# translation

lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulfur mustard | sulphur mustard
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek siarkoorganiczny o budowie zbliżonej do iperytu siarkowego (1.1) będący parzącym bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków


lexentry: pol/iperyt_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yperite | bis sulfide | bis thioether | mustard gas | sulfur mustard | sulphur mustard
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów stosowany jako parzący bojowy środek trujący, gęsta, oleista ciecz o działaniu silnie trującym, po raz pierwszy zastosowany z powodzeniem w 1917 roku pod Iprą w Belgii;


lexentry: pol/iperyt_tlenowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt tlenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 1 2 2 ethoxy- ethane | O-mustard | T | agent T | bis- ether
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów będący jednocześnie eterem, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów o zbliżonych do iperytu siarkowego właściwościach chemicznych i toksycznych;


lexentry: pol/iranistyka__rzeczownik__1
written_rep: iranistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iranian study
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan);


lexentry: pol/iranka__rzeczownik__1
written_rep: iranka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irania
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Irania gutturalis, gatunek niewielkich ptaków z rodziny muchołówkowatych;


lexentry: pol/irbis_śnieżny__rzeczownik__1
written_rep: irbis śnieżny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snow leopard | ounce
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera uncia Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;


lexentry: pol/irygacja__rzeczownik__1
written_rep: irygacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrigation
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) sztuczne nawadnianie pól; | (medycyna, medyczny) zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;


lexentry: pol/iskać__czasownik__1
written_rep: iskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: louse | pick out louse
sense_list:
usuwać pasożyty żyjące we włosach ludzi lub sierści zwierząt poprzez wyszukiwanie i łapanie (wyskubywanie) ich palcami


lexentry: pol/islam__rzeczownik__1
written_rep: islam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islam
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna założona przez Mahometa;


lexentry: pol/islamistyczny__przymiotnik__1
written_rep: islamistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Islamist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący islamizmu lub islamisty, związany z islamizmem lub islamistą


lexentry: pol/islamizacja__rzeczownik__1
written_rep: islamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamization
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (socjologia, socjologiczny) proces narzucania islamu albo poddawania się wpływom islamu


lexentry: pol/islamizm__rzeczownik__1
written_rep: islamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islam polityczny – doktryna polityczna oparta na islamie, łącząca religię z ideologią, w której Koran uznany jest za podstawę prawa i polityki państwa;


lexentry: pol/islamofaszyzm__rzeczownik__1
written_rep: islamofaszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamofascism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) radykalna postać islamu o wielu cechach wspólnych z faszyzmem


lexentry: pol/istota__rzeczownik__1
written_rep: istota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: essence
sense_list:
charakter, rodzaj, postać czegoś lub kogoś | coś, co jest zasadnicze w jakiejś sprawie; podstawa, sedno danej sprawy


lexentry: pol/istota_szara__rzeczownik__1
written_rep: istota szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grey matter
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka tworząca ośrodkowy układ nerwowy, złożona przede wszystkim z ciał komórek nerwowych, odpowiadająca za kluczowe procesy przetwarzania informacji


lexentry: pol/italianizm__rzeczownik__1
written_rep: italianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Italianism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka włoskiego;


lexentry: pol/iteracja__rzeczownik__1
written_rep: iteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iteration
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) metoda obliczania polegająca na wielokrotnym powtarzaniu tego samego algorytmu; | (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) jednokrotne powtórzenie algorytmu (etap liczenia)


lexentry: pol/izafet__rzeczownik__1
written_rep: izafet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complement
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) konstrukcja składniowa, występująca m.in. w językach semickich, irańskich i turkijskich, w której jeden rzeczownik określany jest przez inny rzeczownik bądź rzadziej – przez przymiotnik; jej odpowiednikiem w języku polskim jest zwykle rzeczownik z przydawką dopełniaczową lub rzeczownik z przydawką przymiotną


lexentry: pol/izauryjski__rzeczownik__1
written_rep: izauryjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Isaurian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język izauryjski, wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich


lexentry: pol/izba_niższa__rzeczownik__1
written_rep: izba niższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lower house
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego inicjujący i uchwalający ustawy


lexentry: pol/izba_wytrzeźwień__rzeczownik__1
written_rep: izba wytrzeźwień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drunk tank | detoxification detention centre
sense_list:
budynek lub pomieszczenie, w którym zatrzymywane są tymczasowo osoby nietrzeźwe, zakłócające spokój;


lexentry: pol/izba_wyższa__rzeczownik__1
written_rep: izba wyższa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upper house
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w niektórych krajach organ parlamentu dwuizbowego zatwierdzający ustawy


lexentry: pol/izobaryczny__przymiotnik__1
written_rep: izobaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: isobaric
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (meteorologia, meteorologiczny) zachodzący ze stałym ciśnieniem; związany ze stałą wartością ciśnienia


lexentry: pol/izokefalia__rzeczownik__1
written_rep: izokefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isocephalism | isocephaly
sense_list:
(sztuka) rodzaj kanonicznej kompozycji plastycznej, w której głowy postaci znajdują się w jednej linii, na tej samej wysokości;


lexentry: pol/izokoszta__rzeczownik__1
written_rep: izokoszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isocost
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) linia obrazująca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych, których koszt całkowity jest taki sam;


lexentry: pol/izokwanta__rzeczownik__1
written_rep: izokwanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isoquant
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) linia przedstawiająca wszystkie kombinacje dwóch czynników wytwórczych pozwalające osiągnąć dany rozmiar produkcji;


lexentry: pol/izolacjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: izolacjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: isolationist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z izolacjonizmem, dotyczący izolacjonizmu


lexentry: pol/izolacjonizm__rzeczownik__1
written_rep: izolacjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isolationism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka danego państwa polegająca na ograniczeniu angażowania się w sprawy zagraniczne i skupieniu się na problemach wewnętrznych kraju;


lexentry: pol/izolator__rzeczownik__1
written_rep: izolator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insulator | isolator
sense_list:
(elektryczność) przedmiot z materiału nie przewodzącego prądu elektrycznego, łączący a zarazem izolujący części urządzenia będące względem siebie pod napięciem


lexentry: pol/izoleucyna__rzeczownik__1
written_rep: izoleucyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isoleucine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, ważny w metabolizmie mięśni, biosyntezie białek i regulacji energii


lexentry: pol/izomer__rzeczownik__1
written_rep: izomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isomer
sense_list:
(chemia, chemiczny) jeden z dwóch lub większej liczby związków chemicznych o tym samym składzie atomowym, różniących się połączeniami lub ułożeniem atomów;


lexentry: pol/izomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: izomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isomorphism
sense_list:
(matematyka, matematyczny) odwzorowanie pomiędzy dwiema przestrzeniami matematycznymi, zachowujące wszystkie relacje i funkcje


lexentry: pol/izoton__rzeczownik__1
written_rep: izoton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isotone
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) każdy z pierwiastków chemicznych mający taką samą liczbę neutronów w jądrze, lecz różne liczby protonów;


lexentry: pol/izotop__rzeczownik__1
written_rep: izotop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isotope
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) każda z odmian tego samego pierwiastka chemicznego, która ma jednakową liczbę protonów w atomach, lecz różne liczby neutronów;


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: go
sense_list:
udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo | (przenośnie, przenośnia) wydobywać się


lexentry: pol/iść__czasownik__1
written_rep: iść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: walk | go
sense_list:
poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem


lexentry: pol/iść_po_trupach__czasownik__1
written_rep: iść po trupach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: play hardball
sense_list:
zmierzać do celu, nie przebierając w środkach, postępując bezwzględnie wobec osób stanowiących przeszkodę w osiągnięciu tego celu


lexentry: pol/ja_pierdolę__wykrzyknik__1
written_rep: ja pierdolę
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: holy fuck | holy shit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie wyrażające różnorodne intensywne uczucia lub doznania np. podziw, radość, zaskoczenie, zdumienie, oburzenie, irytację


lexentry: pol/jacht__rzeczownik__1
written_rep: jacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yacht
sense_list:
(sport, sportowy) (turystyka, turystyczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) lekki statek o napędzie żaglowym lub motorowym służący do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu;


lexentry: pol/jacuzzi__rzeczownik__1
written_rep: jacuzzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jacuzzi
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) wanna lub mały basen kąpielowy z urządzeniem tworzącym wiry lub bąbelki;


lexentry: pol/jaczejka__rzeczownik__1
written_rep: jaczejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cell
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najniższa komórka organizacyjna partii komunistycznej


lexentry: pol/jad__rzeczownik__1
written_rep: jad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: venom
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) (zoologia, zoologiczny) substancja pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub bakteryjnego mająca właściwości toksyczne dla innego organizmu;


lexentry: pol/jad_trupi__rzeczownik__1
written_rep: jad trupi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadaveric poison
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ptomaina, alkaloid powstający w procesach gnilnych ciał organicznych zawierających białko


lexentry: pol/jadeit__rzeczownik__1
written_rep: jadeit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jadeite
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał w różnych odcieniach zieleni, rzadziej biały, połyskliwy, używany w jubilerstwie;


lexentry: pol/jagielloński__przymiotnik__1
written_rep: jagielloński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Jagiellonian
sense_list:
związany z Jagiełłą lub wywodzącą się od niego dynastią, dotyczący Jagiełły lub wywodzącej się od niego dynastii


lexentry: pol/jagnięcina__rzeczownik__1
written_rep: jagnięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamb
sense_list:
(spożywczy) mięso jagnięce (z młodej owcy) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z jagnięciny (1.1)


lexentry: pol/jaguar_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguar amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaguar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera onca Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Amerykach; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarów amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jaguarundi_amerykański__rzeczownik__1
written_rep: jaguarundi amerykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eyra | jaguarundi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma yagouaroundi Geoffroy Saint-Hilaire, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący od Paragwaju aż po południowo-wschodnią część Stanów Zjednoczonych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku jaguarundi amerykańskich (1.1)


lexentry: pol/jahwizm__rzeczownik__1
written_rep: jahwizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yahwism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) kult Jahwe, pierwsza religia monoteistyczna w starożytnym Izraelu i Judei


lexentry: pol/jajecznik__rzeczownik__1
written_rep: jajecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egg cup | eggcup
sense_list:
element zastawy stołowej służący do podawania ugotowanych jaj, w którym to umieszcza się je w okrągłym zagłębieniu;


lexentry: pol/jajko_na_miękko__rzeczownik__1
written_rep: jajko na miękko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soft-boiled egg | soft boiled egg | softboiled egg
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko ugotowane do całkowitego ścięcia się białka, ale nie żółtka;


lexentry: pol/jajko_sadzone__rzeczownik__1
written_rep: jajko sadzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sunny side up | sunny-side up | sunnyside up
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jajko usmażone na patelni bez jego rozmącania, ze ściętym białkiem i półpłynnym żółtkiem


lexentry: pol/jajochlebek__rzeczownik__1
written_rep: jajochlebek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: french toast
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tost francuski, najczęściej wykonany przy użyciu zwykłego chleba


lexentry: pol/jajowód__rzeczownik__1
written_rep: jajowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fallopian tube | oviduct
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewód o długości ok. 10-12 cm, który biegnie od rogu macicy, dochodząc do jajnika;


lexentry: pol/jak_i__fraza_spójnikowa__1
written_rep: jak i
min_sense_num: 01
trans_list: as well as
sense_list:
fraza łącząca równorzędne części zdania i dodatkowo podkreślająca, że czasownik dotyczy obydwu łączonych części


lexentry: pol/jak_nie_urok,_to_przemarsz_wojsk__związek_frazeologiczny__1
written_rep: jak nie urok, to przemarsz wojsk
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: if it's not one thing, it's another
sense_list:
(potocznie, potoczny) o serii następujących po sobie niepowodzeń lub trudności uniemożliwiających realizację jakiegoś celu


lexentry: pol/jak_sobie_pościelesz,_tak_się_wyśpisz__przysłowie__1
written_rep: jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz
part_of_speech: proverb
sense_list: sami mamy wpływ na to, co się dzieje w naszym życiu, na jego jakość
min_sense_num: 01
trans_list:
as you make your bed, so you must lie in it | as you make your bed, so you must lie on it | as you sow, so shall you reap


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: as if
sense_list:
…określający sytuację, która mogłaby mieć miejsce, biorąc pod uwagę resztę wypowiedzi, ale tak naprawdę jest nieprawdziwa


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: if czas przeszły
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym nie został spełniony w przeszłości, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym nie mogło i nie może nastąpić


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: if past perfect
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że warunek występujący w zdaniu podrzędnym jest z założenia nieprawdziwy, a zdarzenie w zdaniu nadrzędnym ma charakter hipotetyczny


lexentry: pol/jakby__spójnik__1
written_rep: jakby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: if would
sense_list:
(potocznie, potoczny) oznaczający, że spełnienie warunku występującego w zdaniu podrzędnym jest zależne od czyjejś woli


lexentry: pol/jakczal__rzeczownik__1
written_rep: jakczal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yakhchal
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj lodowni o stożkowatym kształcie budowanej w starożytnej Persji


lexentry: pol/jaki__zaimek__1
written_rep: jaki
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: what | what kind of
sense_list:
…służący do pytania o cechę wyrażoną zwykle w przymiotniku | …służący do rozpoczynania zdań podrzędnych dotyczących cechy


lexentry: pol/jakobin__rzeczownik__1
written_rep: jakobin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jacobin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w czasie rewolucji francuskiej: członek lewicowego klubu politycznego dążącego do radykalnych zmian i wprowadzenia republiki;


lexentry: pol/jakoby__spójnik__1
written_rep: jakoby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: that
sense_list:
łączący zdanie nadrzędne ze zdaniem podrzędnym i również podający w wątpliwość treść, o której jest mowa w przyłączanym zdaniu


lexentry: pol/jakość__rzeczownik__1
written_rep: jakość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quality
sense_list:
wartość, rodzaj, stan czegoś; zalety przedmiotu świadczące o jego użyteczności, wartości, porządnym wykonaniu


lexentry: pol/jakże__zaimek__1
written_rep: jakże
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: how
sense_list:
…podkreślający natężenie czegoś | …pytający | …używany do zapytania o sposób wykonywania czynności | …wprowadzający oburzenie


lexentry: pol/jam_session__rzeczownik__1
written_rep: jam session
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jam session
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nieformalne spotkanie muzyków w celu wspólnej improwizacji muzycznej, zwłaszcza jazzu


lexentry: pol/jama_bębenkowa__rzeczownik__1
written_rep: jama bębenkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tympanic cavity
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ucha środkowego będąca przestrzenią powietrzną pomiędzy błoną bębenkową a ścianą kostną;


lexentry: pol/jamb__rzeczownik__1
written_rep: jamb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iamb
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w wersyfikacji antycznej: stopa, miara wierszowa złożona z sylaby krótkiej i długiej; | (językoznawstwo, językoznawczy) w języku polskim: stopa złożona z sylaby nieakcentowanej i akcentowanej


lexentry: pol/jammer__rzeczownik__1
written_rep: jammer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jammer
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie do zagłuszania sygnałów radiowych GPS, GSM, radarów policyjnych, sygnałów zdalnego sterowania itp.


lexentry: pol/jamnik__rzeczownik__1
written_rep: jamnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dachshund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psów o niskim wzroście, długim tułowiu i krótkich nogach; | (kynologia, kynologiczny) pies rasy jamnik (1.1)


lexentry: pol/jamochłon__rzeczownik__1
written_rep: jamochłon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coelenterate
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) bezkręgowe zwierzę żyjące w wodzie, zbudowane z dwóch warstw komórek, posiadające najprostszy układ pokarmowy - jamę chłonąco-trawiącą


lexentry: pol/jamowanie__rzeczownik__1
written_rep: jamowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jam
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) (potocznie, potoczny) zakłócanie łączności elektronicznej, w szczególności WiFi


lexentry: pol/jamraj__rzeczownik__1
written_rep: jamraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandicoot
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Peramelemorphia Ameghino, niewielki torbacz zamieszkujący Australię i Nową Gwineę;


lexentry: pol/jamthund__rzeczownik__1
written_rep: jamthund
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Swedish elkhound | jamthund
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa z grupy szpiców myśliwskich pochodząca z regionu Jämtland w Szwecji;


lexentry: pol/janczar__rzeczownik__1
written_rep: janczar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: janissary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz dawnej regularnej, doborowej piechoty tureckiej, tworzonej początkowo z młodych chrześcijańskich brańców zmuszonych do przyjęcia islamu;


lexentry: pol/janczarski__przymiotnik__1
written_rep: janczarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: janissary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z janczarami, dotyczący janczarów


lexentry: pol/janowiec_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: janowiec barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyer's broom | dyer's greenweed | dyeweed | greenweed | woadwaxen | woodwaxen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Genista tinctoria L., gatunek krzewiastej rośliny z rodziny bobowatych o własnościach leczniczych, jak i trujących;


lexentry: pol/japiszon__rzeczownik__1
written_rep: japiszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuppie | yuppy
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba młoda, zwykle z dużego miasta, nastawiona na karierę, pieniądze i wizerunek


lexentry: pol/japok__rzeczownik__1
written_rep: japok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water opossum | yapok | yapock
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Chironectes minimus Zimmermann, amerykański torbacz o ziemno-wodnym trybie życia;


lexentry: pol/japońskie_kryształy__rzeczownik__1
written_rep: japońskie kryształy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
mikroorganizmy zdolne do przeprowadzania fermentacji, będące koloniami bakterii i drożdży, wykorzystywane do produkcji napojów;

trans_list:
California bees | Japanese water crystals | sugar kefir grains | tibi | tibicos | water kefir grains


lexentry: pol/jar__rzeczownik__1
written_rep: jar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ravine
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona dolina o wąskim dnie i stromych zboczach, powstała najczęściej w wyniku erozyjnego działania wody, rzadziej poprzez aktywność osuwisk;


lexentry: pol/jaranga__rzeczownik__1
written_rep: jaranga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaranga
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne mieszkanie Czukczów i innych ludów koczowniczych północno-wschodniej Syberii, namiot w kształcie ściętego stożka


lexentry: pol/jarmark__rzeczownik__1
written_rep: jarmark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fair
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj targu o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącego miejsce wolnej wymiany towarów handlu dalekosiężnego;


lexentry: pol/jarmuż__rzeczownik__1
written_rep: jarmuż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kale
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. sabellica L., odmiana botaniczna kapusty warzywnej o mocno pomarszczonych liściach;


lexentry: pol/jarzmo__rzeczownik__1
written_rep: jarzmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yoke
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) drewniana uprząż zakładana zwierzęciu pociągowemu na kark, szyję, czoło lub rogi; | (przenośnie, przenośnia) coś co zniewala i zmusza do ponoszenia ciężarów | (technologia, technika, techniczny) urządzenie służące spinaniu, zwieraniu czegoś


lexentry: pol/jarząb_brekinia__rzeczownik__1
written_rep: jarząb brekinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wild service tree
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus torminalis L., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;


lexentry: pol/jarząb_mączny__rzeczownik__1
written_rep: jarząb mączny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whitebeam | common whitebeam
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aria Crantz, gatunek drzewa z rodziny różowatych;


lexentry: pol/jarząb_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: jarząb pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European mountain ash | rowan
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sorbus aucuparia L., gatunek ozdobnej rośliny wieloletniej z rodziny różowatych rosnącej jako drzewo lub krzew z pomarańczowoczerwonymi owocami, z których m.in. wyrabia się korale;


lexentry: pol/jarząbek__rzeczownik__1
written_rep: jarząbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hazel grouse | hazel hen
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek niewielkiego eurazjatyckiego grzebiącego ptaka łownego (Tetrastes bonasia Linnaeus), z rzędu kuraków, zamieszkującego gęste starodrzewy;


lexentry: pol/jarzębatka__rzeczownik__1
written_rep: jarzębatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barred warbler
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Curruca nisoria Bechstein, gatunek niedużego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewkowatych;


lexentry: pol/jarzębina__rzeczownik__1
written_rep: jarzębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rowan | mountain ash
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzewa o małych, czerwonych owocach;


lexentry: pol/jaskier__rzeczownik__1
written_rep: jaskier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buttercup | crowfoot
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ranunculus, liczący około 400 gatunków rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju jaskier (1.1)


lexentry: pol/jaskinia__rzeczownik__1
written_rep: jaskinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cave | cavern
sense_list:
naturalna pusta przestrzeń w skale, a ściśle taka o rozmiarach umożliwiających penetrację przez człowieka;


lexentry: pol/jaskółcze_ziele__rzeczownik__1
written_rep: jaskółcze ziele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greater celandine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chelidonium majus L., gatunek pospolitej rośliny z rodziny makowatych, często rosnącej przy płotach, murach i w miejscach ruderalnych


lexentry: pol/jaskółczy_ogon__rzeczownik__1
written_rep: jaskółczy ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dovetail
sense_list:
(budownictwo) rodzaj złącza ciesielskiego, drewnianego połączenia konstrukcyjnego dwóch elementów, gdzie jeden element ma zakończenie w kształcie trapezu (wczep), który wchodzi w pasujące do niego wycięcie w drugim elemencie


lexentry: pol/jaskółczy_ogon__rzeczownik__1
written_rep: jaskółczy ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hornwork | tenaille
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) zewnętrzna budowla obronna jako rogi kleszczowe o zbieżnych barkach


lexentry: pol/jaskółczy_ogon__rzeczownik__1
written_rep: jaskółczy ogon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swallow-tail twin
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbliźniaczenie kryształów gipsu polegające na zrastaniu się dwóch osobników krystalicznych pod kątem, tworzące kształt przypominający rozwidlony ogon jaskółki


lexentry: pol/jaskółka__rzeczownik__1
written_rep: jaskółka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swallow | martin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo, owadożerny ptak o długich i ostro zakończonych skrzydłach i ogonie;


lexentry: pol/jasnowidz__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seer | clairvoyant
sense_list:
(ezoteryka) człowiek, któremu przypisuje się zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasnowidzenie__rzeczownik__1
written_rep: jasnowidzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clairvoyance
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zdolność pozazmysłowego przewidywania przyszłości lub poznawania zjawisk niemożliwych do postrzegania zmysłami


lexentry: pol/jasność__rzeczownik__1
written_rep: jasność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luminosity
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ilość energii świetlnej wysyłanej przez ciało niebieskie w jednostce czasu;


lexentry: pol/jaspis__rzeczownik__1
written_rep: jaspis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jasper
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) skała osadowa, składająca się głównie z chalcedonu i kwarcu (w różnych proporcjach), mogąca przybierać barwy: czerwoną, żółtą, brązową lub zieloną;


lexentry: pol/jaszcz__rzeczownik__1
written_rep: jaszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caisson
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednoosiowy pojazd artyleryjski, używany zwłaszcza w artylerii konnej, przeznaczony głównie do przewożenia amunicji


lexentry: pol/jaszczurka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lizard
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) czworonożny lub beznogi gad o wydłużonym ciele, oczach uzbrojonych w powieki i mocnych szczękach;


lexentry: pol/jaszczurka_zwinka__rzeczownik__1
written_rep: jaszczurka zwinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sand lizard
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Lacerta agilis Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny jaszczurek właściwych;


lexentry: pol/jawor__rzeczownik__1
written_rep: jawor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sycamore maple
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer pseudoplatanus, gatunek drzewa z rodziny mydleńcowatych o szarej korze i dłoniastych liściach;


lexentry: pol/jazda__rzeczownik__1
written_rep: jazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ride | drive
sense_list:
przenoszenie się z miejsca na miejsce, przebywanie drogi za pomocą różnych środków lokomocji; poruszanie się, posuwanie się środków lokomocji


lexentry: pol/jazda_indywidualna_na_czas__rzeczownik__1
written_rep: jazda indywidualna na czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individual time trial
sense_list:
(sport, sportowy) w kolarstwie: konkurencja, gdzie zawodnicy startując pojedynczo i nie mogąc korzystać z pomocy innych muszą jak najszybciej przejechać określony odcinek;


lexentry: pol/jazz-rock__rzeczownik__1
written_rep: jazz-rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jazz-rock
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce popularnej będący połączeniem jazzu i rocka;


lexentry: pol/jałmużna__rzeczownik__1
written_rep: jałmużna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alms | almsgiving
sense_list:
(książkowy) dobrowolne ofiarowanie czegoś komuś biedniejszemu; coś, co jest przekazane w ramach tego ofiarowania


lexentry: pol/jałówka__rzeczownik__1
written_rep: jałówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heifer
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) młoda, niemająca jeszcze potomstwa, samica, głównie w odniesieniu do krów


lexentry: pol/jaśmin__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jasmine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Jasminum L., rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae); | (rzadki, rzadko używany) perfum o zapachu kwiatów jaśminu (1.2)


lexentry: pol/jaśmin_wielkolistny__rzeczownik__1
written_rep: jaśmin wielkolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabian jasmine
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Jasminum sambac, krzew z rodziny oliwkowatych pierwotnie występujący w Indiach, Bangladeszu i Birmie;


lexentry: pol/jaśminowiec__rzeczownik__1
written_rep: jaśminowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mock-orange
sense_list:
(botanika, botaniczny) Philadelphus L., rodzaj krzewów z rodziny hortensjowatych o pachnących białych kwiatach;


lexentry: pol/jaź__rzeczownik__1
written_rep: jaź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ide
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Leuciscus idus L., gatunek słodkowodnej ryby stadnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/jebadełko__rzeczownik__1
written_rep: jebadełko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nut tool
sense_list:
(potocznie, potoczny) (środowiskowy) (sport, sportowy) urządzenie do wyjmowania kostek i innych metalowych elementów sprzętu wspinaczkowego ze skał, umieszczonych uprzednio celem założenia asekuracji;


lexentry: pol/jebaka__rzeczownik__1
written_rep: jebaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cad
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (potocznie, potoczny) mężczyzna odbywający dużo stosunków płciowych z wieloma kobietami


lexentry: pol/jechać__czasownik__1
written_rep: jechać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: ride | drive | go | travel
sense_list:
o człowieku, towarze, zwierzęciu itp.: poruszać się, przemieszczać się przy użyciu pojazdu lub na grzbiecie zwierzęcia


lexentry: pol/jedenastka__rzeczownik__1
written_rep: jedenastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eleven
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) skład graczy w piłkę nożną | tramwaj, autobus itp. oznaczony numerem 11 | nazwa liczby 11


lexentry: pol/jednak__spójnik__1
written_rep: jednak
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: however
sense_list:
…łączy dwa zdania, w których zdanie ze spójnikiem wyraża sytuację, która powstała w wyniku akcji ze zdania bez spójnika, a która nie była oczekiwana przez mówiącego


lexentry: pol/jedno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jedno-
min_sense_num: 01
trans_list: one- | single-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na jednostkowość elementu, który nazywa druga część złożenia


lexentry: pol/jednomian__rzeczownik__1
written_rep: jednomian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monomial
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyrażenie będące iloczynem liczby oraz zmiennych podniesionych do potęg naturalnych;


lexentry: pol/jednopłat__rzeczownik__1
written_rep: jednopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoplane
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec mający jedną parę skrzydeł stanowiących jeden płat nośny;


lexentry: pol/jednorożec__rzeczownik__1
written_rep: jednorożec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unicorn
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) fantastyczne stworzenie posiadające jeden róg na czole, pojawiające się w mitach i legendach;


lexentry: pol/jednoręki_bandyta__rzeczownik__1
written_rep: jednoręki bandyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: one-armed bandit | slot machine | fruit machine
sense_list:
(potocznie, potoczny) automat do gier hazardowych, w którym po wrzuceniu monet i pociągnięciu za dźwignię z boku maszyny na bębnach lub ekranie dobierane są symbole w losowych konfiguracjach, przynosząc wygraną po wylosowaniu określonego układu symboli;


lexentry: pol/jednostka__rzeczownik__1
written_rep: jednostka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unit
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zapis, w którym podawana jest dana wartość | część całości


lexentry: pol/jednostka_astronomiczna__rzeczownik__1
written_rep: jednostka astronomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronomical unit
sense_list:
(jednostka miary) (astronomia, astronomiczny) jednostka długości równa 149 597 870 700 metrom, co w przybliżeniu odpowiada średniej odległości Ziemi od Słońca;


lexentry: pol/jednostka_ratowniczo-gaśnicza__rzeczownik__1
written_rep: jednostka ratowniczo-gaśnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fire station
sense_list:
podstawowa, strażacka jednostka organizacyjna, posiadająca siły i środki umożliwiające samodzielne organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych i miejscowych zagrożeń


lexentry: pol/jednoślad__rzeczownik__1
written_rep: jednoślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: two-wheeler
sense_list:
pojazd, którego koła są ustawione w jednej linii (tak, że jadąc, pozostawiają po sobie ślad w postaci jednej linii);


lexentry: pol/jedwab__rzeczownik__1
written_rep: jedwab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silk
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina z jedwabiu (1.1); | (włókiennictwo) przędza uzyskiwana z kokonów jedwabników;


lexentry: pol/jedwabnictwo__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sericiculture
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) dział gospodarki rolnej obejmujący hodowlę jedwabników, wstępną obróbkę kokonów oraz uprawę morwy


lexentry: pol/jedwabnik__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silkworm
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad, z którego kokonów wytwarzany jest jedwab;


lexentry: pol/jedwabnik_morwowy__rzeczownik__1
written_rep: jedwabnik morwowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic silkmoth | silkmoth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Bombyx mori, gatunek nocnego motyla z rodziny prządkowatych, wykorzystywanego do pozyskiwania przędzy na jedwab;


lexentry: pol/jedwabny_szlak__rzeczownik__1
written_rep: jedwabny szlak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silk Road
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dawny szlak handlowy łączący Chiny z Europą i Bliskim Wschodem, którym transportowano towary, m.in. jedwabie;


lexentry: pol/jedynie__partykuła__1
written_rep: jedynie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: only
sense_list:
…komunikująca, że czegoś jest mniej niż spodziewała się osoba mówiąca | …ograniczająca wypowiedziany sąd do wymienionych obiektów i stanów rzeczy


lexentry: pol/jegier__rzeczownik__1
written_rep: jegier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hunter
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej piechoty, przeznaczonej do zwiadów, potyczek czy wreszcie zadań strzelców wyborowych, rekrutowanej pierwotnie z myśliwych, gajowych i leśników


lexentry: pol/jeleń__rzeczownik__1
written_rep: jeleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deer | stag
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży ssak lądowy o rozłożystym porożu u samców, przynależny do podrodziny jeleni (Cervinae);


lexentry: pol/jelito_kręte__rzeczownik__1
written_rep: jelito kręte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ileum
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ostatnia, końcowa część jelita cienkiego, leżąca między jelitem czczym a kątnicą;


lexentry: pol/jelonek_rogacz__rzeczownik__1
written_rep: jelonek rogacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stag beetle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lucanus cervus, gatunek chrząszcza z rodziny jelonków;


lexentry: pol/jemiołuszka__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waxwing
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) rodzaj ptaka z rodziny jemiołuszek / jemiołuszkowatych Bombycillidae, ;


lexentry: pol/jemiołuszka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: jemiołuszka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bohemian waxwing
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chlidonias hybrida Linnaeus, niewielki ptak wędrowny z rodziny jemiołuszkowatych;


lexentry: pol/jeniec_wojenny__rzeczownik__1
written_rep: jeniec wojenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisoner of war
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (wojskowość, wojskowy) żołnierz pojmany przez nieprzyjaciela w czasie wojny


lexentry: pol/jenot_azjatycki__rzeczownik__1
written_rep: jenot azjatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mangut | raccoon dog
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Nyctereutes procyonoides, gatunek drapieżnego ssaka rodziny psowatych; | (zoologia, zoologiczny) osobnik drapieżnika z gatunku jenotów azjatyckich (1.1)


lexentry: pol/jer__rzeczownik__1
written_rep: jer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yer
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) głoska występująca w języku prasłowiańskim, oznaczana znakami ъ i ь;


lexentry: pol/jerzyk__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swift
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Apus apus, smukły ptak, którego palce uniemożliwiają stąpanie po ziemi i siedzenie na gałęziach;


lexentry: pol/jerzyk_palmowy__rzeczownik__1
written_rep: jerzyk palmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: African palm swift
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cypsiurus parvus, gatunek niewielkiego ptaka afrykańskiego z rodziny jerzykowatych


lexentry: pol/jesion__rzeczownik__1
written_rep: jesion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ash | ash tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus L., drzewo, rzadziej krzew, występujące na obszarze półkuli północnej, z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesion_wyniosły__rzeczownik__1
written_rep: jesion wyniosły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European ash | ash | common ash
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Fraxinus excelsior L., gatunek pospolitego drzewa z rodziny oliwkowatych;


lexentry: pol/jesiotr__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sturgeon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser Linnaeus, duża ryba wędrowna o wydłużonej głowie i szorstkiej, pokrytej płytkami kostnymi skórze;


lexentry: pol/jesiotr_adriatycki__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr adriatycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adriatic sturgeon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser naccarii Bonaparte, dwuśrodowiskowa ryba z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jesiotr_rosyjski__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr rosyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Danube sturgeon | Russian sturgeon | diamond sturgeon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser gueldenstaedtii Brandt & Ratzeburg, krytycznie zagrożona wyginięciem, zwykle wędrowna ryba wód przybrzeżnych Morza Czarnego, Morza Azowskiego i Morza Kaspijskiego z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jesiotr_zachodni__rzeczownik__1
written_rep: jesiotr zachodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlantic sturgeon | European sea sturgeon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser sturio L., anadromiczna ryba wód przybrzeżnych Europy z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/jezierza__rzeczownik__1
written_rep: jezierza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water-nymphs
sense_list:
(botanika, botaniczny) Najas L., rodzaj roślin wodnych z rodziny żabiściekowatych, żyjących w zanurzeniu;


lexentry: pol/jezuita__rzeczownik__1
written_rep: jezuita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jesuit
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu katolickiego noszącego oficjalną nazwę Towarzystwa Jezusowego; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) człowiek przebiegły, przewrotny, obłudny


lexentry: pol/jezydyzm__rzeczownik__1
written_rep: jezydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yazidism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kurdyjska religia synkretyczna, utworzona w XII wieku przez szejcha Adiego, wywodząca się z nałożenia się powierzchownego szyizmu na zaratusztrianizm i łącząca elementy islamu, chrześcijaństwa nestoriańskiego, pierwotnych wierzeń indoirańskich, kurdyjskich oraz judaistycznych;


lexentry: pol/jeśli_wejdziesz_między_wrony,_musisz_krakać_jak_i_one__przysłowie__1
written_rep: jeśli wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: when in Rome, do as the Romans do
sense_list:
jeśli ktoś wejdzie w jakieś towarzystwo, powinien upodobnić się (dostosować się) do niego, aby nie narazić się na przykrą lub nawet niebezpieczną sytuację


lexentry: pol/jeż_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: jeż wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern white-breasted hedgehog
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Erinaceus roumanicus Barrett-Hamilton, gatunek ssaka z rodziny jeżowatych;


lexentry: pol/jeżeli__spójnik__1
written_rep: jeżeli
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: if
sense_list:
…służący do rozpoczynania zdań podrzędnych określających warunek zajścia wydarzenia ze zdania głównego


lexentry: pol/jeżyna__rzeczownik__1
written_rep: jeżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blackberry | bramble
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) krzew jeżyny (1.1) o czarnych owocach, m.in. z gatunku jeżyna popielica | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych o pędach okrytych kolcami i czarnych lub czerwonych jadalnych owocach;


lexentry: pol/jeżówka__rzeczownik__1
written_rep: jeżówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balloonfish | porcupinefish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Diodon L., rodzaj tropikalnych ryb morskich z rodziny najeżkowatych, posiadających ruchome kolce


lexentry: pol/jiaozi__rzeczownik__1
written_rep: jiaozi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jiaozi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny chiński pierożek z nadzieniem mięsnym, o charakterystycznym kształcie naśladującym sztabki złota popularne w starożytnych Chinach, który gotuje się na parze lub smaży na rozgrzanym tłuszczu;


lexentry: pol/jidyszystyka__rzeczownik__1
written_rep: jidyszystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yiddish study
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie jidyszystyki (1.1) | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca język jidysz i literaturę tworzoną w tym języku, a także ogólnie kulturę z nim związaną


lexentry: pol/jidyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: jidyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yiddish language movement | Yiddishism | Yiddishist movement
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (żydowski) nurt kulturowy uznający jidysz za język narodowy Żydów i dążący do rozwoju świeckiej kultury żydowskiej w oparciu o ten język;


lexentry: pol/jidyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: jidyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yiddishism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z jidysz;


lexentry: pol/jive__rzeczownik__1
written_rep: jive
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jive
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) popularny taniec towarzyski wykonywany przy akompaniamencie swingu lub rock and rolla;


lexentry: pol/joannita__rzeczownik__1
written_rep: joannita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knight of St. John of Jerusalem
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z katolickiego zakonu uznanego oficjalnie przez papieża Paschalisa II w 1113 roku;


lexentry: pol/job_killer__rzeczownik__1
written_rep: job killer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: job killer
sense_list:
(potocznie, potoczny) umiejscowiony zazwyczaj w widocznym miejscu tatuaż, który utrudnia uzyskanie zatrudnienia


lexentry: pol/jodoform__rzeczownik__1
written_rep: jodoform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iodoform
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, środek antyseptyczny o silnym zapachu;


lexentry: pol/jodyna__rzeczownik__1
written_rep: jodyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tincture of iodine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) środek do dezynfekcji – roztwór jodu i jodku potasu w etanolu;


lexentry: pol/jodła_koreańska__rzeczownik__1
written_rep: jodła koreańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Korean fir
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Abies koreana E. H. Wilson, gatunek drzewa z rodziny sosnowatych, pochodzący z górzystych terenów Korei Południowej;


lexentry: pol/jodłować__czasownik__1
written_rep: jodłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: yodel
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewać wykorzystując samogłoski a, o dla niskich dźwięków i oraz e, i dla wysokich, z nagłymi przejściami z piersiowego rejestru głosu na falset;


lexentry: pol/joga__rzeczownik__1
written_rep: joga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yoga
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jeden z sześciu ortodoksyjnych systemów filozofii indyjskiej; | tradycyjny indyjski system ćwiczeń duchowych i fizycznych


lexentry: pol/jogging__rzeczownik__1
written_rep: jogging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jogging
sense_list:
(sport, sportowy) forma rekreacji lub treningu polegająca na niespiesznym bieganiu, zwykle w miejscu publicznym;


lexentry: pol/jol__rzeczownik__1
written_rep: jol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yawl
sense_list:
(marynarka) żaglowiec mający dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne; tylny maszt jest mocno przesunięty do tyłu i niższy od przedniego;


lexentry: pol/jon__rzeczownik__1
written_rep: jon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) atom lub grupa atomów posiadająca ładunek elektryczny (ujemny lub dodatni);


lexentry: pol/jor__rzeczownik__1
written_rep: jor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekcja kompozycji w hinduskiej muzyce raga występująca po części zwanej alap, cechująca się stopniowym przyspieszeniem i większą rytmicznością


lexentry: pol/joruba__rzeczownik__1
written_rep: joruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Yoruba
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi atlantycko-kongijskiej, z podgałęzi wolta-kongijskiej, z grupy benue-kongijskiej, z podgrupy joruboidalnej, używany przez lud Joruba;


lexentry: pol/jotacyzm__rzeczownik__1
written_rep: jotacyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iotacism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób wymawiania starogreckich samogłosek η, υ oraz dyftongów ει, οι, ηι, υι jako samogłoski [i] (jota)


lexentry: pol/jotta-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: jotta-
min_sense_num: 01
trans_list: yotta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1024 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/jottabajt__rzeczownik__1
written_rep: jottabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yottabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 zettabajtom;


lexentry: pol/joystick__rzeczownik__1
written_rep: joystick
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joystick
sense_list:
(informatyka, informatyczny) manipulator zbudowany z drążka, używany do sterowania programami komputerowymi;


lexentry: pol/jubilat__rzeczownik__1
written_rep: jubilat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubilarian
sense_list:
(książkowy) (podniośle) osoba, która obchodzi swój jubileusz – okrągłe urodziny, rocznicę ślubu lub innego wydarzenia


lexentry: pol/jubiler__rzeczownik__1
written_rep: jubiler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jeweler | jeweller
sense_list:
osoba zajmująca się jubilerstwem; rzemieślnik artystyczny trudniący się wyrobem, przeróbką, naprawą, wyceną i sprzedażą przedmiotów z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu) oraz kamieni szlachetnych i ozdobnych


lexentry: pol/jubilerstwo__rzeczownik__1
written_rep: jubilerstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jeweller craft | jewelry make
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wyrób biżuterii i innych przedmiotów ozdobnych poprzez obróbkę metali szlachetnych i cennych kamieni


lexentry: pol/jubileusz__rzeczownik__1
written_rep: jubileusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jubilee
sense_list:
ważna rocznica jakiegoś wydarzenia, np. rozpoczęcia czyjejś działalności lub powstania, założenia czegoś


lexentry: pol/jucht__rzeczownik__1
written_rep: jucht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Russia leather | yuft
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (garbarstwo) rodzaj nieprzemakalnej skóry bydlęcej używanej głównie na buty


lexentry: pol/judaistyczny__przymiotnik__1
written_rep: judaistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Judaic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący judaizmu, monoteistycznej religii Żydów


lexentry: pol/judaistyka__rzeczownik__1
written_rep: judaistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jewish study
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) studia uniwersyteckie w dziedzinie judaistyki (1.1) | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki badająca kulturę i religię żydowską


lexentry: pol/judaizm__rzeczownik__1
written_rep: judaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judaism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna, narodowa religia Żydów;


lexentry: pol/judaszowiec_południowy__rzeczownik__1
written_rep: judaszowiec południowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judas tree | Judas-tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cercis siliquastrum L., gatunek drzewa z rodziny bobowatych, mający purpurowo-różowe kwiaty; | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku judaszowiec południowy (1.1)


lexentry: pol/judaszowy_pocałunek__związek_frazeologiczny__1
written_rep: judaszowy pocałunek
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: kiss of Judas
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) znak podstępny, zdradziecki, symbol fałszywej, obłudnej, zakłamanej przyjaźni


lexentry: pol/judeo-arabski__rzeczownik__1
written_rep: judeo-arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Judeo-Arabic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa wielu języków/dialektów, dawniej używanych przez Żydów zamieszkałych w państwach arabskich


lexentry: pol/judeochrześcijanin__rzeczownik__1
written_rep: judeochrześcijanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jewish Christian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w pierwszych wiekach chrześcijaństwa: Żyd wyznający chrześcijaństwo, ale zachowujący tradycyjne obrzędy i zwyczaje wedle prawa mojżeszowego


lexentry: pol/judykatywa__rzeczownik__1
written_rep: judykatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: judiciary
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) (rzadki, rzadko używany) władza sądownicza, jako element trójpodziału władzy


lexentry: pol/jug_band__rzeczownik__1
written_rep: jug band
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jug band
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bluesowa grupa muzyczna grająca na instrumentach wykonanych amatorsko, własnoręcznie, z przedmiotów codziennego użytku;


lexentry: pol/jugonostalgia__rzeczownik__1
written_rep: jugonostalgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yugo-nostalgia
sense_list:
tęsknota za czasami, kiedy narody południowosłowiańskie wchodziły w skład Jugosławii, utożsamianej z bezpieczeństwem i dobrobytem


lexentry: pol/jugorusiński__rzeczownik__1
written_rep: jugorusiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bačvan Rusyn | Pannonian Rusyn | Yugoslav Rusyn
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język wschodnio- lub zachodniosłowiański używany przez Rusinów Panońskich


lexentry: pol/jujuba__rzeczownik__1
written_rep: jujuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jujube
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ziziphus, ciernisty krzew lub drzewko o żółtych, drobnych kwiatach i często jadalnych owocach;


lexentry: pol/junior__rzeczownik__1
written_rep: junior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junior
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik, który nie ukończył określonego dla danej dyscypliny wieku, zwykle 19 lat | syn lub młodszy brat / starszy brat, który nosi to samo imię co ojciec | młodszy wiekiem członek rodziny


lexentry: pol/junk_food__rzeczownik__1
written_rep: junk food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junk food
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze;


lexentry: pol/junkier__rzeczownik__1
written_rep: junkier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Junker
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pruski szlachcic, właściciel majątku ziemskiego; junkrzy często służyli jako oficerowie w armii pruskiej;


lexentry: pol/junta__rzeczownik__1
written_rep: junta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junta
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w krajach Ameryki Łacińskiej: władza ustanowiona pozakonstytucyjnie przez wojsko, zwykle w drodze zamachu stanu; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa bądź człon nazwy organu kolegialnego w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej (nazwa odnosi się do wielu różnych organów)


lexentry: pol/jurta__rzeczownik__1
written_rep: jurta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yurt
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) namiot pokryty zazwyczaj skórami lub wojłokiem, używany przez ludy tureckie i mongolskie w środkowej Azji i południowej Syberii;


lexentry: pol/jury__rzeczownik__1
written_rep: jury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jury
sense_list:
grupa ludzi, zwykle specjalistów w danej dziedzinie, dokonujących oceny osób lub dzieł biorących udział we współzawodnictwie


lexentry: pol/jurysdykcja__rzeczownik__1
written_rep: jurysdykcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jurisdiction
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawnienie organu władzy do rozstrzygania spornych spraw


lexentry: pol/justować__czasownik__1
written_rep: justować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: set type spacing
sense_list:
(poligrafia) wypełniać justunkiem odstępy pomiędzy wierszami i wyrazami w składzie zecerskim celem zachowania właściwej szerokości szpalty lub kolumny


lexentry: pol/juta__rzeczownik__1
written_rep: juta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jute
sense_list:
(botanika, botaniczny) Corchorus L., roślina tropikalna z rodziny ślazowatych; | (włókiennictwo) tkanina z tego włókna; | (włókiennictwo) włókno otrzymywane z łodyg tej rośliny


lexentry: pol/jutrznia__rzeczownik__1
written_rep: jutrznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dawn
sense_list:
(książkowy) początek poranka, zanim wzejdzie słońce | (przenośnie, przenośnia) rozpoczynanie się czegoś


lexentry: pol/juwenalia__rzeczownik__1
written_rep: juwenalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yearly student carnival
sense_list:
(studencki) tradycyjne, coroczne igrzyska studenckie złożone z festynów, zawodów, koncertów i barwnych korowodów


lexentry: pol/juz__rzeczownik__1
written_rep: juz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hughes telegraph
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) aparat telegraficzny z klawiaturą wynaleziony w 1855, prawzór dalekopisu


lexentry: pol/józefinizm__rzeczownik__1
written_rep: józefinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Josephinism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) polityka dworu austriackiego w XVIII wieku, dążenie do utworzenia kościoła narodowego;


lexentry: pol/józefolog__rzeczownik__1
written_rep: józefolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Josephologist
sense_list:
(teologia, teologiczny) teolog prowadzący badania nad życiem, duchowością i kultem Józefa z Nazaretu


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kernel
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dla dowolnej struktury algebraicznej homomorficzny przeciwobraz elementu neutralnego; | (matematyka, matematyczny) funkcja dwóch zmiennych, która występuje pod znakiem całki we wzorze określającym operator;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nucleus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) dająca wydzielić się część ośrodkowego układu nerwowego, będąca skupiskiem ciał komórek nerwowych o podobnej budowie;


lexentry: pol/jądro__rzeczownik__1
written_rep: jądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testicle | ball
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) męski narząd rozrodczy zwierząt i ludzi wytwarzający nasienie;


lexentry: pol/jądro_komórkowe__rzeczownik__1
written_rep: jądro komórkowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cell nucleus
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) organellum zawierające większość materiału genetycznego komórki;


lexentry: pol/jęk__rzeczownik__1
written_rep: jęk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: groan | moan | howl
sense_list:
żałosny głos wydawany przez człowieka pod wpływem bólu lub cierpienia | żałosny, przeciągły dźwięk wydawany przez niektóre ptaki, wytwarzany przez maszyny, instrumenty muzyczne, szum wiatru itp.


lexentry: pol/jęzor__rzeczownik__1
written_rep: jęzor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice tongue
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielki, wąski występ czoła lodowca lub lądolodu, wystający poza linię brzegową na jeziorze lub oceanie


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: language | speech
sense_list:
część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; (także, też) konkretny wariant danego języka (1.2), wydzielony geograficznie, środowiskowo lub stylistycznie


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: language | tongue
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór słów, reguł gramatycznych, zasad wymowy, idiomów, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór;


lexentry: pol/język__rzeczownik__1
written_rep: język
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tongue | language
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie;


lexentry: pol/język_kreolski__rzeczownik__1
written_rep: język kreolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creole language | creole
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) uproszczona mowa powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, w odróżnieniu od pidżynu charakteryzująca się ustabilizowanym systemem gramatycznym i dobrze wypracowanym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako język etniczny;


lexentry: pol/język_literacki__rzeczownik__1
written_rep: język literacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: literary language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) staranniejszy rejestr języka, używany głównie w piśmie (forma języka stawiana w opozycji do standardowej mowy potocznej)


lexentry: pol/język_liturgiczny__rzeczownik__1
written_rep: język liturgiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liturgical language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język używany w liturgii


lexentry: pol/język_mieszany__rzeczownik__1
written_rep: język mieszany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixed language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa powstała na skutek wymieszania dwóch lub większej liczby języków;


lexentry: pol/język_misyjny__rzeczownik__1
written_rep: język misyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mission language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język wybrany lub utworzony do prowadzenia w nim działalności misjonarskiej lub misyjnej


lexentry: pol/język_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: język narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: national language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa będąca środkiem komunikacji wśród przedstawicieli określonego narodu;


lexentry: pol/język_ojczysty__rzeczownik__1
written_rep: język ojczysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mother tongue | native language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język przyswojony jako pierwszy w otoczeniu, w którym się wychowuje;


lexentry: pol/język_pidżynowy__rzeczownik__1
written_rep: język pidżynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pidgin | pidgin language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mowa pomocnicza powstała w wyniku kontaktu grup posługujących się wzajemnie niezrozumiałymi językami, charakteryzująca się uproszczoną strukturą gramatyczną i ograniczonym słownictwem, służąca danemu społeczeństwu jako drugi język;


lexentry: pol/język_programowania__rzeczownik__1
written_rep: język programowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: programming language
sense_list:
(informatyka, informatyczny) język sztuczny przeznaczony do zapisu algorytmów lub programów komputerowych;


lexentry: pol/język_regionalny__rzeczownik__1
written_rep: język regionalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: regional language
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (językoznawstwo, językoznawczy) mowa tradycyjnie używana na terenie państwa przez mniejszą liczebnie od reszty grupę obywateli, różniąca się od oficjalnego języka urzędowego oraz niebędąca ani dialektem oficjalnego języka tego państwa, ani językiem migrantów;


lexentry: pol/język_sakralny__rzeczownik__1
written_rep: język sakralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacred language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) język tekstów i ceremonii religijnych


lexentry: pol/język_standardowy__rzeczownik__1
written_rep: język standardowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: standard language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) prestiżowa odmiana danego języka, pełniąca funkcję normy ogólnoetnicznej, stawiana w opozycji do wernakularnych form języka | (językoznawstwo, językoznawczy) język posiadający wypracowaną formę standardową, tj. język, który przeszedł etap standaryzacji


lexentry: pol/język_sztuczny__rzeczownik__1
written_rep: język sztuczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conlang | constructed language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język, który został utworzony przez człowieka w sposób zamierzony i systematyczny;


lexentry: pol/język_urzędowy__rzeczownik__1
written_rep: język urzędowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: official language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) język o uprzywilejowanym statusie prawnym, używany przez organy władzy i administracji państwowej w komunikacji z obywatelami;


lexentry: pol/język_wernakularny__rzeczownik__1
written_rep: język wernakularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vernacular | vernacular language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język narodowy, rodzimy, w opozycji do łaciny służącej jako lingua franca; | (językoznawstwo, językoznawczy) niestandardowy język określonej populacji;


lexentry: pol/kabaret__rzeczownik__1
written_rep: kabaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabaret
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/kabel__rzeczownik__1
written_rep: kabel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cable
sense_list:
(elektryczność) gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;


lexentry: pol/kabergolina__rzeczownik__1
written_rep: kabergolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabergoline
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;


lexentry: pol/kabestan__rzeczownik__1
written_rep: kabestan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capstan | winch
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);


lexentry: pol/kabinówka__rzeczownik__1
written_rep: kabinówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabin suitcase
sense_list:
(potocznie, potoczny) walizka kabinowa; taka, którą można zabrać ze sobą do samolotu jako bagaż podręczny


lexentry: pol/kaboszon__rzeczownik__1
written_rep: kaboszon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabochon
sense_list:
kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej


lexentry: pol/kabura__rzeczownik__1
written_rep: kabura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holster
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;


lexentry: pol/kabylski__rzeczownik__1
written_rep: kabylski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Kabyle language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;


lexentry: pol/kac__rzeczownik__1
written_rep: kac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hangover
sense_list:
(potocznie, potoczny) występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;


lexentry: pol/kacerz__rzeczownik__1
written_rep: kacerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heretic
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały)/(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant); w okresie reformacji synonim heretyka, bezbożnika


lexentry: pol/kacheksja__rzeczownik__1
written_rep: kacheksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cachexia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków


lexentry: pol/kacyk__rzeczownik__1
written_rep: kacyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cacique
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przywódca plemienny; | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) urzędnik nadużywający władzy


lexentry: pol/kaczeniec__rzeczownik__1
written_rep: kaczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kingcup | marsh marigold
sense_list:
(botanika, botaniczny) Caltha palustris, knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;


lexentry: pol/kaczka__rzeczownik__1
written_rep: kaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canard
sense_list:
(potocznie, potoczny) nieprawdziwa informacja; | (lotnictwo, lotniczy) jeden z typów konstrukcji samolotów;


lexentry: pol/kaczka_labradorska__rzeczownik__1
written_rep: kaczka labradorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Labrador duck
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Camptorhynchus labradorius Gmelin, gatunek wymarłej kaczki z rejonu wschodnich obrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/kadaif__rzeczownik__1
written_rep: kadaif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanafeh | kataifi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie


lexentry: pol/kadaweryna__rzeczownik__1
written_rep: kadaweryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadaverine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";


lexentry: pol/kadena__rzeczownik__1
written_rep: kadena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kadena
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (ekonomia, ekonomiczny) jedna z kryptowalut stworzona w 2019 r. przez firmę o tej samej nazwie


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cadence
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych | (sport, sportowy) w biegach: liczba kroków na minutę | (sport, sportowy) w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fall intonation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;


lexentry: pol/kadencja__rzeczownik__1
written_rep: kadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: term of office | tenure | term in office
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;


lexentry: pol/kadi__rzeczownik__1
written_rep: kadi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qadi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sędzia muzułmański


lexentry: pol/kadr__rzeczownik__1
written_rep: kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frame
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery


lexentry: pol/kadryl__rzeczownik__1
written_rep: kadryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadrille
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (choreografia, choreograficzny) figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;


lexentry: pol/kaduceusz__rzeczownik__1
written_rep: kaduceusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caduceus
sense_list:
(mitologia grecka) (mitologia rzymska) laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;


lexentry: pol/kaduk__rzeczownik__1
written_rep: kaduk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escheat
sense_list:
(dawniej, dawny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) spadek pozostawiony bez dziedziców;


lexentry: pol/kadłub__rzeczownik__1
written_rep: kadłub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: body
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tułów, szczególnie jeśli bez kończyn | główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;


lexentry: pol/kafenijo__rzeczownik__1
written_rep: kafenijo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coffeehouse
sense_list:
typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni


lexentry: pol/kafetiera__rzeczownik__1
written_rep: kafetiera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: café owner
sense_list:
naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)


lexentry: pol/kaftan__rzeczownik__1
written_rep: kaftan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaftan | caftan
sense_list:
(krawiectwo) męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;


lexentry: pol/kagan__rzeczownik__1
written_rep: kagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kagan | khagan | khakan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;


lexentry: pol/kaganek__rzeczownik__1
written_rep: kaganek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cresset
sense_list:
mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;


lexentry: pol/kainowe_piętno__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kainowe piętno
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: mark of Cain
sense_list:
(biblijny) (potocznie, potoczny) znamię, którym Bóg oznaczył Kaina, zabójcę swojego brata Abla; oznaka zbrodniarza, bratobójcy


lexentry: pol/kajak__rzeczownik__1
written_rep: kajak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kayak
sense_list:
niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;


lexentry: pol/kajzerka__rzeczownik__1
written_rep: kajzerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kaiser roll
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;


lexentry: pol/kakao__rzeczownik__1
written_rep: kakao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocoa | cacao
sense_list:
(spożywczy) proszek z nasion kakaowca | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem


lexentry: pol/kakemono__rzeczownik__1
written_rep: kakemono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kakemono
sense_list:
(sztuka) rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;


lexentry: pol/kaktus__rzeczownik__1
written_rep: kaktus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cactus
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;


lexentry: pol/kala_namak__rzeczownik__1
written_rep: kala namak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kala namak
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (spożywczy) kamienna sól kuchenna o ciemnym lub różowawym kolorze wydobywana w Himalajach


lexentry: pol/kalafior__rzeczownik__1
written_rep: kalafior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cauliflower
sense_list:
(botanika, botaniczny) Brassica oleracea var. botrytis L., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)


lexentry: pol/kalafonia__rzeczownik__1
written_rep: kalafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosin | colophony
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;


lexentry: pol/kalamata__rzeczownik__1
written_rep: kalamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalamata
sense_list:
(spożywczy) rodzaj marynowanych oliwek o brunatnoczerwonej barwie, z odmiany hodowanej na Peloponezie w pobliżu miasta Kalamata


lexentry: pol/kalambur__rzeczownik__1
written_rep: kalambur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pun | equivoque
sense_list:
żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo lub dwuznacznych;


lexentry: pol/kalamondin__rzeczownik__1
written_rep: kalamondin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calamondin
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki Citrus reticulata z kumkwatem japońskim Fortunella japonica;


lexentry: pol/kalander__rzeczownik__1
written_rep: kalander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calender
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;


lexentry: pol/kalarepa__rzeczownik__1
written_rep: kalarepa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kohlrabi | turnip cabbage
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) Brassica oleracea var. gongylodes L., odmiana kapusty warzywnej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)


lexentry: pol/kalcyt__rzeczownik__1
written_rep: kalcyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calcite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, składnik skał osadowych, polimorficzna, trygonalna odmiana węglanu wapnia;


lexentry: pol/kaldera__rzeczownik__1
written_rep: kaldera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caldera
sense_list:
(geologia, geologiczny) rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;


lexentry: pol/kalectwo__rzeczownik__1
written_rep: kalectwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disablement | handicap | lameness
sense_list:
niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej


lexentry: pol/kaledoński__przymiotnik__1
written_rep: kaledoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Caledonian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Kaledonii | (geografia, geograficzny) odnoszący się do Nowej Kaledonii | (geologia, geologiczny) odnoszący się do orogenezy kaledońskiej


lexentry: pol/kalejdoskop__rzeczownik__1
written_rep: kalejdoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaleidoscope
sense_list:
(optyka, optyczny) urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;


lexentry: pol/kalendarz__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calendar
sense_list:
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca; | spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);


lexentry: pol/kalendarz_adwentowy__rzeczownik__1
written_rep: kalendarz adwentowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Advent calendar
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzący się z tradycji niemieckiej, specjalny dziecięcy kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia grudnia do wigilii Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/kalibrować__czasownik__1
written_rep: kalibrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: calibrate
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ustawiać, regulować i sprawdzać dokładność przyrządu pomiarowego przez porównanie z wzorcem, tak aby wskazywał poprawne wartości


lexentry: pol/kalif__rzeczownik__1
written_rep: kalif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caliph
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;


lexentry: pol/kalifat__rzeczownik__1
written_rep: kalifat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caliphate
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;


lexentry: pol/kalina__rzeczownik__1
written_rep: kalina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snowball tree | guelder-rose | viburnum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Viburnum L., drzewo lub krzew o białych lub różowych kwiatach i czerwonych, czarnych lub żółtych trujących owocach;


lexentry: pol/kalistenika__rzeczownik__1
written_rep: kalistenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: callisthenics
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała;


lexentry: pol/kalka__rzeczownik__1
written_rep: kalka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbon
sense_list:
papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;


lexentry: pol/kalka_językowa__rzeczownik__1
written_rep: kalka językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calque
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka językowa utworzona przez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub frazy z jednego języka na drugi;


lexentry: pol/kalokagatia__rzeczownik__1
written_rep: kalokagatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kalokagathia | kalos kagathos
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym


lexentry: pol/kalomel__rzeczownik__1
written_rep: kalomel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calomel
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;


lexentry: pol/kaloria__rzeczownik__1
written_rep: kaloria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calorie
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;


lexentry: pol/kaloryfer__rzeczownik__1
written_rep: kaloryfer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiator
sense_list:
element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna;


lexentry: pol/kalwaria__rzeczownik__1
written_rep: kalwaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calvary
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pasmo cierpień, mąk | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (architektura, architektoniczny) przedstawienie w obrazie lub rzeźbie biblijnych scen związanych z ostatnimi godzinami życia Jezusa, umieszczonych w specjalnych kaplicach stacyjnych;


lexentry: pol/kalwinizm__rzeczownik__1
written_rep: kalwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Calvinism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;


lexentry: pol/kameduła__rzeczownik__1
written_rep: kameduła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Camaldolese
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;


lexentry: pol/kameleon__rzeczownik__1
written_rep: kameleon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chameleon | chamaeleon
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała;


lexentry: pol/kameleon_europejski__rzeczownik__1
written_rep: kameleon europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mediterranean chameleon
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku kameleonów europejskich (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Chamaeleo chamaeleon Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny kameleonowatych;


lexentry: pol/kameleon_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kameleon pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common chameleon
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku kameleonów pospolitych (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Chamaeleo chamaeleon Linnaeus, gatunek jaszczurki z rodziny kameleonowatych;


lexentry: pol/kameralność__rzeczownik__1
written_rep: kameralność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coziness
sense_list:
cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności


lexentry: pol/kameralny__przymiotnik__1
written_rep: kameralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: camera
sense_list:
o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; (także, też) o nastroju takiego miejsca


lexentry: pol/kamerling__rzeczownik__1
written_rep: kamerling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camerlengo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;


lexentry: pol/kami__rzeczownik__1
written_rep: kami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kami
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;


lexentry: pol/kamica__rzeczownik__1
written_rep: kamica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lithiasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca powstawanie złogów (kamieni) soli w nerkach, pęcherzyku żółciowym lub moczowodzie;


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stone | boulder
sense_list:
(medycyna, medyczny) złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody


lexentry: pol/kamień__rzeczownik__1
written_rep: kamień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stone | rock
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia


lexentry: pol/kamień_młyński__rzeczownik__1
written_rep: kamień młyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: millstone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) jeden z dwóch płaskich okrągłych kamieni w młynie żarnowym służących do rozcierania ziarna


lexentry: pol/kamień_szlachetny__rzeczownik__1
written_rep: kamień szlachetny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gemstone | gem
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) wartościowa oraz rzadko spotykana odmiana niektórych minerałów o dużej twardości, wykorzystywana w jubilerstwie;


lexentry: pol/kamień_słoneczny__rzeczownik__1
written_rep: kamień słoneczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sunstone
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy skaleni, najczęściej odmiana plagioklazu (labradoru lub oligoklazu), który wyróżnia się charakterystycznym połyskiem i efektem optycznym zwanym awenturescencją


lexentry: pol/kamień_u_szyi__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kamień u szyi
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: albatross around one's neck | millstone round one's neck millstone around one's neck
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś, co odbiera komuś swodobę działania, co stanowi znaczące ograniczenie czyjejś wolności


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornerstone | foundation stone
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) kamień fundamentowy jako niewzruszona podstawa wszelkiej konstrukcji, najważniejsza część czegoś


lexentry: pol/kamień_węgielny__rzeczownik__1
written_rep: kamień węgielny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornerstone | foundation stone | quoin
sense_list:
(budownictwo) obecnie pierwsza cegła lub inny element budowlany stawiany jako pierwszy podczas budowy, mający znaczenie symboliczne


lexentry: pol/kamikaze__rzeczownik__1
written_rep: kamikaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kamikaze
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;


lexentry: pol/kamilianin__rzeczownik__1
written_rep: kamilianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Camillian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego w XVI w. przez św. Kamila de Lellis;


lexentry: pol/kamionka__rzeczownik__1
written_rep: kamionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stone bramble
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus saxatilis, gatunek maliny mający lekko kolczaste, płożące się pędy oraz karłowate, szkarłatne owoce;


lexentry: pol/kamionka__rzeczownik__1
written_rep: kamionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoneware
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) twardy materiał ceramiczny stosowany do wyrobu płytek posadzkowych, aparatury kwasoodpornej, rur kanalizacyjnych i naczyń;


lexentry: pol/kamizelka__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waistcoat | vest
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki


lexentry: pol/kamizelka_ratunkowa__rzeczownik__1
written_rep: kamizelka ratunkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: life jacket | life vest
sense_list:
środek ratunkowy w postaci części ubioru ochronnego, której zadaniem jest utrzymać człowieka lub zwierzę na powierzchni wody;


lexentry: pol/kamlot__rzeczownik__1
written_rep: kamlot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camlet
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną


lexentry: pol/kamp__rzeczownik__1
written_rep: kamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camp
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;


lexentry: pol/kampania__rzeczownik__1
written_rep: kampania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campaign
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (publikatory) szereg zorganizowanych działań nastawionych na osiągnięcie celu; | (wojskowość, wojskowy) ciąg działań wojennych na jakimś terytorium objętych wspólnym planem;


lexentry: pol/kampania_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: kampania wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: election campaign
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ogół środków masowego przekazu (plakaty, reklamy telewizyjne, radiowe, prasowe, wiece, spotkania z wyborcami), jakimi specjaliści od marketingu politycznego promują kandydaturę polityka lub partii;


lexentry: pol/kamper__rzeczownik__2
written_rep: kamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: camper
sense_list:
(środowiskowy) (slangowo) w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy


lexentry: pol/kamuflować__czasownik__1
written_rep: kamuflować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camouflage
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zręcznie taić coś, stwarzając pozory | ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia


lexentry: pol/kanadyjka__rzeczownik__1
written_rep: kanadyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canoe
sense_list:
łódź wiosłowa, w której wiosłuje się wiosłem o jednym piórze, klęcząc na jednym kolanie twarzą do kierunku płynięcia;


lexentry: pol/kanaka__rzeczownik__1
written_rep: kanaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kanaka
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pracownik niewolniczy w dawnych koloniach brytyjskich i na statkach, pochodzący z wysp Pacyfiku


lexentry: pol/kananejski__rzeczownik__1
written_rep: kananejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Canaanite
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie


lexentry: pol/kanapa__rzeczownik__1
written_rep: kanapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couch
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia dla kilku osób


lexentry: pol/kanapka__rzeczownik__1
written_rep: kanapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandwich
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (handel, handlowy) kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami


lexentry: pol/kanapowy__przymiotnik__1
written_rep: kanapowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fringe
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (żartobliwie) o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)


lexentry: pol/kanał__rzeczownik__1
written_rep: kanał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canal | channel
sense_list:
wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chancellor
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech


lexentry: pol/kanclerz__rzeczownik__1
written_rep: kanclerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chancellor | vice-chancellor
sense_list:
(administracja) tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi


lexentry: pol/kangurka__rzeczownik__1
written_rep: kangurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anorak
sense_list:
(harcerski) (krawiectwo) kurtka wykonana zwykle z brezentu, z dużą kieszenią na brzuchu i kapturem na głowę;


lexentry: pol/kangurnik__rzeczownik__1
written_rep: kangurnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorcopsis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsulus Matschie, gatunek ssaka z rodziny kangurowatych, występujący na Nowej Gwinei;


lexentry: pol/kanguroszczur__rzeczownik__1
written_rep: kanguroszczur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potoroo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Potoroini J.E. Gray, nieduży torbacz z rodziny kanguroszczurowatych, występujący w Australii;


lexentry: pol/kangurowiec__rzeczownik__1
written_rep: kangurowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorcopsis
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Dorcopsis Schlegel, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;


lexentry: pol/kania__rzeczownik__1
written_rep: kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kite
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus, ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;


lexentry: pol/kania_czarna__rzeczownik__1
written_rep: kania czarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black kite
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Milvus migrans Boddaert, gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych o szerokim zasięgu występowania;


lexentry: pol/kanikuła__rzeczownik__1
written_rep: kanikuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dog days
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia


lexentry: pol/kanister__rzeczownik__1
written_rep: kanister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canister
sense_list:
(dawniej, dawny) blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek


lexentry: pol/kanon__rzeczownik__1
written_rep: kanon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canon
sense_list:
(biblijny) zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione; | (kościelny) modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.); | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna z powtarzającym się tematem; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pojedynczy przepis w kodeksie


lexentry: pol/kanonierka__rzeczownik__1
written_rep: kanonierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gunboat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości


lexentry: pol/kanonik__rzeczownik__1
written_rep: kanonik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;


lexentry: pol/kanonizacja__rzeczownik__1
written_rep: kanonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canonization | canonisation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;


lexentry: pol/kanopa__rzeczownik__1
written_rep: kanopa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canopic jar
sense_list:
(sztuka) (archeologia, archeologiczny) cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.); | (sztuka) (archeologia, archeologiczny) popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny


lexentry: pol/kantalupa__rzeczownik__1
written_rep: kantalupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cantaloupe
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) odmiana melona z gatunku Cucumis melo (ogórek melon), która ma pomarańczowy, słodki miąższ


lexentry: pol/kanton__rzeczownik__1
written_rep: kanton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canton
sense_list:
kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej; | jednostka podziału administracyjnego we Francji; | jednostka podziału administracyjnego Luksemburga; | (heraldyka, heraldyczny) figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej; | górne czołowe pole płata flagi;


lexentry: pol/kantor__rzeczownik__2
written_rep: kantor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: precentor
sense_list:
osoba zaczynająca psalmy w jednym z chórów w Liturgii godzin w Kościele katolickim; | przodownik w chórze protestanckim, organista


lexentry: pol/kantowski__przymiotnik__1
written_rep: kantowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Kantean
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wywodzący się z założeń, tez utworzonych przez Immanuela Kanta; związany z jego filozofią


lexentry: pol/kantyczka__rzeczownik__1
written_rep: kantyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canticle
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda


lexentry: pol/kantyk__rzeczownik__1
written_rep: kantyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canticle
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;


lexentry: pol/kantyzm__rzeczownik__1
written_rep: kantyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kantianism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny oparty na poglądach Immanuela Kanta, według którego poznanie człowieka jest ograniczone do zjawisk (fenomenów), a nie obejmuje rzeczy samych w sobie (noumenów); podkreśla znaczenie rozumu, moralności opartej na obowiązku oraz autonomii jednostki


lexentry: pol/kaolin__rzeczownik__1
written_rep: kaolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaolin
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;


lexentry: pol/kaon__rzeczownik__1
written_rep: kaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaon | K meson
sense_list:
(fizyka, fizyczny) każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;


lexentry: pol/kapa__rzeczownik__1
written_rep: kapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cope
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją


lexentry: pol/kapar__rzeczownik__1
written_rep: kapar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caper
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis, drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (Capparis spinosa L.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa


lexentry: pol/kapar_ciernisty__rzeczownik__1
written_rep: kapar ciernisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caper bush
sense_list:
(botanika, botaniczny) Capparis spinosa L., gatunek rośliny z rodziny kaparowatych, którego pąki kwiatowe i marynowane owoce używane są jako przyprawa; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kaparów ciernistych (1.1)


lexentry: pol/kaparot__rzeczownik__1
written_rep: kaparot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaparot | kapparot
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) żydowska ceremonia oczyszczenia odprawiana przed Jom Kipur, oparta na wierzeniu, że możliwe jest przeniesienie choroby, bólu, winy i grzechu na zwierzę lub przedmiot;


lexentry: pol/kapecytabina__rzeczownik__1
written_rep: kapecytabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capecitabine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy


lexentry: pol/kapela__rzeczownik__1
written_rep: kapela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: band
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy


lexentry: pol/kapelan__rzeczownik__1
written_rep: kapelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaplain
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;


lexentry: pol/kapelmistrz__rzeczownik__1
written_rep: kapelmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bandleader
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent


lexentry: pol/kapelusz__rzeczownik__1
written_rep: kapelusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hat | cap
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;


lexentry: pol/kaper__rzeczownik__1
written_rep: kaper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corsair | privateer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;


lexentry: pol/kapibara__rzeczownik__1
written_rep: kapibara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capybara
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju kapibara (1.1) | (zoologia, zoologiczny) Hydrochoerus, rodzaj gryzoni z rodziny kawiowatych;


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capillary
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) bardzo cienkie naczynie krwionośne, które łączy tętniczki z żyłkami, zbudowane tylko z jednej warstwy komórek śródbłonka, co umożliwia wymianę gazów, składników odżywczych i produktów przemiany materii między krwią a tkankami


lexentry: pol/kapilara__rzeczownik__1
written_rep: kapilara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capillary tube
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) cienka rurka, w której ciecz wznosi się dzięki napięciu powierzchniowemu i siłom adhezji między ścianką rurki a cieczą


lexentry: pol/kapitalik__rzeczownik__1
written_rep: kapitalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: small cap
sense_list:
(termin typograficzny) litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);


lexentry: pol/kapitalista__rzeczownik__1
written_rep: kapitalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalist
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem


lexentry: pol/kapitalizm__rzeczownik__1
written_rep: kapitalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitalism
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (społeczny) system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;


lexentry: pol/kapitan__rzeczownik__2
written_rep: kapitan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Capitanian
sense_list:
(geologia, geologiczny) trzeci, najmłodszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 265,8 – 260,4 milionów lat temu;


lexentry: pol/kapitanoza__rzeczownik__1
written_rep: kapitanoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: captainitis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne wierzenie w nieomylność autorytetu, przejawiające się nieanalizowaniem słuszności podejmowanych przez niego decyzji lub niekorygowaniem zauważonych jego błędów na skutek wierzenia, że nie może się on mylić


lexentry: pol/kapitał__rzeczownik__1
written_rep: kapitał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capital | fund
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)


lexentry: pol/kapitałochłonność__rzeczownik__1
written_rep: kapitałochłonność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necessity of large investment
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr


lexentry: pol/kapitałochłonny__przymiotnik__1
written_rep: kapitałochłonny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: capital-intensive | involve large investment
sense_list:
wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego


lexentry: pol/kapitularz__rzeczownik__1
written_rep: kapitularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kodeks prawny z czasów Karola Wielkiego i jego następców


lexentry: pol/kapitularz__rzeczownik__1
written_rep: kapitularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapter house
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań;


lexentry: pol/kapitulować__czasownik__1
written_rep: kapitulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: capitulate
sense_list:
poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się | odstępować od swoich planów z powodu trudności


lexentry: pol/kapituła__rzeczownik__1
written_rep: kapituła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapter
sense_list:
(kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;


lexentry: pol/kaplica__rzeczownik__1
written_rep: kaplica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chapel | oratory
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym; | (architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem


lexentry: pol/kapliczka__rzeczownik__1
written_rep: kapliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shrine
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki; | mała kaplica


lexentry: pol/kapo__rzeczownik__1
written_rep: kapo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;


lexentry: pol/kapodaster__rzeczownik__1
written_rep: kapodaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capo | capotasto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mechaniczny przyrząd podwyższający strój instrumentów strunowych;


lexentry: pol/kaprys__rzeczownik__1
written_rep: kaprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capriccio
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;


lexentry: pol/kapryśny__przymiotnik__1
written_rep: kapryśny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: capricious
sense_list:
miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu


lexentry: pol/kapsaicyna__rzeczownik__1
written_rep: kapsaicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsaicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;


lexentry: pol/kapsułka__rzeczownik__1
written_rep: kapsułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cap
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;


lexentry: pol/kapton__rzeczownik__1
written_rep: kapton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kapton
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) folia poliimidowa dielektryczna, wytrzymała mechanicznie i termicznie o charakterystycznej żółtej barwie, stosowana m.in. w elektronice i technologiach kosmicznych;


lexentry: pol/kapturek__rzeczownik__1
written_rep: kapturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaphragm
sense_list:
(środowiskowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dopochwowa wkładka stosowana jako środek antykoncepcyjny


lexentry: pol/kapturnik__rzeczownik__2
written_rep: kapturnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hooded merganser
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lophodytes cucullatus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/kapusta_kiszona__rzeczownik__1
written_rep: kapusta kiszona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sauerkraut
sense_list:
(spożywczy) półprodukt spożywczy z szatkowanej kapusty: przyprawionej, zasolonej i poddanej fermentacji z udziałem bakterii mlekowych;


lexentry: pol/kapustowate__rzeczownik__1
written_rep: kapustowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabbage family
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Brassicaceae Burnett, liczna rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, należąca do rzędu kapustowców;


lexentry: pol/kapłan__rzeczownik__1
written_rep: kapłan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: priest
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych


lexentry: pol/kapłaństwo__rzeczownik__1
written_rep: kapłaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: priesthood
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) godność lub urząd kapłana | (kościelny) sakrament święceń w chrześcijaństwie;


lexentry: pol/kara_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: kara śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: death penalty | capital punishment
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa;


lexentry: pol/karabinier__rzeczownik__1
written_rep: karabinier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabinier | carabineer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii


lexentry: pol/karabińczyk__rzeczownik__1
written_rep: karabińczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carabiner
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (geologia, geologiczny) (jubilerstwo, jubilerski) rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;


lexentry: pol/karaczan_madagaskarski__rzeczownik__1
written_rep: karaczan madagaskarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagascar hissing cockroach | hisser | hissing cockroach
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Gromphadorhina portentosa, gatunek owada występującego w deszczowych lasach na Madagaskarze;


lexentry: pol/karaczan_wschodni__rzeczownik__1
written_rep: karaczan wschodni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oriental cockroach | waterbug
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, synantropijny gatunek owada z rodziny karaczanowatych;


lexentry: pol/karagen__rzeczownik__1
written_rep: karagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrageenan | CGN
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;


lexentry: pol/karaka__rzeczownik__1
written_rep: karaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrack
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;


lexentry: pol/karakal_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: karakal stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caracal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Caracal caracal Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce południowo-zachodniej Azji; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku karakali stepowych (1.1)


lexentry: pol/karakuł__rzeczownik__1
written_rep: karakuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karakul
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;


lexentry: pol/karalność__rzeczownik__1
written_rep: karalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punishability
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) cecha tego, co karalne | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fakt, że ktoś był wcześniej karany przez sąd


lexentry: pol/karaluch__rzeczownik__1
written_rep: karaluch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cockroach | roach | blackbeetle
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Blatta orientalis, duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;


lexentry: pol/karaoke__rzeczownik__1
written_rep: karaoke
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karaoke
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach


lexentry: pol/karapaks__rzeczownik__1
written_rep: karapaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carapace
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;


lexentry: pol/karawanseraj__rzeczownik__1
written_rep: karawanseraj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caravanserai | caravansary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;


lexentry: pol/karawela__rzeczownik__1
written_rep: karawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caravel
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/karaś__rzeczownik__1
written_rep: karaś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crucian
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Carassius carassius Linnaeus, gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/karbidówka__rzeczownik__1
written_rep: karbidówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbide lamp
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;


lexentry: pol/karbonariusz__rzeczownik__1
written_rep: karbonariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carbonaro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;


lexentry: pol/karbonit__rzeczownik__1
written_rep: karbonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baratol
sense_list:
mieszanina wybuchowa używana dawniej w górnictwie i budownictwie, będąca odmianą dynamitu, w której część nitrogliceryny zastąpiono azotanem baru, przez co materiał staje się stabilniejszy i bezpieczniejszy od zwykłego dynamitu


lexentry: pol/karbowaniec__rzeczownik__1
written_rep: karbowaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karbovanets
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;


lexentry: pol/karbunkuł__rzeczownik__1
written_rep: karbunkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbuncle
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (poetycki, poetycko) bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat) | (medycyna, medyczny) czyrak mnogi, czyrak gromadny; grupa blisko położonych czyraków (zapaleń ropnych sąsiadujących torebek włosowych i przylegających gruczołów łojowych) zbierająca się w jeden ropień, wywołana przez zakażenie


lexentry: pol/karciak__rzeczownik__1
written_rep: karciak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: card table
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) stolik do gry w karty z rozkładanym blatem o kształcie prostokątnym lub okrągłym, często wyłożonym skórą albo suknem


lexentry: pol/kardamon__rzeczownik__1
written_rep: kardamon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardamom
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju Elettaria; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)


lexentry: pol/kardigan__rzeczownik__1
written_rep: kardigan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardigan
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;


lexentry: pol/kardiogram__rzeczownik__1
written_rep: kardiogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiogram
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (medycyna, medyczny) zapis graficzny pracy serca wykonany za pomocą kardiografu


lexentry: pol/kardioida__rzeczownik__1
written_rep: kardioida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardioid
sense_list:
(geometria) krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;


lexentry: pol/kardiolog__rzeczownik__1
written_rep: kardiolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiologist | heart specialist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego


lexentry: pol/kardiologia__rzeczownik__1
written_rep: kardiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardiology
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;


lexentry: pol/kardynał__rzeczownik__1
written_rep: kardynał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cardinal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;


lexentry: pol/kardynał_szkarłatny__rzeczownik__1
written_rep: kardynał szkarłatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern cardinal
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Cardinalis cardinalis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kardynałów;


lexentry: pol/karencja__rzeczownik__1
written_rep: karencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grace
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić


lexentry: pol/kariama__rzeczownik__1
written_rep: kariama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cariama | seriema
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak o długich nogach z rodziny kariam, zamieszkujący Amerykę Południową;


lexentry: pol/kariatyda__rzeczownik__1
written_rep: kariatyda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caryatid
sense_list:
(architektura, architektoniczny) podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;


lexentry: pol/karimata__rzeczownik__1
written_rep: karimata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sleeping pad | camping mat | foam pad
sense_list:
(turystyka, turystyczny) rodzaj lekkiej maty turystycznej wykonanej z pianki, stosowanej jako izolacja między podłożem a śpiworem;


lexentry: pol/karimata__rzeczownik__2
written_rep: karimata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: karimata
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) typ rozwidlonego grotu średniowiecznych strzał japońskich, stosowanych np. do przecinania takielunku wrogich statków


lexentry: pol/karlik_drobny__rzeczownik__1
written_rep: karlik drobny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soprano pipistrelle
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pipistrellus pygmaeus Leach, gatunek ssaka z rzędu nietoperzy; | (zoologia, zoologiczny) nietoperz z gatunku karlików drobnych (1.1)


lexentry: pol/karlista__rzeczownik__1
written_rep: karlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carlist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;


lexentry: pol/karma__rzeczownik__1
written_rep: karma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karma
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;


lexentry: pol/karmel__rzeczownik__1
written_rep: karmel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caramel
sense_list:
(spożywczy) brązowy barwnik spożywczy, otrzymywany przez ogrzewanie cukru, sacharozy lub glukozy, używany jako dodatek do słodyczy, deserów i piwa


lexentry: pol/karmiciel_wszy__rzeczownik__1
written_rep: karmiciel wszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feeder of lice
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba hodująca na swoim ciele lub odzieży wszy w celach laboratoryjnych;


lexentry: pol/karmiczny__przymiotnik__1
written_rep: karmiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: karmic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) / (filozofia, filozoficzny) związany z karmą, dotyczący karmy


lexentry: pol/karnawał__rzeczownik__1
written_rep: karnawał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnival
sense_list:
okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;


lexentry: pol/karnawałowy__przymiotnik__1
written_rep: karnawałowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: carnival
sense_list:
związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału


lexentry: pol/karneol__rzeczownik__1
written_rep: karneol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnelian
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) półszlachetny (kolekcjonerski i ozdobny) kamień, odmiana chalcedonu (krzemionki), o charakterystycznej barwie od pomarańczowej przez czerwonobrązową aż po ceglastą


lexentry: pol/karnet__rzeczownik__1
written_rep: karnet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnet | season ticket
sense_list:
(książkowy) bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia


lexentry: pol/karnik__rzeczownik__1
written_rep: karnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carnian
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, najstarszy wiek późnego triasu, trwający 228,7 – 216,5 milionów lat temu;


lexentry: pol/karnizm__rzeczownik__1
written_rep: karnizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt


lexentry: pol/karny__rzeczownik__1
written_rep: karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 03
trans_list: penalty | penalty kick
sense_list:
(sport, sportowy) w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/karo-kari__rzeczownik__1
written_rep: karo-kari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karo-kari
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo honorowe w Pakistanie


lexentry: pol/karoca__rzeczownik__1
written_rep: karoca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caroach | caroche | carriage
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (transport, transportowy) historyczny pojazd konny o zamkniętej kabinie, osadzony na kołach, przeznaczony do przewozu osób zamożnych


lexentry: pol/karoliński__przymiotnik__1
written_rep: karoliński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Carolinian
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej


lexentry: pol/karoten__rzeczownik__1
written_rep: karoten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carotene
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;


lexentry: pol/karotenoid__rzeczownik__1
written_rep: karotenoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carotenoid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rootstock
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) część podziemna rośliny wieloletniej, z której wyrastają pędy i korzenie


lexentry: pol/karpa__rzeczownik__1
written_rep: karpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rootstock | tree stump
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (leśnictwo) pozostałość po ściętym lub powalonym drzewie, czyli pień wraz z korzeniami, który pozostaje w ziemi po usunięciu pnia nadziemnego


lexentry: pol/karta_SIM__rzeczownik__1
written_rep: karta SIM
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: SIM card
sense_list:
(telekomunikacja) stosowana w telekomunikacji, wymienna plastikowa karta elektroniczna z wbudowaną pamięcią i mikroprocesorem;


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: card
sense_list:
prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia | (elektronika, elektroniczny) cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność | prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług | dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: card | sheet
sense_list:
zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charter
sense_list:
dokument nadający pewnej grupie osób prawa, określający jej obowiązki lub opisujący wspólny program jej działania | dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego


lexentry: pol/karta__rzeczownik__1
written_rep: karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tab
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie


lexentry: pol/karta_debetowa__rzeczownik__1
written_rep: karta debetowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debit card
sense_list:
(bankowość, bankowy) (finanse, finansowy) karta płatnicza pozwalająca płacić tylko do wysokości środków zgromadzonych na rachunku;


lexentry: pol/karta_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: karta do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: playing card
sense_list:
(termin karciany) (sport, sportowy) papierowa lub plastikowa karta z symbolem z jednej strony, służąca do gier karcianych;


lexentry: pol/karta_do_głosowania__rzeczownik__1
written_rep: karta do głosowania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ballot paper
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kartka papieru służąca do tajnego głosowania w wyborach


lexentry: pol/karta_dźwiękowa__rzeczownik__1
written_rep: karta dźwiękowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sound card | soundcard
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeniowa umożliwiająca generowanie dźwięku przez komputer i głośniki do niej podłączone;


lexentry: pol/karta_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: karta kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credit card
sense_list:
(bankowość, bankowy) karta magnetyczna uprawniająca do korzystania ze środków pieniężnych przyznanych jej posiadaczowi w ramach limitu kredytowego ustalonego przez daną instytucję finansową;


lexentry: pol/karta_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: karta pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memory card
sense_list:
(informatyka, informatyczny) niewielki, przenośny półprzewodnikowy nośnik danych stosowany m.in. w aparatach fotograficznych i smartfonach;


lexentry: pol/karta_przetargowa__rzeczownik__1
written_rep: karta przetargowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bargaining chip
sense_list:
argument wykorzystywany jako dźwignia w negocjacjach, który ma pomóc coś ugrać i pozwolić na osiągnięcie obranego celu


lexentry: pol/karta_sieciowa__rzeczownik__1
written_rep: karta sieciowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: network card
sense_list:
(informatyka, informatyczny) karta rozszerzeń umożliwiająca odbieranie i wysyłanie danych w sieciach LAN;


lexentry: pol/kartacz__rzeczownik__1
written_rep: kartacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canister shot | case shot | grape shot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pocisk artyleryjski wypełniony kulistymi lotkami (siekańcami) używany od XVI do poł. XX w.;


lexentry: pol/kartel__rzeczownik__1
written_rep: kartel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartel
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;


lexentry: pol/kartezjanizm__rzeczownik__1
written_rep: kartezjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cartesianism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) system filozoficzny zapoczątkowany przez Kartezjusza, oparty na racjonalizmie i dualizmie umysłu i ciała


lexentry: pol/kartezjański__przymiotnik__1
written_rep: kartezjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Cartesian
sense_list:
związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza | (matematyka, matematyczny) związany z prostokątnym (ortogonalnym) układem współrzędnych


lexentry: pol/kartofelek__rzeczownik__1
written_rep: kartofelek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rum ball
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu;


lexentry: pol/kartoflany__przymiotnik__1
written_rep: kartoflany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: potato
sense_list:
przyrządzony, zrobiony z kartofli (ziemniaków), z dodatkiem kartofli | związany z kartoflami (ziemniakami), dotyczący kartofli


lexentry: pol/karton_muzealny__rzeczownik__1
written_rep: karton muzealny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: museum board
sense_list:
bezkwasowa tektura (do passe-partout) wolna od związków chemicznych mogących obniżyć trwałość odbitek


lexentry: pol/kartridż__rzeczownik__1
written_rep: kartridż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartridge
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej | (informatyka, informatyczny) nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;


lexentry: pol/kartusz__rzeczownik__1
written_rep: kartusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banderol
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) owalne obramowanie grupy hieroglifów oznaczających imię władcy;


lexentry: pol/kartuz__rzeczownik__1
written_rep: kartuz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carthusian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;


lexentry: pol/karuna__rzeczownik__1
written_rep: karuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: karuna | karuṇā
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się na empatii i okazywaniu dobroci cierpiącym;


lexentry: pol/karykatura__rzeczownik__1
written_rep: karykatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caricature
sense_list:
humorystyczna praca plastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;


lexentry: pol/karzeł__rzeczownik__1
written_rep: karzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwarf | gnome
sense_list:
(medycyna, medyczny) człowiek o niedoborze wzrostu; | postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu


lexentry: pol/karłosuseł_pustynny__rzeczownik__1
written_rep: karłosuseł pustynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohave ground squirrel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Xerospermophilus mohavensis Merriam, gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych, endemiczny z południowej części Kalifornii;


lexentry: pol/kasa__rzeczownik__1
written_rep: kasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: checkout | cash desk
sense_list:
stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności


lexentry: pol/kasacja__rzeczownik__1
written_rep: kasacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;


lexentry: pol/kaseta__rzeczownik__1
written_rep: kaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie


lexentry: pol/kaseta_magnetofonowa__rzeczownik__1
written_rep: kaseta magnetofonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: MC | compact cassette | music cassette | tape
sense_list:
taśma magnetyczna w kompaktowej wersji ze szpulami w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetofonów kasetowych;


lexentry: pol/kaseta_wideo__rzeczownik__1
written_rep: kaseta wideo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: videocassette | video cassette
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) taśma magnetyczna w standardowej obudowie z tworzywa sztucznego przeznaczona do magnetowidów;


lexentry: pol/kaskada__rzeczownik__1
written_rep: kaskada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cascade
sense_list:
(geografia, geograficzny) rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;


lexentry: pol/kaskader__rzeczownik__1
written_rep: kaskader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stuntman
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach


lexentry: pol/kasownik__rzeczownik__1
written_rep: kasownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natural sign
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;


lexentry: pol/kasta__rzeczownik__1
written_rep: kasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caste
sense_list:
(społeczny) grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi grupami tworząca hierarchię;


lexentry: pol/kastracja__rzeczownik__1
written_rep: kastracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castration
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;


lexentry: pol/kastrować__czasownik__1
written_rep: kastrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: castrate
sense_list:
usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji


lexentry: pol/kasyno__rzeczownik__1
written_rep: kasyno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mess | mess hall
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;


lexentry: pol/kasza_manna__rzeczownik__1
written_rep: kasza manna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farina
sense_list:
(spożywczy) drobna kasza pszenna otrzymywana z grubszych frakcji podczas mielenia bielma ziaren na mąkę;


lexentry: pol/kaszalot__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sperm whale | cachalot
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;


lexentry: pol/kaszalot_spermacetowy__rzeczownik__1
written_rep: kaszalot spermacetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sperm whale
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Physeter macrocephalus Linnaeus, duży morski ssak z rodziny kaszalotowatych;


lexentry: pol/kaszanka__rzeczownik__1
written_rep: kaszanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blood sausage | black pudding | blood pudding | pudding
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób wędliniarski z gotowanej kaszy lub ryżu i krwi zwierzęcej oraz niekiedy podrobów;


lexentry: pol/kaszel__rzeczownik__1
written_rep: kaszel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cough
sense_list:
nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;


lexentry: pol/kaszetka__rzeczownik__1
written_rep: kaszetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capsule
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka


lexentry: pol/kaszta__rzeczownik__1
written_rep: kaszta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: case | letter case
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;


lexentry: pol/kasztan_jadalny__rzeczownik__1
written_rep: kasztan jadalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sweet chestnut
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Castanea sativa Mill., gatunek drzewa owocowego z rodziny bukowatych o pojedynczych, skórzastych, podłużnie lancetowatych, piłkowanych liściach, kwiatach rozdzielnopłciowych i rudawobrązowych, jadalnych owocach, osadzonych w kupuli pokrytej kolcami; | owoc kasztana jadalnego (1.1)


lexentry: pol/kasztanowiec__rzeczownik__1
written_rep: kasztanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horse chestnut
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Aesculus L., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;


lexentry: pol/kasztelan__rzeczownik__1
written_rep: kasztelan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: castellan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią | (historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;


lexentry: pol/kasłać__czasownik__1
written_rep: kasłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cough
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych


lexentry: pol/katabasis__rzeczownik__1
written_rep: katabasis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catabasis | katabasis
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) topos literacki zejścia bohatera do świata umarłych;


lexentry: pol/kataboliczny__przymiotnik__1
written_rep: kataboliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: catabolic
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związany z procesem, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła


lexentry: pol/katabolizm__rzeczownik__1
written_rep: katabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catabolism
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;


lexentry: pol/katafatyczny__przymiotnik__1
written_rep: katafatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cataphatic | kataphatic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest


lexentry: pol/kataforeza__rzeczownik__1
written_rep: kataforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cataphoresis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody


lexentry: pol/katafrakta__rzeczownik__1
written_rep: katafrakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cataphract
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;


lexentry: pol/katal__rzeczownik__1
written_rep: katal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katal
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jednostka miary aktywności katalitycznej w układzie SI, stosowana do opisu aktywności enzymów; jeden katal to taka aktywność katalizatora, która powoduje przemianę 1 mola substratu w 1 sekundę


lexentry: pol/katalepsja__rzeczownik__1
written_rep: katalepsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catalepsy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała


lexentry: pol/kataliza__rzeczownik__1
written_rep: kataliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catalysis
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;


lexentry: pol/katalizować__czasownik__1
written_rep: katalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: catalyse | catalyze
sense_list:
(chemia, chemiczny) wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie | (przenośnie, przenośnia) wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać


lexentry: pol/katalog__rzeczownik__1
written_rep: katalog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: directory | folder
sense_list:
(informatyka, informatyczny) plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;


lexentry: pol/katalog_domowy__rzeczownik__1
written_rep: katalog domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: home directory
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podstawa hierarchii katalogów, w których osoba użytkująca umieszcza wszystkie swoje dane;


lexentry: pol/katamaran__rzeczownik__1
written_rep: katamaran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catamaran
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle


lexentry: pol/katapulta__rzeczownik__1
written_rep: katapulta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catapult
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;


lexentry: pol/katarakta__rzeczownik__1
written_rep: katarakta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cataract
sense_list:
(geologia, geologiczny) próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;


lexentry: pol/katarynka__rzeczownik__1
written_rep: katarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barrel organ | roller organ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;


lexentry: pol/kataryzm__rzeczownik__1
written_rep: kataryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Catharism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) średniowieczny ruch religijny, zwalczany przez Kościół katolicki


lexentry: pol/katastrofa_ekologiczna__rzeczownik__1
written_rep: katastrofa ekologiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecological crisis
sense_list:
zmiana środowiska przyrodniczego danego gatunku lub populacji w sposób uniemożliwiający jej przetrwanie


lexentry: pol/katastroficzny__przymiotnik__1
written_rep: katastroficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: catastrophic | ominous
sense_list:
(książkowy) nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę


lexentry: pol/katastrofizm__rzeczownik__1
written_rep: katastrofizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catastrophism
sense_list:
pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu | (geologia, geologiczny) teoria dotycząca dziejów Ziemi i głosząca, że występowały w nich okresowo gwałtowne zaburzenia geologiczne wpływające na zmiany w budowie Ziemi i zniszczenie w świecie organicznym


lexentry: pol/katechizacyjny__przymiotnik__1
written_rep: katechizacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: catechetical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z katechizacją, dotyczący katechizacji


lexentry: pol/katechizm__rzeczownik__1
written_rep: katechizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catechism
sense_list:
(kościelny) podręcznik do katechezy | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;


lexentry: pol/katechon__rzeczownik__1
written_rep: katechon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: katechon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;


lexentry: pol/katechumen__rzeczownik__1
written_rep: katechumen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catechumen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dorosła osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu


lexentry: pol/katechumenat__rzeczownik__1
written_rep: katechumenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catechumenate
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;


lexentry: pol/katgut__rzeczownik__1
written_rep: katgut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catgut
sense_list:
(medycyna, medyczny) biodegradowalna nić chirurgiczna wykonana z jelit zwierząt lub tworzywa sztucznego, które po kilku tygodniach ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu przez organizm operowanego;


lexentry: pol/katharewusa__rzeczownik__1
written_rep: katharewusa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katharevousa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;


lexentry: pol/katiusza__rzeczownik__1
written_rep: katiusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katyusha
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/katolicyzm__rzeczownik__1
written_rep: katolicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Catholicism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compulsory labor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą


lexentry: pol/katorga__rzeczownik__1
written_rep: katorga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drudgery
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciężka praca, zwłaszcza fizyczna | (przenośnie, przenośnia) wielkie cierpienie lub trudna do zniesienia sytuacja


lexentry: pol/kaucja__rzeczownik__1
written_rep: kaucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bail | deposit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania


lexentry: pol/kaucjomat__rzeczownik__1
written_rep: kaucjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reverse vending machine | RVM
sense_list:
urządzenie akceptujące puste opakowanie szklane, plastikowe bądź metalowe w zamian za kwotę pieniężną w postaci bonu lub paragonu,


lexentry: pol/kaval__rzeczownik__1
written_rep: kaval
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kaval
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coffee
sense_list:
(potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Coffea L., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;


lexentry: pol/kawa__rzeczownik__1
written_rep: kawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coffee | coffee bean
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych; | (spożywczy) ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój


lexentry: pol/kawa_arabska__rzeczownik__1
written_rep: kawa arabska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabian coffee
sense_list:
(botanika, botaniczny) Coffea arabica L., roślina z rodziny marzanowatych, uprawiana ze względu na nasiona;


lexentry: pol/kawa_po_turecku__rzeczownik__1
written_rep: kawa po turecku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkish coffee
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobno zmielona kawa przygotowywana w tradycyjny arabski sposób w małym tygielku (dżezwie), często z przyprawami (anyżem gwiazdkowym, cynamonem, imbirem, kardamonem lub wanilią);


lexentry: pol/kawerna__rzeczownik__1
written_rep: kawerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavern
sense_list:
(geologia, geologiczny) pustka w skale utworzona w wyniku wietrzenia chemicznego | (medycyna, medyczny) jama w narządzie wewnętrznym ciała powstała na skutek choroby


lexentry: pol/kawia_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kawia domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic cavy
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Cavia porcellus Linnaeus, gatunek udomowionego gryzonia z rodziny kawiowatych;


lexentry: pol/kawior__rzeczownik__1
written_rep: kawior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caviar
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;


lexentry: pol/kawitacja__rzeczownik__1
written_rep: kawitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;


lexentry: pol/kawka_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: kawka zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: western jackdaw
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus monedula Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/kazamata__rzeczownik__1
written_rep: kazamata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casemate
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn


lexentry: pol/kazanie__rzeczownik__1
written_rep: kazanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sermon
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) nadęta mowa umoralniająca


lexentry: pol/kazarka_egipska__rzeczownik__1
written_rep: kazarka egipska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Egyptian goose
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Alopochen aegyptiaca Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/kaznodziejstwo__rzeczownik__1
written_rep: kaznodziejstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preaching
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) całość twórczości kaznodziejskiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wygłaszanie kazań, bycie kaznodzieją


lexentry: pol/kazuar_hełmiasty__rzeczownik__1
written_rep: kazuar hełmiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: southern cassowary
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius casuarius, zagrożony wyginięciem gatunek australijskiego kazuara;


lexentry: pol/kazuar_mniejszy__rzeczownik__1
written_rep: kazuar mniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwarf cassowary
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Casuarius bennetti, australijski nielot, najmniejszy gatunek kazuarów;


lexentry: pol/kałakutas__rzeczownik__1
written_rep: kałakutas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gobbler
sense_list:
(słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie narodowości litewskiej | (słownictwo kresowe) (pogardliwie, pogardliwy) policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej


lexentry: pol/kałamarz__rzeczownik__1
written_rep: kałamarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inkwell | inkpot | inkstand
sense_list:
niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;


lexentry: pol/kciuk__rzeczownik__1
written_rep: kciuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thumb
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pierwszy palec dłoni u ssaków naczelnych, położony przeciwstawnie do pozostałych palców;


lexentry: pol/kebab__rzeczownik__1
written_rep: kebab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kebab | doner kebab
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) popularne w kuchni tureckiej kawałki pieczonego mięsa z dodatkami;


lexentry: pol/keczup__rzeczownik__1
written_rep: keczup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ketchup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) sos z pomidorów z przyprawami, stosowany na zimno jako dodatek do potraw;


lexentry: pol/kefaloforia__rzeczownik__1
written_rep: kefaloforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cephalophore
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hagiografii postać męczennika trzymającego w rękach własną ściętą głowę;


lexentry: pol/kefir__rzeczownik__1
written_rep: kefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kefir
sense_list:
(spożywczy) napój otrzymywany ze sfermentowanego mleka pasteryzowanego; | jedno opakowanie, porcja kefiru (1.1)


lexentry: pol/keiki__rzeczownik__1
written_rep: keiki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keiki
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) młoda roślina u storczykowatych, która wykształca się na pędzie w miejscu kwiatów po przekwitnięciu;


lexentry: pol/kem__rzeczownik__1
written_rep: kem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kame
sense_list:
(geologia, geologiczny) pagórek, garb, wzgórze lub stoliwo o wysokości kilku, kilkunastu metrów powstały w wyniku działalności wód roztopowych z dawnego lodowca;


lexentry: pol/kemalizm__rzeczownik__1
written_rep: kemalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kemalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia zapoczątkowana przez Mustafę Kemala Atatürka;


lexentry: pol/kemping__rzeczownik__1
written_rep: kemping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campsite
sense_list:
ogrodzony i strzeżony teren przeznaczony dla namiotów, samochodów kempingowych i przyczep kempingowych;


lexentry: pol/kenoza__rzeczownik__1
written_rep: kenoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kenosis
sense_list:
(teologia, teologiczny) wcielenie jako dobrowolne, zbawcze samouniżenie się Chrystusa, poprzez wyrzeczenie się atrybutów Bożych; | (teologia, teologiczny) zstąpienie Ducha Świętego i jego przebywanie w Kościele


lexentry: pol/kerato-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: kerato-
min_sense_num: 01
trans_list: kerato-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z rogiem, rogówką, zrogowaceniem


lexentry: pol/keratolityczny__przymiotnik__1
written_rep: keratolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: keratolytic
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) rozpuszczający zrogowaciałą warstwę naskórka


lexentry: pol/keratyna__rzeczownik__1
written_rep: keratyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keratin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko o strukturze włókienkowej, występujące w rogach, włosach, paznokciach, skórze;


lexentry: pol/keratynizacja__rzeczownik__1
written_rep: keratynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keratinization
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces wytwarzania przez komórki naskórka płaskich płytek zbudowanych z białka keratyny;


lexentry: pol/keton__rzeczownik__1
written_rep: keton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ketone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera grupę karbonylową (>C=O) umieszczoną wewnątrz łańcucha węglowego


lexentry: pol/ketoprofen__rzeczownik__1
written_rep: ketoprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ketoprofen
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) popularny środek przeciwbólowy, przeciwzapalny i przeciwgorączkowy z grupy nieselektywnych niesteroidowych leków przeciwzapalnych;


lexentry: pol/keyboard__rzeczownik__1
written_rep: keyboard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electronic keyboard
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) elektryczny lub elektroniczny instrument klawiszowy;


lexentry: pol/keycap__rzeczownik__1
written_rep: keycap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keycap
sense_list:
(informatyka, informatyczny) nakładka na klawisz klawiatury komputerowej naciskana przez użytkownika, wymienna część klawisza


lexentry: pol/khir__rzeczownik__1
written_rep: khir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kheer
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjskie słodkie danie przygotowane na bazie ryżu, mleka (często także kokosowego); rodzaj puddingu


lexentry: pol/kibic__rzeczownik__1
written_rep: kibic
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supporter | fan
sense_list:
osoba interesująca się danym sportem, przyglądająca się rozgrywkom sportowym, kibicująca jakiejś drużynie sportowej lub sportowcowi;


lexentry: pol/kibuc__rzeczownik__1
written_rep: kibuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kibbutz
sense_list:
izraelskie spółdzielcze gospodarstwo rolne lub produkcyjne wraz z osadą mieszkańców, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną;


lexentry: pol/kicz__rzeczownik__1
written_rep: kicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kitsch
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) mierne artystycznie dzieło lub utwór, który jest wyrazem złego, ale popularnego gustu


lexentry: pol/kidzina__rzeczownik__1
written_rep: kidzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wash margin
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) wał na plaży utworzony przez organiczne szczątki wyrzucone przez fale na brzeg zbiornika wodnego;


lexentry: pol/kieliszek__rzeczownik__1
written_rep: kieliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wine glass | cocktail glass
sense_list:
zazwyczaj szklane naczynie z podstawką i nóżką, przeznaczone do konsumpcji niektórych napojów alkoholowych jak wino, koniak, drinki i koktajle;


lexentry: pol/kierat__rzeczownik__1
written_rep: kierat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horse-mill
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (technologia, technika, techniczny) urządzenie, którego napęd stanowi praca zwierząt pociągowych chodzących w koło;


lexentry: pol/kierdel__rzeczownik__1
written_rep: kierdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flock
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) na Podhalu i w Karpatach: stado owiec na wypasie w górach, pod nadzorem bacy;


lexentry: pol/kierownik_duchowy__rzeczownik__1
written_rep: kierownik duchowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spiritual director
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba doświadczona w życiu duchowym, stymulująca i ukierunkowująca czyjś rozwój


lexentry: pol/kierunek__rzeczownik__1
written_rep: kierunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direction
sense_list:
w naukach artystycznych i technice: temat lub grupa tematów, którymi dana osoba się zajmuje, cel, do którego dąży


lexentry: pol/kiełbasa__rzeczownik__1
written_rep: kiełbasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sausage | Polish sausage | kielbasa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wędlina z rozdrobnionego mięsa w osłonce sztucznej lub z jelita zwierzęcego;


lexentry: pol/kiełzno__rzeczownik__1
written_rep: kiełzno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bit mouthpiece
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) krótki pałąk jedno- lub dwudzielny zakładany koniowi do pyska, umożliwiający łatwiejsze nim sterowanie;


lexentry: pol/kij_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kij deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rainstick
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument perkusyjny wykonany z wydrążonej łodygi wypełnionej drobnymi kamykami lub ziarnem, imitujący dźwięk deszczu;


lexentry: pol/kijanka__rzeczownik__1
written_rep: kijanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: battledore | washing beetle | laundry bat
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) narzędzie w postaci kija, deszczułki lub drewnianej łopatki używane dawniej do prania w rzece lub jeziorze, a także do obijania lnu;


lexentry: pol/kikut__rzeczownik__1
written_rep: kikut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stump | stub
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odstająca pozostałość amputowanej kończyny lub część ciała niedostatecznie wykształcona


lexentry: pol/kilka__zaimeknieokreślony__1
written_rep: kilka
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: a few | several
sense_list:
oznaczenie w sposób przybliżony liczby od trzech do dziewięciu w odniesieniu do grupy rzeczowników niemęskoosobowych (kobiet, zwierząt lub rzeczy)


lexentry: pol/kilo-__przedrostek__1
written_rep: kilo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: kilo-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki miary tysiąc razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/kilobajt__rzeczownik__1
written_rep: kilobajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilobyte
sense_list:
(jednostka miary) (informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 bajtom;


lexentry: pol/kilof__rzeczownik__1
written_rep: kilof
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pickaxe | pick
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie służące do rozdrabniania skał, twardego podłoża, murów itp.;


lexentry: pol/kiloparsek__rzeczownik__1
written_rep: kiloparsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kiloparsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii równa tysiącowi parseków


lexentry: pol/kilowatogodzina__rzeczownik__1
written_rep: kilowatogodzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kilowatt-hour
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) ilość energii elektrycznej równa pracy wykonywanej przez prąd o mocy 1 kilowata w ciągu jednej godziny;


lexentry: pol/kimation__rzeczownik__1
written_rep: kimation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cymatium
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) ornament ciągły ze stylizowanych liści, rzeźbiony lub malowany, występujący w dekoracji architektury, w reliefach, malarstwie i w rzemiośle artystycznym;


lexentry: pol/kimchi__rzeczownik__1
written_rep: kimchi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kimchi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie albo półprodukt przygotowany z fermentowanych lub kiszonych warzyw według tradycyjnej receptury koreańskiej;


lexentry: pol/kindziuk__rzeczownik__1
written_rep: kindziuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kindziukas | skilandis
sense_list:
(spożywczy) twarda, dojrzewająca wędlina charakterystyczna dla kuchni litewskiej, wytwarzana ze świńskiego jelita, pęcherza lub żołądka wypełnionego mięsem i suszonego oraz wędzonego;


lexentry: pol/kindżał__rzeczownik__1
written_rep: kindżał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khanjar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) rodzaj długiego sztyletu pochodzenia tureckiego albo kaukaskiego o ostrzu obosiecznym, prostym albo zakrzywionym


lexentry: pol/kinematograf__rzeczownik__1
written_rep: kinematograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinematograph
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aparat do realizacji i ekranowej projekcji ruchomych obrazów;


lexentry: pol/kinematografia__rzeczownik__1
written_rep: kinematografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinematography
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) technika i sztuka kręcenia filmów; także: przemysł filmowy, twórczość filmowa


lexentry: pol/kineskop__rzeczownik__1
written_rep: kineskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kinescope | tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa w telewizorze lub monitorze, służąca do przetwarzania sygnałów elektrycznych na obraz;


lexentry: pol/kinetyka__rzeczownik__1
written_rep: kinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kinetics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział dynamiki, badanie ruchu ciał i układów sił powodujących ten ruch


lexentry: pol/kino__rzeczownik__1
written_rep: kino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinema | movie theater | theater
sense_list:
(sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) budynek, w którym wyświetla się filmy


lexentry: pol/kinomania__rzeczownik__1
written_rep: kinomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinephilia
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pasja w chodzeniu do kina i oglądaniu filmów


lexentry: pol/kinomański__przymiotnik__1
written_rep: kinomański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cinephilic
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z kinomanią, dotyczący kinomanii


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kippah
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) tradycyjne żydowskie nakrycie głowy dla mężczyzn; kusa czapeczka obejmująca czubek głowy


lexentry: pol/kipa__rzeczownik__1
written_rep: kipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sheet lead
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) oczko mocowane w różnych miejscach jachtu służące do przeprowadzania szotów żagli przednich


lexentry: pol/kirasjer__rzeczownik__1
written_rep: kirasjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuirassier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz ciężkiej jazdy w zbroi płytowej;


lexentry: pol/kirysek_Sterby__rzeczownik__1
written_rep: kirysek Sterby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sterba's corydoras
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras sterbai, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_brodaty__rzeczownik__1
written_rep: kirysek brodaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banded corydoras | bearded catfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scleromystax barbatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_pstry__rzeczownik__1
written_rep: kirysek pstry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blue leopard corydoras | mottled corydoras | peppered catfish
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras paleatus Jenyns, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_srokaty__rzeczownik__1
written_rep: kirysek srokaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blue leopard corydoras | mottled corydoras | peppered catfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras paleatus, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kirysek_trójpręgi__rzeczownik__1
written_rep: kirysek trójpręgi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: false julii corydoras | leopard catfish | three line catfish | three stripe corydoras
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Corydoras trilineatus Cope, gatunek sumokształtnej ryby słodkowodnej z rodziny kiryskowatych;


lexentry: pol/kisiel__rzeczownik__1
written_rep: kisiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jelly | kisel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (gastronomia), (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser żelujący z mąki ziemniaczanej, owoców (lub soku owocowego), wody i cukru;


lexentry: pol/kisz__rzeczownik__1
written_rep: kisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quiche
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wytrawna tarta (placek z ciasta kruchego lub francuskiego wypełniony nadzieniem warzywnym lub grzybowym zalany masą jajeczno-śmietanową)


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pickle
sense_list:
(spożywczy) (rzadki, rzadko używany) półprodukt spożywczy z jarzyn zakonserwowanych w procesie kiszenia


lexentry: pol/kiszonka__rzeczownik__1
written_rep: kiszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silage
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) składnik paszy dla zwierząt przygotowywany z zielonki, ziemniaków lub wysłodków w procesie kiszenia;


lexentry: pol/kiszony__przymiotnik__1
written_rep: kiszony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: pickled
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzany lub przyrządzony w procesie kiszenia, tzn. poddawania procesowi fermentacji mlekowej


lexentry: pol/kitara__rzeczownik__1
written_rep: kitara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cithara | kithara
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, z grupy chordofonów szarpanych, z pudłem rezonansowym zakończonym dwoma ramionami połączonymi jarzmem i strunami z włókna roślinnego


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dribble
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki, prowadzić piłkę tak, by ominąć zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/kiwać__czasownik__1
written_rep: kiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: wave
sense_list:
machać czymś po prostej linii, raz w jedną, raz w drugą stronę ((na przykład) ręką na pożegnanie lub powitanie)


lexentry: pol/kiwon__rzeczownik__1
written_rep: kiwon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pumpjack
sense_list:
(geologia, geologiczny) (technologia, technika, techniczny) żuraw z pompą służący do wydobywania ropy naftowej ze złoża;


lexentry: pol/klad__rzeczownik__1
written_rep: klad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clade
sense_list:
(biologia, biologiczny) grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne;


lexentry: pol/klakson__rzeczownik__1
written_rep: klakson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horn | klaxon
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie służące do wydawania sygnałów dźwiękowych (najczęściej w celu ostrzeżenia);


lexentry: pol/klamra__rzeczownik__1
written_rep: klamra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brace | curly bracket
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) nawias wężykowato wygięty


lexentry: pol/klan__rzeczownik__1
written_rep: klan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clan
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa społeczna, składająca się z członków rodu i najbliższych im osób niespokrewnionych, połączona wzajemnym zaufaniem, emocjonalnym wsparciem lub współpracą biznesową; | (historia, historyczny, historycznie) patriarchalny klan (1.2) z silnym przywódcą w dawnej Irlandii i Szkocji; | (potocznie, potoczny) wielopokoleniowa rodzina, której członkowie są silnie ze sobą związani | (środowiskowy) (informatyka, informatyczny) rodzaj zespołu w sportach elektronicznych;


lexentry: pol/klaps__rzeczownik__2
written_rep: klaps
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: clapperboard
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) urządzenie wykorzystywane między ujęciami;


lexentry: pol/klaretyn__rzeczownik__1
written_rep: klaretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: claretian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Antoniego Marię Klareta;


lexentry: pol/klasa__rzeczownik__1
written_rep: klasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: class
sense_list:
dobry styl | poziom jakości jakiegoś przedmiotu, oceniany na podstawie użytych materiałów, wykonania itp. | (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: typ wyrażony przez rekord danych wraz z funkcjami operującymi na tych danych; | (matematyka, matematyczny) uogólnienie pojęcia zbioru na dowolne kolekcje obiektów spełniających pewien warunek; | standard środków lokomocji, np. kolei, samolotów; środek lokomocji tego standardu


lexentry: pol/klasa_robotnicza__rzeczownik__1
written_rep: klasa robotnicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: working class
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna obejmująca osoby, które utrzymują się głównie z pracy fizycznej najemnej, zazwyczaj w przemyśle, budownictwie, transporcie czy usługach


lexentry: pol/klasa_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: klasa społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: social class
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa społeczna na określonym poziomie hierarchii ekonomiczno-kulturowej;


lexentry: pol/klaser__rzeczownik__1
written_rep: klaser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stamp album | stockbook
sense_list:
(filatelistyka) specjalny album do przechowywania kolekcji znaczków pocztowych, pocztówek, etykiet itp.;


lexentry: pol/klasizm__rzeczownik__1
written_rep: klasizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uprzedzenie lub dyskryminacja ze względu na klasę społeczną; określenie związane z koncepcją walki klas;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster
sense_list:
(chemia, chemiczny) struktura nadcząsteczkowa; | (fizyka, fizyczny) zgrupowanie materii hadronowej; | (informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) grupa połączonych jednostek komputerowych; | (wojskowość, wojskowy) element pola minowego składający się z ustawionych według schematu min;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster | business cluster
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) skoncentrowana geograficznie grupa przedsiębiorstw, instytucji i organizacji powiązanych ze sobą siecią zależności;


lexentry: pol/klaster__rzeczownik__1
written_rep: klaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster | tone cluster
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielodźwiękowe współbrzmienie zbudowane z bardzo małych interwałów;


lexentry: pol/klasycysta__rzeczownik__1
written_rep: klasycysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classicist
sense_list:
(sztuka) twórca reprezentujący klasycyzm albo nawiązujący do wzorców antycznych | zwolennik zasad klasycznych


lexentry: pol/klasycyzm__rzeczownik__1
written_rep: klasycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classicism
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) prąd w sztuce, muzyce, architekturze i literaturze europejskiej zapoczątkowany w renesansie a obecny do końca XVIII w., nawiązujący do wzorców oraz tematów antyku greckiego i rzymskiego;


lexentry: pol/klasyczny__przymiotnik__1
written_rep: klasyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: classic
sense_list:
związany z kulturą starożytnych Greków lub Rzymian | tradycyjny, uznawany za doskonały w poprzednim okresie | wyróżniający się harmonią i dobrymi proporcjami


lexentry: pol/klasyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: klasyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classification | categorization
sense_list:
systematyczny podział czegoś (przedmiotów lub zjawisk) na klasy, działy, poddziały itp. według określonej zasady | zaklasyfikowanie danego zjawiska lub przedmiotu do odpowiedniej klasy, grupy itp.


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monastery
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dom buddyjskiej wspólnoty mniszej


lexentry: pol/klasztor__rzeczownik__1
written_rep: klasztor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monastery | convent | cloister
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek lub kompleks budynków będący siedzibą zakonnic lub zakonników określonej reguły


lexentry: pol/klatka__rzeczownik__1
written_rep: klatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frame
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) pojedynczy, nieruchomy obraz na kliszy


lexentry: pol/klatkować__czasownik__1
written_rep: klatkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wyświetlać obraz na ekranie w sposób umożliwiający rozróżnienie poszczególnych klatek


lexentry: pol/klaustrofobia__rzeczownik__1
written_rep: klaustrofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: claustrophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem w pomieszczeniu zamkniętym lub ciasnym;


lexentry: pol/klauza__rzeczownik__1
written_rep: klauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: splash dam
sense_list:
budowla hydrotechniczna, przeznaczona do piętrzenia wód rzeki lub potoku w celu okresowej poprawy ich spławności;


lexentry: pol/klawesyn__rzeczownik__1
written_rep: klawesyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harpsichord
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument strunowy, w którym dźwięk wzbudzany jest przez piórka szarpiące struny;


lexentry: pol/klawiatura__rzeczownik__1
written_rep: klawiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keyboard
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny do pisania, komputera i innych urządzeń, wyposażona w klawisze i pozwalająca na wprowadzanie znaków | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) układ klawiszy umieszczonych kolejno obok siebie, zamocowanych w odpowiedni sposób, ułatwiający granie na instrumentach klawiszowych


lexentry: pol/klawisz__rzeczownik__1
written_rep: klawisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: key
sense_list:
element klawiatury odpowiadający za wydobywanie dźwięku w instrumentach muzycznych lub za wprowadzenie znaku w komputerach, maszynach do pisania itp.;


lexentry: pol/kleik__rzeczownik__1
written_rep: kleik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gruel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z rozgotowanego ryżu lub kaszy, podawana głównie chorym lub dzieciom


lexentry: pol/klepisko__rzeczownik__1
written_rep: klepisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: threshing floor
sense_list:
rodzaj powierzchni wykonanej z ubitej, wyschniętej gliny, zazwyczaj spełniało rolę podłogi w chatach lub stodołach;


lexentry: pol/klepka__rzeczownik__1
written_rep: klepka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stave | floorboard | parquet floor board | plank | wooden block
sense_list:
rodzaj niedużej deski z trwałego drewna, która po odpowiedniej obróbce jest używana w robocie bednarskiej lub do wykładania podłóg


lexentry: pol/klepsydra__rzeczownik__1
written_rep: klepsydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hourglass | sandglass
sense_list:
przyrząd do odmierzania czasu, składający się z dwóch połączonych ze sobą identycznych, szklanych naczyń, w którym woda lub piasek przechodzą przez wąski kanalik łączący;


lexentry: pol/kleptomania__rzeczownik__1
written_rep: kleptomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kleptomania
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, objawiające się jako trudna lub niemożliwa do powstrzymania potrzeba kradzieży, zwykle nie motywowana zyskiem, ani chęcią posiadania;


lexentry: pol/kleptomański__przymiotnik__1
written_rep: kleptomański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kleptomaniac
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) związany z kleptomanią lub kleptomanami; mający cechy kleptomana


lexentry: pol/klerykał__rzeczownik__1
written_rep: klerykał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clericalist
sense_list:
zwolennik klerykalizmu, zwolennik podporządkowania życia społecznego, polityki oraz kultury duchowieństwu i Kościołowi


lexentry: pol/kleszcze__rzeczownik__1
written_rep: kleszcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: claws
sense_list:
(budownictwo) w konstrukcji dachu: element poziomy usztywniający poprzecznie więźbę, występujący w formie zdwojonej;


lexentry: pol/kleszczowe_zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: kleszczowe zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tick-borne encephalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirusowa choroba ośrodkowego układu nerwowego przenoszona przez zakażone kleszcze;


lexentry: pol/kleń__rzeczownik__1
written_rep: kleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European chub | chub | common chub
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Squalius cephalus L., gatunek średniej wielkości ryby słodkowodnej z rodziny karpiowatych;


lexentry: pol/klient__rzeczownik__1
written_rep: klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: customer | client
sense_list:
(handel, handlowy) osoba kupująca w sklepie, interesant załatwiający sprawy w urzędzie lub placówce usługowej, dowolny usługobiorca


lexentry: pol/klif__rzeczownik__1
written_rep: klif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliff
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) wysoki i stromy, często pionowy, urwisty brzeg morza lub jeziora, powstały w wyniku abrazji;


lexentry: pol/klika__rzeczownik__1
written_rep: klika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clique
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) grupa ludzi powiązanych wspólnymi interesami i wspierających się wzajemnie, wbrew interesowi szerszej grupy, do której należą; | (matematyka, matematyczny) część grafu, w której każdy wierzchołek jest połączony z każdym różnym od niego;


lexentry: pol/klikon__rzeczownik__1
written_rep: klikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bellman | town crier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, której zadaniem jest obwieszczanie głosem zarządzeń lub powtarzanie tłumowi słów panującego


lexentry: pol/klimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: klimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: air conditioning | air-con
sense_list:
automatyczny system utrzymywania stałej temperatury i innych warunków klimatycznych w zamkniętym pomieszczeniu;


lexentry: pol/klincz__rzeczownik__1
written_rep: klincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clinch
sense_list:
(sport, sportowy) w boksie: przytrzymanie się bokserów w zwarciu mającym uniemożliwiać zadawanie ciosów


lexentry: pol/klingoński__rzeczownik__1
written_rep: klingoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Klingon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) sztuczny język używany przez przedstawicieli rasy Klingonów z serialu "Star Trek"


lexentry: pol/klinika__rzeczownik__1
written_rep: klinika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clinical school | teaching hospital | university hospital
sense_list:
(medycyna, medyczny) (edukacja, edukacyjny) specjalistyczny oddział szpitalny działający przy uczelni lub instytucie naukowym;


lexentry: pol/klips__rzeczownik__1
written_rep: klips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clip
sense_list:
sprężynujący spinacz | uchwyt przy długopisie lub innym przedmiocie o podobnym kształcie służący do zaczepiania ich o coś, np. o okładkę zeszytu


lexentry: pol/klirens__rzeczownik__1
written_rep: klirens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clearance
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) współczynnik określający objętość osocza, jakie w jednostce czasu zostanie oczyszczone z pewnej substancji;


lexentry: pol/klisza__rzeczownik__1
written_rep: klisza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cliche | cliché
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) stereotypowe zestawienie wyrazów


lexentry: pol/klomifen__rzeczownik__1
written_rep: klomifen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2 phenoxy- N | N di- ethyl- ethanamine | clomifene | clomiphene
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny, lek hormonalny blokujący działanie estrogenów, stosowany w leczeniu bezpłodności wynikłej z zaburzeń jajeczkowania;


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clone
sense_list:
(biologia, biologiczny) zbiór komórek lub cały organizm wywodzący się z jednej komórki, identyczny pod względem genetycznym;


lexentry: pol/klon__rzeczownik__1
written_rep: klon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maple
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Acer L., rodzaj drzew i krzewów z rodziny klonowatych;


lexentry: pol/klon_jesionolistny__rzeczownik__1
written_rep: klon jesionolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ash maple | ash-leaf maple | black ash | box elder | boxelder maple | california boxelder
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer negundo, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klon_kłosowy__rzeczownik__1
written_rep: klon kłosowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moosewood | mountain maple
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer spicatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki Północnej z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klon_okrągłolistny__rzeczownik__1
written_rep: klon okrągłolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vine maple
sense_list:
(botanika, botaniczny) Acer circinatum, gatunek drzewa pochodzącego z Ameryki z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/klonazepam__rzeczownik__1
written_rep: klonazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clonazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o silnym, długotrwałym działaniu;


lexentry: pol/klub_sportowy__rzeczownik__1
written_rep: klub sportowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sporting club | sports club
sense_list:
(sport, sportowy) podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie różnych dyscyplin sportu;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clef | key
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak na pięciolinii określający wysokość opisywanych dźwięków;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head stone | keystone
sense_list:
(architektura, architektoniczny) zwornik, element konstrukcyjny w kształcie klina w najwyższym punkcie sklepienia lub łęku;


lexentry: pol/klucz__rzeczownik__1
written_rep: klucz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: key
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kolumna bazy danych lub ich zbiór, które identyfikują rekord | (elektronika, elektroniczny) przycisk do zwierania obwodu elektrycznego


lexentry: pol/klucz_nastawny__rzeczownik__1
written_rep: klucz nastawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjustable spanner | adjustable wrench
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie ręczne służące do dokonywania regulowanego chwytu i obracania śrub, nakrętek i rur


lexentry: pol/klucz_prywatny__rzeczownik__1
written_rep: klucz prywatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: private key
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) w kryptografii asymetrycznej: jeden z pary kluczy, nieudostępniany publicznie przez właściciela, używany m.in. do odszyfrowywania wiadomości lub składania podpisu elektronicznego


lexentry: pol/klucz_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: klucz publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: public key
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) w kryptografii asymetrycznej: jeden z pary kluczy, dostępny publicznie, używany m.in. do szyfrowania wiadomości lub potwierdzania wiarygodności podpisu elektronicznego


lexentry: pol/klucz_wiolinowy__rzeczownik__1
written_rep: klucz wiolinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: G clef | treble clef
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umieszczany na pięciolinii znak graficzny wyznaczający położenie nuty g;


lexentry: pol/kluska__rzeczownik__1
written_rep: kluska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dumpling
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowana potrawa z ciasta z dodatkiem mąki i innych składników, podawana do zup lub jako podstawa drugiego dania;


lexentry: pol/kluza__rzeczownik__1
written_rep: kluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fairlead
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) otwór w burcie statku do przeciągania cum, łańcucha kotwicznego itp.;


lexentry: pol/kmin_rzymski__rzeczownik__1
written_rep: kmin rzymski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumin
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cuminum cyminum L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych, pochodzącej prawdopodobnie ze wschodnich rejonów nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/kmin_rzymski__rzeczownik__1
written_rep: kmin rzymski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumin | cummin
sense_list:
(botanika, botaniczny) uprawna roślina z gatunku kminu rzymskiego (1.1) | (spożywczy) przyprawa z nasion kminu rzymskiego (1.2) w formie ziaren lub zmielonego proszku


lexentry: pol/kminek__rzeczownik__1
written_rep: kminek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumin | caraway seed
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suszone owoce jednej z odmian tej rośliny zawierające olejek kminkowy, stosowany w sztuce kulinarnej jako przyprawa oraz w ziołolecznictwie


lexentry: pol/knaga__rzeczownik__1
written_rep: knaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cleat
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) okucie występujące powszechnie na pokładach jednostek pływających lub doków, służące do unieruchamiania różnych lin olinowania ruchomego; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) listwa znajdująca się wzdłuż burty łodzi, służąca do osadzania dulek


lexentry: pol/kneblować__czasownik__1
written_rep: kneblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: gag
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) uciszać kogoś, odbierać prawo głosu, ograniczać swobodę wypowiedzi | wkładać komuś knebel do ust


lexentry: pol/knedel__rzeczownik__1
written_rep: knedel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dumpling | knödel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kulisty pieróg (kluska) z ciasta przyrządzonego z rozgniecionych gotowanych ziemniaków i mąki pszennej, nadziewana owocami lub mięsem;


lexentry: pol/knieć_błotna__rzeczownik__1
written_rep: knieć błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kingcup | marsh-marigold
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Caltha palustris L., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej;


lexentry: pol/knykieć__rzeczownik__1
written_rep: knykieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condyle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wyrostek kostny przy nasadzie kości długich, będący elementem stawu i miejscem przyczepu ścięgien


lexentry: pol/ko-__przedrostek__1
written_rep: ko-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: co-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy


lexentry: pol/koagulacja__rzeczownik__1
written_rep: koagulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coagulation
sense_list:
(chemia, chemiczny) zjawisko łączenia się cząstek fazy rozproszonej w cieczy (np. w zawiesinie lub koloidzie) w większe agregaty, prowadzące do ich oddzielenia od cieczy;


lexentry: pol/koalicja__rzeczownik__1
written_rep: koalicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coalition
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji


lexentry: pol/koalicyjka__rzeczownik__1
written_rep: koalicyjka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sam Browne belt
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;


lexentry: pol/koalicyjny__przymiotnik__1
written_rep: koalicyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coalition
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z koalicją, dotyczący koalicji; stworzony przez koalicję


lexentry: pol/kobiałka__rzeczownik__1
written_rep: kobiałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punnet
sense_list:
(potocznie, potoczny) kanciasty koszyk z zaplatanych pasów łyka, łupek lub wikliny, zwykle używany do owoców


lexentry: pol/kobietobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: kobietobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: femicide
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zabójstwo kobiety lub dziewczynki z powodu jej płci, morderstwo motywowane mizoginią lub przemoc wobec kobiet o charakterze śmiertelnym


lexentry: pol/kobra__rzeczownik__1
written_rep: kobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobra
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;


lexentry: pol/kobra_indyjska__rzeczownik__1
written_rep: kobra indyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indian cobra
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Naja naja Linnaeus, gatunek jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/kobuwirus__rzeczownik__1
written_rep: kobuwirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kobuvirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Kobuvirus, wirus z rodziny pikornawirusów wywołujący biegunki u ludzi i zwierząt


lexentry: pol/koc__rzeczownik__1
written_rep: koc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blanket
sense_list:
gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem


lexentry: pol/kocha,_lubi,_szanuje__czasownik__1
written_rep: kocha, lubi, szanuje
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decision of the flower
sense_list:
rodzaj jednoosobowej gry, wróżby czy zabawy polegającej na wyrywaniu płatków z kwiatów w celu przewidzenia uczucia innej osoby


lexentry: pol/kocie_oczko__rzeczownik__1
written_rep: kocie oczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cat's eye
sense_list:
(motoryzacja) sygnalizator odblaskowy wmontowywany w nawierzchnię drogi jako uzupełnienie znaków poziomych


lexentry: pol/kocimiętka__rzeczownik__1
written_rep: kocimiętka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catnip
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nepeta, bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;


lexentry: pol/kocioł_bałkański__rzeczownik__1
written_rep: kocioł bałkański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Balkan powder keg
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie niestabilnej sytuacji społecznej i politycznej na Bałkanach począwszy od połowy XIX w. do dziś;


lexentry: pol/koczkodan_oliwkowy__rzeczownik__1
written_rep: koczkodan oliwkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Cercopithecus petaurista Schreber, gatunek małpy z rodziny koczkodanowatych, zamieszkującej lasy galeriowe w zachodniej części Afryki;

trans_list:
lesser spot-nosed guenon | lesser spot-nosed monkey | lesser white-nosed guenon | lesser white-nosed monkey


lexentry: pol/koczować__czasownik__1
written_rep: koczować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camp out
sense_list:
żyć lub przebywać w miejscu tymczasowo, często przenosząc się z miejsca na miejsce; mieszkać w warunkach prowizorycznych


lexentry: pol/koczownik__rzeczownik__1
written_rep: koczownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nomad
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce


lexentry: pol/kod_QR__rzeczownik__1
written_rep: kod QR
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: QR code
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dwuwymiarowy, matrycowy kod prezentujący dane w postaci czarno-białych kwadratów;


lexentry: pol/kod_genetyczny__rzeczownik__1
written_rep: kod genetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genetic code
sense_list:
(genetyka) system reguł, według których informacja zapisana w DNA lub RNA zostaje przetłumaczona na sekwencję aminokwasów tworzących białka


lexentry: pol/kod_kreskowy__rzeczownik__1
written_rep: kod kreskowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barcode
sense_list:
standaryzowany znak graficzny w formie kresek, w którym zapisywana jest informacja do automatycznego odczytania przez specjalne czytniki;


lexentry: pol/kod_źródłowy__rzeczownik__1
written_rep: kod źródłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: source code
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zapis programu komputerowego w którymś ze zrozumiałych dla człowieka (programisty), wyjściowym języku programowania;


lexentry: pol/koda__rzeczownik__1
written_rep: koda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coda
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów


lexentry: pol/kodeina__rzeczownik__1
written_rep: kodeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codeine | 3-methylmorphine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;


lexentry: pol/kodek__rzeczownik__1
written_rep: kodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codec
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie lub program komputerowy zdolny do kompresji i dekompresji sygnału lub strumienia danych;


lexentry: pol/kodeks__rzeczownik__1
written_rep: kodeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: code of law | legal code | law code
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa;


lexentry: pol/kodeks__rzeczownik__1
written_rep: kodeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codex
sense_list:
stara księga rękopiśmienna powstała z szeregu składek, ułożonych jedna na drugiej i spojonych ze sobą u grzbietu;


lexentry: pol/kodeks_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: kodeks drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Highway Code
sense_list:
(motoryzacja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalny spis praw i obowiązków dla poruszających się po drogach publicznych;


lexentry: pol/kodeks_karny__rzeczownik__1
written_rep: kodeks karny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminal code | penal code
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbiór przepisów regulujących odpowiedzialność karną obywateli danego kraju


lexentry: pol/kodyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: kodyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: codification
sense_list:
ujęcie czegoś w spójny system; | (językoznawstwo, językoznawczy) formalne uregulowanie norm danego języka w wydawnictwach normatywnych;


lexentry: pol/kofeina__rzeczownik__1
written_rep: kofeina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caffeine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;


lexentry: pol/kofta__rzeczownik__1
written_rep: kofta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kofta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej


lexentry: pol/kogel-mogel__rzeczownik__1
written_rep: kogel-mogel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kogel mogel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;


lexentry: pol/kogeneracja__rzeczownik__1
written_rep: kogeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cogeneration
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni


lexentry: pol/kognitywizm__rzeczownik__1
written_rep: kognitywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cognitivism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego etyka normatywna ma poznawczy, naukowy charakter i można o jej tezach orzekać, czy są prawdziwe, czy fałszywe | (językoznawstwo, językoznawczy) kierunek we współczesnym językoznawstwie, który odwołując się do psychologii, socjologii i innych dyscyplin, zajmuje się opisem języka uwikłanego w kontekst kulturowy i badaniem, w jaki sposób w języku odzwierciedla się rzeczywistość


lexentry: pol/kognitywny__przymiotnik__1
written_rep: kognitywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cognitive
sense_list:
taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek


lexentry: pol/kogut__rzeczownik__2
written_rep: kogut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cowlick
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fryzjerstwo, fryzjerski) kosmyk włosów na głowie odstający w innym kierunku niż reszta fryzury


lexentry: pol/kohabitacja__rzeczownik__1
written_rep: kohabitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohabitation
sense_list:
(dawniej, dawny) współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współrządzenie organów władzy reprezentujących odmienne opcje polityczne; | (socjologia, socjologiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne wspólne życie;


lexentry: pol/kohezja__rzeczownik__1
written_rep: kohezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohesion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek tej samej substancji | (językoznawstwo, językoznawczy) właściwość tekstu polegająca na tym, że jego części są ze sobą logicznie i formalnie powiązane za pomocą różnych środków językowych | (psychologia, psychologiczny) siła więzi między ludźmi w danej grupie


lexentry: pol/kohorta__rzeczownik__1
written_rep: kohorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohort
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;


lexentry: pol/kojec__rzeczownik__1
written_rep: kojec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coop
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) mała zagroda do bezpiecznego przetrzymywania zwierząt hodowlanych, zwykle młodych np. piskląt, szczeniąt;


lexentry: pol/koka__rzeczownik__1
written_rep: koka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coca
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Erythroxylum coca Lam., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę


lexentry: pol/kokaina__rzeczownik__1
written_rep: kokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocaine
sense_list:
silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;


lexentry: pol/kokcydiostatyk__rzeczownik__1
written_rep: kokcydiostatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coccidiostat
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) lek przeciwpierwotniakowy stosowany w leczeniu kokcydiozy


lexentry: pol/kokoryczka_wielokwiatowa__rzeczownik__1
written_rep: kokoryczka wielokwiatowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: David's harp | Solomon's seal | ladder-to-heaven
sense_list:
(botanika, botaniczny) Polygonatum multiflorum, gatunek byliny z rodzaju kokoryczka, występującej w Europie, Azji i Ameryce Północnej;


lexentry: pol/kokos_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: kokos właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coconut tree
sense_list:
(botanika, botaniczny) palma z gatunku kokos właściwy (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Cocos nucifera L., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;


lexentry: pol/koksownik__rzeczownik__2
written_rep: koksownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: coke stove
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wolno stojący piec, najczęściej wykonany z metalowych prętów, w którym pali się koksem, stawiany na ulicach w czasie ostrych mrozów;


lexentry: pol/koktajl__rzeczownik__1
written_rep: koktajl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób; | (książkowy) oficjalne przyjęcie popołudniowe, na którym podaje się alkohole oraz skromne przekąski


lexentry: pol/koktajlowy__przymiotnik__1
written_rep: koktajlowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cocktail
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju) | związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)


lexentry: pol/kolaborant__rzeczownik__1
written_rep: kolaborant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collaborator | quisling
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolaborantka__rzeczownik__1
written_rep: kolaborantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collaborationist
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną


lexentry: pol/kolagen__rzeczownik__1
written_rep: kolagen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collagen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;


lexentry: pol/kolano__rzeczownik__1
written_rep: kolano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knee
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;


lexentry: pol/kolchicyna__rzeczownik__1
written_rep: kolchicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colchicine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;


lexentry: pol/kolcosternik_białorzytny__rzeczownik__1
written_rep: kolcosternik białorzytny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: white-rumped needletail | white-rumped spinetail
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena sylvatica, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena


lexentry: pol/kolcosternik_malgaski__rzeczownik__1
written_rep: kolcosternik malgaski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Madagascan spinetail | Malagasy spinetail
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena grandidieri, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena


lexentry: pol/kolcosternik_wyspowy__rzeczownik__1
written_rep: kolcosternik wyspowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: São Tomé spinetail
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Zoonavena thomensis, gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych, z rodzaju Zoonavena;


lexentry: pol/kolcowój_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kolcowój pospolity
part_of_speech: noun
sense_list: (botanika, botaniczny) Lycium barbarum, pochodzący z Chin gatunek krzewu z rodziny psiankowatych;
min_sense_num: 01
trans_list:
Chinese boxthorn | Chinese wolfberry | Himalayan goji | Tibetan goji | barbary matrimony vine | matrimony vine


lexentry: pol/kolczatka_australijska__rzeczownik__1
written_rep: kolczatka australijska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: short-beaked echidna
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Tachyglossus aculeatus, gatunek stekowca z rodziny kolczatkowatych;


lexentry: pol/kolczuga__rzeczownik__1
written_rep: kolczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hauberk | chain armour | coat of mail | mail | chain mail | chain-mail shirt
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancerz rycerski z metalowej plecionki, przypominający koszulę;


lexentry: pol/kolegium__rzeczownik__1
written_rep: kolegium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collegium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: stowarzyszenie publiczne lub prywatne skupiające ludzi jednego zawodu lub środowiska


lexentry: pol/kolej_linowa__rzeczownik__1
written_rep: kolej linowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerial tram | aerial tramway | cable car | ropeway
sense_list:
tor linowy wraz z przeznaczonymi do jego eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz gondolami lub krzesełkami;


lexentry: pol/kolej_zębata__rzeczownik__1
written_rep: kolej zębata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rack railway
sense_list:
(kolejnictwo) kolej mogąca pokonywać trasę o dużych nachyleniach dzięki dodatkowej szynie zębatej, na którą oddziałują zębate koła napędowe i hamujące;


lexentry: pol/kolej_żelazna__rzeczownik__1
written_rep: kolej żelazna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: railroad | railway
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kolejnictwo) pierwotna forma kolei, czyli system przewozu oparty na torach z żelaza i pojazdach poruszających się po nich;


lexentry: pol/kolejka_górska__rzeczownik__1
written_rep: kolejka górska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rollercoaster | big dipper | roller coaster
sense_list:
urządzenie rozrywkowe w formie konstrukcji z wysokimi wzniesieniami, stromiznami i ostrymi zakrętami, po której poruszają się wagoniki z pasażerami;


lexentry: pol/kolejkować__czasownik__1
written_rep: kolejkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: queue
sense_list:
(informatyka, informatyczny) automatycznie szeregować zadania w kolejkę, potencjalnie nadając im priorytet | (potocznie, potoczny) (neologizm) czekać przesadnie długo w kolejce na popularne wydarzenie, socjalizując się przy tym z innymi oczekującymi


lexentry: pol/kolejność__rzeczownik__1
written_rep: kolejność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: order | sequence
sense_list:
uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy


lexentry: pol/kolekcja__rzeczownik__1
written_rep: kolekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collection
sense_list:
zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.) | zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon | (informatyka, informatyczny) obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów


lexentry: pol/kolekcjonerski__przymiotnik__1
written_rep: kolekcjonerski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: collector
sense_list:
związany z kolekcjonerami, dotyczący kolekcjonerów, kolekcjonowania; charakterystyczny dla kolekcjonera


lexentry: pol/kolektor__rzeczownik__1
written_rep: kolektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przewód lub kanał zbiorczy służący do przepływu cieczy albo gazów


lexentry: pol/kolektywizm__rzeczownik__1
written_rep: kolektywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collectivism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;


lexentry: pol/kolektywizować__czasownik__1
written_rep: kolektywizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: collectivize
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidować indywidualną własność środków produkcji (głównie gospodarstw rolnych) i przekształcać ją we własność wspólną, zarządzaną przez spółdzielnie lub przedsiębiorstwa państwowe


lexentry: pol/kolendra__rzeczownik__1
written_rep: kolendra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coriander | Chinese parsley
sense_list:
(botanika, botaniczny) Coriandrum L., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;


lexentry: pol/koliberek_hawański__rzeczownik__1
written_rep: koliberek hawański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Helena hummingbird | bee hummingbird | zunzuncito
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Mellisuga helenae, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny kolibrowatych;


lexentry: pol/koliszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: koliszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Koliyivshchyna
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wystąpienie ruskiego chłopstwa pańszczyźnianego na Ukrainie Prawobrzeżnej w 1768;


lexentry: pol/kolmatacja__rzeczownik__1
written_rep: kolmatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clogging | colmatage
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) zapełnianie porów drobnymi cząstkami stałymi niesionymi przez przesączającą się wodę


lexentry: pol/kolmatacja__rzeczownik__1
written_rep: kolmatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sliming
sense_list:
(melioratywnie, melioratywny) sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę


lexentry: pol/kolodium__rzeczownik__1
written_rep: kolodium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collodion | collodium
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór nitrocelulozy w mieszaninie alkoholu i eteru, po rozlaniu szybko schnący oraz tworzący bezbarwną warstewkę, o wielu zastosowaniach, np. jako opatrunek, klej albo lakier


lexentry: pol/kolofon__rzeczownik__1
written_rep: kolofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colophon
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) formuła umieszczona na końcu tekstu z tytułem dzieła, datą i miejscem powstania, imieniem pisarza, czasem jego funkcją i pochodzeniem;


lexentry: pol/koloid__rzeczownik__1
written_rep: koloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colloid
sense_list:
(potocznie, potoczny) (chemia, chemiczny) niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej


lexentry: pol/kolokacja__rzeczownik__1
written_rep: kolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collocation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników; | (informatyka, informatyczny) usługa polegająca na odpłatnym udostępnieniu zasobów serwerowni


lexentry: pol/kolonia__rzeczownik__1
written_rep: kolonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colony
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) posiadłość państwa poza jego granicami podległa mu politycznie i gospodarczo; | (biologia, biologiczny) forma życiowa organizmów polegająca na tworzeniu przez poszczególne osobniki związku funkcjonującego jak odrębny osobnik;


lexentry: pol/kolonialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: kolonialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: colonialist | colonialistic
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) związany z kolonializmem, dotyczący kolonializmu lub kolonialistów


lexentry: pol/kolonializm__rzeczownik__1
written_rep: kolonializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonialism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;


lexentry: pol/kolonie__rzeczownik__1
written_rep: kolonie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: summer camp
sense_list:
grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;


lexentry: pol/kolonoskop__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonoscope
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;


lexentry: pol/kolonoskopia__rzeczownik__1
written_rep: kolonoskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colonoscopy
sense_list:
(medycyna, medyczny) endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;


lexentry: pol/kolor__rzeczownik__1
written_rep: kolor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colour
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba kwantowa wprowadzona, by rozróżnić dwa jednakowe kwarki znajdujące się w tym samym stanie spinowym;


lexentry: pol/koloratka__rzeczownik__1
written_rep: koloratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clerical collar
sense_list:
(krawiectwo) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;


lexentry: pol/koloratura__rzeczownik__1
written_rep: koloratura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coloratura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi


lexentry: pol/koloraturowy__przymiotnik__1
written_rep: koloraturowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coloratura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zawierający koloraturę


lexentry: pol/kolumbarium__rzeczownik__1
written_rep: kolumbarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: columbarium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami; | (współcześnie) (architektura, architektoniczny) cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych


lexentry: pol/kolumna__rzeczownik__1
written_rep: kolumna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: column | pillar
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;


lexentry: pol/kolęda__rzeczownik__1
written_rep: kolęda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carol | Christmas carol
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/koma__rzeczownik__1
written_rep: koma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(fizyka, fizyczny) rodzaj aberracji optycznej | (astronomia, astronomiczny) gazowa otoczka jądra komety


lexentry: pol/komandor__rzeczownik__1
written_rep: komandor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: captain
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;


lexentry: pol/komar__rzeczownik__1
written_rep: komar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosquito | gnat
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki latający owad z rodziny Culicidae, znany ze swędzących ugryzień;


lexentry: pol/komar_brzęczący__rzeczownik__1
written_rep: komar brzęczący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common house mosquito | northern house mosquito
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Culex pipiens L., powszechnie występujący owad z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komar_egipski__rzeczownik__1
written_rep: komar egipski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yellow fever mosquito
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes aegypti L., gatunek owada z rodziny komarowatych odpowiedzialny za roznoszenie licznych chorób wirusowych;


lexentry: pol/komar_tygrysi__rzeczownik__1
written_rep: komar tygrysi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forest mosquito | tiger mosquito
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Aedes albopictus Skuse, gatunek inwazyjnego owada z rodziny komarowatych;


lexentry: pol/komat__rzeczownik__1
written_rep: komat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;


lexentry: pol/kombinacja__rzeczownik__1
written_rep: kombinacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permutation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór zbioru skończonego o określonej liczbie elementów, których porządek nie jest istotny


lexentry: pol/kombinat_petrochemiczny__rzeczownik__1
written_rep: kombinat petrochemiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: petrochemical complex
sense_list:
zespół kilku powiązanych organizacyjnie zakładów zajmujących się produkcją i przerabianiem surowców otrzymywanych z ropy naftowej lub gazu ziemnego


lexentry: pol/kombinatoryka__rzeczownik__1
written_rep: kombinatoryka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: combinatorics
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;


lexentry: pol/kombu__rzeczownik__1
written_rep: kombu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kombu
sense_list:
plechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;


lexentry: pol/kombucza__rzeczownik__1
written_rep: kombucza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kombucha
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;


lexentry: pol/komedia__rzeczownik__1
written_rep: komedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedy
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.; | obłudne zachowanie kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści


lexentry: pol/komediodramat__rzeczownik__1
written_rep: komediodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comedy-drama | dramedy
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;


lexentry: pol/komedogenny__przymiotnik__1
written_rep: komedogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: comedogenic
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników


lexentry: pol/komenda__rzeczownik__1
written_rep: komenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: command
sense_list:
krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp. | dowodzenie, kierowanie, komenderowanie, kierowanie czymś | (informatyka, informatyczny) instrukcja wykonania pewnej czynności przeznaczona dla systemu operacyjnego lub procesora komputera


lexentry: pol/komendatoryjny__przymiotnik__1
written_rep: komendatoryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: commendatory
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) taki, który wchodzi w skład czyjegoś beneficjum kościelnego, nadany uznaniowo przez władcę świeckiego


lexentry: pol/komensalizm__rzeczownik__1
written_rep: komensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commensalism
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ współżycia między dwoma gatunkami, w którym jeden czerpie korzyści nie przynosząc korzyści ani szkody drugiemu


lexentry: pol/kometa__rzeczownik__1
written_rep: kometa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;


lexentry: pol/komiks__rzeczownik__1
written_rep: komiks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comic | comics
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na historię;


lexentry: pol/kominek__rzeczownik__1
written_rep: kominek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fireplace
sense_list:
otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;


lexentry: pol/kominiarka__rzeczownik__1
written_rep: kominiarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balaclava
sense_list:
(potocznie, potoczny) czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy


lexentry: pol/kominternowski__przymiotnik__1
written_rep: kominternowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Comintern's
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Kominternem, dotyczący Kominternu


lexentry: pol/komisja__rzeczownik__1
written_rep: komisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commission | committee | board
sense_list:
grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;


lexentry: pol/komitet_centralny__rzeczownik__1
written_rep: komitet centralny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central committee
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) naczelny, kolegialny organ władzy niektórych partii, zwłaszcza komunistycznych;


lexentry: pol/komiwojażer__rzeczownik__1
written_rep: komiwojażer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commercial traveller | travelling salesman | itinerant
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (handel, handlowy) przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi


lexentry: pol/komodyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: komodyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commodification
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przekształcenie rzeczy, usług, pomysłów czy idei z wartości użytkowej na wartość wymienną;


lexentry: pol/komora_dymowa__rzeczownik__1
written_rep: komora dymowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smoke chamber
sense_list:
obiekt przeznaczony do przeprowadzania przez strażaków ćwiczeń w warunkach imitujących pożar (brak widoczności, zadymienie, ograniczona przestrzeń, wysoka temperatura, hałas)


lexentry: pol/komornik__rzeczownik__1
written_rep: komornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bailiff
sense_list:
(administracja) funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego


lexentry: pol/komorowy__przymiotnik__1
written_rep: komorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ventricular
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) związany z komorami mózgu | (anatomia, anatomiczny) (medycyna, medyczny) związany z komorami serca


lexentry: pol/kompadorski__przymiotnik__1
written_rep: kompadorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: comprador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kompradorami; taki jak w społeczeństwach, gdzie istnieli kompradorzy


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: CD | compact disc
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odnoszący się do kompaktu (CD)


lexentry: pol/kompaktowy__przymiotnik__1
written_rep: kompaktowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: compact
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) będący prostszej budowy, a jednocześnie zawierający w sobie wiele składników


lexentry: pol/kompania__rzeczownik__1
written_rep: kompania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: company | troop
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;


lexentry: pol/komparatystyka__rzeczownik__1
written_rep: komparatystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comparative studies
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina nauki, zajmująca się badaniami porównawczymi – ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii;


lexentry: pol/kompas__rzeczownik__1
written_rep: kompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compass
sense_list:
(geografia, geograficzny) przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego;


lexentry: pol/kompensacja__rzeczownik__1
written_rep: kompensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compensation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami | (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego


lexentry: pol/kompilacja__rzeczownik__1
written_rep: kompilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compilation
sense_list:
dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat | wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat) | (informatyka, informatyczny) tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy | (informatyka, informatyczny) wynik kompilacji (1.3), skompilowany program


lexentry: pol/kompilować__czasownik__1
written_rep: kompilować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: compile
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przetwarzać kod źródłowy programu (napisany w języku programowania wysokiego poziomu) na kod wykonywalny lub pośredni, który może zostać uruchomiony przez komputer; posługiwać się kompilatorem | zestawiać i opracowywać różne materiały w jedną całość


lexentry: pol/kompleks_Elektry__rzeczownik__1
written_rep: kompleks Elektry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Electra complex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) podświadoma skłonność płciowa córki do ojca (występująca u dziewczynek w wieku 3-6 lat) i strach przed odwetem matki; uczucie wrogości wobec matki;


lexentry: pol/kompleks_Medei__rzeczownik__1
written_rep: kompleks Medei
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Medea complex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) wrogość matki wobec własnych dzieci, połączona z pragnieniem ich śmierci, uwarunkowana chęcią zemsty na ojcu dzieci;


lexentry: pol/kompleks__rzeczownik__1
written_rep: kompleks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complex
sense_list:
(budownictwo) zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość | (psychologia, psychologiczny) zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego; | zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość


lexentry: pol/kompleks_niższości__rzeczownik__1
written_rep: kompleks niższości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inferiority complex
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) poczucie bycia gorszym wywołane odkryciem w sobie jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności;


lexentry: pol/kompleksowy__przymiotnik__1
written_rep: kompleksowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: complex
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (budownictwo) tworzący kompleks, należący do kompleksu


lexentry: pol/komplementariusz__rzeczownik__1
written_rep: komplementariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: general partner
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (zarządzanie) aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli


lexentry: pol/komponować__czasownik__1
written_rep: komponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: compose
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tworzyć utwór muzyczny | tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały


lexentry: pol/kompost__rzeczownik__1
written_rep: kompost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compost
sense_list:
produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)


lexentry: pol/kompozycja__rzeczownik__1
written_rep: kompozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composition
sense_list:
ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość | (sztuka) budowa utworu, zwłaszcza plastycznego, literackiego, muzycznego | (informatyka, informatyczny) agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego;


lexentry: pol/kompresja__rzeczownik__1
written_rep: kompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compression
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni; | (informatyka, informatyczny) operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;


lexentry: pol/kompromis__rzeczownik__1
written_rep: kompromis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compromise
sense_list:
sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;


lexentry: pol/komputer__rzeczownik__1
written_rep: komputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;


lexentry: pol/komputer_kwantowy__rzeczownik__1
written_rep: komputer kwantowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quantum computer
sense_list:
komputer wykorzystujący zasady mechaniki kwantowej do wykonywania niektórych rodzajów obliczeń znacznie szybciej niż konwencjonalne komputery;


lexentry: pol/komputer_osobisty__rzeczownik__1
written_rep: komputer osobisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personal computer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mikrokomputer przeznaczony przede wszystkim do użytku osobistego w domu i biurze;


lexentry: pol/komputer_stacjonarny__rzeczownik__1
written_rep: komputer stacjonarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desktop computer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektronika, elektroniczny) mikrokomputer mieszczący się w obrębie stołu nieprzeznaczony do ciągłego przemieszczania;


lexentry: pol/komsomolec__rzeczownik__1
written_rep: komsomolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Young Communist Leaguer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek komsomołu


lexentry: pol/komturia__rzeczownik__1
written_rep: komturia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commandery
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;


lexentry: pol/komunikacja__rzeczownik__1
written_rep: komunikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: communication
sense_list:
ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności; | (książkowy) porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości


lexentry: pol/komunikator__rzeczownik__1
written_rep: komunikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IM | instant messenger | messenger
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;


lexentry: pol/komunitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: komunitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: communitarianism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;


lexentry: pol/komunizm__rzeczownik__1
written_rep: komunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: communism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;


lexentry: pol/komutator__rzeczownik__1
written_rep: komutator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commutator
sense_list:
(elektryczność) element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych; | (matematyka, matematyczny) wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;


lexentry: pol/komórka_macierzysta__rzeczownik__1
written_rep: komórka macierzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stem cell
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka względnie niewyspecjalizowana, z której podczas pojedynczego podziału powstają: identyczna komórka potomna i nieco bardziej zróżnicowana komórka potomna


lexentry: pol/koncelebrowanie__rzeczownik__1
written_rep: koncelebrowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concelebration
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wspólne odprawianie nabożeństwa przez więcej niż jednego duchownego


lexentry: pol/koncertmistrz__rzeczownik__1
written_rep: koncertmistrz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concertmaster
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek


lexentry: pol/koncesja__rzeczownik__1
written_rep: koncesja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concession
sense_list:
(urzędowy) pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej | ustępstwo na czyjąś korzyść


lexentry: pol/koncyliabulum__rzeczownik__1
written_rep: koncyliabulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conciliabule
sense_list:
(dawniej, dawny) nielegalne zgromadzenie, zwłaszcza konspiratorów czy spiskowców, przeciwko ustanowionej władzy państwowej lub kościelnej


lexentry: pol/koncyliacja__rzeczownik__1
written_rep: koncyliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conciliation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) metoda rozwiązywania sporów międzynarodowych przy pomocy komisji pojednawczej


lexentry: pol/kondensacja__rzeczownik__1
written_rep: kondensacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condensation | condensation reaction
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego


lexentry: pol/kondensator__rzeczownik__1
written_rep: kondensator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capacitor | condenser
sense_list:
(elektryczność) (elektronika, elektroniczny) podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;


lexentry: pol/kondensować__czasownik__1
written_rep: kondensować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: condense
sense_list:
(fizyka, fizyczny) powodować przejście substancji ze stanu gazowego w ciecz | (przenośnie, przenośnia) zagęszczać treść, skupiać najważniejsze elementy; ujmować treściwie | poddawać kondensacji; czynić coś stężonym, zagęszczonym


lexentry: pol/kondolencje__rzeczownik__1
written_rep: kondolencje
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condolences
sense_list:
(książkowy) wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę


lexentry: pol/kondor__rzeczownik__1
written_rep: kondor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny


lexentry: pol/kondor_kalifornijski__rzeczownik__1
written_rep: kondor kalifornijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: California condor
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Gymnogyps californianus Shaw, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów kalifornijskich (1.1)


lexentry: pol/kondor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: kondor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: king vulture
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Sarcoramphus papa Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych; | (ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów królewskich (1.1)


lexentry: pol/kondor_olbrzymi__rzeczownik__1
written_rep: kondor olbrzymi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Andean condor
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kondorów olbrzymich (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Vultur gryphus Linnaeus, gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych, występujący w Andach;


lexentry: pol/kondotier__rzeczownik__1
written_rep: kondotier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: condottiere
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym


lexentry: pol/konduktor__rzeczownik__1
written_rep: konduktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conductor
sense_list:
osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);


lexentry: pol/konetabl__rzeczownik__1
written_rep: konetabl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constable
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) człowiek z tytułem konetabla (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;


lexentry: pol/konfabulant__rzeczownik__1
written_rep: konfabulant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabricator
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba uzupełniająca brakujące wspomnienia informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń


lexentry: pol/konfederacja__rzeczownik__1
written_rep: konfederacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confederation
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania


lexentry: pol/konfederacyjny__przymiotnik__1
written_rep: konfederacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: confederal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konfederacją, dotyczący konfederacji; będący konfederacją


lexentry: pol/konferansjer__rzeczownik__1
written_rep: konferansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compere | announcer | ringmaster
sense_list:
osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;


lexentry: pol/konfesjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: konfesjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confessionalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system sprawowania władzy państwowej opierający się na różnicowaniu stopnia udziału obywateli w życiu społeczno-politycznym według wyznawanej religii;


lexentry: pol/konfetti__rzeczownik__1
written_rep: konfetti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confetti
sense_list:
drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;


lexentry: pol/konfirmacja__rzeczownik__1
written_rep: konfirmacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confirmation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confiscation | seizure
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa


lexentry: pol/konfiskata__rzeczownik__1
written_rep: konfiskata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forfeiture
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy


lexentry: pol/konformista__rzeczownik__1
written_rep: konformista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformist
sense_list:
człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie | (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego


lexentry: pol/konformistka__rzeczownik__1
written_rep: konformistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformist
sense_list:
kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konformistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: conformist
sense_list:
taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie


lexentry: pol/konformizm__rzeczownik__1
written_rep: konformizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conformity
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;


lexentry: pol/konfrater__rzeczownik__1
written_rep: konfrater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: friar
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) współbrat (w zakonie, stanie duchownym)


lexentry: pol/konfraternia__rzeczownik__1
written_rep: konfraternia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confraternity
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat


lexentry: pol/konfucjanizm__rzeczownik__1
written_rep: konfucjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Confucianism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;


lexentry: pol/kongestia__rzeczownik__1
written_rep: kongestia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congestion
sense_list:
(dawniej, dawny) (medycyna, medyczny) gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu | zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie


lexentry: pol/konglomerat__rzeczownik__1
written_rep: konglomerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerate
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru | (geologia, geologiczny) grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/kongregacja__rzeczownik__1
written_rep: kongregacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congregation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (administracja) jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu


lexentry: pol/kongregacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: kongregacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congregationalism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma protestanckich grupy wyznaniowych, w której podstawą jest autonomia poszczególnych wspólnot


lexentry: pol/kongres__rzeczownik__1
written_rep: kongres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: congress
sense_list:
zjazd osób o wspólnych zainteresowaniach, podobnej działalności, zrzeszonych w jednej organizacji | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja | najwyższy organ niektórych organizacji


lexentry: pol/koniec__rzeczownik__1
written_rep: koniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: end | finish
sense_list:
chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana | miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu


lexentry: pol/konik__rzeczownik__1
written_rep: konik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: avocation | by-line | pursuit | sideline
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów


lexentry: pol/konik__rzeczownik__1
written_rep: konik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: footstock | poppet | poppethead | tailstock
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element obrabiarki służący do podpierania obrabianych przedmiotów


lexentry: pol/konik_morski__rzeczownik__1
written_rep: konik morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seahorse
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) tropikalna ryba oceaniczna z rodzaju Hippocampus, przypominająca kształtem konika szachowego;


lexentry: pol/konik_polny__rzeczownik__1
written_rep: konik polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grasshopper
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad przypominający pasikonika lub szarańczę; | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad z rodzaju konik;


lexentry: pol/koniunkcja__rzeczownik__1
written_rep: koniunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conjunction
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii; | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”; | (matematyka, matematyczny) odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń


lexentry: pol/koniuszy__rzeczownik__1
written_rep: koniuszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equerry
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;


lexentry: pol/konkatedra__rzeczownik__1
written_rep: konkatedra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: co-cathedral
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) druga katedra ordynariusza diecezji


lexentry: pol/konkatenacja__rzeczownik__1
written_rep: konkatenacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concatenation
sense_list:
(informatyka, informatyczny) łączenie łańcuchów tekstowych | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) powtarzanie i rozwijanie w kolejnym zdaniu, wersie itp. wyrazu lub wyrażenia, którym się kończy poprzednie zdanie, wers;


lexentry: pol/konkluzja__rzeczownik__1
written_rep: konkluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusion
sense_list:
wniosek końcowy | (historia, historyczny, historycznie) siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wniosek strony w procesie, żądanie


lexentry: pol/konkordancer__rzeczownik__1
written_rep: konkordancer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordancer
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (informatyka, informatyczny) program komputerowy tworzący konkordancję na podstawie tekstu, ich zbioru lub korpusu


lexentry: pol/konkordancja__rzeczownik__1
written_rep: konkordancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordance
sense_list:
(genetyka) prawdopodobieństwo, że para osobników będzie miała tę samą cechę fenotypową, zakładając, że jedna z tych osób ma tę cechę | (geologia, geologiczny) zgodność wzajemnego stosunku stykających się ze sobą 2 warstw skał osadowych | (językoznawstwo, językoznawczy) (informatyka, informatyczny) wystąpienie szukanej frazy lub słowa w tekście, ich zestawie lub korpusie językowym z dodatkowym krótkim kontekstem, też: zbiór takich wystąpień | alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków, symboli lub motywów znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg; | zestawienie tekstów, symboli, znaków czy dat dotyczących tego samego przedmiotu


lexentry: pol/konkordat__rzeczownik__1
written_rep: konkordat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concordat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;


lexentry: pol/konkrecja__rzeczownik__1
written_rep: konkrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concretion
sense_list:
(geologia, geologiczny) kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;


lexentry: pol/konkubent__rzeczownik__1
written_rep: konkubent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic partner
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubina__rzeczownik__1
written_rep: konkubina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cohabitant | common-law wife
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego


lexentry: pol/konkubinat__rzeczownik__1
written_rep: konkubinat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concubinage
sense_list:
związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;


lexentry: pol/konkurencja__rzeczownik__1
written_rep: konkurencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competition
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży | (biologia, biologiczny) oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną | (ekonomia, ekonomiczny) jednostki konkurujące ze sobą


lexentry: pol/konkurs__rzeczownik__1
written_rep: konkurs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: competition | contest
sense_list:
(sport, sportowy) przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony


lexentry: pol/konkwista__rzeczownik__1
written_rep: konkwista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conquest
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wyprawy zbrojne podejmowane między XV a XVII wiekiem przez państwa iberyjskie (zwłaszcza Kastylię) w celu zdobycia nowych lądów i bogactw;


lexentry: pol/konkwistador__rzeczownik__1
written_rep: konkwistador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conquistador
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.


lexentry: pol/konnica__rzeczownik__1
written_rep: konnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cavalry | mounted troops
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych


lexentry: pol/konopie__rzeczownik__1
written_rep: konopie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemp | cannabis | kef
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cannabis L., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;


lexentry: pol/konsekwencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: konsekwencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consequentialism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;


lexentry: pol/konsekwentny__przymiotnik__1
written_rep: konsekwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: consistent | constant
sense_list:
przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany


lexentry: pol/konserwacja__rzeczownik__1
written_rep: konserwacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maintenance | conservation
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;


lexentry: pol/konserwant__rzeczownik__1
written_rep: konserwant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preservative
sense_list:
(chemia, chemiczny) substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;


lexentry: pol/konserwator__rzeczownik__1
written_rep: konserwator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservator
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik broniący stanu posiadania i zarządzający dobrami | (rzemiosło, rzemieślniczy) (sztuka) osoba konserwująca dzieła sztuki


lexentry: pol/konserwatorium__rzeczownik__1
written_rep: konserwatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservatory | conservatoire | conservatorium
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej


lexentry: pol/konserwatywny__przymiotnik__1
written_rep: konserwatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: conservative
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów


lexentry: pol/konserwatyzm__rzeczownik__1
written_rep: konserwatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conservatism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1) | postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;


lexentry: pol/konsola__rzeczownik__1
written_rep: konsola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: console
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) blat lub tablica z elementami sterującymi | (informatyka, informatyczny) tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury | (technologia, technika, techniczny) zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;


lexentry: pol/konsolacja__rzeczownik__1
written_rep: konsolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consolation
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) akt lub proces pocieszania kogoś, przynoszenia ukojenia i podnoszenia na duchu


lexentry: pol/konsoleta__rzeczownik__1
written_rep: konsoleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: console
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;


lexentry: pol/konsonans__rzeczownik__1
written_rep: konsonans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consonance
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rym niedokładny, polegający tylko na współbrzmieniu spółgłosek po ostatniej akcentowanej samogłosce (np. grabarz — grabież, pacierz — chociaż) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) harmonijne współbrzmienie dźwięków różnej wysokości;


lexentry: pol/konsonant__rzeczownik__1
written_rep: konsonant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consonant
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy


lexentry: pol/konstantynopolitańczykowianeczka__rzeczownik__1
written_rep: konstantynopolitańczykowianeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: young girl of Constantinople
sense_list:
sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol ((współcześnie) Stambuł)


lexentry: pol/konsternacja__rzeczownik__1
written_rep: konsternacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consternation
sense_list:
stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji


lexentry: pol/konstruktywistyczny__przymiotnik__1
written_rep: konstruktywistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: constructivist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem


lexentry: pol/konstruktywizm__rzeczownik__1
written_rep: konstruktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constructivism
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;


lexentry: pol/konstytuanta__rzeczownik__1
written_rep: konstytuanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constituent assembly | constitutional assembly
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organ (zgromadzenie uchwałodawcze) powoływany w celu opracowania i uchwalenia konstytucjii;


lexentry: pol/konstytucja__rzeczownik__1
written_rep: konstytucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitution
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie; | (biologia, biologiczny) stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;


lexentry: pol/konstytucjonalista__rzeczownik__1
written_rep: konstytucjonalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitutionalist
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym


lexentry: pol/konstytucyjność__rzeczownik__1
written_rep: konstytucyjność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitutionality
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą


lexentry: pol/konstytuować__czasownik__1
written_rep: konstytuować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: constitute | form
sense_list:
(książkowy) lub (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) powoływać do istnienia (np. organizację), nadając ramy prawne lub organizacyjne; ustanawiać, tworzyć


lexentry: pol/konsul__rzeczownik__1
written_rep: konsul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consul
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym; | (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną; | (historia, historyczny, historycznie) we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;


lexentry: pol/konsulat__rzeczownik__1
written_rep: konsulat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consulate
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;


lexentry: pol/konsultacja__rzeczownik__1
written_rep: konsultacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consultation
sense_list:
narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie | zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy


lexentry: pol/konsument__rzeczownik__1
written_rep: konsument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumer
sense_list:
(handel, handlowy) nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr; | (biologia, biologiczny) organizm odżywiający się substancjami organicznymi; | gość spożywający posiłek w lokalu gastronomicznym


lexentry: pol/konsumpcja__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumption
sense_list:
zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie | spożywanie, jedzenie


lexentry: pol/konsumpcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: konsumpcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consumerism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;


lexentry: pol/konsystorz__rzeczownik__1
written_rep: konsystorz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consistory
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) w Kościele katolickim kuria biskupia | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża


lexentry: pol/kontekst__rzeczownik__1
written_rep: kontekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: context | backdrop
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń


lexentry: pol/kontemplacja__rzeczownik__1
written_rep: kontemplacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contemplation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa | skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach


lexentry: pol/kontener__rzeczownik__1
written_rep: kontener
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: collection | container
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;


lexentry: pol/kontinuum__rzeczownik__1
written_rep: kontinuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continuum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) moc zbioru liczb rzeczywistych | ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi


lexentry: pol/konto__rzeczownik__1
written_rep: konto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: account
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta; | (informatyka, informatyczny) przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów


lexentry: pol/kontrabanda__rzeczownik__1
written_rep: kontrabanda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contraband | smuggling
sense_list:
nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;


lexentry: pol/kontradmirał__rzeczownik__1
written_rep: kontradmirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commodore
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;


lexentry: pol/kontrapunkt__rzeczownik__1
written_rep: kontrapunkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counterpoint
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;


lexentry: pol/kontrast__rzeczownik__1
written_rep: kontrast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contrast
sense_list:
(optyka, optyczny) stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu | (książkowy) sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)


lexentry: pol/kontrasygnata__rzeczownik__1
written_rep: kontrasygnata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: countersign | countersignature
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;


lexentry: pol/kontratenor__rzeczownik__1
written_rep: kontratenor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: countertenor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;


lexentry: pol/kontrgambit__rzeczownik__1
written_rep: kontrgambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counter-gambit
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/kontrmanifestacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrmanifestacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counterdemonstration
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) manifestacja będąca formą przeciwstawienia się innej manifestacji


lexentry: pol/kontroler__rzeczownik__2
written_rep: kontroler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: controller
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program sterujący | (technologia, technika, techniczny) urządzenie kontrolujące pracę maszyn


lexentry: pol/kontrreformacja__rzeczownik__1
written_rep: kontrreformacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Counter-Reformation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;


lexentry: pol/kontrrewolucja__rzeczownik__1
written_rep: kontrrewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counter-revolutionary
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;


lexentry: pol/kontrrewolucyjny__przymiotnik__1
written_rep: kontrrewolucyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: counterrevolutionary
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji


lexentry: pol/kontrwywiad__rzeczownik__1
written_rep: kontrwywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counterespionage | counterintelligence
sense_list:
instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;


lexentry: pol/konturówka__rzeczownik__1
written_rep: konturówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lip liner
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;


lexentry: pol/kontusz__rzeczownik__1
written_rep: kontusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kontush | kontusz | kuntush
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (krawiectwo) męski strój staropolski wkładany na żupan, rodzaj długiej sukni z tzw. wylotami (rozciętymi rękawami), spinanymi na ogół na plecach;


lexentry: pol/kontuzja__rzeczownik__1
written_rep: kontuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contusion
sense_list:
(medycyna, medyczny) (sport, sportowy) uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność


lexentry: pol/kontynent__rzeczownik__1
written_rep: kontynent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continent
sense_list:
(geografia, geograficzny) wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;


lexentry: pol/kontyngent__rzeczownik__1
written_rep: kontyngent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quota
sense_list:
(handel, handlowy) maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych


lexentry: pol/konura_słoneczna__rzeczownik__1
written_rep: konura słoneczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sun parakeet
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aratinga solstitialis Linnaeus, gatunek ptaka z rodziny papugowatych występujący w północno-wschodniej części Ameryki Południowej;


lexentry: pol/konwalia__rzeczownik__1
written_rep: konwalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lily of the valley | lily-of-the-valley
sense_list:
(botanika, botaniczny) Convallaria L., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;


lexentry: pol/konwalia_majowa__rzeczownik__1
written_rep: konwalia majowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lily of the valley | lily-of-the-valley | Lily of the Valley
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Convallaria majalis L., gatunek rośliny z rodziny szparagowatych;


lexentry: pol/konwejer__rzeczownik__1
written_rep: konwejer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instruction pipeline
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przenośnik taśmowy | (środowiskowy) metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;


lexentry: pol/konwent__rzeczownik__1
written_rep: konwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convent
sense_list:
spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach


lexentry: pol/konwergencja__rzeczownik__1
written_rep: konwergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convergence
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach; | (ekonomia, ekonomiczny) zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego; | (ekonomia, ekonomiczny) zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych | (medycyna, medyczny) jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok; | (meteorologia, meteorologiczny) zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę; | (technologia, technika, techniczny) kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów; | zbieżność lub jej powstawanie


lexentry: pol/konwergentny__przymiotnik__1
written_rep: konwergentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: convergent
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący lub związany z konwergencją | (książkowy) zbieżny


lexentry: pol/konwersja__rzeczownik__1
written_rep: konwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conversion
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami | (informatyka, informatyczny) zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii | przemiana, przekształcenie postaci czegoś


lexentry: pol/konwerter_szerokokątny__rzeczownik__1
written_rep: konwerter szerokokątny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wide-angle converter
sense_list:
(fotografia) element optyczny przykręcany do standardowego obiektywu zwiększający pole widzenia, pozwalający na fotografowanie dużych przedmiotów z małych odległości;


lexentry: pol/konwertować__czasownik__1
written_rep: konwertować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: convert
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dokonywać zmiany formatu pliku na inny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zmieniać wyznanie na inne | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) dokonywać zmiany warunków pożyczki


lexentry: pol/konwisarz__rzeczownik__1
written_rep: konwisarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tinner | tinsmith | whitesmith | pewter maker | tinker | tinplate worker
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;


lexentry: pol/konwojer__rzeczownik__1
written_rep: konwojer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: touch and go
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) manewr samolotem przy lądowaniu, polegający na dotknięciu pasa startowego bez hamowania i natychmiastowym poderwaniu maszyny


lexentry: pol/konwulsja__rzeczownik__1
written_rep: konwulsja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convulsion
sense_list:
gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś | mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała


lexentry: pol/konwój__rzeczownik__1
written_rep: konwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: convoy
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;


lexentry: pol/konyza_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: konyza kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Canadian fleabane | Canadian horseweed
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny astrowatych pochodzący z Ameryki Północnej i Środkowej i rozprzestrzeniony w innych rejonach świata;


lexentry: pol/koordynować__czasownik__1
written_rep: koordynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: coordinate
sense_list:
kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie


lexentry: pol/kop__rzeczownik__1
written_rep: kop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kick
sense_list:
(potocznie, potoczny) uderzenie lub cios nogą | (przenośnie, przenośnia) coś, co nadaje komuś impet, wigor


lexentry: pol/kopacz__rzeczownik__1
written_rep: kopacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kicker | placekicker
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik w drużynie futbolu amerykańskiego, który odpowiada za wykonywanie wykopów


lexentry: pol/koparka__rzeczownik__1
written_rep: koparka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavator | digger
sense_list:
(maszynoznawstwo) maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu


lexentry: pol/koper__rzeczownik__1
written_rep: koper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dill
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina o pierzastych liściach i zielonożółtych kwiatach, używana jako przyprawa;


lexentry: pol/koperta__rzeczownik__1
written_rep: koperta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: envelope
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;


lexentry: pol/kopia__rzeczownik__1
written_rep: kopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lance
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;


lexentry: pol/kopiec__rzeczownik__1
written_rep: kopiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heap
sense_list:
(informatyka, informatyczny) struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica


lexentry: pol/kopiejka__rzeczownik__1
written_rep: kopiejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kopeck | kopek | kopeyka | copeck
sense_list:
(jednostka monetarna) drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;


lexentry: pol/kopiować__czasownik__1
written_rep: kopiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: copy
sense_list:
powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie


lexentry: pol/koppa__rzeczownik__1
written_rep: koppa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koppa
sense_list:
archaiczna litera cyrylicy, Ҁ, stosowana także jako oznaczenie 90 | litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana, w greckim systemie liczbowym oznaczająca liczbę 90, Ϙ;


lexentry: pol/koptyjski__przymiotnik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Coptic
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców


lexentry: pol/koptyjski__rzeczownik__1
written_rep: koptyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Coptic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;


lexentry: pol/kopulacja__rzeczownik__1
written_rep: kopulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copulation
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie


lexentry: pol/kopuła__rzeczownik__1
written_rep: kopuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copula
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym o jednostajnych rozkładach brzegowych;


lexentry: pol/kopytnik_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: kopytnik pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asarabacca | European wild ginger | hazelwort | wild spikenard
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asarum europaeum L., gatunek byliny z rodziny kokornakowatych, jedyny gatunek kopytnika w Europie;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bark
sense_list:
(botanika, botaniczny) kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny | (botanika, botaniczny) kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kora
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) afrykański instrument strunowy; | (sztuka) charakterystyczny dla sztuki Grecji okresu archaicznego posąg stojącej dziewczyny w długiej szacie, często trzymającej w ręce owoc, kwiat lub ptaka;


lexentry: pol/kora__rzeczownik__1
written_rep: kora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seersucker
sense_list:
(włókiennictwo) lekki materiał, zwykle bawełniany, którego charakterystyczną cechą jest wypukło-wklęsła (gofrowana) faktura


lexentry: pol/kora_mózgowa__rzeczownik__1
written_rep: kora mózgowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cerebral cortex
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zewnętrzna warstwa mózgu, czyli cienka powłoka pokrywająca półkule mózgowe; warstwa istoty szarej o grubości od 1,5 do 4,5 mm, pokrywająca powierzchnię półkul mózgu i odpowiadająca za najwyższe funkcje układu nerwowego


lexentry: pol/korakl__rzeczownik__1
written_rep: korakl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coracle
sense_list:
rodzaj małej, prostej łódki zbudowanej z drewnianych listew o konstrukcji plecionej i pokrytej impregnowanym materiałem, używanej tradycyjnie na rzekach Walii;


lexentry: pol/koral__rzeczownik__1
written_rep: koral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coral
sense_list:
(biologia, biologiczny) koralowiec | (mineralogia, mineralogiczny) szkielet węglanowy koralowców; | (jubilerstwo, jubilerski) drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny


lexentry: pol/korat__rzeczownik__1
written_rep: korat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: korat
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;


lexentry: pol/korba__rzeczownik__1
written_rep: korba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crank
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dźwignia z rączką | (technologia, technika, techniczny) dźwignia pedału rowerowego


lexentry: pol/kordegarda__rzeczownik__1
written_rep: kordegarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardhouse | corps de garde
sense_list:
(architektura, architektoniczny) mały budynek znajdujący się w pobliżu pałacu, pełniący funkcję wartowni i aresztu;


lexentry: pol/kordelas__rzeczownik__1
written_rep: kordelas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hunting dagger
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) długi, prosty, obosieczny nóż z masywną rękojeścią, służący dawniej do dobijania postrzelonej grubej zwierzyny;


lexentry: pol/korek__rzeczownik__1
written_rep: korek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cork
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca


lexentry: pol/korek_analny__rzeczownik__1
written_rep: korek analny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anal plug | butt plug | buttplug
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium seksualne wkładane do odbytnicy dla osiągnięcia przyjemności seksualnej


lexentry: pol/korektorka__rzeczownik__1
written_rep: korektorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corrector
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku


lexentry: pol/korelacja__rzeczownik__1
written_rep: korelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correlation
sense_list:
(statystyka, statystyczny) zależność zmiennych losowych; | współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami


lexentry: pol/korespondencja__rzeczownik__1
written_rep: korespondencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: correspondence
sense_list:
wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)


lexentry: pol/korma__rzeczownik__1
written_rep: korma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stern
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crown
sense_list:
atrybut królewski (złota obręcz zakładana na głowę) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej przedłużający wartość nuty lub pauzy o dowolną długość


lexentry: pol/korona__rzeczownik__1
written_rep: korona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crown | krone
sense_list:
(jednostka monetarna) (dawniej, dawny) waluta w Czechosłowacji, Protektoracie Czech i Moraw, na Węgrzech i na Słowacji, w Austro-Węgrzech | (jednostka monetarna) waluta w Czechach;


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crown of thorns
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) wieniec upleciony z cierni, który według Nowego Testamentu został włożony Jezusowi na głowę przez żołnierzy rzymskich;


lexentry: pol/korona_cierniowa__rzeczownik__1
written_rep: korona cierniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crown of thorns | crown-of-thorns starfish
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Acanthaster planci L., rozgwiazda o pokrytych licznymi kolcami jadowymi ramionach;


lexentry: pol/koronawirus__rzeczownik__1
written_rep: koronawirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronavirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) wirus z podrodziny Coronavirinae powodujący infekcje układu oddechowego;


lexentry: pol/koronka__rzeczownik__1
written_rep: koronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cap | crown
sense_list:
(potocznie, potoczny) (stomatologia, stomatologiczny) stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba


lexentry: pol/koronka__rzeczownik__1
written_rep: koronka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaplet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw


lexentry: pol/koronny__przymiotnik__1
written_rep: koronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crown
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z Koroną, dotyczący Korony | związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa


lexentry: pol/koronograf__rzeczownik__1
written_rep: koronograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronagraph
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;


lexentry: pol/koronować__czasownik__1
written_rep: koronować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: crown
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego


lexentry: pol/korowód__rzeczownik__1
written_rep: korowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khorovod
sense_list:
tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce


lexentry: pol/korporał__rzeczownik__1
written_rep: korporał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corporal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrus rozkładany na ołtarzu pod naczynia mszalne podczas liturgii eucharystii oraz używany w innych miejscach podczas mszy;


lexentry: pol/korpus_gniazdowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus gniazdowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brood box
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, w którym mieści się gniazdo rodziny pszczelej


lexentry: pol/korpus_konsularny__rzeczownik__1
written_rep: korpus konsularny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: consular corps
sense_list:
kierownicy, szefowie i urzędnicy konsularni sprawujący swoje funkcje w określonym okręgu konsularnym państwa przyjmującego;


lexentry: pol/korpus_miodowy__rzeczownik__1
written_rep: korpus miodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honey box
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) element ula wielokorpusowego, z którego pszczelarz odbiera pszczołom miód


lexentry: pol/korrida__rzeczownik__1
written_rep: korrida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bullfighting | corrida
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;


lexentry: pol/korsak__rzeczownik__1
written_rep: korsak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corsac | corsac fox
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes corsac, gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;


lexentry: pol/korseka__rzeczownik__1
written_rep: korseka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corseque
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) biała broń drzewcowa, o potrójnym ostrzu, z najdłuższym prostym grotem środkowym i dwoma bocznymi, półokrągło wygiętymi ku dołowi;


lexentry: pol/kortykosteroid__rzeczownik__1
written_rep: kortykosteroid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corticosteroid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy lub otrzymywany syntetycznie;


lexentry: pol/korweta__rzeczownik__1
written_rep: korweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corvette | corvet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;


lexentry: pol/koryfeusz__rzeczownik__1
written_rep: koryfeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coryphaeus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;


lexentry: pol/koryncki__przymiotnik__1
written_rep: koryncki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Corinthian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto w starożytnej Grecji) | (historia, historyczny, historycznie) od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji) | od Korynt (miasto w obecnej Grecji)


lexentry: pol/korytarz_eksterytorialny__rzeczownik__1
written_rep: korytarz eksterytorialny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exterritorial corridor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydzielony pas na terytorium obcego państwa, umożliwiający innemu państwu dostęp do morza lub do należącej do niego enklawy


lexentry: pol/korytarz_życia__rzeczownik__1
written_rep: korytarz życia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emergency corridor
sense_list:
metoda stworzenia możliwości przejazdu dla pojazdów uprzywilejowanych poprzez rozsunięcie się jadących lub stojących w korku pojazdów do krawędzi drogi wielojezdniowej


lexentry: pol/koryto__rzeczownik__1
written_rep: koryto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: river bed
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu


lexentry: pol/korzeń__rzeczownik__1
written_rep: korzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: root
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne; | (anatomia, anatomiczny) element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) roślina, która zawiera olejki eteryczne, używana jako przyprawa


lexentry: pol/koser__rzeczownik__1
written_rep: koser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vine knife
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) duży nóż o sierpowatym ostrzu, służący do obcinania gałęzi krzewów, zwłaszcza winorośli


lexentry: pol/kosiarka_mieląca__rzeczownik__1
written_rep: kosiarka mieląca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mulching mower
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kosiarka rozdrabniająca skoszoną trawę, celem pozostawienia jej na trawniku jako mulcz


lexentry: pol/kosmetyk__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmetic
sense_list:
substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmetyka__rzeczownik__1
written_rep: kosmetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmetics
sense_list:
sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów


lexentry: pol/kosmita__rzeczownik__1
written_rep: kosmita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alien | extraterrestrial | ET
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczny mieszkaniec planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.;


lexentry: pol/kosmitka__rzeczownik__1
written_rep: kosmitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alien
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) hipotetyczna mieszkanka planety innej niż Ziemia, planetoidy, księżyca itp.


lexentry: pol/kosmochemia__rzeczownik__1
written_rep: kosmochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmochemistry
sense_list:
(chemia, chemiczny) (astronomia, astronomiczny) dział chemii o charakterze interdyscyplinarnym, zajmujący się składem ciał niebieskich i procesami chemicznymi zachodzącymi we wszechświecie;


lexentry: pol/kosmodrom__rzeczownik__1
written_rep: kosmodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmodrome
sense_list:
(astronautyka, astronautyczny) ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;


lexentry: pol/kosmogonia__rzeczownik__1
written_rep: kosmogonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmogony
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii zajmujący się badaniem początków wszechświata; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór wyobrażeń i opowieści na temat pochodzenia świata;


lexentry: pol/kosmografia__rzeczownik__1
written_rep: kosmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmography
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata | (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego


lexentry: pol/kosmologia__rzeczownik__1
written_rep: kosmologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosmology
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie; | (filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata


lexentry: pol/kosmologia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: kosmologia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physical cosmology
sense_list:
dziedzina nauk fizycznych, zajmująca się badaniem i opisywaniem Wszechświata w wielkich skalach, jego powstania, ewolucji do stanu obecnego oraz przyszłości;


lexentry: pol/kosmówka__rzeczownik__1
written_rep: kosmówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorion
sense_list:
(biologia, biologiczny) błona płodowa powstająca z trofoblastu zarodka, która umożliwia wymianę substancji między krwią matki a krwią płodu i uczestniczy w powstaniu łożyska


lexentry: pol/kosodrzewina__rzeczownik__1
written_rep: kosodrzewina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Pinus mugo Turra, gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

trans_list:
mountain pine | Swiss mountain pine | creeping pine | dwarf mountain pine | dwarf mountainpine | mugo pine


lexentry: pol/kosteczka_słuchowa__rzeczownik__1
written_rep: kosteczka słuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auditory ossicle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) drobna kostka w jamie bębenkowej ucha przenosząca drgania błony bębenkowej do ucha wewnętrznego;


lexentry: pol/kostium__rzeczownik__1
written_rep: kostium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: costume | overall
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać


lexentry: pol/kostka_do_gry__rzeczownik__1
written_rep: kostka do gry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dice
sense_list:
niewielki wielościan, najczęściej sześcian, z umieszczonymi na poszczególnych bokach liczbami, wykorzystywany w grach planszowych, fabularnych i hazardowych w celu wygenerowania losowych wyników


lexentry: pol/kostka_rosołowa__rzeczownik__1
written_rep: kostka rosołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bouillon cube | stock cube
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koncentrat z mięsa wołowego lub kurzego i przypraw w postaci kostki, służący głównie do rozpuszczania w wodzie w celu uzyskania wywaru


lexentry: pol/kostucha__rzeczownik__1
written_rep: kostucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grim Reaper | reaper
sense_list:
(potocznie, potoczny) personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur


lexentry: pol/kosz_na_śmieci__rzeczownik__1
written_rep: kosz na śmieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dustbin
sense_list:
(higiena, higieniczny) pojemnik służący do gromadzenia odpadów w domu, biurze lub w przestrzeni publicznej


lexentry: pol/koszałka__rzeczownik__1
written_rep: koszałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manna
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) koszyk lub torebka plecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów


lexentry: pol/koszenila__rzeczownik__1
written_rep: koszenila
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cochineal
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalny ciemnoczerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych i zmielonych czerwców kaktusowych, dawniej także z czerwców polskich;


lexentry: pol/koszerny__przymiotnik__1
written_rep: koszerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: kosher
sense_list:
taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków


lexentry: pol/koszula_Dejaniry__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koszula Dejaniry
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: shirt of Nessus
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) rzecz niszcząca, sprawiająca męczarnie, niezwykłe cierpienia, której trudno się pozbyć;


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capitulum
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;


lexentry: pol/koszyczek__rzeczownik__1
written_rep: koszyczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pollen basket
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy


lexentry: pol/koszykówka__rzeczownik__1
written_rep: koszykówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basketball
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;


lexentry: pol/kot_bengalski__rzeczownik__1
written_rep: kot bengalski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopard cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus bengalensis Kerr, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w środkowej, wschodniej i południowej Azji, na Filipinach i na wyspach Archipelagu Sundajskim;


lexentry: pol/kot_domowy__rzeczownik__1
written_rep: kot domowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Felis silvestris catus Linnaeus, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych w rodzinie kotowatych;


lexentry: pol/kot_norweski_leśny__rzeczownik__1
written_rep: kot norweski leśny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Norwegian forest cat
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) kot rasy kot norweski leśny (1.1) | (felinologia, felinologiczny) naturalna rasa kota klimatu chłodnego;


lexentry: pol/kot_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: kot rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rusty-spotted cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus rubiginosus, drapieżny ssak z rodziny kotowatych, występujący w Indiach i na Cejlonie


lexentry: pol/kot_syjamski__rzeczownik__1
written_rep: kot syjamski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siamese
sense_list:
(felinologia, felinologiczny) jedna z najstarszych i najdłużej znanych ras kotów domowych pochodząca z Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/kotbelka__rzeczownik__1
written_rep: kotbelka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cathead
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) belka lub mały żurawik wystający pochyło za burtę statku służący do podwieszenia kotwicy typu admiralicji lub zamocowania drapacza na dziobie lub rufie;


lexentry: pol/kotek_cętkowany__rzeczownik__1
written_rep: kotek cętkowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fishing cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Prionailurus viverrinus Bennett, gatunek drapieżnych ssaków z rodziny kotowatych, występujących w lasach południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/koteria__rzeczownik__1
written_rep: koteria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coterie
sense_list:
(książkowy) ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fur seal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) drapieżny ssak morski z rodziny uchatkowatych, cuchujący się bardzo gęstym futrem, obecnością małych małżowin usznych oraz zdolnością do sprawnego poruszania się na lądzie dzięki podwijaniu tylnych płetw pod tułów


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern fur seal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Callorhinus J.E. Gray,, rodzaj ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych, obejmujący jeden gatunek żyjący w północnych wodach Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/kotik__rzeczownik__1
written_rep: kotik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: southern fur seal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Arctocephalus É. Geoffroy Saint-Hilaire & F. Cuvier, rodzaj ssaków morskich z rodziny uchatkowatych, obejmujący gatunki występujące na wybrzeżach Ameryki, Australii i Afryki


lexentry: pol/kotik_subantarktyczny__rzeczownik__1
written_rep: kotik subantarktyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: subantarctic fur seal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Arctocephalus tropicalis Gray, drapieżny ssak morski z rodziny uchatkowatych;


lexentry: pol/kotlet_mielony__rzeczownik__1
written_rep: kotlet mielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frikadelle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kotlet z mięsa mielonego, zwykle wieprzowego, z dodatkiem bułki, cebuli i jaj;


lexentry: pol/kotlet_schabowy__rzeczownik__1
written_rep: kotlet schabowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pork chop | pork cutlet
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna potrawa wieprzowa kuchni polskiej, panierowany kotlet z cienko ubitego schabu


lexentry: pol/kotołak__rzeczownik__1
written_rep: kotołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werecat
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/koturn__rzeczownik__1
written_rep: koturn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buskin
sense_list:
but damski na wysokiej podeszwie | but o grubej podeszwie zakładany przez aktorów w antycznym teatrze greckim;


lexentry: pol/kotwica__rzeczownik__1
written_rep: kotwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anchor
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;


lexentry: pol/kotwić__czasownik__1
written_rep: kotwić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brace
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (budownictwo) wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi


lexentry: pol/kotylion__rzeczownik__1
written_rep: kotylion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotillion
sense_list:
tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);


lexentry: pol/kouign-amann__rzeczownik__1
written_rep: kouign-amann
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kouign-amann
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie bretońskie maślane ciasto drożdzowe, pieczone w formie rolek lub placka


lexentry: pol/kowadło__rzeczownik__1
written_rep: kowadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anvil
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) ciężka, stalowa podstawa, na której kładzie się obrabiany przedmiot w trakcie kucia ręcznego;


lexentry: pol/kowal__rzeczownik__2
written_rep: kowal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cotton stainer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Pyrrhocoris apterus, pospolity pluskwiak o charakterystycznym czerwono-czarnym wzorze na odwłoku;


lexentry: pol/kowalencyjny__przymiotnik__1
written_rep: kowalencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: covalent
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący wiązania chemicznego polegającego na współdzieleniu pary (lub par) elektronów przez dwa atomy


lexentry: pol/kowalik__rzeczownik__1
written_rep: kowalik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuthatch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Sitta europaea, mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;


lexentry: pol/kowariancja__rzeczownik__1
written_rep: kowariancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covariance
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;


lexentry: pol/kowen__rzeczownik__1
written_rep: kowen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coven
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;


lexentry: pol/koza_damasceńska__rzeczownik__1
written_rep: koza damasceńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Damascus goat
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (zoologia, zoologiczny) rasa kozy domowej pochodząca z Syrii, następnie sprowadzona na Cypr, gdzie była hodowana selektywnie


lexentry: pol/kozactwo__rzeczownik__1
written_rep: kozactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cossacks
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (potocznie, potoczny) mieszkańcy południowo-wschodniej Ukrainy


lexentry: pol/kozak__rzeczownik__1
written_rep: kozak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cossack
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej pomocniczej jazdy w armii carskiej, także w szlacheckiej Polsce oraz w Turcji i Prusach;


lexentry: pol/kozak__rzeczownik__2
written_rep: kozak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: kazatchok
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) rodzaj tańca ukraińskiego; muzyka skomponowana do wykonywania tego tańca;


lexentry: pol/kozica__rzeczownik__1
written_rep: kozica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chamois
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Rupicapra rupicapra, ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;


lexentry: pol/kozieradka__rzeczownik__1
written_rep: kozieradka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenugreek
sense_list:
(botanika, botaniczny) Trigonella, rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (Trigonella foenum-graecum)


lexentry: pol/kozioł_ofiarny__rzeczownik__1
written_rep: kozioł ofiarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scapegoat
sense_list:
(biblijny) (dosłownie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara z kozła składana Bogu, wg Bibliii, za grzechy ludzi


lexentry: pol/kozłek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: kozłek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valerian
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek zbiorowy obejmujący kilka do kilkunastu gatunków (podgatunków) o podobnym działaniu leczniczym;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: door knocker | door-knocker | gate rattle
sense_list:
(potocznie, potoczny) często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;


lexentry: pol/kołatka__rzeczownik__1
written_rep: kołatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rattle
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków


lexentry: pol/kołchoz__rzeczownik__1
written_rep: kołchoz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kolkhoz
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;


lexentry: pol/koło_kwintowe__rzeczownik__1
written_rep: koło kwintowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: circle of fifths | cycle of fifths
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) graficzny schemat przedstawiający gamy / tonacje w systemie dur-moll uszeregowane według zmieniającej się liczby znaków przykluczowych;


lexentry: pol/koło_podbiegunowe__rzeczownik__1
written_rep: koło podbiegunowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polar circle
sense_list:
(geografia, geograficzny) równoleżnik o szerokości geograficznej 66°33 na pólkuli północnej i południowej;


lexentry: pol/koło_sterowe__rzeczownik__1
written_rep: koło sterowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: steering wheel | ship's wheel
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element steru statku w kształcie dużej obręczy, służący do ręcznego zadawania wychylenia płetwy sterowej;


lexentry: pol/koło_wodne__rzeczownik__1
written_rep: koło wodne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water wheel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie przekształcające energię przepływu lub spadku wody w inne użyteczne formy energii;


lexentry: pol/koło_zębate__rzeczownik__1
written_rep: koło zębate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gear | cogwheel | gearwheel
sense_list:
(mechanika) koło lub walec z wystającymi zębami, element czynny przekładni zębatej oraz innych mechanizmów;


lexentry: pol/kołodziej__rzeczownik__1
written_rep: kołodziej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wheelwright | wheeler
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;


lexentry: pol/kołokolnia__rzeczownik__1
written_rep: kołokolnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: belfry
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna


lexentry: pol/kołowrotek__rzeczownik__1
written_rep: kołowrotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fishing reel
sense_list:
(wędkarstwo) przyrząd wędkarski w formie szpuli z rączką służący do nawijania i rozwijania zapasu żyłki, zwykle będący częścią wędki spinningowej;


lexentry: pol/kołowrotek__rzeczownik__1
written_rep: kołowrotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamster wheel | running wheel
sense_list:
(mechanika) urządzenie w formie ruchomego bębna służące do biegania hodowanym w domu gryzoniom i innym małym zwierzętom


lexentry: pol/kołowrotek__rzeczownik__1
written_rep: kołowrotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turnstile
sense_list:
(mechanika) obrotowe urządzenie umieszczane przy wejściach do miejsc, gdzie trzeba przepuszczać ludzi pojedynczo


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calpack | calpac | kalpak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;


lexentry: pol/kołpak__rzeczownik__1
written_rep: kołpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hubcap
sense_list:
(motoryzacja) wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;


lexentry: pol/koń__rzeczownik__1
written_rep: koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horse | knight
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku Equus caballus L., hodowane jako pociągowe lub do jazdy wierzchem;


lexentry: pol/koń_trojański__związek_frazeologiczny__1
written_rep: koń trojański
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Trojan horse
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozornie przyjacielski podarunek, w rzeczywistości stanowiący zagrożenie; ukryte niebezpieczeństwo; spisek, podstęp; | (informatyka, informatyczny) typ szkodliwego oprogramowania, które podszywając się pod przydatne lub ciekawe dla użytkownika aplikacje, dodatkowo implementuje niepożądaną, ukrytą przed użytkownikiem funkcjonalność;


lexentry: pol/końcoworoczny__przymiotnik__1
written_rep: końcoworoczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: year-end
sense_list:
związany z końcem roku, dotyczący końca roku, odbywający się w końcówce roku – zwykle roku szkolnego


lexentry: pol/kościec__rzeczownik__1
written_rep: kościec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skeleton | skeletal system
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt


lexentry: pol/kościół__rzeczownik__1
written_rep: kościół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: church | kirk
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia chrześcijańska;


lexentry: pol/kościół_słupowy__rzeczownik__1
written_rep: kościół słupowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stave church
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj skandynawskiego tradycyjnego kościoła drewnianego stawianego w średniowieczu opartego konstrukcyjnie na słupach;


lexentry: pol/koślawy__przymiotnik__1
written_rep: koślawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: knock-kneed | valgus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała


lexentry: pol/kość__rzeczownik__1
written_rep: kość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: die
sense_list:
wielościan z oczkami służący do gry; | (informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) niewielki podzespół na płytce drukowanej


lexentry: pol/kość_ciemieniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość ciemieniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parietal bone
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) jedna z dwóch symetrycznych kości czaszki znajdujących się w górnej jej części;


lexentry: pol/kość_długa__rzeczownik__1
written_rep: kość długa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: long bone
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj kości z wydłużonym kształtem, który jest większy w długości niż w szerokości; kość, która posiada trzon i dwie nasady: bliższą i dalszą


lexentry: pol/kość_klinowa__rzeczownik__1
written_rep: kość klinowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sphenoid bone
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nieparzysta kość podstawy czaszki, położona centralnie, o kształcie motyla; łączy się z większością kości czaszki, współtworzy jej podstawę, oczodoły i jamę nosową, zawiera zatokę klinową oraz liczne otwory dla nerwów i naczyń


lexentry: pol/kość_nosowa__rzeczownik__1
written_rep: kość nosowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nasal bone
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) niewielka, cienka kość parzysta w górnej części nosa, stanowiąca szkielet jego nasady;


lexentry: pol/kość_słoniowa__rzeczownik__1
written_rep: kość słoniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ivory
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) materiał pochodzący z zębów dużych ssaków: słonia, morsa, hipopotama, narwala; | kolor kości słoniowej (1.1), biały z odcieniem żółto-kremowym


lexentry: pol/koźlarz_babka__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz babka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: birch bolete
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leccinum scabrum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o brązowej barwie kapelusza i czarnych kosmkach na trzonie;


lexentry: pol/koźlarz_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: koźlarz czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red-capped scaber stalk
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Leccinum aurantiacum, jadalny gatunek grzyba z rodziny borowikowatych o czerwonej barwie kapelusza;


lexentry: pol/kożuch__rzeczownik__1
written_rep: kożuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hide | sheepskin | sheepskin coat | sheepskin jacket
sense_list:
(odzieżownictwo) (krawiectwo) wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)


lexentry: pol/kra__rzeczownik__1
written_rep: kra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: floe | floating ice | ice float
sense_list:
tafla lodu oddzielona od reszty pokrywy lodowej na rzece, jeziorze itp.; także: o zbiorowisku takich tafli;


lexentry: pol/krabojad_foczy__rzeczownik__1
written_rep: krabojad foczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crabeater seal | krill-eater seal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lobodon carcinophaga, drapieżny ssak morski z rodziny fokowatych, z rejonu Antarktyki


lexentry: pol/kraina__rzeczownik__1
written_rep: kraina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: land
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wydzielony ze względu na jakąś cechę, np. wspólną historię, cechy środowiska (i tym podobne, i temu podobne), rejon, region;


lexentry: pol/kraina_wiecznych_łowów__rzeczownik__1
written_rep: kraina wiecznych łowów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: happy hunting ground
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (przenośnie, przenośnia) miejsce przebywania po śmierci w wierzeniach Indian;


lexentry: pol/kraj_związkowy__rzeczownik__1
written_rep: kraj związkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federal state
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa części składowej federacji w Niemczech i Austrii;


lexentry: pol/krajalnia__rzeczownik__1
written_rep: krajalnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cutting room
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział, pomieszczenie lub budynek w zakładzie przeznaczony do krajania, krojenia


lexentry: pol/krajcar__rzeczownik__1
written_rep: krajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) dawna drobna moneta austriacka lub południowoniemiecka o wartości jednej setnej reńskiego;


lexentry: pol/krakelura__rzeczownik__1
written_rep: krakelura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: craquelure
sense_list:
(sztuka) (konserwatorstwo, konserwacja zabytków) siateczka spękań, która tworzy się z czasem na powierzchni obrazów olejnych, fresków, szkliwionej ceramiki;


lexentry: pol/kraken__rzeczownik__1
written_rep: kraken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kraken | Kraken
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) legendarny potwór morski zatapiający statki, zwykle przedstawiany jako ogromna ośmiornica;


lexentry: pol/krakowski__przymiotnik__2
written_rep: krakowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: Cracovian
sense_list:
charakterystyczny dla Krakowa lub krakowian, mający cechy lub właściwości przypisywane Krakowowi lub krakowianom


lexentry: pol/kraksa__rzeczownik__1
written_rep: kraksa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: car crash | crash
sense_list:
(potocznie, potoczny) wypadek, w wyniku którego będący w ruchu pojazd zostaje uszkodzony lub rozbity; (także, też) nieszczęśliwe lądowanie samolotu


lexentry: pol/kram__rzeczownik__1
written_rep: kram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stall
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) rodzaj prowizorycznego sklepu zainstalowanego w budce lub rozłożonego na ławie;


lexentry: pol/kraniologia__rzeczownik__1
written_rep: kraniologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: craniology
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (antropologia, antropologiczny) nauka zajmująca się budową czaszki człowieka i innych naczelnych;


lexentry: pol/krasanka_natrawka__rzeczownik__1
written_rep: krasanka natrawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black-and-red froghopper red-and-black froghopper
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cercopis vulnerata L., gatunek pluskwiaka z rodziny krasankowatych;


lexentry: pol/kraska__rzeczownik__1
written_rep: kraska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European roller
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coracias garrulus, ptak o jaskrawym upierzeniu, najczęściej owadożerny;


lexentry: pol/krasnoborowik_ceglastopory__rzeczownik__1
written_rep: krasnoborowik ceglastopory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scarletina bolete
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Neoboletus erythropus (Pers.) C. Hahn, gatunek grzybów jadalnych z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/krasnolud__rzeczownik__1
written_rep: krasnolud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dwarf
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (folklor) podobna do niskiego człowieka istota z mitologii nordyckiej i germańskiej; | przedstawiciel fantastycznej rasy pochodzącej od krasnoludów (1.1)


lexentry: pol/krata__rzeczownik__1
written_rep: krata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grating
sense_list:
(budownictwo) krzyżujące się pręty metalowe lub drewniane; ażurowe zamknięcie otworu (wejściowego, okiennego) lub rodzaj ogrodzenia konkretnej przestrzeni wewnątrz lub na zewnątrz budowli


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crater | krater
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowate zagłębienie na szczycie stożka wulkanicznego, przez który wydobywa się lawa i gazy wulkaniczne;


lexentry: pol/krater__rzeczownik__1
written_rep: krater
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krater
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji rodzaj naczynia używanego do mieszania wina z wodą;


lexentry: pol/kratka__rzeczownik__1
written_rep: kratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: check
sense_list:
wzór na danym materiale (np. papierze, tkaninie), złożony z układu linii krzyżujących się pod kątem prostym lub ułożonych w pionowe i poziome pasy kwadratów


lexentry: pol/kraul__rzeczownik__1
written_rep: kraul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crawl
sense_list:
(sport, sportowy) sposób pływania polegający na naprzemiennych, zagarniających ruchach rąk oraz nóg pracujących jak nożyce;


lexentry: pol/krawat__rzeczownik__1
written_rep: krawat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bib
sense_list:
(potocznie, potoczny) wąski pasek białej sierści na szyi niektórych zwierząt (najczęściej u psów i kotów)


lexentry: pol/krawędź__rzeczownik__1
written_rep: krawędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edge
sense_list:
(geometria) odcinek łączący dwa sąsiednie wierzchołki wielościanu lub powierzchni wielościennej; | (matematyka, matematyczny) połączenie między dwoma wierzchołkami grafu;


lexentry: pol/krawężnik__rzeczownik__1
written_rep: krawężnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curb | kerb
sense_list:
(budownictwo) element budowlany oddzielający chodnik od jezdni i wyznaczający granicę między chodnikiem a jezdnią


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creation | outfit
sense_list:
elegancki i oryginalny strój, szczegół stroju lub uczesania o walorach artystycznych, zwykle kobiecy


lexentry: pol/kreacja__rzeczownik__1
written_rep: kreacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: role
sense_list:
rola aktora w filmie lub w sztuce teatralnej, zwykle oryginalny lub wybitny sposób odtworzenia postaci


lexentry: pol/kreatyna__rzeczownik__1
written_rep: kreatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creatine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny w mięśniach organizmów zwierzęcych oraz w ludzkim, pośredniczący w magazynowaniu i uwalnianiu energii niezbędnej do wielu procesów chemicznych zachodzących w komórkach, w tym do syntezy białek mięśniowych; stosowany jako suplement przy zwiększaniu masy mięśniowej;


lexentry: pol/kreatynina__rzeczownik__1
written_rep: kreatynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creatinine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezwodnik kreatyny, metabolit stanowiący parametr do oceny wydolności nerek;


lexentry: pol/kreatywna_księgowość__związek_frazeologiczny__1
written_rep: kreatywna księgowość
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: creative accounting
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) termin określający sposób księgowania operacji finansowych przedsiębiorstwa sprzeczny z zasadami księgowania bądź ze stanem faktycznym, mający na celu ukrycie strat, nielegalnych transferów pieniędzy czy obniżenie obciążeń podatkowych;


lexentry: pol/krecz__rzeczownik__1
written_rep: krecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retirement
sense_list:
(sport, sportowy) w tenisie ziemnym: wycofanie się zawodnika w trakcie meczu, zwykle, choć nie zawsze, z powodu kontuzji


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cretaceous | chalk
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres geologiczny trwający od około 145 do 66 mln lat temu, w którym tworzyły się pokłady kredy (1.1);


lexentry: pol/kreda__rzeczownik__1
written_rep: kreda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chalk | Cretaceous
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kruchy, najczęściej biały materiał z kredy (1.1) do pisania po tablicy lub kartonie | (geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) miękka skała osadowa składająca się z węglanu wapnia;


lexentry: pol/kredens__rzeczownik__1
written_rep: kredens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sideboard | ambry | aumbry
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) dwuczęściowy mebel kuchenny do przechowywania naczyń i przyborów stołowych;


lexentry: pol/kredyt__rzeczownik__1
written_rep: kredyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credit | charge account
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odstąpienie określonej wartości w pieniądzach lub w towarach pod warunkiem zwrotu równowartości i odsetek w ustalonym terminie


lexentry: pol/krem__rzeczownik__1
written_rep: krem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cream
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja nakładana na skórę w dermatologii i kosmetyce; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj deseru;


lexentry: pol/krem_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: krem do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shave cream | shaving cream
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) stała lub półtłusta emulsja do wyrabiania pianki do golenia


lexentry: pol/kremować__czasownik__1
written_rep: kremować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fill with cream | spread with cream
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) smarować kremem produkt spożywczy, wypełniać kremem


lexentry: pol/kreolski__przymiotnik__1
written_rep: kreolski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Creole
sense_list:
związany z Kreolami, dotyczący Kreolów; będący kreolem | (językoznawstwo, językoznawczy) związany z językami kreolskimi; mający cechy języka kreolskiego


lexentry: pol/krepina__rzeczownik__1
written_rep: krepina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crepe paper
sense_list:
kolorowa bibułka o marszczonej fakturze, służąca do wyrobu elementów dekoracyjnych, np. sztucznych kwiatów


lexentry: pol/kres_górny__rzeczownik__1
written_rep: kres górny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: supremum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) najmniejsza liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej mniejsze lub równe


lexentry: pol/kreska__rzeczownik__1
written_rep: kreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dash | hyphen | backslash | slash
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) znak graficzny pełniący różne funkcje w języku pisanym, np. myślnik, dywiz, oznaczenie miękkości spółgłoski


lexentry: pol/kret__rzeczownik__1
written_rep: kret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mole
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba działająca w danej organizacji lub instytucji i przekazująca informacje o niej swojemu mocodawcy


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cretin
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) osoba dotknięta wrodzonym zespołem niedoboru jodu, nazywanego dawniej kretynizmem lub matołectwem


lexentry: pol/kretyn__rzeczownik__1
written_rep: kretyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moron
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) obraźliwa forma zwrócenia się do mężczyzny


lexentry: pol/krew__rzeczownik__1
written_rep: krew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blood
sense_list:
(biologia, biologiczny) (fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) płynna tkanka łączna zwierząt; | (przenośnie, przenośnia) pokrewieństwo, linia rodowa


lexentry: pol/krewetka__rzeczownik__1
written_rep: krewetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shrimp | prawn
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso z odwłoka niektórych małych gatunków krewetek (1.1) | (zoologia, zoologiczny) Caridea, rodzaj skorupiaków o dziesięciu nogach;


lexentry: pol/krewiński__przymiotnik__1
written_rep: krewiński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Krevin | Krevinian
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) odnoszący się do Krewinów, wotyckiego plemienia żyjącego na terenie Łotwy


lexentry: pol/krewiński__rzeczownik__1
written_rep: krewiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Krevinian Krevin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły w połowie XIX w. etnolekt (dialekt wotycki, czasem klasyfikowany jako język) z rodziny uralskiej, z gałęzi fińskiej, z grupy południowofińskiej (bałtycko-fińskiej)


lexentry: pol/krewni_zstępni__rzeczownik__1
written_rep: krewni zstępni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descendants
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) krewni pochodzący od wspólnego przodka w linii prostej, np. dzieci, wnuki, prawnuki


lexentry: pol/kreślarnia__rzeczownik__1
written_rep: kreślarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drafting room
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pomieszczenie, w którym pracują kreślarze sporządzając rysunki techniczne


lexentry: pol/krionika__rzeczownik__1
written_rep: krionika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cryonics
sense_list:
(medycyna, medyczny) technika głębokiego ochładzania ciał ludzi i zwierząt, z intencją przywrócenia do życia;


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amylum | starch
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) węglowodan złożony z merów glukozy, główne źródło energii u człowieka i wielu innych organizmów


lexentry: pol/krochmal__rzeczownik__1
written_rep: krochmal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: starch
sense_list:
mączka do usztywniania tkanin, najczęściej ziemniaczana | (chemia, chemiczny) roztwór wodny skrobii roślinnej


lexentry: pol/krogulec__rzeczownik__1
written_rep: krogulec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparrowhawk | sparrow hawk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) zwyczajowa nazwa kilku ptaków drapieżnych średniej wielkości, z rodzaju Accipiter, z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/krogulec_nowogwinejski__rzeczownik__1
written_rep: krogulec nowogwinejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grey-headed goshawk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tachyspiza poliocephala Gray, gatunek dużego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych, występujący na wyspie Nowa Gwinea oraz na pobliskich wyspach


lexentry: pol/krokiet__rzeczownik__1
written_rep: krokiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: croquette
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z masy z gotowanych ziemniaków z jajkiem i przyprawami w postaci smażonych kulek lub o walcowatym kształcie;


lexentry: pol/krokodyl__rzeczownik__1
written_rep: krokodyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocodile
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) drapieżny, ziemnowodny gad z rzędu krokodyli (Crocodilia), o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/krokodylek__rzeczownik__1
written_rep: krokodylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aligator clip | crocodile clip
sense_list:
(elektryczność) rodzaj zakończenia przewodu (zacisku) w postaci dwóch dociskających się ramion, umożliwiającego wygodne łączenie obwodów


lexentry: pol/krokomierz__rzeczownik__1
written_rep: krokomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pedometer
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mierzące odległość w krokach lub tylko samą liczbę kroków;


lexentry: pol/krokosz_barwierski__rzeczownik__1
written_rep: krokosz barwierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: safflower
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Carthamus tinctorius L., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych, występującej na Bliskim Wschodzie i Indiach, uprawianej już w starożytności jako roślina farbierska i oleista; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku krokoszów barwierskich (1.1)


lexentry: pol/kroksztyn__rzeczownik__1
written_rep: kroksztyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corbel
sense_list:
(architektura, architektoniczny) rodzaj wspornika osadzonego w ścianie najczęściej w kształcie konsoli lub wystający przed mur koniec belki stropowej;


lexentry: pol/krokus__rzeczownik__1
written_rep: krokus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crocus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crocus L., rodzaj roślin cebulowych z rodziny kosaćcowatych, kwitnących zwykle wczesną wiosną;


lexentry: pol/kronika__rzeczownik__1
written_rep: kronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronicle
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) rodzaj księgi, w której wydarzenia prezentowane są zwykle w porządku chronologicznym;


lexentry: pol/kronikarka__rzeczownik__1
written_rep: kronikarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronicler
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) kobieta, która napisała lub pisze kronikę | kobieta śledząca i opisująca przebieg faktów, np. w czasopiśmie


lexentry: pol/kropidło__rzeczownik__1
written_rep: kropidło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aspergil | aspergilium | aspergillum
sense_list:
(kościelny) przyrząd o funkcji jak kropidło (1.1), ale wykonany w formie pojemnika z otworami osadzonego na trzonku


lexentry: pol/kropielnica__rzeczownik__1
written_rep: kropielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoup
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie na wodę święconą zwykle umieszczane przy wejściu


lexentry: pol/kropielniczka__rzeczownik__1
written_rep: kropielniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: home stoup
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niewielkich rozmiarów domowy naścienny zasobnik na wodę święconą


lexentry: pol/kropierz__rzeczownik__1
written_rep: kropierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caparison | footcloth
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) średniowieczne sukienne okrycie konia z otworami na oczy, dłuższe od czapraka;


lexentry: pol/kropla,_która_przepełnia_czarę__rzeczownik__1
written_rep: kropla, która przepełnia czarę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: the straw that broke the camel's back
sense_list:
dowolna przykrość lub niedogodność (jak niepowodzenie albo złośliwy postępek ze strony drugiego człowieka) występująca jako kolejna w łańcuchu i ostatecznie przekraczająca granice cierpliwości osoby, którą spotyka.


lexentry: pol/kroplówka__rzeczownik__1
written_rep: kroplówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IV
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny polegający na podawaniu płynów kroplami – dożylnie, podskórnie lub doodbytniczo – np. krwiozastępczych, krwiopochodnych, krwi, soli fizjologicznej z lekami;


lexentry: pol/krosno__rzeczownik__1
written_rep: krosno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loom
sense_list:
(włókiennictwo) maszyna włókiennicza lub ręczny warsztat tkacki do wytwarzania tkanin, dywanów itp. przez wielokrotne przeplatanie nitek osnowy i wątku;


lexentry: pol/krowa__rzeczownik__1
written_rep: krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cow
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dorosła samica bydła domowego; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) (obraźliwie) obraźliwe określenie kobiety


lexentry: pol/krowi_placek__rzeczownik__1
written_rep: krowi placek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cow pie | cowpie
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) krowie odchody tworzące okrągłą, płaską masę, zwykle na łące lub pastwisku


lexentry: pol/krucjata__rzeczownik__1
written_rep: krucjata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Crusade | crusade
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyprawa wojenna podejmowana w XI–XII wieku przez chrześcijaństwo zachodnie w celu zdobycia Ziemi Świętej;


lexentry: pol/kruczy__przymiotnik__1
written_rep: kruczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: raven
sense_list:
(książkowy) o włosach, piórach, sierści: intensywnie czarny i połyskliwy, taki jak u kruka | typowy dla kruka, należący do kruka, będący efektem działalności kruka


lexentry: pol/kruczyna_czarnolica__rzeczownik__1
written_rep: kruczyna czarnolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black-faced cuckooshrike
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Coracina novaehollandiae, gatunek ptaka z rodziny liszkojadów


lexentry: pol/kruk__rzeczownik__1
written_rep: kruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raven | crow
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax, czarny ptak z rodziny krukowatych, większy od wrony i gawrona, zamieszkujący półkulę północną;


lexentry: pol/kruk_krukowi_oka_nie_wykole__przysłowie__1
written_rep: kruk krukowi oka nie wykole
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: one crow does not peck the other's eyes out
sense_list:
osoby znające się, zaprzyjaźnione i podobne do siebie, osoby należące do tej samej grupy interesów, do tej samej grupy zawodowej nie będą robiły sobie krzywdy


lexentry: pol/kruk_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: kruk zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common raven | northern raven
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kruk zwyczajny (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corax Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/krupa__rzeczownik__1
written_rep: krupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pearl barley
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kasza wyprodukowana poprzez obłuszczenie i ewentualne polerowanie ziarna, zachowująca jego kształt


lexentry: pol/krupnik__rzeczownik__1
written_rep: krupnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barley soup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa na wywarze mięsno-jarzynowym, z ziemniakami, zasypana kaszą;


lexentry: pol/krupon__rzeczownik__1
written_rep: krupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butt
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) najgrubsza i najbardziej wartościowa część surowej skóry bydlęcej lub świńskiej, oddzielana od grzbietu;


lexentry: pol/kruszarka__rzeczownik__1
written_rep: kruszarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crusher
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) maszyna rozdrabniająca wykorzystująca proces kruszenia do wytwarzania kruszywa


lexentry: pol/kruszonka__rzeczownik__1
written_rep: kruszonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crumble
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozdrobniona masa z mąki, masła, i cukru pokrywająca niektóre wypieki


lexentry: pol/kruszyna_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: kruszyna pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alder buckthorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Frangula alnus, gatunek pospolitego w Polsce krzewu z rodziny szakłakowatych;


lexentry: pol/krwawodziób__rzeczownik__1
written_rep: krwawodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Common Redshank
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Tringa totanus, brodziec krwawodzioby, średniej wielkości ptak z rodziny bekasowatych;


lexentry: pol/krwinka_czerwona__rzeczownik__1
written_rep: krwinka czerwona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red blood cell
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) element komórkowy krwi, nadający jej barwę czerwoną dzięki barwnikowi hemoglobinie, służący przenoszeniu tlenu do komórek ciała


lexentry: pol/krwiściąg__rzeczownik__1
written_rep: krwiściąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burnet
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzewinka lub bylina z rodziny różowatych występująca na obszarze Ameryki Północnej i Eurazji;


lexentry: pol/krykiet__rzeczownik__1
written_rep: krykiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cricket
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa, w której zawodnicy dwóch drużyn próbują na zmianę zbić bramkę drużyny przeciwnej i obronić swoją;


lexentry: pol/kryl__rzeczownik__1
written_rep: kryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: krill
sense_list:
rząd drobnych morskich skorupiaków zamieszkujących morza i oceany na całym świecie, stanowiący istotne źródło pokarmu m.in. wielorybów, ryb, pingwinów;


lexentry: pol/kryminalistyka__rzeczownik__1
written_rep: kryminalistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forensic science
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czynności śledcze w trakcie procesu karnego, mające na celu ściganie przestępców i zapobieganie przestępstwom | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o metodach i sposobach wykrywania przestępstw i ich sprawców;


lexentry: pol/kryminalizować__czasownik__1
written_rep: kryminalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: criminalise | criminalize
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowo klasyfikować dane działanie jako przestępstwo, penalizować


lexentry: pol/kryminalny__przymiotnik__1
written_rep: kryminalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: criminal
sense_list:
odnoszący się do przestępstwa, związany z popełnieniem przestępstwa | związany ze ściganiem przestępców


lexentry: pol/kryminał__rzeczownik__1
written_rep: kryminał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime story
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór o tematyce kryminalnej, związanej z przestępstwem


lexentry: pol/kryminologia__rzeczownik__1
written_rep: kryminologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criminology
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nauka o przestępczości (przestępstwach, przestępcy, objawach i przyczynach przestępczości oraz wszelkich związanych z nią zjawiskach);


lexentry: pol/kryptobioza__rzeczownik__1
written_rep: kryptobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cryptobiosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) odwracalny stan metaboliczny utajonego życia, w którym organizm stara się przetrwać niekorzystne warunki środowiska;


lexentry: pol/kryptografia_asymetryczna__rzeczownik__1
written_rep: kryptografia asymetryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asymmetric cryptography | public-key cryptography
sense_list:
(kryptografia, kryptograficzny) dziedzina kryptografii opierająca się na parach kluczy: klucza prywatnego, pozostającego do wyłącznej dyspozycji danego użytkownika, oraz klucza publicznego, udostępnianego pozostałym biorącym udział w komunikacji;


lexentry: pol/kryptologia__rzeczownik__1
written_rep: kryptologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cryptology
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) dziedzina wiedzy zajmująca się przekazywaniem informacji w sposób zabezpieczony przed nieuprawnionym dostępem, obejmuje tak utajnianie wiadomości (kryptografię) jak i przełamywanie ich zabezpieczeń i odczyt treści (kryptoanalizę);


lexentry: pol/krystalit__rzeczownik__1
written_rep: krystalit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crystallite
sense_list:
(chemia, chemiczny) część ciała stałego o budowie krystalicznej będąca obszarem monokrystalicznego uporządkowania;


lexentry: pol/krystalografia__rzeczownik__1
written_rep: krystalografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crystallography
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna nauka zajmująca się badaniem struktury, właściwości i sposobów powstawania kryształów


lexentry: pol/kryształ__rzeczownik__1
written_rep: kryształ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crystal
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) ciało stałe o geometrycznie uporządkowanej budowie wewnętrznej; | (potocznie, potoczny) przezroczyste, ciężkie szkło ołowiowe do wyrobu dekoracyjnych wazonów, kielichów itp.; również wyrób z takiego szkła;


lexentry: pol/kryterium__rzeczownik__1
written_rep: kryterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: criterion | benchmark
sense_list:
obserwowany czynnik, wchodzący w skład danych służących za podstawę oceny, wyceny, podziału, decyzji lub wyboru


lexentry: pol/krytykanctwo__rzeczownik__1
written_rep: krytykanctwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: captious criticism
sense_list:
krytykowanie, z którego niewiele wynika; skłonność do nierzeczowego krytykowania, wydawania bezcelowych negatywnych sądów


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flange
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pierścień lub pas służący do spajania lub zakończania instalacji


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frill
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) kościsty twór wokół szyi gadów, w tym dinozaurów;


lexentry: pol/kryza__rzeczownik__1
written_rep: kryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruff
sense_list:
(książkowy) (krawiectwo) dawny plisowany lub fałdowany kołnierz; | (zoologia, zoologiczny) wyróżniający się kołnierz z sierści lub pierza u niektórych gatunków zwierząt


lexentry: pol/kryzys_wieku_średniego__rzeczownik__1
written_rep: kryzys wieku średniego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: midlife crisis | mid-life crisis
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) nazwa okresu w połowie życia człowieka polegająca na przewartościowaniu dotychczasowych priorytetów, (na przykład) dotyczących pracy zawodowej, małżeństwa czy rodziny;


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cover
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) o zwierzętach: zapładniać | chować coś, zwykle jakąś część ciała, zasłaniając czymś


lexentry: pol/kryć__czasownik__1
written_rep: kryć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cover | mark
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej, hokeju itp.: pilnować przeciwnika, starając się uniemożliwić mu skuteczną grę, zdobywanie punktów, bramek


lexentry: pol/krzak__rzeczownik__1
written_rep: krzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mojibake
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (informatyka, informatyczny) zwykle w lm zbiór bezsensownych znaków powstały z logicznego tekstu, np. na skutek niepoprawnych ustawień strony kodowej lub wystąpienia błędów


lexentry: pol/krzak_gorejący__rzeczownik__1
written_rep: krzak gorejący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: burning bush
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii: płonący krzak, pod postacią którego Bóg objawił się Mojżeszowi;


lexentry: pol/krzem__rzeczownik__1
written_rep: krzem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silicon | silicium
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Si i liczbie atomowej 14; [od 2. poł. XIX wieku]


lexentry: pol/krzepnięcie__rzeczownik__1
written_rep: krzepnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solidification
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) proces chemiczny lub fizjologiczny, w którym substancja zmienia stan z płynnego na stały lub żelowy


lexentry: pol/krzesło__rzeczownik__1
written_rep: krzesło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chair | seat
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) mebel przeznaczony do siedzenia z oparciem na plecy (zazwyczaj bez podłokietników i z czterema nogami);


lexentry: pol/krzesło_elektryczne__rzeczownik__1
written_rep: krzesło elektryczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electric chair
sense_list:
(elektryczność) (technologia, technika, techniczny) (więziennictwo, więzienny) urządzenie do wykonywania wyroków śmierci;


lexentry: pol/krzywica__rzeczownik__1
written_rep: krzywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rickets
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wieku dziecięcego spowodowana niedoborem witaminy D w organizmie, charakteryzująca się zmianami w układzie kostnym i zaburzeniami rozwojowymi;


lexentry: pol/krzywizna__rzeczownik__1
written_rep: krzywizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curvature
sense_list:
(geometria) miara zakrzywienia linii, powierzchni lub przestrzeni; wielkość określająca, jak silnie dana figura odbiega od prostoliniowości lub płaskości


lexentry: pol/krzywka__rzeczownik__1
written_rep: krzywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cam
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obracający się element mechanizmu o nieregularnym kształcie, służący do zamiany ruchu obrotowego innego elementu w ruch postępowy;


lexentry: pol/krzywomierz__rzeczownik__1
written_rep: krzywomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opisometer
sense_list:
przyrząd służący do mierzenia długości linii krzywych (zwłaszcza na mapie); urządzenie ma kółko, które należy prowadzić po mierzonej linii, a jego liczba obrotów przeliczana jest na odległość;


lexentry: pol/krzyż__rzeczownik__1
written_rep: krzyż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cross
sense_list:
konstrukcja, figura geometryczna lub znak złożony z dwóch przecinających się linii; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) symbol chrześcijaństwa


lexentry: pol/krzyż_morowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyż morowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plague cross
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krzyż chrześcijański stawiany w związku z epidemią – jako wotum błagalne lub dla upamiętnienia ofiar


lexentry: pol/krzyżak__rzeczownik__1
written_rep: krzyżak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cross spider
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) Araneus diadematus, pająk, na którego grzbiecie znajduje się krzyż;


lexentry: pol/krzyżmo__rzeczownik__1
written_rep: krzyżmo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie konsekrowany olej używany m.in. przy poświęcaniu ołtarzy i kościołów;


lexentry: pol/krzyżodziób__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crossbill
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia, rodzaj ptaków z rodziny łuszczaków, w polskiej ornitofaunie reprezentowny przez trzy gatunki


lexentry: pol/krzyżodziób_świerkowy__rzeczownik__1
written_rep: krzyżodziób świerkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red crossbill
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Loxia curvirostra, gatunek ptaka z rodziny łuszczaków, rodzaju krzyżodziobów;


lexentry: pol/krzyżówka__rzeczownik__1
written_rep: krzyżówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hybrid | crossbreed
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę mające rodziców z dwóch różnych taksonów (gatunków, podgatunków, odmian lub form), posiadające przez to cechy obojga osobników;


lexentry: pol/król__rzeczownik__1
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: king
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koronowany władca państwa; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) osoba najważniejsza w danej dziedzinie


lexentry: pol/król__rzeczownik__2
written_rep: król
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: king
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) najważniejsza figura w szachach; | (termin karciany) figura w kartach między damą a asem;


lexentry: pol/król_jest_nagi__przysłowie__1
written_rep: król jest nagi
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: the emperor has no clothes
sense_list:
stwierdzenie oczywistości, której inni nie chcą lub boją się zauważyć, kiedy wygodniej im jest udawać, że wszystko jest w porządku


lexentry: pol/król_śledziowy__rzeczownik__1
written_rep: król śledziowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: king of herrings | giant oarfish
sense_list:
(dawniej, dawny) (ichtiologia, ichtiologiczny) (potocznie, potoczny) ryba z gatunku wstęgor królewski, Regalecus glesne;


lexentry: pol/królestwo__rzeczownik__1
written_rep: królestwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kingdom
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna niższa od domeny i wyższa od typu (w zoologii) albo od gromady (w botanice);


lexentry: pol/królewna__rzeczownik__1
written_rep: królewna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: princess
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta lub dziewczyna uważająca, że inni powinni jej usługiwać


lexentry: pol/króliczek__rzeczownik__1
written_rep: króliczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bunny
sense_list:
młody, mały królik | kelnerka w nocnym klubie w kostiumie królika | zabawka lub słodycze w kształcie królika


lexentry: pol/królowa__rzeczownik__1
written_rep: królowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: queen
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) monarchini rządząca królestwem | (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) płodna samica niektórych owadów społecznych, np. pszczół, os, trzmieli, mrówek, termitów | żona króla | (termin karciany) dama | (szachy, pojęcie szachowe) (zobacz) hetman


lexentry: pol/krótka_pozycja__rzeczownik__1
written_rep: krótka pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: short position
sense_list:
(finanse, finansowy) transakcja na rynku instrumentów pochodnych, która przynosi zysk gdy wartość instrumentu bazowego spada;


lexentry: pol/krótka_sprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: krótka sprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: short sale
sense_list:
(finanse, finansowy) sprzedaż instrumentu finansowego, którego nie posiada się, jednak dokupi się przed rozliczeniem transakcji, licząc na spadek ceny w międzyczasie;


lexentry: pol/krótkoterminowy__przymiotnik__1
written_rep: krótkoterminowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: short dated
sense_list:
taki, który krótko trwa | taki, który został przewidziany na krótki okres lub który ma krótki termin realizacji


lexentry: pol/krótkowzroczność__rzeczownik__1
written_rep: krótkowzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myopia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada refrakcyjna wzroku, polegająca na tym, że oko nieprawidłowo skupia promienie świetlne, przez co niewyraźnie widzi się odległe przedmioty;


lexentry: pol/krążek_lodowy__rzeczownik__1
written_rep: krążek lodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pancake ice
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) postać lodu pływającego, przeważnie płytka lub płyta o średnicy od 30 cm do 3 m i grubości do 10 cm, z podniesionym obrzeżem


lexentry: pol/krążownik__rzeczownik__1
written_rep: krążownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cruiser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) opancerzony okręt bojowy o silnym uzbrojeniu;


lexentry: pol/krążownik_liniowy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik liniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: battlecruiser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) klasa dużych okrętów artyleryjskich, która wykształciła się w okresie poprzedzającym I wojnę światową jako połączenie cech krążowników i pancerników;


lexentry: pol/krążownik_przeciwlotniczy__rzeczownik__1
written_rep: krążownik przeciwlotniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anti-aircraft cruiser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) historyczna klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników lekkich, których przeznaczeniem była ochrona zespołów okrętów przed atakami lotnictwa;


lexentry: pol/krążyna__rzeczownik__1
written_rep: krążyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: centring
sense_list:
(budownictwo) stała lub rozbieralna forma, najczęściej drewniana, pomagająca w budowie konstrukcji sferycznych lub łukowych;


lexentry: pol/kręcz__rzeczownik__1
written_rep: kręcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torticollis | wryneck | crick
sense_list:
(medycyna, medyczny) bolesny przykurcz mięśni szyjnych powodujący odchylenie głowy i szyi w stronę barku;


lexentry: pol/kręczynka_jesienna__rzeczownik__1
written_rep: kręczynka jesienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autumn lady's-tresses
sense_list:
(botanika, botaniczny) Spiranthes spiralis L., gatunek byliny z rodziny storczykowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku kręczynka jesienna (1.1)


lexentry: pol/ksenobiotyk__rzeczownik__1
written_rep: ksenobiotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xenobiotic
sense_list:
(medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) związek chemiczny, który jest obcy dla danego środowiska i nie występuje w nim naturalnie;


lexentry: pol/ksenofobia__rzeczownik__1
written_rep: ksenofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xenophobia | xenophoby
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechęć, wrogość, lęk wobec obcokrajowców i wszystkiego, co obce, zagraniczne, cudzoziemskie;


lexentry: pol/ksenomorfizm__rzeczownik__1
written_rep: ksenomorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xenomorphism
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) zjawisko występowania minerałów w skałach, zwłaszcza magmowych, w postaciach nieuporządkowanych, nieprawidłowych lub przypadkowo wielościennych, bez wykształconej własnej formy krystalicznej


lexentry: pol/ksero-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: ksero-
min_sense_num: 01
trans_list: xero-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z czynnością kserowania | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek z tym, co suche


lexentry: pol/ksero__rzeczownik__1
written_rep: ksero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photocopier
sense_list:
(potocznie, potoczny) (technologia, technika, techniczny) kserograf | (potocznie, potoczny) kserokopia


lexentry: pol/kserografia__rzeczownik__1
written_rep: kserografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xerography
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metoda kopiowania dokumentów i obrazów za pomocą elektrostatycznego naładowania i suchego druku, stosowana m.in. w kserokopiarkach i drukarkach laserowych


lexentry: pol/ksiądz__rzeczownik__1
written_rep: ksiądz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: priest
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański duchowny, posiadający święcenia kapłańskie lub ordynowany na tę funkcję;


lexentry: pol/książeczka__rzeczownik__1
written_rep: książeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: booklet
sense_list:
(potocznie, potoczny) (zdrobniale) od: książka | mała książka | kilkustronicowy dokument w formie małej książki


lexentry: pol/książeczka_żeglarska__rzeczownik__1
written_rep: książeczka żeglarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seaman's book
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (administracja) państwowy dokument zawodowy marynarzy pracujących w marynarce handlowej, który potwierdza tożsamość, dokumentuje przebieg pracy oraz umożliwia przekraczanie granic morskich i pobyt we wszystkich portach świata;


lexentry: pol/książka__rzeczownik__1
written_rep: książka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: book
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) dokument piśmienniczy w postaci publikacji wielostronicowej o określonej liczbie stron, o charakterze trwałym; | treść książki (1.1) (np. powieść)


lexentry: pol/książka_telefoniczna__rzeczownik__1
written_rep: książka telefoniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: telephone directory | phone book
sense_list:
spis właścicieli telefonów wraz z numerami telefonów, posortowany zazwyczaj alfabetycznie albo tematycznie;


lexentry: pol/książę_Kościoła__rzeczownik__1
written_rep: książę Kościoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Prince of the Church
sense_list:
(kościelny) (książkowy) wysoki hierarcha kościelny, zwykle kardynał, z tytułem nadanym przez papieża


lexentry: pol/książę_małżonek__rzeczownik__1
written_rep: książę małżonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prince consort
sense_list:
w niektórych krajach: tytuł przysługujący małżonkowi panującej monarchini, niemającemu władzy monarchy ani tytułu królewskiego


lexentry: pol/księgosusz__rzeczownik__1
written_rep: księgosusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rinderpest
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) ostra choroba zakaźna bydła powodowana przez wirusy z rzędu Mononegavirales;


lexentry: pol/księgowość__rzeczownik__1
written_rep: księgowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bookkeeping
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (administracja) dział biura, przedsiębiorstwa, instytucji, którego zadaniem jest prowadzenie ksiąg rachunkowych


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duchy | dukedom
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (dux) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księstwo__rzeczownik__1
written_rep: księstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: principality | princedom
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) rządzone przez księcia (princeps) państwo lub jego część;


lexentry: pol/księżyc__rzeczownik__1
written_rep: księżyc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moon
sense_list:
Księżyc widziany jako tarcza na niebie lub jej część | (astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie obiegające planetę, planetę karłowatą, planetoidę itp.;


lexentry: pol/księżyc_galileuszowy__rzeczownik__1
written_rep: księżyc galileuszowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Galilean moon
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jeden z czterech największych naturalnych satelitów Jowisza, odkrytych w 1610 przez Galileusza;


lexentry: pol/księżycowe_dziecko__rzeczownik__1
written_rep: księżycowe dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: child of the night | moon child
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) określenie osoby cierpiącej na genodermatozę (skóra pergaminowa) i odznaczającej się badzo wysoką wrażliwością na promieniowanie ultrafioletowe światła słonecznego, które nieodwracalnie niszczy komórki skóry[potrzebne źródło]


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grunion
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Leuresthes tenuis, gatunek małej morskiej ryby z rodziny Atherinopsidae, znanej głównie z powodu pory odbywania tarła oraz nietypowego dla ryb miejsca składania ikry;


lexentry: pol/księżycówka__rzeczownik__1
written_rep: księżycówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moonlight | moonshine
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) (spożywczy) nielegalnie pędzona wódka, rzekomo nocą, przy świetle księżyca


lexentry: pol/ksylitol__rzeczownik__1
written_rep: ksylitol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylitol
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) zredukowana pochodna ksylozy stosowana w przemyśle spożywczym jako dodatek służący do słodzenia żywności;


lexentry: pol/ksylofon__rzeczownik__1
written_rep: ksylofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylophone
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) samobrzmiący instrument perkusyjny (idiofon uderzany), w którym dźwięk powstaje na skutek uderzenia w szereg płytek różnej długości;


lexentry: pol/ksylometazolina__rzeczownik__1
written_rep: ksylometazolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylometazoline
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek sympatykomimetyczny, pochodna imidazoliny;


lexentry: pol/ksyloza__rzeczownik__1
written_rep: ksyloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty należący do grupy pentoz, występujący naturalnie w drewnie, słomie, łuskach ziaren i innych materiałach roślinnych zawierających hemicelulozę


lexentry: pol/kszyk__rzeczownik__1
written_rep: kszyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snipe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinago gallinago, mały, długodzioby, jasnobrązowy ptak eurazjatycki;


lexentry: pol/kto_mieczem_wojuje,_(ten)_od_miecza_ginie__przysłowie__1
written_rep: kto mieczem wojuje, (ten) od miecza ginie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: live by the sword, die by the sword | he who lives by the sword shall die by the sword
sense_list:
jeśli ktoś próbuje kogoś skrzywdzić, to najczęściej sam zostaje poszkodowany, pokonany takimi samymi metodami


lexentry: pol/kto_pierwszy,_ten_lepszy__przysłowie__1
written_rep: kto pierwszy, ten lepszy
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: first come, first served | the early bird catches the worm
sense_list:
pierwszy więcej korzysta; im prędzej ktoś coś zrobi lub gdzieś się znajdzie, tym prędzej osiągnie swój cel


lexentry: pol/który__zaimek__1
written_rep: który
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: who | that | which
sense_list:
…względny, łączący zdanie podrzędne z nadrzędnym, gdy zdanie podrzędne opisuje cechę jednego z rzeczowników (lub wyrazów pełniących funkcję rzeczownika) zdania nadrzędnego


lexentry: pol/kubeł__rzeczownik__1
written_rep: kubeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bucket
sense_list:
walcowaty lub kanciasty pojemnik, przeznaczony na przechowywanie płynów, artykułów sypkich, śmieci itp.


lexentry: pol/kubit__rzeczownik__1
written_rep: kubit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: qubit
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (informatyka, informatyczny) najmniejsza i niepodzielna jednostka informacji kwantowej;


lexentry: pol/kubizm__rzeczownik__1
written_rep: kubizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cubism
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce zapoczątkowany we Francji na początku XX wieku, który opiera się na spłaszczeniu perspektywy i zgeometryzowaniu kształtów; | (architektura, architektoniczny) czeski i słowacki styl w architekturze na początku XX w.;


lexentry: pol/kuchenka_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: kuchenka mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microwave oven
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (technologia, technika, techniczny) piecyk kuchenny podgrzewający produkty przy pomocy energii mikrofal radiowych;


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuisine | cooking | kitchen
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zbiór dań charakterystycznych dla danej narodowości lub sposobu odżywiania się | sposób przyrządzania potraw przez daną osobę, restaurację itp.


lexentry: pol/kuchnia__rzeczownik__1
written_rep: kuchnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kitchen | cuisine
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) pomieszczenie w budynku lub mieszkaniu do przygotowywania posiłków; | komplet mebli kuchennych


lexentry: pol/kufer__rzeczownik__1
written_rep: kufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trunk | box | chest | coffer
sense_list:
okuta skrzynia z wypukłym (rzadziej płaskim) wiekiem, dawniej do przewożenia, a obecnie do przechowywania rzeczy, głównie odzieży


lexentry: pol/kuguar__rzeczownik__1
written_rep: kuguar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cougar
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Puma concolor Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, zamieszkujący Amerykę od Kanady po Patagonię; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku kuguarów (1.1)


lexentry: pol/kukurydza__rzeczownik__1
written_rep: kukurydza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maize | corn
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Zea L., rodzaj roślin zbożowych z rodziny wiechlinowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ziarno kukurydzy (1.1)


lexentry: pol/kukułka__rzeczownik__1
written_rep: kukułka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuckoo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cuculus canorus, ptak wędrowny podrzucający jaja do innych gniazd; | figurka ptaka w ściennych zegarach, wysuwająca się ze środka w równych odstępach czasu


lexentry: pol/kula__rzeczownik__1
written_rep: kula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ball | sphere
sense_list:
każdy przedmiot o kształcie zbliżonym do kuli (1.1) | (geometria) abstrakcyjna bryła utworzona z wszystkich punktów, których odległość od pewnego ustalonego punktu jest nie większa od pewnej ustalonej liczby;


lexentry: pol/kulajda__rzeczownik__1
written_rep: kulajda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulajda
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularna w południowych Czechach gęsta zupa składająca się z wody, śmietany, grzybów, jajek, ziemniaków i przypraw


lexentry: pol/kulbaka__rzeczownik__1
written_rep: kulbaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tatar saddle | steppe saddle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jeździectwo, jeździecki) siodło drewniane o prostej, masywnej konstrukcji, używane przez ludy tatarskie oraz jeźdźców stepowych


lexentry: pol/kulbaka__rzeczownik__1
written_rep: kulbaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leather-covered saddle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jeździectwo, jeździecki) (wojskowość, wojskowy) siodło wojskowe kryte skórą, używane przez jazdę w dawnej Rzeczypospolitej i na terenach wschodnich


lexentry: pol/kulia_hawajska__rzeczownik__1
written_rep: kulia hawajska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hawaiian flagtail | reticulated flagtail | zebra-headed flagtail
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Kuhlia sandvicensis Steindachner, gatunek ryby słonowodnej z rodziny kuliowatych, zamieszkującej środkowy Pacyfik


lexentry: pol/kulig__rzeczownik__1
written_rep: kulig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sleigh ride | sleighing party
sense_list:
(książkowy) (dawniej, dawny) zabawa zapustna połączona z objeżdżaniem na saniach domów sąsiedzkich, później także kawalkada sań jadących dla zabawy; (zobacz) też kulig w Encyklopedii staropolskiej;


lexentry: pol/kulik__rzeczownik__1
written_rep: kulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curlew
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Numenius, rodzaj dużego i cętkowanego, eurazjatyckiego ptaka z długim dziobem, z rodziny bekasowatych


lexentry: pol/kulki_analne__rzeczownik__1
written_rep: kulki analne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anal beads
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) akcesorium erotyczne w postaci kilku połączonych ze sobą kul wkładanych doodbytniczo dla zwiększenia doznań seksualnych;


lexentry: pol/kulminacja__rzeczownik__1
written_rep: kulminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: climax
sense_list:
szczytowy punkt, najmocniejsze nasilenie jakiegoś procesu | (astronomia, astronomiczny) proces przejścia ciała niebieskiego poprzez płaszczyznę południka


lexentry: pol/kulomb__rzeczownik__1
written_rep: kulomb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coulomb
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) (elektryczność) jednostka ładunku elektrycznego w układzie SI, oznaczana symbolem C;


lexentry: pol/kulon__rzeczownik__1
written_rep: kulon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thick-knee | stone-curlew
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Burhinus oedicnemus, średni eurazjatycki i afrykański ptak wędrowny o dużych, żółtych oczach;


lexentry: pol/kult__rzeczownik__1
written_rep: kult
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cult
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zachowania o charakterze religijnym skupione na bóstwie, innej istocie lub przedmiocie;


lexentry: pol/kult_jednostki__rzeczownik__1
written_rep: kult jednostki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cult of personality
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrytykowana w ustroju socjalistycznym i komunistycznym polityka błędów w przywództwie przez otaczanie swojej osoby oficjalnym uwielbieniem i całkowitym blokowaniem krytyki; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) kult osoby występujący w autokratycznym systemie władzy, prowadzący do idealizowania i wręcz do deifikacji władcy czy przywódcy;


lexentry: pol/kultar__rzeczownik__1
written_rep: kultar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kultarr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Antechinomys Krefft, niewielki ssak z podrodziny grubogoników, przypominający mysz, występujący w Australii;


lexentry: pol/kultar_myszowaty__rzeczownik__1
written_rep: kultar myszowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kultarr
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Antechinomys laniger Gould, mały owadożerny torbacz zamieszkujący suche wnętrze Australii


lexentry: pol/kultura__rzeczownik__1
written_rep: kultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: culture
sense_list:
całokształt dorobku materialnego i duchowego danej społeczności lub całej ludzkości | umiejętność obcowania z ludźmi | (biologia, biologiczny) sztuczna hodowla mikroorganizmów, komórek lub tkanek


lexentry: pol/kultura_języka__rzeczownik__1
written_rep: kultura języka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: language culture | speech culture
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dyscyplina zajmująca się normatywnością w języku | (językoznawstwo, językoznawczy) posługiwanie się językiem zgodnie z pewnymi normami językowymi, zwłaszcza umiejętność operowania językiem standardowym


lexentry: pol/kultywator__rzeczownik__1
written_rep: kultywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultivator
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) drapacz, narzędzie uprawowe do spulchniania roli bez jej odwracania oraz do niszczenia chwastów;


lexentry: pol/kultywować__czasownik__1
written_rep: kultywować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cultivate
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) przygotowywać ziemię pod uprawę i prowadzić pieczołowitą uprawę określonych roślin


lexentry: pol/kuluary__rzeczownik__1
written_rep: kuluary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: andron
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenia w budynkach publicznych znajdujące się w pobliżu sal posiedzeń lub występów, w których przeprowadzane są nieoficjalne rozmowy i spotkania;


lexentry: pol/kumara__rzeczownik__1
written_rep: kumara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kumara
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina gruboszowata z rodziny złotogłowowatych, obejmująca dwa gatunki występujące w Kraju Przylądkowym w Afryce Południowej;


lexentry: pol/kumaryna__rzeczownik__1
written_rep: kumaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coumarin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny związek organiczny o zapachu świeżego siana, występujący w roślinach, wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym, mydlarskim i innych;


lexentry: pol/kumulacja__rzeczownik__1
written_rep: kumulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulation | cumulation
sense_list:
nagromadzenie / skupienie się czegoś w jednym miejscu; (także, też) sumowanie działań, doświadczeń itp.


lexentry: pol/kumys__rzeczownik__1
written_rep: kumys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: koumiss | kumis
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) napój alkoholowy otrzymywany z mleka klaczy lub oślicy poddanego fermentacji, popularny w Azji;


