
written_rep: epi-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: epi-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś


lexentry: pol/epicki__przymiotnik__1
written_rep: epicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epopéyico
sense_list:
(slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidemiología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epiderma__rzeczownik__1
written_rep: epiderma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidermis
sense_list:
(botanika, botaniczny) zewnętrzna warstwa komórek pokrywająca całą powierzchnię rośliny; | (zoologia, zoologiczny) jednowarstwowy nabłonek pokrywający ciało bezkręgowców


lexentry: pol/epidiaskop__rzeczownik__1
written_rep: epidiaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidiascopio | epidiáscopo
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);


lexentry: pol/epidot__rzeczownik__1
written_rep: epidot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidota
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);


lexentry: pol/epifania__rzeczownik__1
written_rep: epifania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epifanía
sense_list:
(książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie


lexentry: pol/epifit__rzeczownik__1
written_rep: epifit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epifita
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora;


lexentry: pol/epifora__rzeczownik__1
written_rep: epifora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epífora
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań


lexentry: pol/epigenetyczny__przymiotnik__1
written_rep: epigenetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epigenético
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej


lexentry: pol/epigraf__rzeczownik__1
written_rep: epigraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epígrafe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) cytat lub aforyzm przed tekstem utworu


lexentry: pol/epigramat__rzeczownik__1
written_rep: epigramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epigrama
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótki wierszowany napis umieszczany na nagrobkach i pomnikach (zwłaszcza w starożytności) | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;


lexentry: pol/epikleza__rzeczownik__1
written_rep: epikleza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epíclesis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa liturgiczna odmawiana przez prezbitera podczas eucharystii, wzywająca Boga do uświęcenia darów chleba i wina oraz uczestników zgromadzenia;


lexentry: pol/epikryza__rzeczownik__1
written_rep: epikryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epicrisis
sense_list:
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;


lexentry: pol/epikurejski__przymiotnik__1
written_rep: epikurejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epicúreo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z epikureizmem, dotyczący epikureizmu, poglądów Epikura | (książkowy) dążący do własnej przyjemności, używający uciech


lexentry: pol/epilog__rzeczownik__1
written_rep: epilog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epílogo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;


lexentry: pol/episkop__rzeczownik__1
written_rep: episkop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidiascopio | episcopio
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;


lexentry: pol/epistaza__rzeczownik__1
written_rep: epistaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epistasia
sense_list:
(biologia, biologiczny) (genetyka) jeden z rodzajów współdziałań pomiędzy genami polegający na ścisłym wpływie produktu genu epistatycznego na ekspresję produktów jednego lub więcej genów (zwanych hipostatycznymi);


lexentry: pol/epistemologia__rzeczownik__1
written_rep: epistemologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epistemología
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;


lexentry: pol/epizodyczny__przymiotnik__1
written_rep: epizodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: secundario
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach


lexentry: pol/epizootia__rzeczownik__1
written_rep: epizootia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epizootia
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: época
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)


lexentry: pol/epoka_brązu__rzeczownik__1
written_rep: epoka brązu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Edad del Bronce | Edad de Bronce
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;


lexentry: pol/epolet__rzeczownik__1
written_rep: epolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charretera
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego


lexentry: pol/epos__rzeczownik__1
written_rep: epos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epopeya
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych


lexentry: pol/epsomit__rzeczownik__1
written_rep: epsomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epsomita
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;


lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: era
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu. | (geologia, geologiczny) jednostka podziału dziejów Ziemi;


lexentry: pol/erekcja__rzeczownik__1
written_rep: erekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erección | empinamiento
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;


lexentry: pol/ergatywny__przymiotnik__1
written_rep: ergatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ergativo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim


lexentry: pol/ergonomia__rzeczownik__1
written_rep: ergonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ergonomía
sense_list:
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;


lexentry: pol/ergotamina__rzeczownik__1
written_rep: ergotamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ergotamina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;


lexentry: pol/erotyzm__rzeczownik__1
written_rep: erotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erotismo
sense_list:
miłość zmysłowa, o znaczącym podłożu seksualnym | tematyka związana z miłością, fascynacją lub pociągiem zmysłowym, seksualnym, świadcząca o pobudliwości płciowej


lexentry: pol/erozja__rzeczownik__1
written_rep: erozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erosión
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych;


lexentry: pol/errata__rzeczownik__1
written_rep: errata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fe de erratas
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki


lexentry: pol/erytrozyna__rzeczownik__1
written_rep: erytrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eritrosina
sense_list:
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;


lexentry: pol/esauł__rzeczownik__1
written_rep: esauł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esaúl
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer noszący stopień esauła (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień kawaleryjski w wojskach kozackich carskiej Rosji; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zastępca lub przyboczny atamana koszowego u Kozaków zaporoskich


lexentry: pol/escape_room__rzeczownik__1
written_rep: escape room
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escape room
sense_list:
gra, w której uczestnicy zamykani są w pomieszczeniu, z którego muszą wydostać się w określonym czasie rozwiązując zagadki logiczne;


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escatología
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eschatologiczny__przymiotnik__1
written_rep: eschatologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: escatológico
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


lexentry: pol/escitalopram__rzeczownik__1
written_rep: escitalopram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escitalopram
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany do terapii depresji, zaburzeń lękowych i innych nerwic; silny, wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny; S-enancjomer citalopramu


lexentry: pol/esej__rzeczownik__1
written_rep: esej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ensayo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escuadra | escuadrilla
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escuadrón | escuadrilla
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escolta | convoy
sense_list:
oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escolta | custodia | protección
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę


lexentry: pol/esperanto__rzeczownik__1
written_rep: esperanto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esperanto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;


lexentry: pol/espresso__rzeczownik__1
written_rep: espresso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expreso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


lexentry: pol/establishment__rzeczownik__1
written_rep: establishment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: establishment
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność | (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


lexentry: pol/ester__rzeczownik__1
written_rep: ester
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éster
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


lexentry: pol/estetyka__rzeczownik__1
written_rep: estetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estética
sense_list:
ładny, gustowny wygląd czegoś | (filozofia, filozoficzny) (sztuka) nauka o pięknie; | subiektywne kryteria piękna


lexentry: pol/estragon__rzeczownik__1
written_rep: estragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estragón
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek | (spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)


lexentry: pol/estuarium__rzeczownik__1
written_rep: estuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estuario
sense_list:
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


lexentry: pol/etatyzm__rzeczownik__1
written_rep: etatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estatalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna promująca wizję silnego państwa angażującego się oraz ingerującego w gospodarkę


lexentry: pol/eten__rzeczownik__1
written_rep: eten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eteno
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;


lexentry: pol/eter__rzeczownik__1
written_rep: eter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éter
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; | (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; | w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń; | (poetycki, poetycko) powietrze | (potocznie, potoczny) przestrzeń fal radiowych


lexentry: pol/eter_dietylowy__rzeczownik__1
written_rep: eter dietylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dietiléter
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy eterów o wzorze sumarycznym C4H10O będący bezbarwną, palną cieczą, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej również jako anestetyk;


lexentry: pol/eternit__rzeczownik__1
written_rep: eternit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrocemento
sense_list:
(budownictwo) cementowo-azbestowy materiał budowlany stosowany dawniej na pokrycie dachów oraz do wyrobu rur;


lexentry: pol/etiuda__rzeczownik__1
written_rep: etiuda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estudio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna, zwykle na instrument solowy; | krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;


lexentry: pol/etnia__rzeczownik__1
written_rep: etnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etnia
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa osób mających wspólnych przodków, własną tożsamość kulturową i swoją ojczyznę;


lexentry: pol/etno-__przedrostek__1
written_rep: etno-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: etno-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną


lexentry: pol/etnocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: etnocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etnocentrismo
sense_list:
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;


lexentry: pol/etnolekt__rzeczownik__1
written_rep: etnolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etnolecto
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) język, dialekt lub gwara używana przez wyodrębnioną grupę etniczną;


lexentry: pol/etnos__rzeczownik__1
written_rep: etnos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etnia
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (socjologia, socjologiczny) grupa etniczna; | zespół cech charakteryzujących grupę etniczną


lexentry: pol/etola__rzeczownik__1
written_rep: etola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estola
sense_list:
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych


lexentry: pol/etologia__rzeczownik__1
written_rep: etologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etología
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nauka o zachowaniu się zwierząt; | (filozofia, filozoficzny) nauka badająca powstawanie charakteru i sposobu zachowania się człowieka


lexentry: pol/etui__rzeczownik__1
written_rep: etui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carcasa
sense_list:
(handel, handlowy) (książkowy) futerał, pudełko lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;


lexentry: pol/etyka__rzeczownik__1
written_rep: etyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ética
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku


lexentry: pol/etykieta__rzeczownik__1
written_rep: etykieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etiqueta
sense_list:
zbiór norm i zasad panujących w określonej grupie społecznej lub środowisku; | nalepka na produkcie zawierająca jego nazwę, zawartość, cenę itp.


lexentry: pol/etymologia__rzeczownik__1
written_rep: etymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etimología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; | (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu


lexentry: pol/etymologia_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: etymologia ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reanálisis morfémico
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;


lexentry: pol/etyn__rzeczownik__1
written_rep: etyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etino
sense_list:
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;


lexentry: pol/eucharystia__rzeczownik__1
written_rep: eucharystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eucaristía
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z sakramentów w chrześcijaństwie; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;


lexentry: pol/eucharystyczny__przymiotnik__1
written_rep: eucharystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eucarístico
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią


lexentry: pol/eudajmonia__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eudemonía
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;


lexentry: pol/eudajmonizm__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eudemonismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka


lexentry: pol/eufemistyczny__przymiotnik__1
written_rep: eufemistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eufemístico
sense_list:
unikający użycia drażliwych słów poprzez zastąpienie ich wyrażeniami delikatniejszymi lub wymijającymi


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eufemismo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub ostrożne bądź aluzyjne wyrażenie zastępujące inne, zbyt drastyczne, dosadne lub nieprzyzwoite;


lexentry: pol/eugenika__rzeczownik__1
written_rep: eugenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eugenesia
sense_list:
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eucalipto
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/eukariont__rzeczownik__1
written_rep: eukariont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eucarionte
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) organizm należący do królestwa eukariontów | (biologia, biologiczny) organizm zbudowany z komórek posiadających jądro komórkowe z chromosomami


lexentry: pol/euklidesowy__przymiotnik__1
written_rep: euklidesowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: euclidiano
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk


lexentry: pol/euro-__przedrostek__1
written_rep: euro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: euro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską


lexentry: pol/eurocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: eurocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurocentrismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków


lexentry: pol/eurodolar__rzeczownik__1
written_rep: eurodolar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurodólar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dolar amerykański w formie znajdującego się poza Stanami Zjednoczonymi depozytu bankowego lub pożyczki udzielonej innemu państwu;


lexentry: pol/eurokrata__rzeczownik__1
written_rep: eurokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurócrata
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (żartobliwie) wysoko postawiony urzędnik Unii Europejskiej, cechujący się nadmiernym biurokratyzmem


lexentry: pol/eutanazja__rzeczownik__1
written_rep: eutanazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eutanasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;


lexentry: pol/eutrofizacja__rzeczownik__1
written_rep: eutrofizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eutrofización
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu


lexentry: pol/eutychianizm__rzeczownik__1
written_rep: eutychianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eutiquianismo
sense_list:
(teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu


lexentry: pol/ewakuacja__rzeczownik__1
written_rep: ewakuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evacuación
sense_list:
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;


lexentry: pol/ewangelia__rzeczownik__1
written_rep: ewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Evangelio | evangelio
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;


lexentry: pol/ewangeliarz__rzeczownik__1
written_rep: ewangeliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangeliario
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;


lexentry: pol/ewangelista__rzeczownik__1
written_rep: ewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangelista
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;


lexentry: pol/ewikcja__rzeczownik__1
written_rep: ewikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desahucio
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evolución
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; | proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś


lexentry: pol/ewolucjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ewolucjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evolucionismo
sense_list:
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;


lexentry: pol/exploitowanie__rzeczownik__1
written_rep: exploitowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu


lexentry: pol/exposé__rzeczownik__1
written_rep: exposé
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exposición
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie


lexentry: pol/eyeliner__rzeczownik__1
written_rep: eyeliner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delineador
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;


lexentry: pol/ezetymib__rzeczownik__1
written_rep: ezetymib
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ezetimiba
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit


lexentry: pol/fabuła__rzeczownik__1
written_rep: fabuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: línea de la narración
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym


lexentry: pol/fado__rzeczownik__1
written_rep: fado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fado
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wywodzący się z Portugalii, melancholijna pieśń


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fagot | fagote
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajans__rzeczownik__1
written_rep: fajans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fayenza
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fax
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego; | (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) wiadomość przesłana faksem (1.1) | (potocznie, potoczny) numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)


lexentry: pol/faksymile__rzeczownik__1
written_rep: faksymile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facsímil
sense_list:
dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku | kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;


lexentry: pol/faktoid__rzeczownik__1
written_rep: faktoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factoide
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;


lexentry: pol/faktor__rzeczownik__1
written_rep: faktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi


lexentry: pol/faktoria__rzeczownik__1
written_rep: faktoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factoría
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (handel, handlowy) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;


lexentry: pol/faktoring__rzeczownik__1
written_rep: faktoring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factoring
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factura
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ola | oleada | onda
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ola | onda
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;


lexentry: pol/fala_akustyczna__rzeczownik__1
written_rep: fala akustyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda acústica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zaburzenie gęstości i ciśnienia w postaci fali podłużnej rozchodzące się w ośrodku sprężystym, takim jak ciało stałe, ciecz czy gaz;


lexentry: pol/fala_uderzeniowa__rzeczownik__1
written_rep: fala uderzeniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda de choque
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) nagła, gwałtowna zmiana parametrów fizycznych ośrodka, która rozchodzi się w przestrzeni z prędkością większą niż dźwięk;


lexentry: pol/falanga__rzeczownik__1
written_rep: falanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falange
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty;


lexentry: pol/falanster__rzeczownik__1
written_rep: falanster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falansterio
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;


lexentry: pol/falbana__rzeczownik__1
written_rep: falbana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volante
sense_list:
ozdobna fałda z materiału, najczęściej marszczona lub plisowana, doszywana do brzegu ubrania, tekstyliów domowych czy dekoracji


lexentry: pol/fale_długie__rzeczownik__1
written_rep: fale długie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda larga
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 100 km;


lexentry: pol/fale_krótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale krótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda corta
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 10 do 100 m;


lexentry: pol/fale_ultrakrótkie__rzeczownik__1
written_rep: fale ultrakrótkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda ultracorta
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 1 do 10 m;


lexentry: pol/fale_średnie__rzeczownik__1
written_rep: fale średnie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: onda media
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) fale radiowe o długości od 100 do 1000 m;


lexentry: pol/falerno__rzeczownik__1
written_rep: falerno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falerno
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mocne, lekko cierpkie, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych


lexentry: pol/falka__rzeczownik__1
written_rep: falka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ondícula
sense_list:
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa;


lexentry: pol/fallibilizm__rzeczownik__1
written_rep: fallibilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falibilismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę;


lexentry: pol/fallocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: fallocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falocentrismo
sense_list:
pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego


lexentry: pol/fallokracja__rzeczownik__1
written_rep: fallokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falocracia
sense_list:
termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego


lexentry: pol/falowód__rzeczownik__1
written_rep: falowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guía de onda
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;


lexentry: pol/famotydyna__rzeczownik__1
written_rep: famotydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: famotidina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;


lexentry: pol/fanariota__rzeczownik__1
written_rep: fanariota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanariota
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) potomek greckiej arystokracji, członek zamożnej i wpływowej grupy Greków w czasach Imperium Osmańskiego;


lexentry: pol/fanatyzm__rzeczownik__1
written_rep: fanatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanatismo
sense_list:
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych


lexentry: pol/fandango__rzeczownik__1
written_rep: fandango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fandango
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie 3/4 lub 6/8, ostro wybijanym kastanietami, tańczony z akompaniamentem gitary;


lexentry: pol/fandom__rzeczownik__1
written_rep: fandom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comunidad de fanes | comunidad fan
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;


lexentry: pol/fanfara__rzeczownik__1
written_rep: fanfara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanfarria
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;


lexentry: pol/fantastycznie__przysłówek__1
written_rep: fantastycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: fantásticamente
sense_list:
w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie | (potocznie, potoczny) wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze


lexentry: pol/fantastyka_naukowa__rzeczownik__1
written_rep: fantastyka naukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciencia ficción
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantasía
sense_list:
wyobraźnia | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;


lexentry: pol/faraon__rzeczownik__1
written_rep: faraon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faraón
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władca starożytnego Egiptu; | (dawniej, dawny) (termin karciany) popularna hazardowa gra w karty


lexentry: pol/farbownik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: farbownik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orcaneta
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anchusa officinalis L., gatunek miododajnej rośliny z rodziny ogórecznikowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/farciara__rzeczownik__1
written_rep: farciara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potrosa | suertuda
sense_list:
(potocznie, potoczny) kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja


lexentry: pol/farerski__rzeczownik__1
written_rep: farerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: feroés
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;


lexentry: pol/farfelki__rzeczownik__1
written_rep: farfelki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farfel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobne zacierki podawane w kuchni żydowskiej jako dodatek do zup i dań głównych


lexentry: pol/farma_wiatrowa__rzeczownik__1
written_rep: farma wiatrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parque eólico
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności


lexentry: pol/farmakodynamika__rzeczownik__1
written_rep: farmakodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmacodinámica
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;


lexentry: pol/farmakokinetyka__rzeczownik__1
written_rep: farmakokinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmacocinética
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;


lexentry: pol/farmakopea__rzeczownik__1
written_rep: farmakopea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmacopea
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;


lexentry: pol/farmakoterapia__rzeczownik__1
written_rep: farmakoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmacoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii zawierający wskazania co do stosowania leków i ich dawkowania | zastosowanie leków do zwalczenia choroby, leczenie chorób lekami farmaceutycznymi


lexentry: pol/farsz__rzeczownik__1
written_rep: farsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relleno
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delantal | bata | batín | guardapolvo
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/faryzeusz__rzeczownik__1
written_rep: faryzeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fariseo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę); | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek obłudny


lexentry: pol/fasada__rzeczownik__1
written_rep: fasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fachada
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;


lexentry: pol/faseta__rzeczownik__1
written_rep: faseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faceta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) płaska powierzchnia kości lub zęba | (budownictwo) wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami | (informatyka, informatyczny) jeden z aspektów danych, według których można je filtrować | (jubilerstwo, jubilerski) ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego


lexentry: pol/fasetować__czasownik__1
written_rep: fasetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: faceta
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)


lexentry: pol/fasola__rzeczownik__1
written_rep: fasola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: judía
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); (także, też) potrawa z nich przyrządzona


lexentry: pol/fast_food__rzeczownik__1
written_rep: fast food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comida rápida | platos preparados
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;


lexentry: pol/faszyna__rzeczownik__1
written_rep: faszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fajina
sense_list:
mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espejismo
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fatwa__rzeczownik__1
written_rep: fatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetua
sense_list:
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;


lexentry: pol/fatyczny__przymiotnik__1
written_rep: fatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fático
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji


lexentry: pol/faun__rzeczownik__1
written_rep: faun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fauno
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami


lexentry: pol/fauna__rzeczownik__1
written_rep: fauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fauna
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;


lexentry: pol/fawela__rzeczownik__1
written_rep: fawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: favela
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;


lexentry: pol/fałdowanie__rzeczownik__1
written_rep: fałdowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plegamiento de preteína
sense_list:
(biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;


lexentry: pol/fałszywy__przymiotnik__1
written_rep: fałszywy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: falso
sense_list:
sztuczny, podrobiony | o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami | niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny | pozorny, udający coś, symulowany, udawany | o dźwięku: nieharmoniczny


lexentry: pol/fałszywy_prorok__rzeczownik__1
written_rep: fałszywy prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falso profeta
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach abrahamicznych (chrześcijaństwo, islam, judaizm): osoba kłamliwie przypisująca sobie tytuł przywódcy charyzmatycznego i utrzymująca, iż posiada dar prorokowania;


lexentry: pol/fałszywy_przyjaciel__związek_frazeologiczny__1
written_rep: fałszywy przyjaciel
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: falso amigo
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;


lexentry: pol/federacja__rzeczownik__1
written_rep: federacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federación
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd; | związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych


lexentry: pol/federacyjny__przymiotnik__1
written_rep: federacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: federado
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji


lexentry: pol/federalizacja__rzeczownik__1
written_rep: federalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federalización
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji


lexentry: pol/federalny__przymiotnik__1
written_rep: federalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: federal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji


lexentry: pol/fedora__rzeczownik__1
written_rep: fedora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: borsalino
sense_list:
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;


lexentry: pol/fejk__rzeczownik__1
written_rep: fejk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doblete
sense_list:
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane


lexentry: pol/felczer__rzeczownik__1
written_rep: felczer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enfermero
sense_list:
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego | osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;


lexentry: pol/feldfebel__rzeczownik__1
written_rep: feldfebel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sargento
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień podoficerski odpowiadający starszemu sierżantowi (m.in. w dawnym wojsku w Polsce, NRD, RFN)


lexentry: pol/feniańczyk__rzeczownik__1
written_rep: feniańczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feniana
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek tajnego antybrytyjskiego stowarzyszenia katolickiego w Ulsterze, działającego w XIX-XX w.;


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenkuł_włoski__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinojo
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Foeniculum vulgare Mill., gatunek rośliny z rodziny selerowatych;


lexentry: pol/fenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;


lexentry: pol/fenomen__rzeczownik__1
written_rep: fenomen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenómeno
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego | coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś | rzadkie lub niezwykłe zjawisko


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenomenalismo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenomenología
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenotipo
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


lexentry: pol/fenyloalanina__rzeczownik__1
written_rep: fenyloalanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenilalanina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny


lexentry: pol/fermata__rzeczownik__1
written_rep: fermata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calderón | corona | fermata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermentación
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/ferrytyna__rzeczownik__1
written_rep: ferrytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferritina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie;


lexentry: pol/fetysz__rzeczownik__1
written_rep: fetysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetiche
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman | (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną


lexentry: pol/fetyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: fetyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetichismo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudalismo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/feudał__rzeczownik__1
written_rep: feudał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: señor feudal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) posiadacz lenna | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fez
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fibromialgia__rzeczownik__1
written_rep: fibromialgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibromialgia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


lexentry: pol/fibryna__rzeczownik__1
written_rep: fibryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrina
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia


lexentry: pol/fibrynogen__rzeczownik__1
written_rep: fibrynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrinógeno
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;


lexentry: pol/fideizm__rzeczownik__1
written_rep: fideizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fideísmo
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


lexentry: pol/fiducjarny__przymiotnik__1
written_rep: fiducjarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fiduciario
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powierniczy | (ekonomia, ekonomiczny) pozbawiony samodzielnej wartości, nie mający oparcia w dobrach materialnych


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ficus
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: higuera
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi


lexentry: pol/figowiec_sprężysty__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sprężysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arbol de caucho
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus elastica, gatunek rośliny z rodziny morwowatych pochodzący z Półwyspu Indyjskiego, Indochin i Malezji;


lexentry: pol/figowiec_sykomora__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sykomora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sicomoro | higuera moral
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/figura__rzeczownik__1
written_rep: figura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura
sense_list:
(sztuka) odwzorowana w rzeźbie lub malarstwie postać zwierzęcia lub człowieka | kształt ciała | (matematyka, matematyczny) zbiór punktów leżących na płaszczyźnie lub w przestrzeni | (potocznie, potoczny) osobnik, typ | (sport, sportowy) (choreografia, choreograficzny) sekwencja ruchów tworząca całość w sportach akrobatycznych i tańcach | (termin karciany) starsze karty w talii: as, król, dama, walet; | (książkowy) bohater utworu literackiego | (potocznie, potoczny) znana osobistość | przydrożny posąg, kapliczka


lexentry: pol/figura_retoryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura retoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figura retórica
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;


lexentry: pol/figuralny__przymiotnik__1
written_rep: figuralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: figural
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) na wiele głosów | (sztuka) przedstawiający figury albo pojedynczą postać ludzką lub zwierzęcia


lexentry: pol/fikcyjne_małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: fikcyjne małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matrimonio de conveniencia
sense_list:
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie


lexentry: pol/filar__rzeczownik__1
written_rep: filar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pilar
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieloboczna, pionowa wolno stojąca podpora konstrukcji; | (górnictwo, górniczy) nietknięta część górotworu, pozostawiona do podparcia stropu


lexentry: pol/filetować__czasownik__1
written_rep: filetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: filete
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


lexentry: pol/filharmonia__rzeczownik__1
written_rep: filharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auditorio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków


lexentry: pol/filhellenizm__rzeczownik__1
written_rep: filhellenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filhelenismo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w. | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) umiłowanie kultury starożytnej Grecji;


lexentry: pol/filia__rzeczownik__1
written_rep: filia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filial | sucursal | delegación
sense_list:
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny


lexentry: pol/filigran__rzeczownik__1
written_rep: filigran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filigrana
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;


lexentry: pol/filipika__rzeczownik__1
written_rep: filipika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filípica
sense_list:
stanowcze, gwałtowne, oponujące mówienie; | (historia, historyczny, historycznie) (starożytność) jedno z przemówień Demostenesa lub Cycerona;


lexentry: pol/filistyński__przymiotnik__1
written_rep: filistyński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: filistea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


lexentry: pol/filiżanka__rzeczownik__1
written_rep: filiżanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: taza
sense_list:
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


lexentry: pol/film__rzeczownik__1
written_rep: film
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: película | cine
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;


lexentry: pol/film_dokumentalny__rzeczownik__1
written_rep: film dokumentalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: documental
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) rodzaj przekazu filmowego lub telewizyjnego ukazującego rzeczywistość jako taką, bez preparowania jej na potrzeby rejestracji kamerą;


lexentry: pol/filo__rzeczownik__1
written_rep: filo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoja
sense_list:
tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt


lexentry: pol/filogenetyka__rzeczownik__1
written_rep: filogenetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filogenia | filogénesis
sense_list:
dział biologii, gałąź ewolucjonizmu, zajmująca się badaniem filogenezy grup systematycznych roślin lub zwierząt;


lexentry: pol/filologia__rzeczownik__1
written_rep: filologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filología
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;


lexentry: pol/filosemityzm__rzeczownik__1
written_rep: filosemityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosemitismo
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filosofía
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filtro
sense_list:
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych | (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji | (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości


lexentry: pol/finalista__rzeczownik__1
written_rep: finalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finalista
sense_list:
(książkowy) uczestnik finału w zawodach sportowych lub konkursie | (filozofia, filozoficzny) zwolennik finalizmu


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: final
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia | (sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek | koniec, zakończenie


lexentry: pol/finisz__rzeczownik__1
written_rep: finisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: esprint
sense_list:
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą


lexentry: pol/finlandyzacja__rzeczownik__1
written_rep: finlandyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finlandización
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


lexentry: pol/fioletowy__przymiotnik__1
written_rep: fioletowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: violeta | morado
sense_list:
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violeta | viola
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/fisharmonia__rzeczownik__1
written_rep: fisharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armonio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


lexentry: pol/fitochemia__rzeczownik__1
written_rep: fitochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoquímica
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;


lexentry: pol/fitoestrogen__rzeczownik__1
written_rep: fitoestrogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoestrógeno
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;


lexentry: pol/fitopatologia__rzeczownik__1
written_rep: fitopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitopatología
sense_list:
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


lexentry: pol/fitoplankton__rzeczownik__1
written_rep: fitoplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoplancton
sense_list:
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


lexentry: pol/fitoskładnik__rzeczownik__1
written_rep: fitoskładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitonutriente
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach


lexentry: pol/fitoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fitoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitoterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie


lexentry: pol/fizjoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fizjoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisioterapia
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


lexentry: pol/fizyczny__przymiotnik__1
written_rep: fizyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: físico
sense_list:
związany z fizyką i zjawiskami, którymi ona się zajmuje | dotyczący przyrody, ukształtowania powłoki skorupy ziemskiej | służący do badań w dziedzinie fizyki


lexentry: pol/fizylier__rzeczownik__1
written_rep: fizylier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusilero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;


lexentry: pol/flaga__rzeczownik__1
written_rep: flaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze


lexentry: pol/flaki__rzeczownik__1
written_rep: flaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: callos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;


lexentry: pol/flamandzki__rzeczownik__1
written_rep: flamandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: flamenco
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii


lexentry: pol/flambirowanie__rzeczownik__1
written_rep: flambirowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flambear
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu


lexentry: pol/flanela__rzeczownik__1
written_rep: flanela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franela
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;


lexentry: pol/flawonoid__rzeczownik__1
written_rep: flawonoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flavonoide
sense_list:
organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu;


lexentry: pol/flażolet__rzeczownik__1
written_rep: flażolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chirimía
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięk wydobywany z instrumentu, np. przez delikatne przeciągnięcie smyczkiem; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka piszczałka z ustnikiem dzióbkowym;


lexentry: pol/flegma__rzeczownik__1
written_rep: flegma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flegma | flema
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) śluzowa wydzielina dróg oddechowych | (psychologia, psychologiczny) temperament, któremu właściwy jest brak gwałtownych emocji i poważna powolność działania


lexentry: pol/flejtuch__rzeczownik__1
written_rep: flejtuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chacra
sense_list:
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;


lexentry: pol/fleksografia__rzeczownik__1
written_rep: fleksografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexografía
sense_list:
(poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;


lexentry: pol/flet_poprzeczny__rzeczownik__1
written_rep: flet poprzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta travesera
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;


lexentry: pol/fletnia_Pana__rzeczownik__1
written_rep: fletnia Pana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta de Pan | siringa
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;


lexentry: pol/fletnia__rzeczownik__1
written_rep: fletnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flauta de Pan | sicu | siringa | zampoña
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty złożony z kilku piszczałek różnej długości; aerofon wargowy


lexentry: pol/fleuta__rzeczownik__1
written_rep: fleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filibote
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany w celach handlowych i wojennych;


lexentry: pol/flibustier__rzeczownik__1
written_rep: flibustier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filibustero
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek społeczności piratów pochodzenia angielskiego, francuskiego i holenderskiego w XVII wieku na Wielkich Antylach;


lexentry: pol/flisak__rzeczownik__1
written_rep: flisak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almadiero | ganchero
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek zawodowo trudniący się spławem rzecznymi tratwami drewna, zboża i innych towarów do portów morskich, zajmujący się flisactwem;


lexentry: pol/flop__rzeczownik__1
written_rep: flop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colapsar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę


lexentry: pol/floren__rzeczownik__1
written_rep: floren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florín
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka, rozpowszechniona następnie w handlu i naśladowana w krajach europejskich;


lexentry: pol/florentynka__rzeczownik__1
written_rep: florentynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florentina
sense_list:
mieszkanka Florencji | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastka z bakaliami, specjalność kuchni regionu Florencji


lexentry: pol/floruit__przyimek__1
written_rep: floruit
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: florecer
sense_list:
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;


lexentry: pol/flota_cieni__rzeczownik__1
written_rep: flota cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flota clandestina | flota en la sombra
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statki morskie, które transportują różnego rodzaju towary w sposób nielegalny


lexentry: pol/flotylla__rzeczownik__1
written_rep: flotylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flotilla
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.


lexentry: pol/fluktuacja__rzeczownik__1
written_rep: fluktuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluctuación
sense_list:
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;


lexentry: pol/fluoksetyna__rzeczownik__1
written_rep: fluoksetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluoxetina
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;


lexentry: pol/fluorescencja__rzeczownik__1
written_rep: fluorescencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosforescencia
sense_list:
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki


lexentry: pol/fluorescencyjny__przymiotnik__1
written_rep: fluorescencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fluorescente
sense_list:
związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji


lexentry: pol/fobia__rzeczownik__1
written_rep: fobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;


lexentry: pol/fobia_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: fobia społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fobia social
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie nerwicowe, w którym chory odczuwa lęk wobec sytuacji społecznych;


lexentry: pol/focaccia__rzeczownik__1
written_rep: focaccia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focaccia
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku;


lexentry: pol/fokmaszt__rzeczownik__1
written_rep: fokmaszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trinquete
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;


lexentry: pol/foliarz__rzeczownik__1
written_rep: foliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conspiracionista
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/foliogram__rzeczownik__1
written_rep: foliogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transparencia
sense_list:
folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie


lexentry: pol/folk__rzeczownik__1
written_rep: folk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folk música
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folclore
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/folkloryzm__rzeczownik__1
written_rep: folkloryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folclorismo
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;


lexentry: pol/folusznik__rzeczownik__1
written_rep: folusznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: batanero
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;


lexentry: pol/folwark__rzeczownik__1
written_rep: folwark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granja
sense_list:
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego; | (dawniej, dawny) dom mieszkalny, w którym mieszka właściciel wioski lub czeladź


lexentry: pol/fondue__rzeczownik__1
written_rep: fondue
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fondue
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonema
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fonia__rzeczownik__1
written_rep: fonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sonido
sense_list:
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej | (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej


lexentry: pol/foniatria__rzeczownik__1
written_rep: foniatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foniatría
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);


lexentry: pol/fonograf__rzeczownik__1
written_rep: fonograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fonógrafo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków; | (historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawny, prymitywny gramofon do płyt


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuente
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/foremka__rzeczownik__1
written_rep: foremka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amohecer
sense_list:
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp. | zabawka do robienia babek z piasku


lexentry: pol/foremny__przymiotnik__1
written_rep: foremny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: regular
sense_list:
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; | (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;


lexentry: pol/forma_sonatowa__rzeczownik__1
written_rep: forma sonatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forma sonata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) trzyczęściowa forma muzyczna składająca się z ekspozycji, przetworzenia i repryzy, występująca jako pierwsza część sonaty, koncertu czy symfonii;


lexentry: pol/formalność__rzeczownik__1
written_rep: formalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formalidad
sense_list:
czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta | czynność wykonywana według przepisów, urzędowo


lexentry: pol/format__rzeczownik__1
written_rep: format
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formato
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu | rozmiar arkusza papieru, książki itp.


lexentry: pol/formatka__rzeczownik__1
written_rep: formatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część ekranu aplikacji, np. zakładka, w oknie programu z polami do wypełniania[potrzebne źródło]


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formatear
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt


lexentry: pol/formować__czasownik__1
written_rep: formować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formar
sense_list:
wyrabiać w kimś określone cechy lub postawy | nadawać czemuś określoną formę, kształt | o grupie ludzi: ustawiać się w pewnym porządku


lexentry: pol/formularz__rzeczownik__1
written_rep: formularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formulario
sense_list:
(informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortaleza
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fortepian__rzeczownik__1
written_rep: fortepian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano de cola
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/fosa__rzeczownik__1
written_rep: fosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foso
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;


lexentry: pol/fosfolipid__rzeczownik__1
written_rep: fosfolipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosfolípido
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;


lexentry: pol/fosgen__rzeczownik__1
written_rep: fosgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosgeno
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;


lexentry: pol/fosylizacja__rzeczownik__1
written_rep: fosylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fosilización
sense_list:
(geologia, geologiczny) ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej;


lexentry: pol/fotoelektron__rzeczownik__1
written_rep: fotoelektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotoelectrón
sense_list:
(fizyka, fizyczny) elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/fotokomórka__rzeczownik__1
written_rep: fotokomórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: célula fotoeléctrica
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie służące do pomiaru światła, przetwarzające sygnały optyczne na elektryczne;


lexentry: pol/fotometr__rzeczownik__1
written_rep: fotometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotómetro
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotón
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotonika__rzeczownik__1
written_rep: fotonika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotónica
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem zastosowań właściwości korpuskularnych światła w przesyłaniu informacji;


lexentry: pol/fotopowielacz__rzeczownik__1
written_rep: fotopowielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotomultiplicador
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;


lexentry: pol/fotorealizm__rzeczownik__1
written_rep: fotorealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotorrealismo
sense_list:
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fotosíntesis
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/fotoszopować__czasownik__1
written_rep: fotoszopować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fotoshopear
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej


lexentry: pol/fototranzystor__rzeczownik__1
written_rep: fototranzystor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fototransistor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;


lexentry: pol/foyer__rzeczownik__1
written_rep: foyer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foyer
sense_list:
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pringado | primavera | primo | bobo | lila
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/frak__rzeczownik__1
written_rep: frak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frac
sense_list:
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fracción
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniona część składowa mieszaniny substancji o określonych właściwościach | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program


lexentry: pol/frakcyjny__przymiotnik__1
written_rep: frakcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: faccional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z frakcją, dotyczący frakcji; przynależący do frakcji


lexentry: pol/fraktal__rzeczownik__1
written_rep: fraktal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fractal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;


lexentry: pol/franciszkanin__rzeczownik__1
written_rep: franciszkanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franciscano
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: francés
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/francuski_pocałunek__rzeczownik__1
written_rep: francuski pocałunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beso francés
sense_list:
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franquicia
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;


lexentry: pol/frankfurterka__rzeczownik__1
written_rep: frankfurterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salchicha de Frankfurt
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;


lexentry: pol/frankijski__przymiotnik__1
written_rep: frankijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fráncico
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)


lexentry: pol/frankofon__rzeczownik__1
written_rep: frankofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: francófono
sense_list:
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami


lexentry: pol/fraternizacja__rzeczownik__1
written_rep: fraternizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraternización
sense_list:
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frase
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu


lexentry: pol/frazeologia__rzeczownik__1
written_rep: frazeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraseología
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zasób wyrażeń; | (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o frazeologii (1.1)


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fragata
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe; | (marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;


lexentry: pol/frenologia__rzeczownik__1
written_rep: frenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frenología
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;


lexentry: pol/fresk__rzeczownik__1
written_rep: fresk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresco
sense_list:
(sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk; | (sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1)


lexentry: pol/fretka__rzeczownik__1
written_rep: fretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurón
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;


lexentry: pol/frezarka__rzeczownik__1
written_rep: frezarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresadora
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;


lexentry: pol/frezja__rzeczownik__1
written_rep: frezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;


lexentry: pol/frisbee__rzeczownik__1
written_rep: frisbee
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frisbi
sense_list:
dysk do gry w frisbee (1.1) | gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem


