# translation

lexentry: pol/era__rzeczownik__1
written_rep: era
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: age
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres zapoczątkowany jakimś ważnym wydarzeniem - rzeczywistym lub legendarnym - który stanowi podstawę rachuby lat w kalendarzu.


lexentry: pol/erdosteina__rzeczownik__1
written_rep: erdosteina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erdosteine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek mukolityczny, pochodna metioniny zawierająca dwie zablokowane grupy sulfhydrylowe


lexentry: pol/erekcja__rzeczownik__1
written_rep: erekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erection | hard-on | bone | cockstand | horn | rise
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) usztywnienie i powiększenie się niektórych narządów (np. prącia, łechtaczki, sutka) w wyniku zwiększonego ciśnienia krwi;


lexentry: pol/ergatywny__przymiotnik__1
written_rep: ergatywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ergative
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) w odniesieniu do języka: używający specjalnego przypadku (ergatywu) do określenia sprawcy czynności w zdaniu przechodnim


lexentry: pol/ergonomia__rzeczownik__1
written_rep: ergonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ergonomics
sense_list:
nauka zajmująca się dostosowaniem urządzeń, przedmiotów i narzędzi do anatomicznych i psychofizycznych potrzeb użytkowników;


lexentry: pol/ergotamina__rzeczownik__1
written_rep: ergotamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ergotamine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) alkaloid o wzorze sumarycznym C33H35N5O5 wyodrębniany ze sporyszu, używany w medycynie m.in. do leczenia migreny ze względu na działanie powodujące skurcz naczyń krwionośnych;


lexentry: pol/erozja__rzeczownik__1
written_rep: erozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erosion
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces niszczenia powierzchni terenu (gruntu, skał) przez różne czynniki – wodę, wiatr, słońce, grawitację czy działalność organizmów żywych; | (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) proces niszczenia materiałów | (informatyka, informatyczny) operacja morfologiczna w grafice komputerowej powodująca zwężanie obrazu;


lexentry: pol/errata__rzeczownik__1
written_rep: errata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: errata
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) spis oraz sprostowanie omyłek zauważonych w wydrukowanej już książce, dołączone do niej w postaci wkładki lub wklejki


lexentry: pol/erytrozyna__rzeczownik__1
written_rep: erytrozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: erythrosine
sense_list:
(spożywczy) wiśniowoczerwony smołowy barwnik dodawany do niektórych typów żywności (np. do owoców konserwowych, osłonek kiełbas oraz do herbatników), leków, tabletek, past do zębów, zakazany w niektórych krajach;


lexentry: pol/es-moll__rzeczownik__1
written_rep: es-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: e-flat minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)


lexentry: pol/esauł__rzeczownik__1
written_rep: esauł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cossack captain
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer noszący stopień esauła (1.1) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień kawaleryjski w wojskach kozackich carskiej Rosji; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zastępca lub przyboczny atamana koszowego u Kozaków zaporoskich


lexentry: pol/escape_room__rzeczownik__1
written_rep: escape room
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escape room
sense_list:
gra, w której uczestnicy zamykani są w pomieszczeniu, z którego muszą wydostać się w określonym czasie rozwiązując zagadki logiczne;


lexentry: pol/eschatologia__rzeczownik__1
written_rep: eschatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eschatology
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.


lexentry: pol/eschatologiczny__przymiotnik__1
written_rep: eschatologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eschatological
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z eschatologią, dotyczący eschatologii


lexentry: pol/eschaton__rzeczownik__1
written_rep: eschaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eschaton
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) koniec wszystkiego, ostateczny kres i przeznaczenie świata;


lexentry: pol/escitalopram__rzeczownik__1
written_rep: escitalopram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escitalopram
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany do terapii depresji, zaburzeń lękowych i innych nerwic; silny, wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny; S-enancjomer citalopramu


lexentry: pol/esej__rzeczownik__1
written_rep: esej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: essay
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;


lexentry: pol/eskadra__rzeczownik__1
written_rep: eskadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squadron
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (lotnictwo, lotniczy) jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów; | (wojskowość, wojskowy) (morski) zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;


lexentry: pol/eskorta__rzeczownik__1
written_rep: eskorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escort
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę | oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta


lexentry: pol/eskortowiec__rzeczownik__1
written_rep: eskortowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: escort vessel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (morski) niejednolita klasa okrętów eskortowych małej lub średniej wielkości;


lexentry: pol/eskortowiec_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: eskortowiec oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ocean escort
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) klasa okrętów Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych, przeznaczonych do wykonywania zadań eskortowych na wodach oceanicznych;


lexentry: pol/esperanto__rzeczownik__1
written_rep: esperanto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Esperanto
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;


lexentry: pol/espresso__rzeczownik__1
written_rep: espresso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: espresso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;


lexentry: pol/establishment__rzeczownik__1
written_rep: establishment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: establishment
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność | (pejoratywnie, pejoratywny) w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju


lexentry: pol/ester__rzeczownik__1
written_rep: ester
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ester
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;


lexentry: pol/estradiol__rzeczownik__1
written_rep: estradiol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estradiol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z podstawowych estrogenów, naturalny hormon steroidowy, wytwarzany głównie w jajnikach, odpowiedzialny za rozwój i utrzymanie żeńskich cech płciowych oraz cykl miesiączkowy


lexentry: pol/estragon__rzeczownik__1
written_rep: estragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tarragon
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) bylica draganek | (spożywczy) aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)


lexentry: pol/estuarium__rzeczownik__1
written_rep: estuarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estuary
sense_list:
(geografia, geograficzny) poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;


lexentry: pol/etamsylat__rzeczownik__1
written_rep: etamsylat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethamsylate
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek hemostatyczny z grupy sulfonianów;


lexentry: pol/etatyzm__rzeczownik__1
written_rep: etatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna promująca wizję silnego państwa angażującego się oraz ingerującego w gospodarkę


lexentry: pol/eten__rzeczownik__1
written_rep: eten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethene | ethylene
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy alken, bezbarwny i łatwopalny gaz o słodkawym zapachu, fitohormon;


lexentry: pol/eter__rzeczownik__1
written_rep: eter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ether
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, w którym występują wiązania C-O-C; | (chemia, chemiczny) skrótowe określenie eteru dietylowego; | w fizyce i filozofii hipotetyczna substancja wypełniająca całą przestrzeń;


lexentry: pol/eter_dietylowy__rzeczownik__1
written_rep: eter dietylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diethyl ether
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy eterów o wzorze sumarycznym C4H10O będący bezbarwną, palną cieczą, stosowany jako rozpuszczalnik, a dawniej również jako anestetyk;


lexentry: pol/eternit__rzeczownik__1
written_rep: eternit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibre cement | eternit
sense_list:
(budownictwo) cementowo-azbestowy materiał budowlany stosowany dawniej na pokrycie dachów oraz do wyrobu rur;


lexentry: pol/eteryczny__przymiotnik__1
written_rep: eteryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ethereal
sense_list:
(chemia, chemiczny) związany z eterami, bliski ich właściwościom | (książkowy) delikatny, subtelny | (książkowy) niematerialny


lexentry: pol/etiuda__rzeczownik__1
written_rep: etiuda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etude
sense_list:
krótki utwór w sztuce, mający na celu doskonalenie stylu literackiego, gry aktorskiej, techniki malarskiej itp.;


lexentry: pol/etnia__rzeczownik__1
written_rep: etnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnic group
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) grupa osób mających wspólnych przodków, własną tożsamość kulturową i swoją ojczyznę;


lexentry: pol/etno-__przedrostek__1
written_rep: etno-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ethno-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ludem, narodem, społeczeństwem lub grupą społeczną


lexentry: pol/etnocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: etnocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnocentrism
sense_list:
przekonanie o wyższości jednej grupy etnicznej i jej kultury nad innymi i związana z tym pogarda wobec innych kultur i ich tradycji;


lexentry: pol/etnogenia__rzeczownik__1
written_rep: etnogenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnogeny
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (etnografia, etnograficzny) nauka o powstawaniu narodów


lexentry: pol/etnolekt__rzeczownik__1
written_rep: etnolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnolect
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) język, dialekt lub gwara używana przez wyodrębnioną grupę etniczną;


lexentry: pol/etnolog__rzeczownik__1
written_rep: etnolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnologist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (etnografia, etnograficzny) specjalista zajmujący się etnologią


lexentry: pol/etnos__rzeczownik__1
written_rep: etnos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnicity
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (socjologia, socjologiczny) grupa etniczna; | zespół cech charakteryzujących grupę etniczną


lexentry: pol/etola__rzeczownik__1
written_rep: etola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stole
sense_list:
rodzaj szala lub krótkiej pelerynki, zwykle z miękkiego futra; narzutka futrzana na ramiona noszona do sukien wieczorowych


lexentry: pol/etui__rzeczownik__1
written_rep: etui
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: case
sense_list:
(handel, handlowy) (książkowy) futerał, pudełko lub kasetka do przechowania ważnych lub delikatnych przedmiotów;


lexentry: pol/etyka__rzeczownik__1
written_rep: etyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethics
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się badaniem moralności i tworzeniem systemów myślowych, z których można wyprowadzać zasady moralne; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) ogół zasad i norm postępowania przyjętych w danej epoce i środowisku


lexentry: pol/etymologia__rzeczownik__1
written_rep: etymologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etymology
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka zajmująca się pochodzeniem wyrazów; | (językoznawstwo, językoznawczy) pochodzenie danego wyrazu; informacja o tym pochodzeniu


lexentry: pol/etymologia_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: etymologia ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folk etymology
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) analiza pochodzenia wyrazów oparta na skojarzeniach zamiast na naukowych metodach badawczych;


lexentry: pol/etyn__rzeczownik__1
written_rep: etyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethyne | ethine
sense_list:
(chemia, chemiczny) najprostszy węglowodór nienasycony z szeregu homologicznego alkinów, bezbarwny gaz;


lexentry: pol/eucharystia__rzeczownik__1
written_rep: eucharystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eucharist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) porządek celebracji liturgicznej w chrześcijaństwie, inaczej msza; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie eucharystyczne, konsekrowana hostia i wino;


lexentry: pol/eucharystyczny__przymiotnik__1
written_rep: eucharystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eucharistic | eucharistical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do eucharystii, związany z eucharystią


lexentry: pol/eudajmonia__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eudaimonia | eudaemonia | eudaimonia | eudemonia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w starożytnej Grecji: stan zadowolenia i satysfakcji z życia, rozumiany różnie przez różnych filozofów;


lexentry: pol/eudajmonizm__rzeczownik__1
written_rep: eudajmonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eudaimonia
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) stanowisko etyczne głoszące, że szczęście jest najwyższą wartością i celem życia człowieka


lexentry: pol/eufemistyczny__przymiotnik__1
written_rep: eufemistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: euphemistic
sense_list:
unikający użycia drażliwych słów poprzez zastąpienie ich wyrażeniami delikatniejszymi lub wymijającymi


lexentry: pol/eufemizm__rzeczownik__1
written_rep: eufemizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euphemism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) oględne, delikatne słowo lub ostrożne bądź aluzyjne wyrażenie zastępujące inne, zbyt drastyczne, dosadne lub nieprzyzwoite;


lexentry: pol/eufonia__rzeczownik__1
written_rep: eufonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euphony
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, fraza lub zdanie mające strukturę fonetyczną skutkującą w harmonijnym i przez to przyjemnym akustycznie jego brzmieniu, też: to przyjemne brzmienie;


lexentry: pol/eugenika__rzeczownik__1
written_rep: eugenika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eugenics
sense_list:
(biologia, biologiczny) system poglądów dotyczących możliwości selektywnego rozmnażania zwierząt lub ludzi w celu ulepszenia gatunków w oparciu o cechy dziedziczone;


lexentry: pol/eukaliptus__rzeczownik__1
written_rep: eukaliptus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eucalyptus | gum tree | gumtree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Eucalyptus L'Hér., drzewo lub krzew o wiecznie zielonych liściach rosnące w Australii;


lexentry: pol/euklidesowy__przymiotnik__1
written_rep: euklidesowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Euclidean
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dotyczący pewników, których autorem został Euklides, starożytny grecki matematyk


lexentry: pol/eunuchoidyzm__rzeczownik__1
written_rep: eunuchoidyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eunuchoidism
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie hormonalne spowodowane niedoczynnością jąder;


lexentry: pol/euploidia__rzeczownik__1
written_rep: euploidia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euploidy
sense_list:
(genetyka) stan, w którym komórka lub organizm posiada prawidłową, całkowitą liczbę zestawów chromosomów, będącą wielokrotnością podstawowej liczby haploidalnej dla danego gatunku


lexentry: pol/euro-__przedrostek__1
written_rep: euro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: Euro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z Europą, Europejczykami lub Unią Europejską


lexentry: pol/eurocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: eurocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eurocentrism | eurocentrism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) ocenianie innych kultur wyłącznie z punktu widzenia Europejczyków


lexentry: pol/eurodolar__rzeczownik__1
written_rep: eurodolar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eurodollar
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dolar amerykański w formie znajdującego się poza Stanami Zjednoczonymi depozytu bankowego lub pożyczki udzielonej innemu państwu;


lexentry: pol/euroizacja__rzeczownik__1
written_rep: euroizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euroisation | euroization
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzenie euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej;


lexentry: pol/euroizować__czasownik__1
written_rep: euroizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: euroise | euroize
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wprowadzać euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej


lexentry: pol/eurojen__rzeczownik__1
written_rep: eurojen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Euroyen
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) jen japoński w formie znajdującego się poza Japonią depozytu bankowego lub pożyczki udzielonej innemu państwu


lexentry: pol/eurokomunizm__rzeczownik__1
written_rep: eurokomunizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurocommunism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odmiana komunizmu powstała w latach 70., porzucająca dyktaturę proletariatu i leninizm na rzecz pokojowego i demokratycznego przejęcia władzy oraz przyswojenia niektórych elementów gospodarki kapitalistycznej;


lexentry: pol/eurokrata__rzeczownik__1
written_rep: eurokrata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurocrat
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (żartobliwie) wysoko postawiony urzędnik Unii Europejskiej, cechujący się nadmiernym biurokratyzmem


lexentry: pol/eurowaluta__rzeczownik__1
written_rep: eurowaluta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Eurocurrency
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) waluta danego kraju w formie znajdującego się poza tym krajem depozytu bankowego lub pożyczki


lexentry: pol/eury-__przedrostek__1
written_rep: eury-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: eury-
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na szeroki zakres tolerancji na dany czynnik


lexentry: pol/eurytopowy__przymiotnik__1
written_rep: eurytopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eurytopic
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) charakteryzujący się szerokim zakresem tolerancji, mogący żyć i rozwijać się w środowisku o zróżnicowanych warunkach i dużych wahaniach czynników zewnętrznych


lexentry: pol/eutanazja__rzeczownik__1
written_rep: eutanazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: euthanasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zadanie śmierci osobie nieuleczalnie chorej umotywowane skróceniem jej cierpień;


lexentry: pol/eutrofizacja__rzeczownik__1
written_rep: eutrofizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eutrophication
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) proces stopniowego wzbogacania zbiornika wodnego w substancje pokarmowe wskutek wzmożonego ich dopływu


lexentry: pol/eutychianizm__rzeczownik__1
written_rep: eutychianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eutychianism
sense_list:
(teologia, teologiczny) doktryna głosząca, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu


lexentry: pol/everyman__rzeczownik__1
written_rep: everyman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: everyman
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) określenie typu bohatera wywodzącego się ze średniowiecznych moralitetów; protagonista o uniwersalnych cechach, na którego miejscu mógł się postawić każdy;


lexentry: pol/ewakuacja__rzeczownik__1
written_rep: ewakuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evacuation
sense_list:
opuszczenie jakiegoś terenu lub obiektu przez ludzi, najczęściej wraz z dobytkiem i inwentarzem, z powodu klęski żywiołowej, wojny lub innego zagrożenia;


lexentry: pol/ewangelia__rzeczownik__1
written_rep: ewangelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gospel | Gospel
sense_list:
(biblijny) (historia, historyczny, historycznie) wczesnochrześcijański utwór zawierający opis życia i nauki Jezusa;


lexentry: pol/ewangeliarz__rzeczownik__1
written_rep: ewangeliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gospel Book
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna z podzielonymi na perykopy ewangeliami;


lexentry: pol/ewangelicyzm__rzeczownik__1
written_rep: ewangelicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangelicism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznania chrześcijańskie powstałe w wyniku reformacji;


lexentry: pol/ewangelista__rzeczownik__1
written_rep: ewangelista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangelist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) każdy z czterech autorów kanonicznych ewangelii;


lexentry: pol/ewangelistarz__rzeczownik__1
written_rep: ewangelistarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangeliary
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) księga liturgiczna zawierająca tylko perykopy ewangeliczne przeznaczone do odczytania podczas mszy;


lexentry: pol/ewangelizacja__rzeczownik__1
written_rep: ewangelizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evangelisation
sense_list:
(teologia, teologiczny) chrystianizowanie, zabieganie o wzrost liczby członków Kościoła (ilość wierzących) | (teologia, teologiczny) głoszenie ewangelii (jakość wiary)


lexentry: pol/ewersja__rzeczownik__1
written_rep: ewersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eversion
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) ruch stopy, podczas którego podeszwa kieruje się od środka na zewnątrz względem wyimaginowanej osi ciała dzielącej ciało na lewą i prawą stronę


lexentry: pol/ewikcja__rzeczownik__1
written_rep: ewikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eviction
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sądowne lub administracyjne pozbawienie prawa własności


lexentry: pol/ewolucja__rzeczownik__1
written_rep: ewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evolution
sense_list:
(biologia, biologiczny) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych pokoleń wskutek eliminacji przez dobór naturalny lub sztuczny części osobników z populacji; | proces stopniowego zwiększania złożoności bądź jakości czegoś | (wojskowość, wojskowy) manewr zespołu okrętów | trudna figura akrobatyczna, gimnastyczna bądź taneczna


lexentry: pol/ewolucjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ewolucjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evolutionism
sense_list:
(biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem ewolucji jako procesu świata organicznego;


lexentry: pol/ewzon__rzeczownik__1
written_rep: ewzon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: evzone
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) żołnierz bojowej, elitarnej jednostki piechoty górskiej | (wojskowość, wojskowy) grecki żołnierz gwardii honorowej, pełniący straż w tradycyjnym stroju;


lexentry: pol/exploitowanie__rzeczownik__1
written_rep: exploitowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exploit
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (potocznie, potoczny) wykorzystywanie w ataku informatycznym błędów w oprogramowaniu


lexentry: pol/exposé__rzeczownik__1
written_rep: exposé
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exposé
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przemówienie premiera lub ministra przedstawiane w sejmie


lexentry: pol/eyeliner__rzeczownik__1
written_rep: eyeliner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eye liner | eyeliner
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) specjalna kredka lub tusz do malowania kresek na brzegach powiek;


lexentry: pol/ezetymib__rzeczownik__1
written_rep: ezetymib
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ezetimibe
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwmiażdżycowy, który hamuje wchłanianie steroli, w tym cholesterolu, z jelit


lexentry: pol/f-moll__rzeczownik__1
written_rep: f-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: f minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku f (w zapisie nutowym z czterema bemolami)


lexentry: pol/fabianin__rzeczownik__1
written_rep: fabianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fabianist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik fabianizmu


lexentry: pol/fabulacja__rzeczownik__1
written_rep: fabulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fabulation
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wprowadzanie do opisu albo opowiadania elementów nierealistycznych


lexentry: pol/fabularyzacja__rzeczownik__1
written_rep: fabularyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fictionalisation fictionalization | fictionisation fictionization
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nadawanie formy fabularnej utworom dokumentalnym


lexentry: pol/fabuła__rzeczownik__1
written_rep: fabuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plot | plotline | story | story line | storyline
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym


lexentry: pol/facelia_błękitna__rzeczownik__1
written_rep: facelia błękitna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lacy Phacelia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Phacelia tanacetifolia, roślina z rodziny ogórecznikowatych pochodząca z Kalifornii;


lexentry: pol/fado__rzeczownik__1
written_rep: fado
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fado
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wywodzący się z Portugalii, melancholijna pieśń


lexentry: pol/fagot__rzeczownik__1
written_rep: fagot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bassoon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;


lexentry: pol/fajans__rzeczownik__1
written_rep: fajans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faience
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;


lexentry: pol/faks__rzeczownik__1
written_rep: faks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fax
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (biurowość, biurowy) (dawniej, dawny) (usługi pocztowe, kurierskie, poczta) urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;


lexentry: pol/faksymile__rzeczownik__1
written_rep: faksymile
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facsimile
sense_list:
dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku | kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;


lexentry: pol/fakt__wykrzyknik__1
written_rep: fakt
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: yeah
sense_list:
sygnalizuje, iż zgadzamy się z informacjami wypowiadanymi przez drugą stronę lub odpowiadamy twierdząco na zadawane przez drugą stronę pytania


lexentry: pol/faktis__rzeczownik__1
written_rep: faktis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: display bottle | factice | factice bottle
sense_list:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) replika flakonu perfum wzorowana na buteleczce oryginalnego zapachu wystawiana w witrynach sklepowych;


lexentry: pol/faktoid__rzeczownik__1
written_rep: faktoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factoid
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;


lexentry: pol/faktor__rzeczownik__1
written_rep: faktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi


lexentry: pol/faktorant__rzeczownik__1
written_rep: faktorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factorer
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) podmiot w transakcji faktoringowej, który sprzedaje swoje nieprzeterminowane wierzytelności innemu podmiotowi (faktorowi) i otrzymujący od niego także inne usługi


lexentry: pol/faktoria__rzeczownik__1
written_rep: faktoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factory
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (handel, handlowy) placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;


lexentry: pol/faktoring__rzeczownik__1
written_rep: faktoring
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factoring
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;


lexentry: pol/faktoring_mieszany__rzeczownik__1
written_rep: faktoring mieszany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixed factoring
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta z możliwością cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny, ale tylko do określonej kwoty; powyżej jej ryzyko niewypłacalności dłużnika ponosi faktorant


lexentry: pol/faktoring_niepełny__rzeczownik__1
written_rep: faktoring niepełny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recourse factoring
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta z możliwością cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny


lexentry: pol/faktoring_pełny__rzeczownik__1
written_rep: faktoring pełny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: non-recourse factoring
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma faktoringu, występująca w sytuacji, gdy faktor wykupuje wierzytelności faktoranta bez możliwości cofnięcia w przypadku, gdy dłużnik okaże się niewypłacalny


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invoice
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;


lexentry: pol/faktura__rzeczownik__1
written_rep: faktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: texture
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii; | (sztuka) (technologia, technika, techniczny) charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;


lexentry: pol/fala__rzeczownik__1
written_rep: fala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wave
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody | (przenośnie, przenośnia) duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie | (fizyka, fizyczny) każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku; | (wojskowość, wojskowy) (socjologia, socjologiczny) zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;


lexentry: pol/fala_akustyczna__rzeczownik__1
written_rep: fala akustyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoustic wave
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zaburzenie gęstości i ciśnienia w postaci fali podłużnej rozchodzące się w ośrodku sprężystym, takim jak ciało stałe, ciecz czy gaz;


lexentry: pol/fala_uderzeniowa__rzeczownik__1
written_rep: fala uderzeniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shock wave
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) nagła, gwałtowna zmiana parametrów fizycznych ośrodka, która rozchodzi się w przestrzeni z prędkością większą niż dźwięk;


lexentry: pol/falanga__rzeczownik__1
written_rep: falanga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phalanx
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty;


lexentry: pol/falanster__rzeczownik__1
written_rep: falanster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phalanstery
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;


lexentry: pol/falbana__rzeczownik__1
written_rep: falbana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frill
sense_list:
ozdobna fałda z materiału, najczęściej marszczona lub plisowana, doszywana do brzegu ubrania, tekstyliów domowych czy dekoracji


lexentry: pol/falerno__rzeczownik__1
written_rep: falerno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Falernian
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mocne, lekko cierpkie, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych


lexentry: pol/falka__rzeczownik__1
written_rep: falka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wavelet
sense_list:
(matematyka, matematyczny) oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa; | mała fala


lexentry: pol/falkonet__rzeczownik__1
written_rep: falkonet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: falconet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) niewielkie, lekkie działo, używane na lądzie i na morzu w XVI–XVII wieku;


lexentry: pol/fallibilizm__rzeczownik__1
written_rep: fallibilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fallibilism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę;


lexentry: pol/fallocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: fallocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phallocentrism
sense_list:
pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego


lexentry: pol/fallokracja__rzeczownik__1
written_rep: fallokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phallocracy
sense_list:
termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego


lexentry: pol/falowód__rzeczownik__1
written_rep: falowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waveguide
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;


lexentry: pol/famotydyna__rzeczownik__1
written_rep: famotydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: famotidine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;


lexentry: pol/fanariota__rzeczownik__1
written_rep: fanariota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fanariot | Phanariot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) potomek greckiej arystokracji, członek zamożnej i wpływowej grupy Greków w czasach Imperium Osmańskiego;


lexentry: pol/fanatyzm__rzeczownik__1
written_rep: fanatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanaticism | bigotry | fanatism
sense_list:
postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych


lexentry: pol/fandango__rzeczownik__1
written_rep: fandango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fandango
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) hiszpański taniec ludowy w rytmie 3/4 lub 6/8, ostro wybijanym kastanietami, tańczony z akompaniamentem gitary;


lexentry: pol/fandom__rzeczownik__1
written_rep: fandom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fandom
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;


lexentry: pol/fanerofit__rzeczownik__1
written_rep: fanerofit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phanerophyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) forma życiowa roślin o pędach wzniesionych, odnawiających się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią;


lexentry: pol/fanerotym__rzeczownik__1
written_rep: fanerotym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phanerothyme
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (książkowy) substancja wywołująca halucynacje i wizje, uczucie szczęścia i euforii


lexentry: pol/fanfara__rzeczownik__1
written_rep: fanfara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanfare
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;


lexentry: pol/fanfik__rzeczownik__1
written_rep: fanfik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanfic
sense_list:
(środowiskowy) napisany przez fana utwór literacki osadzony w świecie jego ulubionej książki lub filmu


lexentry: pol/fanpage__rzeczownik__1
written_rep: fanpage
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fanpage
sense_list:
profil, strona w serwisie Facebook będące oficjalną wizytówką firmy, marki produktu lub osoby publicznej


lexentry: pol/fantastyka_naukowa__rzeczownik__1
written_rep: fantastyka naukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: science fiction
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek literacki, filmowy oraz gier komputerowych z fabułą umieszczona w przyszłości lub innej części wszechświata;


lexentry: pol/fantasy__rzeczownik__1
written_rep: fantasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantasy
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) gatunek w sztuce przedstawiający bajkowe światy z elementami fantastyki


lexentry: pol/fantazja__rzeczownik__1
written_rep: fantazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fantasia
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;


lexentry: pol/farbownik_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: farbownik lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkanet | common bugloss
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anchusa officinalis L., gatunek miododajnej rośliny z rodziny ogórecznikowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/farerski__rzeczownik__1
written_rep: farerski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Faroese
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;


lexentry: pol/farfelki__rzeczownik__1
written_rep: farfelki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farfel
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drobne zacierki podawane w kuchni żydowskiej jako dodatek do zup i dań głównych


lexentry: pol/farma_trolli__rzeczownik__1
written_rep: farma trolli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: troll factory | troll farm
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) zorganizowana grupa osób odpłatnie i anonimowo publikujących w mediach społecznościowych oszczercze treści, dążąc do dyskredytacji danej osoby lub osób oraz wpłynięcia na opinię publiczną i podejmowane przez społeczeństwo decyzje polityczne


lexentry: pol/farma_wiatrowa__rzeczownik__1
written_rep: farma wiatrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wind farm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) grupa turbin wiatrowych pracujących wspólnie przy produkcji elektryczności


lexentry: pol/farmakodynamika__rzeczownik__1
written_rep: farmakodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacodynamics
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;


lexentry: pol/farmakokinetyka__rzeczownik__1
written_rep: farmakokinetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacokinetics
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;


lexentry: pol/farmakopea__rzeczownik__1
written_rep: farmakopea
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacopoeia
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;


lexentry: pol/farmakoterapia__rzeczownik__1
written_rep: farmakoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pharmacotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział farmakologii zawierający wskazania co do stosowania leków i ich dawkowania


lexentry: pol/farsz__rzeczownik__1
written_rep: farsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filling | stuffing | forcemeat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;


lexentry: pol/fartuch__rzeczownik__1
written_rep: fartuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apron | lab coat
sense_list:
ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;


lexentry: pol/faryzeusz__rzeczownik__1
written_rep: faryzeusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pharisee
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);


lexentry: pol/fasa__rzeczownik__1
written_rep: fasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barrel
sense_list:
(potocznie, potoczny) zawartość fasy (1.1), umowna miara pojemności | (rzemiosło, rzemieślniczy) naczynie wkopane w ziemię, używane do garbowania skór | duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów;


lexentry: pol/fasada__rzeczownik__1
written_rep: fasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facade
sense_list:
(architektura, architektoniczny) ozdobna, efektowna elewacja budynku; | (informatyka, informatyczny) wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;


lexentry: pol/faseta__rzeczownik__1
written_rep: faseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: facet
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) płaska powierzchnia kości lub zęba | (budownictwo) wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami | (informatyka, informatyczny) jeden z aspektów danych, według których można je filtrować | (jubilerstwo, jubilerski) ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego


lexentry: pol/fasetować__czasownik__1
written_rep: fasetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: facet
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)


lexentry: pol/fast_food__rzeczownik__1
written_rep: fast food
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fast food
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pożywienie szybko przygotowywane i serwowane na poczekaniu, na ogół tanie i niezdrowe;


lexentry: pol/fastrygować__czasownik__1
written_rep: fastrygować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: next
sense_list:
(krawiectwo) przyszywać prowizorycznie tak, by przyszywany element nie odpadł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było odciąć nitkę i odczepić element


lexentry: pol/faszyna__rzeczownik__1
written_rep: faszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascine
sense_list:
mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;


lexentry: pol/faszyzm__rzeczownik__1
written_rep: faszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fascism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;


lexentry: pol/fatamorgana__rzeczownik__1
written_rep: fatamorgana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fata morgana | Fata Morgana
sense_list:
zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;


lexentry: pol/fatwa__rzeczownik__1
written_rep: fatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatwa
sense_list:
w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;


lexentry: pol/fatyczny__przymiotnik__1
written_rep: fatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: phatic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji


lexentry: pol/faun__rzeczownik__1
written_rep: faun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faun
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) figura bożka leśnego przedstawianego zazwyczaj pod postacią brodatego mężczyzny z kozimi rogami i kopytami;


lexentry: pol/fauna__rzeczownik__1
written_rep: fauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fauna
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;


lexentry: pol/fauxbourdon__rzeczownik__1
written_rep: fauxbourdon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fauxbourdon
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika kompozytorska, powstała w szkole burgundzkiej, oparta na równoległym prowadzeniu trzech głosów, w której do najniższego (cantus firmus) dopisywano dwa wyższe: środkowy o tercję wyżej i najwyższego o sekstę wyżej;


lexentry: pol/fawela__rzeczownik__1
written_rep: fawela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: favela
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;


lexentry: pol/fałd__rzeczownik__1
written_rep: fałd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crease
sense_list:
(geologia, geologiczny) wygięcie warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości; . | zagięcie, załamanie materiału, skóry lub innej powierzchni


lexentry: pol/fałdowanie__rzeczownik__1
written_rep: fałdowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folding
sense_list:
(biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) nadawanie fałdowania (1.2) łańcuchowi polipeptydowemu; | (biologia, biologiczny) (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;


lexentry: pol/fałszywy_prorok__rzeczownik__1
written_rep: fałszywy prorok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: false prophet
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach abrahamicznych (chrześcijaństwo, islam, judaizm): osoba kłamliwie przypisująca sobie tytuł przywódcy charyzmatycznego i utrzymująca, iż posiada dar prorokowania;


lexentry: pol/fałszywy_przyjaciel__związek_frazeologiczny__1
written_rep: fałszywy przyjaciel
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: false friend
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz w jednym języku o podobnym bądź takim samym brzmieniu, co wyraz w innym języku, jednak różniący się od niego znaczeniem;


lexentry: pol/federacja__rzeczownik__1
written_rep: federacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federation | federal state
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;


lexentry: pol/federacyjny__przymiotnik__1
written_rep: federacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: federative | federate
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji


lexentry: pol/federalizacja__rzeczownik__1
written_rep: federalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federalization
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji


lexentry: pol/federalizm__rzeczownik__1
written_rep: federalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: federalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system organizacji państwa lub sposób myślenia politycznego, w którym różne jednostki tworzą federację


lexentry: pol/federalny__przymiotnik__1
written_rep: federalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: federal
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji


lexentry: pol/fedora__rzeczownik__1
written_rep: fedora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fedora
sense_list:
(odzieżownictwo) fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;


lexentry: pol/fejk__rzeczownik__1
written_rep: fejk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fake
sense_list:
(neologizm) (potocznie, potoczny) coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe ((na przykład) zdjęcie) lub markowe ((na przykład) buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane


lexentry: pol/felczer__rzeczownik__1
written_rep: felczer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: male nurse
sense_list:
(dawniej, dawny) chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego | osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;


lexentry: pol/feldfebel__rzeczownik__1
written_rep: feldfebel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staff sergeant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień podoficerski odpowiadający starszemu sierżantowi (m.in. w dawnym wojsku w Polsce, NRD, RFN);


lexentry: pol/felicjanka__rzeczownik__1
written_rep: felicjanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Felician sister
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Świętego Feliksa;


lexentry: pol/femidom__rzeczownik__1
written_rep: femidom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: female condom | femidom
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) prezerwatywa waginalna, kobiecy kondom – mechaniczny środek antykoncepcyjny;


lexentry: pol/fen__rzeczownik__1
written_rep: fen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foehn
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty, ciepły i suchy wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin;


lexentry: pol/fenestracja__rzeczownik__1
written_rep: fenestracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fenestration
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg okienkowego wycięcia otworu w tkankach (np. w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca, w aparacie więzadłowym, kości) lub w opatrunku gipsowym


lexentry: pol/feni__rzeczownik__1
written_rep: feni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feni | fenny
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) indyjska wódka tradycyjnie produkowana w stanie Goa z soku owoców nerkowca (nanercza zachodniego) lub soku łodyg kwiatów palmy kokosowej;


lexentry: pol/feniańczyk__rzeczownik__1
written_rep: feniańczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fenian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek tajnego antybrytyjskiego stowarzyszenia katolickiego w Ulsterze, działającego w XIX-XX w.;


lexentry: pol/fenkuł__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fennel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Foeniculum vulgare, roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach; | (spożywczy) jarzyna z fenkułu (1.1)


lexentry: pol/fenkuł_włoski__rzeczownik__1
written_rep: fenkuł włoski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fennel
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Foeniculum vulgare Mill., gatunek rośliny z rodziny selerowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku fenkułów włoskich (1.1)


lexentry: pol/fenol__rzeczownik__1
written_rep: fenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenol
sense_list:
(chemia, chemiczny) aromatyczny związek chemiczny zawierający jedną lub więcej grup hydroksylowych (–OH), związanych bezpośrednio z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu;


lexentry: pol/fenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;


lexentry: pol/fenomen__rzeczownik__1
written_rep: fenomen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenomenon
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego | coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś | rzadkie lub niezwykłe zjawisko


lexentry: pol/fenomenalizm__rzeczownik__1
written_rep: fenomenalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenomenalism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;


lexentry: pol/fenomenologia__rzeczownik__1
written_rep: fenomenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenomenology
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;


lexentry: pol/fenosafranina__rzeczownik__1
written_rep: fenosafranina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenosafranin
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy safranin stosowany do barwienia bawełny, przygotowywania preparatów mikroskopowych oraz jako jeden z odczynników w fotografii;


lexentry: pol/fenotyp__rzeczownik__1
written_rep: fenotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenotype
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;


lexentry: pol/fentanyl__rzeczownik__1
written_rep: fentanyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fentanyl
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, bardzo silny opioid;


lexentry: pol/fentanylowy__przymiotnik__1
written_rep: fentanylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fentanyl
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związany z fentanylem, dotyczący fentanylu


lexentry: pol/fenyl__rzeczownik__1
written_rep: fenyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa chemiczna –C₆H₅, czyli pierścień aromatyczny benzenowy, który jest przypięty do innego atomu lub grupy w związku chemicznym


lexentry: pol/fenyloalanina__rzeczownik__1
written_rep: fenyloalanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phenylalanine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny


lexentry: pol/ferma_przemysłowa__rzeczownik__1
written_rep: ferma przemysłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: factory farm
sense_list:
kompleks produkcji zwierzęcej, jednostka produkcyjna wytwarzająca mleko, mięso oraz jaja w oparciu o intensywne metody chowu przemysłowego


lexentry: pol/fermata__rzeczownik__1
written_rep: fermata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermata
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;


lexentry: pol/fermentacja__rzeczownik__1
written_rep: fermentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermentation | digestion
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;


lexentry: pol/fermentator__rzeczownik__1
written_rep: fermentator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fermentator
sense_list:
szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji


lexentry: pol/ferro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: ferro-
min_sense_num: 01
trans_list: ferro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem


lexentry: pol/ferrytyna__rzeczownik__1
written_rep: ferrytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferritin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie;


lexentry: pol/fetysz__rzeczownik__1
written_rep: fetysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetish
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman | (seksuologia, seksuologiczny) obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną | (przenośnie, przenośnia) obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego


lexentry: pol/fetyszyzm__rzeczownik__1
written_rep: fetyszyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fetishism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej


lexentry: pol/feudalizm__rzeczownik__1
written_rep: feudalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feudalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;


lexentry: pol/fez__rzeczownik__1
written_rep: fez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fez
sense_list:
orientalne nakrycie głowy o kształcie ściętego stożka, wykonane z bordowego filcu i ozdobione czarnym frędzlem;


lexentry: pol/fibromialgia__rzeczownik__1
written_rep: fibromialgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibromyalgia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, niezapalna choroba reumatyczna tkanek miękkich charakteryzujące się rozległym bólem;


lexentry: pol/fibryna__rzeczownik__1
written_rep: fibryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko fibrylarne, które pełni funkcje podporowe w procesie krzepnięcia


lexentry: pol/fibrynogen__rzeczownik__1
written_rep: fibrynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fibrinogen
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko osocza krwi wytwarzane w wątrobie, biorące udział w końcowej fazie procesu krzepnięcia;


lexentry: pol/fideizm__rzeczownik__1
written_rep: fideizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fideism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (teologia, teologiczny) pogląd głoszący prymat wiary i objawienia nad poznaniem rozumowym;


lexentry: pol/fidybus__rzeczownik__1
written_rep: fidybus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spill
sense_list:
(dawniej, dawny) podłużny zwitek papieru albo cienkie drewienko służące do zapalania fajki, papierosa lub cygara


lexentry: pol/figowiec__rzeczownik__1
written_rep: figowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fig tree | fig
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus carica, figowiec pospolity, roślina rodząca figi | (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Ficus, rodzaj roślin z rodziny morwowatych;


lexentry: pol/figowiec_sprężysty__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sprężysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubber fig
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus elastica, gatunek rośliny z rodziny morwowatych pochodzący z Półwyspu Indyjskiego, Indochin i Malezji;


lexentry: pol/figowiec_sykomora__rzeczownik__1
written_rep: figowiec sykomora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fig-mulberry | sycamore fig | sycamore | sycomore
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficus sycomorus L., gatunek drzew z rodziny morwowatych występujący w Egipcie, Palestynie, Syrii, Afryce subsaharyjskiej oraz wschodniej i uprawiany w basenie Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/figura_geometryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura geometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geometric figure | geometric shape
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) obiekt matematyczny posiadający określone właściwości i kształt w przestrzeni lub na płaszczyźnie


lexentry: pol/figura_retoryczna__rzeczownik__1
written_rep: figura retoryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resource of language | rhetorical device
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek ekspresji językowej wzmacniający emocjonalność, obrazowość języka, polegający na stosowaniu ozdobnych zwrotów lub wyrażeń;


lexentry: pol/figuracja__rzeczownik__1
written_rep: figuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figuration
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybki przebieg pasażowy lub skalowy, wiążący się często z powtarzaniem łatwo identyfikowanej figury lub motywu; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wprowadzanie do kompozycji figuracji (1.1)


lexentry: pol/figurant__rzeczownik__1
written_rep: figurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figurehead
sense_list:
osoba zajmująca wysokie stanowisko, ale niesprawująca faktycznej władzy, niemająca wpływu na podejmowane decyzje


lexentry: pol/fikcja__rzeczownik__1
written_rep: fikcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fiction
sense_list:
coś nierealnego, zmyślonego albo niemożliwego do wykonania | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystko to co jest wymyślone przez autora, to co nie jest historyczną prawdą


lexentry: pol/fikcyjne_małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: fikcyjne małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marriage of convenience | sham marriage
sense_list:
małżeństwo zawierane w celu obejścia przepisów (na przykład) o legalizacji pobytu, wykorzystujące istniejące luki w prawie


lexentry: pol/filadelfijski__przymiotnik__1
written_rep: filadelfijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Philadelphian
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Filadelfią, dotyczący Filadelfii (miasta w Stanach Zjednoczonych)


lexentry: pol/filamentacja__rzeczownik__1
written_rep: filamentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germ tube
sense_list:
u grzybów: przechodzeniu z formy drożdżakowatej przez formy kiełkujące z charakterystycznymi wypustkami nitkowatymi do nitkowatej pseudostrzępki;


lexentry: pol/filander__rzeczownik__1
written_rep: filander
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hare-wallaby
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lagorchestes Gould, rodzaj ssaka z podrodziny kangurów występującego w Australii;


lexentry: pol/filetować__czasownik__1
written_rep: filetować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fillet
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprawiać rybę (rzadziej drób, jarzyny), usuwając części niejadalne


lexentry: pol/filharmonia__rzeczownik__1
written_rep: filharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: philharmonic orchestra | philharmonic society
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instytucja organizująca koncerty muzyki poważnej, posiadająca własny skład muzyków


lexentry: pol/filhellenizm__rzeczownik__1
written_rep: filhellenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: philhellenism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch solidarnościowy z grecką walką narodowowyzwoleńczą w XIX w. | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) umiłowanie kultury starożytnej Grecji;


lexentry: pol/filia__rzeczownik__1
written_rep: filia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: branch
sense_list:
(zarządzanie) oddział przedsiębiorstwa, uczelni lub urzędu znajdujący się w innym miejscu niż centralny


lexentry: pol/filigran__rzeczownik__1
written_rep: filigran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filigree | cift-isi | telkari
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) technika złotnicza polegająca na zdobieniu lub wykonywaniu całego przedmiotu z cienkich drucików ułożonych w ażurową siatkę;


lexentry: pol/filipin__rzeczownik__1
written_rep: filipin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oratorian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Filipa Nereusza;


lexentry: pol/filistyński__przymiotnik__1
written_rep: filistyński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Philistine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Filistei lub Filistynów; pochodzący z Filistei


lexentry: pol/filiżanka__rzeczownik__1
written_rep: filiżanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cup
sense_list:
niewielkie naczynie z uszkiem, z którego pije się gorące napoje; | (potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) miara objętości równa pojemności filiżanki (1.1)


lexentry: pol/film__rzeczownik__1
written_rep: film
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: film | movie | motion picture | picture | moving picture
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) utwór audiowizualny na jakiś temat; nośnik, na którym jest nagrany taki utwór;


lexentry: pol/film_dokumentalny__rzeczownik__1
written_rep: film dokumentalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: documentary
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (telewizja, telewizyjny) dzieło filmowe utrzymane w gatunku filmu dokumentalnego (1.1)


lexentry: pol/film_dźwiękowy__rzeczownik__1
written_rep: film dźwiękowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sound film | talkie
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) film, w którym obraz jest połączony z nagraną ścieżką dźwiękową, która obejmuje: dialogi aktorów, muzykę, efekty dźwiękowe


lexentry: pol/filmografia__rzeczownik__1
written_rep: filmografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filmography
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) zestawienie lub wykaz filmów powiązanych z określoną osobą, grupą, gatunkiem, tematem lub innym kryterium


lexentry: pol/filo__rzeczownik__1
written_rep: filo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filo
sense_list:
tradycyjne greckie ciasto w formie cienkich płatów – surowe przygotowywane i sprzedawane jako półprodukt


lexentry: pol/filogenetyka__rzeczownik__1
written_rep: filogenetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phylogenetics
sense_list:
dział biologii, gałąź ewolucjonizmu, zajmująca się badaniem filogenezy grup systematycznych roślin lub zwierząt;


lexentry: pol/filologia__rzeczownik__1
written_rep: filologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: philology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina humanistyczna, zajmująca się językiem i literaturą jakiegoś narodu lub kręgu cywilizacyjnego;


lexentry: pol/filosemityzm__rzeczownik__1
written_rep: filosemityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: philo-Semitism | philosemitism | Judeophilia
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) postawa polegająca na pozytywnym stosunku do Żydów i kultury żydowskiej;


lexentry: pol/filozofia__rzeczownik__1
written_rep: filozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: philosophy
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina zajmująca się rozważaniami na temat istoty bytu, źródeł poznania itp.;


lexentry: pol/filozofia_polityczna__rzeczownik__1
written_rep: filozofia polityczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: political philosophy
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii praktycznej, który stanowi krytyczną refleksję nad życiem politycznym i państwem;


lexentry: pol/filtr__rzeczownik__1
written_rep: filtr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filter
sense_list:
błona lub warstwa, zaprojektowana do przepuszczania jedynie pewnej grupy substancji i zatrzymywania innych | (optyka, optyczny) materiał przepuszczający tylko promieniowanie w pewnym zakresie częstotliwości lub określonej polaryzacji | (elektronika, elektroniczny) fragment obwodu elektrycznego odpowiedzialny za tłumienie sygnałów w określonym przedziale częstotliwości


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: final
sense_list:
(sport, sportowy) końcowe zawody między zwycięzcami eliminacji mające na celu wyłonienie ostatecznego zwycięzcy rozgrywek


lexentry: pol/finał__rzeczownik__1
written_rep: finał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finale
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostatnia część cyklu sonatowego lub suitowego | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zakończenie aktu lub całej opery, przedstawienia


lexentry: pol/finisaż__rzeczownik__1
written_rep: finisaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: finisage
sense_list:
uroczyste zakończenie wystawy, zazwyczaj dzieł sztuki, ale także innych osiągnięć, np. naukowych lub dorobku miasta


lexentry: pol/finisz__rzeczownik__1
written_rep: finisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprint
sense_list:
(sport, sportowy) najbardziej zacięty, ostatni odcinek wyścigu, biegu, rozgrywający się tuż przed metą


lexentry: pol/finlandyzacja__rzeczownik__1
written_rep: finlandyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Finlandization
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ograniczenie przez obce mocarstwo swobody polityki zagranicznej innego państwa, w zamian za zmniejszenie interwencji w jego politykę wewnętrzną;


lexentry: pol/fioletowy__przymiotnik__1
written_rep: fioletowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: violet | purple
sense_list:
mający kolor siódmego pasma tęczy, taki jak kolor kwiatu fiołka lub w kolorze powstałym przez zmieszanie barwnika czerwonego i niebieskiego;


lexentry: pol/fiorytura__rzeczownik__1
written_rep: fiorytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fioritura
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik w śpiewie, figuracja melodyczna na jednej sylabie tekstu;


lexentry: pol/fiołek__rzeczownik__1
written_rep: fiołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: violet
sense_list:
(botanika, botaniczny) Viola L., rodzaj roślin zielnych z rodziny fiołkowatych rosnący w strefie umiarkowanej;


lexentry: pol/fiołek_ogrodowy__rzeczownik__1
written_rep: fiołek ogrodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garden pansy
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Viola wittrockiana Gams, gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych, mieszaniec powstały w wyniku skrzyżowania trzech dzikich gatunków fiołka;


lexentry: pol/fiołek_trójbarwny__rzeczownik__1
written_rep: fiołek trójbarwny
part_of_speech: noun
sense_list: (botanika, botaniczny) pospolity w Polsce gatunek rośliny należący do rodziny fiołkowatych;
min_sense_num: 01
trans_list:
Jack-jump-up-and-kiss-me | come-and-cuddle-me | garden pansy | heart's delight | heart's-ease | heartsease


lexentry: pol/firet__rzeczownik__1
written_rep: firet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: em quad
sense_list:
(termin typograficzny) kwadrat, którego bok ma długość odpowiadającą wielkości aktualnie użytego stopnia pisma;


lexentry: pol/firma__rzeczownik__1
written_rep: firma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: company
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zarejestrowana urzędowo nazwa, pod którą przedsiębiorca działa;


lexentry: pol/firman__rzeczownik__1
written_rep: firman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) oficjalny dokument wystawiony przez sułtana w państwie muzułmańskim;


lexentry: pol/fis-moll__rzeczownik__1
written_rep: fis-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: f-sharp minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku fis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)


lexentry: pol/fisharmonia__rzeczownik__1
written_rep: fisharmonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physharmonica | pump organ
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z grupy instrumentów dętych klawiszowych;


lexentry: pol/fistuła__rzeczownik__1
written_rep: fistuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fistula
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (medycyna, medyczny) nieprawidłowe połączenie między dwiema częściami ciała, które normalnie nie są połączone


lexentry: pol/fiszka__rzeczownik__1
written_rep: fiszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flashcard
sense_list:
kartonik z hasłem, słówkiem, datą historyczną lub pytaniem na awersie oraz definicją, tłumaczeniem, objaśnieniem lub odpowiedzią na rewersie, używany do nauki, też: cyfrowa wersja takiego kartonika | mała kartka z informacją


lexentry: pol/fitness__rzeczownik__1
written_rep: fitness
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fitness
sense_list:
(sport, sportowy) rekreacyjne ćwiczenia gimnastyczne wykonywane na specjalnych przyrządach i pod okiem instruktora;


lexentry: pol/fitochemia__rzeczownik__1
written_rep: fitochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytochemistry | plant chemistry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział fizjologii roślin, nauka badająca roślinne związki organiczne i procesy chemiczne zachodzące w roślinach;


lexentry: pol/fitoestrogen__rzeczownik__1
written_rep: fitoestrogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytoestrogen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) występująca w roślinach, dowolna niesterydowa substancja (włączając izoflawony i lignany), która jest strukturalnie lub funkcjonalnie podobna do estrogenu ssaków, mająca za zadanie zwiększać odporność rośliny na choroby, a u ssaków działająca jako słaby agonista lub antagonista estrogenu;


lexentry: pol/fitohormon__rzeczownik__1
written_rep: fitohormon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytohormone | plant hormone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon, związek chemiczny wytwarzany przez organizmy roślinne, wpływający na ich procesy fizjologiczne;


lexentry: pol/fitopatologia__rzeczownik__1
written_rep: fitopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytopathology | plant pathology
sense_list:
(botanika, botaniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dział botaniki, nauka o chorobach roślin i zwalczaniu tychże chorób;


lexentry: pol/fitoplankton__rzeczownik__1
written_rep: fitoplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytoplankton
sense_list:
(biologia, biologiczny) mikroskopijne organizmy roślinne oraz sinice, które biernie unoszą się w wodzie, nie posiadając zdolności ruchu lub tylko w znacznie ograniczonym zakresie;


lexentry: pol/fitoskładnik__rzeczownik__1
written_rep: fitoskładnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytonutrient
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) składnik odżywczy znajdujący się w owocach i warzywach


lexentry: pol/fitoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fitoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się stosowaniem ziół w lecznictwie


lexentry: pol/fizjonomista__rzeczownik__1
written_rep: fizjonomista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physiognomist
sense_list:
mężczyzna posiadający umiejętność rozpoznawania właściwości umysłowych i emocji osoby z wyglądu jego twarzy i ciała


lexentry: pol/fizjoterapia__rzeczownik__1
written_rep: fizjoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physiotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia usprawniającego poprzez stymulowania organizmu bodźcami fizycznymi


lexentry: pol/fizyka_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: fizyka jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuclear physics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki badający jądra atomowe;


lexentry: pol/fizylier__rzeczownik__1
written_rep: fizylier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusilier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz piechoty uzbrojony w strzelbę skałkową (fuzję) w armiach XVII-XIX wieku; w okresie napoleońskim żołnierz lekkiej piechoty;


lexentry: pol/flaga__rzeczownik__1
written_rep: flaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flag
sense_list:
chorągiew w barwach państwowych lub organizacyjnych, niekiedy z herbem lub godłem; | (informatyka, informatyczny) specjalne, dodatkowe pole wyróżniające w rekordzie, pliku lub rejestrze


lexentry: pol/flaki__rzeczownik__1
written_rep: flaki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tripe soup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa z różnych części żołądka wołowego lub cielęcego pokrojonego w cienkie paski gotowana na wywarze z włoszczyzny;


lexentry: pol/flamandzki__rzeczownik__1
written_rep: flamandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Flemish
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dialekt, etnolekt, język używany we Flandrii; jeden z trzech języków urzędowych w Belgii


lexentry: pol/flambirowanie__rzeczownik__1
written_rep: flambirowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flambé
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób podawania potrawy, polegający na oblaniu mocnym alkoholem i podpaleniu


lexentry: pol/flanela__rzeczownik__1
written_rep: flanela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flannel
sense_list:
(włókiennictwo) miękka tkanina bawełniana lub wełniana, pokryta delikatnym meszkiem, stosowana do wyrobu m.in. koszul, piżam i pościeli;


lexentry: pol/flanker__rzeczownik__1
written_rep: flanker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flanker
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (środowiskowy) perfumy nawiązujące (nazwą czy zapachem) do poprzedniego zapachu z tej samej serii;


lexentry: pol/flash_mob__rzeczownik__1
written_rep: flash mob
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flash mob
sense_list:
jedna z form street artu polegająca na tym, że grupa ludzi spotyka się w umówionym miejscu i wykonuje pewną czynność;


lexentry: pol/flawonoid__rzeczownik__1
written_rep: flawonoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flavonoid
sense_list:
organiczny związek chemiczny występujący w roślinach, spełniający funkcję barwnika, przeciwutleniacza i naturalnego insektycydu oraz fungicydu;


lexentry: pol/flejtuch__rzeczownik__1
written_rep: flejtuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patch
sense_list:
kawałek cienkiej tkaniny, służący do owinięcia kuli w czarnoprochowej broni odprzodowej, brudzący się przy ładowaniu i wystrzale;


lexentry: pol/fleksografia__rzeczownik__1
written_rep: fleksografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexography
sense_list:
(poligrafia) technika druku wypukłego, w której forma drukowa wykonana jest z elastycznego tworzywa sztucznego;


lexentry: pol/flet_poprzeczny__rzeczownik__1
written_rep: flet poprzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Western concert flute | transverse flute
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj fletu z metalu lub drewna, na którym gra się trzymając go w poprzek;


lexentry: pol/fletnia_Pana__rzeczownik__1
written_rep: fletnia Pana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panpipes | pan flute | panpipe | pan pipe | Pandean pipes | pan-pipes
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny; aerofon wargowy złożony z drewnianych piszczałek różnej długości, połączonych w jednym rzędzie; emblemat wiatru;


lexentry: pol/fletnia__rzeczownik__1
written_rep: fletnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pan pipes
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny dęty złożony z kilku piszczałek różnej długości; aerofon wargowy


lexentry: pol/fleuta__rzeczownik__1
written_rep: fleuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluyt
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) europejski XVII-wieczny żaglowiec trójmasztowy, używany głównie w celach handlowych i niekiedy wojennych;


lexentry: pol/flibustier__rzeczownik__1
written_rep: flibustier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buccaneer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) członek zorganizowanej wielonarodowej społeczności piratów i przemytników, czynnej w XVII–XVIII w. na Karaibach;


lexentry: pol/flis__rzeczownik__1
written_rep: flis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timber rafting
sense_list:
(dawniej, dawny) (książkowy) (transport, transportowy) działalność polegająca na spławianiu towarów (głównie zboża, drewna w formie tratw) rzekami


lexentry: pol/flisak__rzeczownik__1
written_rep: flisak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lighterman | rafter | raftsman
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek zawodowo trudniący się spławem rzecznymi tratwami drewna, zboża i innych towarów do portów morskich, zajmujący się flisactwem;


lexentry: pol/flizelina__rzeczownik__1
written_rep: flizelina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interfacing
sense_list:
materiał, cienki krawiecki wkład odzieżowy stosowany w celu usztywnienia lub stabilizacji szytej tkaniny;


lexentry: pol/flokulacja__rzeczownik__1
written_rep: flokulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flocculation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces łączenia się drobnych cząsteczek w cieczy w większe grupy


lexentry: pol/flop__rzeczownik__1
written_rep: flop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: FLOPS | flop
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka mocy obliczeniowej komputera, która oznacza jedną operację zmiennoprzecinkową na sekundę


lexentry: pol/floren__rzeczownik__1
written_rep: floren
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) trzynastowieczna złota moneta florencka, rozpowszechniona następnie w handlu i naśladowana w krajach europejskich;


lexentry: pol/floret__rzeczownik__1
written_rep: floret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: floret silk
sense_list:
(włókiennictwo) gatunek tkaniny jedwabnej o mniej połyskliwej, lekko matowej fakturze, wytwarzany z krótszych włókien lub odpadów jedwabnych


lexentry: pol/floret__rzeczownik__1
written_rep: floret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foil
sense_list:
cienka, sprężysta broń kolna, przeznaczona do zadawania trafień czubkiem klingi; lekka broń szermiercza o czworograniastej klindze | (sport, sportowy) konkurencja szermiercza, w której zawodnicy walczą pchnięciami przy użyciu floretu (1.1)


lexentry: pol/floruit__przyimek__1
written_rep: floruit
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: fl. | flor. | floruit
sense_list:
(książkowy) określenie poprzedzające datę lub przedział dat dla wskazania, kiedy dana osoba bądź też organizacja czy szkoła była aktywna;


lexentry: pol/flota__rzeczownik__1
written_rep: flota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fleet
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) zbiór jednostek pływających; | (motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) zbiór pojazdów, np. samochodów, ciężarówek, samolotów


lexentry: pol/flota_cieni__rzeczownik__1
written_rep: flota cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shadow fleet | dark fleet
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statki morskie, które transportują różnego rodzaju towary w sposób nielegalny


lexentry: pol/flotacja__rzeczownik__1
written_rep: flotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flotation
sense_list:
(chemia, chemiczny) metoda rozdzielania frakcji mieszanin materiałów wykorzystująca różnice w zwilżalności ich ziaren;


lexentry: pol/flotylla__rzeczownik__1
written_rep: flotylla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flotilla
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (marynarka) jednostka wojskowa występująca w marynarce wojennej odpowiadająca dywizji piechoty.


lexentry: pol/fluktuacja__rzeczownik__1
written_rep: fluktuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluctuation
sense_list:
zmienność, płynność, niestałość, falowanie, zmienność nasilenia, odstępstwo od średniej statystycznej lub od normy;


lexentry: pol/flunitrazepam__rzeczownik__1
written_rep: flunitrazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flunitrazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna benzodiazepiny o silnym działaniu nasennym, stosowana w premedykacji i do leczenia poważnych zaburzeń snu;


lexentry: pol/fluoksetyna__rzeczownik__1
written_rep: fluoksetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluoxetine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja czynna leków tymoleptycznych — stosowanych głównie w leczeniu zaburzeń depresyjnych i obsesyjno-kompulsyjnych;


lexentry: pol/fluorescencja__rzeczownik__1
written_rep: fluorescencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluorescence
sense_list:
(fizyka, fizyczny) samorzutne świecenie niektórych substancji pod wpływwem różnych czynników (jak np. światło, promienie katodowe, promieniowanie nadfioletowe, promienie rentgenowskie) trwające dopóty, dopóki działają te czynniki;


lexentry: pol/fluorescencyjny__przymiotnik__1
written_rep: fluorescencyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fluorescent
sense_list:
związany z fluorescencją, dotyczący fluorescencji, wykorzystujący zjawisko fluorescencji, oparty na fluorescencji


lexentry: pol/fobia__rzeczownik__1
written_rep: fobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) chorobliwy, paniczny (często nieuzasadniony i uporczywy) lęk przed kimś lub przed czymś;


lexentry: pol/fobia_społeczna__rzeczownik__1
written_rep: fobia społeczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: social anxiety disorder | social phobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie nerwicowe, w którym chory odczuwa lęk wobec sytuacji społecznych;


lexentry: pol/focaccia__rzeczownik__1
written_rep: focaccia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focaccia
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski płaski chleb, doprawiony olejem lub innymi składnikami, pieczony w piekarniku;


lexentry: pol/fochy__rzeczownik__1
written_rep: fochy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulk
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) manifestowanie obrażenia się, często w sposób trochę dziecinny lub przesadzony


lexentry: pol/fokmaszt__rzeczownik__1
written_rep: fokmaszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fore-mast | foremast
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pierwszy maszt od strony dziobu jednostek pływających, które posiadają co najmniej dwa maszty;


lexentry: pol/foliarz__rzeczownik__1
written_rep: foliarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conspiracy theorist | tinfoil hatter
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która wierzy w teorie spiskowe, zjawiska paranormalne, pseudonaukowe teorie (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/foliogram__rzeczownik__1
written_rep: foliogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transparency
sense_list:
folia z odbitym na niej materiałem tekstowym i graficznym, którą za pomocą rzutnika (grafoskopu) wyświetla się na ekranie


lexentry: pol/folk__rzeczownik__1
written_rep: folk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folk | folk music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki popularnej wywodzący się z muzyki ludowej;


lexentry: pol/folklor__rzeczownik__1
written_rep: folklor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folklore | folk
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ogół ludowej kultury i twórczości artystycznej, jak baśnie, pieśni, obrzędy, stroje, architektura, kuchnia itp.


lexentry: pol/folkloryzm__rzeczownik__1
written_rep: folkloryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folklorism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązywanie w sztuce i literaturze do elementów folklorystycznych;


lexentry: pol/folusznik__rzeczownik__1
written_rep: folusznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuller
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik wstępnie przygotowujący i czyszczący z tłuszczów i klejów tkaniny wełniane;


lexentry: pol/folwark__rzeczownik__1
written_rep: folwark
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: folwark | grange
sense_list:
(dawniej, dawny) duże, samodzielne gospodarstwo rolne wraz z kompleksem budynków gospodarczych i mieszkalnych, a należące do dworu lub do właściciela ziemskiego;


lexentry: pol/fondue__rzeczownik__1
written_rep: fondue
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fondue
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szwajcarska i francuska potrawa z roztopionego sera i białego wina podawanego na gorąco, w którym macza się kawałki pieczywa lub warzyw;


lexentry: pol/fonem__rzeczownik__1
written_rep: fonem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phoneme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka;


lexentry: pol/fonia__rzeczownik__1
written_rep: fonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sound
sense_list:
(akustyka, akustyczny) reprodukowany dźwięk docierający do ucha słuchającego przy odtwarzaniu nagrania, projekcji filmu itp. w postaci fali akustycznej | (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) (telewizja, telewizyjny) sygnał dźwiękowy przesyłany z nadajnika do odbiornika radiowego, telewizyjnego itp., za pomocą fali elektromagnetycznej


lexentry: pol/foniatria__rzeczownik__1
written_rep: foniatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phoniatrics | phoniatry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział medycyny zajmujący się leczeniem i zaburzeniami wydawania głosu (przez człowieka);


lexentry: pol/fonograf__rzeczownik__1
written_rep: fonograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phonograph
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawne urządzenie nagrywające i odtwarzające dźwięk, zwykle z zastosowaniem na woskowych płyt lub wałków; | (historia, historyczny, historycznie) (technologia, technika, techniczny) dawny, prymitywny gramofon do płyt


lexentry: pol/fontanna__rzeczownik__1
written_rep: fontanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fountain
sense_list:
dekoracyjny element architektoniczny złożony ze zbiornika z wodą oraz otworu, przez który woda wpada do zbiornika;


lexentry: pol/fordyzm__rzeczownik__1
written_rep: fordyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fordism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zarządzanie) metoda organizacji pracy stworzona na początku XX w. przez Henry'ego Forda;


lexentry: pol/foremka__rzeczownik__1
written_rep: foremka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mold
sense_list:
odpowiednio ukształtowany przedmiot do nadawania kształtu ciastu, glinie itp. | zabawka do robienia babek z piasku


lexentry: pol/foremny__przymiotnik__1
written_rep: foremny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: regular
sense_list:
(geometria) dla wielokątów: taki, którego wszystkie kąty wewnętrzne są równe, a boki równej długości; | (geometria) dla wielościanów: ograniczony jednakowymi wielokątami foremnymi (1.1), którego wszystkie kąty dwuścienne są równe;


lexentry: pol/forhend__rzeczownik__1
written_rep: forhend
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forehand
sense_list:
(sport, sportowy) (w tenisie ziemnym, tenisie stołowym, badmintonie i speed-ballu) odbicie z prawej strony rakietą trzymaną w prawej ręce;


lexentry: pol/forma__rzeczownik__1
written_rep: forma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: form
sense_list:
sposób robienia (mówienia, wyrażania) czegoś | rodzaj naczynia do formowania jakiejś plastycznej masy


lexentry: pol/forma_przyliczebnikowa__rzeczownik__1
written_rep: forma przyliczebnikowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: count form
sense_list:
w niektórych językach słowiańskich odrębna forma liczby mnogiej, którą przyjmują niektóre rzeczowniki, gdy zostaną zmodyfikowane przez liczebnik


lexentry: pol/formacja__rzeczownik__1
written_rep: formacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formation
sense_list:
(geologia, geologiczny) jednostka podstawowa w litostratygrafii | (wojskowość, wojskowy) samodzielny oddział wojskowy


lexentry: pol/formalność__rzeczownik__1
written_rep: formalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formality
sense_list:
czynność wykonywana według przepisów, urzędowo | czynność konieczna, ale nieistotna albo bardzo prosta


lexentry: pol/format__rzeczownik__1
written_rep: format
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: format
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj pliku związany z odpowiednim sposobem zapisu i odczytu | rozmiar arkusza papieru, książki itp.


lexentry: pol/formatka__rzeczownik__1
written_rep: formatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: form
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część ekranu aplikacji, np. zakładka, w oknie programu z polami do wypełniania[potrzebne źródło]


lexentry: pol/formator__rzeczownik__1
written_rep: formator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formateur
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityk wybrany przez głowę państwa do sformowania rządu koalicyjnego, po wyborach parlamentarnych lub upadku poprzedniego gabinetu;


lexentry: pol/formatować__czasownik__1
written_rep: formatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: format
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) (informatyka, informatyczny) nadawać czemuś jakiś format, kształt


lexentry: pol/formularz__rzeczownik__1
written_rep: formularz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: form
sense_list:
blankiet jakiegoś dokumentu do wypełnienia | (informatyka, informatyczny) fragment strony WWW przeznaczony do wypełniania przez użytkownika danymi lub tekstem


lexentry: pol/forteca__rzeczownik__1
written_rep: forteca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fortress
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (wojskowość, wojskowy) fortyfikacja obronna, na którą składają się forty i umocnienia;


lexentry: pol/fortepian__rzeczownik__1
written_rep: fortepian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano | grand piano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klawiszowy instrument muzyczny, z poziomo umieszczonym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/fosa__rzeczownik__1
written_rep: fosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moat
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) zapora w postaci rowu otaczającego umocnienia;


lexentry: pol/fosfolipid__rzeczownik__1
written_rep: fosfolipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phospholipid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny stanowiący istotny składnik budowy błony komórkowej;


lexentry: pol/fosgen__rzeczownik__1
written_rep: fosgen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek organiczny z grupy chlorków kwasowych, bezbarwny gaz o zapachu świeżo skoszonej trawy lub zgniłych owoców, stosowany jako bojowy środek trujący z grupy duszących w czasie I wojny światowej;

trans_list:
phosgene | CG | carbon dichloride oxide | carbon oxychloride | chloroformyl chloride | dichloroformaldehyde


lexentry: pol/fosylizacja__rzeczownik__1
written_rep: fosylizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fossilization
sense_list:
(geologia, geologiczny) ogół procesów prowadzących do utrwalenia w osadzie organizmów roślinnych i zwierzęcych, bądź też śladów ich działalności życiowej; | (językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko zatrzymania procesu uczenia się języka obcego ze względu na osiągnięcie satysfakcjonującego poziomu jego znajomości;


lexentry: pol/fot__rzeczownik__1
written_rep: fot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phot
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia światła w układzie CGS, równa jednemu lumenowi na centymetr kwadratowy i równoważna 10 000 luksów;


lexentry: pol/fotel__rzeczownik__1
written_rep: fotel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armchair
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj jednoosobowego siedziska z oparciem na plecy i podłokietnikami;


lexentry: pol/fotoelektron__rzeczownik__1
written_rep: fotoelektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photoelectron
sense_list:
(fizyka, fizyczny) elektron wyemitowany z powierzchni pewnego materiału na skutek działania promieniowania elektromagnetycznego


lexentry: pol/fotokomórka__rzeczownik__1
written_rep: fotokomórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photocell | phototube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie służące do pomiaru światła, przetwarzające sygnały optyczne na elektryczne;


lexentry: pol/fotometr__rzeczownik__1
written_rep: fotometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photometer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru natężenia oświetlenia i innych parametrów światła;


lexentry: pol/foton__rzeczownik__1
written_rep: foton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o zerowej masie spoczynkowej i ładunku, kwant oddziaływania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/fotonika__rzeczownik__1
written_rep: fotonika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photonics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem zastosowań fotonów w przesyłaniu informacji;


lexentry: pol/fotopowielacz__rzeczownik__1
written_rep: fotopowielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photomultiplier
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie przetwarzające sygnał świetlny na elektryczny oraz wzmacniające ten sygnał;


lexentry: pol/fotopułapka__rzeczownik__1
written_rep: fotopułapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camera trap
sense_list:
urządzenie wyposażone w kamerę i czujnik ruchu, rejestrujące obraz w momencie wykrycia ruchu w pobliżu;


lexentry: pol/fotorealizm__rzeczownik__1
written_rep: fotorealizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photorealism | photo-realism
sense_list:
(sztuka) sposób malowania obrazów, mających sprawiać wrażenie, że są fotografiami; malarstwo charakteryzujące się fotograficzną dokładnością;


lexentry: pol/fotosynteza__rzeczownik__1
written_rep: fotosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photosynthesis
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (botanika, botaniczny) proces wytwarzania przez rośliny zielone i niektóre bakterie związków organicznych z dwutlenku węgla i wody przy udziale światła;


lexentry: pol/fotoszopowanie__rzeczownik__1
written_rep: fotoszopowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photoshopping
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygowanie zdjęcia w programie graficznym tak, żeby wyglądało korzystniej


lexentry: pol/fotoszopować__czasownik__1
written_rep: fotoszopować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: photoshop
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fotografia) (informatyka, informatyczny) korygować zdjęcie w programie graficznym, żeby wyglądało korzystniej


lexentry: pol/fototranzystor__rzeczownik__1
written_rep: fototranzystor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phototransistor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element optoelektroniczny złożony z trzech warstw półprzewodnika o kolejno zmieniających się typach przewodnictwa;


lexentry: pol/fotowoltaika__rzeczownik__1
written_rep: fotowoltaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photovoltaics
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem światła energii słonecznego na energię elektryczną;


lexentry: pol/fougere__przymiotnik__1
written_rep: fougere
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fougère
sense_list:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o zapachu (najczęściej perfum): będący połączeniem akordów słodkich i kwiatowych (najczęściej lawendy) jako nuta głowy, mchu dębowego jako nuta serca i kumaryny jako nuta bazowa


lexentry: pol/foyer__rzeczownik__1
written_rep: foyer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foyer
sense_list:
(książkowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sala lub hol obok sali teatralnej, koncertowej, konferencyjnej itp., gdzie przebywa publiczność lub uczestnicy konferencji w czasie przerw, antraktów;


lexentry: pol/fracht__rzeczownik__1
written_rep: fracht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freight
sense_list:
(handel, handlowy) opłata pobierana przez przewoźnika za fracht (1.1) | (handel, handlowy) ładunek, który transportowany jest podczas frachtu (1.1) | (handel, handlowy) przewóz towarów w określone miejsce jakimś środkiem transportu


lexentry: pol/frachtowiec__rzeczownik__1
written_rep: frachtowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freighter
sense_list:
(marynarka) statek handlowy przewożący towary drogą morską np. masowiec, kontenerowiec, drobnicowiec;


lexentry: pol/frajer__rzeczownik__1
written_rep: frajer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sucker | asshole | bozo | dick-head | jerk | shithead
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba dająca się łatwo nabrać, naiwna; osoba nadmiernie wierna normom moralnym, które przez innych nie są przestrzegane


lexentry: pol/frak__rzeczownik__1
written_rep: frak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tailcoat | dress coat | tail coat | white tie
sense_list:
część męskiego stroju wieczorowego, rodzaj marynarki o połach obciętych z przodu i wydłużonych z tyłu;


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faction | fraction | group
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) grupa partyjna, klub w parlamencie, który prezentuje odrębny program


lexentry: pol/frakcja__rzeczownik__1
written_rep: frakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraction
sense_list:
(poligrafia) czcionki mniejsze od pisma podstawowego, umieszczane powyżej albo poniżej linii pisma | (statystyka, statystyczny) stosunek liczby obserwacji mających pewną właściwość do liczebności całej próby statystycznej; | (technologia, technika, techniczny) część partii kruszywa o jednakowych wymiarach ziaren


lexentry: pol/frakcyjny__przymiotnik__1
written_rep: frakcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: factional
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z frakcją, dotyczący frakcji; przynależący do frakcji


lexentry: pol/fraktal__rzeczownik__1
written_rep: fraktal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fractal
sense_list:
(matematyka, matematyczny) matematyczny obiekt określany jako „samopodobny”, czyli charakteryzujący się m.in. tym, że podczas dowolnego powiększania jego fragmentów, stale zachowuje taką samą złożoność struktury;


lexentry: pol/franciszkanin__rzeczownik__1
written_rep: franciszkanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Franciscan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Franciszka z Asyżu;


lexentry: pol/francuski__rzeczownik__1
written_rep: francuski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: French
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Francji, części Belgii, Szwajcarii, Kanady oraz kilkunastu innych państw;


lexentry: pol/francuski_pocałunek__rzeczownik__1
written_rep: francuski pocałunek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: French kiss | soul kiss
sense_list:
namiętny, erotyczny pocałunek, podczas którego języki obojga partnerów dotykają się i wchodzą w kontakt z wnętrzem ich ust;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franchise
sense_list:
w przemyśle rozrywkowym: zbiór powiązanych ze sobą dzieł kultury masowej, najczęściej chronionych prawem autorskim;


lexentry: pol/franczyza__rzeczownik__1
written_rep: franczyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: franchise | franchising
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj współpracy gospodarczej pomiędzy samodzielnymi podmiotami, w ramach której franczyzobiorca prowadzi swoje przedsiębiorstwo pod marką i według koncepcji franczyzodawcy;


lexentry: pol/frankfurterka__rzeczownik__1
written_rep: frankfurterka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frank | frankfurter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) cienka, parzona kiełbaska z mielonego mięsa, podawana najczęściej na gorąco;


lexentry: pol/frankijski__przymiotnik__1
written_rep: frankijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Frankish
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) - średniow. właściwy Frankom, związany z Frankami (germańskim plemieniem)


lexentry: pol/frankofon__rzeczownik__1
written_rep: frankofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: francophone | Francophone
sense_list:
ktoś, kto mówi po francusku i żyje w społeczności posługującej się tym językiem, szczególnie w miejscu, w którym mówi się dwoma lub więcej językami


lexentry: pol/frankownica__rzeczownik__1
written_rep: frankownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postage meter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie masowo przygotowujące listy do wysyłki przez drukowanie na nich opłaty pocztowej oraz danych adresowych i loga nadawcy;


lexentry: pol/fraternizacja__rzeczownik__1
written_rep: fraternizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fraternisation fraternization
sense_list:
bratanie się, zaprzyjaźnianie się, zwłaszcza niestosowne i niewłaściwe ze względu na osoby lub okoliczności


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phrase
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sekwencja dwóch lub więcej motywów muzycznych, stanowiących całość w obrębie utworu


lexentry: pol/fraza__rzeczownik__1
written_rep: fraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phrase | expression | locution
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch lub więcej wyrazów tworzący całość znaczeniową i intonacyjną;


lexentry: pol/freemium__rzeczownik__1
written_rep: freemium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freemium
sense_list:
(handel, handlowy) model biznesowy sprzedaży usługi lub produktu, w którym rozdaje się darmową wersję podstawową i nakłania do kupna opcjonalnej, pełnej wersji premium;


lexentry: pol/freeware__rzeczownik__1
written_rep: freeware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freeware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie udostępniane za darmo, którego kod źródłowy nie jest udostępniany użytkownikowi


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frigate | frigatebird
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) średniej wielkości, pomocniczy okręt wojenny, współcześnie o wyporności w granicach 1500-2500 ton;


lexentry: pol/fregata__rzeczownik__1
written_rep: fregata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frigate | full rigged ship | fully rigged ship
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie rejowe;


lexentry: pol/frenologia__rzeczownik__1
written_rep: frenologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phrenology
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie uznawana za pseudonaukową dziedzina wiedzy badająca związek między ukształtowaniem czaszki człowieka a jego cechami psychicznymi;


lexentry: pol/fresk__rzeczownik__1
written_rep: fresk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fresco
sense_list:
(sztuka) malowidło ścienne wykonane techniką fresku (1.1) | (sztuka) technika malarska nakładania farby na świeży tynk;


lexentry: pol/fretka__rzeczownik__1
written_rep: fretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ferret
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela putorius furo, udomowiony, hodowlany drapieżnik spokrewniony z tchórzem;


lexentry: pol/fretka_domowa__rzeczownik__1
written_rep: fretka domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic ferret
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Mustela furo L., udomowiona forma tchórza; gatunek małego, drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych;


lexentry: pol/frezarka__rzeczownik__1
written_rep: frezarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milling machine | miller | router
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) obrabiarka skrawająca, służąca do obróbki płaszczyzn, powierzchi kształtowych, wgłębień itp. za pomocą frezu;


lexentry: pol/frezja__rzeczownik__1
written_rep: frezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freesia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Freesia, rodzaj bylin ozdobnych z rodziny kosaćcowatych, mających silnie pachnące, na ogół dzwonkowate kwiaty;


lexentry: pol/frisbee__rzeczownik__1
written_rep: frisbee
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frisbee
sense_list:
dysk do gry w frisbee (1.1) | gra, w której grający rzucają między sobą nawzajem lekkim plastikowym dyskiem


lexentry: pol/frittata__rzeczownik__1
written_rep: frittata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frittata
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoska odmiana omleta zapiekana na patelni na maśle, z mieszanką warzywną, serem, niekiedy z czosnkiem lub anchois


lexentry: pol/friulski__przymiotnik__1
written_rep: friulski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: friulian
sense_list:
charakterystyczny dla regionu Friuli-Wenecja Julijska, związany lub wywodzący się z regionu Friuli-Wenecja Julijska


lexentry: pol/frontend__rzeczownik__1
written_rep: frontend
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frontend
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część systemu informatycznego stanowiąca interfejs użytkownika, prezentująca dane oraz realizująca komunikację z backendem


lexentry: pol/fruczak_gołąbek__rzeczownik__1
written_rep: fruczak gołąbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hummingbird Hawk-moth | Hummingmoth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Macroglossum stellatarum, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/frug__rzeczownik__1
written_rep: frug
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frug
sense_list:
rockandrollowy taniec towarzyski, w którym różne części ciała poruszają się rytmicznie z wyjątkiem stóp spoczywających nieruchomo


lexentry: pol/fruktooligosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: fruktooligosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructooligosaccharide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny składający się z kilku cząsteczek fruktozy połączonych z sacharozą


lexentry: pol/fruktoza__rzeczownik__1
written_rep: fruktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fructose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy ketoz, naturalnie występujący w stanie wolnym w owocach, miodzie, nektarze kwiatów;


lexentry: pol/frustracja__rzeczownik__1
written_rep: frustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frustration
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan nieprzyjemnego napięcia emocjonalnego wynikły z niemożności zaspokojenia jakiejś potrzeby albo osiągnięcia danego celu;


lexentry: pol/frutarianizm__rzeczownik__1
written_rep: frutarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fruitarianism
sense_list:
sposób żywienia dopuszczający spożywanie wyłącznie owoców i warzyw, których zerwanie nie powoduje zniszczenia rośliny;


lexentry: pol/frygijski__przymiotnik__1
written_rep: frygijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Phrygian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Frygią, dotyczący Frygii, pochodzący z Frygii


lexentry: pol/frygijski__rzeczownik__1
written_rep: frygijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Phrygian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język frygijski, wymarły indoeuropejski język Frygów (Frygijczyków), używany w starożytnej Anatolii;


lexentry: pol/fryta__rzeczownik__1
written_rep: fryta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frit
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) szkliwo ceramiczne, które stopiono, gwałtownie schłodzono, a następnie rozdrobniono;


lexentry: pol/frytka__rzeczownik__1
written_rep: frytka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: French fry | chip | french fry | fry
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki słupek z krojonego ziemniaka usmażony na głębokim tłuszczu;


lexentry: pol/frytki__rzeczownik__1
written_rep: frytki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chip | fry
sense_list:
(handel, handlowy) porcja frytek (1.1) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa ze smażonych na oleju pociętych ziemniaków


lexentry: pol/frytkownica__rzeczownik__1
written_rep: frytkownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deep fryer | fryer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do smażenia frytek;


lexentry: pol/frywolitka__rzeczownik__1
written_rep: frywolitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tatting lace
sense_list:
rodzaj koronki lub koronkowej serwetki wykonanej z delikatnej nici za pomocą specjalnych czółenek lub igły i szydełka, mającej wzór z kółek, łuków, gwiazdek itp.;


lexentry: pol/fuga__rzeczownik__1
written_rep: fuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joint
sense_list:
(budownictwo) spoina w murze pomiędzy cegłami lub między płytkami ceramicznymi ułożonymi na ścianie lub podłodze


lexentry: pol/fujarka__rzeczownik__1
written_rep: fujarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shawm
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) drewniany instrument muzyczny w postaci rurki z otworami, rodzaj fletu prostego;


lexentry: pol/fuksja__rzeczownik__1
written_rep: fuksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuchsia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Fuchsia L., rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych o zwisających kwiatach, często biało-czerwonych lub fioletowych; | fioletowo-czerwony kolor


lexentry: pol/fular__rzeczownik__1
written_rep: fular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foulard
sense_list:
(krawiectwo) apaszka, lekka jedwabna chustka z fularu (1.1) | (włókiennictwo) rodzaj cienkiej tkaniny jedwabnej


lexentry: pol/fumarola__rzeczownik__1
written_rep: fumarola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fumarole
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorący wyziew gazów wulkanicznych, głównie chlorowodoru, dwutlenku siarki i pary wodnej, towarzyszący czynnym wulkanom;


lexentry: pol/funambulizm__rzeczownik__1
written_rep: funambulizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tightrope walking | funambulism
sense_list:
akrobacja cyrkowa polegająca na spacerowaniu po linie, niekiedy połączonym z akrobacjami lub np. jazdą na rowerze


lexentry: pol/fundacja__rzeczownik__1
written_rep: fundacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foundation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zbierająca pieniądze na cel dobroczynny;


lexentry: pol/fundament__rzeczownik__1
written_rep: fundament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foundation
sense_list:
(budownictwo) wykonany z betonu, żelbetu, murowany z cegieł lub kamieni, rzadziej z drewna, dolny element konstrukcyjny budowli lub urządzenia przekazujący na podłoże gruntowe całość obciążeń;


lexentry: pol/fundamentalista__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamentalist
sense_list:
człowiek rygorystycznie przestrzegający jakichś zasad, norm, zwłaszcza w dziedzinie religii i polityki


lexentry: pol/fundamentalizm__rzeczownik__1
written_rep: fundamentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fundamentalism
sense_list:
pozbawiony refleksji rygoryzm w przestrzeganiu zasad jakiejś religii albo ideologii, oparty na najbardziej dosłownej ich interpretacji


lexentry: pol/funkcja__rzeczownik__1
written_rep: funkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: function
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyporządkowanie każdemu elementowi ze zbioru dokładnie jednego elementu z innego zbioru; (potocznie, potoczny) wykres, rysunek takiego przyporządkowania; | (informatyka, informatyczny) podprogram; wydzielona część programu wykonująca określone zadanie; | przeznaczenie, zadanie jakiegoś urządzenia lub osoby, cel jego działania;


lexentry: pol/funkcja_cyklometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja cyklometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inverse trigonometric function
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja odwrotna do jednej z funkcji trygonometrycznych ograniczonej do pewnego przedziału;


lexentry: pol/funkcja_odwrotna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja odwrotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inverse function
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która każdej wartości pewnej różnowartościowej funkcji przyporządkowuje jej odpowiedni argument;


lexentry: pol/funkcja_trygonometryczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja trygonometryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trigonometric function
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja okresowa przyjmująca kąt jako argument i mogąca zostać wyrażona jako stosunek długości dwóch boków w trójkącie prostokątnym, a niekiedy również, zwłaszcza dawniej, jako różnica tego stosunku i danej liczby;


lexentry: pol/funkcja_wzajemnie_jednoznaczna__rzeczownik__1
written_rep: funkcja wzajemnie jednoznaczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bijection
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja w której każdemu elementowi obrazu odpowiada dokładnie jeden element dziedziny;


lexentry: pol/funkcja_złożona__rzeczownik__1
written_rep: funkcja złożona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: composite function
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, której co najmniej jedna zmienna niezależna sama stanowi funkcję innej zmiennej niezależnej;


lexentry: pol/funkcjolekt__rzeczownik__1
written_rep: funkcjolekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: functiolect
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana językowa wydzielona ze względu na funkcję, jaką spełnia w procesie porozumiewania się między ludźmi


lexentry: pol/funkcjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: funkcjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: functionalism
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) nurt uwydatniający nadrzędność funkcji użytkowej dzieła | (filozofia, filozoficzny) nurt podkreślający rolę przyczyn i skutków w analizie filozoficznej | (psychologia, psychologiczny) kierunek badań podkreślający funkcje zjawisk psychologicznych; | (socjologia, socjologiczny) nurt podkreślający rolę funkcji pełnionych przez fakty, zjawiska i procesy społeczne;


lexentry: pol/furan__rzeczownik__1
written_rep: furan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furan
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekły, łatwopalny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C4H4O, mający zapach zbliżony do chloroformu;


lexentry: pol/furanokumaryna__rzeczownik__1
written_rep: furanokumaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furanocoumarin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny wytwarzany przez niektóre rośliny w celach obronnych


lexentry: pol/furazolidon__rzeczownik__1
written_rep: furazolidon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furazolidone
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwbakteryjny, pochodna nitrofuranu;


lexentry: pol/furia__rzeczownik__1
written_rep: furia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fury
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) jedna z rzymskich bogiń karzącej zemsty, również uosobienie albo przejaw złości, wściekłości;


lexentry: pol/furia__rzeczownik__1
written_rep: furia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frenzy
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre zaburzenie świadomości połączone z raptownym podnieceniem, objaw niektórych chorób psychicznych i zatruć


lexentry: pol/furosemid__rzeczownik__1
written_rep: furosemid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furosemide
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek odwadniający i przeciwnadciśnieniowy, diuretyk pętlowy


lexentry: pol/futon__rzeczownik__1
written_rep: futon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futon
sense_list:
(branża meblarska, meblarstwo, meble) rodzaj sofy z materacem zginanym w dzień do siedzenia i rozkładanym na noc | tradycyjne japońskie posłanie złożone z materaca i kołdry | zwijany materac do spania w stylu materaca z japońskiego futonu (1.1)


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sierść na zwierzęciu | (odzieżownictwo) (krawiectwo) odzież (np. kurtka, płaszcz) wykonana ze skór zwierzęcych posiadających sierść | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;


lexentry: pol/futro__rzeczownik__1
written_rep: futro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fur | pelt
sense_list:
(krawiectwo) wyprawiona skórka zwierzęcia pokryta sierścią służąca do produkcji odzieży bądź sama stanowiąca np. ozdobę, okrycie czy dywan


lexentry: pol/futurologia__rzeczownik__1
written_rep: futurologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futurology
sense_list:
dziedzina wiedzy zajmująca się przyszłością, próbująca opisać dalszy rozwój ludzkości, cywilizacji i technologii;


lexentry: pol/futurystyczny__przymiotnik__1
written_rep: futurystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: futurist
sense_list:
(sztuka) związany z futuryzmem, dotyczący futuryzmu | taki, który wygląda jakby był wytworem techniki przyszłości


lexentry: pol/futuryzm__rzeczownik__1
written_rep: futuryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: futurism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) awangardowy kierunek w sztuce dwudziestowiecznej powstały we Włoszech na początku XX w. manifestujący fascynację techniką, mechanizacją i dynamizmem wielkomiejskim;


lexentry: pol/fuzel__rzeczownik__1
written_rep: fuzel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: faints | fuse oil | fusel
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista, lotna, trująca ciecz o nieprzyjemnym smaku i zapachu, uboczny produkt fermentacji alkoholowej


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fusion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) reakcja, której głównym efektem jest połączenie dwóch jąder atomowych w jedno cięższe


lexentry: pol/fuzja__rzeczownik__1
written_rep: fuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rifle
sense_list:
rodzaj długiej broni strzeleckiej z zamkiem skałkowym, wynalezionej w II połowie XVII wieku we Francji; dziś potoczna nazwa strzelby myśliwskiej;


lexentry: pol/fytoftoroza__rzeczownik__1
written_rep: fytoftoroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytophthora
sense_list:
(fitopatologia, fitopatologiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) groźna choroba zwłaszcza roślin iglastych, owocowych i ozdobnych, wywoływana przez grzyby glebowe Phytophthora De Bary;


lexentry: pol/g-moll__rzeczownik__1
written_rep: g-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: g minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku g (w zapisie nutowym z dwoma bemolami)


lexentry: pol/gabardyna__rzeczownik__1
written_rep: gabardyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabardine
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.


lexentry: pol/gabinet_cieni__rzeczownik__1
written_rep: gabinet cieni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Shadow Cabinet
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skład rządu formowany przez opozycyjną partię, gotowy do przejęcia władzy po wyborach;


lexentry: pol/gabinet_osobliwości__rzeczownik__1
written_rep: gabinet osobliwości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cabinet of curiosities
sense_list:
prywatna kolekcja dzieł sztuki, okazów biologicznych, numizmatów, starożytnych artefaktów, egzotycznych przedmiotów i innych nietuzinkowych eksponatów


lexentry: pol/gabro__rzeczownik__1
written_rep: gabro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gabbro
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;


lexentry: pol/gacek__rzeczownik__1
written_rep: gacek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: long-eared bat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Plecotus, rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;


lexentry: pol/gad__rzeczownik__1
written_rep: gad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reptile
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) zwierzę z gromady Reptilia, kręgowiec zmiennocieplny oddychający wyłącznie płucami;


lexentry: pol/gadolin__rzeczownik__1
written_rep: gadolin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gadolinium
sense_list:
(chemia, chemiczny) srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;


lexentry: pol/gadożer__rzeczownik__1
written_rep: gadożer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: short-toed eagle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Circaetus gallicus, duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;


lexentry: pol/gadżet__rzeczownik__1
written_rep: gadżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gadget | gimmick
sense_list:
(neologizm) przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;


lexentry: pol/gag__rzeczownik__1
written_rep: gag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gag
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych


lexentry: pol/gagauski__rzeczownik__1
written_rep: gagauski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Gagauz
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;


lexentry: pol/gaijin__rzeczownik__1
written_rep: gaijin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaijin
sense_list:
dla Japończyków: ktoś obcy, z zewnątrz, cudzoziemiec, nie-Japończyk, zwłaszcza pochodzący z Zachodu;


lexentry: pol/galacki__przymiotnik__1
written_rep: galacki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Galatian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji


lexentry: pol/galaktooligosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: galaktooligosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galactooligosaccharide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny składający się z kilku cząsteczek galaktozy połączonych z laktozą


lexentry: pol/galaktoza__rzeczownik__1
written_rep: galaktoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galactose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wchodzacy w skład m.in. laktozy i agarozy;


lexentry: pol/galaktyka__rzeczownik__1
written_rep: galaktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galaxy
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) duży obiekt składający się z miliardów gwiazd oraz czarnych dziur, pyłu i gazów;


lexentry: pol/galareta__rzeczownik__1
written_rep: galareta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jelly
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny


lexentry: pol/galaretka__rzeczownik__1
written_rep: galaretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;


lexentry: pol/galasówka__rzeczownik__1
written_rep: galasówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gall wasp | gallfly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cynips L., rodzaj pasożytniczej błonkówki z grupy owadziarek, z rodziny galasówkowatych


lexentry: pol/galeas__rzeczownik__1
written_rep: galeas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galleass
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) rodzaj okrętu wiosłowo-żaglowego używanego od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku;


lexentry: pol/galeon__rzeczownik__1
written_rep: galeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galleon | argosy
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;


lexentry: pol/galera__rzeczownik__1
written_rep: galera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galley
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;


lexentry: pol/galernik__rzeczownik__1
written_rep: galernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galley slave
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze


lexentry: pol/galicyzm__rzeczownik__1
written_rep: galicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gallicism | Frenchism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;


lexentry: pol/galijski__rzeczownik__1
written_rep: galijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Gaulish
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;


lexentry: pol/galion__rzeczownik__1
written_rep: galion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figurehead
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;


lexentry: pol/gallikanizm__rzeczownik__1
written_rep: gallikanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gallicanism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (kościelny) ruch polityczno-religijny we Francji podkreślający autonomię Kościoła narodowego i ograniczenie władzy papieża na rzecz soboru powszechnego oraz władzy świeckiej (króla)


lexentry: pol/galwaniczny__przymiotnik__1
written_rep: galwaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: galvanic
sense_list:
(chemia, chemiczny) (elektryczność) (fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu


lexentry: pol/galwanotechnika__rzeczownik__1
written_rep: galwanotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroplating
sense_list:
dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach


lexentry: pol/galwanoterapia__rzeczownik__1
written_rep: galwanoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu


lexentry: pol/gama__rzeczownik__1
written_rep: gama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scale | gamut
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;


lexentry: pol/gambit__rzeczownik__1
written_rep: gambit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gambit
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;


lexentry: pol/gamepad__rzeczownik__1
written_rep: gamepad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gamepad
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie peryferyjne z przyciskami i joystickami trzymane oburącz służące do sterowania w grach komputerowych;


lexentry: pol/gaon__rzeczownik__1
written_rep: gaon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) honorowy tytuł przyznawany rabinom z dwóch akademii talmudycznych w babilońskich miastach Sura i Pumbedita w VII-XIII w.;


lexentry: pol/gap_year__rzeczownik__1
written_rep: gap year
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gap year
sense_list:
długa, zwykle roczna przerwa od nauki, pracy lub kariery spożytkowana na podróż, realizację marzeń itp.;


lexentry: pol/garam_masala__rzeczownik__1
written_rep: garam masala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garam masala
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z kuchni indyjskiej zmielona mieszanka przypraw: kminu rzymskiego, kolendry, czarnego pieprzu, kardamonu, liścia laurowego, goździków, cynamonu, chili;


lexentry: pol/garaż__rzeczownik__1
written_rep: garaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garage
sense_list:
wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;


lexentry: pol/garb__rzeczownik__1
written_rep: garb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hump
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem


lexentry: pol/garbarz__rzeczownik__1
written_rep: garbarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tanner
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór


lexentry: pol/garderoba__rzeczownik__1
written_rep: garderoba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dressing room
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy


lexentry: pol/gardziel__rzeczownik__1
written_rep: gardziel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: throat
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła


lexentry: pol/gardło__rzeczownik__1
written_rep: gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: throat | pharynx | gullet
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;


lexentry: pol/gargantuiczny__przymiotnik__1
written_rep: gargantuiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: gargantuan
sense_list:
cecha o wielkim, straszliwym natężeniu | wielki, żarłoczny i rubaszny, taki jaki był książkowy Gargantua


lexentry: pol/garig__rzeczownik__1
written_rep: garig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garrigue
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego


lexentry: pol/garmażeria__rzeczownik__1
written_rep: garmażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delicatessen
sense_list:
sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy | zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy


lexentry: pol/garncarz_rdzawy__rzeczownik__1
written_rep: garncarz rdzawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red ovenbird | rufous hornero
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Furnarius rufus, gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych, występującego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/garnek__rzeczownik__1
written_rep: garnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pot
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;


lexentry: pol/garnela__rzeczownik__1
written_rep: garnela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bay shrimp
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Crangon crangon, krewetka żyjąca w wodach przybrzeżnych północnego Atlantyku


lexentry: pol/garnizon__rzeczownik__1
written_rep: garnizon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garrison
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) oddział wojska stacjonujący w danym miejscu | (wojskowość, wojskowy) miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1)


lexentry: pol/garota__rzeczownik__1
written_rep: garota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garotte | garrote | garrotte
sense_list:
broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;


lexentry: pol/garować__czasownik__1
written_rep: garować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: proof
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) o cieście: rosnąć, powiększać swoją objętość wskutek pozostawienia na pewien czas


lexentry: pol/garum__rzeczownik__1
written_rep: garum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garum
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (historia, historyczny, historycznie) słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blunderbuss
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__1
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gargoyle
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;


lexentry: pol/garłacz__rzeczownik__2
written_rep: garłacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: pouter
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) hodowlana odmiana gołębia domowego, rasy zaliczane do grupy gołębi dętych


lexentry: pol/gaslighting__rzeczownik__1
written_rep: gaslighting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gaslighting
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;


lexentry: pol/gastarbajter__rzeczownik__1
written_rep: gastarbajter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guest worker
sense_list:
obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym


lexentry: pol/gastroenterologia__rzeczownik__1
written_rep: gastroenterologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gastroenterology
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;


lexentry: pol/gastrolog__rzeczownik__1
written_rep: gastrolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gastroenterologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych


lexentry: pol/gatekeeping__rzeczownik__1
written_rep: gatekeeping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gatekeeping
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) koncepcja według której dziennikarz przy selekcji oraz przekazywaniu informacji nie kieruje się jedynie zasadą obiektywizmu, lecz również swoimi doświadczeniami oraz subiektywnym gustem;


lexentry: pol/gatsby__rzeczownik__1
written_rep: gatsby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gatsby
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) południowoafrykańska przekąska, rodzaj wielkiej kanapki z frytkami i różnymi dodatkami i sosem piri-piri


lexentry: pol/gawot__rzeczownik__1
written_rep: gawot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gavotte
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) (folklor) starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym, w takcie parzystym


lexentry: pol/gawron__rzeczownik__1
written_rep: gawron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rook
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus frugilegus Linnaeus, gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;


lexentry: pol/gaz__rzeczownik__1
written_rep: gaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas
sense_list:
(fizyka, fizyczny) lotny stan materii; | (technologia, technika, techniczny) substancja służąca do opalania, gotowania itp., w postaci gazu (1.1) | (wojskowość, wojskowy) gaz (1.1), mający właściwości trujące, używany jako broń chemiczna | (motoryzacja) pedał lub dźwignia przyspieszenia w samochodzie lub motocyklu


lexentry: pol/gaz_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greenhouse gas
sense_list:
gazowy składnik atmosfery powodujący efekt cieplarniany przez zatrzymywanie promieniowania podczerwonego w atmosferze;


lexentry: pol/gaz_kopalniany__rzeczownik__1
written_rep: gaz kopalniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firedamp
sense_list:
(górnictwo, górniczy) mieszanina gazów wydzielająca się w kopalniach, składająca się głównie z metanu, tworząca z powietrzem mieszaninę wybuchową


lexentry: pol/gaz_płynny__rzeczownik__1
written_rep: gaz płynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: LPG | liquefied petroleum gas
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) mieszanina skroplonych węglowodorów, głównie propanu i butanu, służąca za opał


lexentry: pol/gaz_ziemny__rzeczownik__1
written_rep: gaz ziemny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natural gas
sense_list:
(geologia, geologiczny) mieszanina lekkich węglowodorów, wśród których dominuje metan, towarzysząca ropie naftowej lub tworząca własne złoża;


lexentry: pol/gaz_łzawiący__rzeczownik__1
written_rep: gaz łzawiący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacrimating gas | tear gas | teargas
sense_list:
(potocznie, potoczny) środek drażniący, który powoduje silne podrażnienie błon śluzowych oczu, nosa, gardła i skóry, prowadząc do łzawienia, kaszlu, pieczenia i trudności w oddychaniu


lexentry: pol/gazon__rzeczownik__1
written_rep: gazon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grass plot
sense_list:
ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;


lexentry: pol/gazpacho__rzeczownik__1
written_rep: gazpacho
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gazpacho
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;


lexentry: pol/gałeczka_rogowa__rzeczownik__1
written_rep: gałeczka rogowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European fingernailclam
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Sphaerium corneum L., gatunek pospolitego małża słodkowodnego z rodziny kulkówkowatych;


lexentry: pol/gałka_muszkatołowa__rzeczownik__1
written_rep: gałka muszkatołowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nutmeg | mace
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jądro nasiona muszkatołowca korzennego używane jako przyprawa i w przemyśle farmaceutycznym;


lexentry: pol/gaźnik__rzeczownik__1
written_rep: gaźnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carburettor
sense_list:
(motoryzacja) urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym


lexentry: pol/gdanisko__rzeczownik__1
written_rep: gdanisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dansker
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieża pełniąca w średniowieczu funkcję latryny, budowana w pewnej odległości od zamku, połączona z nim krytym przejściem na arkadach;


lexentry: pol/gdy_kota_nie_ma,_myszy_harcują__przysłowie__1
written_rep: gdy kota nie ma, myszy harcują
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: while the cat is away, the mice will play
sense_list:
kiedy nie ma przez jakiś czas kontroli („kota”) nad podwładnymi lub podopiecznymi („myszami”), to następuje lekceważenie reguł, obowiązków itp.


lexentry: pol/gdzie_drwa_rąbią,_tam_wióry_lecą__przysłowie__1
written_rep: gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: you can't make an omelette without breaking eggs
sense_list:
uczestnicząc biernie, choć niekoniecznie świadomie w jakiejś nieprzyjemnej sytuacji, często ponosi się jej przykre konsekwencje


lexentry: pol/gdzie_kucharek_sześć,_tam_nie_ma_co_jeść__przysłowie__1
written_rep: gdzie kucharek sześć, tam nie ma co jeść
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: too many cooks spoil the broth
sense_list:
jeśli zbyt wiele osób pracuje nad tą samą rzeczą, tym samym problemem, dublują się ich zadania, to nie odniosą sukcesu


lexentry: pol/geek__rzeczownik__1
written_rep: geek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geek
sense_list:
(slangowo) człowiek, który dąży do pogłębiania swojej wiedzy i umiejętności w jakiejś dziedzinie (najczęściej informatyce oraz naukach ścisłych) w stopniu daleko wykraczającym poza zwykłe hobby;


lexentry: pol/gejsza__rzeczownik__1
written_rep: gejsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geisha
sense_list:
w kulturze Japonii, kobieta do towarzystwa o umiejętnościach artystycznych – konwersacji, tańca, gry na instrumentach, dobrych manier, literatury, poezji itp.;


lexentry: pol/gekon__rzeczownik__1
written_rep: gekon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gecko
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z rodziny gekonowatych o palcach umożliwiających wspinanie się po gładkich ścianach


lexentry: pol/gematria__rzeczownik__1
written_rep: gematria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gematria
sense_list:
(ezoteryka) odczytywanie wartości numerologicznej ze słów na podstawie liter, z których się składają, popularne w dawnej żydowskiej hermeneutyce biblijnej i współczesnym wróżbiarstwie;


lexentry: pol/gen__rzeczownik__1
written_rep: gen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gene
sense_list:
(biologia, biologiczny) część chromosomów jądra komórkowego, podstawowa jednostka dziedziczności odpowiedzialna za przekazanie cech dziedzicznych organizmu;


lexentry: pol/gender__rzeczownik__1
written_rep: gender
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gender
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (gender studies) zespół zachowań, norm i wartości, przypisanych kulturowo i społecznie do każdej z płci


lexentry: pol/genealog__rzeczownik__1
written_rep: genealog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genealogist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) historyk badający dzieje rodów z uwzględnieniem koligacji


lexentry: pol/genealogia__rzeczownik__1
written_rep: genealogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genealogy
sense_list:
geneza rodu uwzględniająca następstwo pokoleń i koligacje | (historia, historyczny, historycznie) nauka pomocnicza historii zajmująca się dziejami rodów


lexentry: pol/generacja__rzeczownik__1
written_rep: generacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: generation
sense_list:
ogół osobników żyjących w tym samym czasie, będących mniej więcej w tym samym wieku | (technologia, technika, techniczny) grupa urządzeń konstruowanych na określonym szczeblu rozwoju technologii


lexentry: pol/generalizacja__rzeczownik__1
written_rep: generalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: generalization | generalisation
sense_list:
rozszerzenie danego twierdzenia, zasady czy wniosku wysnutego na podstawie pojedynczych lub powierzchownych faktów na większy zakres zjawisk


lexentry: pol/generatywna_sztuczna_inteligencja__rzeczownik__1
written_rep: generatywna sztuczna inteligencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: GenAI | generative AI | generative artificial intelligence
sense_list:
(informatyka, informatyczny) modele sztucznej inteligencji służące do generowania treści, np. tekstów, obrazów, muzyki, filmów, programów komputerowych, itp.;


lexentry: pol/generał_broni__rzeczownik__1
written_rep: generał broni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lieutenant general
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała dywizji;


lexentry: pol/generał_dywizji__rzeczownik__1
written_rep: generał dywizji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: major general
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoki stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych, wyższy od generała brygady i niższy od generała broni


lexentry: pol/genetyk__rzeczownik__1
written_rep: genetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geneticist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) specjalista w dziedzinie genetyki


lexentry: pol/genom__rzeczownik__1
written_rep: genom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genome
sense_list:
(biologia, biologiczny) materiał genetyczny zawarty w podstawowym (haploidalnym) zespole chromosomów;


lexentry: pol/geobotanika__rzeczownik__1
written_rep: geobotanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geobotany
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki badający wzajemne oddziaływanie roślinności i środowiska geograficznego;


lexentry: pol/geofit__rzeczownik__1
written_rep: geofit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geophyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) ziemnopączkowa roślina z organami wegetatywnymi odnawiającymi się pod ziemią;


lexentry: pol/geofizyka__rzeczownik__1
written_rep: geofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geophysics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka badająca procesy i zjawiska fizyczne zachodzące kiedykolwiek we wszystkich geosferach kuli ziemskiej;


lexentry: pol/geoglif__rzeczownik__1
written_rep: geoglif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geoglyph
sense_list:
(sztuka) dużych rozmiarów wzór utworzony przez ludzi na powierzchni ziemi poprzez usypanie ze skał, ziemi lub innych trwałych elementów krajobrazu;


lexentry: pol/geografia__rzeczownik__1
written_rep: geografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geography
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się badaniem zjawisk przyrodniczych i społecznych na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/geomancja__rzeczownik__1
written_rep: geomancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomancy
sense_list:
niepotwierdzona naukowo tradycyjna praktyka wykorzystania właściwego usytuowania obiektów budowlanych, ogródków itd., tak, by jak najlepiej wyczerpać dobre oddziaływanie otoczenia, danego terenu;


lexentry: pol/geometria__rzeczownik__1
written_rep: geometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geometry
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział matematyki badający figury geometryczne i zależności między nimi | (matematyka, matematyczny) szerzej: dział matematyki badający dla wybranych przekształceń ich niezmienniki;


lexentry: pol/geomorfolog__rzeczownik__1
written_rep: geomorfolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomorphologist
sense_list:
specjalista w dziedzinie geomorfologii; badacz kształtu terenu, jego powstania oraz zmian, które zachodzą w czasie, zarówno naturalnych, jak i wpływających na niego działalności człowieka


lexentry: pol/geomorfologia__rzeczownik__1
written_rep: geomorfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geomorphology
sense_list:
(geologia, geologiczny) nauka o formach rzeźby powierzchni Ziemi, ich wyglądzie zewnętrznym, właściwościach, pochodzeniu, rozwoju i rozmieszczeniu;


lexentry: pol/geopolityka__rzeczownik__1
written_rep: geopolityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geopolitics
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, która głosi, że warunki geograficzne wyznaczają procesy i fakty polityczne


lexentry: pol/geotechnika__rzeczownik__1
written_rep: geotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geotechnical engineering | geotechnics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina nauki i inżynierii zajmująca się badaniem właściwości gruntów i skał oraz ich wykorzystaniem w budownictwie


lexentry: pol/geozagrożenie__rzeczownik__1
written_rep: geozagrożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geohazard
sense_list:
(geologia, geologiczny) zjawisko wynikające z dynamicznych procesów zachodzących w obrębie atmosfery, pedosfery, litosfery i hydrosfery, które stanowi zagrożenie dla życia ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/gepard_grzywiasty__rzeczownik__1
written_rep: gepard grzywiasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheetah
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Acinonyx jubatus Schreber, gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący przede wszystkim w Afryce; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku gepardów grzywiastych (1.1)


lexentry: pol/gerbera__rzeczownik__1
written_rep: gerbera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerbera
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina z rodzaju gerbera (1.1) | (botanika, botaniczny) Gerbera, rodzaj bylin z rodziny astrowatych; | kwiat gerbery (1.2)


lexentry: pol/gereza_abisyńska__rzeczownik__1
written_rep: gereza abisyńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eastern black-and-white colobus | mantled guereza
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Colobus guereza Rüppell, gatunek małp z rodziny koczkodanowatych, występujący w Afryce; | (zoologia, zoologiczny) małpa z gatunku gerez abisyńskich (1.1)


lexentry: pol/geriatra__rzeczownik__1
written_rep: geriatra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geriatrician
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wieku podeszłego


lexentry: pol/geriatryczny__przymiotnik__1
written_rep: geriatryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: geriatric
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący geriatrii lub geriatrów | dotyczący wieku starczego, właściwy takiemu wiekowi


lexentry: pol/germanen__rzeczownik__1
written_rep: germanen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: germanene
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) alotropowa odmiana germanu mająca postać warstwy o jednoatomowej grubości i sześciokątnych komórkach, przypominająca plaster miodu;


lexentry: pol/germanistyka__rzeczownik__1
written_rep: germanistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: German philology | German studies
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą niemiecką i językiem niemieckim


lexentry: pol/germanizm__rzeczownik__1
written_rep: germanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Germanism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka niemieckiego;


lexentry: pol/gerundiwum__rzeczownik__1
written_rep: gerundiwum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerundive
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) łaciński imiesłów bierny czasu przyszłego, który określa czynność, jaka powinna zostać wykonana


lexentry: pol/gerydon__rzeczownik__1
written_rep: gerydon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gueridon | guéridon | pedestal table | table stand
sense_list:
(dawniej, dawny) niewielki okrągły stolik, jedno- lub trójnożny, używany w wyposażeniu wnętrz w XVIII-XIX wieku jako podręczny mebel śniadaniowy, także na kwiaty lub bibeloty;


lexentry: pol/geszeft__rzeczownik__1
written_rep: geszeft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: business
sense_list:
(gwara, gwarowe) żyd., (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) interes, zwykle nieuczciwy


lexentry: pol/getto__rzeczownik__1
written_rep: getto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghetto
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dzielnica przymusowego zamknięcia Żydów w czasie drugiej wojny światowej | (przenośnie, przenośnia) miejsce, środowisko lub grupa społeczna (etniczna, religijna lub kulturowa) izolująca się od otoczenia, żyjąca w izolacji od otoczenia | dzielnica biedoty, zwykle zamieszkana w większości przez jedną grupę etniczną lub religijną (np. Murzynów, Chińczyków, Portorykańczyków w USA)


lexentry: pol/getto__rzeczownik__1
written_rep: getto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghetto | Jewry
sense_list:
w średniowieczu i później: zwarte skupisko, dzielnica miejska odseparowana od pozostałych części miasta i zamieszkiwana przez mniejszość etniczną, zwykle żydowską, pozwalająca im na zachowanie odrębności etnicznej i religijnej


lexentry: pol/gettoizacja__rzeczownik__1
written_rep: gettoizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghettoisation | ghettoization
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) proces tworzenia się gett, homogenicznych obszarów zamieszkiwanych przez grupy mniejszościowe, które nie współżyją ze społeczeństwem większościowym;


lexentry: pol/ghosting__rzeczownik__1
written_rep: ghosting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghosting
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wada klawiatury polegająca na braku prawidłowej odpowiedzi na wciśnięcie kilku przycisków jednocześnie lub w krótkim czasie, zwykle podczas gry komputerowej | (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) zachowanie polegające na zrywaniu relacji z bliską osobą – natychmiastowym, całkowitym, bez podawania powodów


lexentry: pol/ghul__rzeczownik__1
written_rep: ghul
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghoul
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii zły duch zamieszkujący cmentarze, bezczeszczący groby i pożerający trupy; postać często występująca w grach i literaturze fantastycznej;


lexentry: pol/giallo__rzeczownik__1
written_rep: giallo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giallo
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) nurt filmów grozy we włoskiej kinematografii lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w.;


lexentry: pol/giaur__rzeczownik__1
written_rep: giaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giaour
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) ((pejoratywnie, pejoratywny)) muzułmańskie określenie innowiercy, szczególnie chrześcijanina


lexentry: pol/gibbon__rzeczownik__1
written_rep: gibbon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gibbon
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rodziny małp człekokształtnych o długich kończynach przednich i bez ogona


lexentry: pol/gibelin__rzeczownik__1
written_rep: gibelin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ghibelline
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik cesarstwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gibon_srebrzysty__rzeczownik__1
written_rep: gibon srebrzysty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silvery gibbon
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hylobates moloch Audebert, gatunek małpy z rodziny gibonowatych, występujący na Jawie; | (zoologia, zoologiczny) małpa z gatunku gibonów srebrzystych (1.1)


lexentry: pol/gichta__rzeczownik__1
written_rep: gichta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furnace mouth
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) górny otwór pieca hutniczego | (technologia, technika, techniczny) wsad do pieca hutniczego


lexentry: pol/gicz__rzeczownik__1
written_rep: gicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shank | shin
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część goleni cielęcia, jagnięcia lub innego zwierzęcia | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z giczy (1.1)


lexentry: pol/giez__rzeczownik__1
written_rep: giez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: botfly | gadfly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad podobny do muchy, pasożyt, kąsa głównie bydło i konie;


lexentry: pol/giełda__rzeczownik__1
written_rep: giełda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stock exchange | bourse
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) instytucja publiczna, w której kupcy i pośrednicy (maklerzy) kupują lub sprzedają papiery wartościowe i niektóre towary masowe;


lexentry: pol/gig__rzeczownik__1
written_rep: gig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednokonny powozik dwukołowy | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (morski) wąska, szybka łódź wiosłowa o ściętej rufie


lexentry: pol/gigabajt__rzeczownik__1
written_rep: gigabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka ilości informacji: zapisywanej, przetwarzanej lub przesyłanej; również jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 megabajtom;


lexentry: pol/gil_azorski__rzeczownik__1
written_rep: gil azorski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Azores bullfinch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pyrrhula murina Godman, narażony na wyginięcie ptak z rodziny łuszczakowatych, endemit wyspy São Miguel na Azorach;


lexentry: pol/gildia__rzeczownik__1
written_rep: gildia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guild
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim, w szczególności łączące interesy kupców i innych grup zawodowych;


lexentry: pol/gilosz__rzeczownik__1
written_rep: gilosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guilloche
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) ornament ciągły, żłobiony ze wstęg przeplatających się ze sobą; motyw dekoracyjny w architekturze i meblarstwie


lexentry: pol/gimnastyczka__rzeczownik__1
written_rep: gimnastyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woman-gymnast
sense_list:
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca gimnastykę – sportową, akrobatyczną lub artystyczną


lexentry: pol/gimnazjum__rzeczownik__1
written_rep: gimnazjum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junior high school | middle school | secondary school
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rodzaj szkoły ogólnokształcącej, występujący w przeszłości w Polsce i współcześnie w systemach oświaty wielu innych państw;


lexentry: pol/ginekologia__rzeczownik__1
written_rep: ginekologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gynecology | gynaecology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób żeńskiego układu płciowego;


lexentry: pol/ginekomastia__rzeczownik__1
written_rep: ginekomastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gynecomastia
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzny, objawiające się jego powiększeniem


lexentry: pol/gipiura__rzeczownik__1
written_rep: gipiura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guipure lace
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (dawniej, dawny) rodzaj grubej wypukłej koronki haftowanej na przezroczystym podkładzie;


lexentry: pol/gips__rzeczownik__1
written_rep: gips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gypsum | plaster
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy siarczanów, dwuwodny siarczan wapnia; także skała osadowa której głównym składnikiem jest dwuwodny siarczan wapnia, dodatkowo może ona zawierać anhydryt, iły, różne węglany;


lexentry: pol/girlsband__rzeczownik__1
written_rep: girlsband
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: all female band
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (neologizm) grupa muzyczna składająca się wyłącznie z dziewczyn


lexentry: pol/gis-moll__rzeczownik__1
written_rep: gis-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: g-sharp minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku gis (w zapisie nutowym z pięcioma krzyżykami)


lexentry: pol/gitara_basowa__rzeczownik__1
written_rep: gitara basowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bass guitar | bass | electric bass
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument strunowy szarpany, najczęściej elektryczny, z progami na gryfie, transponujący o oktawę w dół;


lexentry: pol/gitara_elektryczna__rzeczownik__1
written_rep: gitara elektryczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electric guitar
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gitara wyposażona w urządzenie przekazujące sygnał do wzmacniacza i modulujące dźwięk;


lexentry: pol/giętarka__rzeczownik__1
written_rep: giętarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bending machine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, często ręczne, służące do wyginania prętów lub metalowych pasków


lexentry: pol/giętkość__rzeczownik__1
written_rep: giętkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flexibility
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) zdolność sprawnego myślenia, mówienia i działania | (przenośnie, przenośnia) zdolność łatwego dostosowywania się do warunków, szybkie uleganie wpływom zewnętrznym


lexentry: pol/gladiator__rzeczownik__1
written_rep: gladiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladiator
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: osoba walcząca dla uciechy publiczności na arenie z innymi osobami lub dzikimi zwierzętami;


lexentry: pol/glamping__rzeczownik__1
written_rep: glamping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glamping
sense_list:
(turystyka, turystyczny) usługa turystyczna na kempingu w wygodnych, często luksusowych warunkach, z pełną obsługą hotelową;


lexentry: pol/glan__rzeczownik__1
written_rep: glan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jump boot
sense_list:
(środowiskowy) (młodzieżowy) (obuwnictwo, obuwniczy) wysoki sznurowany but na grubej podeszwie, wzorowany na obuwiu wojskowym, noszony przez subkultury młodzieżowe


lexentry: pol/glazura__rzeczownik__1
written_rep: glazura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glaze
sense_list:
(spożywczy) warstwa lodu na mrożonej żywności | (technologia, technika, techniczny) cienka powłoka szkliwa nakładana na wyroby ceramiczne, np. płytki, kafle;


lexentry: pol/glediczja__rzeczownik__1
written_rep: glediczja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gleditsia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (systematyka) Gleditsia L., rodzaj drzew z rodziny bobowatych;


lexentry: pol/glej__rzeczownik__1
written_rep: glej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gleization
sense_list:
(geologia, geologiczny) proces odtleniania substancji organicznych w glebie, prowadzący do powstania warstwy gleby zawierającej związki żelaza


lexentry: pol/glicyna__rzeczownik__1
written_rep: glicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glycine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) najprostszy aminokwas białkowy, endogenny i niepolarny, m.in. pełniący rolę neurotransmitera hamującego w układzie nerwowym; C2H5NO2;


lexentry: pol/glikogen__rzeczownik__1
written_rep: glikogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glycogen
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd stanowiący materiał zapasowy dla komórek zwierzęcych, gromadzony głównie w wątrobie i mięśniach;


lexentry: pol/glironia_puszystoogonowa__rzeczownik__1
written_rep: glironia puszystoogonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bushy-tailed opossum
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Glironia venusta O. Thomas, mały torbacz zamieszkujący tropikalne lasy Ameryki Południowej


lexentry: pol/glissando__rzeczownik__1
written_rep: glissando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glissando
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie, płynne przejście przez szereg kolejnych dźwięków instrumentu, wywołane np. przez szybkie przesunięcie palca wzdłuż struny, po klawiszach lub przez wyciągnięcie rury puzonu;


lexentry: pol/glistnica__rzeczownik__1
written_rep: glistnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascariasis | ascaridiasis | lumbricosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba wywołana przez obecność glist, czyli robaków pasożytniczych z rodziny Ascarididae


lexentry: pol/glistnik__rzeczownik__1
written_rep: glistnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celandine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chelidonium L., rodzaj byliny z rodziny makowatych o żółtych kwiatach, wydzielająca charakterystyczny pomarańczowy sok mleczny


lexentry: pol/glistnik_jaskółcze_ziele__rzeczownik__1
written_rep: glistnik jaskółcze ziele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greater celandine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chelidonium majus L., gatunek rośliny zielnej o żółtych kwiatach i pomarańczowym, mlecznym soku, stosowanej w medycynie ludowej (zwłaszcza na brodawki), rosnącej najczęściej w miejscach ruderalnych, przy drogach i murach;


lexentry: pol/globalista__rzeczownik__1
written_rep: globalista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globalist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik globalizmu; osoba popierająca integrację gospodarczą, polityczną i kulturową na skalę światową


lexentry: pol/globalizacja__rzeczownik__1
written_rep: globalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globalization | globalisation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces zacieśniania się powiązań państw poprzez m.in. zwiększanie obrotów handlowych i przepływu ludzi oraz powodujący ujednolicanie się kultur i trybu życia ludzi na świecie;


lexentry: pol/globalizm__rzeczownik__1
written_rep: globalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globalism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) globalizacja


lexentry: pol/globalna_wioska__rzeczownik__1
written_rep: globalna wioska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: global village
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) glob ziemski jako wspólne miejsce zamieszkania dzięki mediom elektronicznym;


lexentry: pol/globalne_ocieplenie__rzeczownik__1
written_rep: globalne ocieplenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: global warming
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższenia średniej temperatury atmosfery przy powierzchni ziemi i oceanów;


lexentry: pol/globulka__rzeczownik__1
written_rep: globulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globule
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) obła porcja leku lub środka antykoncepcyjnego


lexentry: pol/globus__rzeczownik__1
written_rep: globus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: globe
sense_list:
kulisty model Ziemi, sfery niebieskiej lub innego ciała niebieskiego z umieszczoną (narysowaną lub naklejoną) na nim mapą;


lexentry: pol/glokalizacja__rzeczownik__1
written_rep: glokalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glocalisation | glocalization
sense_list:
globalna produkcja dóbr, usług, idei, wartości i informacji uwzględniająca lokalne uwarunkowania w stopniu, który umożliwi akceptację i przyswojenie, wszystkich produktów finalnych trafiających do odbiorców w społeczeństwach lokalnych;


lexentry: pol/glorieta__rzeczownik__1
written_rep: glorieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gloriette
sense_list:
(architektura, architektoniczny) niewielka budowla ogrodowa, altana lub otwarty pawilon kolumnowy położony w najwyższym punkcie parku albo ogrodu


lexentry: pol/glorietta__rzeczownik__1
written_rep: glorietta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gloriette
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (architektura, architektoniczny) budowla ogrodowa w kształcie otwartego, kolumnowego pawilonu


lexentry: pol/glosa__rzeczownik__1
written_rep: glosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gloss
sense_list:
uwaga, objaśnienie lub tłumaczenie trudniejszego zwrotu bądź wyrazu, dopisane ręcznie przez czytelnika lub kopistę danej książki zwykle między wierszami tekstu lub na marginesie | (językoznawstwo, językoznawczy) adnotacja zawierająca objaśnienia gramatyczne, umieszczona w tekście językoznawczym zwykle między zdaniem oryginalnym a jego tłumaczeniem, ułatwiająca zrozumienie struktury języka; | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) komentarz do dokumentu sądowego;


lexentry: pol/glosolalia__rzeczownik__1
written_rep: glosolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glossolalia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) rzekomy dar (np. od boga, szatana, istot pozaziemskich) mówienia językami, których się nie zna, zwykle w chwilach ekstazy religijnej;


lexentry: pol/glottochronologia__rzeczownik__1
written_rep: glottochronologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glottochronology
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) metoda przybliżonego określania czasu rozpadu prajęzyka jakiejś rodziny na odrębne języki;


lexentry: pol/glukometr__rzeczownik__1
written_rep: glukometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glucometer | glucose meter | blood glucose meter
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd do automatycznego pomiaru poziomu glukozy we krwi


lexentry: pol/glukoza__rzeczownik__1
written_rep: glukoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glucose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, monosacharyd występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/glutamina__rzeczownik__1
written_rep: glutamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glutamine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) endogenny aminokwas pełniący ważną rolę w funkcjonowaniu mięśni, układu odpornościowego i jelit


lexentry: pol/glutaminian_sodu__rzeczownik__1
written_rep: glutaminian sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monosodium glutamate
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) organiczny związek chemiczny, sól sodowa kwasu glutaminowego, biały proszek dodawany do potraw i konserw w celu uwydatnienia ich właściwości smakowych i zapachowych;


lexentry: pol/glutation__rzeczownik__1
written_rep: glutation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glutathione
sense_list:
organiczny związek chemiczny zbudowany z reszt aminokwasowych kwasu glutaminowego, cysteiny i glicyny;


lexentry: pol/gluten__rzeczownik__1
written_rep: gluten
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gluten
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina białek roślinnych, gluteniny i gliadyny, występująca w ziarnach niektórych zbóż;


lexentry: pol/gmatwać__czasownik__1
written_rep: gmatwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: complicate
sense_list:
czynić coś trudnym do zrozumienia lub rozwiązania, czynić niejasnym, niezrozumiałym, powodować zamęt w czymś


lexentry: pol/gniady__przymiotnik__1
written_rep: gniady
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bay | sorrel
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) o koniu: mający brązową (jasną bądź ciemną) sierść oraz czarną grzywę, ogon i dolne odcinki kończyn


lexentry: pol/gniazdo__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slot | socket
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) miejsce, gdzie do komputera podłącza się procesor, kartę graficzną lub inne karty


lexentry: pol/gniazdo__rzeczownik__1
written_rep: gniazdo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: socket
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element konstrukcyjnie przystosowany do łączenia urządzeń sieci elektrycznej, telefonicznej itp.; | (technologia, technika, techniczny) dwukierunkowe łącza komunikacyjne umożliwiające przesyłanie danych pomiędzy procesami działającymi na jednej lub wielu maszynach;


lexentry: pol/gniazdować__czasownik__2
written_rep: gniazdować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: group
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) układać w słowniku wyrazy w grupy na podstawie ich motywacji słowotwórczej lub pokrewieństwa etymologicznego


lexentry: pol/gnilec__rzeczownik__1
written_rep: gnilec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foulbrood
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) groźna, zakaźna choroba czerwiu pszczół i jedwabników


lexentry: pol/gniotek__rzeczownik__1
written_rep: gniotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stress ball
sense_list:
zabawka antystresowa do ściskania, najczęściej własnoręcznie wykonana z balonika wypełniony mąką ziemniaczaną


lexentry: pol/gnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: gnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gnosticism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) synkretyczny nurt filozoficzno-religijny wczesnego chrześcijaństwa głoszący dualistyczą koncepcję świata, który łączył elementy religii chrześcijańskiej, filozofii hellenistycznej i z religii pogańskich Azji Mniejszej, Babilonu, Egiptu, Grecji i Syrii oraz motywy z astrologii i judaizmu;


lexentry: pol/gnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: gnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Gnostic | gnostic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z gnostycyzmem, dotyczący gnostycyzmu


lexentry: pol/gnoza__rzeczownik__1
written_rep: gnoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gnosis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) takie poznanie istoty Boga, które daje zbawienie


lexentry: pol/gnój__rzeczownik__1
written_rep: gnój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dung | manure
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) nawóz zwierzęcy; stałe i płynne odchody zwierzęce, zmieszane ze ściółką, używane do nawożenia gleby;


lexentry: pol/goblin__rzeczownik__1
written_rep: goblin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goblin
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (fantasy) człekokształtne brzydkie stworzenie, pełen złośliwości bohater ludowych opowieści;


lexentry: pol/gochujang__rzeczownik__1
written_rep: gochujang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gochujang
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsta, ostra koreańska pasta z czerwonej papryki chili, ryżu i fermentowanej soi;


lexentry: pol/gocki__rzeczownik__1
written_rep: gocki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Gothic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język wschodniogermański, używany przez germańskie plemię Gotów;


lexentry: pol/godzina__rzeczownik__1
written_rep: godzina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hour
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) odstęp, przedział czasu równy 60 minutom; równy 3600 sekundom; | (edukacja, edukacyjny) (uczniowskie) (zobacz) godzina lekcyjna


lexentry: pol/godziny_szczytu__rzeczownik__1
written_rep: godziny szczytu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rush hour
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (telekomunikacja) okres największego obciążenia sieci np. elektrycznej, telekomunikacyjnej, sieci dróg


lexentry: pol/gofr__rzeczownik__1
written_rep: gofr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waffle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wafel z ciasta naleśnikowego spożywany na ciepło, często z dodatkami;


lexentry: pol/goidelski__przymiotnik__1
written_rep: goidelski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Goidelic
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący Goidelów, ich kultury i języków


lexentry: pol/goić__czasownik__1
written_rep: goić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: heal
sense_list:
(medycyna, medyczny) powodować wyleczenie uszkodzeń skórnych lub śluzówkowych, np. zabliźnianie ran | (potocznie, potoczny) przyczyniać się do dobrostanu duchowego, psychicznego


lexentry: pol/gokart__rzeczownik__1
written_rep: gokart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: go-cart | gocart
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) mały, nisko osadzony samochód wyścigowy, niedopuszczony do ruchu ulicznego;


lexentry: pol/golden_retriever__rzeczownik__1
written_rep: golden retriever
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golden retriever
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) brytyjska rasa psów myśliwskich, typu wyżłowatego; | (kynologia, kynologiczny) pies rasy golden retriever (1.1)


lexentry: pol/golem__rzeczownik__1
written_rep: golem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golem
sense_list:
(folklor) istota podobna do człowieka, ulepiona z gliny, niema i bezwolna, występująca w kulturze i wierzeniach żydowskich;


lexentry: pol/goleń__rzeczownik__1
written_rep: goleń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shin
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część nogi człowieka (lub tylnej kończyny zwierzęcia) znajdująca się między kolanem a stopą;


lexentry: pol/gompa__rzeczownik__1
written_rep: gompa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gompa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) budynek klasztoru buddyzmu tybetańskiego i ośrodek modlitwy;


lexentry: pol/gondola__rzeczownik__1
written_rep: gondola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gondola
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wąska, drewniana łódka z jednym wiosłem, przystosowana do przewozu pasażerów, stosowana głównie w Wenecji; | (lotnictwo, lotniczy) kosz balonu lub sterowca


lexentry: pol/gong__rzeczownik__1
written_rep: gong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gong
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny w formie okrągłej, mosiężnej płyty zawieszonej pionowo na stelażu;


lexentry: pol/goniometr__rzeczownik__1
written_rep: goniometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goniometer
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) przyrząd do wyznaczania kierunków lub kątów w terenie | (krystalografia, krystalograficzny) przyrząd do pomiaru kątów w krysztale


lexentry: pol/goniometria__rzeczownik__1
written_rep: goniometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goniometry
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dział trygonometrii zajmujący się badaniem elementarnych własności funkcji trygonometrycznych


lexentry: pol/googol__rzeczownik__1
written_rep: googol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: googol
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba o wartości 10 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 10100


lexentry: pol/gorbaczowowski__przymiotnik__1
written_rep: gorbaczowowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Gorbachevian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z postacią radzieckiego przywódcy Michaiła Gorbaczowa


lexentry: pol/gorbusza__rzeczownik__1
written_rep: gorbusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humpback salmon | humpbacked salmon | humpie | pink salmon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Oncorhynchus gorbuscha Walbaum, anadromiczna ryba z rodziny łososiowatych;


lexentry: pol/gorczyca__rzeczownik__1
written_rep: gorczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mustard
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sinapis L., roślina z rodziny kapustowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno gorczycy (1.1) do spożycia lub na siew


lexentry: pol/gorgonzola__rzeczownik__1
written_rep: gorgonzola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorgonzola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoski ser podpuszczkowy, miękki, poprzerastany zielononiebieskimi żyłkami pleśni, o ostrym smaku;


lexentry: pol/gorillapod__rzeczownik__1
written_rep: gorillapod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gorillapod
sense_list:
(fotografia) rodzaj statywu fotograficznego o giętkich i elastycznych nóżkach, które można także mocować do różnych przedmiotów


lexentry: pol/gorzelnictwo__rzeczownik__1
written_rep: gorzelnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distillation of alcohol
sense_list:
dział przemysłu, zajmujący się wytwarzaniem spirytusu surowego metodą fermentacji cukrów i destylacji spirytusu;


lexentry: pol/gorzki__przymiotnik__1
written_rep: gorzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bitter
sense_list:
taki, którego smak zawiera gorycz; przeciwny słodkiemu | (przenośnie, przenośnia) taki, który jest smutny, bolesny, nieprzyjemny


lexentry: pol/gorzkoborowik_żółtopory__rzeczownik__1
written_rep: gorzkoborowik żółtopory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bitter beech bolete | scarlet-stemmed bolete
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Caloboletus calopus (Pers.) Vizzini, gatunek grzybów niejadalnych z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/gorąca_stopka__rzeczownik__1
written_rep: gorąca stopka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hot shoe
sense_list:
(fotografia) uchwyt znajdujący się w górnej części korpusu aparatu fotograficznego, na którym mocuje się zewnętrzną lampę błyskową, a czasem też odbiornik wężyka spustowego lub dyfuzor


lexentry: pol/gorączka_Lassa__rzeczownik__1
written_rep: gorączka Lassa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lassa fever
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa gorączka krwotoczna, występująca w państwach zachodniej Afryki i powodująca wiele przypadków śmierci;


lexentry: pol/gospel__rzeczownik__1
written_rep: gospel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gospel | gospel music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki chrześcijańskiej, wywodzący się z pieśni Afroamerykanów;


lexentry: pol/gospodarka_pasieczna__rzeczownik__1
written_rep: gospodarka pasieczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hive management
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) ogół metod, technologii, środków i sprzętu, jakich pszczelarz używa przy pracy z pszczołami


lexentry: pol/gospodarstwo__rzeczownik__1
written_rep: gospodarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farm
sense_list:
posiadłość wiejska o charakterze rolniczym obejmująca grunty i zabudowania; także jednostka produkcyjna specjalizująca się w rolnictwie


lexentry: pol/gospodarz__rzeczownik__1
written_rep: gospodarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landlord
sense_list:
(potocznie, potoczny) właściciel domu, lokalu, mieszkania, stancji, pokoju lub pensjonatu przeznaczonego na wynajem


lexentry: pol/gospodyni__rzeczownik__1
written_rep: gospodyni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landlady
sense_list:
kobieta gospodarująca w domu | kobieta gospodarująca na gospodarstwie rolnym | właścicielka mieszkania lub domu


lexentry: pol/gourmand__rzeczownik__1
written_rep: gourmand
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gourmand
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) określenie zapachu o nucie słodkich przypraw, głównie wanilii, ale również innych słodyczy, np. czekolady, karmelu, pralin, cukierków, waty cukrowej czy nawet gumy balonowej


lexentry: pol/gołoledź__rzeczownik__1
written_rep: gołoledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black ice
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) cienka, śliska powłoka tworząca się na powierzchni gruntu, drzew i innych przedmiotów wskutek zamarzania opadów (mżawki lub deszczu);


lexentry: pol/gołąb_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: gołąb pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrier pigeon | homing pigeon
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) odmiana udomowionego gołębia skalnego (Columba livia domestica), którą człowiek od wieków hoduje i tresuje do przenoszenia wiadomości na duże odległości;


lexentry: pol/gołąb_skalny__rzeczownik__1
written_rep: gołąb skalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common pigeon | rock dove | rock pigeon
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Columba livia, gatunek powszechnego, średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych


lexentry: pol/gołąbek_wymiotny__rzeczownik__1
written_rep: gołąbek wymiotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emetic russula | sickener | vomiting russula
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Russula emetica, gatunek trujących grzybów należący do rodziny gołąbkowatych;


lexentry: pol/gołębi__przymiotnik__1
written_rep: gołębi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pigeon | dove | dove 's | pigeon 's
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) charakterystyczny dla gołębia, dotyczący gołębia, odnoszący się do gołębia, związany z gołębiem


lexentry: pol/gołębiarz__rzeczownik__1
written_rep: gołębiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuckoo
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w czasie II wojny światowej: niemiecki snajper strzelający z wysokości;


lexentry: pol/gość__rzeczownik__1
written_rep: gość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fellow
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej


lexentry: pol/gość__rzeczownik__1
written_rep: gość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guest
sense_list:
(sport, sportowy) zawodnik drużyny grającej na wyjeździe | osoba, która zatrzymała się w hotelu, w restauracji


lexentry: pol/goździk__rzeczownik__1
written_rep: goździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clove | carnation
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wysuszony pąk kwiatowy drzewa goździkowego, służący jako przyprawa;


lexentry: pol/goździk_ogrodowy__rzeczownik__1
written_rep: goździk ogrodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gillyflower
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dianthus caryophyllus, roślina jednoroczna lub dwuletnia z rodziny goździkowatych;


lexentry: pol/gra_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: gra komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: computer game | video game
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy umożliwiający prowadzenie elektronicznej gry, w której gracz kontroluje obraz wyświetlany na ekranie;


lexentry: pol/gra_planszowa__rzeczownik__1
written_rep: gra planszowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: board game
sense_list:
rodzaj gry towarzyskiej, w której gracze rywalizują lub współpracują, wykonując ruchy po ustalonej planszy lub planszach, zgodnie z określonymi zasadami


lexentry: pol/grab__rzeczownik__1
written_rep: grab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hornbeam
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z rodziny Stylocerataceae o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze; | drewno grabu (1.1)


lexentry: pol/grab_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: grab pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European hornbeam | common hornbeam
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Carpinus betulus L., gatunek liściastego drzewa z rodziny brzozowatych;


lexentry: pol/grabie__rzeczownik__1
written_rep: grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rake
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;


lexentry: pol/grad__rzeczownik__1
written_rep: grad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hail
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny w postaci kulek lodu; | (przenośnie, przenośnia) wiele przedmiotów (także: słów, wyzwisk itp.) lecących w jakąś stronę


lexentry: pol/gradient__rzeczownik__1
written_rep: gradient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradient
sense_list:
płynne przejście jednego koloru w drugi; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu;


lexentry: pol/gradiometr__rzeczownik__1
written_rep: gradiometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradiometer
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) przyrząd pomiarowy służący do mierzenia gradientu, czyli zmiany jakiejś wielkości w przestrzeni


lexentry: pol/gradologia__rzeczownik__1
written_rep: gradologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gradology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o gradacjach szkodników


lexentry: pol/graf__rzeczownik__1
written_rep: graf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graf
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;


lexentry: pol/grafen__rzeczownik__1
written_rep: grafen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graphene
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;


lexentry: pol/graffiti__rzeczownik__1
written_rep: graffiti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graffiti
sense_list:
(sztuka) obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;


lexentry: pol/grafika__rzeczownik__1
written_rep: grafika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graphics | printmaking
sense_list:
dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;


lexentry: pol/grafit__rzeczownik__1
written_rep: grafit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graphite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;


lexentry: pol/grafologia__rzeczownik__1
written_rep: grafologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graphology
sense_list:
badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;


lexentry: pol/grafoskop__rzeczownik__1
written_rep: grafoskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overhead projector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);


lexentry: pol/grajcar__rzeczownik__1
written_rep: grajcar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kreuzer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) srebrna moneta średniowieczna, później miedziana moneta zdawkowa bita w niektórych krajach niemieckich i w Austrii;


lexentry: pol/gram-siła__rzeczownik__1
written_rep: gram-siła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: g-force | gee | pond
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi


lexentry: pol/gramatyka_opisowa__rzeczownik__1
written_rep: gramatyka opisowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descriptive grammar
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) neutralny opis stanu systemu językowego w jednej wyróżnionej epoce jego rozwoju;


lexentry: pol/gramatykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: gramatykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grammaticalization
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)


lexentry: pol/gramofon__rzeczownik__1
written_rep: gramofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gramophone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;


lexentry: pol/granat__rzeczownik__1
written_rep: granat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garnet
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;


lexentry: pol/granatnik__rzeczownik__1
written_rep: granatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grenade launcher
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) indywidualna lub zespołowa, gładkolufowa broń palna, służąca do wystrzeliwania granatów na niewielką odległość;


lexentry: pol/granatowiec__rzeczownik__1
written_rep: granatowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pomegranate
sense_list:
(botanika, botaniczny) Punica granatum L., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;


lexentry: pol/granatowy__przymiotnik__2
written_rep: granatowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: navy blue | navy
sense_list:
mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;


lexentry: pol/grandilokwentny__przymiotnik__1
written_rep: grandilokwentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: grandiloquent
sense_list:
(książkowy) lub (przestarzałe, przestarzały) mający cechy grandilokwencji; przesadnie napuszony, wykwintny, górnolotny


lexentry: pol/graniastosłup__rzeczownik__1
written_rep: graniastosłup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prism
sense_list:
(geometria) wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;


lexentry: pol/granica__rzeczownik__1
written_rep: granica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limit
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja; | ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego | pewien kres możliwości fizycznych lub psychicznych człowieka


lexentry: pol/granola__rzeczownik__1
written_rep: granola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granola
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;


lexentry: pol/grant__rzeczownik__1
written_rep: grant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grant
sense_list:
dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium


lexentry: pol/granulka__rzeczownik__1
written_rep: granulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granule
sense_list:
małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne


lexentry: pol/granulocyt__rzeczownik__1
written_rep: granulocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: granulocyte
sense_list:
(biologia, biologiczny) leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;


lexentry: pol/grasica__rzeczownik__1
written_rep: grasica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thymus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;


lexentry: pol/gratka__rzeczownik__1
written_rep: gratka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: windfall
sense_list:
(potocznie, potoczny) coś atrakcyjnego, cennego lub unikatowego, co sprawia przyjemność albo jest rzadkie


lexentry: pol/gratyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: gratyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gratification
sense_list:
dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.


lexentry: pol/grań__rzeczownik__1
written_rep: grań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ridge | crag
sense_list:
(geologia, geologiczny) (geografia, geograficzny) grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty


lexentry: pol/grażdanka__rzeczownik__1
written_rep: grażdanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citizen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;


lexentry: pol/grecyzm__rzeczownik__1
written_rep: grecyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grecism Graecism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub zwrot zapożyczony z języka greckiego, który został wprowadzony do innego języka


lexentry: pol/grecyzować__czasownik__1
written_rep: grecyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Hellenize
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać greckość, przymuszać kogoś do zostania Grekiem, zmieniać coś na greckie


lexentry: pol/greenwashing__rzeczownik__1
written_rep: greenwashing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greenwashing
sense_list:
(społeczny) (ekonomia, ekonomiczny) oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;


lexentry: pol/gremiał__rzeczownik__1
written_rep: gremiał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gremial | gremiale
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jedwabna lub lniana chusta rozkładana dawniej na kolana siedzącego na tronie biskupa podczas nabożeństwa


lexentry: pol/grenadier__rzeczownik__1
written_rep: grenadier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grenadier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;


lexentry: pol/griko__rzeczownik__1
written_rep: griko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Griko
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt (dialekt języka greckiego lub język) używany przez italogreków


lexentry: pol/grill__rzeczownik__1
written_rep: grill
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbecue
sense_list:
przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są potrawy z grilla (1.1-2)


lexentry: pol/grill__rzeczownik__1
written_rep: grill
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grill
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przenośny ruszt do pieczenia potraw | (środowiskowy) (motoryzacja) atrapa przednia pod maską | piekarnik elektryczny lub rożen służący do pieczenia potraw


lexentry: pol/grillowanie__rzeczownik__1
written_rep: grillowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grilling
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od grillować | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób obróbki termicznej mięsa i warzyw bezpośrednio na rusztach, zwykle nad otwartym ogniem


lexentry: pol/grip__rzeczownik__1
written_rep: grip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grip
sense_list:
(fotografia) dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii


lexentry: pol/grizzly__rzeczownik__1
written_rep: grizzly
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grizzly
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Ursus arctos horribilis Ord, duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;


lexentry: pol/grobowiec__rzeczownik__1
written_rep: grobowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomb | sepulcher
sense_list:
okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;


lexentry: pol/groch_zwyczajny_polny__rzeczownik__1
written_rep: groch zwyczajny polny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: field pea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Pisum sativum subsp. arvense, jednoroczna roślina uprawna z rodziny bobowatych, odmiana grochu;


lexentry: pol/grochówka__rzeczownik__1
written_rep: grochówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pea soup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;


lexentry: pol/grog__rzeczownik__1
written_rep: grog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) napój alkoholowy z mocnego trunku (zwykle araku lub rumu), rozcieńczonego gorącą wodą i osłodzonego, niekiedy ze smakowymi dodatkami;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: district
sense_list:
(administracja) dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;


lexentry: pol/gromada__rzeczownik__1
written_rep: gromada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: division | phylum
sense_list:
(biologia, biologiczny) kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;


lexentry: pol/gromnica__rzeczownik__1
written_rep: gromnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blessed candle
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; (zobacz) też gromnica w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/gronkowiec_złocisty__rzeczownik__1
written_rep: gronkowiec złocisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golden staph
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) Staphylococcus aureus Rosenbach, gatunek kulistej bakterii Gram-dodatniej tworzącej kolonie w kształcie gron, będącej komensalem ludzkiej mikroflory zasiedlającej skórę i górnych dróg oddechowych, potencjalnie chorobotwórczej


lexentry: pol/grooming__rzeczownik__1
written_rep: grooming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grooming
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) działania osoby dorosłej mające na celu zaprzyjaźnienie się i nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem, z intencją jego seksualnego wykorzystania; często za pośrednictwem Internetu;


lexentry: pol/grossular__rzeczownik__1
written_rep: grossular
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grossular
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki kamień o żółtej lub zielonej barwie, zaliczany do gromady krzemianów i grupy granatów;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrowhead | spearhead
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;


lexentry: pol/grot__rzeczownik__1
written_rep: grot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mainsail
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;


lexentry: pol/groteska__rzeczownik__1
written_rep: groteska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grotesque
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;


lexentry: pol/growler__rzeczownik__1
written_rep: growler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: growler
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (oceanografia, oceanograficzny) zwarta bryła lodu pływającego, która wystaje ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m²;


lexentry: pol/grubodziób__rzeczownik__1
written_rep: grubodziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hawfinch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Coccothraustes coccothraustes, mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;


lexentry: pol/gruczoł_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mammary gland
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zazwyczaj parzyste gruczoły charakterystyczne dla gromady ssaków, wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych;


lexentry: pol/gruczoł_opuszkowo-cewkowy__rzeczownik__1
written_rep: gruczoł opuszkowo-cewkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulbourethral gland
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) parzysty męski gruczoł zewnątrzwydzielniczy, położony w pobliżu cewki moczowej w kroczu, który produkuje śluzowatą wydzielinę nawilżającą cewkę moczową przed wytryskiem


lexentry: pol/grudka_perlista__rzeczownik__1
written_rep: grudka perlista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: PPP | pearly penile papule
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) naturalna, fizjologiczna drobna narośl wokół nasady żołędzi prącia występująca u około 15% mężczyzn;


lexentry: pol/grundwaga__rzeczownik__1
written_rep: grundwaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: archipendulum
sense_list:
(budownictwo) narzędzie służące do wyznaczania linii prostej, trójkąt z desek z którego wierzchołka zwiesza się sznurek z ciężarkiem na końcu;


lexentry: pol/grunge__rzeczownik__1
written_rep: grunge
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grunge | grunge rock
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;


lexentry: pol/grunt__rzeczownik__1
written_rep: grunt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undercoat
sense_list:
(budownictwo) substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;


lexentry: pol/grupa__rzeczownik__1
written_rep: grupa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: group
sense_list:
zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie | zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze | (chemia, chemiczny) kolumna układu okresowego | (matematyka, matematyczny) zbiór z określonym na nim łącznym i odwracalnym działaniem dwuargumentowym;


lexentry: pol/grupa_aminowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa aminowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amino group
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu azotu i dwóch atomów wodoru;


lexentry: pol/grupa_docelowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa docelowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: target group
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (publikatory) grupa osób, do której zasadniczo skierowany jest komunikat, reklama lub produkt;


lexentry: pol/grupa_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: grupa etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnic group
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludzi posiadających wspólne doświadczenia społeczne, kulturowe, narodowe oraz historyczne;


lexentry: pol/grupa_funkcyjna__rzeczownik__1
written_rep: grupa funkcyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: functional group
sense_list:
(chemia, chemiczny) ugrupowanie atomów występujące w cząsteczce związku organicznego, decydujące o podstawowych własnościach chemicznych związku;


lexentry: pol/grupa_hydroksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa hydroksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydroxyl | hydroxy group
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_karboksylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa karboksylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carboxyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) jednowartościowa grupa funkcyjna, składająca się z jednego atomu węgla, dwóch atomów tlenu i jednego atomu wodoru;


lexentry: pol/grupa_karbonylowa__rzeczownik__1
written_rep: grupa karbonylowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbonyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa funkcyjna składająca się z jednego atomu węgla i jednego atomu tlenu połączonych wiązaniem podwójnym;


lexentry: pol/grupa_krwi__rzeczownik__1
written_rep: grupa krwi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blood type | blood group | BG
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) typ krwi ze względu na zestaw antygenów obecnych na powierzchni krwinek czerwonych


lexentry: pol/grupa_nominalna__rzeczownik__1
written_rep: grupa nominalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: noun phrase
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jednostka składniowa, której centralnym elementem jest rzeczownik lub zaimek rzeczowny


lexentry: pol/grupa_śmierci__rzeczownik__1
written_rep: grupa śmierci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: group of death
sense_list:
(sport, sportowy) grupa w rozgrywkach, której drużyny/uczestnicy prezentują podobny, wysoki poziom i każdy z nich może być upatrywany w roli faworyta


lexentry: pol/grusza__rzeczownik__1
written_rep: grusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pear tree | pear
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pyrus L., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;


lexentry: pol/gryf__rzeczownik__2
written_rep: gryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bar
sense_list:
(sport, sportowy) metalowy pręt, który wraz z nakładanym nań obciążeniem służy do ćwiczeń fizycznych;


lexentry: pol/gryf__rzeczownik__2
written_rep: gryf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: neck
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część instrumentu muzycznego, na którym rozpięte są struny;


lexentry: pol/gryfon__rzeczownik__1
written_rep: gryfon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: griffon
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski z grupy wyżłów, charakteryzujący się twardą, szorstką sierścią oraz obfitym owłosieniem pyska, tworzącym wyraziste brwi i brodę; także nazwa rasy tych psów;


lexentry: pol/grynszpan__rzeczownik__1
written_rep: grynszpan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: verdigris
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji; | niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)


lexentry: pol/grywalizacja__rzeczownik__1
written_rep: grywalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gamification
sense_list:
wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;


lexentry: pol/grywalny__przymiotnik__1
written_rep: grywalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: playable
sense_list:
(gry komputerowe) taki, z którego grając można czerpać przyjemność | taki, w który można zagrać; taki, którym można zagrać


lexentry: pol/grywać__czasownik__1
written_rep: grywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: act | play
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odtwarzać jakąś rolę co pewien czas


lexentry: pol/grzbiet__rzeczownik__1
written_rep: grzbiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: back | spine
sense_list:
(potocznie, potoczny) plecy | (zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comb
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) przyrząd do czesania, rozczesywania włosów; | (ornitologia, ornitologiczny) mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów


lexentry: pol/grzebień__rzeczownik__1
written_rep: grzebień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crest
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych;


lexentry: pol/grzebiące__rzeczownik__1
written_rep: grzebiące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galliforms
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Galliformes, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;


lexentry: pol/grzech__rzeczownik__1
written_rep: grzech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;


lexentry: pol/grzech_pierworodny__rzeczownik__1
written_rep: grzech pierworodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: original sin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grzech popełniony w raju przez Adama i Ewę, dziedziczony następnie przez wszystkich ludzi;


lexentry: pol/grzechotka__rzeczownik__1
written_rep: grzechotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rattle
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu


lexentry: pol/grzechotnik__rzeczownik__1
written_rep: grzechotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rattlesnake
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;


lexentry: pol/grzechowy__przymiotnik__1
written_rep: grzechowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sinful
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący grzechu, związany z grzechem


lexentry: pol/grzeczny__przymiotnik__1
written_rep: grzeczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: polite | courteous | suave | well-behaved
sense_list:
taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości


lexentry: pol/grzeszyć__czasownik__1
written_rep: grzeszyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: sin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny


lexentry: pol/grzyb_atomowy__rzeczownik__1
written_rep: grzyb atomowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mushroom cloud
sense_list:
(potocznie, potoczny) charakterystyczny, przypominający grzyba, kształt chmury dymu, pyłu i pary, która powstaje po wybuchu jądrowym (atomowym lub termojądrowym)


lexentry: pol/grzyb_słomkowy__rzeczownik__1
written_rep: grzyb słomkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paddy straw mushroom | straw mushroom
sense_list:
(spożywczy) nazwa młodego, nierozwiniętego owocnika pochwiaka wielkopochwowego, Volvariella volvacea


lexentry: pol/grzybnia__rzeczownik__1
written_rep: grzybnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mycelium | spawn
sense_list:
(biologia, biologiczny) (mykologia, mykologiczny) forma plechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;


lexentry: pol/grzybówka_różowa__rzeczownik__1
written_rep: grzybówka różowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosy bonnet
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Mycena rosea Gramberg, gatunek grzybów trujących z rodziny grzybówkowatych;


lexentry: pol/grzywa__rzeczownik__1
written_rep: grzywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mane
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi


lexentry: pol/grzywacz__rzeczownik__2
written_rep: grzywacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: crested dog
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies rasy charakteryzującej się obecnością dłuższego włosa (grzywy) na głowie


lexentry: pol/grzywacz__rzeczownik__2
written_rep: grzywacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: wood pigeon
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Columba palumbus L., gatunek ptaka wędrownego z rodziny gołębiowatych o szarobrązowym upierzeniu, z dwiema wyraźnymi białymi plamami po bokach szyi oraz białymi pasami na skrzydłach;


lexentry: pol/grzywna__rzeczownik__1
written_rep: grzywna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fine | mulct | amercement
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne


lexentry: pol/grążel_żółty__rzeczownik__1
written_rep: grążel żółty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brandy-bottle | spadderdock | yellow water-lily
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nuphar lutea L., gatunek wodnej byliny z rodziny grzybieniowatych o własnościach trujących;


lexentry: pol/grążyca__rzeczownik__1
written_rep: grążyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diving duck
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju Aythya


lexentry: pol/guanábana__rzeczownik__1
written_rep: guanábana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guanábana | soursop
sense_list:
(botanika, botaniczny) Annona muricata L., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) żółtozielony owoc guanábany (1.1)


lexentry: pol/gubernia__rzeczownik__1
written_rep: gubernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: governorate | gubernia | guberniya
sense_list:
(administracja) jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;


lexentry: pol/gudźarati__rzeczownik__1
written_rep: gudźarati
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gujarati
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z języków nowoindyjskich, którym posługuje się ponad 46 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, stanu Gudźarat;


lexentry: pol/gulden__rzeczownik__1
written_rep: gulden
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guilder
sense_list:
(jednostka monetarna) obecna lub dawna waluta państw i obszarów o germańskich korzeniach, m.in. Holandii i jej terytoriów zależnych;


lexentry: pol/gulenista__rzeczownik__1
written_rep: gulenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulenist | Gülenist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (społeczny) zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta


lexentry: pol/guma__rzeczownik__1
written_rep: guma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chinese jump rope | French skipping | elastics
sense_list:
gumka bieliźniana służąca do skakania przez nią, także sama zabawa polegająca na skakaniu przez gumę


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eraser tool
sense_list:
(informatyka, informatyczny) narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hair tie | rubber band | elastic band | hair band
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; (zobacz) gumka do włosów


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubber band | elastic band
sense_list:
(handel, handlowy) rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; (zobacz) gumka recepturka


lexentry: pol/gumka__rzeczownik__1
written_rep: gumka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rubber | eraser
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (biurowość, biurowy) kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;


lexentry: pol/gundia_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: gundia zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common gundi
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ctenodactylus gundi, endemiczny, stadny ssak z rodziny gundiowatych, zamieszkujący zbocza górskie i półpustynne tereny w północnej Afryce


lexentry: pol/gupik__rzeczownik__1
written_rep: gupik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guppy | millionfish | rainbow fish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Poecilia reticulata, gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;


lexentry: pol/guru__rzeczownik__1
written_rep: guru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guru
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu; | (przenośnie, przenośnia) osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku


lexentry: pol/guwernantka__rzeczownik__1
written_rep: guwernantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: governess
sense_list:
(dawniej, dawny) (edukacja, edukacyjny) nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach


lexentry: pol/guzdrać_się__czasownik__1
written_rep: guzdrać się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dawdle
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) robić coś powoli, wykonywać czynność przez dłuższy czas, niż powinna zajmować


lexentry: pol/guziec__rzeczownik__1
written_rep: guziec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: warthog
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus F. Cuvier, przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;


lexentry: pol/guziec_pustynny__rzeczownik__1
written_rep: guziec pustynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desert warthog
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phacochoerus aethiopicus Pallas, przypominający świnię masywny ssak o długich kłach, zamieszkujący stepy Afryki Wschodniej;


lexentry: pol/guzik__rzeczownik__1
written_rep: guzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: button
sense_list:
(krawiectwo) element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni; | (potocznie, potoczny) włącznik, przycisk


lexentry: pol/gwarancja__rzeczownik__1
written_rep: gwarancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: warranty | guarantee | guaranty | security
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) zobowiązanie producenta lub sprzedawcy do bezpłatnej naprawy lub wymiany danego wyrobu (w razie pojawienia się w nim w określonym czasie jakichś wad); | (ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) odpowiedzialność zaciągana przez osobę trzecią, zapewniająca wierzyciela o dotrzymaniu zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela


lexentry: pol/gwardia__rzeczownik__1
written_rep: gwardia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guards
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) starożytna lub średniowieczna straż przyboczna panujących | (wojskowość, wojskowy) oddziały ochotnicze, zorganizowane na wzór wojska zawodowego | (wojskowość, wojskowy) wyborowe oddziały wojska


lexentry: pol/gwardian__rzeczownik__1
written_rep: gwardian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guardian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przełożony niektórych męskich domów zakonnych;


lexentry: pol/gwasz__rzeczownik__1
written_rep: gwasz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gouache
sense_list:
(sztuka) kryjąca farba wodna z domieszką kredy, bieli cynkowej lub bieli ołowianej oraz gumą arabską jako spoiwem; | (sztuka) praca malarska w technice gwaszu (1.2) | (sztuka) technika malarska wykorzystująca gwasz (1.1)


lexentry: pol/gwałt__rzeczownik__1
written_rep: gwałt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rape
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (seksuologia, seksuologiczny) zmuszenie do odbycia stosunku seksualnego lub innej czynności seksualnej;


lexentry: pol/gwelf__rzeczownik__1
written_rep: gwelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Guelph
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik papiestwa w średniowiecznych Włoszech;


lexentry: pol/gwiazda_Dawida__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda Dawida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Star of David
sense_list:
(żydowski) symbol w postaci sześcioramiennej gwiazdy, utworzonej przez dwa zachodzące na siebie trójkąty równoboczne, będący m.in. godłem Izraela;


lexentry: pol/gwiazda__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: star
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) ciało niebieskie będące skupiskiem związanej grawitacyjnie materii, w której zachodzą reakcje syntezy jądrowej; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (publikatory) sławna osobistość w danym środowisku | rodzaj odznaczenia;


lexentry: pol/gwiazda_betlejemska__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda betlejemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Christmas star
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) gatunek rośliny krzewiastej z rodziny wilczomleczowatych, hodowanej w celach ozdobnych;


lexentry: pol/gwiazda_filmowa__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda filmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: film star | movie star
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) popularny aktor lub aktorka filmowa;


lexentry: pol/gwiazda_spadająca__rzeczownik__1
written_rep: gwiazda spadająca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteor
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bryła kamienna lub metaliczna poruszająca się w przestrzeni międzyplanetarnej


lexentry: pol/gwint__rzeczownik__1
written_rep: gwint
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thread | rifle | rifling | screw thread
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyżłobienie w kształcie spirali na bocznej ściance śruby, wkrętu, żarówki itp. lub wewnętrznej ściance nakrętek


lexentry: pol/gwoli__przyimek__1
written_rep: gwoli
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: because of
sense_list:
(podniośle) (przestarzałe, przestarzały) przyimek wskazujący na cel czynności lub przyczynę jej wykonania


lexentry: pol/gwóźdź__rzeczownik__1
written_rep: gwóźdź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nail | spike
sense_list:
podłużny cienki metalowy trzpień, o jednym końcu ostrym, a drugim zakończonym płaską główką, służący do łączenia elementów;


lexentry: pol/gyokuro__rzeczownik__1
written_rep: gyokuro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyokuro
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej


lexentry: pol/gyoza__rzeczownik__1
written_rep: gyoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyoza
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) japoński pierożek z mięsnym farszem; potrawa o chińskiej proweniencji


lexentry: pol/gyros__rzeczownik__1
written_rep: gyros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyro
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;


lexentry: pol/gytia__rzeczownik__1
written_rep: gytia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mud
sense_list:
(geologia, geologiczny) muł jeziorny powstający na dnie jezior ze szczątków organicznych, głównie planktonu;


lexentry: pol/gzyms__rzeczownik__1
written_rep: gzyms
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornice
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pozioma, zwykle profilowana listwa wystająca przed lico muru, która chromi elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową;


lexentry: pol/góralek_abisyński__rzeczownik__1
written_rep: góralek abisyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock badger | rock hyrax
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis, ssak z rodziny góralkowatych, zamieszkujący kontynent afrykański;


lexentry: pol/góralek_przylądkowy__rzeczownik__1
written_rep: góralek przylądkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock badger | rock hyrax
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Procavia capensis Pallas, ssak z rodziny góralkowatych zamieszkujący kontynent afrykański i tereny południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/górnictwo__rzeczownik__1
written_rep: górnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mining
sense_list:
dział przemysłu zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych i jej przygotowania do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu;


lexentry: pol/górniczek__rzeczownik__1
written_rep: górniczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Horned Lark/Shorelark
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Eremophila alpestris, gatunek ptaka z rodziny skowronków, zamieszkuje tundrę oraz strefy alpejskie gór: Eurazji, Afryki Północnej i Ameryki;


lexentry: pol/górnoprzepustowy__przymiotnik__1
written_rep: górnoprzepustowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: high-pass
sense_list:
(elektryczność) przepuszczający składowe częstotliwości sygnału powyżej pewnej częstotliwości granicznej i tłumiący wyższe


lexentry: pol/górnośląski__przymiotnik__1
written_rep: górnośląski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Upper Silesian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Górnego Śląska, związany z Górnym Śląskiem, pochodzący z Górnego Śląska, właściwy Górnemu Śląskowi


lexentry: pol/górny__przymiotnik__1
written_rep: górny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: upper
sense_list:
taki, który jest na pewnej wysokości, w górze | o odcinku rzeki taki, który jest bliżej źródła | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) taki, który dotyczy wyższej części skali | o dzielnicy, miejscowości, regionie, kraju położony wyżej (lub dalej od ujścia pobliskiej rzeki) niż inna jednostka terytorialna o tej samej nazwie najczęściej określana jako dolna


lexentry: pol/górować__czasownik__1
written_rep: górować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: culminate
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przechodząc przez płaszczyznę południka niebieskiego, znajdować się najwyżej nad horyzontem


lexentry: pol/gówno__rzeczownik__1
written_rep: gówno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) coś brzydkiego, bezwartościowego | (wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) nic


lexentry: pol/gównoburza__rzeczownik__1
written_rep: gównoburza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shitstorm
sense_list:
(środowiskowy) (grubiański, grubiańsko) zażarta dyskusja, w której argumenty merytoryczne nie mają znaczenia


lexentry: pol/gąbczasta_encefalopatia_bydła__rzeczownik__1
written_rep: gąbczasta encefalopatia bydła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: BSE | bovine spongiform encephalopathy
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba neurologiczna bydła wywoływana przez nieprawidłowe białka prionowe, które powodują degenerację tkanki mózgowej w obrazie mikroskopowy przypominjącą gąbkę


lexentry: pol/gąbka__rzeczownik__1
written_rep: gąbka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sponge
sense_list:
najczęściej miękki, piankowy przedmiot wchłaniający wodę, wykorzystywany do utrzymania czystości ludzkiego ciała i przedmiotów; | (zoologia, zoologiczny) prymitywne, beztkankowe zwierzę wodne;


lexentry: pol/gąbki__rzeczownik__1
written_rep: gąbki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sponge
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Porifera Grant, typ prymitywnych, beztkankowych zwierząt wyłącznie wodnych, obejmujący około 9 tysięcy poznanych dotąd gatunków;


lexentry: pol/gągołek__rzeczownik__1
written_rep: gągołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bufflehead
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bucephala albeola, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych zamieszkujący kontynent amerykański;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caterpillar
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) larwa motyla; także każdy owad o wielu odnóżach i bez skrzydeł;


lexentry: pol/gąsienica__rzeczownik__1
written_rep: gąsienica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caterpillar track | caterpillar
sense_list:
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) metalowa taśma umieszczana na spodzie niektórych pojazdów zastępująca koła i umożliwiająca im poruszanie się w trudnym terenie


lexentry: pol/gąsior__rzeczownik__2
written_rep: gąsior
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: carboy | demijohn
sense_list:
pękate naczynie szklane z wąską szyjką służące do przechowywania płynów oraz do produkcji win lub nalewek;


lexentry: pol/gąszcz__rzeczownik__1
written_rep: gąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chutney
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty sos pochodzenia indyjskiego, owocowo-warzywny, na bazie octu lub wina, często z dodatkiem rodzynek, śliwek lub fig


lexentry: pol/gęgawa__rzeczownik__1
written_rep: gęgawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greylag goose
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anser anser, pospolity gatunek gęsi, gniazdujący również w Polsce, przodek gęsi domowej;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chicken skin
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) choroba skóry polegająca na nienaturalnym rogowaceniu ujść mieszków włosowych;


lexentry: pol/gęsia_skórka__rzeczownik__1
written_rep: gęsia skórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creeps | goose bumps | goosebumps
sense_list:
(potocznie, potoczny) (fizjologia, fizjologiczny) fizjologiczna reakcja skóry na zimno lub emocje objawiająca się wyprostowaniem włosków;


lexentry: pol/gęstość__rzeczownik__1
written_rep: gęstość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: density
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek masy do objętości; | (matematyka, matematyczny) (fizyka, fizyczny) ilość danej wielkości fizycznej przypadająca na jednostkę objętości, powierzchni lub długości | cecha gęstych substancji


lexentry: pol/gęstość_liczbowa__rzeczownik__1
written_rep: gęstość liczbowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: number density
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) wielkość określająca liczbę obiektów (np. cząstek, gwiazd) przypadających na jednostkę objętości;


lexentry: pol/gęstość_zaludnienia__związek_wyrazów__1
written_rep: gęstość zaludnienia
min_sense_num: 01
trans_list: population density
sense_list:
(statystyka, statystyczny) miara przyporządkowująca populację do powierzchni, podawana zazwyczaj w liczbie osób na km²;


lexentry: pol/gęsty__przymiotnik__1
written_rep: gęsty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dense | thick
sense_list:
taki, który składa się z wielu części (cząstek), umieszczonych blisko siebie | (o płynach) skondensowany


lexentry: pol/gęś__rzeczownik__1
written_rep: gęś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goose
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z rodziny kaczkowatych; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta ograniczona, naiwna, głupia, niedoświadczona | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z mięsa gęsi (1.2), rzadziej gęsi (1.1)


lexentry: pol/gładzica__rzeczownik__1
written_rep: gładzica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European plaice
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pleuronectes platessa, flądra zamieszkująca europejskie wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, Morza Śródziemnego, Bałtyckiego i Białego;


lexentry: pol/głasnost__rzeczownik__1
written_rep: głasnost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glasnost
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jawność, otwartość – pojęcie używane w kontekście upublicznienia faktów historycznych oraz sytuacji politycznej i gospodarczej w ZSRR w okresie przemian rozpoczętych przez Michaiła Gorbaczowa;


lexentry: pol/głaz__rzeczownik__1
written_rep: głaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boulder
sense_list:
(geologia, geologiczny) fragment skały o średnicy większej niż 20 cm, obtoczony wskutek transportu i erozji;


lexentry: pol/głodówka__rzeczownik__1
written_rep: głodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hunger
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) metoda samoleczenia, której celem jest oczyszczenie organizmu z toksyn i pozbycie się nadmiaru tkanki tłuszczowej, polegająca na nieprzyjmowaniu pokarmów | strajk głodowy


lexentry: pol/głos__rzeczownik__1
written_rep: głos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voice
sense_list:
zdanie, osąd, opinia | zdolność wydawania głosu (1.1) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) partia jednego z wokalistów w utworze zespołowym


lexentry: pol/głos_wołającego_na_puszczy__rzeczownik__1
written_rep: głos wołającego na puszczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voice in the wilderness
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) czyjeś bezskuteczne apele, nawoływania, daremne rady, słowa nieznajdujące oddźwięku ani posłuchu, zlekceważone


lexentry: pol/głoska__rzeczownik__1
written_rep: głoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phone | speech sound
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) najmniejszy element dźwiękowej formy wypowiedzi, charakteryzujący się stałym zespołem fonetycznych cech artykulacyjnych i akustycznych;


lexentry: pol/głowa__rzeczownik__1
written_rep: głowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część ciała zwierząt i człowieka, znajdująca się u góry lub z przodu ciała, zawierająca mózg; | (przenośnie, przenośnia) umysł (w związkach frazeologicznych)


lexentry: pol/głowa_rodziny__rzeczownik__1
written_rep: głowa rodziny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head of household
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba, na której spoczywa główna odpowiedzialność za utrzymanie rodziny; osoba, która podejmuje ważne decyzje w danej rodzinie


lexentry: pol/głośnik__rzeczownik__1
written_rep: głośnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loudspeaker | speaker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wzmacniania dźwięku; do odtwarzania dźwięku zapisanego w postaci elektrycznej;


lexentry: pol/głośnikowy__przymiotnik__1
written_rep: głośnikowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: speaker
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) związany z głośnikiem, dotyczący głośnika, właściwy głośnikowi, składający się z głośników


lexentry: pol/głupawka__rzeczownik__1
written_rep: głupawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fit of laughter | hilarity
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niekontrolowany napad śmiechu; stan bezmyślnej wesołości – często zaraźliwej


lexentry: pol/głupota__rzeczownik__1
written_rep: głupota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stupidity
sense_list:
niedostatek rozumu przejawiający się brakiem bystrości, nieumiejętnością rozpoznawania istoty rzeczy, związków przyczynowo-skutkowych, przewidywania i kojarzenia


lexentry: pol/głuptak__rzeczownik__1
written_rep: głuptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern gannet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Morus bassanus, głuptak zwyczajny, duży ptak morski z rzędu pełnopłetwych;


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haw | hawthorn
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoce głogu (1.2) o działaniu leczniczym używane do wyrobu win, soków pitnych i innych przetworów


lexentry: pol/głóg__rzeczownik__1
written_rep: głóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hawthorn | whitethorn
sense_list:
(botanika, botaniczny) Crataegus L., rodzaj krzew lub niskie drzewo z rodziny różowatych, o ciernistych pędach, białych lub czerwonych kwiatach i kulistych owocach;


lexentry: pol/główny_wyłącznik_prądu__rzeczownik__1
written_rep: główny wyłącznik prądu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: main switch
sense_list:
(elektryczność) urządzenie przeznaczone do wyłączania w budynku spod napięcia całej instalacji elektrycznej na wszystkich biegunach


lexentry: pol/główszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: główszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weregild | wergeld
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) suma pieniędzy należna rodzinie lub panu feudalnemu za głowę zabitego


lexentry: pol/głębia__rzeczownik__1
written_rep: głębia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depth
sense_list:
odległość od powierzchni do dna | (przenośnie, przenośnia) wielość kontekstów, w których można rozpatrywać dane dzieło kultury


lexentry: pol/głęboki__przymiotnik__1
written_rep: głęboki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: profound | deep
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który nie ma banalnego, powierzchownego znaczenia; jest dociekliwy, zawierający istotę omawianego problemu


lexentry: pol/głębokie_gardło__rzeczownik__1
written_rep: głębokie gardło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deepthroating
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (seksuologia, seksuologiczny) forma fellatio polegająca na wzięciu wzwiedzionego penisa w całości do jamy ustnej i gardła;


lexentry: pol/gżel__rzeczownik__1
written_rep: gżel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Gzhelian
sense_list:
(geologia, geologiczny) ostatni, najmłodszy wiek pensylwanu (późnego karbonu), trwający 303,9 – 299 milionów lat temu;


lexentry: pol/h-moll__rzeczownik__1
written_rep: h-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: b minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku h (w zapisie nutowym z dwoma krzyżykami)


lexentry: pol/ha__wykrzyknik__1
written_rep: ha
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ha
sense_list:
powtórzony kilkakrotnie oznacza śmiech | wyraz o funkcji ekspresywnej, podkreślającej wyrażane uczucia


lexentry: pol/habanera__rzeczownik__1
written_rep: habanera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habanera
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) taniec kubański spopularyzowany w XIX wieku | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka do habanery (1.1) lub w jej rytmie


lexentry: pol/habilitacja__rzeczownik__1
written_rep: habilitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habilitation
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (urzędowy) procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;


lexentry: pol/hacjenda__rzeczownik__1
written_rep: hacjenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacienda
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;


lexentry: pol/hackathon__rzeczownik__1
written_rep: hackathon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hackathon
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;


lexentry: pol/hadeik__rzeczownik__1
written_rep: hadeik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hadean | Pre-Archean | Priscoan
sense_list:
(geologia, geologiczny) nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/hadis__rzeczownik__1
written_rep: hadis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hadith
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: krótki przekaz o słowach i czynach Mahometa lub jego towarzyszy;


lexentry: pol/hadżdż__rzeczownik__1
written_rep: hadżdż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hajj | hadj | haj
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;


lexentry: pol/haftka__rzeczownik__1
written_rep: haftka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hook and eye | hook and eye clasp
sense_list:
rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; (zobacz) też haftka w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/hagiografia__rzeczownik__1
written_rep: hagiografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiography
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;


lexentry: pol/hagiograficzny__przymiotnik__1
written_rep: hagiograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hagiographic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych


lexentry: pol/hagiologia__rzeczownik__1
written_rep: hagiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagiology
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego


lexentry: pol/hagioskop__rzeczownik__1
written_rep: hagioskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hagioscope
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (kościelny) element budowli sakralnej w formie wąskiego otworu pozwalającego na oglądanie ołtarza tak, by widzieć najważniejszą część liturgii – podniesienie


lexentry: pol/haiku__rzeczownik__1
written_rep: haiku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haiku
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cracker
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;


lexentry: pol/haker__rzeczownik__1
written_rep: haker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacker
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;


lexentry: pol/haktywista__rzeczownik__1
written_rep: haktywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacktivist
sense_list:
osoba wynajdująca słabe punkty w systemach komputerowych, aby poinformować o nich właściciela[potrzebne źródło]


lexentry: pol/haktywizm__rzeczownik__1
written_rep: haktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hacktivism
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) atakowanie systemów komputerowych lub sieci z pobudek politycznych;


lexentry: pol/halabarda__rzeczownik__1
written_rep: halabarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halberd
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;


lexentry: pol/halabardnik__rzeczownik__1
written_rep: halabardnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halberdier
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę


lexentry: pol/halal__przymiotnik__1
written_rep: halal
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: halal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)


lexentry: pol/halibut__rzeczownik__1
written_rep: halibut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halibut
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Hippoglossus hippoglossus, drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;


lexentry: pol/halloumi__rzeczownik__1
written_rep: halloumi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halloumi
sense_list:
(mleczarstwo) (spożywczy) cypryjski ser wytwarzany z mleka owczego lub mieszanki mleka owczego, koziego i krowiego;


lexentry: pol/halluks__rzeczownik__1
written_rep: halluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bunion
sense_list:
(medycyna, medyczny) deformacja stopy polegająca na bocznym odchyleniu dużego palca (palucha) w stronę pozostałych palców, często z uwypukleniem stawu śródstopno-paliczkowego


lexentry: pol/halny__rzeczownik__1
written_rep: halny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: halny
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (geografia, geograficzny) wiatr typu fenowego, wiejący w Karpatach i Sudetach;


lexentry: pol/halo-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: halo-
min_sense_num: 01
trans_list: halo-
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geografia, geograficzny) pierwszy element słów złożonych oznaczający związek drugiego członu z solą, chlorkiem sodu


lexentry: pol/halsztuk__rzeczownik__1
written_rep: halsztuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stock tie
sense_list:
trójkątna chusta wiązana na szyi przez mężczyzn w XVIII i XIX wieku, noszona jako ozdoba, część munduru lub jako szalik;


lexentry: pol/halucynacja__rzeczownik__1
written_rep: halucynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hallucination
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;


lexentry: pol/halucynogen__rzeczownik__1
written_rep: halucynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hallucinogen | hallucinogenic
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wywołująca halucynacje


lexentry: pol/haluks__rzeczownik__1
written_rep: haluks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bunion
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;


lexentry: pol/hamakowanie__rzeczownik__1
written_rep: hamakowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammocking
sense_list:
(potocznie, potoczny) leżenie, wylegiwanie się, urządzanie spania w hamaku | (przenośnie, przenośnia) (telewizja, telewizyjny) umieszczanie kiepskiego programu telewizyjnego pomiędzy dwoma programami o dużej oglądalności


lexentry: pol/hamburger__rzeczownik__1
written_rep: hamburger
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamburger
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;


lexentry: pol/hamiltonian__rzeczownik__1
written_rep: hamiltonian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hamiltonian
sense_list:
(fizyka, fizyczny) funkcja opisująca układ fizyczny za pomocą pędów i położeń uogólnionych | (fizyka, fizyczny) operator energii w mechanice kwantowej;


lexentry: pol/handel_ludźmi__rzeczownik__1
written_rep: handel ludźmi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: human trafficking
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępczy proceder będący formą niewolnictwa polegający na działaniach nakierunkowanych na wyzysk ludzi, niezależnie od płci i wieku, naruszający ich prawo do decydowania o sobie;


lexentry: pol/handicapizm__rzeczownik__1
written_rep: handicapizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ableism | disablism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/handpan__rzeczownik__1
written_rep: handpan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handpan
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj instrumentu perkusyjnego w kształcie dwóch złożonych metalowych mis


lexentry: pol/hang__rzeczownik__1
written_rep: hang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hand pan | handpan | hang
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;


lexentry: pol/hangar__rzeczownik__1
written_rep: hangar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hangar | air shed
sense_list:
pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);


lexentry: pol/hanza__rzeczownik__1
written_rep: hanza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hanseatic League
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (ekonomia, ekonomiczny) średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;


lexentry: pol/hapaks_legomenon__rzeczownik__1
written_rep: hapaks legomenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hapax legomenon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo lub wyrażenie użyte tylko raz w danym dziele lub całej twórczości autora;


lexentry: pol/haploid__rzeczownik__1
written_rep: haploid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haploid
sense_list:
(biologia, biologiczny) organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów; | (mikrobiologia, mikrobiologiczny) komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;


lexentry: pol/haplologia__rzeczownik__1
written_rep: haplologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplology
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;


lexentry: pol/haplotyp__rzeczownik__1
written_rep: haplotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haplotype
sense_list:
(biologia, biologiczny) w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;


lexentry: pol/happening__rzeczownik__1
written_rep: happening
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: happening
sense_list:
(sztuka) (społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;


lexentry: pol/haptyczny__przymiotnik__1
written_rep: haptyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: haptic
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.


lexentry: pol/haracz__rzeczownik__1
written_rep: haracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bribe
sense_list:
(współcześnie) (potocznie, potoczny) niesłuszna lub wygórowana opłata wymuszona przy użyciu siły lub gróźb


lexentry: pol/harakiri__rzeczownik__1
written_rep: harakiri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hara-kiri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem brzucha


lexentry: pol/harcownik__rzeczownik__1
written_rep: harcownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skirmisher
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek


lexentry: pol/hardkodować__czasownik__1
written_rep: hardkodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hard code | hardcode
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (slangowo) wpisać dane wejściowe lub konfiguracyjne bezpośrednio do kodu źródłowego


lexentry: pol/harem__rzeczownik__1
written_rep: harem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harem
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)


lexentry: pol/harira__rzeczownik__1
written_rep: harira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harira
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna marokańska rozgrzewająca zupa mięsno-warzywna na bazie ciecierzycy;


lexentry: pol/harissa__rzeczownik__1
written_rep: harissa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harissa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;


lexentry: pol/harmonijka_ustna__rzeczownik__1
written_rep: harmonijka ustna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harmonica
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielki, ustny instrument, w którym dźwięk wyzwalany jest przez wciągane i wydmuchiwane przez muzyka powietrze poruszające podczas ruchu metalowe blaszki umieszczone wewnątrz;


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harpy
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) złośliwy starogrecki kobiecy demon wichru i burzy, w ptasiej postaci porywający dusze zmarłych i będący narzędziem kary bogów wobec ludzi; | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) kobieta okrutna, wyrachowana, istota drapieżna, nienasycona; także osoba natarczywa, natrętna, namolna, nękająca, udręczająca sobą kogoś


lexentry: pol/harpia__rzeczownik__1
written_rep: harpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harpy eagle
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Harpia harpyja, duży ptak drapieżny z latynoamerykańskiej strefy tropikalnej;


lexentry: pol/harpun__rzeczownik__1
written_rep: harpun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harpoon
sense_list:
miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;


lexentry: pol/harringtonka__rzeczownik__1
written_rep: harringtonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harrington jacket
sense_list:
krótka, nieprzemakalna kurtka męska ze ściągaczami, stójką i podpinką w szkocką kratę, zapinana na zamek błyskawiczny


lexentry: pol/hartować__czasownik__1
written_rep: hartować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: temper
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie


lexentry: pol/hashtag__rzeczownik__1
written_rep: hashtag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hashtag
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;


lexentry: pol/haubica__rzeczownik__1
written_rep: haubica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: howitzer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;


lexentry: pol/hausa__rzeczownik__1
written_rep: hausa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Hausa
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej;


lexentry: pol/head-banging__rzeczownik__1
written_rep: head-banging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head-banging
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ekspresja podekscytowania muzyką poprzez rytmiczne uderzanie we własną głowę pięściami lub potrząsanie głową


lexentry: pol/head_arrangement__rzeczownik__1
written_rep: head arrangement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head arrangement
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) omówienie struktury i wykonania utworu jazzowego przez aranżera


lexentry: pol/heban__rzeczownik__1
written_rep: heban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebony
sense_list:
cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej;


lexentry: pol/hebanowiec__rzeczownik__1
written_rep: hebanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persimmon
sense_list:
(botanika, botaniczny) Diospyros L., rodzaj drzew z rodziny hebankowatych, o ciemnej a nawet czarnej korze


lexentry: pol/heblować__czasownik__1
written_rep: heblować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plane
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię drewna za pomocą heblarki lub heblu ręcznego


lexentry: pol/hebraizm__rzeczownik__1
written_rep: hebraizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hebraism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka hebrajskiego;


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuss
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zdarzenie lub ciąg zdarzeń wywołujący zamieszanie i mający negatywne skutki


lexentry: pol/heca__rzeczownik__1
written_rep: heca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lark
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) zabawna sytuacja najczęściej wywołująca zaskoczenie


lexentry: pol/hedonizm__rzeczownik__1
written_rep: hedonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hedonism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna etyczna głosząca, iż rozkosz (i unikanie przykrości/cierpienia) jest najwyższym lub jedynym dobrem i celem życia


lexentry: pol/hegemon__rzeczownik__1
written_rep: hegemon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemon
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca, człowiek mający władzę i przewagę nad innymi


lexentry: pol/hegemonia__rzeczownik__1
written_rep: hegemonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hegemony
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) panowanie, przewodnictwo jakiejś osoby lub grupy osób (np. klasy społecznej, partii politycznej czy państwa) nad kimś lub czymś


lexentry: pol/hejter__rzeczownik__1
written_rep: hejter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hater
sense_list:
(slangowo) w Internecie: osoba, która krytykuje coś lub kogoś w bezwzględny sposób, najczęściej anonimowo lub pod pseudonimem


lexentry: pol/hekatomba__rzeczownik__1
written_rep: hekatomba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hecatomb
sense_list:
(starożytność) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ofiara ze stu byków składana przez Greków pierwotnie Zeusowi, później i innym bogom;


lexentry: pol/heks__rzeczownik__1
written_rep: heks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hex
sense_list:
(slangowo) sześciokątne pole w siatce, stosowane m.in. w grach planszowych lub komputerowych | (środowiskowy) rodzaj kostki wspinaczkowej o przekroju nieregularnego sześciokąta;


lexentry: pol/hektar__rzeczownik__1
written_rep: hektar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hectare
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (matematyka, matematyczny) jednostka powierzchni równa stu arom (10 000 metrów kwadratowych);


lexentry: pol/hekto-__przedrostek__1
written_rep: hekto-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hecto-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 10² (sto) razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/helio-__przedrostek__1
written_rep: helio-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: helio-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze Słońcem, energią słoneczną lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliocentryczny__przymiotnik__1
written_rep: heliocentryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heliocentric
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) związany z heliocentryzmem, dotyczący heliocentryzmu, przyjmujący Słońce za punkt odniesienia


lexentry: pol/heliofobia__rzeczownik__1
written_rep: heliofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) irracjonalny lęk przed słońcem lub światłem słonecznym


lexentry: pol/heliograf__rzeczownik__1
written_rep: heliograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliograph
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) urządzenie służące do pomiaru czasu trwania usłonecznienia w danym miejscu;


lexentry: pol/heliosfera__rzeczownik__1
written_rep: heliosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heliosphere
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) przestrzeń wokół Słońca ograniczona zasięgiem występowania wiatru słonecznego;


lexentry: pol/helisa__rzeczownik__1
written_rep: helisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helix
sense_list:
(geometria) skręcona krzywa przestrzenna przypominająca sprężynę lub gwint śruby, o stałym promieniu i równomiernym nachyleniu zwojów względem osi


lexentry: pol/hellenista__rzeczownik__1
written_rep: hellenista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellenist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) znawca starożytnej Grecji – języka, historii, kultury; specjalista w dziedzinie hellenistyki


lexentry: pol/helota__rzeczownik__1
written_rep: helota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (starożytność) członek warstwy ludności niewolniczej w społeczeństwie Lacedemonu (Sparty); stanowił własność państwa; przypisany do ziemi pracował na utrzymanie spartiaty


lexentry: pol/hematoksylina__rzeczownik__1
written_rep: hematoksylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haematoxylin | hematoxylin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny o wzorze C16H14O6 mający niebieski kolor, używany do barwienia niektórych struktur komórkowych;


lexentry: pol/hematolog__rzeczownik__1
written_rep: hematolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haematologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krwi i układu krwiotórczego


lexentry: pol/hemiceluloza__rzeczownik__1
written_rep: hemiceluloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemicellulose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd bliski chemicznie i strukturalnie celulozie, budujący ścianę komórkową roślin;


lexentry: pol/hemiepifit__rzeczownik__1
written_rep: hemiepifit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemi-epiphyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina epifityczna przechodząca część cyklu rozwojowego na podporze, część jako roślina ukorzeniona w glebie


lexentry: pol/hemodynamika__rzeczownik__1
written_rep: hemodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemodynamics | haemodynamics
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział kardiologii, który zajmuje się badaniem przepływu krwi w sercu i dużych naczyniach krwionośnych


lexentry: pol/hemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: hemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemoglobin | haemoglobin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) białko i barwnik erytrocytów nadający krwi czerwony kolor, którego głównym zadaniem jest przenoszenie tlenu


lexentry: pol/hemostaza__rzeczownik__1
written_rep: hemostaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemostasis
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) proces fizjologicznej równowagi, dzięki któremu organizm zatrzymuje krwawienie po uszkodzeniu naczynia krwionośnego i utrzymuje płynność krwi w naczyniach, gdy są one nieuszkodzone


lexentry: pol/henna__rzeczownik__1
written_rep: henna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henna
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czerwonopomarańczowy barwnik otrzymywany z liści lawsonii bezwonnej, używany do farbowania skóry i włosów; | (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg kosmetyczny polegający na pomalowaniu skóry henną (1.1) lub nałożeniu jej na rzęsy


lexentry: pol/henoteizm__rzeczownik__1
written_rep: henoteizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henotheism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) występowanie bóstwa naczelnego w religii politeistycznej, którego wyłączna cześć z czasem przeradza się w religię monoteistyczną;


lexentry: pol/henr__rzeczownik__1
written_rep: henr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: henry
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka indukcyjności oraz permeancji w układzie SI, oznaczana H;


lexentry: pol/heparyna__rzeczownik__1
written_rep: heparyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heparin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwzakrzepowy, aktywator antytrombiny;


lexentry: pol/hepatolog__rzeczownik__1
written_rep: hepatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hepatologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób wątroby, pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych


lexentry: pol/hepatotoksyczność__rzeczownik__1
written_rep: hepatotoksyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hepatotoxicity
sense_list:
cecha substancji chemicznej polegająca na zdolności zaburzania funkcji lub uszkadzania komórek wątroby albo całej wątroby


lexentry: pol/heptarchia__rzeczownik__1
written_rep: heptarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heptarchy
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grupa wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich na terenie Anglii


lexentry: pol/heptatonika__rzeczownik__1
written_rep: heptatonika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heptatonic scale
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skala złożona z siedmiu kolejnych dźwięków w obrębie oktawy


lexentry: pol/herajon__rzeczownik__1
written_rep: herajon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heraion
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) świątynia grecka, miejsce kultu Hery;


lexentry: pol/herbaciany__przymiotnik__1
written_rep: herbaciany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: tea
sense_list:
dotyczący herbaty, związany z herbatą, zawierający domieszkę herbaty | mający kolor pomarańczowożółty lub pomarańczowobrązowy, taki jak kolor naparu z suszonych liści herbaty


lexentry: pol/herbata__rzeczownik__1
written_rep: herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój, napar z herbaty (1.2); | susz z pąków lub liści herbaty (1.1) służący do przygotowania napoju | (botanika, botaniczny) wiecznie zielona roślina z rodzaju Camellia, zwłaszcza Camellia sinensis;


lexentry: pol/herbata_chińska__rzeczownik__1
written_rep: herbata chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tea plant | tea
sense_list:
(botanika, botaniczny) Camellia sinensis, roślina z rodziny herbatowatych, której liście i pączki są wykorzystywane do przygotowywania herbaty


lexentry: pol/herbatnik__rzeczownik__1
written_rep: herbatnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: biscuit
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) suche, dość twarde ciastko pszenne w kształcie ząbkowanego prostokąta, podawane zwykle do herbaty lub kawy;


lexentry: pol/herbicyd__rzeczownik__1
written_rep: herbicyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbicide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) pestycyd do zwalczania chwastów;


lexentry: pol/herbologia__rzeczownik__1
written_rep: herbologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) nauka przyrodnicza o chwastach i ich zwalczaniu;


lexentry: pol/herezja__rzeczownik__1
written_rep: herezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heresy
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd religijny sprzeczny z dogmatami religii panującej; | (przenośnie, przenośnia) kontrowersyjny pogląd, odstępstwo od powszechnie przyjętych poglądów


lexentry: pol/herezjarcha__rzeczownik__1
written_rep: herezjarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heresiarch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) założyciel lub przywódca ruchu religijnego uznanego za heretycki przez denominację, z której ruch ten się wydzielił;


lexentry: pol/heroina__rzeczownik__1
written_rep: heroina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, pochodna morfiny, biały krystaliczny proszek;


lexentry: pol/heroizm__rzeczownik__1
written_rep: heroizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heroism
sense_list:
postawa pełna odwagi, śmiałości, hartu ducha, działania dla dobra innych itd.; także ukazanie takiej postawy czynami.


lexentry: pol/herold__rzeczownik__1
written_rep: herold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harbinger
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu mistrz ceremonii na dworze panującego władcy; także sędzia podczas rycerskich turniejów | (historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu poseł ogłaszający zarządzenia w imieniu władcy | (przenośnie, przenośnia) głosiciel nowej myśli


lexentry: pol/heroldia__rzeczownik__1
written_rep: heroldia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heraldic authority
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (heraldyka, heraldyczny) urząd zajmujący się administrowaniem tytułami szlacheckimi;


lexentry: pol/herstoria__rzeczownik__1
written_rep: herstoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herstory
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (historia, historyczny, historycznie) treści historyczne, w których nie jest pomijana rola kobiet lub takie, które są opowiadane z kobiecej perspektywy;


lexentry: pol/hesperydowy__przymiotnik__1
written_rep: hesperydowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hesperidic
sense_list:
(środowiskowy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o zapachu (najczęściej perfum): przypominający zapach jednego z owoców drzew cytrusowych


lexentry: pol/heterocykliczny__przymiotnik__1
written_rep: heterocykliczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterocyclic
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach cyklicznych: taki, w którym co najmniej jeden pierścień zawiera atomy dwóch lub więcej różnych pierwiastków;


lexentry: pol/heterodoksja__rzeczownik__1
written_rep: heterodoksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heterodoxy
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) uznawanie odmiennych poglądów, niezgodnych z obowiązującą doktryną wiary; szerzej: niezgodnych z obowiązującymi zasadami, kanonem;


lexentry: pol/heterogeniczny__przymiotnik__1
written_rep: heterogeniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: heterogeneous
sense_list:
(książkowy) złożony ze składowych o różnej naturze albo charakterze | (chemia, chemiczny) złożony z widocznie (gołym okiem albo pod mikroskopem) różnych składowych | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) taki układ lub proces, w którym występuje więcej niż jedna faza (ciekła, gazowa, stała) na raz


lexentry: pol/hetman__rzeczownik__1
written_rep: hetman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hetman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) najwyższy dowódca stałych (zaciężnych) wojsk polsko-litewskich w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej od XV wieku do 1795 roku;


lexentry: pol/hetycki__przymiotnik__1
written_rep: hetycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hittite
sense_list:
(starożytność) dotyczący Hetytów, ludu, który około XVII wieku p.n.e. stworzył potężne państwo z centrum w Hattusa w Anatolii


lexentry: pol/hetytologia__rzeczownik__1
written_rep: hetytologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hittitology
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka badająca historię i kulturę starożytnego państwa Hetytów


lexentry: pol/heurystyka__rzeczownik__1
written_rep: heurystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heuristic | heuristics
sense_list:
(logika, logiczny) umiejętność wykrywania nowych faktów oraz znajdywania związków między faktami, zwłaszcza z wykorzystaniem hipotez;


lexentry: pol/hezychia__rzeczownik__1
written_rep: hezychia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hesychia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodząca się ze średniowiecznego Bizancjum chrześcijańska praktyka modlitewna oparta na skupieniu i kontemplacji w ciszy i spokoju, dla osiągnięcia oderwania od doczesności i poświęcenia się Bogu


lexentry: pol/hełmiatka__rzeczownik__1
written_rep: hełmiatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red-crested pochard
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Netta rufina, średni ptak wodny z upierzeniem głowy tworzącym puszysty hełm;


lexentry: pol/hi-end__przymiotnik__1
written_rep: hi-end
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hi-end
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o aparaturze elektroakustycznej: taki, który zapewnia najwyższą wierność odtwarzania w warunkach domowych, zwłaszcza muzyki


lexentry: pol/hiacynt__rzeczownik__1
written_rep: hiacynt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyacinth | jacinth
sense_list:
(botanika, botaniczny) wieloletnia roślina cebulowa z rodzaju Hyacinthus L. o ozdobnych kwiatach; | (potocznie, potoczny) kwiat hiacynta (1.1) | (mineralogia, mineralogiczny) przezroczysta odmiana cyrkonu o barwie czerwonopomarańczowej, czerwonej, żółtej lub czerwonobrunatnej;


lexentry: pol/hibernacja__rzeczownik__1
written_rep: hibernacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibernation
sense_list:
(biologia, biologiczny) stan fizjologiczny głębokiego uśpienia, w który zapadają niektóre zwierzęta w odpowiedzi na niesprzyjające warunki środowiskowe, szczególnie zimą | (informatyka, informatyczny) oszczędzający energię tryb pracy komputera, w którym zapisuje on stan systemu (RAM) na dysk i całkowicie się wyłącza — po ponownym uruchomieniu wraca do poprzedniego stanu


lexentry: pol/hibiskus__rzeczownik__1
written_rep: hibiskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hibiscus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hibiscus ketmia, róża chińska, malwa sudańska | suszone kwiaty malwy sudańskiej


lexentry: pol/hidżab__rzeczownik__1
written_rep: hidżab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hijab
sense_list:
(odzieżownictwo) rodzaj szala lub chusty noszonej głównie przez muzułmanki, zakrywającej głowę, uszy, włosy i szyję, ale pozostawiającej twarz odsłoniętą; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjna zasada muzułmańskiego kobiecego i męskiego sposobu ubierania, ale także zachowywania się, zgodna z nakazem religijnej przyzwoitości, cnotliwości bądź skromności


lexentry: pol/hienołak__rzeczownik__1
written_rep: hienołak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: werehyena
sense_list:
(fantasy) człowiek, którego jedną z form jest hiena | (mitologia, mitologiczny) (folklor) człowiek potrafiący zmienić się w hienę lub hiena ukrywająca się pod postacią człowieka


lexentry: pol/hierarchia__rzeczownik__1
written_rep: hierarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierarchy
sense_list:
układ elementów jakiejś struktury uporządkowany od najwyższych do najniższych według określonego kryterium;


lexentry: pol/hierofant__rzeczownik__1
written_rep: hierofant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hierophant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kapłan w starożytnej Grecji, który wprowadzał adeptów w tajniki kultu misteryjnego


lexentry: pol/hieron__rzeczownik__1
written_rep: hieron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hieron
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) specjalne poświęcone miejsce w greckiej świątyni


lexentry: pol/higroskopijny__przymiotnik__1
written_rep: higroskopijny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hygroscopic
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) szybko i łatwo wchłaniający (absorbujący) wodę z otoczenia, najczęściej w postaci pary wodnej


lexentry: pol/hikikomori__rzeczownik__1
written_rep: hikikomori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hikikomori
sense_list:
choroba cywilizacyjna polegająca na tym, że jednostka staje się samotnikiem, zazwyczaj pozostającym w izolacji w jednym pokoju przez bardzo długi czas;


lexentry: pol/hinajana__rzeczownik__1
written_rep: hinajana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinayana
sense_list:
nazwa bardziej tradycyjnych szkół wczesnego buddyzmu, nadana przez ich oponentów; | nieprawidłowa[potrzebne źródło], lecz często używana nazwa buddyjskiej szkoły theravada


lexentry: pol/hinduizm__rzeczownik__1
written_rep: hinduizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hinduism
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa wierzeń religijnych wyznawanych głównie na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/hindutwa__rzeczownik__1
written_rep: hindutwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hindutva
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) współczesna hinduska ideologia populistyczno-nacjonalistyczna


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hip-hop
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) subkultura muzyczna, taneczna i wizualna wywodząca się z afroamerykańskich i portorykańskich społeczności Nowego Jorku


lexentry: pol/hip-hop__rzeczownik__1
written_rep: hip-hop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hip-hop | hip-hop music | rap music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyki rozrywkowej przypisany kulturze hip-hopu (1.1), który cechuje rytmiczne wypowiadanie czy recytowanie rymujących się słów do wyraźnego akompaniamentu


lexentry: pol/hip-hopowy__przymiotnik__1
written_rep: hip-hopowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hip-hop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) (odzieżownictwo) dotyczący hip-hopu


lexentry: pol/hiper-__przedrostek__1
written_rep: hiper-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: hyper-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na nadmiar lub ponadwymiarowość czegoś albo wskazujący na wielkość lub wysoki poziom czegoś


lexentry: pol/hiperamonemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperamonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperammonemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne objawiające się zwiększonym ponad dopuszczalny poziom stężeniem amoniaku w surowicy krwi;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperbola
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór punktów, których bezwzględna wartość różnicy odległości od dwóch ustalonych punktów jest stała;


lexentry: pol/hiperbola__rzeczownik__1
written_rep: hiperbola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperbole | hyperbola
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zabieg stylistyczny polegający na wyolbrzymieniu, przejaskrawieniu cech przedmiotów, osób, zjawisk;


lexentry: pol/hipercholesterolemia__rzeczownik__1
written_rep: hipercholesterolemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypercholesterolemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (fizjologia, fizjologiczny) podwyższone ponad normę stężenie cholesterolu we krwi;


lexentry: pol/hiperestezja__rzeczownik__1
written_rep: hiperestezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperaesthesia | hyperesthesia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadczułość, przewrażliwienie; nadmierna chorobliwa wrażliwość;


lexentry: pol/hipergamia__rzeczownik__1
written_rep: hipergamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypergamy
sense_list:
dobieranie przez kobietę partnera życiowego o pozycji społecznej wyższej lub co najmniej podobnej do swojej; dobieranie partnerów tej samej lub wyższej rangi przez samice ssaków


lexentry: pol/hiperlipidemia__rzeczownik__1
written_rep: hiperlipidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperlipidemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie metaboliczne polegające na podwyższonych poziomach frakcji cholesterolu lub trójglicerydów w surowicy krwi spowodowane stylem życia (nieprawidłowe odżywianie, nadwaga, siedzący tryb życia) lub predyspozycjami genetycznymi;


lexentry: pol/hipermarket__rzeczownik__1
written_rep: hipermarket
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypermarket | superstore
sense_list:
(handel, handlowy) bardzo duży nowoczesny sklep samoobsługowy oferujący szeroki asortyment towarów codziennego użytku;


lexentry: pol/hiperonim__rzeczownik__1
written_rep: hiperonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypernym | hyperonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu szerszym od danego i nadrzędnym wobec niego, np. „roślina” w stosunku do słowa „drzewo”;


lexentry: pol/hiperpoprawność__rzeczownik__1
written_rep: hiperpoprawność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypercorrectness | hypercorrection | hypercorrectism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) mylne lub przesadne stosowanie odczuwanych norm językowych (zwłaszcza zasad języka standardowego);


lexentry: pol/hiperpłaszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: hiperpłaszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperplane
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) n-1-wymiarowa hiperpowierzchnia w przestrzeni euklidesowej (rodzaj nijaki)-wymiarowej; odpowiednik płaszczyzny w takiej przestrzeni;


lexentry: pol/hiperrzeczywistość__rzeczownik__1
written_rep: hiperrzeczywistość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperreality
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postmodernistyczna rzeczywistość zapośredniczona przez symulacje, rezultat mieszania się rzeczywistości społecznej z medialną do zatarcia granic rozróżnialności;


lexentry: pol/hiperseksualność__rzeczownik__1
written_rep: hiperseksualność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypersexuality
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaburzenie charakteryzujące się ciągłą, wyniszczającą i uporczywą potrzebą uprawiania stosunków płciowych;


lexentry: pol/hipersomnia__rzeczownik__1
written_rep: hipersomnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypersomnia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna senność, występowanie senności mimo przespania nocy, przedłużanie się snu lub występowanie senności w czasie przeznaczonym na aktywność;


lexentry: pol/hipersześcian__rzeczownik__1
written_rep: hipersześcian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypercube
sense_list:
(geometria) figura geometryczna będąca uogólnieniem sześcianu dla przestrzeni o n wymiarach, konstruowana przez połączenie dwóch punktów odległych od siebie w przestrzeni o określoną długość i powtórzenie tego procesu w sumie n razy, za każdym razem łącząc powstałe figury tak, że odpowiadające sobie równoległe pary wierzchołków w figurach są od siebie odległe o tę samą długość;


lexentry: pol/hipertekst__rzeczownik__1
written_rep: hipertekst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypertext
sense_list:
(informatyka, informatyczny) organizacja tekstu komputerowego polegająca na zastosowaniu hiperłączy przenoszących użytkownika do innych informacji;


lexentry: pol/hipertekstowy__przymiotnik__1
written_rep: hipertekstowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hypertextual
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z takim sposobem zapisania danych w dokumencie elektronicznym, który polega na zastosowaniu połączeń fragmentów tekstu z innymi elementami tego dokumentu albo z innym dokumentem i umożliwia odbiorcy tekstu swobodne przechodzenie między nimi


lexentry: pol/hipertermia__rzeczownik__1
written_rep: hipertermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperthermia
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) stan nadmiernego wzrostu temperatury organizmu stałocieplnego;


lexentry: pol/hiperłącze__rzeczownik__1
written_rep: hiperłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperlink
sense_list:
(informatyka, informatyczny) element strony internetowej, który po kliknięciu na niego umożliwia użytkownikowi przejście do innego dokumentu lub strony lub innego fragmentu tej samej;


lexentry: pol/hipis__rzeczownik__1
written_rep: hipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippie
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) przedstawiciel ruchu młodzieżowego o poglądach pacyfistycznych, powstałego w latach sześćdziesiątych XX w.


lexentry: pol/hipoaldosteronizm__rzeczownik__1
written_rep: hipoaldosteronizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoaldosteronism
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia spowodowane przez niedobór albo niewystarczające działanie aldosteronu


lexentry: pol/hipoalergiczny__przymiotnik__1
written_rep: hipoalergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hypoallergenic
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) o kosmetykach: przeznaczony dla alergików, niewywołujący alergii


lexentry: pol/hipochondria__rzeczownik__1
written_rep: hipochondria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypochondria
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy strach o własne zdrowie i życie; ciągłe doszukiwanie się u siebie objawów chorób, wyolbrzymianie dolegliwości


lexentry: pol/hipodrom__rzeczownik__1
written_rep: hipodrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippodrome
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sport, sportowy) starożytny konny tor wyścigowy o kształcie wydłużonego, zaokrąglonego prostokąta


lexentry: pol/hipoglikemia__rzeczownik__1
written_rep: hipoglikemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoglycemia | hypoglycaemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) obniżenie się zawartości glukozy we krwi do poziomu poniżej normy fizjologicznej


lexentry: pol/hipokamp__rzeczownik__1
written_rep: hipokamp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippocampus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) element układu limbicznego odpowiedzialny za pamięć, konsolidację i orientację przestrzenną;


lexentry: pol/hipokryzja__rzeczownik__1
written_rep: hipokryzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypocrisy
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa osoby, która postępuje sprzecznie z deklarowanymi przez siebie zasadami moralnymi w celu osiągania korzyści lub przedstawienia siebie w lepszym świetle;


lexentry: pol/hiponim__rzeczownik__1
written_rep: hiponim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyponym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o znaczeniu węższym od danego i podrzędnym wobec niego, np. „drzewo” w stosunku do słowa „roślina”;


lexentry: pol/hiponimia__rzeczownik__1
written_rep: hiponimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyponymy
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) relacja między wyrazem o treści bardzo szczegółowej i zakresie węższym a wyrazem o treści bardziej ogólnej i szerszym zakresie;


lexentry: pol/hipopotamowate__rzeczownik__1
written_rep: hipopotamowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hippopotamuses
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Hippopotamidae Gray, rodzina ssaków parzystokopytnych o masywnej budowie ciała;


lexentry: pol/hipoteka__rzeczownik__1
written_rep: hipoteka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortgage
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rodzaj zabezpieczenia długu poprzez umożliwienie wierzycielowi odzyskanie go z nieruchomości, której to zabezpieczenie dotyczy;


lexentry: pol/hipoteza_continuum__rzeczownik__1
written_rep: hipoteza continuum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continuum hypothesis
sense_list:
(matematyka, matematyczny) hipoteza głosząca, że każdy nieskończony podzbiór zbioru liczb rzeczywistych jest równoliczny ze zbiorem liczb naturalnych lub z całym zbiorem liczb rzeczywistych, a pomiędzy ich wielkościami nie istnieje żadna możliwa wielkość zbioru;


lexentry: pol/hipster__rzeczownik__1
written_rep: hipster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hipster
sense_list:
przedstawiciel subkultury miejskiej w Stanach Zjednoczonych, związanej z fascynacją kulturą murzyńską, egzotycznymi religiami i jazzem;


lexentry: pol/histamina__rzeczownik__1
written_rep: histamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histamine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (fizjologia, fizjologiczny) hormon tkankowy i neuroprzekaźnik, heterocykliczna amina biogenna, organiczny związek chemiczny wytwarzany głównie przez komórki tuczne i bazofile, uczestniczący w reakcjach alergicznych, procesach zapalnych oraz w regulacji funkcji żołądka i układu nerwowego


lexentry: pol/histogram__rzeczownik__1
written_rep: histogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histogram
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykres słupkowy ukazujący rozkład empiryczny danej cechy, np. jasności pikseli na fotografii cyfrowej;


lexentry: pol/histopatologia__rzeczownik__1
written_rep: histopatologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histopathology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) dział patologii zajmujący się badaniem zmian chorobowych w tkankach


lexentry: pol/historiozofia__rzeczownik__1
written_rep: historiozofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fhilosophy of history | historiosophy
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dziedzina filozofii zajmująca się refleksją nad dziejami, ich sensem, biegiem i celem, próbująca ustalić prawidłowości, które nimi rządzą; jej przedmiotem badań jest też postrzeganie procesów dziejowych przez ludzi oraz różne sposoby ich przedstawiania i rozumienia;


lexentry: pol/histrion__rzeczownik__1
written_rep: histrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ham actor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) średniowieczny wędrowny aktor posługujący się pantomimą, gestem, tańcem, kostiumami itp.;


lexentry: pol/histydyna__rzeczownik__1
written_rep: histydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: histidine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas białkowy o charakterze zasadowym, względnie egzogenny, prekursor histaminy:


lexentry: pol/hitlerowski__przymiotnik__1
written_rep: hitlerowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hitlerian | Nazi
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Hitlerem, hitleryzmem lub hitlerowcami, dotyczący Hitlera, hitleryzmu lub hitlerowców


lexentry: pol/hitleryzm__rzeczownik__1
written_rep: hitleryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hitlerism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazizm, niemiecka skrajna odmiana faszyzmu;


lexentry: pol/hoacyn__rzeczownik__1
written_rep: hoacyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoatzin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku hoacynów (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Opisthocomus hoazin Müller, gatunek średniej wielkości tropikalnych ptaków z rodziny hoacynów;


lexentry: pol/hobbit__rzeczownik__1
written_rep: hobbit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hobbit
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) niewielka istota ze świata fantastyki charakteryzująca się niskim wzrostem i krępą budową ciała; | (paleontologia, paleontologiczny) (potocznie, potoczny) wymarły gatunek hominida, Homo floresiensis


lexentry: pol/hodować__czasownik__1
written_rep: hodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: breed | grow
sense_list:
zapewniać żywym organizmom (zwierzętom, roślinom, bakteriom) odpowiednie warunki do wzrostu, rozwoju i rozmnażania


lexentry: pol/hodowla__rzeczownik__1
written_rep: hodowla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breeding | husbandry
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) zespół zabiegów i procesów w wytwarzanych sztucznie optymalnych warunkach dla rozwoju hodowanego zwierzęcia bądź rośliny, mający na celu otrzymanie w warunkach stworzonych przez człowieka organizmów żywych;


lexentry: pol/hogan__rzeczownik__1
written_rep: hogan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hogan
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (etnografia, etnograficzny) rodzaj chaty Indian z plemienia Nawahów;


lexentry: pol/hokej__rzeczownik__1
written_rep: hokej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hockey
sense_list:
(sport, sportowy) każda z kilku rodzajów gier zespołowych rozgrywanych na lodowisku lub na boisku, w której zawodnicy trącając zakrzywionym kijem krążek lub małą piłkę, starają się trafić do bramki przeciwnika;


lexentry: pol/hol__rzeczownik__1
written_rep: hol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hall
sense_list:
(architektura, architektoniczny) duża, reprezentacyjna sala znajdująca się u wejścia do kina, teatru, hotelu, do apartamentów itp.


lexentry: pol/holding__rzeczownik__1
written_rep: holding
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holding company
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) spółka zarządzająca lub kontrolująca inne przedsiębiorstwa na podstawie umowy lub wykupienie akcji tych firm


lexentry: pol/holendrować__czasownik__1
written_rep: holendrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: brawl
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (sport, sportowy) jeździć na łyżwach, zataczając koła, łuki, zakreślając esowate linie


lexentry: pol/hollywoodzki__przymiotnik__1
written_rep: hollywoodzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hollywoodian
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z filmami wyprodukowanymi w Hollywoodzie (także z amerykańską kinematografią w ogólności) | związany z Hollywoodem, dotyczący Hollywoodu (dzielnicy miasta Los Angeles)


lexentry: pol/hollywoodzki__przymiotnik__2
written_rep: hollywoodzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: Hollywoodesque
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) taki jak filmy z Hollywoodu, tzn. sprawnie zrobiony, widowiskowy, a przy tym płytki i banalny


lexentry: pol/holo-__przedrostek__1
written_rep: holo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: holo-
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) …oznaczający związek z trójwymiarowym lub quasitrójwymiarowym obrazem


lexentry: pol/holoepifit__rzeczownik__1
written_rep: holoepifit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holo-epiphyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora, przechodząc cały cykl rozwojowy bez kontaktu z podłożem


lexentry: pol/hologram__rzeczownik__1
written_rep: hologram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hologram
sense_list:
(optyka, optyczny) fotografia laserowa zapisana jako dwufalowy obraz interferencyjny, postrzegana jako dwa odrębne obrazy trójwymiarowe


lexentry: pol/holokaust__rzeczownik__1
written_rep: holokaust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holocaust
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zagłada, całkowite zniszczenie, zwłaszcza prześladowanie i zagłada Żydów europejskich przez hitlerowców w czasie II wojny światowej, (zobacz) Holokaust


lexentry: pol/holonim__rzeczownik__1
written_rep: holonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) słowo oznaczające całość złożoną z pewnych części, np. „armia” w stosunku do słowa „dywizja”;


lexentry: pol/holownik__rzeczownik__1
written_rep: holownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tugboat | tug
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki, silny i zwrotny statek przystosowany do ciągnięcia większych jednostek;


lexentry: pol/homar__rzeczownik__1
written_rep: homar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobster
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) skorupiak z rzędu homarowatych – Nephropidae – masowo poławiany dla celów spożywczych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) danie z homara (1.1)


lexentry: pol/homburg__rzeczownik__1
written_rep: homburg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homburg
sense_list:
miękki kapelusz filcowy, przepasany jedwabną taśmą nad nieco podwiniętym niedużym rondem, z charakterystycznym zagłębieniem na środku główki;


lexentry: pol/homeotermiczny__przymiotnik__1
written_rep: homeotermiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: homeothermic
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) utrzymujący mniej więcej stałą temperaturę niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/homilia__rzeczownik__1
written_rep: homilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homily
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tekst wygłoszonej homilii (1.1) | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w katolicyzmie kazanie mszalne do tekstów biblijnych, które może głosić tylko kapłan lub diakon;


lexentry: pol/homo-__przedrostek__1
written_rep: homo-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: homo-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: taki sam, jednolity | pierwszy człon wyrazów złożonych, oznaczających związek z homoseksualnością


lexentry: pol/homofon__rzeczownik__1
written_rep: homofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homophone
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz dźwiękowo identyczny z innym lub innymi wyrazami, odmienny jednak pod względem pisowni i treści, np. morze i może


lexentry: pol/homofonia__rzeczownik__1
written_rep: homofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homophony
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) identyczność fonetyczna między wyrazami o różnej pisowni i różnym znaczeniu | styl utworów muzycznych, w których jeden głos dominuje nad pozostałymi, które stanowią akompaniament


lexentry: pol/homogamia__rzeczownik__1
written_rep: homogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homogamy
sense_list:
(biologia, biologiczny) wybieranie partnera podobnego fenotypowo do wybierającego | (botanika, botaniczny) jednoczesne dojrzewanie słupka i pręcika w tym samym kwiecie | (socjologia, socjologiczny) dobieranie się podobnych typów w doborze małżeńskim


lexentry: pol/homonacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: homonacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homonationalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pozytywne powiązanie osób LGBT i/lub ich praw z ideologią nacjonalistyczną;


lexentry: pol/homonim__rzeczownik__1
written_rep: homonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz o identycznym brzmieniu z innym wyrazem, ale o odmiennym znaczeniu (niekiedy też pisowni) i zwykle innym pochodzeniu


lexentry: pol/homunkulus__rzeczownik__1
written_rep: homunkulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homunculus
sense_list:
człowieczek, który według poglądów średniowiecznych miał być sztucznie stworzony w retorcie przez alchemików


lexentry: pol/hoodoo__rzeczownik__1
written_rep: hoodoo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoodoo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór afroamerykańskich, synkretycznych wierzeń ludowych praktykowanych głównie na południu USA;


lexentry: pol/hoplita__rzeczownik__1
written_rep: hoplita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoplite
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny żołnierz piechoty starożytnej Grecji walczący w falandze;


lexentry: pol/hoplofobia__rzeczownik__1
written_rep: hoplofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoplophobia
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (neologizm) strach przed bronią palną, strach przed uzbrojonymi obywatelami;


lexentry: pol/hopperowski__przymiotnik__1
written_rep: hopperowski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hopperesque
sense_list:
dotyczący życia i twórczości Edwarda Hoppera; charakterystyczny, typowy dla Edwarda Hoppera lub jego twórczości; taki jak u Edwarda Hoppera


lexentry: pol/horda__rzeczownik__1
written_rep: horda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wojsko koczowniczych ludów tureckich i mongolskich | (książkowy) tłum, zgraja, banda | (etnografia, etnograficzny) wspólnie migrująca grupa ludzi u ludów zbieracko-łowieckich


lexentry: pol/horkruks__rzeczownik__1
written_rep: horkruks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horcrux
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedmiot lub postać z uniwersum Harrego Pottera, w którym ukryta jest cząstka czyjejś duszy;


lexentry: pol/hormon_stresu__rzeczownik__1
written_rep: hormon stresu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stress hormone
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon (głównie kortyzol, adrenalina, noradrenalina i kortykotropina) wydzielany przez organizm w odpowiedzi na stres lub zagrożenie i mający mobilizować do poradzenia sobie w trudnej sytuacji


lexentry: pol/horror_punk__rzeczownik__1
written_rep: horror punk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horror punk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl muzyczny, łączący cechy punk rocka i gotyckiego rocka, inspirowany stylistyką horroru;


lexentry: pol/hortensja__rzeczownik__1
written_rep: hortensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrangea | hortensia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrangea L., rodzaj roślin z rodziny hortensjowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju hortensja (1.1) | (potocznie, potoczny) kwiat hortensji (1.2)


lexentry: pol/horyzont__rzeczownik__1
written_rep: horyzont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horizon | skyline
sense_list:
linia powstała z przecięcia sfery niebieskiej na dwie części, i wyznaczająca granicę pomiędzy przestrzenią widoczną dla obserwacji i zasłoniętą przez Ziemię;


lexentry: pol/horyzont_zdarzeń__rzeczownik__1
written_rep: horyzont zdarzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: event horizon
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) sfera otaczająca czarną dziurę lub tunel czasoprzestrzenny, oddzielająca obserwatora zdarzenia od zdarzeń, o których nie może on nigdy otrzymać żadnych informacji;


lexentry: pol/hosanna__wykrzyknik__1
written_rep: hosanna
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hosanna | hosana | hosannah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pierwotnie wezwanie do Boga o pomoc, współcześnie wykrzyknik stosowany jako radosna inwokacja;


lexentry: pol/hospodar__rzeczownik__1
written_rep: hospodar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospodar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) urząd władców Mołdawii, Wołoszczyzny i innych państw słowiańskich


lexentry: pol/hostessa__rzeczownik__1
written_rep: hostessa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hostess
sense_list:
(książkowy) dziewczyna pełniąca obowiązki przewodniczki, opiekująca się gośćmi lub promująca produkty na wystawach, targach, w hipermarketach itp.


lexentry: pol/hostia__rzeczownik__1
written_rep: hostia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: host | communion wafer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) okrągły opłatek z mąki pszennej używany podczas mszy oraz wystawiany w monstrancji do adoracji;


lexentry: pol/hot-dog__rzeczownik__1
written_rep: hot-dog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hot-dog
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) gorąca parówka podawana w rozciętej bułce z dowolnymi przyprawami;


lexentry: pol/hot_łapka__rzeczownik__1
written_rep: hot łapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hot hand protector
sense_list:
(chemia, chemiczny) ochronna półrękawica wykonana z elastycznego kauczuku silikonowego, charakteryzująca się dużą odpornością na ekstremalne temperatury


lexentry: pol/hotelarstwo__rzeczownik__1
written_rep: hotelarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hospitality management | hotel industry | hotel trade | hotelling
sense_list:
działalność gospodarcza polegająca na udzielaniu gościny przyjezdnym w przeznaczonych do tego obiektach bazy noclegowej;


lexentry: pol/hotspot__rzeczownik__1
written_rep: hotspot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hot spot | hotspot
sense_list:
(informatyka, informatyczny) publiczny punkt dostępu do internetu za pośrednictwem sieci bezprzewodowej;


lexentry: pol/hołdownik__rzeczownik__1
written_rep: hołdownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serf | tributary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) władca lub państwo składający hołd poddańczy i płacące trybut innemu władcy czy państwu


lexentry: pol/hołodomor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: hołodomor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holodomor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) klęska głodu w latach 1932–1933 w ZSRR, na terenie dzisiejszej Ukrainy wschodniej i centralnej;


lexentry: pol/hołota__rzeczownik__1
written_rep: hołota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabble | thugdom
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) grupa osób, które zachowują się w sposób niekulturalny, chamski, ordynarny, prostacki


lexentry: pol/hrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: county | earldom
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowieczu w Europie Zachodniej: jednostka administracyjna zarządzana przez hrabiego; | (urzędowy) jednostka podziału administracyjnego w Wielkiej Brytanii, Irlandii i Stanach Zjednoczonych


lexentry: pol/hrabstwo_ceremonialne__rzeczownik__1
written_rep: hrabstwo ceremonialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ceremonial county
sense_list:
(administracja) jednostka podziału terytorialnego używana w Wielkiej Brytanii w odniesieniu do Anglii;


lexentry: pol/hub__rzeczownik__1
written_rep: hub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hub
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie łączące wiele urządzeń w sieci komputerowej lub pozwalające na podłączenie kilku urządzeń do jednego wejścia;


lexentry: pol/huba__rzeczownik__1
written_rep: huba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: polypore
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Polyporus, grzyb pasożytniczy, rosnący na drzewach, mający zwykle stwardniały owocnik


lexentry: pol/hucpiarz__rzeczownik__1
written_rep: hucpiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheeky devil
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba odznaczająca się wyjątkową bezczelnością, tupetem i arogancją, która w swoich działaniach nie liczy się z żadnymi zasadami ani opinią innych


lexentry: pol/hugenot__rzeczownik__1
written_rep: hugenot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Huguenot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty Kościoła francuskich ewangelików reformowanych;


lexentry: pol/huk__rzeczownik__1
written_rep: huk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hum | rumble | boom
sense_list:
głośny odgłos słyszalny w czasie wybuchu, wystrzału albo upadku ciężkiego przedmiotu, uderzenia pioruna


lexentry: pol/hulk__rzeczownik__1
written_rep: hulk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hulk
sense_list:
(marynarka) stary okręt wycofany z normalnej eksploatacji, zwykle przycumowany na stałe do nabrzeża i służący np. jako magazyn lub koszary; | (historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ średniowiecznego dużego żaglowca północnoeuropejskiego z XV–XVI wieku, używanego do celów handlowych i wojennych; odmiana karaki;


lexentry: pol/hultaj__rzeczownik__1
written_rep: hultaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boor
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) człowiek lekkomyślny, niepoważny, prowadzący hulaszcze, próżniacze życie


lexentry: pol/humanistyczny__przymiotnik__1
written_rep: humanistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: humanistic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z naukami o człowieku w relacjach społecznych


lexentry: pol/humanizm__rzeczownik__1
written_rep: humanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humanism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) intelektualny i kulturalny prąd epoki Odrodzenia przedkładający sprawy ludzkie, doczesne nad to, co nieziemskie | postawa moralna i intelektualna przejawiająca się zainteresowaniem człowiekiem, jego dobrem, godnością i wolnością


lexentry: pol/hummus__rzeczownik__1
written_rep: hummus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hummus | hommos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z ciecierzycy, czosnku i pasty tahini, popularna na Bliskim Wschodzie;


lexentry: pol/humoreska__rzeczownik__1
written_rep: humoreska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humoresque
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótkie opowiadanie o zabawnym zdarzeniu, zwykle zamknięte dowcipną puentą | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) miniatura instrumentalna powstała w okresie romantyzmu, przeważnie o żartobliwym charakterze, zbliżona do scherza lub capriccia


lexentry: pol/hunwejbin__rzeczownik__1
written_rep: hunwejbin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hongweibing
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek chińskiej Czerwonej Gwardii, komunistycznej organizacji młodzieżowej działająca podczas rewolucji kulturalnej;


lexentry: pol/huragan__rzeczownik__1
written_rep: huragan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurricane | storm | gale
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) silny, porywisty wiatr, w którego prędkość wynosi powyżej 33 m/s, zwykle towarzyszący cyklonom tropikalnym;


lexentry: pol/hurdycja__rzeczownik__1
written_rep: hurdycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoarding
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, drewniany ganek lub kryta galeria z otworami strzelniczymi w podłodze, zabudowana w postaci występu na murach obronnych;


lexentry: pol/hurma_hebanowa__rzeczownik__1
written_rep: hurma hebanowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ceylon ebony
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Diospyros ebenum J.Koenig ex Retz., gatunek drzewa z rodziny hebankowatych, rosnący dziko w Indiach i na Sri Lance;


lexentry: pol/hurt__rzeczownik__1
written_rep: hurt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wholesale | wholesale trade
sense_list:
(handel, handlowy) kupno i sprzedaż towarów w dużych ilościach, po cenach niższych niż w handlu detalicznym


lexentry: pol/hurysa__rzeczownik__1
written_rep: hurysa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: houri
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: jedna z wiecznie młodych i pięknych dziewic będących dla muzułmanina nagrodą w raju za przykładne życie;


lexentry: pol/husarz__rzeczownik__1
written_rep: husarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winged hussar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) ciężkozbrojny, skrzydlaty kawalerzysta husarii, elitarnej jazdy z XVI-XVII w.;


lexentry: pol/husytyzm__rzeczownik__1
written_rep: husytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hussitism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch religijny i polityczny, odłam protestantyzmu zapoczątkowany w XV w.;


lexentry: pol/hutia_kubańska__rzeczownik__1
written_rep: hutia kubańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cuban hutia | Desmarest's hutia
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Capromys pilorides, ssak z rodziny kolczakowatych, endemit z Kuby


lexentry: pol/hutnictwo__rzeczownik__1
written_rep: hutnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metallurgy
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) dział przemysłu zajmujący się wytwarzaniem metali i ich stopów, szkła, jak również ich przeróbką plastyczną;


lexentry: pol/hybryda__rzeczownik__1
written_rep: hybryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hybrid
sense_list:
(biologia, biologiczny) roślina lub zwierzę powstałe ze skrzyżowania osobników należących do dwóch różnych odmian, ras lub gatunków; | (językoznawstwo, językoznawczy) wyraz złożony z elementów pochodzących z dwóch różnych języków; | (książkowy) coś, co składa się z różnych elementów, często niepasujących do siebie


lexentry: pol/hybrydowy_lakier_do_paznokci__rzeczownik__1
written_rep: hybrydowy lakier do paznokci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hybrid nail polish
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) trwały lakier do paznokci utwardzany dzięki specjalnej lampie UV


lexentry: pol/hydra__rzeczownik__1
written_rep: hydra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydra
sense_list:
(książkowy) nieszczęście, zło trudne do pokonania | (mitologia grecka) wielogłowy potwór (wąż lub smok), którego głowy odrastały po ścięciu | (zoologia, zoologiczny) Hydra L., rodzaj słodkowodnych stułbiopławów;


lexentry: pol/hydrant__rzeczownik__1
written_rep: hydrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrant | fire hydrant
sense_list:
urządzenie, które umożliwia bezpośredni pobór z głównych przewodów sieci wodociągowej wody do celów gospodarczych i pożarniczych;


lexentry: pol/hydraulik__rzeczownik__1
written_rep: hydraulik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plumber
sense_list:
robotnik, którego praca polega na montażu i naprawie instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej oraz centralnego ogrzewania


lexentry: pol/hydraulika__rzeczownik__1
written_rep: hydraulika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydraulics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka zajmująca się rzeczywistymi układami, w których zachodzi przepływ cieczy i energii;


lexentry: pol/hydrazyna__rzeczownik__1
written_rep: hydrazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrazine
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwna, łatwopalna ciecz o zapachu podobnym do amoniaku, wykorzystywana jako paliwo rakietowe


lexentry: pol/hydroborowanie__rzeczownik__1
written_rep: hydroborowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydroboration
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna przyłączenia borowodoru do wiązania wielokrotnego, w wyniku której powstaje związek boroorganiczny;


lexentry: pol/hydrocyklon__rzeczownik__1
written_rep: hydrocyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrocyclone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie stosowane do separacji cząstek stałych z cieczy. wykorzystując siłę odśrodkową


lexentry: pol/hydroelektryczny__przymiotnik__1
written_rep: hydroelektryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hydroelectric
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) dotyczący elektryczności powstałej z energii ze spadku wody


lexentry: pol/hydrofon__rzeczownik__1
written_rep: hydrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrophone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mikrofon służący do odbierania dźwięków rozchodzących się w wodzie lub innych cieczach;


lexentry: pol/hydrofor__rzeczownik__1
written_rep: hydrofor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrophore
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie lub zespół urządzeń mechanicznych mających zapewnić odpowiednie ciśnienie wody w sieci wodociągowej lub jej dopływ na wyższe kondygnacje, gdy ciśnienie jest niewystarczające;


lexentry: pol/hydrogeologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrogeologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrogeology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geologia, geologiczny) dział geologii zajmujący się wodami podziemnymi


lexentry: pol/hydroksy-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: hydroksy-
min_sense_num: 01
trans_list: hydroxy-
sense_list:
(chemia, chemiczny) część nazwy związku organicznego w nomenklaturze chemicznej wskazująca na obecność grupy hydroksylowej;


lexentry: pol/hydroksylowy__przymiotnik__1
written_rep: hydroksylowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hydroxyl
sense_list:
(chemia, chemiczny) dotyczący połączenia chemicznego, w którym atom tlenu połączony jest z atomem wodoru


lexentry: pol/hydrologia__rzeczownik__1
written_rep: hydrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) nauka o wodzie występującej w przyrodzie;


lexentry: pol/hydroponika__rzeczownik__1
written_rep: hydroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydroponics
sense_list:
bezglebowa metoda uprawy roślin w roztworach wodnych, z których pobierają one składniki pokarmowe, a ziemia została zastąpiona ceramicznym granulatem służącym jedynie do utrzymania rośliny w pionie;


lexentry: pol/hydrosfera__rzeczownik__1
written_rep: hydrosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrosphere
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) geosfera obejmująca ogół wód na ziemskim globie;


lexentry: pol/hymn__rzeczownik__1
written_rep: hymn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthem | hymn
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (urzędowy) uroczysta i podniosła pieśń pochwalna o apostroficznym charakterze wypowiedzi, komponowana na cześć bóstwa, szczególnej osoby, wydarzenia, ojczyzny (kraju), a także idei;


lexentry: pol/hypromeloza__rzeczownik__1
written_rep: hypromeloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypromellose
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczna pochodna celulozy, w której część grup hydroksylowych została zastąpiona grupami metylowymi i hydroksypropylowymi; używana głównie jako środek zagęszczający, żelujący lub powlekający w farmacji i kosmetyce, składnik tzw. „sztucznych łez”


lexentry: pol/iberyjski__przymiotnik__1
written_rep: iberyjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Iberian
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Iberią, krainą w zachodniej Europie, oddzielonej od niej Pirenejami lub z mieszkańcami tej krainy - Iberami (Iberyjczykami), pochodzący z niej lub wykonywany na sposób taki jak w Iberii | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) związany z Iberią na Kaukazie


lexentry: pol/iberyzm__rzeczownik__1
written_rep: iberyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iberism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja zjednoczenia terenów Półwyspu Iberyjskiego, lub szerzej: bliższej współpracy Hiszpanii i Portugalii


lexentry: pol/ibuprofen__rzeczownik__1
written_rep: ibuprofen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ibuprofen
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) niesteroidowy środek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy, pochodna kwasu propionowego


lexentry: pol/ichtiol__rzeczownik__1
written_rep: ichtiol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ichthyol
sense_list:
(medycyna, medyczny) gęsty, ciemnobrunatny płyn o nieprzyjemnym zapachu, mający działanie antyseptyczne i przeciwzapalne;


lexentry: pol/ichtiozaur__rzeczownik__1
written_rep: ichtiozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ichthyosaur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Ichthyosaurus, rodzaj wymarłego gada morskiego, który żył w erze mezozoicznej (od triasu do kredy) i przypominał ryby lub delfiny;


lexentry: pol/id__rzeczownik__1
written_rep: id
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: id
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) w psychoanalizie impulsywny komponent osobowości (jeden z trzech komponentów, obok ego i superego)


lexentry: pol/idarubicyna__rzeczownik__1
written_rep: idarubicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idarubicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, syntetyczny lek stosowany w leczeniu białaczki;


lexentry: pol/idealistka__rzeczownik__1
written_rep: idealistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idealist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka idealizmu | kobieta kierująca się wiarą w ideały, postępująca zgodnie z zasadami


lexentry: pol/identyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: identyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: identification
sense_list:
(książkowy) stwierdzenie czyjejś tożsamości, ustalenie jednakowości czegoś w porównaniu z czymś | (psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) utożsamianie się osoby bądź grupy z wartościami i stylem innej osoby lub grupy | (psychologia, psychologiczny) utożsamianie się z kimś, współodczuwanie; przeżywanie przez kogoś czegoś bezpośrednio jego niedotyczącego tak, jak ktoś inny, kogo to dotyczy naprawdę


lexentry: pol/ideogram__rzeczownik__1
written_rep: ideogram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideogram
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak graficzny, który pojedynczo może oznaczać określony przedmiot, ale też zależnie od kontekstu pewną ideę; nie informuje o wymowie;


lexentry: pol/ideologia__rzeczownik__1
written_rep: ideologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ideology
sense_list:
system poglądów, idei jednostki lub grupy; wspólnota światopoglądów, której celem jest świadome dążenie do realizacji określonego interesu klasowego, grupowego lub narodowego


lexentry: pol/idiom__rzeczownik__1
written_rep: idiom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idiom
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia, jakie należałoby mu przypisać, biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni; | (przestarzałe, przestarzały) (rzadki, rzadko używany) mowa, narzecze


lexentry: pol/idiotoodporny__przymiotnik__1
written_rep: idiotoodporny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: idiot-proof
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) niezawodny, odporny, stworzony tak by nawet najgłupszy albo najbardziej nieodpowiedzialny użytkownik nie mógł go popsuć


lexentry: pol/idy__rzeczownik__1
written_rep: idy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ides
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w kalendarzu rzymskim trzynasty, a w marcu, maju, lipcu i październiku piętnasty dzień miesiąca;


lexentry: pol/idżtihad__rzeczownik__1
written_rep: idżtihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ijtihad
sense_list:
rozwijanie prawa, możliwość uczonego islamskiego (mudżtahida) do samodzielnego formułowania opinii, twórcza, racjonalna interpretacja szariatu;


lexentry: pol/iftar__rzeczownik__1
written_rep: iftar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iftar
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: pierwszy posiłek, który spożywa muzułmanin po zachodzie słońca w okresie postu ramadan; posiłek przerywający post dzienny;


lexentry: pol/iglasty__przymiotnik__1
written_rep: iglasty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: coniferous
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) związany z roślinami, których liście mają formę igieł


lexentry: pol/iglicznia__rzeczownik__1
written_rep: iglicznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pipefish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) europejska ryba morska, u której ikra i młode znajduje się w komorze lęgowej na ciele;


lexentry: pol/ignacjański__przymiotnik__1
written_rep: ignacjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Ignatian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do duchowości świętego Ignacego Loyoli, związany z duchowością świętego Ignacego Loyoli


lexentry: pol/igrek__rzeczownik__1
written_rep: igrek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: y
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa litery y / Y | (matematyka, matematyczny) oznaczenie niewiadomej lub zmiennej zależnej (funkcji)


lexentry: pol/igrzyska_olimpijskie__rzeczownik__1
written_rep: igrzyska olimpijskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympic Games
sense_list:
(sport, sportowy) najstarsza międzynarodowa impreza sportowa organizowana co cztery lata w różnych miastach;


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: needle
sense_list:
(krawiectwo) cienki podłużny przedmiot o ostrym zakończeniu, najczęściej wykonany z metalu; | (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) liść roślin iglastych


lexentry: pol/igła__rzeczownik__1
written_rep: igła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: needle | stylus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element wytwarzający drgania podczas przesuwania się w rowku płyty gramofonowej


lexentry: pol/ikona__rzeczownik__1
written_rep: ikona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icon
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obraz sakralny, malowany na drewnie, wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne; | (informatyka, informatyczny) niewielki obrazek widoczny na ekranie, symbolizujący określony plik, folder, aplikację lub program i stanowiący odsyłacz uruchamiający je; | (przenośnie, przenośnia) osoba lub rzecz symbolizująca jakieś zjawisko, podziwiana w danej branży


lexentry: pol/ikonografia__rzeczownik__1
written_rep: ikonografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconography
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (sztuka) naukowe interpretowanie obrazów; | (książkowy) elementy uważane za charakterystyczne dla przedstawianego podmiotu | (książkowy) ogół przedstawień wizualnych połączonych ze sobą osobą twórcy lub tematyką


lexentry: pol/ikonoklasta__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclast
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeciwnik kultu obrazów, wizerunków i figur religijnych


lexentry: pol/ikonoklazm__rzeczownik__1
written_rep: ikonoklazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconoclasm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ruch zwalczający oddawanie czci obrazom i figurom religijnym, rozwijający się na przełomie VIII i IX wieku w Bizancjum;


lexentry: pol/ikonostas__rzeczownik__1
written_rep: ikonostas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iconostasis
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w cerkwiach: ozdobna, pokryta rzędami ikon przegroda oddzielająca ołtarz od reszty świątyni, zawierająca troje drzwi;


lexentry: pol/iluminacja__rzeczownik__1
written_rep: iluminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illumination
sense_list:
intensywne oświetlenie sztucznym światłem; zwykle nocne, ozdobne podświetlenie budynku lub innego obiektu


lexentry: pol/iluminator__rzeczownik__1
written_rep: iluminator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porthole
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) okienko w samolocie | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) wodoszczelne okienko w na statku;


lexentry: pol/ilustracja__rzeczownik__1
written_rep: ilustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illustration
sense_list:
reprodukcja fotografii, rysunku lub obrazu, będąca uzupełnieniem, wyjaśnieniem lub ozdobą drukowanego tekstu;


lexentry: pol/ilustrować__czasownik__1
written_rep: ilustrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: illustrate
sense_list:
opatrywać tekst ilustracją: fotografią, grafiką lub wykresem | (przenośnie, przenośnia) uzupełniać, unaoczniać coś przykładem, dodatkowym komentarzem lub dokumentacją


lexentry: pol/iluzja__rzeczownik__1
written_rep: iluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illusion | mirage | phantasm
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) uświadomione doznanie wrażenia widzenia czegoś nieistniejącego, zniekształcone widzenie


lexentry: pol/im__spójnik__1
written_rep: im
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: the the
sense_list:
im… tym… – wskazuje zwiększanie się jednej cechy wraz ze wzrostem drugiej lub proporcjonalną zależność jednej zmiany względem drugiej


lexentry: pol/imadło__rzeczownik__1
written_rep: imadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vise | vice | clamp | cramp
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd, który służy do mocowania przedmiotów poddawanych obróbce lub w trakcie montażu;


lexentry: pol/imaginacja__rzeczownik__1
written_rep: imaginacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imagination
sense_list:
wytwór wyobraźni, przedstawienie sobie czegoś | zdolność do tworzenia obrazów za pomocą wyobraźni; fantazjowanie


lexentry: pol/imago__rzeczownik__1
written_rep: imago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imago
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) owad dorosły, ostateczna postać owada; | (psychologia, psychologiczny) idealny obraz określonej osoby wytworzony we wczesnym dzieciństwie, projektowany później na inne osoby z otoczenia


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginger
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z imbiru lekarskiego, Zingiber officinale Rosc., w formie świeżego kłącza lub proszku


lexentry: pol/imbir__rzeczownik__1
written_rep: imbir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginger | zingiber
sense_list:
(botanika, botaniczny) Zingiber Boehm., rodzaj roślin wieloletnich, pochodzących z Azji i Australii;


lexentry: pol/imbryk__rzeczownik__1
written_rep: imbryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ibrik
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (przestarzałe, przestarzały) naczynie z pokrywką i z dodatkową rurką zakończoną dzióbkiem służące do gotowania wody


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_bierny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy bierny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: past participle
sense_list:
(gramatyka) forma czasownika, która odnosi się do przedmiotu czynności, której przedmiot ten został poddany, np. widziany, pisany, myty;


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_czynny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy czynny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: participle
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako wykonawcę innej czynności, równoczesnej z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przymiotnikowy_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przymiotnikowy przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: past participle
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa podmiot zdania jako cel innej czynności, która została wykonana na podmiocie przed czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imiesłów_przysłówkowy_współczesny__rzeczownik__1
written_rep: imiesłów przysłówkowy współczesny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerund
sense_list:
(gramatyka) imiesłów, który określa czynność, którą wykonuje podmiot równocześnie z czynnością orzeczenia zdania


lexentry: pol/imikwimod__rzeczownik__1
written_rep: imikwimod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imiquimod
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, lek przeciwnowotworowy, przeciwwirusowy i immunomodulujący;


lexentry: pol/imipenem__rzeczownik__1
written_rep: imipenem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imipenem
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy karbapenemów, antybiotyk beta-laktamowy o działaniu bakteriobójczym;


lexentry: pol/imitacja__rzeczownik__1
written_rep: imitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imitation
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika polifoniczna polegająca na powtórzeniu melodii z jednego głosu przez inny; | rzecz udająca, naśladująca inną rzecz


lexentry: pol/immanentny__przymiotnik__1
written_rep: immanentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: immanent
sense_list:
(książkowy) taki, który nie wynika z działań zewnętrznych, tkwiący w naturze czegoś; zawarty w czymś


lexentry: pol/immaterializm__rzeczownik__1
written_rep: immaterializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immaterialism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria, według której materia nie istnieje, a wszystko, co odbieramy zmysłowo, odbieramy w wyniku działań Boga, a nie cząsteczek materii;


lexentry: pol/immunitet__rzeczownik__1
written_rep: immunitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunity
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przywilej wyłączenia spod prawa ogólnego, który do czasu uchylenia blokuje odpowiedzialność karną; udzielany bywa zwykle ważnym urzędnikom państwowym, sędziom, dyplomatom, parlamentarzystom


lexentry: pol/immunizacja__rzeczownik__1
written_rep: immunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunisation | immunization
sense_list:
(medycyna, medyczny) uzyskiwanie odporności na chorobotwórczy patogen poprzez pobudzanie mechanizmów odpornościowych organizmu;


lexentry: pol/immuno-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: immuno-
min_sense_num: 01
trans_list: immuno-
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z odpornością


lexentry: pol/immunoglobulina__rzeczownik__1
written_rep: immunoglobulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunoglobulin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko produkowane przez komórki układu odpornościowego w kontakcie z różnymi związkami chemicznymi;


lexentry: pol/immunomodulator__rzeczownik__1
written_rep: immunomodulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunomodulator
sense_list:
(medycyna, medyczny) środek stosowany w procesie immunomodulacji, który aktywizuje mechanizmy odporności nieswoistej i prowadzi do regulacji odpowiedzi zapalnej organizmu, a w konsekwencji do spadku liczby infekcji


lexentry: pol/immunosupresja__rzeczownik__1
written_rep: immunosupresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunosuppression
sense_list:
(medycyna, medyczny) spowalnianie procesu, podczas którego wytwarzane są przeciwciała i komórki odpornościowe, najczęściej farmakologicznie, za pomocą leków immunosupresyjnych;


lexentry: pol/immunoterapia__rzeczownik__1
written_rep: immunoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: immunotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) leczenie mające na celu podniesienie lub osłabienie naturalnej odporności organizmu;


lexentry: pol/impaktyt__rzeczownik__1
written_rep: impaktyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impactite
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała, która powstała lub została poważnie zmieniona pod wpływem uderzenia meteorytu, w wyniku czego stopieniu ze sobą uległy fragmenty meteorytu i skały, w którą uderzył;


lexentry: pol/impanacja__rzeczownik__1
written_rep: impanacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impanation
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria o obecności Ciała Chrystusa w chlebie i winie po konsekracji;


lexentry: pol/impeachment__rzeczownik__1
written_rep: impeachment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impeachment
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) procedura formalnego oskarżenia o przestępstwo osoby mającej immunitet i zajmującej wysokie stanowisko państwowe;


lexentry: pol/impedancja__rzeczownik__1
written_rep: impedancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impedance
sense_list:
(elektryczność) (fizyka, fizyczny) wielkość charakteryzująca przeciwstawianie się przepływowi prądu zmiennego w obwodzie elektrycznym;


lexentry: pol/imperatorski__przymiotnik__1
written_rep: imperatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperial
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z imperatorem, dotyczący imperatora (np. imperatora Rosji)


lexentry: pol/imperialistyczny__przymiotnik__1
written_rep: imperialistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: imperialistic | imperialist
sense_list:
dotyczący imperializmu albo imperialistów; będący wyrazem działań mających na celu podporządkowanie świata


lexentry: pol/imperializm__rzeczownik__1
written_rep: imperializm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperialism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka zagraniczna oparta na militaryzmie, dążenie do podporządkowania sobie innych krajów, stania się imperium


lexentry: pol/implant__rzeczownik__1
written_rep: implant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implant
sense_list:
ciało obce wszczepiane do organizmu w celu odtworzenia naturalnej funkcji lub estetyki uszkodzonego organu;


lexentry: pol/implant_ślimakowy__rzeczownik__1
written_rep: implant ślimakowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cochlear implant
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie elektroniczne wszczepiane w ślimak u osób niesłyszących i niedosłyszących pozwalające na częściowe odzyskanie słuchu;


lexentry: pol/implozja__rzeczownik__1
written_rep: implozja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: implosion
sense_list:
nagłe, dynamiczne zniszczenie struktury przez napór z zewnątrz, prowadzące do jej zapadnięcia się do środka


lexentry: pol/imponderabilia__rzeczownik__1
written_rep: imponderabilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imponderabilia
sense_list:
coś, czego nie da się zmierzyć (np. uczucie), ale co ma istotny wpływ na sytuację oraz przebieg wydarzeń


lexentry: pol/import__rzeczownik__1
written_rep: import
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: import
sense_list:
(handel, handlowy) (ekonomia, ekonomiczny) przywóz towarów, usług lub kapitału z zagranicy w celu wykorzystania ich na rynku wewnętrznym; | zaimportowane towary


lexentry: pol/impost__rzeczownik__1
written_rep: impost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impost
sense_list:
(architektura, architektoniczny) kamienna płyta lub blok stanowiące podporę dla łuku, arkady lub żebra sklepienia


lexentry: pol/impregnacja__rzeczownik__1
written_rep: impregnacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impregnation
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycanie materiału innym środkiem, by zmienić jego właściwości fizyczne lub chemiczne, np. w celu zabezpieczenia


lexentry: pol/impregnować__czasownik__1
written_rep: impregnować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: impregnate
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nasycać materiał specjalną substancją w celu ochronnym lub zmiany właściwości


lexentry: pol/impresario__rzeczownik__1
written_rep: impresario
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impresario
sense_list:
(książkowy) osoba, która organizuje imprezy artystyczne, odpowiada za spotkania, konferencje, podróże itp. artysty, sportowca lub grupy;


lexentry: pol/impresja__rzeczownik__1
written_rep: impresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impression
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) utwór, obraz lub film o charakterze subiektywnym i nastrojowym


lexentry: pol/impresjonista__rzeczownik__1
written_rep: impresjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressionist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawiciel impresjonizmu, osoba tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistka__rzeczownik__1
written_rep: impresjonistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressionist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) przedstawicielka impresjonizmu, kobieta tworząca w duchu impresjonizmu, tj. utrwalająca w swoich utworach własne, subiektywne oraz często ulotne wrażenia


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impressionistic | impressionist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z impresjonizmem, dotyczący impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonistyczny__przymiotnik__2
written_rep: impresjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: impressionistic | impressionist
sense_list:
(sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) charakterystyczny dla impresjonizmu


lexentry: pol/impresjonizm__rzeczownik__1
written_rep: impresjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impressionism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nurt w sztuce europejskiej i amerykańskiej drugiej połowy XIX wieku;


lexentry: pol/imprezować__czasownik__1
written_rep: imprezować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: party
sense_list:
(potocznie, potoczny) spędzać czas na imprezach, spotkaniach towarzyskich, zwykle z alkoholem i tańcami


lexentry: pol/imprinter__rzeczownik__1
written_rep: imprinter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credit card imprinter | imprinter
sense_list:
(bankowość, bankowy) mechaniczne urządzenie służące do ręcznej akceptacji transakcji dokonywanych za pomocą wypukłych kart płatniczych;


lexentry: pol/imputacja__rzeczownik__1
written_rep: imputacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imputation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) uzupełnienie brakujących danych przez wartości sztucznie skonstruowane, np. przez średnią danej zmiennej, w celu zastosowania metod statystycznych wymagających pełnych danych;


lexentry: pol/inauguracja__rzeczownik__1
written_rep: inauguracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inauguration
sense_list:
(podniośle) uroczyste rozpoczęcie lub otwarcie czegoś ((na przykład) działalności, przedsięwzięcia) [od XVIII w.] | (zwłaszcza) (dawniej, dawny) uroczystość mianowania kogoś na wysokie stanowisko ((na przykład) koronacja)


lexentry: pol/incel__rzeczownik__1
written_rep: incel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incel
sense_list:
(slangowo) mężczyzna, który pomimo chęci nie jest w stanie nawiązywać relacji seksualnych z kobietami;


lexentry: pol/ind__rzeczownik__1
written_rep: ind
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Induan
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek wczesnego triasu, trwający 251 – 249,7 milionów lat temu;


lexentry: pol/indagować__czasownik__1
written_rep: indagować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inquire | ply somebody with question
sense_list:
(książkowy) przeprowadzać indagację, wypytywać kogoś o coś, dopytywać się, badać, zasypywać pytaniami


lexentry: pol/indakaterol__rzeczownik__1
written_rep: indakaterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indacaterol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek do stosowania wziewnie przy leczeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, będący agonistą receptora β2-adrenergicznego


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: index
sense_list:
(statystyka, statystyczny) liczba względna charakteryzująca zmiany poziomu zjawiska zachodzące w pewnym czasie | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) miernik koniunktury giełdowej obrazujący zmiany cen akcji | (informatyka, informatyczny) dane pozwalające szybko przeszukiwać bazę danych według określonej kolumny lub ich zbioru


lexentry: pol/indeks__rzeczownik__1
written_rep: indeks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: list
sense_list:
urzędowa lista czegoś | uporządkowany spis, np. pojęć, terminów, nazwisk, przytoczonych lub omówionych w danej książce;


lexentry: pol/indeksacja__rzeczownik__1
written_rep: indeksacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indexation | indexing
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zmienianie ceny lub wysokości zobowiązania finansowego w zależności od wzrostu kosztów;


lexentry: pol/independentyzm__rzeczownik__1
written_rep: independentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: independentism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) idea polityczna lub kierunek w ruchu społecznym, który dąży do uzyskania niepodległości przez dany region


lexentry: pol/indeterminizm__rzeczownik__1
written_rep: indeterminizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indeterminism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) koncepcja dopuszczająca, że ta sama przyczyna może prowadzić do innych skutków;


lexentry: pol/indoaryjski__przymiotnik__1
written_rep: indoaryjski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Indo-Aryan
sense_list:
o języku: stosowany na subkontynencie indyjskim, wywodzący się z indoirańskiej grupy języków indoeuropejskich | odnoszący się do Ariów (mieszkańców starożytnych Indii)


lexentry: pol/indoeuropejski__przymiotnik__1
written_rep: indoeuropejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Indo-European
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wywodzący się z praindoeuropejskiej wspólnoty językowej lub stanowiący jej kontynuację


lexentry: pol/indoktrynować__czasownik__1
written_rep: indoktrynować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: indoctrinate
sense_list:
(książkowy) wpajać w sposób nachalny, manipulatorski i systematyczny jakąś doktrynę, ideologię, religię


lexentry: pol/indol__rzeczownik__1
written_rep: indol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indole
sense_list:
(chemia, chemiczny) heterocykliczny związek chemiczny, zbudowany ze sprzężonych pierścieni benzenowego i pirolowego;


lexentry: pol/indyferentyzm__rzeczownik__1
written_rep: indyferentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indifference
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) postawa intelektualna charakteryzująca się obojętnością wobec kwestii religijnych, społecznych, moralnych (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/indygokarmin__rzeczownik__1
written_rep: indygokarmin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: indigo carmine
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, sulfonowa pochodna indyga, niebieski barwnik syntetyczny, stosowany w medycynie, przemyśle barwników i jako odczynnik chemiczny;


lexentry: pol/indyk__rzeczownik__1
written_rep: indyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turkey
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Meleagris, duży hodowlany ptak grzebiący z rodziny kurowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z indyka (1.3) | (spożywczy) tusza indyka (1.1) do celów spożywczych


lexentry: pol/indywidualista__rzeczownik__1
written_rep: indywidualista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualist | maverick
sense_list:
człowiek niezależny i przekorny, mający poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowujący się, działający samodzielnie


lexentry: pol/indywidualistka__rzeczownik__1
written_rep: indywidualistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: individualist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (socjologia, socjologiczny) zwolenniczka indywidualizmu | kobieta niezależna i przekorna, mająca poczucie odrębności osobistej, niechętnie podporządkowująca się, działająca samodzielnie


lexentry: pol/indywidualny__przymiotnik__1
written_rep: indywidualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: individual
sense_list:
właściwy jednostce, typowy dla konkretnej osoby, swoisty | osobny, niezespołowy, pojedynczy, samemu, oddzielny


lexentry: pol/infamia__rzeczownik__1
written_rep: infamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disgrace
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozbawienie kogoś dobrego imienia, czyn niegodny, haniebny narażający na utratę dobrego imienia


lexentry: pol/infant__rzeczownik__1
written_rep: infant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infante
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł przysługujący dzieciom rodziny królewskiej w Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/infekcja__rzeczownik__1
written_rep: infekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infection
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) proces chorobowy wywołany przez drobnoustroje chorobotwórcze w organizmie;


lexentry: pol/infekcjologia__rzeczownik__1
written_rep: infekcjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infectiology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) nauka o chorobach zakaźnych


lexentry: pol/infiltrować__czasownik__1
written_rep: infiltrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: infiltrate
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) wnikać w tkankę lub organ | (fizyka, fizyczny) przenikać w głąb materiału | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) potajemnie wnikać do wrogiej organizacji lub środowiska w celu zdobycia informacji lub wpływu


lexentry: pol/infimum__rzeczownik__1
written_rep: infimum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infimum
sense_list:
(matematyka, matematyczny) największa liczba taka, że wszystkie elementy danego zbioru są od niej większe lub równe


lexentry: pol/influencer__rzeczownik__1
written_rep: influencer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: influencer
sense_list:
(neologizm) osoba mająca wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórca internetowy o znacznym rozgłosie posiadający znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/influencerka__rzeczownik__1
written_rep: influencerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: influencer
sense_list:
(środowiskowy) kobieta popularna, mająca duży wpływ na opinie i decyzje innych, zwykle twórczyni internetowa o znacznym rozgłosie posiadająca znaczne grono odbiorców


lexentry: pol/infoboks__rzeczownik__1
written_rep: infoboks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infobox
sense_list:
(neologizm) (informatyka, informatyczny) wyróżniona ramką część artykułu w Wikipediach i projektach siostrzanych, zawierająca najważniejsze informacje dla czytelnika


lexentry: pol/infografika__rzeczownik__1
written_rep: infografika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infographic | information graphic
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (poligrafia) ilustracja z niewielką ilością tekstu wyjaśniająca jakieś zagadnienie


lexentry: pol/informacja__rzeczownik__1
written_rep: informacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: information
sense_list:
poinformowanie o czymś, zakomunikowanie | (informatyka, informatyczny) dane przesyłane bądź przetwarzane


lexentry: pol/informatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: informatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: informatisation | informatization
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wprowadzenie systemów informatycznych w jednym lub kilku sektorach działalności;


lexentry: pol/infradźwięk__rzeczownik__1
written_rep: infradźwięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infrasound
sense_list:
(fizyka, fizyczny) fala dźwiękowa o częstotliwości zbyt niskiej by być słyszalną dla człowieka (zależnie od definicji poniżej 16 albo 20 Hz);


lexentry: pol/infrarząd__rzeczownik__1
written_rep: infrarząd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infraorder
sense_list:
(biologia, biologiczny) (systematyka) kategoria systematyczna niższa rangą od podrzędu, wyższa od parworzędu


lexentry: pol/infrastruktura__rzeczownik__1
written_rep: infrastruktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: infrastructure
sense_list:
podstawowe struktury techniczne lub organizacyjne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania społeczeństwa, gospodarki lub określonego przedsięwzięcia;


lexentry: pol/infundibulum__rzeczownik__1
written_rep: infundibulum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melting pot
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nazwa kilku organów, struktur anatomicznych roślin i zwierząt, mających lejkowaty kształt


lexentry: pol/ingrediencja__rzeczownik__1
written_rep: ingrediencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ingredient
sense_list:
składnik jakiejś mieszaniny lub przepisu, najczęściej kulinarnego lub mikstury lekarskiej, rzecz wchodząca w skład czegoś


lexentry: pol/inicjacja__rzeczownik__1
written_rep: inicjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: initiation
sense_list:
ceremonia przyjęcia nowego członka | wtajemniczenie w coś, zaznajomienie się z czymś nowym, zapoznanie się | rozpoczęcie czynności, procesu działania


lexentry: pol/inicjatywa__rzeczownik__1
written_rep: inicjatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: initiative
sense_list:
propozycja zrealizowania określonych działań | skłonność do samodzielnego inicjowania działań | w grach: pierwszeństwo dające przewagę


lexentry: pol/inkarceracja__rzeczownik__1
written_rep: inkarceracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incarceration | imprisonment
sense_list:
(książkowy) (socjologia, socjologiczny) (psychologia, psychologiczny) pozbawienie wolności, uwięzienie


lexentry: pol/inkluzywność__rzeczownik__1
written_rep: inkluzywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inclusiveness
sense_list:
sposób zachowania, który przeciwstawia się tworzeniu zamkniętych grup społecznych, których istnienie jest przejawem dyskryminacji ludzi ze względu na ich pochodzenie, płeć, orientację seksualną czy kolor skóry


lexentry: pol/inkorporacja__rzeczownik__1
written_rep: inkorporacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incorporation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wcielenie, włączenie do jakiejś całości, zwłaszcza jednego terytorium w innego państwa


lexentry: pol/inkubator__rzeczownik__1
written_rep: inkubator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incubator
sense_list:
(medycyna, medyczny) urządzenie do podtrzymywania procesów życiowych wcześniaków w ściśle kontrolowanych warunkach; | (ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) podmiot inwestujący w nowe przedsiębiorstwa


lexentry: pol/inkunabuł__rzeczownik__1
written_rep: inkunabuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: incunabulum | incunable
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) książka wydrukowana w Europie przed 1501 rokiem (przed XVI wiekiem);


lexentry: pol/inkwizycja__rzeczownik__1
written_rep: inkwizycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Inquisition
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) system śledczo-sądowniczy Kościoła katolickiego, działający od XIII do XIX wieku;


lexentry: pol/inkwizycyjny__przymiotnik__1
written_rep: inkwizycyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inquisitorial
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z kościelną inkwizycją, dotyczący kościelnej inkwizycji | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) śledczy, taki gdzie prowadzi się śledztwo, dochodzenie


lexentry: pol/inochód__rzeczownik__1
written_rep: inochód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amble | ambling gait
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) sposób poruszania się niektórych zwierząt czworonożnych (kopytnych i psowatych), polegający na stawianiu jednocześnie raz obu kończyn prawych, raz lewych;


lexentry: pol/inoskulacja__rzeczownik__1
written_rep: inoskulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inosculation
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) zjawisko zrastania się rosnących obok siebie drzew i w efekcie wspólnego wzrostu oraz dzielenia się substancjami odżywczymi


lexentry: pol/inscenizator__rzeczownik__1
written_rep: inscenizator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: director
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) osoba odpowiedzialna za przygotowanie i organizację spektaklu;


lexentry: pol/insektarium__rzeczownik__1
written_rep: insektarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insectarium
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) wiwarium przeznaczone do hodowli owadów lub stawonogów;


lexentry: pol/inseminacja__rzeczownik__1
written_rep: inseminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insemination
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) sztuczne zapłodnienie poprzez wprowadzenie do dróg rodnych samicy nasienia pobranego od samca;


lexentry: pol/insider__rzeczownik__1
written_rep: insider
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insider
sense_list:
osoba posiadająca informacje niedostępne dla większości innych ze względu na przynależność do danej organizacji lub instytucji


lexentry: pol/insolacja__rzeczownik__1
written_rep: insolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insolation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (metrologia, metrologiczny) natężenie promieniowania słonecznego na powierzchnię; | oddziaływanie promieni słonecznych


lexentry: pol/inspicjent__rzeczownik__1
written_rep: inspicjent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administrator
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) pracownik odpowiadający za techniczną i organizacyjną stronę przedstawienia;


lexentry: pol/instalacja__rzeczownik__1
written_rep: instalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: installation
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynność instalowania – montowanie czegoś z części i podzespołów | (technologia, technika, techniczny) system urządzeń, przewodów tworzący jakąś całość | (sztuka) przestrzenne dzieło sztuki zaaranżowane z przedmiotów;


lexentry: pol/instalator__rzeczownik__2
written_rep: instalator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: installer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy instalujący oprogramowanie i przygotowujący go do użytkowania;


lexentry: pol/instalować__czasownik__1
written_rep: instalować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: install
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) montować jakieś urządzenie do pracy w danym miejscu lub warunkach | (informatyka, informatyczny) umieszczać program komputerowy na komputerze tak, aby poprawnie działał


lexentry: pol/instancja__rzeczownik__1
written_rep: instancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instance
sense_list:
(administracja) dany stopień organizacyjny w układzie podległych sobie instytucji | (informatyka, informatyczny) obiekt klasy, egzemplarz klasyfikatora


lexentry: pol/instant__przymiotnik__1
written_rep: instant
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instant
sense_list:
(spożywczy) błyskawiczny, natychmiastowy – o potrawach i produktach w handlu, gotowych po zalaniu wrzątkiem


lexentry: pol/instrument__rzeczownik__1
written_rep: instrument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd wytwarzający dźwięk, (zobacz) instrument muzyczny | (medycyna, medyczny) narzędzie chirurgiczne; | (technologia, technika, techniczny) narzędzie | (technologia, technika, techniczny) przyrząd pomiarowy; | (przenośnie, przenośnia) środek służący realizacji celu


lexentry: pol/instrument_dęty__rzeczownik__1
written_rep: instrument dęty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wind instrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny z drgającym wewnątrz słupem powietrza wdmuchiwanym przez ustnik lub wtłaczanym;


lexentry: pol/instrument_finansowy__rzeczownik__1
written_rep: instrument finansowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: financial instrument
sense_list:
kontrakt regulujący wzajemne relacje finansowe pomiędzy stronami, w wyniku którego u jednej z jego stron powstają aktywa finansowe, a u drugiej zobowiązania finansowe lub instrumenty kapitałowe;


lexentry: pol/instrument_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: instrument muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musical instrument | instrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) przyrząd służący do wytwarzania dźwięków muzycznych;


lexentry: pol/instrument_pochodny__rzeczownik__1
written_rep: instrument pochodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivative
sense_list:
(finanse, finansowy) kontrakt finansowy, którego wartość zależy od określonych zmiennych finansowych lub pozafinansowych, takich jak cena surowca lub towaru, wartość innego instrumentu finansowego, indeks ekonomiczny albo wysokość stóp procentowych;


lexentry: pol/instrument_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: instrument smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bowed string instrument
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym źródłem dźwięku są napięte struny pobudzane smyczkiem;


lexentry: pol/instrumentalizm__rzeczownik__1
written_rep: instrumentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instrumentalism
sense_list:
współczesny kierunek filozoficzny będący odmianą pragmatyzmu; w filozofii nauki, pogląd ten określa koncepty i teorie jedynie jako narzędzia (instrumenty), których wartość jest mierzona, nie poprzez ich prawdziwość czy fałszywość, lecz poprzez ich efektywność w tłumaczeniu i przewidywaniu zjawisk;


lexentry: pol/instrumentalny__przymiotnik__1
written_rep: instrumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: instrumental
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywany za pomocą instrumentów muzycznych, bez udziału śpiewu


lexentry: pol/instynkt__rzeczownik__1
written_rep: instynkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instinct
sense_list:
wrodzona zdolność nieracjonalnego, acz adekwatnego zachowywania się w danej sytuacji | (biologia, biologiczny) wrodzona zdolność żywych organizmów do złożonych, celowych działań, swoistych dla danego gatunku i ważnych dla przetrwania;


lexentry: pol/insula__rzeczownik__1
written_rep: insula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insula
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienica czynszowa w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/insulina__rzeczownik__1
written_rep: insulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insulin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) hormon produkowany przez trzustkę; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny hormon lub jego analog stosowany jako lek w terapii cukrzycy


lexentry: pol/insulinooporność__rzeczownik__1
written_rep: insulinooporność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insulin resistance
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie homeostazy glukozy polegające na zmniejszeniu czułości mięśni, tkanki tłuszczowej, wątroby i innych tkanek organizmu na insulinę;


lexentry: pol/insynuacja__rzeczownik__1
written_rep: insynuacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insinuation
sense_list:
osąd, opinia, wypowiedź przypisująca komuś niegodziwe lub nieprawdziwe zamiary, czyny lub myśli, często nie wprost, a z użyciem aluzji


lexentry: pol/intelekt__rzeczownik__1
written_rep: intelekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intellect
sense_list:
zdolność człowieka do myślenia, zdobywania wiedzy, wyciągania logicznych wniosków, korzystania z posiadanej wiedzy i doświadczenia


lexentry: pol/intelektualizacja__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intellectualization
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) jeden z mechanizmów obronnych polegający na uciekaniu od rzeczywistych przykrych zdarzeń do przestrzeni abstrakcyjnej, dzięki czemu następuje ich odrealnienie | nabieranie lub nadawanie czemuś cech intelektualnych


lexentry: pol/intelektualizm__rzeczownik__1
written_rep: intelektualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intellectualism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, który przypisuje intelektowi fundamentalne lub wyłączne znaczenie w procesie poznawczym


lexentry: pol/intendentura__rzeczownik__1
written_rep: intendentura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: commissariat
sense_list:
jednostka organizacyjna zajmująca się dostarczaniem niezbędnego zaopatrzenia dla wojska, szpitali itp.


lexentry: pol/intensja__rzeczownik__1
written_rep: intensja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intension
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (filozofia, filozoficzny) znaczenie danego słowa, wyrażenia lub innego symbolu, jego sens, semantyczny aspekt;


lexentry: pol/intensyfikować__czasownik__1
written_rep: intensyfikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intensify
sense_list:
czynić dane zjawisko, czynność lub stan bardziej intensywnym; zwiększać natężenie czegoś, co było zbyt słabe; wzmacniać, pogłębiać lub dynamizować przebieg czegoś


lexentry: pol/interakcja__rzeczownik__1
written_rep: interakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interaction
sense_list:
wzajemne oddziaływanie na siebie obiektów (osób, przedmiotów, zjawisk itp.); zetknięcie, spotkanie kilku akcji lub dążeń


lexentry: pol/interaktywny__przymiotnik__1
written_rep: interaktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interactive
sense_list:
(książkowy) o sprzęcie, programie komputerowym: wymagający czynnego udziału człowieka, reagujący na akcje użytkownika, umożliwiający jego wpływ na przebieg wydarzeń, formę dzieła


lexentry: pol/intercepcja__rzeczownik__1
written_rep: intercepcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interception
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) chwilowe zatrzymanie wody opadowej na powierzchni liści, pędów, konarów i pni roślin albo obiektów abiotycznych takich jak dachy budynków, drogi;


lexentry: pol/intercyza__rzeczownik__1
written_rep: intercyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prenuptial agreement | marriage articles | pre-nup | prenup
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) kontrakt przedmałżeński/przedślubny, umowa między narzeczonymi lub małżonkami o zachowaniu odrębnych majątków, rezygnacji ze wspólnoty majątkowej


lexentry: pol/interfejs__rzeczownik__1
written_rep: interfejs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interface
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw poleceń rozpoznawanych przez automat | (technologia, technika, techniczny) charakterystyczny zestaw suwaków, pokręteł i przycisków, umieszczonych na tablicy rozdzielczej przyrządu | (technologia, technika, techniczny) sposób połączenia różnych urządzeń lub modułów programowych, umożliwiający przeniesienie energii lub informacji;


lexentry: pol/interfejs_użytkownika__rzeczownik__1
written_rep: interfejs użytkownika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: user interface
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część oprogramowania odpowiadająca za interakcję między aplikacją i użytkownikiem;


lexentry: pol/interferencja__rzeczownik__1
written_rep: interferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interference
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko powstawania nowego, przestrzennego rozkładu amplitudy fali (wzmocnienia i wygaszenia) w wyniku nakładania się na siebie fal;


lexentry: pol/interferometria__rzeczownik__1
written_rep: interferometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferometry
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) jedna z metod pomiarowych wykorzystująca zjawisko interferencji;


lexentry: pol/interferon__rzeczownik__1
written_rep: interferon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interferon
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rodzaj białka wytwarzanego i uwalnianego przez komórki organizmu w odpowiedzi na pojawienie się patogenów, np. wirusów, bakterii, pasożytów, komórek nowotworowych;


lexentry: pol/interkalacja__rzeczownik__1
written_rep: interkalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intercalation
sense_list:
(chemia, chemiczny) odwracalny proces umieszczenia cząsteczki lub całej grupy cząsteczek między dwiema innymi cząsteczkami lub grupami cząsteczek; | (fizyka, fizyczny) proces wprowadzania obcych atomów lub cząsteczek do struktury krystalicznej; jego cechą charakterystyczną jest słabe wiązanie obcych atomów lub cząsteczek oraz odwracalność | dodanie dodatkowego dnia, tygodnia albo miesiąca w roku kalendarzowym, aby dopasować kalendarz do pory roku;


lexentry: pol/interkreatywność__rzeczownik__1
written_rep: interkreatywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intercreative
sense_list:
zdolność kreowania interakcji w multimediach, poprzez tworzenie nowych jakości i innowacyjnych rozwiązań


lexentry: pol/intermezzo__rzeczownik__1
written_rep: intermezzo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intermezzo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) forma przejścia w obrębie utworu lub sztuki;


lexentry: pol/internalizować__czasownik__1
written_rep: internalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: internalise
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przyjmować za swoje własne, narzucane z zewnątrz postawy, poglądy, normy lub wartości


lexentry: pol/internat__rzeczownik__1
written_rep: internat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dorm
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zakład mieszczący mieszkania przeznaczone dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania


lexentry: pol/internetowy__przymiotnik__1
written_rep: internetowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: internet
sense_list:
dotyczący internetu; korzystający z internetu; umieszczony w internecie; wykorzystujący do działania internet


lexentry: pol/internista__rzeczownik__1
written_rep: internista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: internist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób wewnętrznych


lexentry: pol/internowany__rzeczownik__1
written_rep: internowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: interned
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba przetrzymywana w miejscu odosobnienia


lexentry: pol/internować__czasownik__1
written_rep: internować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: intern
sense_list:
osadzać w obozach rozbrojone wojska, biorące udział w wojnie, które przekroczyły granicę państwa neutralnego | pozbawiać wolności osoby uznane za niebezpieczne politycznie


lexentry: pol/interpelacja__rzeczownik__1
written_rep: interpelacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpellation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pisemne zapytanie kierowane do członka rządu przez parlamentarzystę


lexentry: pol/interpolacja__rzeczownik__1
written_rep: interpolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interpolation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przybliżanie funkcji za pomocą innej funkcji, zwykle wielomianu, tak aby były sobie równe w zadanych punktach;


lexentry: pol/interwencjonizm__rzeczownik__1
written_rep: interwencjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interventionism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) polityka interwencji w sprawy ekonomiczne własnego państwa


lexentry: pol/intonacja__rzeczownik__1
written_rep: intonacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intonation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) sposób akcentowania wyrazów i zdań; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) sposób wydobywania dźwięków, szczególnie w śpiewie, na instrumencie smyczkowym lub dętym; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpoczęcie śpiewu zbiorowego przez jedną osobę; zaśpiew;


lexentry: pol/intramarginalny__przymiotnik__1
written_rep: intramarginalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intramarginal
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odbywający się w ramach dopuszczalnych wahań kursów (o interwencjach walutowych) | (geografia, geograficzny) dotyczący strefy między czołem lodowca a moreną czołową, pochodzący z tej strefy, związany z nią


lexentry: pol/intranet__rzeczownik__1
written_rep: intranet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intranet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wewnętrzna sieć komputerowa organizacji przeznaczona dla wąskiej grupy osób, np. pracowników;


lexentry: pol/introligator__rzeczownik__1
written_rep: introligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bookbinder
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się zawodowo oprawą książek i innych wydawnictw;


lexentry: pol/introligatornia__rzeczownik__1
written_rep: introligatornia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bindery
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (rzemiosło, rzemieślniczy) zakład rzemieślniczy, w którym oprawia się książki i inne wydawnictwa


lexentry: pol/introwertyk__rzeczownik__1
written_rep: introwertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: introvert
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skupiony na swoich uczuciach, myślach i sprawach, nakierowany na swoje własne wnętrze


lexentry: pol/intruzja__rzeczownik__1
written_rep: intruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intrusion
sense_list:
(geologia, geologiczny) ciało skalne powstałe z zastygłej magmy, która wdarła się pomiędzy starsze skały | (geologia, geologiczny) wdzieranie się magmy w wyższe partie skorupy ziemskiej pomiędzy starsze utwory skalne | (stomatologia, stomatologiczny) przemieszczenie zęba w głąb wyrostka zębodołowego (w kierunku wierzchołka korzenia)


lexentry: pol/intruzja__rzeczownik__1
written_rep: intruzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intrusion | intrusive thought
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niechciana, automatyczna myśl, wyobrażenie lub impuls, pojawiający się w świadomości i trudny do opanowania


lexentry: pol/intryga__rzeczownik__1
written_rep: intryga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intrigue | plot
sense_list:
chytre, podstępne działanie, zwykle przez wzajemne skłócenie jakichś osób, zmierzające do osiągnięcia jakiegoś celu


lexentry: pol/intrygancki__przymiotnik__1
written_rep: intrygancki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: busybody
sense_list:
związany z osobą lub cechami intryganta; dotyczący intryganta lub właściwy intrygantowi; polegający na intrygach


lexentry: pol/intuicja__rzeczownik__1
written_rep: intuicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: intuition
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) proces polegający na poznaniu prawdy za pomocą wewnętrznego przekonania | (psychologia, psychologiczny) proces myślowy polegający na szybkim dopasowaniu danej sytuacji do znanych już szablonów i zależności, objawiący się w postaci nagłego przebłysku myślowego; | (potocznie, potoczny) zdolność przeczuwania, przewidywania


lexentry: pol/inulina__rzeczownik__1
written_rep: inulina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inulin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) polisacharyd, roślinna substancja, którą stosuje się m.in. w diagnostyce chorób nerek;


lexentry: pol/inwalida__rzeczownik__1
written_rep: inwalida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: handicapped
sense_list:
osoba, która jest pozbawiona możliwości pracy (całkowicie lub połowicznie) ze względu na kalectwo, utratę zdrowia


lexentry: pol/inwalidztwo__rzeczownik__1
written_rep: inwalidztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invalidity
sense_list:
brak pełnej sprawności fizycznej lub intelektualnej u danej osoby spowodowany chorobą, urazem lub wadą wrodzoną


lexentry: pol/inwazja__rzeczownik__1
written_rep: inwazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invasion | infestation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) najazd lub wtargnięcie zbrojne na czyjeś terytorium;


lexentry: pol/inwazyjny__przymiotnik__1
written_rep: inwazyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: invasive
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący badania lub zabiegu wiążącego się z ingerencją w organizm | (ekologia, ekologiczny) dotyczący zasiedlania przez gatunki obce określonemu środowisku | (wojskowość, wojskowy) dotyczący inwazji zbrojnej, związany z inwazją zbrojną


lexentry: pol/inwersja__rzeczownik__1
written_rep: inwersja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inversion
sense_list:
odwrócenie naturalnej lub zwyczajnej kolejności w czymś | (matematyka, matematyczny) geometryczne przekształcenie płaszczyzny względem zdefiniowanego okręgu


lexentry: pol/inwolucja__rzeczownik__1
written_rep: inwolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: involution
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która posiada funkcję odwrotną równą jej samej; | (medycyna, medyczny) fizjologiczne lub patologiczne zmniejszanie się, zanikanie organu; | rozwój wsteczny, uwstecznianie się czegoś


lexentry: pol/inżynieria__rzeczownik__1
written_rep: inżynieria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engineering
sense_list:
nauka wykorzystująca matematykę, technologię i praktyczne doświadczenie do projektowania, produkowania i kontrolowania obiektów bądź procesów służących człowiekowi


lexentry: pol/inżynieryjny__przymiotnik__1
written_rep: inżynieryjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: engineering
sense_list:
związany z praktycznym zastosowaniem wiedzy technicznej i naukowej do projektowania, budowy i utrzymania różnych obiektów lub systemów


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mustard | mustard gas
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny mający budowę zbliżoną do iperytu (1.1) będący bojowym środkiem trującym i wykazujący podobne do niego działanie parzące i trujące lub też mieszanina takich związków;


lexentry: pol/iperyt__rzeczownik__1
written_rep: iperyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yperite
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) (potocznie, potoczny) iperyt siarkowy, bojowy środek trujący


lexentry: pol/iperyt_azotowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt azotowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitrogen mustard
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) każdy związek organiczny z grupy amin będący azotowym analogiem iperytu siarkowego oraz parzącym bojowym środkiem trującym o właściwościach alkilujących i toksycznych;


lexentry: pol/iperyt_bromowy__rzeczownik__1
written_rep: iperyt bromowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 1 bromo- 2 ethane | bis- sulfide
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek siarkoorganiczny z grupy tioeterów, bromowy analog iperytu siarkowego, parzący bojowy środek trujący stosowany bez powodzenia w czasie I wojny światowej;


