# translation

lexentry: pol/więzień_sumienia__rzeczownik__1
written_rep: więzień sumienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prisoner of conscience
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba umieszczana w zakładzie karnym lub areszcie domowym ze względu na swoje przekonania polityczne, społeczne, religijne itp.;


lexentry: pol/wiśnia__rzeczownik__1
written_rep: wiśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cherry | sour cherry | cherry-tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cerasus Mill., rodzaj roślin należący do rodziny różowatych;


lexentry: pol/wkraplacz__rzeczownik__1
written_rep: wkraplacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addition funnel | dropping funnel
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyrząd służący do precyzyjnego dozowania jakiegoś płynu i wlewania go do naczynia, w którym zachodzi reakcja chemiczna


lexentry: pol/wkręt__rzeczownik__1
written_rep: wkręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: screw
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) śruba z nacięciem we łbie, umożliwiającym jej wkręcanie przy pomocy śrubokręta w miękki materiał bez konieczności wiercenia;


lexentry: pol/wkrętarka__rzeczownik__1
written_rep: wkrętarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electric screwdriver
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie z napędem elektrycznym do szybkiego wkręcania i wykręcania wkrętów, śrub itp.


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: filler
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia wkładana między inne części w celu uszczelnienia, zabezpieczenia ich przed tarciem itp.


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insert | insertion
sense_list:
to, co wkłada się między jakieś powierzchnie, zwykle w celu wypełnienia, izolacji lub jako uzupełnienie czegoś


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insert | inset | pull-out
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) dodatek do książki, czasopisma lub wydawnictwa fonograficznego w postaci kolorowego prospektu, plakatu, tabeli itp., włożony luźno w środek


lexentry: pol/wkładka__rzeczownik__1
written_rep: wkładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interleaf
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) (poligrafia) niezadrukowany kawałek papieru, znajdujący się między kartkami książki, mający chronić ilustracje w niej zawarte przed uszkodzeniem


lexentry: pol/wkładka_do_butów__rzeczownik__1
written_rep: wkładka do butów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insole
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) wkładka przykrywająca część buta przylegającą do spodu stopy, poprawiająca komfort chodzenia, często o właściwościach przeciwpotnych, antypoślizgowych itp.


lexentry: pol/wniosek__rzeczownik__1
written_rep: wniosek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conclusion
sense_list:
wynik, rezultat przemyślenia czegoś; twierdzenie, przekonanie będące wynikiem rozumowania, rozmyślania


lexentry: pol/wnosić__czasownik__1
written_rep: wnosić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bring
sense_list:
mieć swój wkład w czymś; dodawać (treści), uzupełniać | przemieszczać coś w górę lub w pewne miejsce


lexentry: pol/wnęka__rzeczownik__1
written_rep: wnęka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gate
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) rodzaj szczeliny lub zagłębienia na powierzchni narządu, przez który wchodzą lub wychodzą naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne, nerwy.


lexentry: pol/wnętrzności__rzeczownik__1
written_rep: wnętrzności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bowels | entrails | intestines
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) narządy wewnętrzne jamy brzusznej, klatki piersiowej oraz miednicy człowieka lub zwierzęcia


lexentry: pol/wobler__rzeczownik__1
written_rep: wobler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wobbler
sense_list:
(wędkarstwo) sztuczna przynęta wędkarska na ryby drapieżne przypominająca wyglądem i ruchem ich pokarm;


lexentry: pol/woda__rzeczownik__1
written_rep: woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water
sense_list:
bezbarwna i bezzapachowa ciecz, tlenek wodoru, H₂O; | często w liczbie mnogiej, ogólnie duże zbiorowiska wody (1.1), np. morze, jezioro


lexentry: pol/woda_królewska__rzeczownik__1
written_rep: woda królewska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aqua regia
sense_list:
(chemia, chemiczny) mieszanina stężonego kwasu solnego i kwasu azotowego rozpuszczająca metale szlachetne;


lexentry: pol/woda_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: woda po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aftershave | after-shave
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) płynny kosmetyk nakładany na skórę twarzy po usunięciu zarostu


lexentry: pol/woda_szara__rzeczownik__1
written_rep: woda szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gray water | graywater | grey water | greywater
sense_list:
(ochrona środowiska) nieprzemysłowa woda ściekowa powstająca w procesach domowych, takich jak mycie naczyń, kąpiel i pranie, nadająca się w ograniczonym zakresie do wtórnego wykorzystania;


lexentry: pol/woda_utleniona__rzeczownik__1
written_rep: woda utleniona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrogen peroxide
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) trzyprocentowy wodny roztwór nadtlenku wodoru używany m.in. do dezynfekcji ran;


lexentry: pol/woda_święcona__rzeczownik__1
written_rep: woda święcona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holy water
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) woda pobłogosławiona przez biskupa, księdza lub diakona, przeznaczona do udzielania chrztu lub błogosławieństwa osób, miejsc lub rzeczy;


lexentry: pol/wodewil__rzeczownik__1
written_rep: wodewil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vaudeville
sense_list:
(sztuka) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) widowisko komediowe lub farsowe z muzyką, piosenkami, pantomimą i baletem, z przewagą tekstu mówionego nad śpiewanym;


lexentry: pol/wodnica__rzeczownik__1
written_rep: wodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterline
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej;


lexentry: pol/wodniczka__rzeczownik__1
written_rep: wodniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquatic warbler
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus paludicola, gatunek wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków, zamieszkującego wschodnią Europę i zachodnią Azję;


lexentry: pol/wodnik__rzeczownik__2
written_rep: wodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: water rail
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Rallus aquaticus, żyjący na mokradłach ptak o upierzeniu oliwkowobrązowym z plamami;


lexentry: pol/wodociąg__rzeczownik__1
written_rep: wodociąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water main
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rurociąg do transportu wody wraz z armaturą do czerpania i uzdatniania;


lexentry: pol/wodolot__rzeczownik__1
written_rep: wodolot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrofoil
sense_list:
jednostka pływająca charakteryzująca się zainstalowanymi pod kadłubem płatami nośnymi, które powodują wynurzanie się kadłuba z wody wraz ze wzrostem prędkości jednostki;


lexentry: pol/wodorek__rzeczownik__1
written_rep: wodorek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydride | hydruret
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny zbudowany z wodoru i innego pierwiastka chemicznego;


lexentry: pol/wodorotlenek__rzeczownik__1
written_rep: wodorotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydroxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z anionu wodorotlenowego (OH−) i stabilnego kationu amonowego, metalu lub organicznego


lexentry: pol/wodorowęglan__rzeczownik__1
written_rep: wodorowęglan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bicarbonate
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu węglowego, w której tylko jeden atom wodoru uległ podstawieniu przez atom metalu;


lexentry: pol/wodosytka_płaskogłowa__rzeczownik__1
written_rep: wodosytka płaskogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water-holding frog
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ranoidea platycephala, gatunek żaby dość powszechnie spotykanej w Australii, znanej z magazynowania wody pitnej


lexentry: pol/wodowstręt__rzeczownik__1
written_rep: wodowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) jeden z poważnych objawów wścieklizny objawiający się bolesnymi skurczami krtani podczas picia wody, a nawet na jej widok


lexentry: pol/wody_terytorialne__rzeczownik__1
written_rep: wody terytorialne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: territorial waters
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pas morza określonej szerokości, na którym obowiązuje prawodawstwo i władza państwa, do którego należy dany odcinek wybrzeża;


lexentry: pol/wodzionka__rzeczownik__1
written_rep: wodzionka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bread soup
sense_list:
(Górny Śląsk) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z czerstwego chleba, czosnku, tłuszczu zwierzęcego oraz wrzątku;


lexentry: pol/wodzić_za_nos__czasownik__1
written_rep: wodzić za nos
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lead by the nose
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) oszukiwać, manipulować kimś wykorzystując przewagę, aby podporządkować go swej woli


lexentry: pol/województwo_dolnośląskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo dolnośląskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lower Silesian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowo-zachodniej Polsce, z siedzibą władz we Wrocławiu;


lexentry: pol/województwo_kujawsko-pomorskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo kujawsko-pomorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuyavian-Pomeranian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej części centralnej Polski, z siedzibą wojewody w Bydgoszczy;


lexentry: pol/województwo_lubelskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo lubelskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lublin Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego we wschodniej Polsce, z siedzibą władz w Lublinie;


lexentry: pol/województwo_lubuskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo lubuskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lubusz Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w zachodniej Polsce, z siedzibą wojewody w Gorzowie Wielkopolskim;


lexentry: pol/województwo_mazowieckie__rzeczownik__1
written_rep: województwo mazowieckie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Masovian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w środkowowschodniej Polsce, z siedzibą władz w Warszawie;


lexentry: pol/województwo_małopolskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo małopolskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lesser Poland Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Krakowie;


lexentry: pol/województwo_opolskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo opolskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Opole Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowo-zachodniej Polsce, z siedzibą władz w Opolu;


lexentry: pol/województwo_podlaskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo podlaskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Podlaskie Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północno-wschodniej Polsce, z siedzibą władz w Białymstoku;


lexentry: pol/województwo_pomorskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo pomorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pomeranian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej Polsce, z siedzibą władz w Gdańsku;


lexentry: pol/województwo_warmińsko-mazurskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo warmińsko-mazurskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Warmian-Masurian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północnej Polsce, z siedzibą władz w Olsztynie;


lexentry: pol/województwo_wielkopolskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo wielkopolskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Greater Poland Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w zachodniej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Poznaniu;


lexentry: pol/województwo_zachodniopomorskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo zachodniopomorskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: West Pomeranian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w północno-zachodniej Polsce, z siedzibą władz w Szczecinie;


lexentry: pol/województwo_łódzkie__rzeczownik__1
written_rep: województwo łódzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Łódź Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w centralnej Polsce, z siedzibą władz w Łodzi;


lexentry: pol/województwo_śląskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo śląskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Silesian Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej Polsce, z siedzibą władz w Katowicach;


lexentry: pol/województwo_świętokrzyskie__rzeczownik__1
written_rep: województwo świętokrzyskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Świętokrzyskie Voivodeship
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski, z siedzibą władz w Kielcach;


lexentry: pol/wojna__rzeczownik__1
written_rep: wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: war | warfare
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zorganizowany konflikt zbrojny o dużej skali;


lexentry: pol/wojna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: wojna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civil war
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) konflikt zbrojny, którego strony należą do tego samego państwa, plemienia lub grupy etnicznej;


lexentry: pol/wojować__czasownik__1
written_rep: wojować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: be at war
sense_list:
(książkowy) walczyć, brać udział w fizycznej bitwie | (potocznie, potoczny) prowadzić z kimś spory o coś, zwalczać coś


lexentry: pol/wok__rzeczownik__1
written_rep: wok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wok
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) głęboka patelnia w kształcie misy używana w kuchniach azjatyckich;


lexentry: pol/wole__rzeczownik__1
written_rep: wole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goiter | goitre
sense_list:
(medycyna, medyczny) patologia tarczycy, np. powiększenie gruczołu lub lokalizacja narządu za mostkiem


lexentry: pol/wolej__rzeczownik__1
written_rep: wolej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volley
sense_list:
(sport, sportowy) odbicie lub uderzenie piłki w locie przed dotknięciem przez nią podłoża (w tenisie lub piłce nożnej)


lexentry: pol/wolna_miłość__rzeczownik__1
written_rep: wolna miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: free love
sense_list:
postawa hołdująca nieskrępowanemu życiu seksualnemu bez zobowiązań, w opozycji do tradycyjnego małżeństwa i monogamii, kojarzona z ruchem hipisowskim;


lexentry: pol/wolne_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: wolne oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: free software
sense_list:
oprogramowanie, które może być uruchamiane, kopiowane, rozpowszechniane, analizowane oraz zmieniane i poprawiane przez użytkowników;


lexentry: pol/wolnomyśliciel__rzeczownik__1
written_rep: wolnomyśliciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freethinker
sense_list:
mężczyzna głoszący wolnomyślność | (filozofia, filozoficzny) zwolennik wolnomyślicielstwa | (potocznie, potoczny) (żartobliwie) człowiek wolno myślący, nierozgarnięty


lexentry: pol/wolnomyślicielstwo__rzeczownik__1
written_rep: wolnomyślicielstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freethought
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) światopogląd rozpowszechniony na przełomie XIX i XX wieku, opierający się na racjonalizmie, agnostycyzmie i laicyzacji życia publicznego;


lexentry: pol/wolność__rzeczownik__1
written_rep: wolność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freedom | liberty
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) wolna wola, możliwość samodzielnego podejmowania decyzji, brak przymusu | (więziennictwo, więzienny) pozostawanie poza więzieniem


lexentry: pol/wolność_słowa__rzeczownik__1
written_rep: wolność słowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freedom of speech
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) prawo do publicznego wyrażania swoich poglądów z jednoczesnym poszanowaniem go przez innych;


lexentry: pol/wolny__przymiotnik__1
written_rep: wolny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: free
sense_list:
mogący postępować zgodnie z własną wolą | (informatyka, informatyczny) będący wolnym oprogramowaniem | nieobciążony czymś niekorzystnym | niezajęty przez coś


lexentry: pol/wolny_rynek__rzeczownik__1
written_rep: wolny rynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: free market | free-market
sense_list:
handel, w którym ceny ustalane są między kupującymi a sprzedającymi, gdzie nie podlegają one żadnym ograniczeniom ze strony podmiotów zewnętrznych (np. państwa);


lexentry: pol/wolt__rzeczownik__1
written_rep: wolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volt
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jednostka potencjału elektrycznego, napięcia elektrycznego i siły elektromotorycznej;


lexentry: pol/womitorium__rzeczownik__1
written_rep: womitorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vomitorium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie, przejście dla publiczności w murze cyrku | (architektura, architektoniczny) tunelowe przejście przez trybuny stadionu lub innej budowli amfiteatralnej


lexentry: pol/woonerf__rzeczownik__1
written_rep: woonerf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woonerf
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) rodzaj ulicy w mieście zaprojektowanej w celu zwiększenia bezpieczeństwa przede wszystkim pieszych i rowerzystów, którzy mają priorytet przed samochodami;


lexentry: pol/word__rzeczownik__1
written_rep: word
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wordian
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 268 – 265,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/worek_stomijny__rzeczownik__1
written_rep: worek stomijny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stoma bag
sense_list:
(medycyna, medyczny) woreczek umieszczany wokół wyłonionej stomii w celu kontroli wypróżnień lub oddawania moczu


lexentry: pol/wosk__rzeczownik__1
written_rep: wosk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wax
sense_list:
plastyczna substancja o żółtawym kolorze, łatwo topliwa, nierozpuszczalna w wodzie, używana do produkcji świec, past do obuwia itp., stosowana w przemyśle farmaceutycznym i spożywczym;


lexentry: pol/woskowina__rzeczownik__1
written_rep: woskowina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: earwax | cerumen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) żółtawa, woskowata substancja wydzielana w przewodzie słuchowym zewnętrznym człowieka i wielu innych ssaków;


lexentry: pol/woskówka__rzeczownik__1
written_rep: woskówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cere
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (ornitologia, ornitologiczny) miękka skóra pokrywająca nasadę dzioba (występuje u ptaków drapieżnych, sów, gołębi, a także u innych grup ptaków);


lexentry: pol/wotum__rzeczownik__1
written_rep: wotum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ex-voto | votive
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) przedmiot ofiarowany Bogu w jakiejś intencji, umieszczony w świątyni;


lexentry: pol/wotum_nieufności__rzeczownik__1
written_rep: wotum nieufności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vote of no confidence | motion of no confidence
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) uchwała wyrażająca niezadowolenie z działań ministra, rządu, zarządu spółki etc.;


lexentry: pol/wołacz__rzeczownik__1
written_rep: wołacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vocative | vocative case
sense_list:
(gramatyka) siódmy przypadek deklinacji polskiej, tworzy formę zwrotu do omawianego przedmiotu lub osoby, wykrzyknięcia do niego lub zwrócenia jego uwagi;


lexentry: pol/wołowy__przymiotnik__1
written_rep: wołowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: beef
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zrobiony z wołowiny, zawierający wołowinę | odnoszący się do krowy lub wołu


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entry
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rejestracja w księdze urzędowej | umieszczenie zapisu w jakimś tekście


lexentry: pol/wpis__rzeczownik__1
written_rep: wpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teacher's signature
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) umieszczenie w dokumencie podpisu poświadczającego zaliczenie nauczanego przedmiotu


lexentry: pol/wpisać__czasownik__1
written_rep: wpisać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inscribe
sense_list:
(geometria) umieścić bryłę w wielościanie tak, aby dotykała jego wszystkich ścian | (geometria) umieścić figurę w wielokącie tak, aby dotykała jego wszystkich boków


lexentry: pol/wprasowanie__rzeczownik__1
written_rep: wprasowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iron on
sense_list:
wprowadzenie substancji w jakiś materiał lub umocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania


lexentry: pol/wprasowywanie__rzeczownik__1
written_rep: wprasowywanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iron on
sense_list:
wprowadzanie substancji w jakiś materiał lub mocowanie czegoś na powierzchni jakiegoś materiału w wyniku prasowania


lexentry: pol/wprawdzie__fragment_spójnika__1
written_rep: wprawdzie
min_sense_num: 01
trans_list: admittedly | even though | while it is true that
sense_list:
składnik spójnika złożonego łączącego zdania lub wyrażenia, oznaczającego, że treść jednego z nich jest zastrzeżeniem w stosunku do tego, co wynika z treści drugiego zdania


lexentry: pol/wpływać__czasownik__1
written_rep: wpływać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: influence | affect | bias
sense_list:
sprawiać, że ktoś lub coś zachowuje się w określony sposób: (także, też) pociągać za sobą zachodzenie pewnych zjawisk; wywierać wpływ


lexentry: pol/wrap__rzeczownik__1
written_rep: wrap
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wrap
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kanapki wykonanej z okrągłego placka (np. tortilli czy pity) z zawiniętym w środku nadzieniem;


lexentry: pol/wrażliwy__przymiotnik__1
written_rep: wrażliwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sensitive
sense_list:
taki, który ma wrażliwość, łatwo reaguje na bodźce zmysłowe | taki, który ma dużą zdolność do odczuwania i przeżywania emocji


lexentry: pol/wrona_siwa__rzeczownik__1
written_rep: wrona siwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hooded crow
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku wrona siwa (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone Linnaeus, gatunek ptaków z rodziny krukowatych;


lexentry: pol/wrotka__rzeczownik__1
written_rep: wrotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attribution line
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (slangowo) informacja w treści listu elektronicznego o autorze cytowanego fragmentu;


lexentry: pol/wrotycz__rzeczownik__1
written_rep: wrotycz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tansy
sense_list:
(botanika, botaniczny) Tanacetum L., roślina z rodziny astrowatych o dużych, pierzastych liściach i kwiatach zebranych w koszyczki;


lexentry: pol/wrzos__rzeczownik__1
written_rep: wrzos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heather | ling
sense_list:
(botanika, botaniczny) wrzos zwyczajny - Calluna vulgaris, krzewinka o drobnych liściach i małych, różowofioletowych kwiatach rosnąca w dużych skupieniach, kwitnąca późnym latem i wczesną jesienią;


lexentry: pol/wrzosowate__rzeczownik__1
written_rep: wrzosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heath | heather
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) rodzina roślin krzewinkowych, krzewiastych lub drzew z rzędu wrzosowców;


lexentry: pol/wrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drop box
sense_list:
udostępniany przez instytucję publiczną zasobnik umożliwiający ludności zdawanie określonych obiektów, bez możliwości ich samodzielnego wyjęcia


lexentry: pol/wrzód__rzeczownik__1
written_rep: wrzód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ulcer
sense_list:
(medycyna, medyczny) głęboki ubytek skóry lub śluzówki, tzn. poniżej błony podstawnej naskórka / nabłonka;


lexentry: pol/wrzód_na_dupie__rzeczownik__1
written_rep: wrzód na dupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pain in the ass
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) osoba lub rzecz, która jest niepożądana, ponieważ sprawia kłopot albo jest dokuczliwa


lexentry: pol/wróbel__rzeczownik__1
written_rep: wróbel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparrow
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) Passer domesticus, mały, pospolity ptak występujący w pobliżu osiedli ludzkich;


lexentry: pol/wróbel_krótkopalcowy__rzeczownik__1
written_rep: wróbel krótkopalcowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pale rock sparrow | pale rockfinch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpospiza brachydactyla, gatunek niewielkiego ptaka z rodziny wróblowatych;


lexentry: pol/wróg__rzeczownik__1
written_rep: wróg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enemy | foe
sense_list:
nieprzyjaciel, osoba lub obiekt darzony negatywnymi uczuciami | państwo, które jest w stanie wojny z innym państwem, oraz jego wojska


lexentry: pol/wróg_publiczny__rzeczownik__1
written_rep: wróg publiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: public enemy
sense_list:
osoba, której działania są postrzegane jako przestępstwa, uważana za zagrożenie dla społeczności i napiętnowana przez nią


lexentry: pol/wręg__rzeczownik__1
written_rep: wręg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frame
sense_list:
wycięcie lub załamanie w elemencie konstrukcyjnym, najczęściej drewnianym, służące do spójnego połączenia z innym elementem


lexentry: pol/wsadzać_nos_w_nie_swoje_sprawy__czasownik__1
written_rep: wsadzać nos w nie swoje sprawy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stick one nose into other people's business
sense_list:
interesować się czymś, co nie powinno kogoś zajmować, niepotrzebnie wtrącać się do czegoś, do jakichś spraw


lexentry: pol/wschodni__przymiotnik__1
written_rep: wschodni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: eastern | east
sense_list:
mający miejsce na wschodzie, dotyczący wschodu, skierowany na wschód | dotyczący Europy Wschodniej, także Azji, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym


lexentry: pol/wschodnioniemiecki__przymiotnik__1
written_rep: wschodnioniemiecki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: East German
sense_list:
dotyczący Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) | (geografia, geograficzny) dotyczący wschodnich Niemiec; taki jak we wschodnich Niemczech


lexentry: pol/wschodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: wschodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: East Slavic
sense_list:
odnoszący się do Słowian wschodnich (Rosjan, Białorusinów, Ukraińców, Rusinów), związany ze Słowianami wschodnimi, dotyczący wschodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: east
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego wschodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/wschód__rzeczownik__1
written_rep: wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rise | east
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) chwila pojawienia się ciała niebieskiego (w domyśle: Słońca) nad horyzontem


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instruction
sense_list:
skierowana do kogoś porada, pouczenie dotyczące postępowania, podpowiedź, punkt wytyczny, informacja o czymś


lexentry: pol/wskazówka__rzeczownik__1
written_rep: wskazówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: needle | hand | pointer | indicator
sense_list:
element ruchomy przyrządu pomiarowego, którego położenie określa na podziałce określoną wartość mierzonej wielkości;


lexentry: pol/wspólnota_autonomiczna__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota autonomiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: autonomous community
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka podziału administracyjnego i politycznego o znacznej autonomii, obejmująca obszary o wspólnych wartościach (w tym język, kulturę) i historii


lexentry: pol/wspólnota_mieszkaniowa__rzeczownik__1
written_rep: wspólnota mieszkaniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homeowner association
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład danego budynku wielorodzinnego;


lexentry: pol/wspólny__przymiotnik__1
written_rep: wspólny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: common
sense_list:
należący lub używany przez kilka osób | charakterystyczny w równym stopniu dla grupy osób lub rzeczy


lexentry: pol/wspólny_dzielnik__rzeczownik__1
written_rep: wspólny dzielnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common divisor | common factor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba, która nie dając reszty dzieli dwie lub więcej innych liczb lub wyrażenie algebraiczne, które nie dając reszty dzieli dwa lub więcej innych wyrażeń algebraicznych


lexentry: pol/współczynnik__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coefficient | quotient
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wartość stanowiąca mnożnik jakiejś wielkości lub wyrażenia matematycznego


lexentry: pol/współczynnik_załamania__rzeczownik__1
written_rep: współczynnik załamania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refractive index
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek prędkości fazowej w ośrodku odniesienia do prędkości fazowej w opisywanym ośrodku;


lexentry: pol/współlennik__rzeczownik__1
written_rep: współlennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cofeoffee
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, która wspólnie z kimś innym złożyła hołd seniorowi i została współposiadaczem lenna


lexentry: pol/współliniowy__przymiotnik__1
written_rep: współliniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: collinear
sense_list:
leżący na jednej linii | (matematyka, matematyczny) o wektorach leżący na prostej równoległej (w szczególnym przypadku tej samej)


lexentry: pol/współprądowy__przymiotnik__1
written_rep: współprądowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cocurrent | parallel-flow | parallelflow
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dotyczący rodzaju układu przepływu płynów w urządzeniach przepływowych, m.in. wymiennikach ciepła, w którym płyny poruszają się równolegle do siebie w tym samym kierunku


lexentry: pol/współrzędna__rzeczownik__1
written_rep: współrzędna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coordinate
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z zestawu określającego położenie punktu na linii, na płaszczyźnie, na powierzchni, w przestrzeni;


lexentry: pol/współudział__rzeczownik__1
written_rep: współudział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complicity
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pomocnictwo, współsprawstwo, przestępstwo zdefiniowane w art. 18 § 3 KK


lexentry: pol/wstrzykiwać__czasownik__1
written_rep: wstrzykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inject
sense_list:
(medycyna, medyczny) wprowadzać płyn do ciała za pomocą strzykawki | (technologia, technika, techniczny) wprowadzać płyn lub gaz do czegoś pod ciśnieniem


lexentry: pol/wstrząs__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shock
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia czynności organizmu występujące jako reakcja na ciężkie urazy, następstwo operacji itp.; | silne, gwałtowne drgnięcie


lexentry: pol/wstrząs_anafilaktyczny__rzeczownik__1
written_rep: wstrząs anafilaktyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anaphylaxic shock
sense_list:
(medycyna, medyczny) nagła i gwałtownie postępująca, zagrażająca życiu reakcja pojawająca się po narażeniu na czynnik uczulający


lexentry: pol/wstyd__rzeczownik__1
written_rep: wstyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shame | disgrace
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niemiłe uczucie spowodowane świadomością zrobienia czegoś nieodpowiedniego, złego;


lexentry: pol/wstążka__rzeczownik__1
written_rep: wstążka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribbon
sense_list:
ozdobny, wąski pasek tkaniny | (sport, sportowy) przyrząd używany w gimnastyce artystycznej; | (informatyka, informatyczny) element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi;


lexentry: pol/wstęgor_królewski__rzeczownik__1
written_rep: wstęgor królewski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giant oarfish | ribbonfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Regalecus glesne Ascanius, gatunek drapieżnej ryby głębinowej z rodziny wstęgorowatych;


lexentry: pol/wstęp__rzeczownik__1
written_rep: wstęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preface
sense_list:
początkowy, wydzielony fragment książki, opisujący cel, historię jej powstania i wprowadzający w treść


lexentry: pol/wszawica__rzeczownik__1
written_rep: wszawica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pediculosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodowana bytowanie wszy na ciele ludzkim albo zwierzęcym, objawiająca się zmianami zapalnymi skóry;


lexentry: pol/wszczepić__czasownik__1
written_rep: wszczepić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: implant
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) umieścić w tkance rośliny szczepkę rośliny szlachetnej | (medycyna, medyczny) wprowadzić z zewnątrz do organizmu tkankę lub protezę, zastępując nią usuniętą część


lexentry: pol/wszechstronny__przymiotnik__1
written_rep: wszechstronny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: versatile
sense_list:
mający rozległy zakres zainteresowań, rozwijający działalność w wielu dziedzinach, w równym stopniu dotyczący wszystkich dziedzin, aspektów czegoś


lexentry: pol/wszelkie_prawa_zastrzeżone__fraza_zdaniowa__1
written_rep: wszelkie prawa zastrzeżone
min_sense_num: 01
trans_list: all rights reserved
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) formuła zamieszczana na książkach, płytach itp., zabraniająca ich publikowania przez inne wydawnictwa;


lexentry: pol/wtyczka__rzeczownik__1
written_rep: wtyczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plug | connector
sense_list:
(elektryczność) element umożliwiający podłączenie urządzeń elektrycznych, zasilanych z sieci elektrycznej do gniazda elektrycznego;


lexentry: pol/wucziaping__rzeczownik__1
written_rep: wucziaping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuchiapingian
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwszy, starszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 260,4 – 253,8 milionów lat temu;


lexentry: pol/wudu__rzeczownik__1
written_rep: wudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodou | voodoo
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia synkretyczna łącząca rdzenne wierzenia ludów Afryki z elementami katolicyzmu, popularna zwłaszcza na Haiti;


lexentry: pol/wulkan__rzeczownik__1
written_rep: wulkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volcano
sense_list:
(geologia, geologiczny) miejsce na powierzchni Ziemi, z którego wydobywa się lawa, gazy i popioły; | forma terenu powstała wskutek aktywności wulkanu (1.1) | (przenośnie, przenośnia) coś wybuchowego lub ktoś o takim charakterze


lexentry: pol/wulwodynia__rzeczownik__1
written_rep: wulwodynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vulvodynia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie w genitaliach żeńskich polegające na chronicznym bólu lub dyskomforcie;


lexentry: pol/wuwuzela__rzeczownik__1
written_rep: wuwuzela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vuvuzela
sense_list:
(sport, sportowy) afrykański aerofon ustnikowy używany przez kibiców piłki nożnej do robienia hałasu;


lexentry: pol/wybielacz__rzeczownik__1
written_rep: wybielacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bleach
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek chemiczny służący do wybielania m.in. tkanin, urządzeń sanitarnych lub zębów;


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: beat | strike
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) o przyrządach wskazywać czas, rytm, takt, tempo lub liczbę czego


lexentry: pol/wybijać__czasownik__1
written_rep: wybijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: emboss
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) produkować monety, odznaki lub biżuterię przy pomocy uderzeń właściwym przedmiotem, modelując metal i / lub ozdabiając czym


lexentry: pol/wyboczenie__rzeczownik__1
written_rep: wyboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buckling
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zjawisko polegające na niekontrolowanym zginaniu ściskanego elementu,


lexentry: pol/wyborca__rzeczownik__1
written_rep: wyborca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: voter | elector | constituent
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba uprawniona do uczestnictwa w głosowaniu lub wyborach


lexentry: pol/wybory__rzeczownik__1
written_rep: wybory
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: election
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) proces, w którym obywatele wybierają spośród zgłoszonych kandydatów swoich przedstawicieli do organów władzy;


lexentry: pol/wybredny__przymiotnik__1
written_rep: wybredny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: choosy | fastidious | finicky | squeamish
sense_list:
taki, który jest kapryśny, trudny do zaspokojenia, zadowolenia; taki, któremu trudno zaspokoić, dogodzić


lexentry: pol/wybuchać__czasownik__1
written_rep: wybuchać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: explode
sense_list:
(chemia, chemiczny) ulegać rozerwaniu pod wpływem gwałtownej reakcji chemicznej | (fizyka, fizyczny) ulegać rozszczepieniu pod wpływem gwałtownej reakcji jądrowej | (wojskowość, wojskowy) ulegać detonacji


lexentry: pol/wybuchowy__przymiotnik__1
written_rep: wybuchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: impulsive
sense_list:
o człowieku, charakterze: taki, którego zachowanie / reakcje są gwałtowne, impulsywne, żywiołowe, szybkie


lexentry: pol/wychowanek__rzeczownik__1
written_rep: wychowanek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foster child | fosterling
sense_list:
osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką; ktoś, kto został wychowany przez osoby nie będące jego rodzicami


lexentry: pol/wychowanie__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upbringing | parenting
sense_list:
całokształt działań służących ukształtowaniu człowieka pod względem moralnym, umysłowym i fizycznym; przygotowywanie kogoś do życia w społeczeństwie


lexentry: pol/wychowanie_fizyczne__rzeczownik__1
written_rep: wychowanie fizyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physical education | education physic
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (sport, sportowy) dział pedagogiki zajmujący się badaniem, analizą i konstruowaniem programu wychowania i rozwoju fizycznego człowieka;


lexentry: pol/wychowawca__rzeczownik__1
written_rep: wychowawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: form tutor
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) nauczyciel opiekujący się klasą w szkole (zarządzający dziennikiem, organizujący spotkania z rodzicami, prowadzący godzinę wychowawczą)


lexentry: pol/wychowywać__czasownik__1
written_rep: wychowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: raise | bring up
sense_list:
kształtować czyjś charakter i zachowanie, zapewniać komuś opiekę do momentu osiągnięcia przez niego samodzielności


lexentry: pol/wychwyt_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: wychwyt zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reuptake
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ponowne wchłonięcie neuroprzekaźnika przez neuron presynaptyczny po wysłaniu przezeń impulsu nerwowego przez synapsę;


lexentry: pol/wyciek_pamięci__rzeczownik__1
written_rep: wyciek pamięci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memory leak
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alokacja pamięci przez program bez zapewnienia możliwości wykonania jej zwolnienia po przeprowadzeniu na niej wszystkich operacji;


lexentry: pol/wycieraczka__rzeczownik__1
written_rep: wycieraczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wiper | windshield wiper
sense_list:
(motoryzacja) (lotnictwo, lotniczy) ruchomy element wyposażenia pojazdów, oczyszczający szybę z nieczystości ograniczających widoczność;


lexentry: pol/wyciskacz_łez__rzeczownik__1
written_rep: wyciskacz łez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cryfest | hearts and flowers | tear-jerker | tearjerker | weepie
sense_list:
naładowana emocjonalnie, rzewna i wzruszająca książka lub film (najczęściej melodramat, dramat, film romantyczny lub katastroficzny), pod wpływem których czytelnik lub widz płacze


lexentry: pol/wyciskać__czasownik__1
written_rep: wyciskać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: squeeze | wring
sense_list:
oddzielać od czego płynną zawartość poprzez ściskanie | (potocznie, potoczny) wymuszać maksymalną sprawność


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extract | abstract
sense_list:
(chemia, chemiczny) roztwór otrzymywany z substancji roślinnej lub organu zwierzęcego poprzez ich gotowanie, zalewanie wrzątkiem lub alkoholem;


lexentry: pol/wyciąg__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traction
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie mechaniczne stosowane w ortopedii do nastawiania złamań i zwichnięć, korygowania zniekształceń i wad postawy (np. skrzywienia kręgosłupa);


lexentry: pol/wyciąg_narciarski__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg narciarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ski lift
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sport, sportowy) kolej linowa instalowana na stokach, służąca do transportu narciarzy, snowboardzistów lub turystów


lexentry: pol/wyciąg_orczykowy__rzeczownik__1
written_rep: wyciąg orczykowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: T-bar | T-bar lift
sense_list:
wyciąg narciarski w postaci drążka w kształcie odwróconej litery T przyczepiony do poruszającej się stalowej liny, podtrzymujący narciarza;


lexentry: pol/wyczerpany__przymiotnik__1
written_rep: wyczerpany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exhausted
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) skrajnie zmęczony | wykorzystany do końca, całkowicie spożytkowany, pozbawiony całej swej uprzedniej zawartości


lexentry: pol/wydalenie__rzeczownik__1
written_rep: wydalenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egesting | elimination | expulsion
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) usunięcie na zewnątrz szkodliwych i niepotrzebnych substancji czy bezużytecznych tkanek


lexentry: pol/wydanie__rzeczownik__1
written_rep: wydanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edition | issue | publication
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) wszystkie egzemplarze danego dzieła wydrukowane z tego samego składu drukarskiego


lexentry: pol/wydziedziczyć__czasownik__1
written_rep: wydziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: disinherit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawić praw do dziedziczenia, do przysługującego spadku


lexentry: pol/wydłużyć__czasownik__1
written_rep: wydłużyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: prolong
sense_list:
uczynić dłuższym w czasie, przedłużyć | uczynić dłuższym w przestrzeni, wyciągnąć, rozciągnąć wzdłuż


lexentry: pol/wygnanie__rzeczownik__1
written_rep: wygnanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banishment
sense_list:
przymusowy pobyt poza krajem, zwykle bez możliwości powrotu do ojczyzny | zmuszenie do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu


lexentry: pol/wygrywać__czasownik__1
written_rep: wygrywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: win
sense_list:
zdobywać pierwsze miejsce w jakiejś rywalizacji, pokonywać przeciwników, odnosić zwycięstwo | grając w coś, zdobywać wygraną | o losach loteryjnych: gwarantować wygraną


lexentry: pol/wygwizdywać__czasownik__1
written_rep: wygwizdywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: boo | catcall
sense_list:
wyśmiewać, wyszydzać kogoś; wyrażać niezadowolenie, dezaprobatę za pomocą gwizdania (częściej w (aspekt dokonany))


lexentry: pol/wygładzać__czasownik__1
written_rep: wygładzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: polish
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wyrównywać powierzchnię czegoś za pomocą odpowiednich narzędzi polerujących


lexentry: pol/wyjawiać__czasownik__1
written_rep: wyjawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: reveal | unveil
sense_list:
sprawiać, że coś staje się wiadome; dawać informację o czymś, co dotychczas było trzymane w tajemnicy


lexentry: pol/wyjaśniać__czasownik__1
written_rep: wyjaśniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: explain | get straight
sense_list:
czynić coś zrozumiałym | (matematyka, matematyczny) o zmiennej losowej: mieć określony udział w obserwowanym efekcie.


lexentry: pol/wyjątek__rzeczownik__1
written_rep: wyjątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exception
sense_list:
coś, do czego nie stosuje się powszechna reguła | (informatyka, informatyczny) w programowaniu: obiekt używany do przerwania normalnego działania programu i przeniesienia informacji o błędzie do innego miejsca programu


lexentry: pol/wyjątek_potwierdza_regułę__przysłowie__1
written_rep: wyjątek potwierdza regułę
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: the exception proves the rule | the exception confirms the rule
sense_list:
…poucza, że reguły w życiu zawsze mają wyjątki; zatem sporadyczne odstępstwo od reguły nie obala jej prawdziwości


lexentry: pol/wykaz__rzeczownik__1
written_rep: wykaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: list | register
sense_list:
pismo zawierające wyliczenie osób, rzeczy, elementów, czynności, zdarzeń itp. mających jakąś wspólną cechę


lexentry: pol/wykałaczka__rzeczownik__1
written_rep: wykałaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toothpick | pick
sense_list:
cienki, zaostrzony patyczek ((dawniej, dawny) także piórko) służący do usuwania spomiędzy zębów resztek jedzenia;


lexentry: pol/wykidajło__rzeczownik__1
written_rep: wykidajło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bouncer | chucker-out
sense_list:
(potocznie, potoczny) pracownik pilnujący porządku w (często podrzędnym) lokalu rozrywkowym lub gastronomicznym


lexentry: pol/wykiwać__czasownik__1
written_rep: wykiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dribble
sense_list:
(sport, sportowy) (potocznie, potoczny) robiąc zmyłki przeprowadzić piłkę omijając zawodnika przeciwnika


lexentry: pol/wykonywać__czasownik__1
written_rep: wykonywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: execute | perform | make
sense_list:
urzeczywistniać, zrealizować, uczyniać, spełniać coś, wprowadzać coś w czyn, doprowadzać coś do skutku


lexentry: pol/wykopaliska__rzeczownik__1
written_rep: wykopaliska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excavation
sense_list:
prace archelogiczne mające prowadzić do wydobycia spod ziemi produktów ludzkiej działalności będących pozostałościami z dawnych wieków


lexentry: pol/wykorzystywanie_seksualne_dzieci__rzeczownik__1
written_rep: wykorzystywanie seksualne dzieci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: child sexual abuse
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykroczenie karne i cywilne polegające na wykorzystywaniu dzieci do zaspokojenia seksualnego;


lexentry: pol/wykrawarka__rzeczownik__1
written_rep: wykrawarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cutter | cutting machine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wykrawania (czyli precyzyjnego wycinania) kształtów z materiałów arkuszowych za pomocą matrycy lub ostrza


lexentry: pol/wykroczenie__rzeczownik__1
written_rep: wykroczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contravention | misdemeanor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę i zagrożony karą aresztu, ograniczenia wolności, grzywny lub nagany;


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__1
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: crash
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) spowodować krytyczny błąd w programie


lexentry: pol/wykrzaczyć__czasownik__2
written_rep: wykrzaczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: crash
sense_list:
(środowiskowy) (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) o programie: przestać działać z powodu błędu krytycznego


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclamation mark | exclamation point
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny służący do wzmacniania ekspresji wypowiedzi, zapisywany za pomocą kropki i umieszczonej nad nią pionowej kreski: !;


lexentry: pol/wykrzyknik__rzeczownik__1
written_rep: wykrzyknik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interjection
sense_list:
(gramatyka) nieodmienne słowo lub wyrażenie służące do wyrażenia stanu emocjonalnego, nakazu lub do imitacji odgłosu z otaczającego świata;


lexentry: pol/wykręcać__czasownik__1
written_rep: wykręcać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: twist
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadwerężać staw na skutek nieodpowiedniego ruchu albo nieprzewidzianej czynności


lexentry: pol/wykształcenie_wyższe__rzeczownik__1
written_rep: wykształcenie wyższe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: higher education
sense_list:
wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego


lexentry: pol/wykusz__rzeczownik__1
written_rep: wykusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bay window
sense_list:
(architektura, architektoniczny) forma architektoniczna stanowiąca element wystający z lica elewacji;


lexentry: pol/wykwit__rzeczownik__1
written_rep: wykwit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: efflorescence
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiana chorobowa na skórze lub śluzówce | (mineralogia, mineralogiczny) skupienie kryształów mineralnych na danej powierzchni


lexentry: pol/wylewka__rzeczownik__1
written_rep: wylewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concrete floor
sense_list:
(budownictwo) surowa podłoga, warstwa betonu lub podobnego materiału na podłodze, kładziona w postaci płynnej lub półpłynnej w celu uzyskania płaskiej, poziomej powierzchni


lexentry: pol/wyliczać__czasownik__1
written_rep: wyliczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: count out
sense_list:
(sport, sportowy) licząc jako sędzia ringowy od 1 do 10, odmierzać czas od otrzymania przez zawodnika obezwładniającego ciosu i po upływie którego uznaje się go za pokonanego przez nokaut


lexentry: pol/wylotek__rzeczownik__1
written_rep: wylotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beehive entrance
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) otwór w ulu umożliwiający pszczołom opuszczanie ula i powracanie do niego


lexentry: pol/wymaz__rzeczownik__1
written_rep: wymaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smear
sense_list:
(medycyna, medyczny) próbka materiału biologicznego pobrana w celu wykonania badania morfologicznego, cytologicznego lub mikrobiologicznego;


lexentry: pol/wymiar__rzeczownik__1
written_rep: wymiar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimension
sense_list:
(matematyka, matematyczny) minimalna liczba współrzędnych, którymi da się opisać położenie punktu w przestrzeni;


lexentry: pol/wymiennik__rzeczownik__1
written_rep: wymiennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heat exchanger
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany ciepła między dwoma ośrodkami, wymiennik ciepła;


lexentry: pol/wymuszenie__rzeczownik__1
written_rep: wymuszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extortion
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przestępstwo polegające na zmuszeniu osoby do określonego zachowania stosując przemoc lub groźby


lexentry: pol/wynaczynienie__rzeczownik__1
written_rep: wynaczynienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravasation
sense_list:
(medycyna, medyczny) przedostanie się substancji z naczyń do otaczającej je tkanki, zwłaszcza krwi z naczyń krwionośnych


lexentry: pol/wynikać__czasownik__1
written_rep: wynikać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: result | ensue
sense_list:
być wynikiem, konsekwencją, skutkiem, rezultatem czegoś; stawać się następstwem; mieć w czymś początek


lexentry: pol/wyniszczać__czasownik__1
written_rep: wyniszczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: devastate
sense_list:
powodować ciężkie straty materialne | doprowadzać do skrajnego wyczerpania; rujnować zdrowie, pozbawiać sił


lexentry: pol/wynosić_śmieci__czasownik__1
written_rep: wynosić śmieci
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: take out the trash
sense_list:
pozbywać się zebranych w domu odpadów poprzez wyniesienie ich do śmietnika na zewnątrz budynku lub do zsypu


lexentry: pol/wyobrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyobrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idea | notion | fancy
sense_list:
obraz czegoś (przedmiotu, osoby, przebieg sytuacji) stworzony w świadomości na podstawie spostrzeżeń


lexentry: pol/wypad__rzeczownik__1
written_rep: wypad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lunge
sense_list:
(sport, sportowy) szermierka atak w formie wyprostowania uzbrojonego ramienia z jednoczesnym gwałtownym ruchem do przodu


lexentry: pol/wyparcie__rzeczownik__1
written_rep: wyparcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: repression
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) mechanizm obronny, który polega na usuwaniu ze świadomości myśli lub uczuć wywołujących lęk lub poczucie winy


lexentry: pol/wypasacz__rzeczownik__1
written_rep: wypasacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feeder
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) mężczyzna, który celowo doprowadza partnerkę do stanu chorobliwej otyłości, w którym jej życie i funkcjonowanie jest w pełni od niego zależne


lexentry: pol/wypluć__czasownik__1
written_rep: wypluć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: spit out
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) powiedzieć coś nagle, pod wpływem emocji | wyrzucić lub wystrzelić coś pod ciśnieniem z ust lub z pyska


lexentry: pol/wyprzedaż__rzeczownik__1
written_rep: wyprzedaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sellout | clearance sale | sale-off | sale-out | selloff
sense_list:
(handel, handlowy) sprzedaż towaru, zazwyczaj po obniżonych cenach, w celu pozbycia się go, najczęściej pod koniec sezonu lub w ramach likwidacji sklepu


lexentry: pol/wypukły__przymiotnik__1
written_rep: wypukły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: convex
sense_list:
łukowato wygięty i wystający ponad powierzchnię czegoś | (matematyka, matematyczny) o funkcji: taka, że jej wykres znajduje się nad styczną w każdym punkcie


lexentry: pol/wyraz__rzeczownik__1
written_rep: wyraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expression
sense_list:
przejaw stanu emocjonalnego człowieka, mający odzwierciedlenie w mimice lub rysach twarzy | wymowa / odbicie / uzewnętrznienie, przejaw


lexentry: pol/wyrażenie__rzeczownik__1
written_rep: wyrażenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expression
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół wyrazów mających ze sobą związek składniowy | (logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) ciąg symboli matematycznych zgodny z regułami notacji matematycznej | (informatyka, informatyczny) fragment kodu programu dający w wyniku wartość


lexentry: pol/wyrocznia__rzeczownik__1
written_rep: wyrocznia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oracle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: miejsce kultu, w którym, według ówczesnych wierzeń, bogowie za pośrednictwem kapłanów przepowiadali przyszłość i udzielali rad


lexentry: pol/wyrok__rzeczownik__1
written_rep: wyrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sentence | judgment
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) orzeczenie sądu rozstrzygające merytorycznie sprawę będącą przedmiotem postępowania sądowego;


lexentry: pol/wyrostek__rzeczownik__2
written_rep: wyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: appendix | outgrowth
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (biologia, biologiczny) odstający twór na skórze, kości lub narządach organizmów


lexentry: pol/wyrostek_soczewkowaty_kowadełka__rzeczownik__1
written_rep: wyrostek soczewkowaty kowadełka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lenticular process
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) zakończenie odnogi długiej kowadełka, poprzez które kowadełko łączy się ze strzemiączkiem


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elision
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zanik samogłoski wygłosowej lub końcowej zgłoski wyrazu przed samogłoską nagłosową kolejnego wyrazu


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ellipsis
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pominięcie w wyrażeniu wyrazu albo wyrazów domyślnych w szerszym kontekście


lexentry: pol/wyrzutnia__rzeczownik__1
written_rep: wyrzutnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: launcher
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do wyrzucania, wystrzeliwania czego


lexentry: pol/wyrzynarka__rzeczownik__1
written_rep: wyrzynarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jigsaw
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektronarzędzie służące do cięcia drewna, metali i tworzyw sztucznych;


lexentry: pol/wyróżniać__czasownik__1
written_rep: wyróżniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: distinguish
sense_list:
zwracać na kogoś lub coś specjalną uwagę, wybierać spośród innych; dawać komuś, czemuś pierwszeństwo


lexentry: pol/wyróżnik__rzeczownik__1
written_rep: wyróżnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discriminant
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba określająca charakter i wartości liczbowe rozwiązań danego równania


lexentry: pol/wyrżnąć__czasownik__1
written_rep: wyrżnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: snip
sense_list:
(potocznie, potoczny) zabić wiele osób albo zwierząt | wyciąć coś (np. wzór, napis) w jakimś twardym materiale


lexentry: pol/wysięk__rzeczownik__1
written_rep: wysięk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exudate
sense_list:
(medycyna, medyczny) płyn surowiczy w jamach surowiczych i w tkankach w przebiegu zapalenia surowiczego;


lexentry: pol/wysoki__przymiotnik__1
written_rep: wysoki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: high
sense_list:
mający duże znaczenie, cieszący się szacunkiem; używane również jako tytuł honorowy | znajdujący się na dużej wysokości (wysoko) | o dźwięku: mający dużą częstotliwość


lexentry: pol/wysokie_napięcie__rzeczownik__1
written_rep: wysokie napięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: high voltage
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) napięcie elektryczne powyżej 1000 V (= tysiąca woltów); w elektroenergetyce: od 110 kV (= stu dziesięciu kilowoltów)


lexentry: pol/wysokociśnieniowy__przymiotnik__1
written_rep: wysokociśnieniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: high-pressure
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) działający w wyniku wysokiego ciśnienia | (technologia, technika, techniczny) przeznaczony, przystosowany do wysokiego ciśnienia | (technologia, technika, techniczny) wytwarzający wysokie ciśnienie


lexentry: pol/wysokonapięciowy__przymiotnik__1
written_rep: wysokonapięciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: high voltage
sense_list:
(elektryczność) odnoszący się do wysokiego napięcia; wytwarzający lub przewodzący wysokie napięcie, wytrzymujący wysokie napięcie


lexentry: pol/wysokopienny__przymiotnik__1
written_rep: wysokopienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: high stem
sense_list:
o roślinie, drzewach: taki, który osiąga dużą wysokość, mający wysoki pień; też: składający się z takich roślin, drzew


lexentry: pol/wysokoprzetworzony__przymiotnik__1
written_rep: wysokoprzetworzony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ultra-processed | ultraprocessed
sense_list:
(spożywczy) o żywności: taki, którego poddano zaawansowanej obróbce technologicznej, zawierający zwykle duże ilości cukru, soli i tłuszczu oraz dodatki do żywności


lexentry: pol/wyspiarski__przymiotnik__1
written_rep: wyspiarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: insular
sense_list:
(książkowy) charakterystyczny dla wyspy lub wysp, odnoszący się do wyspy lub wyspiarzy, mieszkający na wyspie


lexentry: pol/wystarczać__czasownik__1
written_rep: wystarczać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: be enough
sense_list:
aspekt niedokonany od: wystarczyć (być dostatecznym powodem); (zobacz) warunek wystarczający | aspekt niedokonany od: wystarczyć (nie brakować)


lexentry: pol/występ__rzeczownik__1
written_rep: występ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: performance | show
sense_list:
publiczne odgrywanie roli przez aktora, muzyka lub innego artystę; udział w przedstawieniu, koncercie


lexentry: pol/wysyłać__czasownik__1
written_rep: wysyłać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: send
sense_list:
przekazywać komuś coś za pośrednictwem innych osób lub urządzeń technicznych | polecać komuś udanie się dokądś w jakimś celu | nadawać, wydawać z siebie; emitować


lexentry: pol/wytwórczy__przymiotnik__1
written_rep: wytwórczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: productive | proliferative
sense_list:
(medycyna, medyczny) dotyczący procesów prowadzących do tworzenia nowych struktur w organizmie, np. tkanek, nowotworów, wydzielin, rozrostów itd.


lexentry: pol/wywiad__rzeczownik__1
written_rep: wywiad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interview
sense_list:
rozmowa prowadzona przez dziennikarza z osobą lub grupą osób, mająca na celu przybliżenie poglądów lub działań tych osób odbiorcom | (potocznie, potoczny) tekst wywiadu (1.1)


lexentry: pol/wywiadówka__rzeczownik__1
written_rep: wywiadówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(potocznie, potoczny) (edukacja, edukacyjny) zebranie rodziców organizowane przez szkołę w celu poinformowania ich o wynikach w nauce i zachowaniu się ich dzieci

trans_list:
parent-teacher conference | parent-teacher interview | parents' evening parent-teacher conference | parents' night


lexentry: pol/wywłaszczenie__rzeczownik__1
written_rep: wywłaszczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expropriation | compulsory purchase | eminent domain
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie kogoś prawa własności na mocy ustawy, przeważnie za odszkodowaniem


lexentry: pol/wyznacznik__rzeczownik__1
written_rep: wyznacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinant
sense_list:
(matematyka, matematyczny) jedna z funkcji w algebrze; wyróżnik, za pomocą którego prosto i krótko formułuje się reguły dotyczące istnienia i liczby rozwiązań układu algebraicznych równań liniowych; | to, co wyznacza coś lub wskazuje na coś


lexentry: pol/wyznanie__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denomination
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) grupa religijna wewnątrz większego prądu religijnego;


lexentry: pol/wyznanie_wiary__rzeczownik__1
written_rep: wyznanie wiary
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: statement of faith | confession of faith
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótki i zwięzły kanoniczny zbiór podstawowych dogmatów, wierzeń określonej religii


lexentry: pol/wyznawca__rzeczownik__1
written_rep: wyznawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: believer | confessor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto kultywuje jakąś religię, wyznaje ją;


lexentry: pol/wyzwoleniec__rzeczownik__1
written_rep: wyzwoleniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freedman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) były niewolnik, oficjalnie obdarowany wolnością przez swojego właściciela


lexentry: pol/wyzwolić__czasownik__2
written_rep: wyzwolić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: free oneself
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozbyć się, uciec od niechcianych uczuć, cech | uwolnić się z tego, co powstrzymuje ruchy ciała


lexentry: pol/wyć__czasownik__1
written_rep: wyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: howl
sense_list:
o zwierzętach (zazw. wilkach, psach, hienach): wydawać długi zawodzący głos, przeciągle skowyczeć | o ludziach: przeciągle krzyczeć z bólu lub żałości


lexentry: pol/wyłazić_ze_skóry__czasownik__1
written_rep: wyłazić ze skóry
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bend over backwards
sense_list:
(potocznie, potoczny) usilnie się o coś starać, robić wszystko co możliwe, by coś osiągnąć, czegoś dopiąć


lexentry: pol/wyłącznik__rzeczownik__1
written_rep: wyłącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: switch
sense_list:
(elektryczność) (potocznie, potoczny) przycisk z łącznikiem umożliwiający przerwanie obwodu zawierającego jakieś urządzenie


lexentry: pol/wyścig__rzeczownik__1
written_rep: wyścig
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: race
sense_list:
(sport, sportowy) zawody, w których usiłuje się wyprzedzić pozostałych zawodników, stara się być szybszym od nich;


lexentry: pol/wyścig_w_workach__rzeczownik__1
written_rep: wyścig w workach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sack race
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj zabawy ruchowej polegającej na ściganiu się na krótkim dystansie skacząc z nogami w dużym worku


lexentry: pol/wyższy__przymiotnik__1
written_rep: wyższy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: hill
sense_list:
o edukacji, wykształceniu: związany ze studiami pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitymi studiami magisterskimi, prowadzonymi przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia


lexentry: pol/wyżymaczka__rzeczownik__1
written_rep: wyżymaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mangle | wringer
sense_list:
urządzenie do wyciskania nadmiaru wody ze świeżo wypranych odzieży lub bielizny, składające się z przylegających do siebie dwóch wałków napędzanych korbką;


lexentry: pol/wyżyna__rzeczownik__1
written_rep: wyżyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: highland | upland
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar, którego wysokości bezwzględne przekraczają 300 metrów n.p.m., a wysokości względne są na ogół mniejsze niż 300 metrów;


lexentry: pol/wzbudnica__rzeczownik__1
written_rep: wzbudnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exciter
sense_list:
(elektryczność) pomocnicza prądnica prądu stałego wytwarzająca napięcie do zasilania uzwojenia wzbudzającego prądnicy głównej prądu stałego;


lexentry: pol/wzdręga_grecka__rzeczownik__1
written_rep: wzdręga grecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Greek rudd | Yliki rudd
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Scardinius graecus, endemiczny gatunek ryby z rodziny karpiowatych z jeziora Iliki w centralnej Grecji;


lexentry: pol/wzdłuż__przyimek__1
written_rep: wzdłuż
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: along | alongside
sense_list:
…informujący o położeniu czegoś lub o odbywaniu się jakiejś czynności równolegle do długości danego obiektu


lexentry: pol/względny__przymiotnik__1
written_rep: względny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: relative
sense_list:
odniesiony do jakiegoś innego stanu, cechy, wielkości lub ogólnie: rzeczy | nieodnoszący się do wszystkiego lub wszystkich, np. ludzi, sytuacji, itp.


lexentry: pol/wziernik__rzeczownik__1
written_rep: wziernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speculum
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd lekarski służący do oglądania jam ciała i wykonywania niewielkich zabiegów


lexentry: pol/wziąć__czasownik__2
written_rep: wziąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: take
sense_list:
(potocznie, potoczny) wskazuje na niespodziewaną czynność wyrażoną innym czasownikiem, często z dodatkowym znaczeniem nieprzejmowania się opinią innych osób | (potocznie, potoczny) wzmacnia tryb rozkazujący


lexentry: pol/wziąć_dupę_w_troki__czasownik__1
written_rep: wziąć dupę w troki
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: leave high and dry | leave holding the bag
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) uciec, odejść zostawiając komuś jakieś kłopoty, sprawy niezałatwione do końca, uchylić się od odpowiedzialności


lexentry: pol/wzmacniacz__rzeczownik__1
written_rep: wzmacniacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplifier
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektronika, elektroniczny) przyrząd do zwiększania natężenia lub amplitudy drgań elektrycznych zbudowany z wykorzystaniem tranzystorów lub lamp elektronowych


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amplification
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego;


lexentry: pol/wzmocnienie__rzeczownik__1
written_rep: wzmocnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reinforcement
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) sytuacja lub bodziec pojawiający się w odruchu warunkowym klasycznym po bodźcu warunkowym, a w instrumentalnym po wymaganej reakcji;


lexentry: pol/wzruszać_ramionami__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wzruszać ramionami
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: shrug one's shoulders
sense_list:
wykonywać charakterystyczny gest ramion świadczący o lekceważeniu, obojętności, lekkiej pogardzie wobec jakiejś sprawy


lexentry: pol/wzruszenie__rzeczownik__1
written_rep: wzruszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emotion | affection
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan emocjonalny wynikający z czułości, tkliwości, współczucia przy zetknięciu się z czym lub kim


lexentry: pol/wzór__rzeczownik__1
written_rep: wzór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pattern | design | model
sense_list:
kolorystyczny motyw (najczęściej z powtarzających się elementów) nadrukowany, namalowany lub wyhaftowany na jakiejś powierzchni lub materiale (ubraniu, kartce)


lexentry: pol/wzór_sumaryczny__rzeczownik__1
written_rep: wzór sumaryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molecular formula
sense_list:
(chemia, chemiczny) krótkie przedstawienie składu związku chemicznego zawierające informację o liczbie atomów każdego pierwiastka w cząsteczce


lexentry: pol/wódka__rzeczownik__1
written_rep: wódka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vodka
sense_list:
(spożywczy) wysokoprocentowy napój alkoholowy składający się z destylatu alkoholowego i wody, czasem z dodatkiem innych składników;


lexentry: pol/wówczas__zaimek__1
written_rep: wówczas
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: then
sense_list:
odsyła do okresu czasu, o którym mowa w danej wypowiedzi | odsyła do sytuacji po spełnieniu określonego warunku


lexentry: pol/wóz__rzeczownik__1
written_rep: wóz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cart | caravan | wagon waggon
sense_list:
ciągnięty przez konie lub inne zwierzęta pociągowe pojazd używany do podróżowania lub transportu, rzadko też jako mieszkanie


lexentry: pol/wóz_albo_przewóz__związek_frazeologiczny__1
written_rep: wóz albo przewóz
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: do or die | make or break | sink or swim
sense_list:
wyrażenie używane w trudnej sytuacji, gdy mając do wyboru dwie możliwości trzeba podjąć ostateczną decyzję


lexentry: pol/wózek_inwalidzki__rzeczownik__1
written_rep: wózek inwalidzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wheelchair
sense_list:
wózek poruszany siłą rąk lub prowadzony przez opiekuna, na którym siedzi osoba niemogąca się poruszać na nogach ze względu na niepełnosprawność, chorobę, uraz itd.;


lexentry: pol/wągier__rzeczownik__1
written_rep: wągier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cercocystis
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) postać larwy tasiemców, składająca się z główki z haczykami lub przyssawkami, zanurzonej w pęcherzyku wypełnionym płynem


lexentry: pol/wąglik__rzeczownik__1
written_rep: wąglik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthrax
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra bakteryjna choroba zakaźna, zwłaszcza bydła, owiec i koni;


lexentry: pol/wąkrota_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: wąkrota zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marsh pennywort
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hydrocotyle vulgaris, gatunek rośliny wieloletniej z rodziny araliowatych występująca w prawie całej Europie;


lexentry: pol/wąskotorowy__przymiotnik__1
written_rep: wąskotorowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: narrow-gauge
sense_list:
(kolejnictwo) mający węziej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe | (kolejnictwo) dostosowany do wąskiego toru


lexentry: pol/wątek__rzeczownik__1
written_rep: wątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plot | thread
sense_list:
w powieści, filmie lub innym utworze fabularnym - wydarzenia dotyczące jednej postaci, składające się na akcję;


lexentry: pol/wątek__rzeczownik__1
written_rep: wątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thread
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka wykonawcza w obrębie jednego procesu, będąca kolejnym ciągiem instrukcji wykonywanym w obrębie tych samych danych (w tej samej przestrzeni adresowej); | (informatyka, informatyczny) ciąg wiadomości internetowych tworzących konwersację;


lexentry: pol/wątroba__rzeczownik__1
written_rep: wątroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liver
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) duży, wielofunkcyjny gruczoł występujący u wszystkich kręgowców, a także u niektórych innych zwierząt;


lexentry: pol/wędka__rzeczownik__1
written_rep: wędka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fishing rod
sense_list:
sprzęt służący do amatorskiego połowu ryb, składający się najczęściej z wędziska, żyłki, spławika i haczyka;


lexentry: pol/wędlina__rzeczownik__1
written_rep: wędlina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cold meat | cold meats | cured meat | cured meats
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wyrób spożywczy z jednego kawałka mięsa (szynka, polędwica, baleron) lub z mięsa rozdrobnionego (kiełbasa, salceson), odpowiednio przyprawiony, zwykle wędzony, peklowany, rzadziej gotowany;


lexentry: pol/wędrówka__rzeczownik__1
written_rep: wędrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wandering | hike | ramble | roam | trek | trip
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (sport, sportowy) piesze przemieszczanie się połączone z odwiedzaniem kolejnych miejsc


lexentry: pol/węgar__rzeczownik__1
written_rep: węgar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jamb | door jamb | doorjamb | doorpost
sense_list:
(budownictwo) belka, która ogranicza z boku otwór drzwiowy lub okienny wspierający łuk lub nadproże;


lexentry: pol/węgiel_brunatny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel brunatny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brown coal | lignite
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego, pochodząca z okresu neogenu; | opał z węgla brunatnego (1.1)


lexentry: pol/węgiel_drzewny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel drzewny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charcoal
sense_list:
(chemia, chemiczny) produkt spalania drewna przy ograniczonym dostępie tlenu, lekki i czarny, złożony z węgla pierwiastkowego zanieczyszczonego popiołem i związkami organicznymi;


lexentry: pol/węgiel_kamienny__rzeczownik__1
written_rep: węgiel kamienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hard coal
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała pochodzenia organicznego o zawartości powyżej 70% pierwiastka węgla, pochodząca z okresu karbonu;


lexentry: pol/węgielek__rzeczownik__1
written_rep: węgielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charcoal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krążek z węgla drzewnego wkładany po rozżarzeniu do trybularza


lexentry: pol/węgierka__rzeczownik__1
written_rep: węgierka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hungarian
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) odmiana śliwy o ciemnogranatowych (fioletowych), owalnych, bardzo słodkich owocach z żółtym miąższem;


lexentry: pol/węglan_litu__rzeczownik__1
written_rep: węglan litu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lithium carbonate
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól litowa kwasu węglowego, bezwonny, krystaliczny, biały proszek, stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych i jako lek przeciwdepresyjny;


lexentry: pol/węglarka__rzeczownik__1
written_rep: węglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tender
sense_list:
(kolejnictwo) (potocznie, potoczny) tender, wagon do przewożenia węgla używanego jako paliwo lokomotywy parowej


lexentry: pol/węglowodan__rzeczownik__1
written_rep: węglowodan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbohydrate | carb | carbo
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny składający się z atomów węgla, wodoru i tlenu;


lexentry: pol/węgorz__rzeczownik__1
written_rep: węgorz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z rodziny Anguillidae, węgorzowatych; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mięso węgorza (1.1) lub potrawa z niego


lexentry: pol/węza__rzeczownik__1
written_rep: węza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comb foundation | foundation
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) zaczątek plastra z wosku o wyglądzie wafla, umieszczany w ramce i stanowiący podstawę do budowy plastra wosku


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knot | node
sense_list:
(marynarka) (metrologia, metrologiczny) (nawigacja) (meteorologia, meteorologiczny) jednostka prędkości, równa jednej mili morskiej na godzinę; w nawigacji używana do określania prędkości statków i prądów morskich, zaś w meteorologii - prędkości wiatrów;


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knot | tie
sense_list:
połączenie, umocowanie lub skrócenie lin lub podobnych materiałów poprzez związanie lub przeplecenie;


lexentry: pol/węzeł__rzeczownik__1
written_rep: węzeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: node
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) punkt, w którym płaszczyzna orbity ciała niebieskiego przecina się z ekliptyką


lexentry: pol/węzeł_chłonny__rzeczownik__1
written_rep: węzeł chłonny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lymph node | absorbent gland
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) występująca licznie struktura leżące na przebiegu naczyń limfatycznych, filtrująca limfę oraz wytwarzająca przeciwciała;


lexentry: pol/wężyk__rzeczownik__2
written_rep: wężyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: cable release
sense_list:
(fotografia) mechaniczne urządzenie do uruchamiania migawki aparatu fotograficznego z pewnej odległości, bez nacisku na spust;


lexentry: pol/władca__rzeczownik__1
written_rep: władca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruler
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która włada (rządzi) w kraju o ustroju innym niż republika


lexentry: pol/władza_państwowa__rzeczownik__1
written_rep: władza państwowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: state power
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) władza funkcjonująca na danym terytorium państwowym


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: break in
sense_list:
dostać się siłą do zamkniętego budynku (pomieszczenia, skrytki, kasy itp.), niszcząc urządzenia zamykające


lexentry: pol/włamać__czasownik__2
written_rep: włamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: hack into
sense_list:
(informatyka, informatyczny) bezprawnie odczytać lub zapisać dane w komputerze lub w sieci komputerowej po złamaniu zabezpieczeń


lexentry: pol/własność__rzeczownik__1
written_rep: własność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: property
sense_list:
prawo do rozporządzania daną rzeczą i korzystania z niej; | rzecz posiadana przez kogoś | właściwość, cecha


lexentry: pol/włazić_w_dupę__czasownik__1
written_rep: włazić w dupę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kiss someone's ass
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (grubiański, grubiańsko) bezceremonialnie podlizywać się, starać się przypodobać


lexentry: pol/właściwy__przymiotnik__1
written_rep: właściwy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: competent
sense_list:
(administracja) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podporządkowany w sensie jurysdykcyjnym


lexentry: pol/właśnie__partykuła__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: indeed quite
sense_list:
…potwierdzająca to, co powiedział rozmówca, dająca do zrozumienia, że mówiący chciał powiedzieć to samo


lexentry: pol/właśnie__partykuła__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: just | precisely
sense_list:
…wyróżniająca, ze względu na określoną cechę, dany obiekt lub stan rzeczy i przeciwstawiająca go innym


lexentry: pol/właśnie__przysłówek__1
written_rep: właśnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: just | right now
sense_list:
…komunikujący, że dane zdarzenie odbywa się w chwili mówienia, odbywało się bezpośrednio przed nią lub w czasie innego zdarzenia


lexentry: pol/włochatka__rzeczownik__1
written_rep: włochatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boreal owl
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aegolius funereus, gatunek średniej wielkości sowy, zamieszkujący północne lasy typu tajgi;


lexentry: pol/włochatka_mała__rzeczownik__1
written_rep: włochatka mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern saw-whet owl
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aegolius acadicus, gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych, zamieszkujący Amerykę Północną


lexentry: pol/włos__rzeczownik__1
written_rep: włos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hair
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) nitkowaty twór, pochodzenia naskórkowego, występujący na powierzchni skóry ssaków;


lexentry: pol/włosiennica__rzeczownik__1
written_rep: włosiennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cilice | hairshirt
sense_list:
strój pokutny zrobiony z włosiennicy (1.1), noszony przez członków niektórych tradycji chrześcijańskich


lexentry: pol/włośnica_ber__rzeczownik__1
written_rep: włośnica ber
part_of_speech: noun
sense_list: (botanika, botaniczny) Setaria italica, gatunek rośliny zbożowej
min_sense_num: 01
trans_list:
German millet | Hungarian millet | Italian millet | dwarf setaria | foxtail bristle-grass | foxtail millet


lexentry: pol/włócznik__rzeczownik__1
written_rep: włócznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spearman
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz uzbrojony we włócznię, walczący włócznią


lexentry: pol/włókno__rzeczownik__1
written_rep: włókno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: galaxy filament
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) megastruktura budująca wszechświat, o długim kształcie, złożona z galaktyk;


lexentry: pol/włącznie__partykuła__1
written_rep: włącznie
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: inclusive | including
sense_list:
… oznaczająca, że pewien element wskazany w zdaniu jako graniczny również należy do przedstawianej całości


lexentry: pol/wścieklica_zwyczajna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklica zwyczajna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common red ant
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmica rubra L., gatunek bardzo agresywnej mrówki znanej z bolesnych użądleń;


lexentry: pol/wścieklizna__rzeczownik__1
written_rep: wścieklizna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rabies
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wirusowa, zawsze śmiertelna choroba zakaźna niektórych zwierząt, mogąca przenieść się na człowieka;


lexentry: pol/wślizg__rzeczownik__1
written_rep: wślizg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sliding tackle | slide tackle
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej manewr mający na celu odebranie piłki przeciwnikowi, polegający na wykonaniu po murawie ruchu ślizgowego nogami w kierunku piłki


lexentry: pol/yerba_mate__rzeczownik__1
written_rep: yerba mate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maté | yerba mate | yerba maté
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napar z ostrokrzewu paragwajskiego, popularny głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii) i w niektórych krajach Bliskiego Wschodu (głównie Syrii i Libanie);


lexentry: pol/yeti__rzeczownik__1
written_rep: yeti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeti
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach;


lexentry: pol/youngtimer__rzeczownik__1
written_rep: youngtimer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: youngtimer
sense_list:
(motoryzacja) samochodowy klasyk popularny 20-30 lat temu, już nieprodukowany i nieco przestarzały, ale wciąż z upodobaniem użytkowany na co dzień


lexentry: pol/yuba__rzeczownik__1
written_rep: yuba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tofu skin | yuba
sense_list:
(spożywczy) półprodukt sojowy wykorzystywany w kuchni jako substytut mięsa, produkowany z białka zbierającego się na powierzchni gotowanego mleka sojowego;


lexentry: pol/yuzu__rzeczownik__1
written_rep: yuzu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yuzu
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) niewielkie uprawne drzewo lub krzew z gatunku Citrus × junos Siebold ex Tanaka, należącego do rodziny rutowatych; | (spożywczy) jadalny owoc rośliny yuzu (1.1)


lexentry: pol/z_dupy__przymiotnik__1
written_rep: z dupy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: out of one's ass
sense_list:
(potocznie, potoczny) (wulgarnie, wulgaryzm) o czymś kiepskim, bezużytecznym lub idiotycznym, absurdalnym i pozbawionym sensu


lexentry: pol/z_poważaniem__związek_frazeologiczny__1
written_rep: z poważaniem
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: yours faithfully | yours sincerely | yours truly
sense_list:
formuła grzecznościowa zamieszczana na końcu listu skierowanego do urzędu lub mniej znanej nadawcy osobie


lexentry: pol/za_Chiny_ludowe__przysłówek__1
written_rep: za Chiny ludowe
part_of_speech: adverb
sense_list: (potocznie, potoczny) (żartobliwie) na pewno nie, nigdy w życiu
min_sense_num: 01
trans_list:
all the gold in Fort Knox | all the money in the universe | all the money in the world | all the tea in China


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: at
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części | o czasie: po | w głosowaniu: zgodnie z pytaniem; popierając kogoś


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: at | because of
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: behind | after | at
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których omawiany element znajduje się dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem | …służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem


lexentry: pol/za__przyimek__1
written_rep: za
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: for | at
sense_list:
…służący do tworzenia wyrażeń, w których czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/zabicie__rzeczownik__1
written_rep: zabicie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kill
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska | odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu


lexentry: pol/zabierać__czasownik__1
written_rep: zabierać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: take
sense_list:
brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś | idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą | prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli | przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca


lexentry: pol/zabijać_czas__czasownik__1
written_rep: zabijać czas
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kill the time
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wykonywać czynności mające na celu subiektywne przyspieszenie upływu czasu; człowiek sądzi, że czas płynie szybciej i dzięki temu znudzenie nie jest tak przykre


lexentry: pol/zaburzenie_osobowości__rzeczownik__1
written_rep: zaburzenie osobowości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: personality disorder
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne charakteryzujące się głęboko zakorzenionymi, trwałymi, nieprzystosowawczymi wzorcami relacji ze środowiskiem, które powodują trudności w funkcjonowaniu społecznym i behawioralnym;


lexentry: pol/zabójstwo_honorowe__rzeczownik__1
written_rep: zabójstwo honorowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honor killing | honour killing
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zabójstwo popełniane przez bliską osobę z rodziny ofiary motywowane chęcią „zmycia hańby”, spowodowanej uznawanym za rzekomo niewłaściwe zachowanie członka tejże rodziny;


lexentry: pol/zachodnioflamandzki__przymiotnik__1
written_rep: zachodnioflamandzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: West Flemish
sense_list:
związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej | związany z dialektami Flandrii Zachodniej


lexentry: pol/zachodniopomorski__przymiotnik__1
written_rep: zachodniopomorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: west Pomeranian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego; | (geografia, geograficzny) związany z województwem zachodniopomorskim;


lexentry: pol/zachodniosłowiański__przymiotnik__1
written_rep: zachodniosłowiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: West Slavic | Western Slavic
sense_list:
odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny


lexentry: pol/zachować_zimną_krew__czasownik__1
written_rep: zachować zimną krew
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: keep calm | keep one's cool
sense_list:
mieć spokojny umysł, być opanowanym, nie denerwować się mimo niebezpieczeństwa lub ciężkiej, trudnej sytuacji


lexentry: pol/zachowek__rzeczownik__1
written_rep: zachowek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legitime
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;


lexentry: pol/zachód__rzeczownik__1
written_rep: zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: west | West
sense_list:
(geografia, geograficzny) kierunek wskazywany przez Słońce podczas jego zachodu (1.1) w dniu równonocy;


lexentry: pol/zacisk__rzeczownik__1
written_rep: zacisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clamp | clamper
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu


lexentry: pol/zaciskarka__rzeczownik__1
written_rep: zaciskarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crimper | crimping tool
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (elektryczność) urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych


lexentry: pol/zacny__przymiotnik__1
written_rep: zacny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: virtuous | worthy
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny


lexentry: pol/zaczerwienienie__rzeczownik__1
written_rep: zaczerwienienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blush
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiana koloru skóry polegająca na rozszerzeniu naczyń krwionośnych | (rzeczownik odczasownikowy) od zaczerwienić


lexentry: pol/zad__rzeczownik__1
written_rep: zad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rump
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia | (potocznie, potoczny) szerokie i tłuste pośladki człowieka


lexentry: pol/zadatek__rzeczownik__1
written_rep: zadatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advance
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy, w przypadku niewywiązania się z umowy zwracana przez wykonawcę w podwójnej wysokości


lexentry: pol/zadupie__rzeczownik__1
written_rep: zadupie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: middle of nowhere
sense_list:
(potocznie, potoczny) (grubiański, grubiańsko) wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.


lexentry: pol/zadyma__rzeczownik__1
written_rep: zadyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brawl | riot
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna


lexentry: pol/zafałszować__czasownik__1
written_rep: zafałszować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: adulterate
sense_list:
sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników


lexentry: pol/zaganiacz_szczebiotliwy__rzeczownik__1
written_rep: zaganiacz szczebiotliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melodious warbler
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hippolais polyglotta, gatunek ptaka zamieszkującego południowo-zachodnią część Europy i północno-zachodnie krańce Afryki, który zatalatuje do Polski, gdzie jest objęty ścisłą ochroną gatunkową;


lexentry: pol/zagardlenie__rzeczownik__1
written_rep: zagardlenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strangulation
sense_list:
(medycyna, medyczny) gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;


lexentry: pol/zagrać__czasownik__1
written_rep: zagrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: play
sense_list:
udać coś lub kogoś | wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch) | wykonać utwór na instrumencie muzycznym | wziąć udział w grze


lexentry: pol/zaimek__rzeczownik__1
written_rep: zaimek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pronoun
sense_list:
(gramatyka) część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;


lexentry: pol/zairski__przymiotnik__1
written_rep: zairski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Zairean | Zairian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków


lexentry: pol/zajad__rzeczownik__1
written_rep: zajad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angular cheilitis | cheilosis
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) nadżerka skórna w kąciku ust spowodowana infekcją bakteryjną lub grzybiczną


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domestic fight
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) zbrojna egzekucja praw, często samowolna


lexentry: pol/zajazd__rzeczownik__1
written_rep: zajazd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inn | road house
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) droga, którą podjeżdża się pod dom | (przestarzałe, przestarzały) plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy | karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem


lexentry: pol/zając__rzeczownik__1
written_rep: zając
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hare
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) dziki, roślinożerny ssak polny z długimi uszami; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) szarak, przedstawiciel jednego z gatunków zajęcy (1.1);


lexentry: pol/zajęczak__rzeczownik__1
written_rep: zajęczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bushman hare | bushman rabbit | riverine rabbit
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bunolagus monticularis Thomas, gatunek z rodzaju zajęczak (1.1)


lexentry: pol/zajęczy__przymiotnik__1
written_rep: zajęczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hare's
sense_list:
charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca


lexentry: pol/zakole__rzeczownik__1
written_rep: zakole
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bend
sense_list:
(hydrologia, hydrologiczny) miejsce, w którym rzeka łagodnie zakręca łukiem | miejsce, w którym droga łagodnie zakręca łukiem


lexentry: pol/zakon__rzeczownik__1
written_rep: zakon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: order
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;


lexentry: pol/zakon_żebraczy__rzeczownik__1
written_rep: zakon żebraczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mendicant order
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakon o surowej regule zabraniającej posiadania majątku, utrzymujący się z pracy i z dobrowolnych datków zbieranych głównie podczas kwest;


lexentry: pol/zakończenie__rzeczownik__1
written_rep: zakończenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: NT | network termination
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (telekomunikacja) fizyczny punkt, w którym abonent otrzymuje dostęp do publicznej sieci telekomunikacyjnej;


lexentry: pol/zakrystia__rzeczownik__1
written_rep: zakrystia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacristy | vestry
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;


lexentry: pol/zakrzep__rzeczownik__1
written_rep: zakrzep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thrombus
sense_list:
(medycyna, medyczny) czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie


lexentry: pol/zakrzepica_żył_głębokich__rzeczownik__1
written_rep: zakrzepica żył głębokich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deep vein thrombosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie polegające na powstaniu zakrzepów w żyłach głębokich, zwykle w jednej z kończyn dolnych;


lexentry: pol/zakwas__rzeczownik__1
written_rep: zakwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sourdough
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bet | wager
sense_list:
umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność


lexentry: pol/zakład__rzeczownik__1
written_rep: zakład
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plant
sense_list:
(handel, handlowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi


lexentry: pol/zakładka__rzeczownik__1
written_rep: zakładka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bookmark
sense_list:
kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie | (informatyka, informatyczny) pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej


lexentry: pol/zaledwie__spójnik__1
written_rep: zaledwie
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: no sooner
sense_list:
spójnik komunikujący, iż zdarzenie opisane w zdaniu podrzędnym wystąpiło bardzo krótko po zdarzeniu opisanym w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/zalegalizować__czasownik__1
written_rep: zalegalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: formalize
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem


lexentry: pol/zaleszczotek_książkowy__rzeczownik__1
written_rep: zaleszczotek książkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: house pseudoscorpion
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Chelifer cancroides Linnaeus, drobny drapieżny pajęczak ze szczękoczułkami zakończonymi szczypcami, pospolicie występujący w Polsce;


lexentry: pol/zależny__przymiotnik__1
written_rep: zależny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dependent
sense_list:
o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika | pod czyjąś władzą lub dużym wpływem


lexentry: pol/zaliczka__rzeczownik__1
written_rep: zaliczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advance
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy


lexentry: pol/zalotka__rzeczownik__1
written_rep: zalotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eyelash curler
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;


lexentry: pol/zamach_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zamach stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coup | coup d'état | overthrow | putsch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nagłe przejęcie władzy w państwie przez jednostkę lub grupę osób wbrew obowiązującemu prawu, często z użyciem siły;


lexentry: pol/zamartwica__rzeczownik__1
written_rep: zamartwica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asphyxia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;


lexentry: pol/zamek_z_piasku__rzeczownik__1
written_rep: zamek z piasku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandcastle
sense_list:
konstrukcja z piasku spojonego wilgocią zbudowana na plaży lub w piaskownicy i przypominająca miniaturowy zamek;


lexentry: pol/zamsz__rzeczownik__1
written_rep: zamsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suede
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);


lexentry: pol/zanokcica__rzeczownik__1
written_rep: zanokcica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paronychia
sense_list:
(medycyna, medyczny) rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;


lexentry: pol/zanokcica_murowa__rzeczownik__1
written_rep: zanokcica murowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wall-rue
sense_list:
(botanika, botaniczny) Asplenium ruta-muraria L., gatunek rośliny trwałej, rosnącej w szczelinach skał i murów, z rodziny zanokcicowatych;


lexentry: pol/zaostrzać__czasownik__1
written_rep: zaostrzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: tighten
sense_list:
w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami


lexentry: pol/zapadać__czasownik__1
written_rep: zapadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: collapse
sense_list:
osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.


lexentry: pol/zapadka__rzeczownik__1
written_rep: zapadka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pawl
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś


lexentry: pol/zapalenie_błędnika__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie błędnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labyrinthitis | otitis interna | vestibular neuritis
sense_list:
(medycyna, medyczny) proces zapalny obejmujący ucho wewnętrzne, wywołujący m.in. zaburzenia równowagi;


lexentry: pol/zapalenie_mięśnia_sercowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mięśnia sercowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myocarditis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zapalna dotycząca komórek mięśnia sercowego, tkanki śródmiąższowej i naczyń serca,


lexentry: pol/zapalenie_mózgu__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie mózgu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encephalitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) zakażenie ośrodkowego układu nerwowego najczęściej spowodowane infekcją wirusową, rzadziej bakteryjną;


lexentry: pol/zapalenie_naczyń_związane_z_IgA__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie naczyń związane z IgA
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Henoch-Schönlein purpura | IgA vasculitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunologiczna przebiegająca z zapaleniem naczyń krwionośnych, związana z odkładaniem się kompleksów immunologicznych zawierających immunoglobulinę IgA;


lexentry: pol/zapalenie_opon_mózgowo-rdzeniowych__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meningitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba obejmująca opony mózgowo-rdzeniowe najczęściej wywołana przez wirusy lub bakterie;


lexentry: pol/zapalenie_płuc__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie płuc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pneumonia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) stan zapalny miąższu płucnego występujący u ludzi i zwierząt;


lexentry: pol/zapalenie_wyrostka_robaczkowego__rzeczownik__1
written_rep: zapalenie wyrostka robaczkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: appendicitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostre lub rzadko przewlekłe schorzenie spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku;


lexentry: pol/zapalnik__rzeczownik__1
written_rep: zapalnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ignitor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego


lexentry: pol/zapasy__rzeczownik__1
written_rep: zapasy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wrestling
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;


lexentry: pol/zapiekanka__rzeczownik__1
written_rep: zapiekanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: casserole
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;


lexentry: pol/zapis__rzeczownik__1
written_rep: zapis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bequest
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku


lexentry: pol/zapis_nutowy__rzeczownik__1
written_rep: zapis nutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staff | music notation | musical notation | stave
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) umowny układ znaków graficznych służący do utrwalania utworów muzycznych i przekazywania ich innym


lexentry: pol/zapominać__czasownik__1
written_rep: zapominać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: forget
sense_list:
tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś | gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)


lexentry: pol/zapomoga__rzeczownik__1
written_rep: zapomoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benefit
sense_list:
pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej


lexentry: pol/zapora__rzeczownik__1
written_rep: zapora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barrier
sense_list:
przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni


lexentry: pol/zapowiadać__czasownik__1
written_rep: zapowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: announce
sense_list:
dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić


lexentry: pol/zapraszać__czasownik__1
written_rep: zapraszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: invite
sense_list:
proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny | zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś


lexentry: pol/zaproszenie__rzeczownik__1
written_rep: zaproszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: invitation
sense_list:
informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia | kartka papieru wyrażająca taką informację


lexentry: pol/zapylak_lazurowy__rzeczownik__1
written_rep: zapylak lazurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lazuline sabrewing
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Campylopterus falcatus Bourcier, gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych


lexentry: pol/zaraza__rzeczownik__1
written_rep: zaraza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contagion
sense_list:
(potocznie, potoczny) rodzaj wyzwiska | masowa choroba zakaźna; epidemia | niebezpieczne zjawisko, trudne do zwalczenia


lexentry: pol/zarodnik__rzeczownik__1
written_rep: zarodnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spore
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;


lexentry: pol/zarośnięcie__rzeczownik__1
written_rep: zarośnięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atresia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)


lexentry: pol/zarzuela__rzeczownik__1
written_rep: zarzuela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zarzuela
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;


lexentry: pol/zarzut__rzeczownik__1
written_rep: zarzut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accusation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa


lexentry: pol/zarówno__składnik_spójnika_złożonego__1
written_rep: zarówno
min_sense_num: 01
trans_list: as well as | both and
sense_list:
…oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu


lexentry: pol/zaręczyny__rzeczownik__1
written_rep: zaręczyny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: engagement | espousal | betrothal | affiance
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;


lexentry: pol/zasada__rzeczownik__1
written_rep: zasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: base | alkali
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;


lexentry: pol/zasadolubny__przymiotnik__1
written_rep: zasadolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: basophil
sense_list:
(biologia, biologiczny) taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie zasadowym


lexentry: pol/zasiedzenie__rzeczownik__1
written_rep: zasiedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usucaption | acquisitive prescription
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;


lexentry: pol/zasklep__rzeczownik__1
written_rep: zasklep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coat
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)


lexentry: pol/zaskoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zaskoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: surprise | astonishment
sense_list:
zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy


lexentry: pol/zaskroniec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: zaskroniec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grass snake
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Natrix natrix Linnaeus, gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych;


lexentry: pol/zaskórniak__rzeczownik__1
written_rep: zaskórniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nest-egg
sense_list:
(potocznie, potoczny) pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny


lexentry: pol/zaskórnik__rzeczownik__1
written_rep: zaskórnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blackhead | comedo | whitehead
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) (medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze


lexentry: pol/zasmażka__rzeczownik__1
written_rep: zasmażka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roux
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;


lexentry: pol/zasobożerny__przymiotnik__1
written_rep: zasobożerny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: demanding | resource-heavy | resource-intensive
sense_list:
wymagający znacznej ilości zasobów do prawidłowego funkcjonowania, zwłaszcza w kontekście informatycznym


lexentry: pol/zasoby_ludzkie__rzeczownik__1
written_rep: zasoby ludzkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: human resources
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) pracownicy lub członkowie danej organizacji (siła robocza stanowiąca jeden ze środków produkcji);


lexentry: pol/zastaw__rzeczownik__1
written_rep: zastaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pledge
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu | (ekonomia, ekonomiczny) rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu


lexentry: pol/zastrzyk__rzeczownik__1
written_rep: zastrzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: injection
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły | (medycyna, medyczny) (potocznie, potoczny) pojedyncza wstrzykiwana dawka leku


lexentry: pol/zastęp__rzeczownik__1
written_rep: zastęp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: host
sense_list:
(książkowy) grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania


lexentry: pol/zasuwa__rzeczownik__1
written_rep: zasuwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolt | latch | bar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu


lexentry: pol/zasób__rzeczownik__1
written_rep: zasób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resource
sense_list:
(informatyka, informatyczny) obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp


lexentry: pol/zasób_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: zasób naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natural resource
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) twór organiczny ((na przykład) ekosystem) i nieorganiczny ((na przykład) woda, minerał), który jest wykorzystywany przez człowieka w celach produkcyjnych i konsumpcyjnych;


lexentry: pol/zasłona__rzeczownik__1
written_rep: zasłona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guard
sense_list:
(sport, sportowy) ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;


lexentry: pol/zasłona_dymna__rzeczownik__1
written_rep: zasłona dymna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smoke screen | smokescreen
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pozorowane działanie dla odwrócenia uwagi od czegoś istotnego | (wojskowość, wojskowy) chmura dymu służąca do ukrycia własnych działań i dezorientacji przeciwnika;


lexentry: pol/zasłonak__rzeczownik__1
written_rep: zasłonak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cortinar
sense_list:
(mikologia, mikologiczny) Cortinarius, najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych


lexentry: pol/zasługiwać__czasownik__1
written_rep: zasługiwać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deserve
sense_list:
być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło


lexentry: pol/zatar__rzeczownik__1
written_rep: zatar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zaatar | za'atar
sense_list:
(spożywczy) arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano


lexentry: pol/zatem__partykuła__1
written_rep: zatem
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: then
sense_list:
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: so | then | thus
sense_list:
(książkowy) w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim


lexentry: pol/zatem__spójnik__1
written_rep: zatem
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: thus | so | then
sense_list:
(książkowy) spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.


lexentry: pol/zatrucie__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poisoning | intoxication
sense_list:
(medycyna, medyczny) (toksykologia) stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu


lexentry: pol/zatrucie_pokarmowe__rzeczownik__1
written_rep: zatrucie pokarmowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: food poisoning
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość występująca po zjedzeniu pokarmu zarażonego wirusami lub bakteriami ((na przykład) salmonellą, gronkowcem);


lexentry: pol/zatrzask__rzeczownik__1
written_rep: zatrzask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latch | spring lock
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) automatyczne zamknięcie drzwi; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki


lexentry: pol/zaum__rzeczownik__1
written_rep: zaum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zaum
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.


lexentry: pol/zawias__rzeczownik__1
written_rep: zawias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hinge | wicket
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien


lexentry: pol/zawiaśnica_karbobrzega__rzeczownik__1
written_rep: zawiaśnica karbobrzega
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: serrated hinged terrapin
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Pelusios sinuatus, żółw z rodziny pelomeduzowatych występujący w wodach słodkich wschodnich i południowych obszarów Afryki


lexentry: pol/zawieja__rzeczownik__1
written_rep: zawieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blizzard
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;


lexentry: pol/zawiesina__rzeczownik__1
written_rep: zawiesina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspension
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;


lexentry: pol/zawiesić__czasownik__1
written_rep: zawiesić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: suspend
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia | formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji | przerwać na jakiś czas formalne spotkanie | przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności


lexentry: pol/zawieszenie__rzeczownik__1
written_rep: zawieszenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freeze | hang
sense_list:
(informatyka, informatyczny) stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne


lexentry: pol/zawietrzny__przymiotnik__1
written_rep: zawietrzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lee | leeward
sense_list:
(geografia, geograficzny) / (morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr


lexentry: pol/zawodny__przymiotnik__1
written_rep: zawodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: unreliable
sense_list:
o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym | o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię


lexentry: pol/zawracać_głowę__czasownik__1
written_rep: zawracać głowę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: bother | bug | pester
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebnie zajmować kogoś swoimi sprawami lub problemami, przeszkadzać, być natrętnym lub nie dawać spokoju


lexentry: pol/zawziętość__rzeczownik__1
written_rep: zawziętość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doggedness
sense_list:
skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zawzięty__przymiotnik__1
written_rep: zawzięty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dogged
sense_list:
skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi


lexentry: pol/zawór_elektromagnetyczny__rzeczownik__1
written_rep: zawór elektromagnetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solenoid valve
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) sterowany cewką elektromagnetyczną zawór do odcinania lub sterowania przepływem cieczy lub gazów;


lexentry: pol/zazdrość_o_członek__rzeczownik__1
written_rep: zazdrość o członek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: penis envy
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) termin psychoanalityczny będący żeńskim odpowiednikiem kompleksu kastracyjnego;


lexentry: pol/zaćmienie__rzeczownik__1
written_rep: zaćmienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eclipse
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;


lexentry: pol/zaściankowy__przymiotnik__2
written_rep: zaściankowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: provincial
sense_list:
przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom


lexentry: pol/zaślubiny_z_morzem__rzeczownik__1
written_rep: zaślubiny z morzem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wedding to the sea
sense_list:
uczczenie odzyskania dostępu do morza przez kraj, obchodzone przez uroczyste wrzucenie pierścienia do jego wód;


lexentry: pol/zaświaty__rzeczownik__1
written_rep: zaświaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: underworld
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli


lexentry: pol/zbawiać__czasownik__1
written_rep: zbawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: save
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odżegnać niebezpieczeństwo potępienia wiecznego


lexentry: pol/zbawienie__rzeczownik__1
written_rep: zbawienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: salvation
sense_list:
uratowanie w trudnej sytuacji | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) boski akt wybawienia ludzi od wiecznego potępienia;


lexentry: pol/zbałamucić__czasownik__1
written_rep: zbałamucić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: seduce
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pozyskać czyjeś względy w wyniku bałamucenia, skutecznie zawrócić komuś w głowie


lexentry: pol/zbieg_okoliczności__rzeczownik__1
written_rep: zbieg okoliczności
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coincidence | concurrence
sense_list:
przypadkowe, równoczesne nastąpienie dwóch lub więcej wydarzeń pozostających w pewnej relacji do siebie


lexentry: pol/zbiornik__rzeczownik__1
written_rep: zbiornik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tank | container | cistern | vessel
sense_list:
przedmiot przeznaczony do zbierania, przechowywania lub transportu materiałów, zwłaszcza cieczy i gazów


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harvest | crop
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) czynność zbierania plonów | (rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) zwykle w lm plon


lexentry: pol/zbiór__rzeczownik__1
written_rep: zbiór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: set
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) kolekcja niepowtarzających się elementów; | grupa, pewna liczba czegoś traktowana jako jedna całość


lexentry: pol/zblazowany__przymiotnik__1
written_rep: zblazowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blasé
sense_list:
(potocznie, potoczny) znudzony nadmiarem przeżyć, wrażeń, hulaszczego życia, znużony otaczającym go światem


lexentry: pol/zboczenie__rzeczownik__1
written_rep: zboczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perversion | deviance | deviancy | deviation
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zaspokajanie popędu płciowego w sposób odbiegający od normy


lexentry: pol/zboczeniec__rzeczownik__1
written_rep: zboczeniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pervert | deviant
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek o nienormalnych zachowaniach, zwłaszcza seksualnych


lexentry: pol/zboczony__przymiotnik__1
written_rep: zboczony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: perverted
sense_list:
(potocznie, potoczny) o człowieku lub jego myślach, zachowaniach seksualnych: nienormalny, nieprawidłowy


lexentry: pol/zborsuczyć_się__czasownik__1
written_rep: zborsuczyć się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Specjalna:Książki/0-203-98611-3 | mongrelize
sense_list:
neologizm (książkowy) nic nie znaczące, absurdalne słowo, wprowadzające do akcji dramatu element groteski


lexentry: pol/zbrodnia__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime
sense_list:
(potocznie, potoczny) czyn moralnie naganny, który spotyka się ze szczególnym potępieniem społecznym


lexentry: pol/zbrodnia_katyńska__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia katyńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Katyn massacre
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rozstrzelanie ponad dwudziestu tysięcy polskich oficerów (jeńców wojennych) dokonane przez NKWD w 1940 roku w Katyniu i innych miejscach w ZSRR;


lexentry: pol/zbrodnia_przeciwko_ludzkości__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia przeciwko ludzkości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crime against humanity
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnicze działanie wymierzone w pewną grupę społeczną, łamiące podstawowe prawa człowieka, motywowane najczęściej pobudkami politycznymi, rasowymi czy religijnymi;


lexentry: pol/zbrodnia_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: zbrodnia wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: war crime
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) działanie poważnie naruszające prawa i zwyczaje wojenne, a także bulwersujące międzynarodową moralność i powagę traktatów;


lexentry: pol/zbroić__czasownik__1
written_rep: zbroić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: arm
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) powiększać czyiś stan uzbrojenia


lexentry: pol/zbroja__rzeczownik__1
written_rep: zbroja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armour | armor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) okrycie ochronne wojownika (niekiedy konia, słonia bojowego), zabezpieczające przed ciosami;


lexentry: pol/zbrojenie__rzeczownik__1
written_rep: zbrojenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: armature, reinforcement
sense_list:
(budownictwo) stalowe pręty, siatki lub kształtki zatapiane w konstrukcji betonowej, zwiększające jej wytrzymałość;


lexentry: pol/zbrojówka__rzeczownik__1
written_rep: zbrojówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: torrent duck
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Merganetta armata, ptak z rodziny kaczkowatych żyjący w Andach


lexentry: pol/zbór__rzeczownik__1
written_rep: zbór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choir
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) lokalna wspólnota wiernych kościołów protestanckich oraz niektórych ugrupowań nieprotestanckich


lexentry: pol/zbłąkana_owieczka__rzeczownik__1
written_rep: zbłąkana owieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lost sheep
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o kimś, kto zbłądził, odszedł od swej wiary, nie przestrzegał aksjomatów danej wiary | o kimś, kto odłączył się od jakiejś grupy, odrzucił jej zasady


lexentry: pol/zdanie_złożone__rzeczownik__1
written_rep: zdanie złożone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compound sentence | complex sentence
sense_list:
(gramatyka) zdanie dające się podzielić na co najmniej dwa wypowiedzenia (zdania pojedyncze lub równoważniki zdania)


lexentry: pol/zdarzenie__rzeczownik__1
written_rep: zdarzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: event
sense_list:
(matematyka, matematyczny) podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu; | (informatyka, informatyczny) zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;


lexentry: pol/zdechł_pies__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zdechł pies
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: play dead
sense_list:
komenda skierowana do psa polegająca na celowym przewróceniu się zwierzęcia na grzbiet lub na bok (tak, jakby było postrzelone) i pozostaniu nieruchomo w tej pozycji do wyznaczonego przez opiekuna momentu


lexentry: pol/zderzacz_hadronów__rzeczownik__1
written_rep: zderzacz hadronów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hadron collider
sense_list:
urządzenie do badania cząstek elementarnych poprzez rozpędzanie protonów za pomocą pola elekromagnetycznego i rejestrowania emisji cząsteczek powstałych w skutek ich zderzenia


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buffer
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie przeznaczone do łagodzenia siły nacisku i uderzeń oraz utrzymywania wagonów w odpowiedniej odległości;


lexentry: pol/zderzak__rzeczownik__1
written_rep: zderzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bumper | fender
sense_list:
(motoryzacja) element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;


lexentry: pol/zdolność_kredytowa__rzeczownik__1
written_rep: zdolność kredytowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: credit rating
sense_list:
(finanse, finansowy) ocena wiarygodności finansowej pozwalająca ocenić szansę kredytobiorcy na spłatę kredytu lub pożyczki


lexentry: pol/zdrada_stanu__rzeczownik__1
written_rep: zdrada stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: high treason
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przestępstwo wymierzone przeciw najistotniejszym interesom państwa, jego bezpieczeństwu lub ustrojowi;


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: betray
sense_list:
łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały


lexentry: pol/zdradzać__czasownik__1
written_rep: zdradzać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cheat
sense_list:
złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku


lexentry: pol/zdrobnienie__rzeczownik__1
written_rep: zdrobnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diminutive
sense_list:
(gramatyka) oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;


lexentry: pol/zdyscyplinować__czasownik__1
written_rep: zdyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discipline
sense_list:
skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/zdzirowaty__przymiotnik__1
written_rep: zdzirowaty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: slutty
sense_list:
(obraźliwie) nacechowany wulgarną, wyzywającą seksualnością, często odbierany jako niesmaczny lub prowokacyjny


lexentry: pol/zebra_Grevy'ego__rzeczownik__1
written_rep: zebra Grevy'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grévy's zebra
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, zagrożony wyginięciem gatunek zebry, występujący w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebra__rzeczownik__1
written_rep: zebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;


lexentry: pol/zebra_pręgowana__rzeczownik__1
written_rep: zebra pręgowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Grévy's zebra | imperial zebra
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Equus grevyi Oustalet, gatunek zebry zagrożonej wyginięciem, występującej w Kenii i Somalii;


lexentry: pol/zebu__rzeczownik__1
written_rep: zebu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebu
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;


lexentry: pol/zecer__rzeczownik__1
written_rep: zecer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compositor | typesetter
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;


lexentry: pol/zefir__rzeczownik__1
written_rep: zefir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zephyr
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (poetycki, poetycko) (także (środowiskowy) (rybołówstwo, rybacki)) łagodny i ciepły wiatr


lexentry: pol/zegar_biologiczny__rzeczownik__1
written_rep: zegar biologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: body clock
sense_list:
(biologia, biologiczny) ogół procesów przystosowujących organizm do cyklicznych zmian wewnętrznych i zewnętrznych;


lexentry: pol/zelandzki__rzeczownik__1
written_rep: zelandzki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Zeelandic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;


lexentry: pol/zelota__rzeczownik__1
written_rep: zelota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zealot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek antyarystokratycznego ugrupowania politycznego działającego w Salonikach w latach 1342-1350 | (historia, historyczny, historycznie) członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;


lexentry: pol/zelówka__rzeczownik__1
written_rep: zelówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sole
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę


lexentry: pol/zemsta_Montezumy__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta Montezumy
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Montezuma's revenge
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, trwające zwykle dwa dni, którego doznają turyści w Meksyku


lexentry: pol/zemsta_faraona__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zemsta faraona
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: Pharaoh's revenge
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedomaganie trawienne objawiające się m.in. biegunką, którego doznają turyści w Egipcie i innych krajach Afryki


lexentry: pol/zermatyzm__rzeczownik__1
written_rep: zermatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zermatism
sense_list:
pseudonaukowa koncepcja lingwistyczno-antropologiczna stworzona przez polskiego artystę Stanisława Szukalskiego, popularyzowana w latach 40. XX w. głównie wśród polonii w USA;


lexentry: pol/zero-jedynkowy__przymiotnik__1
written_rep: zero-jedynkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: binary
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)


lexentry: pol/zero_waste__rzeczownik__1
written_rep: zero waste
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zero waste
sense_list:
(społeczny) (ekologia, ekologiczny) idea, postawa i rodzaj aktywizmu dążące do wyeliminowania lub ograniczenia odpadów produkowanych przez ludzi, w szczególności tych nie podlegających recyklingowi i biodegradacji


lexentry: pol/zerowy__przymiotnik__1
written_rep: zerowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: null
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pusty, nie mający treści | początkowy, wyjściowy | taki, którego wartość wynosi zero


lexentry: pol/zerówka__rzeczownik__1
written_rep: zerówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reception class
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero


lexentry: pol/zespolony__przymiotnik__1
written_rep: zespolony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: complex
sense_list:
(matematyka, matematyczny) będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi | (matematyka, matematyczny) powiązany z liczbami zespolonymi


lexentry: pol/zespół_Aarskoga__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aarskoga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Aarskog syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadki zespół wad wrodzonych, na którego obraz kliniczny składają się niskorosłość, cechy dysmorficzne twarzy, wady kośćca i narządów płciowych;


lexentry: pol/zespół_Alporta__rzeczownik__1
written_rep: zespół Alporta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alport syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie postępujące schorzenie genetyczne nerek powodujące m.in. krwiomocz, głuchotę i zmiany w obrębie narządu wzroku;


lexentry: pol/zespół_Aspergera__rzeczownik__1
written_rep: zespół Aspergera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asperger's syndrome | Asperger syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) łagodne zaburzenie rozwoju ze spektrum autyzmu, którego głównym objawem jest trudność w nawiązywaniu i podtrzymywaniu relacji międzyludzkich;


lexentry: pol/zespół_Sjögrena__rzeczownik__1
written_rep: zespół Sjögrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sjögren’s syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba autoimmunizacyjna z powstawaniem nacieków limfocytarnych w obrębie gruczołów wydzielania zewnętrznego, charakteryzująca się suchością śluzówek, zwłaszcza jamy ustnej i spojówek;


lexentry: pol/zespół__rzeczownik__1
written_rep: zespół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: syndrome | complex
sense_list:
(medycyna, medyczny) występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;


lexentry: pol/zespół_hipoplazji_lewego_serca__rzeczownik__1
written_rep: zespół hipoplazji lewego serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypoplastic left heart syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona wada serca polegająca na niewykształceniu prawidłowej lewej komory serca;


lexentry: pol/zespół_kanału_nadgarstka__rzeczownik__1
written_rep: zespół kanału nadgarstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpal tunnel syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie będące neuropatią uciskową nerwu pośrodkowego na poziomie kanału nadgarstka


lexentry: pol/zespół_lęku_uogólnionego__rzeczownik__1
written_rep: zespół lęku uogólnionego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: generalized anxiety disorder
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie, któremu towarzyszy obecność uporczywego lęku nie wiążącego się z żadnym określonym czynnikiem;


lexentry: pol/zespół_muzyczny__rzeczownik__1
written_rep: zespół muzyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: band | musical group
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzycy wspólnie występujący pod daną nazwą, razem tworzący określoną muzykę


lexentry: pol/zespół_nadpobudliwości_psychoruchowej_z_deficytem_uwagi__rzeczownik__1
written_rep: zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: attention deficit hyperactivity disorder
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zespół neurorozwojowych zaburzeń psychicznych powodujący deficyty uwagi, hiperaktywność, nadpobudliwość psychoruchową lub impulsywność


lexentry: pol/zespół_napięcia_przedmiesiączkowego__rzeczownik__1
written_rep: zespół napięcia przedmiesiączkowego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: premenstrual syndrome | premenstrual tension
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów psychicznych, fizycznych i emocjonalnych występujący od kilku do kilkunastu dni przed menstruacją, ustępujący z chwilą jej rozpoczęcia;


lexentry: pol/zespół_przyspieszonej_fazy_snu__rzeczownik__1
written_rep: zespół przyspieszonej fazy snu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advanced sleep phase disorder | advanced sleep phase syndrome
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie snu polegające na zbyt wczesnym kładzeniu się spać (między 18 a 21:00) i wczesnym budzeniu się, o ok. 3:00–4:00 w nocy


lexentry: pol/zespół_złego_wchłaniania__rzeczownik__1
written_rep: zespół złego wchłaniania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malabsorption
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan wynikły z nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników odżywczych z przewodu pokarmowego;


lexentry: pol/zeszklić__czasownik__1
written_rep: zeszklić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: saute
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lekko podsmażyć, aż nabierze lekko przezroczystego, szklistego koloru, nie doprowadzając przy tym do zarumienienia


lexentry: pol/zeszły__przymiotnik__1
written_rep: zeszły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: last | yester-
sense_list:
taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)


lexentry: pol/zetta-__przedrostek__1
written_rep: zetta-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: zetta-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;


lexentry: pol/zewnątrz__przyimek__1
written_rep: zewnątrz
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: outside
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska


lexentry: pol/zez__rzeczownik__1
written_rep: zez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squint | strabismus
sense_list:
(medycyna, medyczny) nierównoległe ustawienie gałek ocznych względem siebie, powodujące nieprawidłowe widzenie;


lexentry: pol/zeznanie__rzeczownik__1
written_rep: zeznanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testimony
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (administracja) oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami


lexentry: pol/zezwolenie__rzeczownik__1
written_rep: zezwolenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: permission | authorisation | authorization
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dokument poświadczający oficjalną zgodę | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) oficjalna zgoda


lexentry: pol/zgniatać__czasownik__1
written_rep: zgniatać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: squash
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) obciążać lub niszczyć psychicznie | wywierając nacisk, powodować odkształcenie lub zniszczenie czegoś lub kogoś


lexentry: pol/zgniły__przymiotnik__1
written_rep: zgniły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: rotten
sense_list:
taki, który zgnił; także: charakterystyczny dla czegoś, co gnije lub zgniło | (przenośnie, przenośnia) taki, który uległ demoralizacji, zepsuty, parszywy


lexentry: pol/zgraja__rzeczownik__1
written_rep: zgraja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gang | bunch | band | crew | flock | mob
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) liczna grupa ludzi, która jest uciążliwa, agresywna lub nieprzyjaźnie nastawiona


lexentry: pol/zgrubienie__rzeczownik__1
written_rep: zgrubienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: augmentative
sense_list:
(gramatyka) wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym;


lexentry: pol/zgrzebło__rzeczownik__1
written_rep: zgrzebło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: currycomb | curry comb | curry-comb
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) metalowy przyrząd do czyszczenia zwierząt (zwłaszcza zwierząt gospodarskich) i usuwania sierści ze szczotki do czesania zwierząt;


lexentry: pol/ziarnopłon_wiosenny__rzeczownik__1
written_rep: ziarnopłon wiosenny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lesser celandine
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ficaria verna Huds., gatunek kwitnącej żółto byliny o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/zielarstwo__rzeczownik__1
written_rep: zielarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbalism
sense_list:
dział wiedzy zajmujący się zagadnieniami hodowli, uprawy, zbioru, suszenia, pakowania i przechowywania ziół i roślin leczniczych;


lexentry: pol/zielenice__rzeczownik__1
written_rep: zielenice
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Chlorophyta
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Chlorophyta Reichenbach, parafiletyczna grupa samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym;


lexentry: pol/zielona_fala__związek_frazeologiczny__1
written_rep: zielona fala
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: green wave
sense_list:
(potocznie, potoczny) system sterowania sygnalizacją świetlną na kolejnych skrzyżowaniach umożliwiający przejazd ważnym ciągiem komunikacyjnym bez zatrzymywania się


lexentry: pol/zielona_herbata__rzeczownik__1
written_rep: zielona herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: green tea
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przyrządzany wyłącznie z liści herbaty chińskiej, które zostały poddane minimalnemu utlenianiu w czasie przetwarzania | (spożywczy) surowiec w postaci liści herbaty chińskiej poddanych minimalnemu utlenianiu, stosowany do sporządzania napoju


lexentry: pol/zielona_rewolucja__rzeczownik__1
written_rep: zielona rewolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Green Revolution
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zbiór międzynarodowych programów rozwoju rolnictwa prowadzonych w latach 60. XX w. przez FAO (jedną z organizacji ONZ), mających zlikwidować zjawisko głodu na Ziemi;


lexentry: pol/zielona_szkoła__rzeczownik__1
written_rep: zielona szkoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: school camp
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dłuższy pobyt klasy poza budynkiem szkolnym, zwykle zamiejscowy, połączony z prowadzeniem różnych zajęć pod opieką nauczyciela


lexentry: pol/zielonoświątkowy__przymiotnik__1
written_rep: zielonoświątkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Pentecostal
sense_list:
(potocznie, potoczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z Zielonymi Świątkami, dotyczący Zielonych Świątek | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z zielonoświątkowcami, dotyczący zielonoświątkowców


lexentry: pol/zielony__przymiotnik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: green
sense_list:
mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; | (lekceważąco, lekceważący) (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody | o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały


lexentry: pol/zielony__rzeczownik__1
written_rep: zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: environmentalist | greenie | treehugger
sense_list:
(potocznie, potoczny) człowiek związany z ekologią; działacz na rzecz ochrony środowiska naturalnego


lexentry: pol/zielony_ludzik__rzeczownik__1
written_rep: zielony ludzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: little green man | alien | green guy | space alien
sense_list:
(żartobliwie) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przybysz z kosmosu o zielonej skórze


lexentry: pol/ziemia_niczyja__rzeczownik__1
written_rep: ziemia niczyja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: no man's land | no-man's land | nobody's land | noman's land
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar niezamieszkały, nie należący do nikogo; w czasach kolonialnych – obszar niepodbity


lexentry: pol/ziemia_obiecana__związek_frazeologiczny__1
written_rep: ziemia obiecana
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: promised land
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) miejsce najbardziej pożądane, wydające się rajem, obiecana nagroda, szczęśliwy cel wędrówki, starań;


lexentry: pol/ziemniaczany__przymiotnik__1
written_rep: ziemniaczany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: potato
sense_list:
dotyczący ziemniaków (rośliny i bulwy), związany z ziemniakami | przyrządzony, zrobiony z ziemniaków, z dodatkiem ziemniaków


lexentry: pol/ziemniak__rzeczownik__1
written_rep: ziemniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potato
sense_list:
(botanika, botaniczny) Solanum tuberosum L., roślina z rodziny psiankowatych, o jadalnych bulwach; | (spożywczy) warzywo z bulwy ziemniaka (1.1)


lexentry: pol/ziggurat__rzeczownik__1
written_rep: ziggurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziggurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytna bliskowschodnia budowla sakralna,


lexentry: pol/zika__rzeczownik__1
written_rep: zika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zika virus
sense_list:
(medycyna, medyczny) wirus przenoszony przez komary, który rozprzestrzenił się w Azji, Ameryce i Europie;


lexentry: pol/zikkurat__rzeczownik__1
written_rep: zikkurat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziggurat
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) tarasowa budowla z czasów starożytnej Mezopotamii wznoszona w celach sakralnych;


lexentry: pol/zimna_płyta__rzeczownik__1
written_rep: zimna płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cold plate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zestaw wędlin i serów serwowanych na płaskim półmisku jako przekąska lub element bufetu


lexentry: pol/zimna_wojna__rzeczownik__1
written_rep: zimna wojna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cold War
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okres napięcia pomiędzy Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi istniejący w drugiej połowie dwudziestego wieku;


lexentry: pol/zimne_ognie__rzeczownik__1
written_rep: zimne ognie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sparkler
sense_list:
niewielkie fajerwerki do użytku domowego w formie pręcika, na którym spala się substancja wytwarzająca snop iskier;


lexentry: pol/zimnokrwisty__przymiotnik__1
written_rep: zimnokrwisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cold-blooded
sense_list:
(książkowy) świadczący o umiejętności postępowania z zimną krwią | (przenośnie, przenośnia) o człowieku: wcale nieokazujący emocji | (zoologia, zoologiczny) o zmieniającej się temperaturze ciała pod wpływem zmiany temperatury otoczenia


lexentry: pol/zimny_palec__rzeczownik__1
written_rep: zimny palec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cold finger
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (środowiskowy) końcowa część kriostatu, przewodząca zimno do badanego urządzenia


lexentry: pol/zimorodek__rzeczownik__1
written_rep: zimorodek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kingfisher
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Alcedo atthis, niewielki, kolorowy ptak żywiący się rybami, które zdobywa, nurkując;


lexentry: pol/zimowisko__rzeczownik__1
written_rep: zimowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: winter hut
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) miejsce, do którego udają się lub które przygotowują sobie zwierzęta, aby spędzić zimę | miejsce spędzania zimy


lexentry: pol/ziomkostwo__rzeczownik__1
written_rep: ziomkostwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homeland association
sense_list:
(społeczny) stowarzyszenie osób pochodzących z tego samego regionu kraju oraz ich potomków identyfikujących się z regionem pochodzenia;


lexentry: pol/ziołolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: ziołolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herbalism | phytotherapy | botanical medicine | herbal medicine | herbology | medical herbalism
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) dział medycyny i farmakologii zajmujący się wytwarzaniem leków ziołowych oraz ich stosowaniem w profilaktyce i terapii chorób;


lexentry: pol/zięba__rzeczownik__1
written_rep: zięba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaffinch | finch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, melodyjnie śpiewający i barwny ptak z gatunku zięba zwyczajna, Fringilla coelebs;


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unification
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) powstanie jednolitego państwa z dwóch lub więcej dotychczas niepodległych państw;


lexentry: pol/zjednoczenie__rzeczownik__1
written_rep: zjednoczenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: union
sense_list:
organizacja powstała w wyniku połączenia organizacji, instytucji o podobnym profilu i zakresie działalności


lexentry: pol/zlecenie_stałe__rzeczownik__1
written_rep: zlecenie stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: standing order
sense_list:
(handel, handlowy) złożone bankowi polecenie wykonywania przelewów z własnego konta na inne wskazane konto, zwykle w określonych odstępach czasowych;


lexentry: pol/zlepieniec__rzeczownik__1
written_rep: zlepieniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conglomerate
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubookruchowa skała osadowa zbudowana z obtocznych ziaren żwiru spojonych lepiszczem;


lexentry: pol/zmarszczka__rzeczownik__1
written_rep: zmarszczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wrinkle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) podłużne zagłębienie skóry powstające w wyniku starzenia się lub ruchów mimicznych


lexentry: pol/zmazać__czasownik__1
written_rep: zmazać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: delete
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) usunąć coś negatywnego, moralne lub symboliczne obciążenie; naprawić krzywdę | sprawić, że coś przestaje być widoczne; usunąć coś z jakiejś powierzchni


lexentry: pol/zmiana__rzeczownik__1
written_rep: zmiana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shift
sense_list:
grupa pracowników pracująca o danej porze | określony czas doby, kiedy pracuje wyznaczona grupa pracowników


lexentry: pol/zmiażdżenie__rzeczownik__1
written_rep: zmiażdżenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crushing
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) metoda egzekucji i tortur polegająca na obciążaniu ciała skazańca;


lexentry: pol/zmienna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: variable
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) wielkość, która może przyjmować różne wartości;


lexentry: pol/zmienna_losowa__rzeczownik__1
written_rep: zmienna losowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: random variable
sense_list:
(statystyka, statystyczny) funkcja przyjmująca w wyniku doświadczenia losowego pewną wartość ze zbioru zdarzeń elementarnych według określonego rozkładu prawdopodobieństwa;


lexentry: pol/zmienna_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: zmienna niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: independent variable
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) wartość, która nie zależy od innych wartości w badaniu bądź równaniu matematycznym;


lexentry: pol/zmierzchowy__przymiotnik__1
written_rep: zmierzchowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: crepuscular | twilight
sense_list:
związany z porą dnia od chwili schowania się słońca za horyzont do nastania ciemności, porą ściemniania się


lexentry: pol/zmrażać__czasownik__1
written_rep: zmrażać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chill | freeze
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) wywoływać uczucie przerażenia lub chłodnego zaskoczenia | stopniowo ochładzać coś do temperatury bliskiej zamarzaniu; silnie oziębiać; ścinać mrozem; powodować przemarznięcie


lexentry: pol/zmrocznik_gładysz__rzeczownik__1
written_rep: zmrocznik gładysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elephant Hawk-moth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Deilephila elpenor, gatunek motyla z rodziny zawisakowatych;


lexentry: pol/zmysłowo__przysłówek__1
written_rep: zmysłowo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: sensually
sense_list:
w sposób namiętny, erotyczny, związany ze zmysłowością | za pomocą zmysłów, za pośrednictwem zmysłów


lexentry: pol/znachor__rzeczownik__1
written_rep: znachor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quack
sense_list:
(książkowy) człowiek bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmujący się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów | (lekceważąco, lekceważący) zły lekarz


lexentry: pol/znachorka__rzeczownik__1
written_rep: znachorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: healer
sense_list:
(książkowy) kobieta bez uprawnień i bez odpowiedniego wykształcenia medycznego zajmująca się leczeniem ludzi, zwykle za pomocą ziół, zamawiania, guseł, czarów


lexentry: pol/znaczek_pocztowy__rzeczownik__1
written_rep: znaczek pocztowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postage stamp | stamp
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (filatelistyka) mała nalepka przyklejana do koperty (pocztówki, paczki) służąca jako środek uiszczenia opłaty za usługi pocztowe (np. usługę przesyłki);


lexentry: pol/znacznik__rzeczownik__1
written_rep: znacznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tag
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) sekwencja peptydowa dołączana do białka w celu ułatwienia jego detekcji, oczyszczania lub zwiększenia rozpuszczalności; | (informatyka, informatyczny) znak lub słowo kluczowe przypisywane określonemu fragmentowi tekstu lub plikowi multimedialnemu


lexentry: pol/znak__rzeczownik__1
written_rep: znak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sign
sense_list:
(matematyka, matematyczny) dla liczby rzeczywistej informacja, czy jest ona większa od zera, mniejsza od zera, czy równa zeru; | dźwięk, spojrzenie, gest itp. służący do przekazania informacji


lexentry: pol/znak_astronomiczny__rzeczownik__1
written_rep: znak astronomiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: astronomical symbol
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) symbol oznaczający planetę, planetę karłowatą, planetoidę, Księżyc, Słońce, znak zodiaku, gwiazdozbiór zodiakalny, fazę Księżyca itp.;


lexentry: pol/znak_drogowy__rzeczownik__1
written_rep: znak drogowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: road sign | signpost
sense_list:
(motoryzacja) symbol graficzny, świetlny lub napis zawierający informacje, ostrzeżenia, nakazy i zakazy skierowane do użytkowników dróg;


lexentry: pol/znak_interpunkcyjny__rzeczownik__1
written_rep: znak interpunkcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: punctuation mark
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego;


lexentry: pol/znak_końca_dowodu__rzeczownik__1
written_rep: znak końca dowodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: halmos | tombstone
sense_list:
(termin typograficzny) (matematyka, matematyczny) symbol stosowany przez matematyków do oznaczania końca dowodu;


lexentry: pol/znak_równości__rzeczownik__1
written_rep: znak równości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equal sign | equals sign | equality sign
sense_list:
(termin typograficzny) znak = używany m.in. w matematyce dla oznaczenia równości wyrażeń po obu jego stronach;


lexentry: pol/znak_zodiaku__rzeczownik__1
written_rep: znak zodiaku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodiac sign
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) każda z dwunastu części zodiaku, nosząca nazwę gwiazdozbioru zodiakalnego, który leżał w jej obrębie ok. 2000 lat temu; | (astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) symbol oznaczający znak zodiaku (1.1)


lexentry: pol/znawca__rzeczownik__1
written_rep: znawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expert | authority
sense_list:
osoba dobrze się na czymś znająca, mająca wiedzę, doświadczenie w odpowiedniej dziedzinie, umiejąca należycie ocenić coś lub kogoś


lexentry: pol/znać__czasownikmodalny__1
written_rep: znać
part_of_speech: modal
min_sense_num: 01
trans_list: know
sense_list:
mieć informacje na czyjś temat, być komuś w przeszłości przedstawionym | mieć informacje na temat czegoś, mieć z tym do czynienia w przeszłości


lexentry: pol/znieczulać__czasownik__1
written_rep: znieczulać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: anesthetize | anaesthetise anaesthetize
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) stosować leki znoszące odbieranie impulsów uszkadzających i odczuwanie bólu


lexentry: pol/zniżać__czasownik__2
written_rep: zniżać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: stoop
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) odchodzić od pewnych norm, wartości lub zachowywać się w upokarzający sposób


lexentry: pol/zobojętniały__przymiotnik__1
written_rep: zobojętniały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: indifferent | apathetic | listless
sense_list:
pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie


lexentry: pol/zodiak__rzeczownik__1
written_rep: zodiak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zodiac
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planety, podzielony na 12 znaków zodiaku; | (astrologia, astrologiczny) diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem


lexentry: pol/zofenopryl__rzeczownik__1
written_rep: zofenopryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zofenopril
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwnadciśnieniowy z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, stosowany również w niewydolności serca i wczesnej fazie zawału serca


lexentry: pol/zombi__rzeczownik__1
written_rep: zombi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombie
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;


lexentry: pol/zombie__rzeczownik__1
written_rep: zombie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zombie
sense_list:
(zobacz) zombi | (informatyka, informatyczny) komputer przejęty przez hackera | (informatyka, informatyczny) wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;


lexentry: pol/zoocyd__rzeczownik__1
written_rep: zoocyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoocide | zoöcide
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;


lexentry: pol/zoofobia__rzeczownik__1
written_rep: zoofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;


lexentry: pol/zoom__rzeczownik__1
written_rep: zoom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoom lens
sense_list:
(fotografia) (technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) (zobacz) obiektyw zmiennoogniskowy;


lexentry: pol/zoonoza__rzeczownik__1
written_rep: zoonoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoonosis
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) (medycyna, medyczny) choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;


lexentry: pol/zoroastrycki__przymiotnik__1
written_rep: zoroastrycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Zoroastrian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem


lexentry: pol/zostawiać__czasownik__1
written_rep: zostawiać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: leave
sense_list:
kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą | odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym) | przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)


lexentry: pol/zośka__rzeczownik__1
written_rep: zośka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: footbag | hacky sack
sense_list:
gra polegająca na podbijaniu zośki (1.1) nogą tak, aby nie upadła lub trafianiu nią do określonego celu; | lotka wykonana z pęczka barwnej włóczki obciążonego ołowianym krążkiem albo mała piłeczka wypełniona piaskiem lub inną sypką substancją


lexentry: pol/zrabować__czasownik__1
written_rep: zrabować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: plunder
sense_list:
(książkowy) zabrać wiele rzeczy z budynku, pokoju lub innego terenu bezprawnie i posługując się przemocą


lexentry: pol/zrobić_dym__czasownik__1
written_rep: zrobić dym
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kick up a row
sense_list:
(slangowo) (potocznie, potoczny) zrobić awanturę, namieszać, wszcząć kłótnię lub wywołać zamieszanie


lexentry: pol/zrost__rzeczownik__1
written_rep: zrost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compound word
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz powstały z połączenia kilku wyrazów, zachowujących swój układ składniowy i postać morfologiczną;


lexentry: pol/zrozumienie__rzeczownik__1
written_rep: zrozumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: understanding | appreciation
sense_list:
wiedza o czymś, umiejętność pojęcia czegoś, pojętność | wyrozumiałość, empatia, serdeczny stosunek do kogoś


lexentry: pol/zrzucić_maskę__czasownik__1
written_rep: zrzucić maskę
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: unmask
sense_list:
pokazać się takim, jakim się naprawdę jest; przestać udawać, pokazać swoje prawdziwe cechy, charakter


lexentry: pol/zrównoważony_rozwój__rzeczownik__1
written_rep: zrównoważony rozwój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sustainable development
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ochrona środowiska) proces przemian zapewniający zaspokajanie potrzeb obecnego pokolenia bez umniejszania szans rozwojowych przyszłych generacji, m.in. dzięki zintegrowanym działaniom w zakresie rozwoju gospodarczego, społecznego i w zakresie środowiska;


lexentry: pol/zsyp__rzeczownik__1
written_rep: zsyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chute
sense_list:
wydzielona część wielopiętrowego budynku (bloku mieszkalnego lub biurowca), w której znajduje się przewód zsypowy oraz komory służące do wrzucania śmieci z poszczególnych kondygnacji


lexentry: pol/zszywka__rzeczownik__1
written_rep: zszywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: staple | staple pin
sense_list:
(biurowość, biurowy) cienki kawałek metalu, odpowiednio zagięty, służący do łączenia kartek przy użyciu zszywacza


lexentry: pol/zugzwang__rzeczownik__1
written_rep: zugzwang
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zugzwang
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) konieczność wykonania posunięcia w pozycji, w której każdy ruch pogarsza położenie gracza;


lexentry: pol/zulu__rzeczownik__1
written_rep: zulu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zulu
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny nigero-kongijskiej, z gałęzi wolta-kongijskiej, z grupy bantu, z zespołu nguni; jeden z urzędowych języków Południowej Afryki


lexentry: pol/zupa_rumfordzka__rzeczownik__1
written_rep: zupa rumfordzka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rumford's soup | economy soup
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (dawniej, dawny) pożywna zupa z prostych składników, wydawana darmowo dla ubogich;


lexentry: pol/zupka_chińska__rzeczownik__1
written_rep: zupka chińska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: instant noodle | instant noodles | instant ramen
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zupa błyskawiczna nadająca się do spożycia po zalaniu gorącą wodą, sprzedawana w plastikowym opakowaniu zawierającym makaron, przyprawy oraz olej, aromatem mająca przypominać tradycyjne zupy kuchni chińskiej, ale też (pomimo swojej nazwy) tajskiej, koreańskiej bądź wietnamskiej


lexentry: pol/zurwanizm__rzeczownik__1
written_rep: zurwanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zurvanism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna monistyczna, forma perskiej religii mazdaizmu, opozycyjna wobec zoroastryzmu


lexentry: pol/zwalniać__czasownik__1
written_rep: zwalniać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fire | dismiss
sense_list:
(o pracodawcy) rozwiązywać z pracownikiem stosunek zatrudnienia; pozbawiać kogoś pracy lub stanowiska


lexentry: pol/zwarcie__rzeczownik__1
written_rep: zwarcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: short circuit
sense_list:
(elektryczność) zetknięcie się przewodów w obwodzie elektrycznym, powodujące nieprawidłowy przepływ silnego prądu i uszkodzenie instalacji


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: compact
sense_list:
(matematyka, matematyczny) o przestrzeni topologicznej: o tej własności, że z dowolnego jej pokrycia zbiorami otwartymi można wybrać podpokrycie skończone | (matematyka, matematyczny) o zbiorze: stanowiący przestrzeń topologiczną zwartą (1.3)


lexentry: pol/zwarty__przymiotnik__1
written_rep: zwarty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: occlusive
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) o spółgłosce: taka dla której w czasie artykulacji dochodzi do blokady przepływu powietrza przez jamę ustną i nosową


lexentry: pol/zwichnąć__czasownik__1
written_rep: zwichnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dislocate
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywołać uszkodzenie stawu poprzez przemieszczenie względem siebie nasad kości tworzących staw


lexentry: pol/zwieracz__rzeczownik__1
written_rep: zwieracz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sphincter | constrictor
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień okrężny tworzący pierścień mięśniowy zamykający naturalne otwory ciała lub ujścia niektórych narządów;


lexentry: pol/zwierzyna_płowa__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyna płowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red deer
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) ogólnie: zwierzęta jeleniowate, na które się poluje – łosie, sarny, jelenie i daniele;


lexentry: pol/zwierzyniec__rzeczownik__1
written_rep: zwierzyniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zoological garden
sense_list:
wyodrębniona część ogrodu przeznaczona dla zwierzyny łownej lub drapieżników, trzymanych dla polowań lub jako okazy do podziwiania


lexentry: pol/zwierzę_hodowlane__rzeczownik__1
written_rep: zwierzę hodowlane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breeding animal
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (rolnictwo, rolniczy) zwierzę udomowione lub zwierzę dzikie, które trzymane w odpowiednich warunkach (gospodarstwo rolne, ogród zoologiczny, specjalistyczna ferma), służą jako źródło żywności, materiałów, siły pociągowej, rozrywki lub innego pożytku;


lexentry: pol/zwierzęta__rzeczownik__1
written_rep: zwierzęta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Animalia Linnaeus, takson w randze królestwa, obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych;


lexentry: pol/zwierzętarnia__rzeczownik__1
written_rep: zwierzętarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: animal quarter
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) pomieszczenie lub budynek, w którym trzyma się zwierzęta laboratoryjne


lexentry: pol/zwietrzały__przymiotnik__1
written_rep: zwietrzały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: flat | stale
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) taki, który stracił świeżość, ważność, moc, (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/związek_frazeologiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek frazeologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idiom | idiomatic phrase | multi-word expression | phraseme | set expression | set phrase
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) utrwalone w użyciu połączenie dwóch lub więcej wyrazów mające pewne wspólne ustalone znaczenie;


lexentry: pol/związek_nieorganiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek nieorganiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inorganic compound
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny niebędący związkiem organicznym, czyli taki, który nie zawiera atomów węgla lub jest tlenkiem węgla, kwasem węglowym, węglanem, wodorowęglanem, węglikiem, cyjanowodorem, cyjankiem, kwasem cyjanowym, kwasem piorunowym i kwasem izocyjanowym wraz z ich solami;


lexentry: pol/związek_organiczny__rzeczownik__1
written_rep: związek organiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organic compound
sense_list:
(chemia, chemiczny) każdy związek chemiczny, w skład którego wchodzi węgiel, z wyjątkiem tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, kwasu piorunowego i kwasu izocyjanowego, a także ich soli;


lexentry: pol/związek_rządu__rzeczownik__1
written_rep: związek rządu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: case government
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym jeden wyraz narzuca formę drugiemu wyrazowi, który zawsze przyjmuje tę narzuconą formę;


lexentry: pol/związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trade union
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) organizacja zrzeszająca pracowników w celu reprezentowania i obrony ich wspólnych interesów ekonomicznych i społecznych;


lexentry: pol/związek_zgody__rzeczownik__1
written_rep: związek zgody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concord
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) związek dwóch wyrazów, w którym oba wyrazy znajdują się zawsze w tym samym rodzaju, przypadku, liczbie i osobie;


lexentry: pol/zwodorowanie__rzeczownik__1
written_rep: zwodorowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrogenation
sense_list:
(chemia, chemiczny) przyłączenie wodoru do cząsteczek związków organicznych w wyniku reakcji chemicznej


lexentry: pol/zwolnienie_lekarskie__rzeczownik__1
written_rep: zwolnienie lekarskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sick leave
sense_list:
(urzędowy) (medycyna, medyczny) zaświadczenie wystawiane przez lekarza, usprawiedliwiające nieobecność pracownika w pracy, niezdolnego do pracy z powodu choroby lub konieczności zapewnienia opieki choremu członkowi rodziny;


lexentry: pol/zworka__rzeczownik__1
written_rep: zworka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jumper
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) mały element służący do łączenia (zwierania) styków elektrycznych w celu konfiguracji układu elektronicznego (np. płyty głównej);


lexentry: pol/zwrot_przez_rufę__rzeczownik__1
written_rep: zwrot przez rufę
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jibe
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) manewr polegający na przecięciu linii wiatru rufą z przerzuceniem żagli na drugą stronę


lexentry: pol/zwrotnik__rzeczownik__1
written_rep: zwrotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tropic
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z dwóch umownych linii na Ziemi, równoleżnik 23°27′ (dwadzieścia trzy stopnie i dwadzieścia siedem minut);


lexentry: pol/zwycięstwo__rzeczownik__1
written_rep: zwycięstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: victory | win
sense_list:
zdecydowany sukces w walce lub rywalizacji (najczęściej sportowej), zwalczenie nieprzyjaciela, pokonanie konkurencji


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: custom
sense_list:
sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach według pewnego wzoru określonego przez kulturę


lexentry: pol/zwyczaj__rzeczownik__1
written_rep: zwyczaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: habit
sense_list:
indywidualny sposób zachowywania się lub czynności wykonywane w określonych sytuacjach, charakterystyczne dla danej osoby


lexentry: pol/zydowudyna__rzeczownik__1
written_rep: zydowudyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ZDV | zidovudine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażenia HIV; syntetyczny analog tymidyny


lexentry: pol/zygospora__rzeczownik__1
written_rep: zygospora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zygospore
sense_list:
(biologia, biologiczny) wielojądrowa struktura przetrwalnikowa wytwarzana u grzybów podczas gametangiogamii;


lexentry: pol/zyprazydon__rzeczownik__1
written_rep: zyprazydon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ziprasidone
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) atypowy lek przeciwpsychotyczny będący pochodną piperazyny, stosowany w terapii schizofrenii i choroby afektywnej dwubiegunowej


lexentry: pol/zysk__rzeczownik__1
written_rep: zysk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gain
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (finanse, finansowy) (księgowość) przewyższenie wpływów nad wydatkami, dochód ze sprzedaży


lexentry: pol/ząb__rzeczownik__1
written_rep: ząb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tooth
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) twór anatomiczny osadzony w szczęce lub żuchwie, ułatwiający gryzienie pokarmu; | (technologia, technika, techniczny) fragment urządzenia, który w połączeniu z innym takim fragmentem powoduje przenoszenie ruchu | (technologia, technika, techniczny) jeden z ciągu wystających elementów narzędzia lub przyrządu, służący do cięcia, czesania, chwytania, piłowania, przytrzymywania, rozdzielania itp. czegoś


lexentry: pol/ząb_mądrości__rzeczownik__1
written_rep: ząb mądrości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wisdom tooth
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (stomatologia, stomatologiczny) zwyczajowe określenie trzecich zębów trzonowych u człowieka;


lexentry: pol/zębina__rzeczownik__1
written_rep: zębina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dentine | dentin
sense_list:
(stomatologia, stomatologiczny) tkanka leżąca pod szkliwem w obrębie korony zęba i pod cementem w obrębie szyjki i korzenia zęba;


lexentry: pol/zębowa_wróżka__rzeczownik__1
written_rep: zębowa wróżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tooth fairy
sense_list:
baśniowa postać w kulturze anglosaskiej obdarowująca dzieci w zamian za pozostawione przez nie mleczne zęby;


lexentry: pol/zębowy__przymiotnik__1
written_rep: zębowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dental
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) związany z zębami, dotyczący zębów | (językoznawstwo, językoznawczy) wydawany, gdy język dotyka (górnych) zębów


lexentry: pol/złamać__czasownik__1
written_rep: złamać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: break
sense_list:
działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części


lexentry: pol/złocień__rzeczownik__1
written_rep: złocień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asphodel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysanthemum L., rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju złocień (1.1)


lexentry: pol/złocień_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: złocień właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oxeye daisy | dog daisy | marguerite | ox-eye daisy
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Leucanthemum vulgare Lam., gatunek roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/złodziej_scen__rzeczownik__1
written_rep: złodziej scen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scene stealer
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (przenośnie, przenośnia) aktor, który przyciąga uwagę, gdy ktoś inny powinien być w centrum uwagi


lexentry: pol/złodziejka__rzeczownik__1
written_rep: złodziejka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: power strip
sense_list:
(potocznie, potoczny) rozgałęźnik elektryczny (bez kabla) pozwalający na czerpanie prądu z jednego gniazdka do kilku urządzeń


lexentry: pol/złom__rzeczownik__1
written_rep: złom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scrap | scrap metal
sense_list:
zużyte, niepotrzebne przedmioty, elementy lub odpady metalowe, zbierane i wykorzystywane jako surowiec wtórny


lexentry: pol/złota_alga__rzeczownik__1
written_rep: złota alga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golden alga
sense_list:
(botanika, botaniczny) Chrysophyta, klasa glonów; | (botanika, botaniczny) Prymnesium parvum, gatunek organizmów wodnych;


lexentry: pol/złota_płyta__rzeczownik__1
written_rep: złota płyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gold record
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) symboliczna nagroda za osiągnięcie określonego regulaminem progu sprzedaży wydawnictwa muzycznego;


lexentry: pol/złota_rybka__rzeczownik__1
written_rep: złota rybka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goldfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) odmiana hodowlana jednego z podgatunku karasia chińskiego, Carassius auratus;


lexentry: pol/złote_mleko__rzeczownik__1
written_rep: złote mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golden milk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) napój przygotowany z mleka krowiego lub roślinnego, z dodatkiem kurkumy i przypraw, np. miodu, pieprzu, imbiru, cynamonu itp., podawany na ciepło


lexentry: pol/złotniczka__rzeczownik__1
written_rep: złotniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goldsmith
sense_list:
osoba płci żeńskiej zajmująca się złotnictwem; rzemieślniczka artystyczna wyrabiająca przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złotnik__rzeczownik__1
written_rep: złotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goldsmith | silversmith
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba zajmująca się złotnictwem; rzemieślnik artystyczny wyrabiający przedmioty z metali szlachetnych (m.in. złota, srebra, platyny, palladu)


lexentry: pol/złoto__rzeczownik__1
written_rep: złoto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gold
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny o symbolu Au i liczbie atomowej 79; | stop zawierający złoto (1.1), surowiec do wyrobu m.in. biżuterii, monet | (sport, sportowy) złoty medal | (jubilerstwo, jubilerski) wyrób ze złota (1.2)


lexentry: pol/złotokot_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: złotokot afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: African golden cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Profelis aurata Temminck, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w zachodniej i centralnej Afryce;


lexentry: pol/złoty_reński__rzeczownik__1
written_rep: złoty reński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: guilder
sense_list:
(jednostka monetarna) gulden austro-węgierski, srebrna moneta Cesarstwa Austriackiego, a następnie Austro-Węgier, ważąca 12,34 grama (próba srebra 900;


lexentry: pol/złoty_spadochron__rzeczownik__1
written_rep: złoty spadochron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: golden parachute
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (środowiskowy) umowa zawierana z osobą na wysokim stanowisku, zapewniająca jej bardzo wysoką odprawę na wypadek odwołania z pełnionej funkcji;


lexentry: pol/złośliwe_oprogramowanie__rzeczownik__1
written_rep: złośliwe oprogramowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malware | malicious software
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;


lexentry: pol/złożenie__rzeczownik__1
written_rep: złożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: compound
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, który powstał poprzez połączenie co najmniej dwóch rdzeni bądź ich derywatów;


lexentry: pol/Île-de-France__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Île-de-France
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Île-de-France
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji, zawierający w sobie jej stolicę - Paryż | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna zawierająca Paryż z przyległościami, stanowiąca w średniowieczu domenę królewską


lexentry: pol/øre__rzeczownik__1
written_rep: øre
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oera
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta duńska, obecnie setna część korony duńskiej; | (ekonomia, ekonomiczny) najmniejsza moneta norweska, obecnie setna część korony norweskiej;


lexentry: pol/ą-ę__przymiotnik__1
written_rep: ą-ę
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: la-di-da | la-de-da | lah-de-dah | lah-di-dah
sense_list:
(potocznie, potoczny) o osobie zmanierowanej, mającej o sobie wysokie mniemanie i obnoszącej się z tym


lexentry: pol/ćwiczenia__rzeczownik__1
written_rep: ćwiczenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exercise
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) zajęcia na uczelni wyższej, podczas których studenci analizują, często w sposób praktyczny, zagadnienia z danego przedmiotu


lexentry: pol/ćwierćfinał__rzeczownik__1
written_rep: ćwierćfinał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quarter-final | quarterfinal
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek eliminacyjnych ośmiu rywali (lub ośmiu drużyn), z których czterech może awansować do półfinału


lexentry: pol/ćwikła__rzeczownik__1
written_rep: ćwikła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beet salad with horseradish
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gotowane lub kiszone buraki ćwikłowe z dodatkiem tartego chrzanu i octu;


lexentry: pol/Łabędź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łabędź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cygnus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; zawiera jasną gwiazdę – Deneb; zawiera liczne mgławice; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w sierpniu; konstelacja, której 5 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie krzyża, zwany Krzyżem Północy;


lexentry: pol/Ładoga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ładoga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lake Ladoga
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe jezioro Europy położone w Rosji, na północny wschód od Petersburga;


lexentry: pol/Łemko__rzeczownik__1
written_rep: Łemko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lemko
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek wschodniosłowiańskiej grupy etnicznej żyjącej w rozproszeniu na terenie Polski, Słowacji i Ukrainy;


lexentry: pol/Łomonosow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łomonosow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lomonosov
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, znajdujące się pod administracyjną jurysdykcją Petersburga, leżące na południowym wybrzeżu Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Łować__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łować
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lovat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie witebskim Białorusi oraz pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodząca do jeziora Ilmen;


lexentry: pol/Ługanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luganda
sense_list:
(żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Ługańska Republika Ludowa | (żartobliwie) (pejoratywnie, pejoratywny) Ługańsk


lexentry: pol/Ługańska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ługańska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Luhansk People's Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) marionetkowe samozwańcze państwo działające na terenie obwodu ługańskiego Ukrainy;


lexentry: pol/Łużyce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Łużyce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lusatia
sense_list:
(geografia, geograficzny) region w Niemczech i częściowo w Polsce, zamieszkany przez Niemców i Słowian;


lexentry: pol/łabędzi_śpiew__rzeczownik__1
written_rep: łabędzi śpiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swan song
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) ostatnie dzieło artysty kończące jego karierę, końcowy twór jakiejkolwiek działalności


lexentry: pol/łabędź__rzeczownik__1
written_rep: łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swan | pen
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus, ptak wodny o białym lub czarnym upierzeniu i długiej smukłej szyi;


lexentry: pol/łabędź_krzykliwy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź krzykliwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whooper swan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus cygnus, gatunek ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae), o białym upierzeniu i żółtym dziobie z czarnym czubkiem;


lexentry: pol/łabędź_niemy__rzeczownik__1
written_rep: łabędź niemy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mute swan
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Cygnus olor, gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych, pospolicie występującego w Polsce;


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__1
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scoundrel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek niewiele wart


lexentry: pol/łachudra__rzeczownik__2
written_rep: łachudra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: frump
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) (pogardliwie, pogardliwy) kobieta niewiele warta, nie szanująca się


lexentry: pol/łacina_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: łacina klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Classical Latin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język łaciński używany w Imperium Rzymskim w I w. p.n.e. i w I w. n.e.


lexentry: pol/łacina_ludowa__rzeczownik__1
written_rep: łacina ludowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulgar Latin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) potoczna, mówiona odmianę łaciny, używana przez zwykłych ludzi (plebs, żołnierzy, osadników) w czasach starożytnego Rzymu i później w okresie wczesnego Cesarstwa


lexentry: pol/ładowarka__rzeczownik__1
written_rep: ładowarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: battery charger | charger
sense_list:
(elektryczność) urządzenie służące do ładowania akumulatorów, także wewnętrznych np. w telefonach komórkowych, laptopach itp.;


lexentry: pol/ładować__czasownik__1
written_rep: ładować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: load | charge
sense_list:
nabijać pistolet / karabin / strzelbę bądź inną broń palną | (informatyka, informatyczny) ściągać z serwera stronę internetową


lexentry: pol/ładunek_elektryczny__rzeczownik__1
written_rep: ładunek elektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electric charge
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) podstawowa wielkość fizyczna, cecha materii warunkująca siłę oddziaływania elektromagnetycznego między cząstkami;


lexentry: pol/łagier__rzeczownik__1
written_rep: łagier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: camp
sense_list:
obóz pracy przymusowej dla więźniów politycznych i kryminalnych w Związku Radzieckim, Rosji i innych krajach;


lexentry: pol/łajdak__rzeczownik__1
written_rep: łajdak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scoundrel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) człowiek postępujący niezgodnie z normami etyki, godny pogardy


lexentry: pol/łam__rzeczownik__1
written_rep: łam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: column
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) teksty, tabele, ilustracje i inne elementy druku uformowane w kolumnę w układzie jednołamowym lub stanowiące część kolumny w układzie wielołamowym;


lexentry: pol/łan__rzeczownik__1
written_rep: łan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: feoff | fief
sense_list:
(dawniej, dawny) obszar ziemi dany przez możnowładcę osadnikowi do uprawy, celem pozyskania czynszu i daniny


lexentry: pol/łapanka__rzeczownik__1
written_rep: łapanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roundup
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) akcja zatrzymywania większej liczby przypadkowych osób w czasie drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/łapówka__rzeczownik__1
written_rep: łapówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bribe | pay-off
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) wartość materialna lub niematerialna udzielona przez jedną osobę na rzecz drugiej osoby, w celu nielegalnego osiągnięcia pewnej korzyści


lexentry: pol/łaska__rzeczownik__1
written_rep: łaska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grace
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dar udzielany człowiekowi przez Boga, a którego przyznanie nie jest związane z żadną zasługą | przychylność, wielkoduszność


lexentry: pol/łaski_bez__wykrzyknik__1
written_rep: łaski bez
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: thanks for nothing
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) jeśli czegoś nie chcesz, to nie rób, obejdę się bez twojej pomocy


lexentry: pol/łat__rzeczownik__1
written_rep: łat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lats
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (jednostka monetarna) waluta Łotwy w latach 1922–1941 oraz 1993–2013;


lexentry: pol/łata__rzeczownik__1
written_rep: łata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patch
sense_list:
fragment materiału przyszyty do tkaniny, aby zasłonić dziurę w tej tkaninie | (informatyka, informatyczny) plik zawierający poprawki do kodu programu, bazujący na różnicach pomiędzy kodem poprawionym a poprawianym


lexentry: pol/ława_przysięgłych__rzeczownik__1
written_rep: ława przysięgłych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jury box
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) miejsce na sali sądowej, które zajmują sędziowie przysięgli


lexentry: pol/ławnik__rzeczownik__1
written_rep: ławnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: juror | lay judge
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba niebędąca sędzią, uczestnicząca w wydawaniu wyroków w niektórych kategoriach spraw sądowych;


lexentry: pol/ławra__rzeczownik__1
written_rep: ławra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zespół pustelni anachoretów; | (współcześnie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duży klasztor prawosławny


lexentry: pol/łańcuch_górski__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch górski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mountain range | mountain chain | range
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geologia, geologiczny) górotwór fałdowy w postaci długich wstęg; obszar górski złożony z równolegle przebiegających pasm gór wraz z kotlinami i pogórzami


lexentry: pol/łańcuch_pokarmowy__rzeczownik__1
written_rep: łańcuch pokarmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: food chain
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zależność pokarmowa wiążąca w danej biocenozie poszczególne gatunki producentów, konsumentów i reducentów, będących kolejnymi ogniwami w układzie, w którym każde ogniwo poprzedzające jest pokarmem dla następnego;


lexentry: pol/łeb_w_łeb__przysłówek__1
written_rep: łeb w łeb
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: neck and neck
sense_list:
osiągając rezultaty takie same, jak ktoś inny | w taki sposób, że poruszające się z tą samą prędkością obiekty się nie wyprzedają


lexentry: pol/łochynia__rzeczownik__1
written_rep: łochynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bog bilberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z gatunku Vaccinium uliginosum L., borówka bagienna | (botanika, botaniczny) (spożywczy) (potocznie, potoczny) owoc łochyni (1.1), w medycynie ludowej stosowany jako lek przeciw hemoroidom i żylakom


lexentry: pol/łom__rzeczownik__1
written_rep: łom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crowbar
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie mające postać żelaznego pręta zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu, służące do podważania ciężarów, rozbijania, kruszenia itp.;


lexentry: pol/łopian_pajęczynowaty__rzeczownik__1
written_rep: łopian pajęczynowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: downy burdock | woolly burdock
sense_list:
(botanika, botaniczny) Arctium tomentosum Mill., gatunek rośliny wieloletniej z rodziny astrowatych, której cechą charakterystyczną są włókniste, pajęczynowate przyrosty na liściach lub łodygach


lexentry: pol/łopotać__czasownik__1
written_rep: łopotać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: flap
sense_list:
(książkowy) poruszać skrzydłami w górę i w dół | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk poprzez szybkie poruszanie przedmiotem | (książkowy) wytwarzać charakterystyczny dźwięk, będąc szybko poruszanym


lexentry: pol/łowca_głów__rzeczownik__1
written_rep: łowca głów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head hunter | headhunter
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wojownik z ludu praktykującego ścinanie i preparowanie głów swoich wrogów | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się pozyskiwaniem wartościowych pracowników dla firmy lub zawodników do klubu sportowego


lexentry: pol/łowczy__rzeczownik__1
written_rep: łowczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: master of foxhounds
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (łowiectwo, łowiecki) urzędnik na dworze polskim odpowiedzialny za organizację polowań


lexentry: pol/łozówka__rzeczownik__1
written_rep: łozówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marsh warbler
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Acrocephalus palustris, mały ptak zamieszkujący gęsto zarośnięte tereny wilgotne, naśladujący odgłosy innych ptaków;


lexentry: pol/łoś__rzeczownik__1
written_rep: łoś
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elk | moose
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Alces alces, gatunek największego, roślinożernego ssaka kopytnego z rodziny jeleniowatych, o rozłożystym porożu;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bearing
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część urządzenia technicznego podtrzymująca (łożyskująca) inną jego część (łożyskowaną) w sposób umożliwiający jej względny ruch obrotowy;


lexentry: pol/łożysko__rzeczownik__1
written_rep: łożysko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który łączy zarodek ze ścianą macicy i umożliwia wymianę między matką a płodem;


lexentry: pol/łożysko_przodujące__rzeczownik__1
written_rep: łożysko przodujące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: placenta praevia | placenta previa
sense_list:
(medycyna, medyczny) powikłanie ciąży polegające na nieprawidłowo niskim zagnieżdżeniu łożyska w macicy;


lexentry: pol/łubek__rzeczownik__1
written_rep: łubek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fishplate
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płaska płytka z żelaza, łącząca części maszyn, szyny (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arc | bow
sense_list:
(matematyka, matematyczny) różniczkowalny odcinek krzywej | (fizyka, fizyczny) widoczny przepływ prądu elektrycznego między dwoma elektrodami;


lexentry: pol/łuk__rzeczownik__1
written_rep: łuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bow | arc | arch
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (sport, sportowy) sprężysta broń miotająca strzały dzięki napięciu łączącej oba jej końce cięciwy, która nadaje pociskowi energię lotu;


lexentry: pol/łupacz__rzeczownik__1
written_rep: łupacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haddock
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Melanogrammus aeglefinus L., gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/łupież__rzeczownik__1
written_rep: łupież
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dandruff
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) choroba skóry głowy, charakteryzująca się złuszczaniem zrogowaciałej warstwy naskórka;


lexentry: pol/łuskoskrzydłe__rzeczownik__1
written_rep: łuskoskrzydłe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lepidoptera
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lepidoptera, rząd owadów należących do stawonogów;


lexentry: pol/łuszczyca__rzeczownik__1
written_rep: łuszczyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: psoriasis
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekła, nawracająca choroba skóry, która charakteryzuje się występowaniem na skórze łuszczących się wykwitów;


lexentry: pol/łut__rzeczownik__1
written_rep: łut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lot
sense_list:
(dawniej, dawny) (metrologia, metrologiczny) jednostka miary masy używana w krajach europejskich, równa 1/16 grzywny lub 1/32 funta;


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bast
sense_list:
(włókiennictwo) włókno wykonane z łyka (1.1) niektórych roślin i używane na maty, sznurki, obuwie, itp.


lexentry: pol/łyko__rzeczownik__1
written_rep: łyko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phloem | liber
sense_list:
(botanika, botaniczny) żywa, włóknista tkanka roślin naczyniowych, rodzaj tkanki przewodzącej, która transportuje związki organiczne powstałe podczas fotosyntezy;


lexentry: pol/łysenkizm__rzeczownik__1
written_rep: łysenkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lysenkoism
sense_list:
(biologia, biologiczny) radziecki, pseudonaukowy pogląd zaprzeczający istnieniu genów i uznający dziedziczną zmienność środowiskową za główny czynnik przystosowawczy;


lexentry: pol/łysienie_androgenowe__rzeczownik__1
written_rep: łysienie androgenowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: androgenic alopecia
sense_list:
(medycyna, medyczny) dolegliwość polegająca na nadmiernym wypadaniu włosów dotykająca częściej mężczyzn;


lexentry: pol/łyska__rzeczownik__1
written_rep: łyska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coot
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fulica atra, wędrowny ptak nurkujący o czarnym upierzeniu oraz jasnym dziobie i czole;


lexentry: pol/łyżka__rzeczownik__1
written_rep: łyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shovel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny budowlanej służąca do czerpania i przenoszenia materiałów, przeważnie sypkich


lexentry: pol/łyżka__rzeczownik__1
written_rep: łyżka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spoon
sense_list:
(gastronomia) rodzaj sztućca, narzędzie do nabierania pokarmów płynnych lub półpłynnych | miara objętości substancji mieszczącej się w łyżce (1.1)


lexentry: pol/łyżwa__rzeczownik__1
written_rep: łyżwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice skate
sense_list:
(sport, sportowy) stalowa, wąska płoza przymocowana do wysokiego, sztywnego buta, służąca do jazdy po lodzie;


lexentry: pol/łyżwiarstwo__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: skating | ice-skating
sense_list:
(sport, sportowy) zbiór dyscyplin sportowych, w których zawodnik porusza się po lodzie za pomocą łyżew;


lexentry: pol/łyżwiarstwo_figurowe__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo figurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: figure skating
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa polegająca na jeździe na łyżwach oraz wykonywaniu elementów choreograficznych i akrobatycznych, takich jak: skoki, piruety, podnoszenia (w jeździe w parach) itp.


lexentry: pol/łyżwiarstwo_synchroniczne__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo synchroniczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: synchronised skating | synchronized skating
sense_list:
(sport, sportowy) odmiana łyżwiarstwa figurowego polegająca na jeździe na lodzie i wykonywaniu figur przez drużyny (tzw. formacje);


lexentry: pol/łyżwiarstwo_szybkie__rzeczownik__1
written_rep: łyżwiarstwo szybkie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speed skating
sense_list:
(sport, sportowy) konkurencja sportowa polegająca na jak najszybszym pokonaniu na łyżwach określonego dystansu;


lexentry: pol/łzawnica__rzeczownik__1
written_rep: łzawnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lachrymatory | lacrymatory
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne naczynie przeznaczone do symbolicznego przechowywania łez przelanych na czyimś grobie


lexentry: pol/łączniczka__rzeczownik__1
written_rep: łączniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liaison officer
sense_list:
kobieta w służbie wojskowej, której zadaniem jest utrzymywanie łączności między placówkami wojskowymi, oddziałem a dowódcą, przekazywanie meldunków, rozkazów


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copula
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) czasownik lub morfem łączący podmiot zdania z orzecznikiem; razem z orzecznikiem tworzy orzeczenie złożone (analityczne); spójnik łączący


lexentry: pol/łącznik__rzeczownik__1
written_rep: łącznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyphen
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dywiz, najkrótszy znak pisarski stosowany przy dzieleniu lub łączeniu wyrazów


lexentry: pol/łątka_dzieweczka__rzeczownik__1
written_rep: łątka dzieweczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azure damselfly
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coenagrion puella L., gatunek ważki z rodziny łątkowatych;


lexentry: pol/Śani__rzeczownik__1
written_rep: Śani
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Shani
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) w hinduizmie: nawagraha Saturn, jedna z planet w wedyjskim systemie astrologicznym | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg Śani (1.1), zsyłający nieszczęścia i niepowodzenia, jeśli nie zostaje przebłagany


lexentry: pol/Śiwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śiwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shiva
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Śląsk_Cieszyński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk Cieszyński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cieszyn Silesia | Teschen Silesia | Těšín Silesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca południowo-wschodnią część Śląska, położona wokół miasta Cieszyn i rzeki Olzy, częściowo w Polsce, częściowo w Republice Czeskiej;


lexentry: pol/Śląsk_Opolski__rzeczownik__1
written_rep: Śląsk Opolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Opole Silesia | Opolian Silesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna stanowiąca centralną część Śląska, położona wokół miasta Opole, nad środkową i górną Odrą;


lexentry: pol/Śląsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śląsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Silesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;


lexentry: pol/Średnie_Państwo__rzeczownik__1
written_rep: Średnie Państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle Kingdom
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) okres w historii starożytnego Egiptu obejmujący lata od ok. 2050 do ok. 1760 p.n.e.;


lexentry: pol/Środa_Popielcowa__rzeczownik__1
written_rep: Środa Popielcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ash Wednesday | Holy Wednesday
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu katolickim pierwszy dzień Wielkiego Postu, w którym głowy wiernych posypuje się popiołem;


lexentry: pol/Środkowa_Frankonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Środkowa Frankonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle Franconia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) okręg i rejencja w kraju związkowym Bawaria, jej stolicą jest Ansbach;


lexentry: pol/Śródziemie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Śródziemie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle-earth
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;


lexentry: pol/Świr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Świr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej części Rosji wypływająca z jeziora Onega, a uchodząca do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Święta_Rodzina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święta Rodzina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Family
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w teologii chrześcijańskiej: rodzina złożona z Jezusa Chrystusa i jego rodziców;


lexentry: pol/Święto_Reformacji__rzeczownik__1
written_rep: Święto Reformacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reformation Day
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto obchodzone przez Kościoły protestanckie 31 października na pamiątkę wystąpienia Marcina Lutra w Wittenberdze;


lexentry: pol/Świętowit__rzeczownik__1
written_rep: Świętowit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Svantevit | Svantovit | Sventovit | Svetovit
sense_list:
(mitologia słowiańska) słowiański bóg wojny i urodzaju czczony przez plemię Ranów, którego główna świątynia znajdowała się na wyspie Rugia, na przylądku Arkona;


lexentry: pol/Święty_Graal__rzeczownik__1
written_rep: Święty Graal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Grail
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (mitologia, mitologiczny) mistyczny kielich lub misa z legend arturiańskich, któremu przypisywano cudowne moce oraz posłużenie się nim przez Chrystusa podczas Ostatniej Wieczerzy;


lexentry: pol/Święty_Hufiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Hufiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sacred Band
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) słynny z waleczności tebański oddział wojowników składający się z homoseksualnych kochanków, sformowany w 378 r. p.n.e.;


lexentry: pol/Święty_Mikołaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Święty Mikołaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Nicholas
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z najpopularniejszych chrześcijańskich świętych; biskup Myry w Azji Mniejszej; patron dzieci, kancelistów parafialnych, piekarzy, podróżnych, żeglarzy, uczonych i studentów; w dniu, lub w wigilię, jego święta (6 grudnia) istnieje zwyczaj obdarowywania podarunkami;


lexentry: pol/ścierniwo__rzeczownik__1
written_rep: ścierniwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrasive
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) materiał ścierny, naturalny lub sztuczny, o dużej twardości i małej ścieralności;


lexentry: pol/ścieżka_holownicza__rzeczownik__1
written_rep: ścieżka holownicza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: towpath | towing path
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ścieżka biegnąca wzdłuż drogi wodnej, używana przez ludzi lub zwierzęta pociągowe ciągnące łodzi lub barki;


lexentry: pol/ścisk__rzeczownik__1
written_rep: ścisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: C-clamp
sense_list:
(mechanika) narzędzie podobne do imadła posiadające dwie szczęki służące do przytrzymywania i łączenia elementów


lexentry: pol/ściąga__rzeczownik__1
written_rep: ściąga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crib sheet | cheat sheet
sense_list:
notatka nielegalnie posiadana na egzaminie, sprawdzianie itp., zawierająca odpowiedź na wymagane pytanie bądź pewien zakres materiału;


lexentry: pol/ściągnąć__czasownik__1
written_rep: ściągnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: download
sense_list:
pociągnąć (coś lub kogoś) z miejsca wysoko w dół | (potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) pobrać paczkę danych przez internet na komputer lub inne urządzenie


lexentry: pol/ścięgno_Achillesa__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno Achillesa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Achilles tendon | calcaneal tendon | heel cord
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) największe ścięgno u człowieka, łączące mięsień trójgłowy łydki z kością piętową


lexentry: pol/ścięgno__rzeczownik__1
written_rep: ścięgno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tendon | sinew
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) włóknista tkanka odpowiedzialna za przeniesienie skurczu mięśni na układ kostny;


lexentry: pol/ślad__rzeczownik__1
written_rep: ślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: track
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ścieżka dźwiękowa w urządzeniach i oprogramowaniu służącym do rejestracji dźwięku


lexentry: pol/ślad_wodny__rzeczownik__1
written_rep: ślad wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water footprint
sense_list:
woda, którą konsument zużywa bezpośrednio i ta, która została wykorzystana do produkcji konsumowanych przez niego dóbr


lexentry: pol/ślad_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: ślad węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbon footprint
sense_list:
suma emisji gazów cieplarnianych wywołanych przez daną jednostkę (osobę, organizację, wydarzenie lub produkt);


lexentry: pol/ślamazara__rzeczownik__1
written_rep: ślamazara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slowcoach
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) osoba robiąca wszystko powoli, często również nieudolnie


lexentry: pol/śledztwo__rzeczownik__1
written_rep: śledztwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: investigation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__1
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: herring
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) jadalna ryba morska; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) danie ze śledzia (1.1)


lexentry: pol/śledź__rzeczownik__2
written_rep: śledź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: tent peg
sense_list:
metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu


lexentry: pol/śledź_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: śledź oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlantic herring
sense_list:
(systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Clupea harengus Linnaeus, gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny śledziowatych;


lexentry: pol/ślepota_śnieżna__rzeczownik__1
written_rep: ślepota śnieżna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snow blindness | photokeratitis | niphablepsia
sense_list:
(medycyna, medyczny) schorzenie, kojarzone głównie z himalaistami, polegające na ostrym zapaleniu spojówek i nabłonka rogówki wywołane ekspozycją na promieniowanie ultrafioletowe;


lexentry: pol/ślepy__przymiotnik__1
written_rep: ślepy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: blind
sense_list:
taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok | (przenośnie, przenośnia) taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności


lexentry: pol/ślimak__rzeczownik__2
written_rep: ślimak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: head | scroll
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego


lexentry: pol/ślimak__rzeczownik__2
written_rep: ślimak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sweet roll
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli


lexentry: pol/ślimak__rzeczownik__2
written_rep: ślimak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: volute | snail
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)


lexentry: pol/śluby_zakonne__rzeczownik__1
written_rep: śluby zakonne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: profession
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zobowiązanie członka danej wspólnoty zakonnej do przestrzegania rad ewangelicznych;


lexentry: pol/śluza__rzeczownik__1
written_rep: śluza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluice
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;


lexentry: pol/śluza_wodna__rzeczownik__1
written_rep: śluza wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sluice, floodgate, lock
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla hydrotechniczna wznoszona między akwenami o różnym poziomie wody i umożliwiająca przepływanie między nimi;


lexentry: pol/śluzowiec__rzeczownik__1
written_rep: śluzowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slime mold | slime mould
sense_list:
(biologia, biologiczny) Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;


lexentry: pol/śmieciowe_jedzenie__rzeczownik__1
written_rep: śmieciowe jedzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junk food
sense_list:
produkty wysoko przetworzone, kaloryczne, o wysokiej zawartości tłuszczy i cukrów oraz sztucznych ulepszaczy i barwników, ale ubogie w substancje odżywcze


lexentry: pol/śmiertelność__rzeczownik__1
written_rep: śmiertelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortality
sense_list:
(demografia, demograficzny) stosunek liczby zgonów do liczby ludności bądź do liczby zachorowań na daną chorobę | podleganie śmierci; cecha tego, co zawsze kiedyś umiera


lexentry: pol/śmierć__rzeczownik__1
written_rep: śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: death
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (etnografia, etnograficzny) (sztuka) personifikacja śmierci (1.1), często przedstawiana jako szkielet z kosą


lexentry: pol/śmieszny__przymiotnik__1
written_rep: śmieszny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: ridiculous
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) zupełnie rozmijający się z oczekiwaniami | (pejoratywnie, pejoratywny) nie dający się potraktować poważnie


lexentry: pol/śmieć__rzeczownik__2
written_rep: śmieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bastard | scum
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) (grubiański, grubiańsko) człowiek bez zasad, godny pogardy


lexentry: pol/śmigło__rzeczownik__1
written_rep: śmigło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: propeller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skręcony element konstrukcyjny zamontowany na obrotowej osi, wprawiający w ruch powietrze; | (technologia, technika, techniczny) podobny do śmigła (1.1) element wiatraków i elektrowni wiatrowych wprawiany w ruch obrotowy przez wiatr


lexentry: pol/śmigłowcowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowcowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helicopter carrier
sense_list:
(marynarka) (wojskowość, wojskowy) klasa okrętów, których podstawową cechą jest przystosowanie do bazowania na nich śmigłowców; określenie to nie obejmuje okrętów przenoszących 1-2 śmigłowce, jako uzupełnienie innego uzbrojenia;


lexentry: pol/śmigłowiec__rzeczownik__1
written_rep: śmigłowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: helicopter | chopper
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny z wirnikiem umieszczonym nad kadłubem, poruszającym się w płaszczyźnie równoległej do ziemi


lexentry: pol/śniadanie_kontynentalne__rzeczownik__1
written_rep: śniadanie kontynentalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continental breakfast
sense_list:
podstawowe śniadanie serwowane zwykle w tańszych hotelach lub pensjonatach składające się z pieczywa (często słodkiego) i dodatków do niego (masła, miodu, dżemu) oraz kawy, herbaty lub soku; czasem wzbogacone o wędliny lub ser, jajecznicę, parówki, bekon itp., zazwyczaj podawane do stołu przez obsługę kelnerską, rzadziej w formie bufetu;


lexentry: pol/śnieg__rzeczownik__1
written_rep: śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snow
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad w postaci kryształków lodu; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) (technologia, technika, techniczny) zły obraz na ekranie telewizora | śnieg (1.1) leżący na ziemi, przedmiotach


lexentry: pol/śnieć__rzeczownik__1
written_rep: śnieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blight
sense_list:
(botanika, botaniczny) grzyb z rodziny śnieciowatych, powodujący szkody w uprawach pszenicy i cebuli, występujący w około 100 gatunkach


lexentry: pol/śnić__czasownik__1
written_rep: śnić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dream
sense_list:
widzieć sen podczas spania | (przenośnie, przenośnia) marzyć o czymś; myśleć nielogicznie lub nierozsądnie


lexentry: pol/śpiewanie__rzeczownik__1
written_rep: śpiewanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: singing
sense_list:
o ludziach: wykonywanie melodii głosem | o ptakach, wielorybach: wydawanie dźwięków przypominających melodię


lexentry: pol/śpiączka__rzeczownik__1
written_rep: śpiączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coma
sense_list:
(medycyna, medyczny) głębokie zaburzenia świadomości z brakiem przytomności, niereagowaniem nawet na silne bodźce;


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: average
sense_list:
(matematyka, matematyczny) stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości


lexentry: pol/średni__przymiotnik__1
written_rep: średni
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: middle | medium
sense_list:
będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: average | mean
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (potocznie, potoczny) średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;


lexentry: pol/średnia__rzeczownik__1
written_rep: średnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mean
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja wieloargumentowa, niemalejąca ze względu na każdy swój argument, o wartościach nie mniejszych od minimum argumentów i nie większych od maksimum argumentów;


lexentry: pol/średnica__rzeczownik__1
written_rep: średnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diameter
sense_list:
(geometria) odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek; | (geometria) długość średnicy (1.1)


lexentry: pol/średnik__rzeczownik__1
written_rep: średnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: semicolon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;


lexentry: pol/średnio-wysoko-niemiecki__rzeczownik__1
written_rep: średnio-wysoko-niemiecki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle High German
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);


lexentry: pol/średniopolski__rzeczownik__1
written_rep: średniopolski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle Polish
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) historyczna forma języka polskiego używana między XVI a XVIII wiekiem;


lexentry: pol/średniowiecze__rzeczownik__1
written_rep: średniowiecze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Middle Ages
sense_list:
epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;


lexentry: pol/średniówka__rzeczownik__1
written_rep: średniówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caesura
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;


lexentry: pol/środek_antykoncepcyjny__rzeczownik__1
written_rep: środek antykoncepcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contraceptive
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jedna z metod lub farmaceutyków służących zapobieganiu ciąży


lexentry: pol/środek_tymczasowy__rzeczownik__1
written_rep: środek tymczasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: interim measure
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wezwanie organów danego państwa do powstrzymania się od podejmowania działań będących przedmiotem skargi wniesionej do ETPC, w przypadku, w którym występuje ryzyko poważnego pogwałcenia praw człowieka


lexentry: pol/środkowoprzepustowy__przymiotnik__1
written_rep: środkowoprzepustowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: band-pass
sense_list:
(elektryczność) przepuszczający wszystkie składowe częstotliwości sygnału z określonego zakresu i tłumiący te spoza niego


lexentry: pol/środkowozaporowy__przymiotnik__1
written_rep: środkowozaporowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: band-stop
sense_list:
(elektryczność) tłumiący wszystkie składowe częstotliwości sygnału z określonego zakresu i przepuszczający te spoza niego


lexentry: pol/śruba__rzeczownik__1
written_rep: śruba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bolt | screw
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;


lexentry: pol/śruta__rzeczownik__1
written_rep: śruta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kibble
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (spożywczy) pasza zwierzęca z rozdrobnionych ziaren zbóż lub nasion roślin strączkowych;


lexentry: pol/śrutować__czasownik__1
written_rep: śrutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: kibble
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wygładzać powierzchnię przedmiotu wykonanego z metalu przy pomocy śrutownicy


lexentry: pol/śryż__rzeczownik__1
written_rep: śryż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frazil ice | slush ice
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0°C;


lexentry: pol/świadek_Jehowy__rzeczownik__1
written_rep: świadek Jehowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jehovah's Witness
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek związku wyznaniowego Chrześcijańskiego Zboru Świadków Jehowy;


lexentry: pol/świadek__rzeczownik__1
written_rep: świadek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: witness
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba zeznająca podczas procesu sądowego; | (przenośnie, przenośnia) podobnie jak świadek (1.1), ale również w odniesieniu do rzeczy


lexentry: pol/świat_arabski__rzeczownik__1
written_rep: świat arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arab world
sense_list:
ogólny termin określający obszar ponad dwudziestu krajów Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, zamieszkiwanych w większości przez Arabów lub też ściśle z nimi związany ze względu na kryteria językowe, historyczne, kulturowe i polityczne


lexentry: pol/światopogląd__rzeczownik__1
written_rep: światopogląd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: worldview | outlook | world view | beliefs | set of beliefs
sense_list:
zespół poglądów, sądów, przekonań danej osoby na temat otaczającego świata czerpanych z rozmaitych dziedzin kultury, mający wpływ na jego zachowanie;


lexentry: pol/światła__rzeczownik__1
written_rep: światła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traffic lights
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) miejsce oznaczone światłami sygnalizacyjnymi na skrzyżowaniu ulic lub dróg bądź sygnalizujące przejścia dla pieszych


lexentry: pol/światło__rzeczownik__1
written_rep: światło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: light
sense_list:
(fizyka, fizyczny) promieniowanie elektromagnetyczne w zakresie odbieranym przez oko; | przedmiot będący źródłem światła (1.1)


lexentry: pol/światłolecznictwo__rzeczownik__1
written_rep: światłolecznictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: light therapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) dział fizykoterapii obejmujący leczenie podczerwienią, światłem widzialnym i nadfioletem


lexentry: pol/światłowstręt__rzeczownik__1
written_rep: światłowstręt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewrażliwienie oczu na światło spowodowane podrażnieniem lub schorzeniem oczu (spojówek, tęczówek);


lexentry: pol/światłowód__rzeczownik__1
written_rep: światłowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: optical fiber | optical fibre
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) włókno, w którym następuje propagacja światła; falowód dla światła;


lexentry: pol/świder__rzeczownik__1
written_rep: świder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auger | bit | drill bit | trepan
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wiercenia otworów w twardych nawierzchniach (np. w skałach);


lexentry: pol/świeca__rzeczownik__1
written_rep: świeca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: candle
sense_list:
przedmiot z wosku, parafiny lub stearyny mający knot, chemiczne źródło światła; | (przestarzałe, przestarzały) dawna jednostka natężenia światła równa 1,02 kandeli;


lexentry: pol/świeca_siarkowa__rzeczownik__1
written_rep: świeca siarkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulfur candle
sense_list:
specjalna świeca, która spalając się wydziela związki siarki dezynfekujące pomieszczenie i zwalczające owady


lexentry: pol/świecarz__rzeczownik__1
written_rep: świecarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mine lighter
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (górnictwo, górniczy) górnik przyświecający kopaczom w kopalni


lexentry: pol/świerk__rzeczownik__1
written_rep: świerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spruce
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Picea A. Dietr., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; | (leśnictwo) drewno z drzewa świerkowego


lexentry: pol/świerszcz__rzeczownik__1
written_rep: świerszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cricket
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) skaczący owad polny, wydający charakterystyczne dźwięki;


lexentry: pol/świetlica__rzeczownik__1
written_rep: świetlica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: club
sense_list:
sala przeznaczona do dziennego, wspólnego pobytu (rozrywki, spędzania wolnego czasu) grupy osób, np. w szkole, ośrodku wypoczynkowym lub opiekuńczym, szpitalu, jednostce wojskowej itp.;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__1
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glow-worm
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lampyridae, świecący owad z rodziny świetlikowatych;


lexentry: pol/świetlik__rzeczownik__2
written_rep: świetlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: eyebright
sense_list:
(botanika, botaniczny) Euphrasia L., roślina z rodziny zarazowatych o białych kwiatach, stosowana w lecznictwie przy chorobach oczu;


lexentry: pol/świetlówka__rzeczownik__1
written_rep: świetlówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fluorescent tube | LED fluorescent tube | LED tube light | fluorescent lamp | tube light
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (elektryczność) rodzaj lampy elektrycznej w kształcie rurki, w której źródłem światła jest substancja chemiczna (luminofor) pobudzana promieniowaniem ultrafioletowym (w tradycyjnych świetlówkach wyładowczych) albo diody elektroluminescencyjne (w nowoczesnych świetlówkach LED).


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pig | swine
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus scrofa subsp. domesticus, zwierzę hodowlane z rodziny parzystokopytnych; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) człowiek zachowujący się nieprzyzwoicie, niekulturalnie | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (wulgarnie, wulgaryzm) w połączeniu z określeniem jakiejś zbiorowości – ogólny epitet wyrażający pogardę


lexentry: pol/świnia__rzeczownik__1
written_rep: świnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: swine | pig
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) samica świni (1.1) | (pejoratywnie, pejoratywny) (przenośnie, przenośnia) (pogardliwie, pogardliwy) o osobie nikczemnej, podłej | (zoologia, zoologiczny) każde zwierzę z podrzędu świniokształtnych, Suiformes Flower;


lexentry: pol/świnia_palawańska__rzeczownik__1
written_rep: świnia palawańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Palawan bearded pig
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sus ahoenobarbus Huet, kopytny ssak z rodziny świniowatych, zamieszkuje Palawan i mniejsze wyspy;


lexentry: pol/świstun__rzeczownik__1
written_rep: świstun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wigeon
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas penelope, gatunek kaczki, z grupy kaczek właściwych (pływających);


lexentry: pol/świtezianka_błyszcząca__rzeczownik__1
written_rep: świtezianka błyszcząca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banded demoiselle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Calopteryx splendens Harris, gatunek ważki z rodziny świteziankowatych, o metalicznym ubarwieniu;


lexentry: pol/świątynia__rzeczownik__1
written_rep: świątynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: temple | shrine
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budowla postawiona dla celów religijnych: miejsce kultu, składania ofiar, celebrowania obrzędów;


lexentry: pol/święcenia__rzeczownik__1
written_rep: święcenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordination | holy orders
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sakrament w niektórych kościołach chrześcijańskich, dający władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów;


lexentry: pol/święcenia_kapłańskie__rzeczownik__1
written_rep: święcenia kapłańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holy order
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd liturgiczny podczas którego biskup udziela kandydatom sakramentu kapłaństwa;


lexentry: pol/święta_krowa__rzeczownik__1
written_rep: święta krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sacred cow
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) osoba z różnego powodu uprzywilejowana, której się pobłaża i pozwala na zbyt wiele


lexentry: pol/święto__rzeczownik__1
written_rep: święto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holiday
sense_list:
dzień lub więcej dni wyróżniający się od innych, poświęcony czemuś lub komuś, spędzany w inny, szczególny sposób niż zwykłe dni


lexentry: pol/świętopietrze__rzeczownik__1
written_rep: świętopietrze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Peter's pence
sense_list:
(kościelny) katolicka opłata na rzecz papiestwa, wnoszona w średniowieczu przez kraje uznające zwierzchnictwo Kościoła katolickiego, a współcześnie dobrowolnie oddawana przez parafian w niedzielę najbliższą dniowi św. Piotra i Pawła (29 czerwca);


lexentry: pol/świętoruski__przymiotnik__1
written_rep: świętoruski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Russian
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z koncepcja Świętej Rusi;


lexentry: pol/świętoszkowatość__rzeczownik__1
written_rep: świętoszkowatość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypocrisy
sense_list:
(książkowy) albo (ironicznie) cecha tego, co jest świętoszkowate; cecha tych, którzy są świętoszkowaci


lexentry: pol/święty__przymiotnik__1
written_rep: święty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: holy | saint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) o osobie: ktoś uznany przez jakiś Kościół lub społeczność za godnego kultu;


lexentry: pol/święty_mikołaj__rzeczownik__1
written_rep: święty mikołaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Santa Claus | Father Christmas | Kriss Kringle | Saint Nicholas | Santa
sense_list:
człowiek przebrany za Świętego Mikołaja lub świętego mikołaja (1.2), rozdający prezenty ludziom (głównie dzieciom) 6 grudnia, a w niektórych regionach w Wigilię;


lexentry: pol/źrenica__rzeczownik__1
written_rep: źrenica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pupil | apple of the eye
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) czarna, okrągła plamka na tęczówce oka, będąca w rzeczywistości rozszerzającym się i zwężającym otworem regulującym dopływ światła do wnętrza oka;


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: source
sense_list:
to, co stanowi początek czegoś | przyczyna uczuć, zachowań, chorób itp. | tylko w lm, (informatyka, informatyczny) kod źródłowy


lexentry: pol/źródło__rzeczownik__1
written_rep: źródło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: source | spring
sense_list:
często w lm przedmiot, dokument, znalezisko, relacja ustna itp. dostarczające informacji o czymś i będące podstawą do dalszych badań


lexentry: pol/Żar-Ptak__rzeczownik__1
written_rep: Żar-Ptak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: firebird
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem


lexentry: pol/Żeleznodorożnyj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żeleznodorożnyj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zheleznodorozhny
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w Rosji, w obwodzie królewieckim, w rejonie prawdińskim;


lexentry: pol/Żeleznogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żeleznogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zheleznogorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto zamknięte w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, założone w celu produkcji plutonu;


lexentry: pol/Żmudzin__rzeczownik__1
written_rep: Żmudzin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitian
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mieszkaniec Żmudzi lub potomek ludności pochodzącej ze Żmudzi, krainy historycznej wchodzącej obecnie w skład Litwy


lexentry: pol/Żmudź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żmudź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samogitia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) jeden z pięciu regionów etnograficznych współczesnej Litwy ze stolicą w Szawlach, a także historyczna nazwa Dolnej Litwy;


lexentry: pol/Żydowski_Obwód_Autonomiczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żydowski Obwód Autonomiczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Jewish Autonomous Oblast
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, część Dalekowschodniego Okręgu Federalnego;


lexentry: pol/Żyronda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyronda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gironde
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) ujście Dordogne i Garonny do Zatoki Biskajskiej;


lexentry: pol/Żyzny_Półksiężyc__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Żyzny Półksiężyc
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Fertile Crescent
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) określenie pasa żyznych ziem przypominającego kształtem półksiężyc i ciągnącego się od Egiptu poprzez Palestynę, Syrię, po tereny dawnej Mezopotamii;


lexentry: pol/żaba_Darwina__rzeczownik__1
written_rep: żaba Darwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Darwin's frog
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Rhinoderma darwinii, bezogonowy płaz zamieszkujący andyjskie potoki;


lexentry: pol/żaba__rzeczownik__1
written_rep: żaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: frog
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) (potocznie, potoczny) pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;


lexentry: pol/żaba_dalmatyńska__rzeczownik__1
written_rep: żaba dalmatyńska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agile frog
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Rana dalmatina ściśle chroniony gatunek europejskiego płaza należącego do żab brunatnych;


lexentry: pol/żaba_leśna__rzeczownik__1
written_rep: żaba leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wood frog
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Boreorana sylvatica LeConte, płaz bezogonowy z rodziny żabowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/żaba_trawna__rzeczownik__1
written_rep: żaba trawna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common frog
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Rana temporaria Linnaeus, płaz z rodziny żabowatych o szerokim zasięgu występowania w większej części Europy i zachodniej Azji;


lexentry: pol/żabiru_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: żabiru afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saddle-billed Stork
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ephippiorhynchus senegalensis Shaw, duży ptak z rodziny bocianowatych;


lexentry: pol/żabka__rzeczownik__1
written_rep: żabka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: breaststroke
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;


lexentry: pol/żabot__rzeczownik__1
written_rep: żabot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jabot | ruffle
sense_list:
(krawiectwo) (dawniej, dawny) falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;


lexentry: pol/żagiel__rzeczownik__1
written_rep: żagiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sail | canvas
sense_list:
(marynarka) płat mocnej tkaniny przymocowany do masztu, służy do wykorzystywania energii wiatru jako napędu dla statku


lexentry: pol/żaglowiec_wysoki__rzeczownik__1
written_rep: żaglowiec wysoki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orinoco angelfish | altum angelfish | deep angelfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Pterophyllum altum, gatunek ryby słodkowodnej z rodziny pielęgnicowatych, hodowanej również w akwariach;


lexentry: pol/żakard__rzeczownik__1
written_rep: żakard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jacquard machine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (włókiennictwo) (środowiskowy) mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;


lexentry: pol/żako__rzeczownik__1
written_rep: żako
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: African Grey Parrot | African grey parrot
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos;


lexentry: pol/żaluzja__rzeczownik__1
written_rep: żaluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Venetian blind | jalousie | louver | shutter
sense_list:
osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;


lexentry: pol/żargon__rzeczownik__1
written_rep: żargon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jargon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;


lexentry: pol/żarna__rzeczownik__1
written_rep: żarna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quern
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; (zobacz) też żarna w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żarówka__rzeczownik__1
written_rep: żarówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulb | light bulb | lightbulb
sense_list:
(potocznie, potoczny) elektryczne źródło światła, które przypomina żarówkę (1.1), bez względu na element świecący.


lexentry: pol/żałoba_narodowa__rzeczownik__1
written_rep: żałoba narodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: national mourning
sense_list:
jedno- lub kilkudniowa żałoba ogłaszana przez władze państwowe z powodu wielkiej katastrofy lub śmierci ważnej osobistości;


lexentry: pol/żebro__rzeczownik__1
written_rep: żebro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rib
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) kość szkieletu kręgowców wygięta w kształcie łuku, chroniąca klatkę piersiową;


lexentry: pol/żeglarka__rzeczownik__1
written_rep: żeglarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yachtswoman
sense_list:
(sport, sportowy) kobieta lub dziewczyna uprawiająca żeglarstwo sportowe | kobieta lub dziewczyna trudniąca się żeglarstwem, uprawiająca żeglarstwo w celach rekreacyjnych


lexentry: pol/żeglarstwo__rzeczownik__1
written_rep: żeglarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sailing
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (sport, sportowy) dziedzina turystyki, sportu i rekreacji na statkach żaglowych; | (dawniej, dawny) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) odmiana transportu wodnego, która wykorzystuje statki żaglowe;


lexentry: pol/żel__rzeczownik__1
written_rep: żel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gel
sense_list:
(chemia, chemiczny) galaretowata substancja, koloid mający postać sztywnej sieci, efekt zgęstnienia płynu;


lexentry: pol/żel_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: żel do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shaving gel
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) galaretowata substancja rozsmarowywana na skórze przed goleniem zmieniająca się w pianę zapobiegającą podrażnieniom


lexentry: pol/żel_po_goleniu__rzeczownik__1
written_rep: żel po goleniu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: after shave gel
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) galaretowata substancja rozsmarowywana na skórze po zgoleniu zarostu


lexentry: pol/żelatyna__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelatin | gelatine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezbarwne ciało stałe, naturalna substancja, będąca mieszaniną białek i peptydów, pozyskiwana w drodze częściowej hydrolizy kolagenu, zawartego w skórze, chrząstkach i kościach zwierzęcych, stosowana m.in. w przemyśle spożywczym, farmaceutycznym i przy produkcji materiałów fotograficznych;


lexentry: pol/żelatyna_wybuchowa__rzeczownik__1
written_rep: żelatyna wybuchowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blasting gelatin | gelignite | gelly
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (górnictwo, górniczy) kruszący materiał wybuchowy stosowany głównie w górnictwie, złożony z nitrogliceryny i bawełny kolodionowej


lexentry: pol/żelazna_kurtyna__rzeczownik__1
written_rep: żelazna kurtyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Iron Curtain
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) umowna granica ideologiczno-polityczna, oddzielająca komunistyczne państwa bloku wschodniego od państw zachodu;


lexentry: pol/żelaznoboki__rzeczownik__1
written_rep: żelaznoboki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: ironside
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) XVII w. członek doborowej jazdy parlamentu uzbrojonej jak arkebuzeria, zorganizowanej przez Crommwella podczas angielskiej wojny domowej pomiędzy stronnikami króla a parlamentem


lexentry: pol/żelazny__przymiotnik__1
written_rep: żelazny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: iron
sense_list:
wykonany z żelaza lub zawierający żelazo | (przenośnie, przenośnia) wytrzymały fizycznie, psychicznie, odporny, mocny, silny, twardy jak żelazo | dotyczący żelaza


lexentry: pol/żelazo__rzeczownik__1
written_rep: żelazo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: iron
sense_list:
(potocznie, potoczny) pospolity, srebrzystoszary i twardy metal z wysoką zawartością żelaza (1.2) | (chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) metaliczny pierwiastek chemiczny o symbolu Fe i liczbie atomowej 26;


lexentry: pol/żeneta__rzeczownik__1
written_rep: żeneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genet
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Viverridae, rodzaj ssaka z rodziny wiwerowatych, cętkowany lub pręgowany drapieżnik o długim ogonie;


lexentry: pol/żeń-szeń__rzeczownik__1
written_rep: żeń-szeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ginseng
sense_list:
(botanika, botaniczny) azjatycka bylina zielna uprawiana ze względu na korzenie wykorzystywane w medycynie, kosmetyce oraz jako przyprawa;


lexentry: pol/żigolo__rzeczownik__1
written_rep: żigolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gigolo
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) młody mężczyzna zarabiający na stosunkach z dużo od siebie starszymi kobietami


lexentry: pol/żmije_właściwe__rzeczownik__1
written_rep: żmije właściwe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viperine
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperinae Oppel, podrodzina węży w obrębie rodziny żmijowatych;


lexentry: pol/żmijowate__rzeczownik__1
written_rep: żmijowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viper
sense_list:
(systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Viperidae Oppel, rodzina węży w obrębie nadrodziny Elapoidea;


lexentry: pol/żmijowiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: żmijowiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blueweed | viper's bugloss
sense_list:
(botanika, botaniczny) Echium vulgare, roślina z rodziny ogórecznikowatych występująca w Europie i Azji;


lexentry: pol/żonkil__rzeczownik__1
written_rep: żonkil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daffodil | jonquil
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Narcissus jonquilla, gatunek narcyza o charakterystycznych żółtych kwiatach;


lexentry: pol/żonobijka__rzeczownik__1
written_rep: żonobijka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wifebeater
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) męski podkoszulek na ramiączka, zwykle biały i posiadający głębokie wycięcie


lexentry: pol/żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soldier
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) członek sił zbrojnych państwa; ; (zobacz) też żołnierz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/żołądek__rzeczownik__1
written_rep: żołądek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stomach
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) część układu pokarmowego przed jelitami, który trawi białka przy udziale kwasu solnego;


lexentry: pol/żrący__przymiotnik__1
written_rep: żrący
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: caustic | corrosive
sense_list:
(chemia, chemiczny) taki, który ma właściwość silnego rozpuszczania wielu substancji organicznych lub reagowania z nimi i „przeżerania się”


lexentry: pol/żuaw__rzeczownik__1
written_rep: żuaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zouaves
sense_list:
lm żuawi → (historia, historyczny, historycznie) nazwa formacji lekkiej piechoty francuskiej, występująca później także w innych rejonach;


lexentry: pol/żubr__rzeczownik__1
written_rep: żubr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wisent | European bison
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) masywny ssak z rzędu parzystokopytnych z charakterystycznie uformowaną przez włosy brodą pod pyskiem;


lexentry: pol/żubr_europejski__rzeczownik__1
written_rep: żubr europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European bison | wisent
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bison bonasus Linnaeus, gatunek ssaka kopytnego z rodziny wołowatych, występujący w Azji;


lexentry: pol/żujka__rzeczownik__1
written_rep: żujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cud
sense_list:
(gwara, gwarowe) (zoologia, zoologiczny) odłykany i przeżuwany pokarm u zwierząt z podrzędu przeżuwaczy


lexentry: pol/żuk_gnojowy__rzeczownik__1
written_rep: żuk gnojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dor | earth-boring dung beetle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Geotrupes stercorarius Linnaeus, chrząszcz z rodziny gnojarzowatych;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__1
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crane
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus, duży ptak o długiej szyi i nogach z charakterystycznym ogonem w formie pióropusza należący do podrodziny żurawi;


lexentry: pol/żuraw__rzeczownik__2
written_rep: żuraw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: crane
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie dźwignicowe z kolumną i wysięgnikiem służące do podnoszenia i przenoszenia ciężarów na niewielkie odległości;


lexentry: pol/żuraw_biały__rzeczownik__1
written_rep: żuraw biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Siberian crane
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Grus leucogeranus, ptak z rodziny żurawi, jeden z najbardziej zagrożonych wyginięciem gatunków ptaków na świecie, nieliczne gniazdujące osobniki można spotkać w tundrze Jakucji i Jamalsko-Nienieckiego Okręgu Autonomicznego;


lexentry: pol/żurawina__rzeczownik__1
written_rep: żurawina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cranberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium sect. Oxycoccus Hill., rodzaj krzewinek z rodziny wrzosowatych posiadająca jadalne jagody; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc żurawiny (1.1)


lexentry: pol/żurawina_błotna__rzeczownik__1
written_rep: żurawina błotna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bog cranberry | small cranberry | swamp cranberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Oxycoccus palustris L. = Vaccinium oxycoccos L., gatunek krzewinki z rodziny wrzosowatych;


lexentry: pol/żurawiowe__rzeczownik__1
written_rep: żurawiowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gruiform
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Gruiformes Bonaparte, rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, nie posiadających wola;


lexentry: pol/żuwaczka__rzeczownik__1
written_rep: żuwaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: insect mandible
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) część narządu gębowego niektórych stawonogów;


lexentry: pol/życie__rzeczownik__1
written_rep: życie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: life
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących w organizmie żywym lub jego poszczególnych częściach; | czas życia (1.1)


lexentry: pol/życie_społeczne__rzeczownik__1
written_rep: życie społeczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: social life
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (socjologia, socjologiczny) ogół zjawisk wynikających ze wzajemnych oddziaływań jednostek (zarówno ludzi, jak i innych organizmów) oraz ich zbiorowości przebywających na wyodrębnionej przestrzeni


lexentry: pol/życzenie__rzeczownik__1
written_rep: życzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wish
sense_list:
w lm: to, czego życzy się komuś (najczęściej w święto lub z powodu innej ważnej okazji) | pragnienie; to, czego się chce, co pragnie się zrealizować


lexentry: pol/żyrafa__rzeczownik__1
written_rep: żyrafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giraffe | camelopard
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giraffa Brisson, ssak z rzędu parzystokopytnych, z charakterystyczną długą szyją, żyjące na afrykańskich sawannach;


lexentry: pol/żyro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: żyro-
min_sense_num: 01
trans_list: gyro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kołem, kręgiem lub wirowaniem


lexentry: pol/żyro__rzeczownik__1
written_rep: żyro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giro
sense_list:
(handel, handlowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) poręczenie zobowiązania przez żyranta;


lexentry: pol/żyrokompas__rzeczownik__1
written_rep: żyrokompas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gyrocompass
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) (morski) elektromechaniczne urządzenie służące do wskazywania kursu, wykorzystujące właściwości żyroskopu;


lexentry: pol/żyrondysta__rzeczownik__1
written_rep: żyrondysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Girondist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lub sympatyk żyrondy, stronnictwa w czasie rewolucji francuskiej;


lexentry: pol/żyto__rzeczownik__1
written_rep: żyto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rye
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) Secale L., zbożowa roślina jednoroczna, dwuletnia lub wieloletnia z rodziny wiechlinowatych; | (spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) ziarno żyta (1.1)


lexentry: pol/żywa_pagina__rzeczownik__1
written_rep: żywa pagina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catchword | running head | running title
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) informacja drukowana u góry strony nad tekstem, najczęściej tytuł dzieła lub rozdziału, w encyklopediach i słownikach pierwsze lub ostatnie słowo na stronie (lub jego pierwsza sylaba);


lexentry: pol/żywica__rzeczownik__1
written_rep: żywica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resin | gum
sense_list:
(biologia, biologiczny) półprzezroczysta wydzielina komórek roślinnych, zawierająca węglowodany (terpentynę) i olejki eteryczne oraz inne płynne i stałe substancje;


lexentry: pol/żywioł__rzeczownik__1
written_rep: żywioł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) jeden z elementów tworzących świat materialny: ogień, woda, ziemia, powietrze


lexentry: pol/żywokost__rzeczownik__1
written_rep: żywokost
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comfrey
sense_list:
(botanika, botaniczny) Symphytum L., bylina z rodziny ogórecznikowatych o zwisających kwiatach z promienistą, rurkowato-dzwonkowatą koroną, rosnąca w wilgotnych lasach, łąkach i zaroślach;


lexentry: pol/żywokost_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: żywokost lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quaker comfrey | common comfrey | cultivated comfrey | boneset | consound | knitbone
sense_list:
(botanika, botaniczny) Symphytum officinale L., gatunek rośliny wieloletniej z rodziny ogórecznikowatych;


lexentry: pol/żyworodny__przymiotnik__1
written_rep: żyworodny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: viviparous
sense_list:
(botanika, botaniczny) rozmnażający się w sposób wegetatywny lub z nasion kiełkujących na roślinie macierzystej | (zoologia, zoologiczny) rozwijający się w organizmie matki i rodzący się zdolny do życia poza organizmem matki


lexentry: pol/żywot__rzeczownik__1
written_rep: żywot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: life
sense_list:
(książkowy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) życiorys, zwłaszcza w odniesieniu do świętych | (książkowy) życie, istnienie


lexentry: pol/żywotnik__rzeczownik__1
written_rep: żywotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Thuja
sense_list:
(botanika, botaniczny) Thuja L., rodzaj roślin iglastych z rodziny cyprysowatych; ma łuskowate liście;


lexentry: pol/żywotnikowiec_japoński__rzeczownik__1
written_rep: żywotnikowiec japoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiba
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Thujopsis dolabrata L. f., gatunek drzewa ozdobnego z rodziny cyprysowatych, pochodzącego z wyspy Honsiu


lexentry: pol/żywy_obraz__rzeczownik__1
written_rep: żywy obraz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spitting image
sense_list:
ktoś charakteryzujący się wysokim podobieństwem / zgodnością z oryginałem, rzeczywistością lub obiektem porównywanym lub wiernością w przedstawieniu / oddaniu kogoś czegoś


lexentry: pol/żywy_trup__rzeczownik__1
written_rep: żywy trup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undead
sense_list:
człowiek bliski śmierci, schorowany, bardzo źle wyglądający lub niezdolny do życia wskutek załamania psychicznego


lexentry: pol/żyć_od_pierwszego_do_pierwszego__czasownik__1
written_rep: żyć od pierwszego do pierwszego
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: live from hand to mouth | live hand to mouth | live paycheck to paycheck | wagecuck
sense_list:
żyć na granicy płynności finansowej, bez oszczędności, z pensją ledwo wystarczającą na pokrycie bieżących wydatków


lexentry: pol/żyła__rzeczownik__1
written_rep: żyła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vein | blood vessel
sense_list:
(geologia, geologiczny) masa skalna lub mineralna wypełniająca szczelinę w skałach; | (technologia, technika, techniczny) jedna z części przewodzących kabla elektrycznego;


lexentry: pol/żyła_nieparzysta__rzeczownik__1
written_rep: żyła nieparzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azygos vein
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) naczynie żylne przebiegające od dołu do góry na tylnej ścianie klatki piersiowej, po prawej stronie aorty piersiowej i przewodu piersiowego


lexentry: pol/żyła_udowa__rzeczownik__1
written_rep: żyła udowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: femoral vein
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) pień żylny będący przedłużeniem żyły podkolanowej, a przechodząca w żyłę biodrową zewnętrzną


lexentry: pol/żyźnica__rzeczownik__1
written_rep: żyźnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longan tree
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Dimocarpus longan Lour., gatunek tropikalnego drzewa owocowego z rodziny mydleńcowatych;


lexentry: pol/żółcień_pomarańczowa__rzeczownik__1
written_rep: żółcień pomarańczowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sunset yellow
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (spożywczy) żółtopomarańczowy syntetyczny barwnik azowy stosowany do barwienia żywności;


lexentry: pol/żółta_febra__rzeczownik__1
written_rep: żółta febra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yellow fever | yellow jack
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ostra, tropikalna choroba zakaźna ludzi i innych naczelnych wywoływana przez flawiwirusa, a przenoszona przez komary, która może objawiać się m.in. gorączką i żółtaczką


lexentry: pol/żółta_kartka__rzeczownik__1
written_rep: żółta kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yellow card
sense_list:
(sport, sportowy) napomnienie zawodnika następujące po jego niesportowym zagraniu (m.in. przerwaniu korzystnej akcji, granie na czas, dyskutowanie z sędzią);


lexentry: pol/żółtaczka__rzeczownik__1
written_rep: żółtaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jaundice | icterus
sense_list:
(medycyna, medyczny) ogólnie choroba powodująca zażółcenie skóry, błon śluzowych i białkówki oczu wskutek nagromadzenia się bilirubiny w surowicy krwi i tkankach organizmu;


lexentry: pol/żółtko__rzeczownik__1
written_rep: żółtko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yolk | egg yolk
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) substancja w jaju owadów, gadów i ptaków, stanowiąca materiał budulcowy i odżywczy dla zarodka; | (spożywczy) wewnętrzna, żółta część jajka drobiu stosowana jako półprodukt przy przygotowywaniu potraw, wypieków i deserów


lexentry: pol/żółty__przymiotnik__1
written_rep: żółty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: yellow
sense_list:
mający kolor trzeciego pasma tęczy, taki jak kolor żółtka, kwiatu jaskra, owocu cytryny itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/żółty_związek_zawodowy__rzeczownik__1
written_rep: żółty związek zawodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: company union | yellow union
sense_list:
(społeczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) fasadowa organizacja pracownicza, która nie dba o interesy pracowników, a w sporach często staje po stronie pracodawcy lub rządu


lexentry: pol/żółw__rzeczownik__1
written_rep: żółw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: testudo | testudo formation | tortoise formation
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szyk bojowy legionów rzymskich, polegający na utworzeniu przez legionistów zwartej formacji przypominającej osłoniętego skorupą żółwia (1.1);


lexentry: pol/żółw__rzeczownik__1
written_rep: żółw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turtle
sense_list:
(informatyka, informatyczny) kursor graficzny określający współrzędne na ekranie, kierunek oraz rodzaj i kolor pióra, stosowany np. w języku Logo;


lexentry: pol/żółw_lamparci__rzeczownik__1
written_rep: żółw lamparci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopard tortoise
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Psammobates pardalis, gatunek afrykańskiego żółwia lądowego z rodzaju Psammobates


lexentry: pol/żółw_skórzasty__rzeczownik__1
written_rep: żółw skórzasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leatherback turtle | lute turtle
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (systematyka) Dermochelys coriacea, gatunek gada z monotypowej rodziny żółwi skórzastych;


lexentry: pol/żółw_słoniowy__rzeczownik__1
written_rep: żółw słoniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Galápagos tortoise
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Chelonoidis niger, gatunek żółwia z rodziny żółwi lądowych, występujący na wyspach Galapagos; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku żółw słoniowy (1.1)


lexentry: pol/żółw_zielony__rzeczownik__1
written_rep: żółw zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: green sea turtle | green turtle
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Chelonia mydas, gatunek gada z rodziny żółwi morskich; | (zoologia, zoologiczny) osobnik z gatunku żółw zielony (1.1)


lexentry: pol/żądło__rzeczownik__1
written_rep: żądło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sting | stinger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) u owadów z grupy żądłówek: narząd w postaci kolca wbijanego w ciało ofiary, często w połączeniu z wstrzyknięciem jadu;


lexentry: pol/żłóbek__rzeczownik__1
written_rep: żłóbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crib
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) model stajenki betlejemskiej, zwykle z figurkami


