# translation

lexentry: pol/Nowa_Fundlandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Fundlandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Newfoundland
sense_list:
(geografia, geograficzny) duża wyspa na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, która stanowi część kanadyjskiej prowincji Nowa Fundlandia i Labrador;


lexentry: pol/Nowa_Holandia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Holandia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: New Netherland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna kolonia holenderska w Ameryce Północnej u ujścia rzeki Hudson, na terenie obecnego Nowego Jorku;


lexentry: pol/Nowa_Kaledonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Kaledonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: New Caledonia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Francji ze stolicą w Numei, położone w Oceanii;


lexentry: pol/Nowa_Marchia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowa Marchia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Neumark | New March
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna, wyodrębniona w wyniku zdobycia przez Marchię Brandenburską części ziemi lubuskiej oraz pogranicza Pomorza i Wielkopolski;


lexentry: pol/Nowogród_Wielki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowogród Wielki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Novgorod
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Rosji nad rzeką Wołchow, stolica obwodu nowogrodzkiego, w średniowieczu stolica Republiki Nowogrodzkiej;


lexentry: pol/Nowokuźnieck__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowokuźnieck
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Novokuznetsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim, nad Tomem;


lexentry: pol/Noworosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Noworosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Novorossiya | New Russia | Novo-Russia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna nad brzegami Morza Czarnego, ciągnąca się od Dniestru po Doniec, wyłoniła się jako nowa gubernia stworzona z ziem zabranych przez Rosję Turcji w XVIII w.;


lexentry: pol/Nowy_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nowy Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: the New Testament | New Testament
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) część Biblii złożona z 27 ksiąg opisujących wydarzenia z życia Jezusa i pierwotnego Kościoła;


lexentry: pol/Nubia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nubia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nubia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna znajdująca się w północno-wschodniej Afryce, w południowym Egipcie i północnym Sudanie;


lexentry: pol/Nukus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nukus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nukus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodnim Uzbekistanie, na prawym brzegu Amu-darii, na zachodnim skraju pustyni Kyzył-kum;


lexentry: pol/Numidia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Numidia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Numidia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) historyczne królestwo Berberów w północnej Afryce, obejmujące tereny dzisiejszej Algierii i części Tunezji;


lexentry: pol/Nuna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Nuna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Columbia | Hudsonland | Nuna
sense_list:
(geologia, geologiczny) najstarszy znany superkontynent, który w proterozoiku łączył większość lądów Ziemi;


lexentry: pol/OBWE__skrótowiec__1
written_rep: OBWE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: OSCE
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie;


lexentry: pol/OCR__rzeczownik__1
written_rep: OCR
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: OCR
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces zamieniający tekst zawarty w obrazie w jego cyfrową reprezentację, optyczne rozpoznawanie pisma;


lexentry: pol/Objawienie_Pańskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Objawienie Pańskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Epiphany of the Lord
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijańskie święto dla uczczenia objawienia się Boga człowiekowi, obchodzone 6 stycznia;


lexentry: pol/Obłok_Oorta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Obłok Oorta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oort cloud
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczny obłok pyłu i małych ciał niebieskich obiegający Słońce w odległości większej niż 30 j.a.;


lexentry: pol/Oczamczyra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oczamczyra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ochamchire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Czarnym, położone na wybrzeżu Abchazji;


lexentry: pol/Odkupiciel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Odkupiciel
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Redeemer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie Chrystus (jeden z tytułów Jezusa)


lexentry: pol/Ofiarowanie_Pańskie__rzeczownik__1
written_rep: Ofiarowanie Pańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Candlemas | Candlemass
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie, upamiętniające ofiarowanie Jezusa Chrystusa w Świątyni Jerozolimskiej (w 40. dniu od jego narodzin);


lexentry: pol/Ogród_Oliwny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ogród Oliwny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: garden of Gethsemane
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejsce kultu u stóp Góry Oliwnej w Jerozolimie, zabytkowy gaj z kilkusetletnimi oliwkami;


lexentry: pol/Ohio__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ohio
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ohio
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Columbus;


lexentry: pol/Ohrza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ohrza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ohre
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) lewy dopływ Łaby, przepływa przez Bawarię (Niemcy) oraz Czechy;


lexentry: pol/Oise__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oise
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oise
sense_list:
(geografia, geograficzny) (geografia, geograficzny) departament w północnej Francji; | (geografia, geograficzny) rzeka w Belgii i północnej Francji, prawy dopływ Sekwany;


lexentry: pol/Ojcze_nasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ojcze nasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Our Father | Lord's Prayer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów tych słów;


lexentry: pol/Ojmiakon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ojmiakon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oymyakon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w rosyjskiej Jakucji, w ułusie ojmiakońskim nad Indygirką;


lexentry: pol/Oka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji, prawy i zarazem najdłuższy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Okeanos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Okeanos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oceanus
sense_list:
(mitologia grecka) bóg i uosobienie wielkiej rzeki (wielkiego morza, oceanu) otaczającej świat, najstarszy z tytanów;


lexentry: pol/Oklahoma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oklahoma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oklahoma
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych Ameryki leżący w środku południowej części kraju;


lexentry: pol/Oksytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oksytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Occitania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna obejmująca obszary, gdzie używano języka oksytańskiego; | (geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w południowej Francji, jego stolicą jest Tuluza;


lexentry: pol/Oktiabrskij__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oktiabrskij
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oktyabrsky
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Baszkortostanie, położone u podnóża Gór Ilmeńskich;


lexentry: pol/Olimpia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Olimpia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) współczesne i starożytne miasto w Grecji na Półwyspie Peloponeskim; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Olympia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Olympia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Olympia
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 582, z pasa głównego asteroid; | (geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Waszyngton;


lexentry: pol/Oman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji, na Półwyspie Arabskim, ze stolicą w Maskacie;


lexentry: pol/Omdurman__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Omdurman
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Omdurman
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Sudanie położone na lewym brzegu Nilu Białego, naprzeciw stolicy państwa, Chartumu;


lexentry: pol/Omsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Omsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Omsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w azjatyckiej części Rosji, przy ujściu Omu do Irtysza;


lexentry: pol/Onega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Onega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Onega
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w północnej Rosji, w obwodzie archangielskim, położone u ujścia Onegi (1.3) do Zatoki Oneskiej;


lexentry: pol/Orchomenos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orchomenos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orchomenus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dawne greckie miasto, współcześnie wieś w Arkadii | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) greckie miasto w zachodniej Beocji;


lexentry: pol/Orenburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orenburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orenburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w zachodniej Rosji, nad rzeką Ural, na granicy dwóch kontynentów: Europy i Azji;


lexentry: pol/Organizacja_Narodów_Zjednoczonych__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Narodów Zjednoczonych
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: United Nations
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, której celem jest zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka;


lexentry: pol/Organizacja_Traktatu_Północnoatlantyckiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: North Atlantic Treaty Organisation | North Atlantic Treaty Organization
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja polityczno-wojskowa, obejmująca kraje Europy i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Orient__rzeczownik__1
written_rep: Orient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orient
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) kraje wschodnie, w odniesieniu do Azji i północno-wschodniej Afryki


lexentry: pol/Orinoko__rzeczownik__1
written_rep: Orinoko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Orinoco
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Ameryce Południowej w Wenezueli i Kolumbii;


lexentry: pol/Orion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orion
sense_list:
(mitologia grecka) olbrzym i myśliwy beocki; kochanek Eos, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Oriona (2.1);


lexentry: pol/Orionidy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orionidy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orionids
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów związany z kometą Halleya, którego radiant znajduje się na pograniczu konstelacji Oriona i Bliźniąt, obserwowany rokrocznie około 21 października;


lexentry: pol/Orkady__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orkady
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Orkney | Orkney Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na północ od wybrzeży Szkocji, na granicy Morza Północnego i otwartego Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Ormuz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ormuz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Strait of Hormuz
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina Oceanu Indyjskiego pomiędzy Zatoką Perską od zachodu a Zatoką Omańską od wschodu, której północne wybrzeże należy do Iranu, a południowe do Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Omanu;


lexentry: pol/Orzeł__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Orzeł
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquila
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba równikowego; zawiera jasną gwiazdę – Altaira; w Polsce widoczny latem i jesienią; góruje o północy w lipcu;


lexentry: pol/Osaka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osaka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osaka
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Japonii leżące w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu, w regionie Kinki;


lexentry: pol/Osetia_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osetia Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: North Ossetia
sense_list:
(geografia, geograficzny) północna część historycznej krainy Osetii, położona na północnych zboczach Kaukazu Wielkiego


lexentry: pol/Osetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ossetia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna na północnym Kaukazie, na pograniczu gruzińsko-rosyjskim, zamieszkana przez Osetyjczyków;


lexentry: pol/Osijek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osijek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osijek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Chorwacji, w historycznej krainie Slawonii, nad rzeką Drawą;


lexentry: pol/Osinniki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osinniki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osinniki
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na Syberii w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie kemerowskim;


lexentry: pol/Osroene__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Osroene
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Osroene
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne królestwo ze stolicą w Edessie, założone przez nabatejskie lub arabskie plemiona w północnej Syrii, istniejące między II w. p.n.e. a III w. n.e.;


lexentry: pol/Ostatnia_Wieczerza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostatnia Wieczerza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Last Supper
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej wieczerza paschalna, którą Chrystus spożył ze swymi apostołami w przeddzień ukrzyżowania;


lexentry: pol/Ostenda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostenda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ostend
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Belgii, na wybrzeżu Morza Północnego, w prowincji Flandria Zachodnia;


lexentry: pol/Ostfalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostfalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eastphalia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Niemczech, wschodnia część wczesnośredniowiecznego księstwa Saksonii, położona między Leine a Soławą i Łabą


lexentry: pol/Ostia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ostia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ostia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne i wczesnośredniowieczne miasto położone u ujścia Tybru, najważniejszy port morski Rzymu; opuszczone w IX w.;


lexentry: pol/Otranto__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Otranto
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Otranto
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w południowo-wschodnich Włoszech, położone na Półwyspie Salentyńskim nad cieśniną Otranto (1.2);


lexentry: pol/Owernia-Rodan-Alpy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Owernia-Rodan-Alpy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Auvergne-Rhône-Alpes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny Francji w jej południowo-wschodniej części, przy granicy ze Szwajcarią i Włochami;


lexentry: pol/Ołoniec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ołoniec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Olonets
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie Republiki Karelii;


lexentry: pol/Oś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Oś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Axis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sojusz państw podczas II wojny światowej (Niemcy - III Rzesza, faszystowskie Włochy, Japonia), blok państw przeciwstawnych aliantom


lexentry: pol/PAL__skrótowiec__1
written_rep: PAL
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: PAL
sense_list:
= (elektronika, elektroniczny) liniowa zmiana faz (jeden ze standardów nadawania koloru w analogowym sygnale telewizyjnym);


lexentry: pol/PCI__skrótowiec__1
written_rep: PCI
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: PCI
sense_list:
= (angielski) Peripheral Component Interconnect → (informatyka, informatyczny) (elektronika, elektroniczny) magistrala komunikacyjna służąca do przyłączania kart rozszerzeń do płyty głównej


lexentry: pol/PP__skrótowiec__1
written_rep: PP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: PP
sense_list:
= (chemia, chemiczny) polipropylen; | = (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Partia Piratów;


lexentry: pol/PRL__skrótowiec__1
written_rep: PRL
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: PRP
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Polska Rzeczpospolita Ludowa;


lexentry: pol/Pachamama__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pachamama
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pachamama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) andyjska i inkaska bogini utożsamiana z ziemią i przyrodą;


lexentry: pol/Paflagonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paflagonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paphlagonia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie;


lexentry: pol/Palatynat_Reński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palatynat Reński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhineland Palatinate
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, (zobacz) Palatynat


lexentry: pol/Palatynat__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palatynat
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palatinate
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w zachodnich Niemczech, położona na zachód od Renu;


lexentry: pol/Palau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z wyspiarskich państw położonych w Oceanii;


lexentry: pol/Palearktyka__rzeczownik__1
written_rep: Palearktyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Palearctic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (zoologia, zoologiczny) najrozleglejszy lądowy rejon zoogeograficzny, leżący w obrębie Holarktyki, a obejmujący całą Europę, północną i środkową Azję oraz północną Afrykę


lexentry: pol/Palestyna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Palestyna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palestine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) azjatycka kraina na wschodnim brzegu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Pamir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pamir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pamir | Pamir Mountains | Pamirs
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległy region górski w Azji Środkowej stanowiący węzeł orograficzny, od którego rozchodzą się pasma Hindukusz, Karakorum, Kunlun i inne;


lexentry: pol/Pamir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pamir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pamir | Pamir River
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka we wschodnim Tadżykistanie i w północno-zachodnim Afganistanie;


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lord
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) bóg w religii monoteistycznej, zwłaszcza w chrześcijaństwie


lexentry: pol/Pan__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Pan
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jeden z księżyców Saturna; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4450;


lexentry: pol/Panacea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Panacea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Panacea
sense_list:
(mitologia grecka) bogini i uosobienie leczenia za pomocą panaceum; córka Asklepiosa i Epione oraz siostra Higiei, Iaso, Ajgle, Akeso, Podalejriosa i Machaona;


lexentry: pol/Pandora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pandora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pandora
sense_list:
(mitologia grecka) pierwsza kobieta na Ziemi, zesłana przez Zeusa jako kara dla ludzi, otworzywszy swój prezent ślubny otrzymany od bogów, uwolnić miała wszelkie nieszczęścia nękające odtąd ludzkość;


lexentry: pol/Pandż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pandż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Panj
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w północno-wschodnim Afganistanie i w południowym Tadżykistanie;


lexentry: pol/Pani__zaimekosobowy__1
written_rep: Pani
part_of_speech: personalPronoun
min_sense_num: 02
trans_list: Madame | Miss | you
sense_list:
druga osoba liczby pojedynczej, rodzaj żeński, oficjalna pisana forma grzecznościowa pani jako odpowiednik Ty


lexentry: pol/Panna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Panna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Virgo
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) szósty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 (24) sierpnia do 22 września; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny wiosną;


lexentry: pol/Papeete__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Papeete
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Papeete
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica Polinezji Francuskiej, położona na wyspie Tahiti wchodzącej w skład Wysp Towarzystwa;


lexentry: pol/Papua-Nowa_Gwinea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Papua-Nowa Gwinea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Papua New Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii ze stolicą w Port Moresby;


lexentry: pol/Parlament_Europejski__rzeczownik__1
written_rep: Parlament Europejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European Parliament
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednoizbowy parlament reprezentujący obywateli Unii Europejskiej;


lexentry: pol/Parma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Parma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Parma
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania; stolica prowincji Parma (1.2);


lexentry: pol/Paropamis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paropamis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paropamisus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) pasmo górskie w Afganistanie, przedłużenie zachodniej części Hindukuszu;


lexentry: pol/Partia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Partia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Parthia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina historyczna, położona w dzisiejszym północno-wschodnim Iranie i Turkmenistanie, na południowy wschód od Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Parys__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Parys
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paris
sense_list:
(mitologia grecka) królewicz trojański, syn Priama i Hekuby, sędzia w sporze o jabłko niezgody, ukochany Heleny;


lexentry: pol/Paryż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Paryż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Paris
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Francji, położone nad Sekwaną, w północnej części kraju;


lexentry: pol/Pas_Kuipera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pas Kuipera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kuiper belt
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) zbiór drobnych ciał niebieskich krążących poza orbitą Neptuna w odległości od około 30 do 50 j.a. od Słońca, większości po orbicie o małej inklinacji;


lexentry: pol/Pasawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pasawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Passau
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w południowo-wschodnich Niemczech, w Bawarii, bezpośrednio przy granicy z Austrią;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pascha
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pasch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) Wielkanoc we wschodnich Kościołach chrześcijańskich;


lexentry: pol/Pascha__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pascha
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Passover
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto obchodzone w pierwszą niedzielę po wiosennej pełni Księżyca na pamiątkę wyzwolenia Izraelitów z niewoli egipskiej; w Izraelu trwa 7 dni, a w diasporze – 8 dni;


lexentry: pol/Pasztun__rzeczownik__1
written_rep: Pasztun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pashtun
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek głównej grupy etnicznej Afganistanu i Pakistanu, mówiący językiem paszto


lexentry: pol/Pasztunistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pasztunistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pashtunistan
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region w Azji Środkowej zamieszkiwany przez Pasztunów;


lexentry: pol/Patna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Patna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Patna
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Indiach, położone na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem; stolica stanu Bihar


lexentry: pol/Pawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pavia
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii, położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino;


lexentry: pol/Pałana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pałana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Palana
sense_list:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w Kraju Kamczackim w Rosji, położone w zachodniej części Półwyspu Kamczackiego, nad prawym brzegiem rzeki Pałany (1.2);


lexentry: pol/Pański__przymiotnik__1
written_rep: Pański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dominical
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odnoszący się do Boga, związany z Bogiem, w szczególności Chrystusem


lexentry: pol/Państwa_Centralne__rzeczownik__1
written_rep: Państwa Centralne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Central Powers
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: Niemcy, Austro-Węgry, Turcja i Bułgaria;


lexentry: pol/Państwo_Islamskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Islamskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Islamic State
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) quasi-państwowy byt militarny i polityczny powołany w 2014 r. przez salaficką organizację terrorystyczną jako samozwańczy kalifat na terytorium Iraku i Syrii;


lexentry: pol/Państwo_Izrael__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Izrael
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: State of Israel
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Izraela jako państwa


lexentry: pol/Państwo_Kościelne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Państwo Kościelne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: States of the Church
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) państwo istniejące w środkowej Italii w latach 755-1870;


lexentry: pol/Peczora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peczora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pechora
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w europejskiej części Rosji, w Republice Komi; | (geografia, geograficzny) rzeka w europejskiej części Rosji płynąca przez Republikę Komi oraz przez Nieniecki Okręg Autonomiczny;


lexentry: pol/Pegaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pegaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pegasus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; | (mitologia grecka) koń skrzydlaty; emblemat natchnienia poetyckiego;


lexentry: pol/Pelops__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pelops
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pelops
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) postać z mitologii greckiej, syn Tantala złożony przez niego w ofierze bogom;


lexentry: pol/Pendżab__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pendżab
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Punjab
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowej Azji; | (geografia, geograficzny) stan w północno-zachodnich Indiach; | (geografia, geograficzny) prowincja w Pakistanie;


lexentry: pol/Pentateuch__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pentateuch
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pentateuch
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę


lexentry: pol/Pergamon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pergamon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pergamum
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Myzji, w Azji Mniejszej, stolica państwa pergamońskiego;


lexentry: pol/Perm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Federacji Rosyjskiej na Uralu, stolica Kraju Permskiego;


lexentry: pol/Perpignan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perpignan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perpignan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie;


lexentry: pol/Persefona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Persefona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Persephone
sense_list:
(mitologia grecka) bogini grecka, małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych;


lexentry: pol/Perseidy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perseidy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perseids
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) rój meteorów obserwowany rokrocznie 10 sierpnia w gwiazdozbiorze Perseusza;


lexentry: pol/Persepolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Persepolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Persepolis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (starożytność) miasto w starożytnej Persji, założone przez Dariusza I w 518 p.n.e.;


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Perseusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Perseus
sense_list:
(mitologia grecka) heros argolidzki i pogromca Meduzy, syn Zeusa i Danae oraz mąż Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Perseusza (2.1);


lexentry: pol/Perseusz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Perseusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Perseus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny latem, jesienią i zimą;


lexentry: pol/Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Limie; | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA


lexentry: pol/Peryń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peryń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peryn
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep położony u zbiegu jeziora Ilmen i rzeki Wołchow, niedaleko Nowogrodu Wielkiego


lexentry: pol/Peterhof__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Peterhof
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Petergof
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnej Rosji, w rejonie pietrodworeckim Petersburga, położone nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Pewek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pewek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pevek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Czukockim Okręgu Autonomicznym;


lexentry: pol/Piatigorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piatigorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pyatigorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;


lexentry: pol/Picunda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Picunda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pitsunda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;


lexentry: pol/Piemont__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piemont
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Piedmont
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;


lexentry: pol/Piet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Piet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) ezoteryczny język programowania oparty na kolorowych polach przypominających abstrakcyjną grafikę;


lexentry: pol/Pietropawłowsk_Kamczacki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pietropawłowsk Kamczacki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Petropavlovsk-Kamchatsky
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej na półwyspie Kamczatka, stolica Kraju Kamczackiego;


lexentry: pol/Pietrozawodsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pietrozawodsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Petrozavodsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;


lexentry: pol/Pikardia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pikardia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Picardy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;


lexentry: pol/Piombino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piombino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Piombino
sense_list:
(geografia, geograficzny) nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;


lexentry: pol/Piotruś_Pan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Piotruś Pan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peter Pan
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) baśniowa postać z filmów, książek i komiksów głównie produkcji Disneya


lexentry: pol/Pireneje_Wschodnie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pireneje Wschodnie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pyrénées-Orientales
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament, położony w Pirenejach, w regionie Oksytania;


lexentry: pol/Pittsburgh__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pittsburgh
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pittsburgh
sense_list:
(geografia, geograficzny) duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;


lexentry: pol/Pizydia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pizydia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pisidia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji


lexentry: pol/Pięćdziesiątnica__rzeczownik__1
written_rep: Pięćdziesiątnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pentecost
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory


lexentry: pol/Pińsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pińsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pinsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci


lexentry: pol/Plejada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Plejada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pleiad
sense_list:
(mitologia grecka) każda z siedmiu nimf, córek Atlasa, które zostały przeniesione na firmament jako otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, zwana Plejadami;


lexentry: pol/Plejadianin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Plejadianin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pleiadean | Pleiadian
sense_list:
(ezoteryka) (fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej pochodzącej z Plejad


lexentry: pol/Pluton__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pluton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Pluto
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planet Układu Słonecznego;


lexentry: pol/PoE__rzeczownik__1
written_rep: PoE
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: PoE
sense_list:
(informatyka, informatyczny) technologia przesyłu energii elektrycznej do urządzeń peryferyjnych będących elementami sieci, za pomocą skrętki ethernet;


lexentry: pol/Podhale__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Podhale
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Podhale
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (geografia, geograficzny) region etnograficzny na południu Polski u północnego podnóża Tatr;


lexentry: pol/Podole__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Podole
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Podolia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna na obszarze dzisiejszej zachodniej Ukrainy oraz w Republice Mołdawii na lewym brzegu Dniestru;


lexentry: pol/Pogezania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pogezania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pogesania
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach wywodząca się od obszaru zajętego przez plemię Pogezanów;


lexentry: pol/Pokojowa_Nagroda_Nobla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pokojowa Nagroda Nobla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nobel Peace Prize
sense_list:
Nagroda Nobla przyznawana przez Norweski Komitet Noblowski za działalność na rzecz światowego pokoju;


lexentry: pol/Pola_Flegrejskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pola Flegrejskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Phlegraean Fields
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka kraina położona na południe od Neapolu będąca kalderą superwulkanu;


lexentry: pol/Pole_Marsowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pole Marsowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Campus Martius
sense_list:
(geografia, geograficzny) poświęcone Marsowi miejsce w starożytnym Rzymie wykorzystywane do zebrań publicznych, pierwotnie niezabudowane; położone było poza murami miejskimi, w zakolu Tybru, na zachód od Kapitolu;


lexentry: pol/Polesie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polesie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna i historyczna na Białorusi, Ukrainie oraz we wschodniej Polsce;


lexentry: pol/Polessk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polessk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polessk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Rosji w obwodzie królewieckim nad Zalewem Kurońskim;


lexentry: pol/Polihymnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polihymnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polyhymnia
sense_list:
(mitologia grecka) muza poezji sakralnej i hymnicznej oraz pantomimy, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Polska_Rzeczpospolita_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polska Rzeczpospolita Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: People's Republic of Poland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989;


lexentry: pol/Polska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Polska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej ze stolicą w Warszawie;


lexentry: pol/Pomezania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pomezania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pomesania
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Prusach, na prawym brzegu Wisły i Nogatu, zamieszkana przez Pomezanów;


lexentry: pol/Pomorzanin__rzeczownik__1
written_rep: Pomorzanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pomeranian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lechickiego plemienia zamieszkującego w średniowieczu Pomorze;


lexentry: pol/Pomorze_Przednie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pomorze Przednie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Western Pomerania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna, leżąca obecnie w Niemczech i Polsce, rozciągająca się nad Bałtykiem od Odry po Rostock;


lexentry: pol/Pompeje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pompeje
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pompeii
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone we włoskiej Kampanii u stóp Wezuwiusza, zniszczone jego wybuchem w 79 r. n.e.;


lexentry: pol/Pont__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pont
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pontus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej części Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, w starożytności niezależne królestwo, następnie prowincja rzymska;


lexentry: pol/Pontiac__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Pontiac
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Pontiac
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois; | (geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan;


lexentry: pol/Portland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portland
sense_list:
(geografia, geograficzny) największe miasto stanu Oregon w Stanach Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) niewielki półwysep przyrostkowy u południowych wybrzeży Wielkiej Brytanii znany z wydobywanego tam wapienia portlandzkiego;


lexentry: pol/Portoryko__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portoryko
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Puerto Rico
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych Ameryki w Ameryce Środkowej ze stolicą w San Juan, położone na wyspie Portoryko (1.1) i kilku sąsiednich;


lexentry: pol/Portugalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Portugalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portugal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, w zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego;


lexentry: pol/Posejdon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Posejdon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poseidon
sense_list:
(mitologia grecka) bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków i koni, utożsamiany z rzymskim Neptunem;


lexentry: pol/Potenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Potenza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Potenza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Basilicata | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Apeninie Lukańskim, stolica regionu Basilicata i prowincji Potenza (1.2);


lexentry: pol/Poti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Poti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto w Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Potomac__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Potomac
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Potomac
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych przepływająca przez Waszyngton;


lexentry: pol/Powołże__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Powołże
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volga Region
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej części Rosji europejskiej, rozciągająca się po obu stronach Wołgi w jej środkowym i dolnym biegu;


lexentry: pol/Połtawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Połtawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Poltava
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowo-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Worsklą, stolica obwodu i rejonu połtawskiego;


lexentry: pol/Południe__rzeczownik__1
written_rep: Południe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: the South
sense_list:
(geografia, geograficzny) południowo-wschodni obszar Stanów Zjednoczonych | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) Konfederacja Stanów Zjednoczonych Ameryki, państwo istniejące w latach 1860-1865


lexentry: pol/Prawo_i_Sprawiedliwość__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prawo i Sprawiedliwość
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Law and Justice
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z czeskich narodowo-konserwatywnych partii politycznych; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa jednej z polskich konserwatywno-chadeckich partii politycznych;


lexentry: pol/Prealpy_Styryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prealpy Styryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Styrian Prealps
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie we wschodniej Austrii, a także w niewielkim stopniu w Słowenii i na Węgrzech


lexentry: pol/Prekmurje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prekmurje
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prekmurje
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) niewielki region historyczny w dzisiejszej Słowenii;


lexentry: pol/Pribałtika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pribałtika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pribaltica
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) określenie krajów nadbałtyckich wywodzące się z języka rosyjskiego


lexentry: pol/Pride__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pride
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pride
sense_list:
(społeczny) dzień dumy i widzialności osób LGBT+, święto godności, afirmacji samoakceptacji, dzień publicznego promowania równości społecznej ludzi nieheteronormatywnych, kultury różnorodności i kultury queer


lexentry: pol/Prisztina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prisztina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pristina
sense_list:
(geografia, geograficzny) stolica i największe miasto Kosowa, położone w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Procjon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Procjon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Procyon
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Małego Psa; | (mitologia grecka) pies Oriona przeniesiony na firmament jako gwiazda Procjon (1.2)


lexentry: pol/Prokopjewsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prokopjewsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prokopyevsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie kemerowskim, nad Abą;


lexentry: pol/Prokrust__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prokrust
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Procrustes
sense_list:
(mitologia grecka) postać z mitologii greckiej, syn Posejdona, rozbójnik czyhający na ofiary przy drodze z Megary do Aten, osławiony używaniem Prokrustowego łoża;


lexentry: pol/Prokrustowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: Prokrustowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: procrustean bed | bed of Procrustes
sense_list:
(mitologia grecka) narzędzie tortur mitycznego attyckiego rozbójnika w formie łoża, na którym dopasowywał ofiarę rozciągając jej ciało lub skracając członki | (przenośnie, przenośnia) sytuacja, w której coś jest gwałtem dostosowywane do jakiegoś sztywnego schematu; arbitralny standard, z którym zgodność jest egzekwowana


lexentry: pol/Pronia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pronia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pronya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie mohylewskim Białorusi, prawy dopływ Soży;


lexentry: pol/Protektorat_Czech_i_Moraw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Protektorat Czech i Moraw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Protectorate of Bohemia and Moravia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jednostka administracyjna utworzona podczas drugiej wojny światowej z ziem czeskich okupowanych przez Trzecią Rzeszę;


lexentry: pol/Prowansja-Alpy-Lazurowe_Wybrzeże__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Provence-Alpes-Côte d'Azur
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny, położony w południowej Francji na wybrzeżu Morza Śródziemnego, przy granicy z Włochami;


lexentry: pol/Prowansja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowansja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Provence
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w południowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Prowincja_Autonomiczna_Wojwodiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prowincja Autonomiczna Wojwodiny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Autonomous Province of Vojvodina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wojwodiny, autonomicznego okręgu w północnej Serbii;


lexentry: pol/Prut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prut
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Prut
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka we wschodniej Europie, lewy dopływ Dunaju, rzeka graniczna pomiędzy Rumunią a Mołdawią;


lexentry: pol/Prypeć__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Prypeć
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pripyat
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie i Białorusi, prawy dopływ Dniepru;


lexentry: pol/Przedkarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Przedkarpacie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ciscarpathia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie


lexentry: pol/Przedlitawia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Przedlitawia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisleithania
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa używana na określenie cesarskiej części Austro-Węgier, zarządzanej bezpośrednio z Wiednia;


lexentry: pol/Przemienienie_Pańskie__rzeczownik__1
written_rep: Przemienienie Pańskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Transfiguration
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystość katolicka obchodzona 6 sierpnia | (teologia, teologiczny) ukazanie się Chrystusa odmienionego na Taborze wybranym apostołom;


lexentry: pol/Pula__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pula
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pula
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Chorwacji, największe na półwyspie Istria, położone na południowym skraju półwyspu nad Morzem Adriatyckim;


lexentry: pol/Purim__rzeczownik__1
written_rep: Purim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Purim
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) radosne święto żydowskie upamiętniające ocalenie Żydów perskich, przypominające karnawał i wiążące się z obdarowywaniem się prezentami, zabawami, piciem alkoholu itp.;


lexentry: pol/Pustać_Lüneburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Pustać Lüneburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Lüneburg Heath
sense_list:
(geografia, geograficzny) region łąk, torfowisk, wrzosowisk i lasów w północnych Niemczech pomiędzy Hamburgiem, Bremą i Hanowerem a Łabą;


lexentry: pol/Pytia__rzeczownik__1
written_rep: Pytia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pythia
sense_list:
(starożytność) kapłanka w starożytnej Grecji, pełniąca rolę wieszczki w wyroczni Apollina w Delfach;


lexentry: pol/Périgord__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Périgord
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Périgord
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, w północnej Akwitanii, na terenie współczesnego departamentu Dordogne, częściowo także Lotu i Garonny;


lexentry: pol/Półwysep_Antarktyczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Antarktyczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Antarctic Peninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep Antarktydy, położony w Antarktyce Zachodniej, na południe od Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Półwysep_Arabski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Arabski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Arabian Peninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) największy półwysep świata położony w Azji Południowo-Zachodniej, między Morzem Czerwonym, Morzem Arabskim i Zatoką Perską;


lexentry: pol/Półwysep_Bretoński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Bretoński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Brittany
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w zachodniej części Francji, od północy oblany wodami kanału La Manche, zaś od południa wodami Oceanu Atlantyckiego;


lexentry: pol/Półwysep_Iberyjski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Iberyjski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Iberian Peninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Europie, między Oceanem Atlantyckim a Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Półwysep_Oneski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Oneski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Onega Peninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w północno-zachodniej Rosji, rozdzielający zatoki Oneską i Dwińską;


lexentry: pol/Półwysep_Tamański__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Półwysep Tamański
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taman Peninsula
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep na południu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, położony na wschód od Krymu, od którego jest oddzielony Cieśniną Kerczeńską;


lexentry: pol/RAM__skrótowiec__1
written_rep: RAM
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RAM
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) pamięć o dostępie swobodnym, pamięć, do której urządzenie może zapisywać dane i je odczytywać;


lexentry: pol/RDS__rzeczownik__1
written_rep: RDS
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: RDS
sense_list:
(radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) informacja tekstowa przekazywana z sygnałem radiowym na falach ultrakrótkich, dekodowana przez odbiornik i pojawiająca się na wyświetlaczu odbiornika;


lexentry: pol/RPA__skrótowiec__1
written_rep: RPA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: RSA
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Południowej Afryki


lexentry: pol/RWPG__rzeczownik__1
written_rep: RWPG
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Comecon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej;


lexentry: pol/Radamantys__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Radamantys
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhadamanthus
sense_list:
(mitologia grecka) król mniejszych wysp na Morzu Egejskim; sędzia zmarłych w Hadesie; syn Zeusa i Europy oraz brat Minosa i Sarpedona;


lexentry: pol/Rak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cancer
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) czwarty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 (22) czerwca do 22 lipca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny zimą;


lexentry: pol/Raszt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Raszt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rasht
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Rawenna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rawenna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ravenna
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, stolica prowincji Rawenna (1.2);


lexentry: pol/Raz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Raz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Raz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnym Iranie, w ostanie Chorasan Północny; stolica gminy miejskiej


lexentry: pol/Rea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhea
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) drugi co do wielkości księżyc Saturna; | (mitologia grecka) w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;


lexentry: pol/Realpolitik__rzeczownik__1
written_rep: Realpolitik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: realpolitik
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;


lexentry: pol/Redonda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Redonda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Redonda
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa wulkaniczna na Morzu Karaibskim, należąca do państwa Antigua i Barbuda;


lexentry: pol/Region_Autonomiczny_Sinciang-Ujgur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Xinjiang Uygur Autonomous Region
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (administracja) oficjalna nazwa regionu autonomicznego Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Urumczi;


lexentry: pol/Reichstag__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reichstag
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: imperial diet
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.; | (historia, historyczny, historycznie) budynek Reichstagu (1.1) w Berlinie;


lexentry: pol/Reims__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reims
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Reims
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;


lexentry: pol/Ren__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ren
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhine
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię i Holandię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;


lexentry: pol/Renesans__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Renesans
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Renaissance
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (sztuka) (architektura, architektoniczny) główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;


lexentry: pol/Reptilianin__rzeczownik__1
written_rep: Reptilianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reptilian
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) rzekomy przedstawiciel rasy humanoidalnych gadów z literatury fantastycznej, teorii spiskowych i opowieści o UFO;


lexentry: pol/Republika_Albanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Albanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Albanian Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Albanii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Angoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Angoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Angola
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Angoli;


lexentry: pol/Republika_Argentyńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Argentyńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Argentine Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Argentyny;


lexentry: pol/Republika_Armenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Armenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Armenia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Armenii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Azerbejdżanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Azerbejdżanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Azerbaijan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Azerbejdżanu jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Beninu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Beninu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Benin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Beninu


lexentry: pol/Republika_Chińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Chińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of China
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tajwanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Cypryjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Cypryjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Cyprus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Cypru jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Czeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Czech Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) (zobacz) Czechy (państwo)


lexentry: pol/Republika_Czuwaska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Czuwaska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chuvashia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Czuwaszji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Dominikańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Dominikańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dominican Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominikany jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Ekwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Ekwadoru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Ecuador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ekwadoru


lexentry: pol/Republika_Federalna_Niemiec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Federalna Niemiec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Federal Republic of Germany
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Berlinie, a wcześniej w Bonn;


lexentry: pol/Republika_Finlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Finlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Finland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Finlandii;


lexentry: pol/Republika_Gambii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gambii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of the Gambia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gambii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Grecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Grecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hellenic Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Grecji jako państwa ;


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Bissau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Bissau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Guinea-Bissau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Bissau


lexentry: pol/Republika_Gwinei_Równikowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Gwinei Równikowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Equatorial Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Gwinei Równikowej


lexentry: pol/Republika_Haiti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Haiti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Haiti
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Haiti, państwa na Karaibach


lexentry: pol/Republika_Indonezji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Indonezji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Indonesia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Indonezji jako państwa


lexentry: pol/Republika_Iraku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Iraku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Iraq
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Iraku jako państwa


lexentry: pol/Republika_Irlandii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Irlandii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Ireland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Irlandii


lexentry: pol/Republika_Jemeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Jemeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Yemen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Jemenu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kamerunu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kamerunu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Cameroon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kamerunu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Karelii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Karelii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Karelia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Karelii jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Kazachstanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kazachstanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Kazakhstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kazachstanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kałmucji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kałmucji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kalmykia
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (administracja) oficjalna nazwa Kałmucji jako jednostki administracyjnej Federacji Rosyjskiej


lexentry: pol/Republika_Kenii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kenii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Kenya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kenii jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kirgiska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kirgiska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kyrgyz Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kirgistanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Kolumbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kolumbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Colombia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kolumbii


lexentry: pol/Republika_Komi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Komi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Komi Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) republika w północno-zachodniej części Federacjii Rosyjskiej, około jednej czwartej populacji Republiki stanowi rdzenny naród Komi;


lexentry: pol/Republika_Konga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Konga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of the Congo
sense_list:
(oficjalnie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej części Afryki ze stolicą w Brazzaville;


lexentry: pol/Republika_Kostaryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Kostaryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Costa Rica
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_Libańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Libańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Lebanon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Libanu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Litewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Litewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Lithuania
sense_list:
(oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) oficjalna nazwa Litwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Macedonii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Macedonii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Macedonia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nazwa Republiki Macedonii Północnej (Macedonii Północnej) używana do początku 2019 r.


lexentry: pol/Republika_Malty__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Malty
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Malta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Malty jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Mauritiusu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mauritiusu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Mauritius
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mauritiusu jako państwa


lexentry: pol/Republika_Mozambiku__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mozambiku
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Mozambique
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mozambiku


lexentry: pol/Republika_Mołdawii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Mołdawii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Moldova
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Mołdawii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Namibii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Namibii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Namibia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Namibii


lexentry: pol/Republika_Paragwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Paragwaju
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Paraguay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Paragwaju


lexentry: pol/Republika_Peru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Peru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Peru
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Peru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Portugalska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Portugalska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Portuguese Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portugalii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Rwandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Rwandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Rwandy


lexentry: pol/Republika_Salwadoru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Salwadoru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of El Salvador
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Salwadoru, państwa w Ameryce Środkowej


lexentry: pol/Republika_San_Marino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika San Marino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Most Serene Republic of San Marino
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa San Marino jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Serbii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Serbii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Serbia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Serbii jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Singapuru__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Singapuru
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Singapore
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Singapuru jako państwa


lexentry: pol/Republika_Sudanu_Południowego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu Południowego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of South Sudan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu Południowego jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Sudanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Sudanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of the Sudan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Sudanu, państwa w Afryce


lexentry: pol/Republika_Surinamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Surinamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Suriname
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Surinamu


lexentry: pol/Republika_Słowacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Słowacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovak Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej, graniczące z Polską, Ukrainą, Węgrami, Austrią i Czechami;


lexentry: pol/Republika_Togijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Togijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togolese Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (oficjalnie) (urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Togo jako państwa


lexentry: pol/Republika_Trynidadu_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Trynidadu i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Trinidad and Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Trynidadu i Tobago


lexentry: pol/Republika_Tunezyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Tunezyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tunisian Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tunezji


lexentry: pol/Republika_Turcji__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Turcji
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Turkey | Republic of Türkiye
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Turcji jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Ugandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Ugandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Ugandy


lexentry: pol/Republika_Wybrzeża_Kości_Słoniowej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Wybrzeża Kości Słoniowej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Côte d’Ivoire
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wybrzeża Kości Słoniowej


lexentry: pol/Republika_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Węgierska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Hungary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Węgier w latach 1989 – 2012


lexentry: pol/Republika_Włoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Włoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italian Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nazwa oficjalna Włoch;


lexentry: pol/Republika_Łotewska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Łotewska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Republic of Latvia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Łotwy jako państwa;


lexentry: pol/Republika_Środkowoafrykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Republika Środkowoafrykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Central African Republic
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce, w środkowej części tego kontynentu, ze stolicą w Bangi;


lexentry: pol/Reunion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reunion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Réunion | Reunion
sense_list:
(geografia, geograficzny) wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji


lexentry: pol/Rewda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rewda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Revda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;


lexentry: pol/Reńskie_Góry_Łupkowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Reńskie Góry Łupkowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhenish Massif
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo niewysokich gór w zachodniej części Niemiec nad środkowym Renem oraz na terenie Luksemburga, Belgii i Francji;


lexentry: pol/Riazań__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riazań
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ryazan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;


lexentry: pol/Rieti__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rieti
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rieti
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);


lexentry: pol/Rijeka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rijeka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rijeka
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;


lexentry: pol/Rimland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rimland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rimland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wg teorii geopolitycznej Nicholasa Spykmana najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się na obrzeżach Eurazji;


lexentry: pol/Rio_Grande__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rio Grande
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rio Grande
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Ameryce Północnej, uchodząca do Zatoki Meksykańskiej;


lexentry: pol/Riwiera_Albańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Riwiera Albańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Albanian Riviera
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar w południowej Albanii, w obwodzie Wlora, usytuowany wzdłuż wybrzeża Morza Jońskiego;


lexentry: pol/Rodopy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rodopy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhodopes | Rhodope
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z pasm górskich fałdowania hercyńskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na pograniczu Bułgarii i Grecji; także region geograficzny;


lexentry: pol/Roma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Roma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Roma
sense_list:
(geografia, geograficzny) nazwa kilku miast w różnych państwach świata | (mitologia rzymska) bogini Rzymu i tradycyjne uosobienie państwa rzymskiego; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Romania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Romania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Romagna
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w północnych Włoszech, razem z Emilią tworząca region administracyjny Emilia-Romania, jej najważniejszym ośrodkiem jest Rawenna;


lexentry: pol/Ropotamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ropotamo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ropotamo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w południowo-wschodniej Bułgarii, uchodząca do Morza Czarnego;


lexentry: pol/Rosgwardia__skrótowiec__1
written_rep: Rosgwardia
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: Rosgvardiya
sense_list:
= (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) Federalna Służba Wojsk Gwardii Narodowej Rosji;


lexentry: pol/Rosja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Russia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie i Azji ze stolicą w Moskwie;


lexentry: pol/Rostock__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostock
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostock
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech;


lexentry: pol/Rostów_nad_Donem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rostów nad Donem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rostov-on-Don
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowej Rosji, nad rzeką Don, niedaleko jej ujścia do Morza Azowskiego;


lexentry: pol/Rosz_ha-Szana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rosz ha-Szana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rosh Hashanah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowskie święto nowego roku obchodzone we wrześniu, pierwszego i drugiego dnia miesiąca tiszri;


lexentry: pol/Rożawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rożawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rojava
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) region w północnej i północno-wschodniej Syrii;


lexentry: pol/Rubcowsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rubcowsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rubtsovsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, położone nad rzeką Alej, stolica rejonu rubcowskiego;


lexentry: pol/Rublowka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rublowka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rublyovka
sense_list:
(potocznie, potoczny) (geografia, geograficzny) zachodnie przedmieście Moskwy zamieszkałe przez bogatych Rosjan i rosyjską elitę polityczną;


lexentry: pol/Rumunia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rumunia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Romania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj europejski nad Morzem Czarnym, ze stolicą w Bukareszcie;


lexentry: pol/Rusin__rzeczownik__1
written_rep: Rusin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruthenian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) mieszkaniec Rusi | przedstawiciel narodu wschodniosłowiańskiego;


lexentry: pol/Rustawi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rustawi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rustavi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej Gruzji, położone nad rzeką Kurą;


lexentry: pol/Ruwenzori__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruwenzori
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ruwenzori Mountains | Ruwenzori Range | Rwenzori | Rwenzori Mountains
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie w Afryce Środkowej, na pograniczu Demokratycznej Republiki Konga i Ugandy;


lexentry: pol/Ruś_Kijowska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś Kijowska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kievan Rus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) średniowieczne państwo feudalne w Europie;


lexentry: pol/Ruś__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ruś
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rus' | Ruthenia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczna nazwa ziem położonych na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi, a także w zachodniej części Rosji europejskiej oraz wschodniej części Polski


lexentry: pol/Rwanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rwanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rwanda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowo-wschodniej Afryce ze stolicą w Kigali;


lexentry: pol/Ryby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ryby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pisces
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;


lexentry: pol/Rzeczpospolita_Obojga_Narodów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzeczpospolita Obojga Narodów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Polish-Lithuanian Commonwealth
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo składające się z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej;


lexentry: pol/Rzesza__rzeczownik__1
written_rep: Rzesza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Reich
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie państwa niemieckiego w różnych okresach jego historii;


lexentry: pol/Rzym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Rzym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Rome
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Włoch; | (historia, historyczny, historycznie) Cesarstwo Rzymskie; | (przenośnie, przenośnia) papież; najwyższe władze Kościoła katolickiego | (historia, historyczny, historycznie) starożytna cywilizacja rzymska;


lexentry: pol/SLAPP__skrótowiec__1
written_rep: SLAPP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SLAPP
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (społeczny) pozew sądowy mający na celu zastraszenie i uciszenie krytyków przez zaangażowanie ich w obronę prawną, której kosztów mogą nie udźwignąć


lexentry: pol/SMS__skrótowiec__1
written_rep: SMS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SMS | text
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej


lexentry: pol/SO-DIMM__skrótowiec__1
written_rep: SO-DIMM
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SO-DIMM | SODIMM
sense_list:
= (informatyka, informatyczny) (angielski) Small Outline Dual In-line Memory Module → małogabarytowy moduł pamięci z obustronnymi złączami; mniejszy rodzaj pamięci DIMM, stosowany głównie w notebookach, netbookach oraz w niektórych drukarkach biurowych;


lexentry: pol/SRR__skrótowiec__1
written_rep: SRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: SSR
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) = Socjalistyczna Republika Radziecka


lexentry: pol/SURP__skrótowiec__1
written_rep: SURP
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: shredder
sense_list:
= sanitarne urządzenie rozdrabniająco-przetłaczające – służy do wymuszonego (maceracja, przetłaczanie) odprowadzania ścieków bytowych z urządzeń sanitarnych oddalonych lub poniżej kanalizacji grawitacyjnej


lexentry: pol/Sahara_Zachodnia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sahara Zachodnia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Western Sahara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium u wybrzeży Oceanu Atlantyckiego, graniczące z Marokiem, Algierią oraz Mauretanią i znajdujące się pod kontrolą Maroka, jednakże przez wiele rządów uznane za samodzielne państwo;


lexentry: pol/Saint_Kitts_i_Nevis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Kitts i Nevis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Kitts and Nevis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/Saint_Lucia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Lucia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Lucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych;


lexentry: pol/Saint_Vincent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saint Vincent
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Vincent
sense_list:
(geografia, geograficzny) największa z wysp należących do karaibskiego państwa Saint Vincent i Grenadyny;


lexentry: pol/Saipan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Saipan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saipan
sense_list:
(administracja) okręg administracyjny Marianów Północnych obejmujący wyspy: Saipan (1.1), Maigo Fahang, Mañagaha i Aguijan; | (geografia, geograficzny) wyspa w archipelagu Marianów Północnych, w zachodniej części Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/Salamanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Salamanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salamanca
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w zachodniej Hiszpanii, nad rzeką Tormes, stolica prowincji Salamanka (1.2);


lexentry: pol/Salzburg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Salzburg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Salzburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodniej Austrii, stolica kraju związkowego Salzburg (1.2);


lexentry: pol/Samar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja Filipin, w zachodniej części wyspy Samar (1.1); | (geografia, geograficzny) kibuc położony w Dystrykcie Południowym, w Izraelu; | (geografia, geograficzny) wyspa na Filipinach, w archipelagu Visayas;


lexentry: pol/Samara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samara
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu samarskiego; | (geografia, geograficzny) rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniepru; źródła rzeki znajdują się na zachodnim skłonie Wyżyny Donieckiej; | (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;


lexentry: pol/Samaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaria
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (biblijny) kraina historyczna na obszarze Izraela i Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą; | (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Samarii (1.1); współcześnie ruiny;


lexentry: pol/Samarytanin__rzeczownik__1
written_rep: Samarytanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Samaritan
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek małej semickiej grupy etniczno-religijnej żyjącej w Izraelu i Autonomii Palestyńskiej i wyznającej samarytanizm, potomek mieszkańców starożytnej Samarii oraz imigrantów z Mezopotamii;


lexentry: pol/Samoa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Samoa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Samoa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w Oceanii ze stolicą w Apia;


lexentry: pol/San_Francisco__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: San Francisco
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: San Francisco
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w USA, w stanie Kalifornia; | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Kolorado | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Nowy Meksyk | (geografia, geograficzny) miejscowość w USA, w stanie Teksas


lexentry: pol/Sandżak__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sandżak
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sanjak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na pograniczu Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Sas__rzeczownik__1
written_rep: Sas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saxon
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek ludu pochodzenia germańskiego, osiadłego w średniowieczu w Westfalii i Dolnej Saksonii; | (historia, historyczny, historycznie) członek rodu szlacheckiego, dynastii związanej z Saksonią; również przydomek polskiego króla Augusta III


lexentry: pol/Satledź__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Satledź
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sutlej
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka płynąca przez Chiny, Indie oraz Pakistan, lewy dopływ Indusu;


lexentry: pol/Saturn__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Saturn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Saturn
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) szósta według oddalenia od Słońca i druga co do wielkości planeta Układu Słonecznego;


lexentry: pol/Scylla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Scylla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scylla
sense_list:
(mitologia grecka) potwór morski o kobiecej postaci i wężowych splotach, czyhający na marynarzy w Cieśninie Mesyńskiej;


lexentry: pol/Scyta__rzeczownik__1
written_rep: Scyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scythian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek indoeuropejskiego ludu rządzącego w starożytności częścią Ukrainy;


lexentry: pol/Scytia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Scytia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scythia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rozległa stepowa kraina historyczna Eurazji obejmująca część dzisiejszej Ukrainy, południowej Rosji i Kazachstanu, zamieszkana przez Scytów, koczowniczy lud indoeuropejski;


lexentry: pol/Sedan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sedan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sedan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Ardeny;


lexentry: pol/Seforis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seforis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sepphoris
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) stanowisko archeologiczne w Izraelu, w starożytności ośrodek miejski;


lexentry: pol/Segowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Segowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Segovia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w hiszpanii, w regionie Kastylia i León ze stolicą w Segowii (1.1); | (geografia, geograficzny) miasto w środkowej Hiszpanii, w regionie Kastylia i León;


lexentry: pol/Seleucja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seleucja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seleucia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) toponim, nazwa szeregu starożytnych miast na świecie;


lexentry: pol/Selinunt__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Selinunt
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Selinunte
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne greckie miasto założone w południowo-zachodniej części Sycylii, zniszczone w 408 r. p.n.e. przez Kartagińczyków;


lexentry: pol/Semipałatyńsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Semipałatyńsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Semipalatinsk Semey
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnim Kazachstanie(nazwa obowiązująca do 2007 roku, egzonim wariantowy wg KSNG)


lexentry: pol/Semita__rzeczownik__1
written_rep: Semita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Semite | Shemite
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan;


lexentry: pol/Semitka__rzeczownik__1
written_rep: Semitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Semite
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członkini jednego ze spokrewnionych etnicznie ludów zamieszkujących Azję południowo-zachodnią (Bliski Wschód) i północną Afrykę, tj. Arabów, Aramejczyków, Babilończyków, Kartagińczyków, Etiopczyków, Hebrajczyków i Fenicjan


lexentry: pol/Senegal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Senegal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Senegal
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w zachodniej części Afryce, ze stolicą w Dakarze; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Afryce;


lexentry: pol/Septuaginta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Septuaginta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Septuagint
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu z hebrajskiego i aramejskiego na koine;


lexentry: pol/Serbia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraj w Europie, powstał po rozpadzie Serbii i Czarnogóry;


lexentry: pol/Serbia_i_Czarnogóra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Serbia i Czarnogóra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Serbia and Montenegro
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawne państwo w Europie;


lexentry: pol/Seszele__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Seszele
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seychelles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) afrykańskie wyspiarskie państwo na Oceanie Indyjskim; | (geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim;


lexentry: pol/Siedmiorzecze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Siedmiorzecze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zhetysu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w Azji Środkowej nad granicą chińską, obecnie należący w większości do Kazachstanu, częściowo do Kirgistanu i Chin;


lexentry: pol/Sielce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sielce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Seltsy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wieś w Rosji, w obwodzie riazańskim, nad Oką, miejsce w którym w 1943 sformowano 1 Dywizję Piechoty;


lexentry: pol/Sierra_Leone__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sierra Leone
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sierra Leone
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą we Freetown;


lexentry: pol/Simoeis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Simoeis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Simoeis Simois
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) nazwa rzeki obok Troi, dzisiaj nazywanej Dümruk Su ((turecki) Dümrek Çayı)


lexentry: pol/Sinaloa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sinaloa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sinaloa
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w zachodniej części Meksyku | (geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Meksyku na terenie stanu Sinaloa (1.1) | (geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez stan Sinaloa (1.1)


lexentry: pol/Sindbad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sindbad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sinbad | Sindbad
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa;


lexentry: pol/Singapur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Singapur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Singapore
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) miasto-państwo w Azji;


lexentry: pol/Skalda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skalda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheldt
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka płynąca przez Francję, Belgię i Holandię, uchodząca do Morza Północnego, nieopodal Antwerpii;


lexentry: pol/Skania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scania
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna leżąca na najdalej wysuniętym na południe końcu Półwyspu Skandynawskiego, nad cieśniną Sund, obecnie w Szwecji;


lexentry: pol/Skorpion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Skorpion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scorpio | Scorpius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) ósmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 października do 21 listopada; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny częściowo latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Slawonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Slawonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slavonia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy;


lexentry: pol/Socjalistyczna_Republika_Wietnamu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Socjalistyczna Republika Wietnamu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Socialist Republic of Vietnam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wietnamu


lexentry: pol/Sodoma_i_Gomora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sodoma i Gomora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sodom and Gomorrah
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) bałagan, zamieszanie, awantura | (przenośnie, przenośnia) rozwiązłość, rozpusta


lexentry: pol/Sogdiana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sogdiana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sogdia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w Azji Środkowej leżąca nad rzeką Zarafszan, między rzekami Amu-darią i Syr-darią, na północ od Margiany i Baktrii, a na wschód od Fergany;


lexentry: pol/Sokrates__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sokrates
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Socrates
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) starożytny, grecki filozof; | imię męskie;


lexentry: pol/Sol_Invictus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sol Invictus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sol Invictus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) synretyczne bóstwo solarne czczone u schyłku Cesarstwa Rzymskiego, którego święto obchodzono 25 grudnia;


lexentry: pol/Solidarność__rzeczownik__1
written_rep: Solidarność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Solidarity
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”;


lexentry: pol/Solon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta, mąż stanu i prawodawca ateński żyjący na przełomie VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Solura__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Solura
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solothurn
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii; | (geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura (1.2), nad rzeką Aare;


lexentry: pol/Somalia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somalia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somalia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Mogadiszu;


lexentry: pol/Somaliland__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Somaliland
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Somaliland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieuznawana republika we wschodniej Afryce;


lexentry: pol/Sorbona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sorbona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sorbonne
sense_list:
(geografia, geograficzny) zespół budynków w Dzielnicy Łacińskiej Paryża, dawniej siedziba Uniwersytetu Paryskiego;


lexentry: pol/Sotion__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sotion
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sotion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) grecki perypatetyk, doksograf, historyk z Aleksandrii w Egipcie;


lexentry: pol/Sparta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sparta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sparta
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto-państwo w południowej Grecji; | (geografia, geograficzny) miasto w południowej Grecji, na Peloponezie


lexentry: pol/Spider-Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spider-Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Spider-Man
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać komiksowa i filmowa;


lexentry: pol/Spira__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Spira
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Speyer
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;


lexentry: pol/Springfield__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Springfield
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Springfield
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois; | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;


lexentry: pol/Srem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Srem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrmia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna położona między Dunajem a Sawą, podzielona obecnie między Serbię i Chorwację;


lexentry: pol/Sri_Lanka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sri Lanka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sri Lanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Azji na wyspie Cejlon;


lexentry: pol/Stalin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stalin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stalin
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pseudonim Iosifa Wissarionowicza Dżugaszwiliego, radzieckiego polityka i przywódcy;


lexentry: pol/Stany_Zjednoczone_Ameryki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stany Zjednoczone Ameryki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: United States of America
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Północnej ze stolicą w Waszyngtonie;


lexentry: pol/Stara_Hercegowina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stara Hercegowina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Old Herzegovina
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w zachodniej części Czarnogóry;


lexentry: pol/Stara_Saksonia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stara Saksonia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Old Saxony
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-zachodnich Niemczech, pokrywająca się w dużej mierze z obecną Dolną Saksonią, gdzie mieściły się we wczesnym średniowieczu siedziby plemienia Sasów a później księstwo Saksonii;


lexentry: pol/Stary_Testament__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stary Testament
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Old Testament
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) część Biblii, w skład której wchodzą księgi przejęte z judaizmu, napisane przed naszą erą;


lexentry: pol/Stolica_Apostolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Apostolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy See
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan


lexentry: pol/Stolica_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stolica Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy See
sense_list:
(geografia, geograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) siedziba papieża, Watykan | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) organ władzy zwierzchniej w Kościele katolickim


lexentry: pol/Stralsund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stralsund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stralsund
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nadbałtyckie miasto powiatowe i hanzeatyckie w niemieckim kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie; ;


lexentry: pol/Stryj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stryj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stryi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniestru; | (geografia, geograficzny) miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim


lexentry: pol/Strzelec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Strzelec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sagittarius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) dziewiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 listopada do 21 grudnia; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;


lexentry: pol/Stuttgart__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Stuttgart
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Stuttgart
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Niemczech, stolica i największe miasto kraju związkowego Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Stwórca__rzeczownik__1
written_rep: Stwórca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: creator deity | creator god
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (książkowy) Bóg, twórca świata (szczególnie w religiach monoteistycznych); istota duchowa, która spowodowała powstanie świata zgodnie z wiarą: żydów, muzułmanów, chrześcijan;


lexentry: pol/Styria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Styria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Styria
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowej Europie, podzielona między Austrię i Słowenię;


lexentry: pol/Suazi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suazi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swaziland
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dawna nazwa państwa Eswatini;


lexentry: pol/Sudety__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sudety
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sudeten | Sudetes
sense_list:
(geografia, geograficzny) łańcuch górski na pograniczu Polski i Czech, rozciągającym się pomiędzy Doliną Łaby a Bramą Morawską;


lexentry: pol/Sumer__rzeczownik__1
written_rep: Sumer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Sumer
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina leżąca w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Sund__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sund
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Øresund
sense_list:
(geografia, geograficzny) cieśnina łącząca Morze Bałtyckie z Morzem Północnym przez cieśniny Kattegat i Skagerrak, oddzielająca duńską Zelandię od szwedzkiej Skanii;


lexentry: pol/Sunża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sunża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sunzha
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka zachodniej Rosji, na terenie Osetii Północnej, Inguszetii i Czeczenii, prawy dopływ rzeki Terek;


lexentry: pol/Surami__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surami
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surami
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w środkowej Gruzji, w regionie Wewnętrzna Kartlia;


lexentry: pol/Surgut__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surgut
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surgut
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym – Jugrze;


lexentry: pol/Surinam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surinam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Suriname | Surinam
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Paramaribo;


lexentry: pol/Surja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Surja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Surya
sense_list:
(mitologia indyjska) solarne bóstwo wedyjskie, personifikacja słońca występujące również w późniejszych tekstach mitologii indyjskiej;


lexentry: pol/Sussex__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sussex
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sussex
sense_list:
(geografia, geograficzny) hrabstwo w południowo-wschodniej Anglii nad kanałem La Manche; | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa szeregu miejscowości i hrabstw w krajach anglojęzycznych; | (historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 477–860


lexentry: pol/Suwalszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Suwalszczyzna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sudovia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce oraz w południowo-zachodniej Litwie w okolicy Suwałk;


lexentry: pol/Sułtanat_Omanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sułtanat Omanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sultanate of Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Omanu jako państwa


lexentry: pol/Swanetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Swanetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Svaneti
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina w północno-zachodniej Gruzji;


lexentry: pol/Swobodny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Swobodny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Svobodny
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie amurskim, nad Zeją;


lexentry: pol/Sychem__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sychem
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shechem
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) starożytne miasto w środkowej Palestynie, przejściowo stolica Samarii;


lexentry: pol/Sycylia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sycylia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sicily
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) wyspa na Morzu Śródziemnym i autonomiczny region administracyjny we Włoszech;


lexentry: pol/Sydon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sydon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sidon
sense_list:
(geografia, geograficzny) trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego;


lexentry: pol/Syjon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syjon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zion
sense_list:
(geografia, geograficzny) (biblijny) figuratywne określenie całej Jerozolimy | (geografia, geograficzny) jedno ze wzgórz Jerozolimy;


lexentry: pol/Syn_Boży__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syn Boży
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Son of God
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: określenie Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Syn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Son
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: druga osoba Trójcy Świętej


lexentry: pol/Synaj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Synaj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sinai
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep w południowo-zachodniej Azji; | (geografia, geograficzny) góra w południowej części Półwyspu Synaj (1.1);


lexentry: pol/Syngalezka__rzeczownik__1
written_rep: Syngalezka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Singhalese | Sinhalese
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu zamieszkującego południe wyspy Cejlon i posługującego się językiem syngaleskim;


lexentry: pol/Syr-daria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syr-daria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syr Darya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie, powstaje z połączenia rzek Naryn i Kara-daria;


lexentry: pol/Syrdaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syrdaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirdaryo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodnim Uzbekistanie, w wilajecie syrdaryjskim;


lexentry: pol/Syrinks__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syrinks
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syrinx
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 3360; | (mitologia grecka) najada albo hamadriada, albo oreada z Arkadii zamieniona w trzcinę, ukochana Pana;


lexentry: pol/Syriusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Syriusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sirius | Dog Star
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda na nocnym niebie, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa;


lexentry: pol/Sywasz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sywasz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Syvash
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozbudowany zespół płytkich słonowodnych zatok na północno-wschodnim wybrzeżu Krymu;


lexentry: pol/Szadrinsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szadrinsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shadrinsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem


lexentry: pol/Szafuza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szafuza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schaffhausen
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);


lexentry: pol/Szampania-Ardeny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szampania-Ardeny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Champagne-Ardenne
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (administracja) były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;


lexentry: pol/Szampania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szampania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Champagne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Szatan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Satan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;


lexentry: pol/Szatt_al-Arab__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szatt al-Arab
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shatt al-Arab
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka o długości 200 km w południowym Iraku, formująca się przez złączenie wód Eufratu i Tygrysu i uchodząca do Zatoki Perskiej;


lexentry: pol/Szczecin__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szczecin
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Szczecin
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;


lexentry: pol/Szechina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szechina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: shekinah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;


lexentry: pol/Szeherezada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeherezada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Scheherazade
sense_list:
(folklor) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) imię żeńskie; imię postaci z arabskiej baśni;


lexentry: pol/Szeol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szeol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sheol
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;


lexentry: pol/Szetlandy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szetlandy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shetland
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;


lexentry: pol/Sziraz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Sziraz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shiraz
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;


lexentry: pol/Sziwa__rzeczownik__1
written_rep: Sziwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Shiva
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stwórca, opiekun i niszczyciel świata, jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;


lexentry: pol/Szlezwik-Holsztyn__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szlezwik-Holsztyn
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleswig-Holstein
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;


lexentry: pol/Szlezwik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szlezwik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Schleswig
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;


lexentry: pol/Szop__rzeczownik__1
written_rep: Szop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Shop
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel bałkańskiej grupy etniczno-kulturowej zamieszkującej region na pograniczu Bułgarii, Serbii iMacedonii Północnej;


lexentry: pol/Szuja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szuja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shuya
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;


lexentry: pol/Szumawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szumawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bohemian Forest
sense_list:
(geografia, geograficzny) pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;


lexentry: pol/Szwabia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwabia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Swabia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;


lexentry: pol/Szwajcaria_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria Meklemburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mecklenburg Switzerland
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina w środkowej części Meklemburgii-Pomorza Przedniego, cenna ze względu na swoją przyrodę


lexentry: pol/Szwajcaria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwajcaria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Switzerland
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Bernie;


lexentry: pol/Szwecja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Szwecja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sweden
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;


lexentry: pol/Sąd_Ostateczny__rzeczownik__1
written_rep: Sąd Ostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Doomsday | Last Judgement
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie: moment, w którym Bóg dokona ostatecznego sądu nad ludźmi i określi, którzy z nich zostaną zbawieni, a którzy potępieni;


lexentry: pol/Słowacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovakia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie Środkowej;


lexentry: pol/Słowenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słowenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Slovenia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w południowej Europie ze stolicą w Lublanie;


lexentry: pol/Słowianin__rzeczownik__1
written_rep: Słowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slav
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy;


lexentry: pol/Słowianka__rzeczownik__1
written_rep: Słowianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Slav
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka jednego z ludów lub narodów indoeuropejskich, zamieszkujących wschodnią i południowo-wschodnią część Europy


lexentry: pol/Słońce__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Słońce
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sun
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) centralne ciało niebieskie Układu Słonecznego; najbliższa Ziemi gwiazda; w dzień najjaśniejszy obiekt na niebie;


lexentry: pol/TAWS__skrótowiec__1
written_rep: TAWS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: TAWS
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (technologia, technika, techniczny) = (angielski) Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem


lexentry: pol/TSH__skrótowiec__1
written_rep: TSH
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: TSH
sense_list:
= (medycyna, medyczny) (biochemia, biochemiczny) (angielski) thyroid-stimulating hormone → hormon tyreotropowy / tyreotropina;


lexentry: pol/TSUE__skrótowiec__1
written_rep: TSUE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: CJEU
sense_list:
= (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej


lexentry: pol/Tabor__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tabor
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tabor
sense_list:
(geografia, geograficzny) jeden z grzbietów górskich w Pieninach; | (geografia, geograficzny) nazwa cieków wodnych w Izraelu i Polsce | (geografia, geograficzny) toponim, nazwa miast, miejscowości, gmin lub ich części w Polsce i innych krajach


lexentry: pol/Tacheng__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tacheng
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tacheng
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, niedaleko granicy z Kazachstanem;


lexentry: pol/Tadź_Mahal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tadź Mahal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taj Mahal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) mauzoleum w indyjskim mieście Agra, wzniesione przez Szahdżahana, władcę z dynastii Wielkich Mogołów, dla zmarłej żony Mumtaz Mahal;


lexentry: pol/Taganrog__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Taganrog
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taganrog
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;


lexentry: pol/Tagił__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tagił
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tagil
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, prawy dopływ Tury;


lexentry: pol/Tajmyra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajmyra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taymyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;


lexentry: pol/Tajwan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tajwan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taiwan
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa na Oceanie Spokojnym; | (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;


lexentry: pol/Tales__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tales
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thales
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;


lexentry: pol/Talos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Talos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Talos
sense_list:
(mitologia grecka) postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu; | (mitologia grecka) postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;


lexentry: pol/Talus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Talus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Talos
sense_list:
(mitologia grecka) niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu; | (mitologia grecka) olbrzym z brązu strzegący Krety przed piratami i obcymi;


lexentry: pol/Tambow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tambow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tambov
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w środku europejskiej części Rosji, położone nad rzeką Cną;


lexentry: pol/Tamil__rzeczownik__1
written_rep: Tamil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamil
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki


lexentry: pol/Tamilka__rzeczownik__1
written_rep: Tamilka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamil
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;


lexentry: pol/Tanach__rzeczownik__1
written_rep: Tanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanakh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;


lexentry: pol/Tanganika__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tanganika
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanganyika
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) planowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo; | (geografia, geograficzny) jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;


lexentry: pol/Tangier__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tangier
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tangier
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;


lexentry: pol/Tanzania__rzeczownik__1
written_rep: Tanzania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tanzania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;


lexentry: pol/Tara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tara
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;


lexentry: pol/Tardis__rzeczownik__1
written_rep: Tardis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tardis
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) żyjący statek kosmiczny w formie niebieskiej budki policyjnej, poruszający się w czasie i przestrzeni, występujący w uniwersum filmowym Doktora Who;


lexentry: pol/Tarent__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarent
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taranto
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;


lexentry: pol/Tarragona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarragona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarragona
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;


lexentry: pol/Tars__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tars
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarsus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;


lexentry: pol/Tartu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tartu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tartu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) nazwa gminy wiejskiej w Estonii; | (geografia, geograficzny) miasto w Estonii;


lexentry: pol/Tarym__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tarym
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tarim River
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;


lexentry: pol/Tata__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tata
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tata
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miejscowość i prowincja w południowym Maroku, w regione Sus-Massa


lexentry: pol/Tatarstan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tatarstan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tatarstan
sense_list:
(geografia, geograficzny) podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;


lexentry: pol/Teby__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Teby
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thebes
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Grecji, w Beocji; | (geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto w Górnym Egipcie, położone nad Nilem;


lexentry: pol/Tedżen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tedżen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tejen
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowym Turkmenistanie, w wilajecie achalskim;


lexentry: pol/Tennessee__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Tennessee
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Tennessee
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Stanach Zjednoczonych, główny dopływ rzeki Ohio;


lexentry: pol/Tepito__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tepito
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tepito
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) dzielnica miasta Meksyk, mająca opinię niebezpiecznej, z szemranym handlem, własną kulturą, dialektem i unikalnym sposobem bycia


lexentry: pol/Terek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terek
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Przedkaukaziu, płynąca przez Rosję i Gruzję, uchodząca deltą do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Termez__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termez
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Termez
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-wschodniej części Uzbekistanu, port na prawym brzegu Amu-darii;


lexentry: pol/Termopile__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Termopile
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermopylae
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) strategiczne, wąskie przejście między pasmem górskim Oita a wodami Zatoki Malijskiej, prowadzące z Tesalii do Grecji środkowej w pobliżu miejscowości Lamia w Grecji;


lexentry: pol/Terni__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terni
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terni
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Umbria; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, położone w Umbrii;


lexentry: pol/Terpsychora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terpsychora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Terpsichore
sense_list:
(mitologia grecka) muza tańca i pieśni chóralnej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;


lexentry: pol/Teruel__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Teruel
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Teruel
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w Hiszpanii, w Aragonii ze stolicą w Teruel (1.1); | (geografia, geograficzny) miasto w Hiszpanii, w Aragonii;


lexentry: pol/Terytorium_Wyspy_Bożego_Narodzenia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Terytorium Wyspy Bożego Narodzenia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Territory of Christmas Island
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Wyspy Bożego Narodzenia, australijskiego terytorium zależnego


lexentry: pol/Tetyda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tetyda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tethys
sense_list:
(geologia, geologiczny) praocean rozdzielający Europę i Afrykę; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie żeńskiej płodności morza;


lexentry: pol/Teuton__rzeczownik__1
written_rep: Teuton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Teuton
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (historia, historyczny, historycznie) członek starożytnego plemienia germańskiego, wywodzącego się z Półwyspu Jutlandzkiego


lexentry: pol/Tipasa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tipasa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tipaza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja wchodząca w skład Algierii, leży w północnej części kraju, nad Morzem Śródziemnym | (geografia, geograficzny) miasto w północnej Algierii nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji Tipasa (1.2);


lexentry: pol/Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) karaibska wyspa na Atlantyku u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej, na północny wschód od Trynidadu z którym tworzy jedno państwo Trynidad i Tobago;


lexentry: pol/Tobolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tobolsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tobolsk
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze 13125 z pasa głównego asteroid; | (geografia, geograficzny) miasto w Rosji, w obwodzie tiumeńskim, u ujścia rzeki Toboł do Irtysza;


lexentry: pol/Togo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Togo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Togo
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Lomé;


lexentry: pol/Tokelau__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tokelau
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tokelau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Tonga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tonga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tonga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Oceanii;


lexentry: pol/Tora__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tora
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Torah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święta księga judaizmu składająca się z pięciu ksiąg;


lexentry: pol/Tormes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tormes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tormes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Hiszpanii, mająca źródło w pasmo górskim Gredos, w prowincji Ávila, uchodząca do rzeki Duero;


lexentry: pol/Toskania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Toskania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuscany
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) kraina historyczna i region administracyjny w środkowych Włoszech;


lexentry: pol/Tracja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tracja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thrace
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;


lexentry: pol/Transeufratea__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Transeufratea
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trans-Euphrates
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytny kraj na Bliskim Wschodzie, zależny od Babilonii


lexentry: pol/Treviso__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Treviso
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Treviso
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Trewir__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trewir
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trier
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;


lexentry: pol/Triduum_Paschalne__rzeczownik__1
written_rep: Triduum Paschalne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Easter Triduum | Paschal Triduum
sense_list:
(kościelny) w liturgii chrześcijańskiej dni od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej włącznie;


lexentry: pol/Triest__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Triest
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trieste
sense_list:
(geografia, geograficzny) portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Tripoli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tripoli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Libii | (geografia, geograficzny) miasto w Grecji, na Peloponezie; | (geografia, geograficzny) miasto w Libanie


lexentry: pol/Tristan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tristan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tristan
sense_list:
(mitologia celtycka) (sztuka) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;


lexentry: pol/Troada__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troada
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troad | Troas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;


lexentry: pol/Troick__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troick
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troitsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Troja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej;


lexentry: pol/Troyes__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Troyes
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Troyes
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;


lexentry: pol/Trybunał_Konstytucyjny__rzeczownik__1
written_rep: Trybunał Konstytucyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitutional court | Constitutional Tribunal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd, którego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności z konstytucją ustaw oraz aktów prawnych niższej rangi niż ustawa;


lexentry: pol/Trybunał_Stanu__rzeczownik__1
written_rep: Trybunał Stanu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: State Tribunal
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) polski sąd rozpatrujący sprawy dotyczące naruszenia konstytucji przez najwyższych urzędników państwowych;


lexentry: pol/Trydent-Górna_Adyga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trydent-Górna Adyga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trentino-South Tyrol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) region administracyjny w północnych Włoszech ze stolicą w Trydencie;


lexentry: pol/Trynidad__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinidad
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trynidad_i_Tobago__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trynidad i Tobago
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinidad and Tobago
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w archipelagu Małych Antyli, położone u wybrzeży Ameryki Południowej;


lexentry: pol/Trypolis__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trypolis
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tripoli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto, stolica Libii; | (geografia, geograficzny) miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;


lexentry: pol/Trzeci_Świat__rzeczownik__1
written_rep: Trzeci Świat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Third World
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) kraje słabo rozwinięte gospodarczo, przeważnie byłe kolonie; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (historia, historyczny, historycznie) XX wiek grupa państw nienależąca ani do bloku kapitalistycznego (pod przewodnictwem Stanów Zjednoczonych), ani do komunistycznego (ZSRR)


lexentry: pol/Trzej_Królowie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzej Królowie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Biblical Magi | Magi | Three Kings | Three Wise Men
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) postacie z biblijnej opowieści, które podążając za Gwiazdą Betlejemską przybyły do nowonarodzonego Chrystusa z darami;


lexentry: pol/Trzy_Biskupstwa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trzy Biskupstwa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Three Bishoprics
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna leżąca w większości na terenie obecnego regionu Grand Est, wyodrębniona w 1552 roku wraz z przejęciem przez króla francuskiego biskupstw Metzu, Toulu i Verdun wraz z miastami cesarskimi i fragmentem księstwa Luksemburga;


lexentry: pol/Trójca_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójca Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Trinity
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w doktrynie chrześcijańskiej: trzy postacie (Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty), pod którymi przejawia się jeden Bóg;


lexentry: pol/Trójmiasto__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójmiasto
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tricity
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;


lexentry: pol/Trójmorze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójmorze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Baltic, [[Adriatic | Three Seas | Three Seas Initiative
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna krajów wschodniej Europy;


lexentry: pol/Trójporozumienie__rzeczownik__1
written_rep: Trójporozumienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Triple Entente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) nazwa szeregu porozumień pomiędzy Francją, Rosją i Wielką Brytanią z przełomu XIX i XX w;


lexentry: pol/Trójprzymierze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Trójprzymierze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Triple Alliance
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;


lexentry: pol/Tuareg__rzeczownik__1
written_rep: Tuareg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuareg
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) nomada, członek ludu berberyjskiego zamieszkującego obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso


lexentry: pol/Tulon__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tulon
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Toulon
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Var;


lexentry: pol/Turcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkey | Türkiye
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) państwo na pograniczu Europy i Azji;


lexentry: pol/Turecka_Republika_Cypru_Północnego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turecka Republika Cypru Północnego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkish Republic of Northern Cyprus
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w północnej części Cypru, nieuznawane przez społeczność międzynarodową;


lexentry: pol/Turfan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turfan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turfan | Turpan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w Kotlinie Turfańskiej;


lexentry: pol/Turgowia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turgowia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thurgau
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) niemieckojęzyczny kanton w północno-wschodniej Szwajcarii;


lexentry: pol/Turkmenbaszy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenbaszy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Türkmenbaşy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto portowe nad Morzem Kaspijskim, w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim;


lexentry: pol/Turkmenistan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turkmenistan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turkmenistan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw w Azji Środkowej;


lexentry: pol/Turks_i_Caicos__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turks i Caicos
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Turks and Caicos Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na Oceanie Atlantyckim;


lexentry: pol/Turyngia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Turyngia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thuringia
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) kraj związkowy w Republice Federalnej Niemiec ze stolicą w Erfurcie;


lexentry: pol/Tuszetia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuszetia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tusheti
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w północno-wschodniej Gruzji;


lexentry: pol/Tuvalu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tuvalu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tuvalu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo ze stolicą w Vaiaku, położone w Oceanii, na południe od równika;


lexentry: pol/Twer__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Twer
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tver
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto obwodowe w europejskiej części Rosji, nad Wołgą, przy ujściu Twercy;


lexentry: pol/Tybet__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybet
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tibet
sense_list:
(geografia, geograficzny) region historyczno-geograficzny położony na Wyżynie Tybetańskiej; | kraj na Wyżynie Tybetańskiej


lexentry: pol/Tybinga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tybinga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tübingen
sense_list:
(geografia, geograficzny) powiatowe miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Tybinga (1.2);


lexentry: pol/Tyche__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyche
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyche
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) jedna z hipotetycznych planet w Układzie Słonecznym; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 258; | (mitologia grecka) bogini i uosobienie przypadku, ślepego losu, szczęścia (pomyślności, powodzenia) i nieszczęścia oraz opiekunka miast, utożsamiana z rzymską Fortuną;


lexentry: pol/Tyja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiya
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowej Etiopii, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO


lexentry: pol/Tylża__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tylża
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tilsit
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto położone w obwodzie królewieckim, u ujścia Tylży (1.2) do Niemna (egzonim wariantowy wg KSNG);


lexentry: pol/Tyr__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyr
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyre
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i port w południowym Libanie, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w starożytności miasto fenickie;


lexentry: pol/Tyraspol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyraspol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tiraspol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na terenie Mołdawii, na lewym brzegu Dniestru, stolica samozwańczej republiki Naddniestrza;


lexentry: pol/Tyrol__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrol
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrol
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Włoszech i w zachodniej Austrii, rozciąga się w Alpach Wschodnich, w dolinie górnego Innu, górnej Adygi i górnej Drawy;


lexentry: pol/Tyrteusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Tyrteusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tyrtaeus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) starożytny poeta grecki, którego Ateńczycy wysłali w VII w. p.n.e. zamiast wojsk na pomoc Spartanom przeciw Meseńczykom, aby pieśniami natchnął Spartan do walki;


lexentry: pol/UE__skrótowiec__1
written_rep: UE
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: EU
sense_list:
= (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (geografia, geograficzny) (ekonomia, ekonomiczny) Unia Europejska


lexentry: pol/UNESCO__skrótowiec__1
written_rep: UNESCO
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UNESCO
sense_list:
= (angielski) United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization → Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury


lexentry: pol/UNICEF__skrótowiec__1
written_rep: UNICEF
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UNICEF
sense_list:
= (angielski) United Nations International Children’s (Emergency) Fund → Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci lub w innym tłumaczeniu Fundusz Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom


lexentry: pol/UNRRA__skrótowiec__1
written_rep: UNRRA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UNRRA
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Administracja Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy i Odbudowy


lexentry: pol/UPS__skrótowiec__1
written_rep: UPS
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UPS
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zasilacz mogący utrzymywać prawidłowe parametry pracy urządzenia elektronicznego, np. komputera po zaniku lub gwałtownym skoku napięcia w sieci zasilającej


lexentry: pol/USB__skrótowiec__1
written_rep: USB
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: USB
sense_list:
= (elektronika, elektroniczny) (angielski) Universal Serial Bus → uniwersalna magistrala szeregowa; rodzaj portu komunikacyjnego w urządzeniach elektronicznych;


lexentry: pol/UX__skrótowiec__1
written_rep: UX
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UX
sense_list:
= (informatyka, informatyczny) user experience, doświadczenie użytkownika; doświadczenia użytkownika z korzystania z programu komputerowego lub serwisu WWW


lexentry: pol/Ubych__rzeczownik__1
written_rep: Ubych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ubykh
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel nieistniejącego już narodu, zamieszkującego w przeszłości obszar współczesnego Kraju Krasnodarskiego


lexentry: pol/Udine__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udine
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto we Włoszech, w regionie autonomicznym Friuli-Wenecja Julijska;


lexentry: pol/Udmurcja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Udmurcja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Udmurtia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona w Europie, we wschodniej części Niziny Wschodnioeuropejskiej, ze stolicą w Iżewsku;


lexentry: pol/Uganda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uganda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uganda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w środkowej Afryce ze stolicą w Kampali;


lexentry: pol/Ugarit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ugarit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ugarit
sense_list:
(starożytność) (geografia, geograficzny) starożytne miasto-państwo i port o znaczeniu międzynarodowym, leżące nad Morzem Śródziemnym, na terenie obecnej Syrii;


lexentry: pol/Uglicz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uglicz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uglich
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, nad Wołgą;


lexentry: pol/Uj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uy River
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Rosji zauralskiej i Kazachstanie, lewy dopływ Tobołu w dorzeczu Obu;


lexentry: pol/Ukraina_Słobodzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina Słobodzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sloboda Ukraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczno-geograficzna na pograniczu północno-wschodniej Ukrainy i południowo-zachodniej Rosji;


lexentry: pol/Ukraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ukraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukraine
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie ze stolicą w Kijowie;


lexentry: pol/Ukrainka__rzeczownik__1
written_rep: Ukrainka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrainian
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kobieta lub dziewczyna narodowości ukraińskiej, obywatelka Ukrainy, mieszkanka Ukrainy


lexentry: pol/Układ_Słoneczny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Układ Słoneczny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solar System
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) układ planetarny złożony ze Słońca, jako centralnego ciała niebieskiego, i ośmiu planet: Merkurego, Wenus, Ziemi, Marsa, Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna oraz z pięciu planet karłowatych, tysięcy planetoid, księżyców, komet, meteoroidów i materii międzyplanetarnej;


lexentry: pol/Ulm__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulm
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulm
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;


lexentry: pol/Ulster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ulster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ulster
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z prowincji Irlandii znajdująca się w jej północno-wschodniej części;


lexentry: pol/Umbri__rzeczownik__1
written_rep: Umbri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Umbri
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) starożytne plemię zamieszkujące Umbrię


lexentry: pol/Unix__rzeczownik__1
written_rep: Unix
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Unix
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jeden z systemów operacyjnych zapoczątkowany pod koniec lat 60. XX w. przez Bell Labs;


lexentry: pol/Ur__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ur
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ur
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne miasto w południowej Mezopotamii;


lexentry: pol/Uralsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uralsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oral
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu zachodniokazachstańskiego;


lexentry: pol/Urania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urania
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 30, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1854 r.; | (mitologia grecka) muza astronomii (łącznie z astrologią), jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne; | (mitologia grecka) przydomek Afrodyty | (mitologia grecka) jedna z okeanid


lexentry: pol/Urartu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urartu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urartu
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) starożytne państwo dawniej położone na Wyżynie Armeńskiej wokół jeziora Wan, założone około IX wieku p.n.e., podbite w VI wieku p.n.e. przez Medów;


lexentry: pol/Urbino__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urbino
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urbino
sense_list:
(geografia, geograficzny) miejscowość i gmina w środkowych Włoszech, w regionie Marche, położona u podnóża Apeninu Umbryjsko-Marchijskiego;


lexentry: pol/Urengoj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urengoj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urengoy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, położone na północno-zachodniej Syberii;


lexentry: pol/Urgencz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Urgencz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Urgench
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w południowo-środkowym Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii;


lexentry: pol/Ust-Ilimsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ilimsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ust-Ilimsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad Angarą, w pobliżu ujścia Ilimu;


lexentry: pol/Ust-Kamienogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Kamienogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Oskemen
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu wschodniokazachstańskiego;


lexentry: pol/Ust-Ługa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ust-Ługa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ust-Luga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle w Rosji, w obwodzie leningradzkim, nad rzeką Ługą w pobliżu jej ujścia do Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Uszatek__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uszatek
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Floppy-ear
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) fikcyjna postać literacka i filmowa, miś z klapniętym uszkiem;


lexentry: pol/Utah__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Utah
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Utah
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w USA ze stolicą w Salt Lake City; | (geografia, geograficzny) (administracja) gmina w USA, w stanie Indiana | (geografia, geograficzny) jezioro w Wielkiej Kotlinie w USA;


lexentry: pol/Uzbek__rzeczownik__1
written_rep: Uzbek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Uzbek
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek narodu Uzbeków; | (przestarzałe, przestarzały) obywatel Uzbekistanu


lexentry: pol/Uznam__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uznam
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Usedom
sense_list:
(geografia, geograficzny) wyspa przybrzeżna na Bałtyku zamykająca od północnego zachodu Zalew Szczeciński, podzielona między Polskę a Niemcy;


lexentry: pol/Uż__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Uż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uzh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie, płynąca przez Polesie, prawy dopływ Prypeci;


lexentry: pol/Uż__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Uż
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Uzh
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w dorzeczu Dunaju, przepływająca przez Ukrainę i Słowację, uchodzi do Laborca;


lexentry: pol/VGA__skrótowiec__1
written_rep: VGA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: VGA
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jeden ze standardów interfejsu i złączy komputerowych kart graficznych | (informatyka, informatyczny) jeden ze standardów komputerowych kart graficznych;


lexentry: pol/Vancouver__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vancouver
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vancouver
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w Kanadzie; | (geografia, geograficzny) miasto w USA w stanie Waszyngton;


lexentry: pol/Vanuatu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vanuatu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vanuatu
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niewielki kraj wyspiarski w Oceanii;


lexentry: pol/Vercelli__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vercelli
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vercelli
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w Piemoncie, stolica prowincji Vercelli (1.2);


lexentry: pol/Vicenza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vicenza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vicenza
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) prowincja w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) miasto i gmina w północno-wschodnich Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;


lexentry: pol/Vichy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vichy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vichy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;


lexentry: pol/Vienne__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vienne
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vienne
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) francuski departament położony w regionie Nowa Akwitania; | (geografia, geograficzny) miasto nad Rodanem, położone w południowo-wschodniej Francji w departamencie Isère; | (geografia, geograficzny) rzeka w zachodniej Francji, lewy dopływ Loary;


lexentry: pol/Viterbo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Viterbo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viterbo
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Viterbo (1.2);


lexentry: pol/Vorarlberg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Vorarlberg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorarlberg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii, jego stolicą jest miasto Bregencja;


lexentry: pol/WWW__skrótowiec__1
written_rep: WWW
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: WWW
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) ogólnoświatowa sieć usług elektronicznych udostępniająca dokumenty przy pomocy łącz;


lexentry: pol/Waga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Libra
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;


lexentry: pol/Wagria__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wagria
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wagria
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;


lexentry: pol/Wanda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wanda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wanda
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) krater na powierzchni Wenus; | (astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 1057; | imię żeńskie;


lexentry: pol/Wandal__rzeczownik__1
written_rep: Wandal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vandal
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;


lexentry: pol/Wardar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wardar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vardar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;


lexentry: pol/Waszyngton__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Waszyngton
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Washington
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) stan w Stanach Zjednoczonych; | (geografia, geograficzny) stolica Stanów Zjednoczonych;


lexentry: pol/Wałach__rzeczownik__1
written_rep: Wałach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vlach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do grupy etnograficznej ludności polskiej, zamieszkującej obszar Śląska Cieszyńskiego, w okolicy Cieszyna i Skoczowa;


lexentry: pol/Wega__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wega
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vega
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Lutni; jedna z najjaśniejszych gwiazd na niebie;


lexentry: pol/Wehrmacht__rzeczownik__1
written_rep: Wehrmacht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wehrmacht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) w latach 1935-1946 całość wojsk III Rzeszy, wraz z marynarką i lotnictwem, z wyłączeniem jednak jednostek Waffen-SS;


lexentry: pol/Weimar__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weimar
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weimar
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia;


lexentry: pol/Weje__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Weje
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Veii
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) starożytne miasto etruskie, przeciwnik Rzymu, zdobyte przez niego w 396 roku p.n.e.;


lexentry: pol/Wenecja_Julijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenecja Julijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Julian March | Julian Venetia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina nad północnym Adriatykiem, podzielona obecnie między Włochy, Chorwację i Słowenię, pokrywała się w dużym stopniu z Pobrzeżem Austriackim


lexentry: pol/Wenecja_Trydencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenecja Trydencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tridentine Venetia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina w obecnych Włoszech, której obszar pokrywa się z regionem Trydent-Górna Adyga


lexentry: pol/Wenecjanin__rzeczownik__1
written_rep: Wenecjanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Venetian
sense_list:
(geografia, geograficzny) mieszkaniec Wenecji Euganejskiej | (historia, historyczny, historycznie) obywatel Rzeczpospolitej / Republiki Weneckiej


lexentry: pol/Wenezuela__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenezuela
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venezuela
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Caracas;


lexentry: pol/Wengen__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wengen
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wengen
sense_list:
(geografia, geograficzny) wieś w Szwajcarii, w kantonie Berno, w Alpach Berneńskich; znana miejscowość turystyczna i alpejski ośrodek sportów zimowych;


lexentry: pol/Wenus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wenus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Venus
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) druga według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, znana w starożytności, widzialna gołym okiem; jedna z planet ziemiopodobnych, planet dolnych i planet wewnętrznych; trzeci (po Słońcu i Księżycu) najjaśniejszy obiekt na niebie; | (mitologia rzymska) bogini piękna i miłości, utożsamiana z grecką Afrodytą;


lexentry: pol/Wergiliusz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wergiliusz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Virgil
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) starożytny, rzymski poeta;


lexentry: pol/Wergiliuszowy__przymiotnikdzierżawczy__1
written_rep: Wergiliuszowy
part_of_speech: possessiveAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: Vergilian
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) należący do Wergiliusza


lexentry: pol/Werona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Werona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verona
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w północno-wschodnich Włoszech, w regionie administracyjnym Wenecja Euganejska; | (geografia, geograficzny) (administracja) włoska prowincja ze stolicą w Weronie (1.1)


lexentry: pol/Wersal__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wersal
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Versailles
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) miejscowość we Francji położona na zachód od Paryża, słynąca z rezydencji królów francuskich;


lexentry: pol/Wessex__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wessex
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wessex
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) średniowieczne królestwo istniejące w południowej Anglii w latach 519–927;


lexentry: pol/Westa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vesta
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planetoida o numerze katalogowym 4; | (mitologia rzymska) bogini ogniska domowego, świętego i wiecznego ognia, utożsamiana z grecką Hestią;


lexentry: pol/Westerplatte__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westerplatte
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westerplatte
sense_list:
(geografia, geograficzny) półwysep (dawniej wyspa) w Gdańsku, stanowiący symbol początku II wojny światowej


lexentry: pol/Westminster__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Westminster
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Westminster
sense_list:
(geografia, geograficzny) położona centralnie dzielnica Londynu, w której mieszczą się główne budynki rządowe;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kartlia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kartlia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shida Kartli
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) jednostka administracyjna w środkowej Gruzji, ze stolicą w Gori;


lexentry: pol/Wewnętrzna_Kraina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wewnętrzna Kraina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Inner Carniola
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w Słowenii, część Krainy;


lexentry: pol/Wezera__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wezera
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Weser
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Niemczech, powstała z połączenia rzek Werry i Fuldy, uchodzi do Morza Północnego;


lexentry: pol/Wiatka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiatka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vyatka
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) Kirow – miasto w Rosji, nazwa oficjalna w latach 1374–1457 i 1780–1934; | (geografia, geograficzny) rzeka w Rosji, prawy dopływ Kamy;


lexentry: pol/Wiaźma__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiaźma
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vyazma
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodzie smoleńskim w Rosji, lewy dopływ Dniepru; | (geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (1.1);


lexentry: pol/Wiczuga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiczuga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vichuga
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji w obwodzie iwanowskim, położone na wschód od Iwanowa;


lexentry: pol/Wielka_Brytania__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Brytania
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Britain | United Kingdom
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie; | (geografia, geograficzny) wyspa między Oceanem Atlantyckim a Morzem Północnym;


lexentry: pol/Wielka_Koalicja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Koalicja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: grand coalition
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) popularna nazwa sojuszu państw antyhitlerowskich podczas II wojny światowej


lexentry: pol/Wielka_Morawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Morawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Morava
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w środkowej Serbii, prawy dopływ Dunaju, powstaje z połączenia Morawy Zachodniej i Morawy Południowej;


lexentry: pol/Wielka_Niedźwiedzica__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Niedźwiedzica
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ursa Major | Great Bear
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazdozbiór nieba północnego; w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 7 najjaśniejszych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie woza z dyszlem, zwany Wielkim Wozem; jedna z największych konstelacji;


lexentry: pol/Wielka_Nizina_Węgierska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Nizina Węgierska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Hungarian Plain
sense_list:
(geografia, geograficzny) nizina stanowiąca część Kotliny Panońskiej, zajmująca jej część na wschód od doliny Dunaju;


lexentry: pol/Wielka_Sobota__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Sobota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Saturday
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sobota Wielkiego Tygodnia, obchodzona przez chrześcijan na pamiątkę złożenia Jezusa Chrystusa do grobu i jego zstąpienia do piekieł;


lexentry: pol/Wielka_Zatoka_Australijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielka Zatoka Australijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Australian Bight
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) szeroko otwarta zatoka Oceanu Indyjskiego u południowych wybrzeży Australii;


lexentry: pol/Wielka_Środa__rzeczownik__1
written_rep: Wielka Środa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Wednesday
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: ostatnia środa przed Wielkanocą;


lexentry: pol/Wielkanoc__rzeczownik__1
written_rep: Wielkanoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Easter | Passover
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: święto upamiętniające zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Aniuj__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Aniuj
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bolshoy Anyuy
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w azjatyckiej części Rosji; łącząc się z Małym Aniujem tworzy Aniuj;


lexentry: pol/Wielki_Czwartek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Czwartek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maundy Thursday | Holy Thursday
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czwartek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę ostatniej wieczerzy;


lexentry: pol/Wielki_Piątek__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Piątek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Good Friday
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) piątek Wielkiego Tygodnia, obchodzony przez chrześcijan na pamiątkę męki i śmierci Jezusa Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Post__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Post
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lent
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: czas pokuty przygotowujący do przeżycia świąt Wielkanocy, w którym obowiązuje zakaz urządzania hucznych zabaw, obejmujący czterdzieści dni od Środy Popielcowej do Wielkiej Soboty włącznie;


lexentry: pol/Wielki_Tydzień__rzeczownik__1
written_rep: Wielki Tydzień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Week
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie uroczysty czas upamiętniający ostatnie dni Chrystusa;


lexentry: pol/Wielki_Wóz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Wóz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Big Dipper | Charles' Wain | Plough | Wain
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) asteryzm składający się z siedmiu najjaśniejszych gwiazd gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;


lexentry: pol/Wielki_Zab__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielki Zab
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Zab
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na terenie Turcji i Iraku, lewy dopływ rzeki Tygrys;


lexentry: pol/Wielkie_Antyle__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Antyle
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Greater Antilles
sense_list:
(geografia, geograficzny) część Antyli, archipelag na Oceanie Atlantyckim, w skład którego wchodzą Kuba, Haiti, Jamajka i Portoryko wraz z mniejszymi wyspami leżącymi u ich wybrzeży;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Litewskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Litewskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand Duchy of Lithuania
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie istniejące w latach 1236-1795;


lexentry: pol/Wielkie_Księstwo_Luksemburga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Księstwo Luksemburga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Grand Duchy of Luxembourg
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Luksemburga jako państwa;


lexentry: pol/Wielkie_Równiny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielkie Równiny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Plains
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina geograficzna w Ameryce Północnej, na wschód od Gór Skalistych, z charakterystyczną dla niej prerią;


lexentry: pol/Wielonarodowe_Państwo_Boliwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wielonarodowe Państwo Boliwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Plurinational State of Bolivia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Boliwii


lexentry: pol/Wierchniaja_Sałda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wierchniaja Sałda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Verkhnyaya Salda
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto rejonowe w obwodzie swierdłowskim Federacji Rosyjskiej;


lexentry: pol/Wiesbaden__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiesbaden
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wiesbaden
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto i uzdrowisko w środkowych Niemczech, stolica kraju związkowego Hesja;


lexentry: pol/Wigilia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wigilia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Christmas Eve
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/Wikipedia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikipedia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikipedia
sense_list:
(informatyka, informatyczny) internetowa encyklopedia, którą każdy może edytować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wikiźródła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wikiźródła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wikisource
sense_list:
wolne internetowe repozytorium tekstów źródłowych, które każdy może redagować; projekt Fundacji Wikimedia;


lexentry: pol/Wilamowianin__rzeczownik__1
written_rep: Wilamowianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vilamovian Wilamowicean
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) członek niewielkiej grupy etnicznej z dzisiejszej Polski, zamieszkującej przede wszystkim miejscowość Wilamowice w województwie śląskim


lexentry: pol/Wilczy_Szaniec__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wilczy Szaniec
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wolf's Lair
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) kwatera Hitlera w Gierłoży pod dzisiejszym Kętrzynem;


lexentry: pol/Wileńszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wileńszczyzna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vilnius region
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) region wokół Wilna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa wileńskiego;


lexentry: pol/Wiminał__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wiminał
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viminal Hill
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedno z siedmiu klasycznych wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Kwirynał i Eskwilin;


lexentry: pol/Windawa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Windawa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ventspils
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto portowe na Łotwie, położone nad Morzem Bałtyckim w zachodniej części Kurlandii, u ujścia rzeki Windawy (1.2);


lexentry: pol/Wiosna_Ludów__rzeczownik__1
written_rep: Wiosna Ludów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: OCLC | springtime of the peoples
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ogół wystąpień rewolucyjnych i narodowych w różnych krajach Europy w latach 1848-1849;


lexentry: pol/Wirakocza__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wirakocza
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Viracocha | Wiracocha
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) ajmarski i inkaski bóg stworzyciel;


lexentry: pol/Wisznu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wisznu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vishnu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu


lexentry: pol/Witebsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Witebsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vitebsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w północno-wschodniej części Białorusi, nad rzeką Dźwiną;


lexentry: pol/Wizygot__rzeczownik__1
written_rep: Wizygot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Visigoth
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) członek ludu germańskiego, zachodniego odłamu Gotów;


lexentry: pol/Wniebowstąpienie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowstąpienie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Ascension
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa, obchodzone corocznie w 40. dniu od Zmartwychwstania Pańskiego (czwartek);


lexentry: pol/Wniebowzięcie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wniebowzięcie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Assumption
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przedmiot wiary chrześcijańskiej dotyczącej wzięcia do nieba z ciałem i duszą Najświętszej Maryi Panny | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie upamiętniające wzięcie Matki Boskiej do nieba;


lexentry: pol/Wodnik__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wodnik
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Aquarius
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (astrologia, astrologiczny) jedenasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 stycznia do 19 (20) lutego; | (astronomia, astronomiczny) zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny częściowo latem i jesienią;


lexentry: pol/Wojwodina__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wojwodina
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vojvodina
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) autonomiczny okręg w północnej Serbii ze stolicą w Nowym Sadzie;


lexentry: pol/Wolne_Hrabstwo_Burgundii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Hrabstwo Burgundii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Free County
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna w środkowo-wschodniej Francji;


lexentry: pol/Wolne_Miasto_Gdańsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolne Miasto Gdańsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Free City of Danzig
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo istniejące w latach 1807–1814 pod protektoratem Francji, obejmujące miasto Gdańsk i okolice; | (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pod kontrolą Ligi Narodów, istniejące w latach 1920–1939, obejmujące miasto Gdańsk i okolice;


lexentry: pol/Wolsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wolsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, siedziba władz rejonu wolskiego w obwodzie saratowskim, położone na prawym brzegu Wołgi;


lexentry: pol/Wormacja__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wormacja
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Worms
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w Nadrenii-Palatynacie, port nad Renem;


lexentry: pol/Worona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Worona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vorona
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bystrzycy Nadwórniańskiej | (geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w obwodach penzeńskim, woroneskim i tambowskim Rosji, prawy dopływ Chopru


lexentry: pol/Wołchow__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołchow
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volkhov
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) rzeka w zachodniej Rosji europejskiej, przepływająca przez obwody nowogrodzki i leningradzki, wypływa z jeziora Ilmen i uchodzi do jeziora Ładoga;


lexentry: pol/Wołga__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołga
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volga
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka w Rosji przeduralskiej, największa i najdłuższa rzeka Europy, uchodzi do Morza Kaspijskiego;


lexentry: pol/Wołoch__rzeczownik__1
written_rep: Wołoch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vlach
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) mężczyzna należący do jednej z grup etnicznych zamieszkujących pierwotnie Półwysep Bałkański, posługujących się językami wschodnioromańskimi;


lexentry: pol/Wołoszczyzna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołoszczyzna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wallachia
sense_list:
(geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna na Morawach; | (geografia, geograficzny) kraina historyczno-geograficzna w Rumunii; | (historia, historyczny, historycznie) państwo na Nizinie Wołoskiej istniejące od początku XIV w. do 1861 roku;


lexentry: pol/Wołyń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołyń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volhynia | Volyn | Volynia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) kraina historyczna na obszarze dziesiejszej zachodniej Ukrainy;


lexentry: pol/Wołżski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wołżski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Volzhsky
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w obwodzie wołgogradzkim, położone nad Wołgą;


lexentry: pol/Wrocław__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wrocław
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wroclaw
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto wojewódzkie nad Odrą, w południowo-zachodniej Polsce;


lexentry: pol/Wschodnia_Republika_Urugwaju__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wschodnia Republika Urugwaju
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Eastern Republic of Uruguay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Urugwaju jako państwa


lexentry: pol/Wschód__rzeczownik__1
written_rep: Wschód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: the East
sense_list:
kraje postkomunistyczne we wschodniej, środkowej i południowej Europie | kraje południowej i wschodniej Azji (np. Indie, Chiny, Japonia)


lexentry: pol/Wspólnota_Bahamów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Bahamów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth of The Bahamas
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Bahamów jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Dominiki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Dominiki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth of Dominica
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Dominiki jako państwa


lexentry: pol/Wspólnota_Niepodległych_Państw__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Niepodległych Państw
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth of Independent States
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) organizacja międzynarodowa, zrzeszająca większość republik byłego ZSRR;


lexentry: pol/Wspólnota_Portoryka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wspólnota Portoryka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth of Puerto Rico
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Portoryka jako terytorium


lexentry: pol/Wszechojciec__rzeczownik__1
written_rep: Wszechojciec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: All-Father | Allfather
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) przydomek głównego bóstwa w panteonie lub boga-stwórcy, (na przykład) w mitologii skandynawskiej – Odyna, w słowiańskiej – Swaroga (i tym podobne, i temu podobne)


lexentry: pol/Wszystkich_Świętych__rzeczownik__1
written_rep: Wszystkich Świętych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: All Saints' Day
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) święto chrześcijańskie ku czci wszystkich świętych, obchodzone 1 listopada, a także dzień, w którym zwyczajowo odwiedza się groby bliskich zmarłych;


lexentry: pol/Wuhan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wuhan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Wuhan
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w środkowych Chinach, położone nad rzeką Jangcy, stolica prowincji Hubei;


lexentry: pol/Wulgata__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wulgata
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vulgata
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) (biblijny) łacińskie tłumaczenie Biblii, dokonane przez św. Hieronima w IV w.;


lexentry: pol/Wybrzeże_Pieprzowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wybrzeże Pieprzowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pepper Coast
sense_list:
(dawniej, dawny) (geografia, geograficzny) region przybrzeżny w zachodniej Afryce, tereny w Sierra Leone i Liberii;


lexentry: pol/Wyspa_Bouveta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Bouveta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bouvet Island
sense_list:
(geografia, geograficzny) niezamieszkana wyspa wulkaniczna na południowym Oceanie Atlantyckim stanowiąca terytorium zależne Norwegii;


lexentry: pol/Wyspa_Man__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Man
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Isle of Man
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne od Korony brytyjskiej (dependencja Korony brytyjskiej); jedna z wysp wchodząca w skład archipelagu Wysp Brytyjskich, położona na Morzu Irlandzkim;


lexentry: pol/Wyspa_Wielkanocna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspa Wielkanocna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Easter Island
sense_list:
(geografia, geograficzny) chilijska wyspa położona na południowym Pacyfiku, znana z występujących tam figur moai;


lexentry: pol/Wyspy_Brytyjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Brytyjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: British Isles
sense_list:
(geografia, geograficzny) grupa wysp na północno-wschodnim Atlantyku, położona na zachód od kontynentalnej Europy;


lexentry: pol/Wyspy_Cooka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Cooka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cook Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Oceanii, terytorium zależne Nowej Zelandii;


lexentry: pol/Wyspy_Kanaryjskie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kanaryjskie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Canary Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag położony na Oceanie Atlantyckim u wybrzeży Maroka i Sahary Zachodniej; | (geografia, geograficzny) terytorium autonomiczne Hiszpanii obejmujące Wyspy Kanaryjskie (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kokosowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Coco Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) archipelag na Oceanie Indyjskim zaliczany do archipelagu Andamanów, należący do Mjanmy


lexentry: pol/Wyspy_Kokosowe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Kokosowe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cocos (Keeling) Islands | Cocos Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium zależne Australii na obszarze Wysp Kokosowych (1.2), | (geografia, geograficzny) grupa wysp na Oceanie Indyjskim na południowy zachód od Sumatry


lexentry: pol/Wyspy_Marshalla__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Marshalla
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Marshall Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo na Oceanie Spokojnym ze stolicą w Majuro;


lexentry: pol/Wyspy_Owcze__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Owcze
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Faroe Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium autonomiczne Danii położone w archipelagu Wyspy Owcze (1.1)


lexentry: pol/Wyspy_Salomona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Salomona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Solomon Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyspiarskie państwo w południowo-wschodniej Oceanii ze stolicą w Honiara;


lexentry: pol/Wyspy_Zielonego_Przylądka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Zielonego Przylądka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Cape Verde Islands
sense_list:
(geografia, geograficzny) atlantycki archipelag na zachodnim wybrzeżu Afryki, na wysokości Zielonego Przylądka;


lexentry: pol/Wyspy_Świętego_Tomasza_i_Książęca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: São Tomé and Príncipe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedno z państw wyspiarskich w Afryce;


lexentry: pol/Wyszni_Wołoczok__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wyszni Wołoczok
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vyshny Volochyok
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto położone w zachodniej Rosji na terenie obwodu twerskiego, centrum administracyjne rejonu wyszniewołockiego;


lexentry: pol/Wzgórza_Golan__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Wzgórza Golan
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golan Heights
sense_list:
(geografia, geograficzny) górzysty region na pograniczu Izraela, Syrii i Libanu, będący przedmiotem konfliktu militarnego;


lexentry: pol/Węgierska_Republika_Ludowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Węgierska Republika Ludowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hungarian People's Republic
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa państwa węgierskiego w latach 1949–1989;


lexentry: pol/Węgorapa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Węgorapa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Angrapa
sense_list:
(geografia, geograficzny) rzeka przepływająca przez terytorium Polski i Rosji (obwód królewiecki), wypływa z jeziora Mamry, wraz z Instruczą tworzy Pregołę;


lexentry: pol/Władykaukaz__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Władykaukaz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vladikavkaz
sense_list:
(geografia, geograficzny) miasto w południowej części Rosji, w północnym Kaukazie, położone nad rzeką Terek, stolica Republiki Północnej Osetii-Alanii;


lexentry: pol/Włochy__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Włochy
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Italy
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Europie, położone na Półwyspie Apenińskim, obejmujące także Sycylię i Sardynię;


lexentry: pol/Włodzimierz__rzeczowniknazwawłasna__2
written_rep: Włodzimierz
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 02
trans_list: Vladimir
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto obwodowe w Rosji, położone nad Klaźmą w dorzeczu Oki;


lexentry: pol/Yamato__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Yamato
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tamato | Yamato people
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) wschodnioazjatycka grupa etniczna obejmująca ponad 98% populacji Japonii


lexentry: pol/YouTube__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: YouTube
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: YouTube
sense_list:
(telekomunikacja) jeden z serwisów internetowych umożliwiających umieszczanie, nadawanie, ocenianie i komentowanie nagrań wideo oraz audio;


lexentry: pol/ZEA__skrótowiec__1
written_rep: ZEA
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: UAE
sense_list:
= (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Zjednoczone Emiraty Arabskie;


lexentry: pol/ZSRR__skrótowiec__1
written_rep: ZSRR
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: USSR
sense_list:
= (historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich


lexentry: pol/Zabajkale__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zabajkale
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transbaikal Trans-Baikal | Transbaikalia
sense_list:
(geografia, geograficzny) górska kraina w azjatyckiej części Rosji, położona między Bajkałem na zachodzie a środkowym biegiem Olekmy i połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg_Jordanu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg Jordanu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: West Bank
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (zobacz) Zachodni Brzeg


lexentry: pol/Zachodni_Brzeg__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zachodni Brzeg
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: West Bank | Cisjordan
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) część Palestyny administrowana przez Izrael;


lexentry: pol/Zachód__rzeczownik__1
written_rep: Zachód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: the West | West
sense_list:
(potocznie, potoczny) cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia


lexentry: pol/Zaduszki__rzeczownik__1
written_rep: Zaduszki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: All Souls' Day
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);


lexentry: pol/Zakarpacie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakarpacie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Carpathian Ruthenia | Transcarpathia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;


lexentry: pol/Zakaukazie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zakaukazie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Transcaucasia | South Caucasus
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;


lexentry: pol/Zalew_Kuroński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Kuroński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Curonian Lagoon
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na południowo-wschodnim wybrzeżu Morza Bałtyckiego na terytorium Rosji i Litwy;


lexentry: pol/Zalew_Szczeciński__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Szczeciński
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Szczecin Lagoon
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, leżący w jego południowej części, podzielony na część polską i niemiecką, od północy ograniczony wyspami Rugią i Wolinem;


lexentry: pol/Zalew_Wiślany__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zalew Wiślany
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vistula Lagoon
sense_list:
(geografia, geograficzny) zalew Morza Bałtyckiego, odcięty przez Mierzeję Wiślaną od Zatoki Gdańskiej;


lexentry: pol/Zapotek__rzeczownik__1
written_rep: Zapotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zapotec
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) przedstawiciel indiańskiego ludu meksykańskiego żyjącego w środkowej i wschodniej części stanu Oaxaca


lexentry: pol/Zaratusztra__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zaratusztra
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zoroaster
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) twórca zaratusztrianizmu;


lexentry: pol/Zatoka_Adeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Adeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Aden
sense_list:
(geografia, geograficzny) obszar wodny na Oceanie Indyjskim między Jemenem na południowym brzegu Półwyspu Arabskiego a Somalią;


lexentry: pol/Zatoka_Amurska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Amurska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Amur Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna z zatok, na które dzieli się rosyjska Zatoka Piotra Wielkiego, stanowi jej północno-zachodnią część;


lexentry: pol/Zatoka_Anadyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Anadyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Anadyr
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, położona na południe od Półwyspu Czukockiego;


lexentry: pol/Zatoka_Arabacka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Arabacka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Arabat
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Azowskiego przylegająca do Półwyspu Kerczeńskiego oraz Mierzei Arabackiej;


lexentry: pol/Zatoka_Argolidzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Argolidzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Argolic Gulf | Gulf of Argolis | Gulf of Nafplio
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka na Morzu Egejskim u wschodniego wybrzeża Peloponezu w Grecji;


lexentry: pol/Zatoka_Bahrajnu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Bahrajnu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Bahrain
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka wyróżniana w ramach Zatoki Perskiej, pomiędzy Bahrajnem, Katarem i Arabią Saudyjską;


lexentry: pol/Zatoka_Bakijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Bakijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Baku
sense_list:
(geografia, geograficzny) naturalna przystań portu w Baku, znajdująca się na południowym brzegu Półwyspu Apszerońskiego w Azerbejdżanie;


lexentry: pol/Zatoka_Biskajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Biskajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Biscay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona pomiędzy północnym wybrzeżem Półwyspu Pirenejskiego a południowo-zachodnim wybrzeżem Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Burgaska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Burgaska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Burgas Bay | Gulf of Burgas
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona nad wybrzeżem Bułgarii, nieopodal miasta Burgas


lexentry: pol/Zatoka_Chajpudyrska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chajpudyrska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Khaypudyr Bay | Khaypudyrskaya Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Peczorskiego, położona u wschodniego wybrzeża Półwyspu Jugorskiego


lexentry: pol/Zatoka_Chatańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Chatańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Khatanga Bay | Khatanga Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) estuarium rzeki Chatanga na południowo-zachodnim wybrzeżu Morza Łaptiewów;


lexentry: pol/Zatoka_Czoska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Czoska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Chosha Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Barentsa, u wybrzeży Rosji, ograniczona od zachodu półwyspem Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Dublińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Dublińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dublin Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Irlandzkiego, położona u wschodniego wybrzeża Irlandii;


lexentry: pol/Zatoka_Dwińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Dwińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Dvina Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej Rosji, położona u ujścia Dwiny, część Morza Białego;


lexentry: pol/Zatoka_Eubejska_Północna__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Eubejska Północna
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: North Euboean Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, oddzielająca wyspę Eubeę od lądu stałego Grecji, na południowym wschodzie łączy się przez wąską cieśninę Ewripos z Zatoką Eubejską Południową;


lexentry: pol/Zatoka_Falerońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Falerońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Phalerum Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka będąca częścią Zatoki Sarońskiej, w starożytności znajdował się nad nią jeden z portów Aten — Faleron


lexentry: pol/Zatoka_Flensburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Flensburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Flensborg Fjord | Flensburg Firth
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, stanowiąca część granicy pomiędzy Danią a Niemcami;


lexentry: pol/Zatoka_Florydzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Florydzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Florida Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona między południowym wybrzeżem półwyspu Floryda i archipelagiem Florida Keys


lexentry: pol/Zatoka_Gaecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gaecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Gaeta
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska, położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, stanowiąca Morza Tyrreńskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Giżygińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Giżygińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gizhigin Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, w azjatyckiej części Rosji, drugorzędna zatoka Zatoki Szelichowa;


lexentry: pol/Zatoka_Greifswaldzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Greifswaldzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Greifswald
sense_list:
(geografia, geograficzny) płytka zatoka Morza Bałtyckiego, w jego południowo-zachodniej części, u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Guantanamo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Guantanamo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Guantanamo Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w prowincji Guantanamo na południowym wschodzie Kuby, częściowo znajdująca się pod administracją USA;


lexentry: pol/Zatoka_Gwinejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Gwinejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Guinea
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego u zachodniego wybrzeża Afryki, między przylądkami Palmas i Lopez;


lexentry: pol/Zatoka_Helgolandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Helgolandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Helgoland Bight | Heligoland Bight
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Północnego, południowa część Zatoki Niemieckiej, położona u ujścia rzeki Elby


lexentry: pol/Zatoka_Heraklejska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Heraklejska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Heraklion
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Kreteńskiego, położona u północnego brzegu wyspy Krety, na północny zachód od miasta Heraklion


lexentry: pol/Zatoka_Hudsona__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Hudsona
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Hudson Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w Ameryce Północnej, głęboko wcinająca się w kontynent, oblewa północne wybrzeża Kanady;


lexentry: pol/Zatoka_Kadyksu__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kadyksu
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Cádiz
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, która rozciąga się na zachód od Cieśniny Gibraltarskiej aż po Przylądek Świętego Wincentego w Portugalii;


lexentry: pol/Zatoka_Kalifornijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kalifornijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of California
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka na wschodnim Pacyfiku, rozpościerająca się wzdłuż północno-zachodniego wybrzeża Meksyku;


lexentry: pol/Zatoka_Kambajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kambajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Cambay | Gulf of Khambhat
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Arabskiego u wybrzeży Indii, wcina się między półwysep Kathijawar i Indyjski;


lexentry: pol/Zatoka_Karagińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Karagińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Karaginsky Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Beringa, w azjatyckiej części Rosji, leżąca u północno-wschodniego wybrzeża Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Kilońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kilońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Kiel | Kiel Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona u wybrzeży niemieckiego kraju związkowego Szlezwik-Holsztyn;


lexentry: pol/Zatoka_Kiparysyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kiparysyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Arcadia | Gulf of Kyparissia
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, oblewająca zachodnie wybrzeża Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Kolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kola Bay | Murmansk Fjord
sense_list:
(geografia, geograficzny) przypominająca fiord zatoka Morza Barentsa, u północnych brzegów należącego do Rosji Półwyspu Kolskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Koryncka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Koryncka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Corinth | Corinthian Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska zatoka, wschodnia odnoga Morza Jońskiego, od którego oddziela ją na zachodzie Zatoka Patraska;


lexentry: pol/Zatoka_Kotorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kotorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Kotor
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowej części Morza Adriatyckiego w Czarnogórze i w niewielkim stopniu w Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Kołymska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Kołymska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Kolyma Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) największa z zatok Morza Wschodniosyberyjskiego, położona u ujścia rzeki Kołymy


lexentry: pol/Zatoka_Lakońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lakońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Laconian Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego,wcinająca się w południowo-wschodnią część półwyspu Peloponez;


lexentry: pol/Zatoka_Larnaki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Larnaki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Larnaca Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona u południowo-wschodnicg wybrzeży Cypru, na wschód od miasta Larnaka


lexentry: pol/Zatoka_Liverpoolska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Liverpoolska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liverpool Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Morza Irlandzkiego, u zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii;


lexentry: pol/Zatoka_Liverpulska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Liverpulska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Liverpool Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Morza Irlandzkiego, u zachodnich wybrzeży Wielkiej Brytanii


lexentry: pol/Zatoka_Lubecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lubecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Lübeck
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, część Zatoki Meklemburskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Lwia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Lwia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Lion
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Śródziemnego, znajdująca się u południowych wybrzeży Francji;


lexentry: pol/Zatoka_Malijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Malijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Maliac Gulf | Malian Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka położona u wybrzeży Grecji, wcinająca się w ląd i zamykająca z jednej strony przesmyk nieopodal Termopili


lexentry: pol/Zatoka_Meklemburska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meklemburska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Mecklenburg
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska w południowo-zachodniej części Morza Bałtyckiego, położona u brzegów niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie;


lexentry: pol/Zatoka_Meksykańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meksykańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Mexico
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego u wybrzeży Ameryki Północnej;


lexentry: pol/Zatoka_Meseńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Meseńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Messenian Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży południowej Grecji, stanowiąca część Morza Jońskiego, wcinająca się w południowo-zachodnią część Peloponezu;


lexentry: pol/Zatoka_Mezeńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Mezeńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Mezen Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Białego, położona u wybrzeży północno-zachodniej Rosji, u zachodniej nasady półwyspu Kanin;


lexentry: pol/Zatoka_Nagajewa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Nagajewa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagaev Bay | Nagayev Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Ochockiego, nieopodal miasta Magadan, część Zatoki Taujskiej


lexentry: pol/Zatoka_Neapolitańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Neapolitańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Naples | Bay of Naples
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka morska położona na południowo-zachodnim wybrzeżu Włoch, w regionie Kampania;


lexentry: pol/Zatoka_Newska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Newska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Kronstadt | Neva Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego będąca najdalej wysuniętą na wschód częścią Zatoki Fińskiej;


lexentry: pol/Zatoka_Obska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Obska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Ob
sense_list:
(geografia, geograficzny) wydłużona zatoka syberyjska stanowiąca ujście rzeki Ob do Morza Karskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Odeska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Odeska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Odessa
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-zachodniej części Morza Czarnego, położona nieopodal miasta Odessa


lexentry: pol/Zatoka_Oleniocka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Oleniocka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Olenyok Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Łaptiewów, położona u ujścia rzeki Oleniok, na zachód od delty Leny


lexentry: pol/Zatoka_Omańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Omańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Oman
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Indyjskiego łącząca leżące na południe od niej Morze Arabskie z Zatoką Perską;


lexentry: pol/Zatoka_Orfańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Orfańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Strymonian Gulf | Strymonic Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona po wschodniej stronie Półwyspu Chalcydyckiego


lexentry: pol/Zatoka_Pagasyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pagasyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pagasetic Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) okrągła zatoka Morza Egejskiego położona u wschodnich wybrzeży Grecji, w Magnezji;


lexentry: pol/Zatoka_Parnawska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Parnawska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Pärnu Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego, położona przy południowo-zachodnim wybrzeżu Estonii


lexentry: pol/Zatoka_Petalijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Petalijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Petalioi Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, rozciągająca się między wschodnim wybrzeżem Attyki a południowym końcem wyspy Eubea


lexentry: pol/Zatoka_Piotra_Wielkiego__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Piotra Wielkiego
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Peter the Great Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Japońskiego u azjatyckich wybrzeży Rosji, dzieli się na dwie mniejsze zatoki;


lexentry: pol/Zatoka_Pomorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Pomorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Pomerania | Pomeranian Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowo-zachodniej części u wybrzeży Polski i Niemiec;


lexentry: pol/Zatoka_Sachalińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sachalińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sakhalin Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona między kontynentalną Rosją a północnym końcem wyspy Sachalin


lexentry: pol/Zatoka_Sarońska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Sarońska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saronic Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Egejskiego, położona między Attyką, Argolidą a Przesmykiem Korynckim;


lexentry: pol/Zatoka_Szelichowa__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Szelichowa
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Shelikhov Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Ochockiego, położona w jego północnej części, na zachód od Kamczatki;


lexentry: pol/Zatoka_Tajlandzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tajlandzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Thailand
sense_list:
(geografia, geograficzny) rozległa, płytka zatoka zachodniej części Oceanu Spokojnego, w południowo-zachodniej części Morza Południowochińskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tangerska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tangerska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Tangier
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Śródziemnego, w Cieśninie Gibraltarskiej u północnych wybrzeży Maroka; nad zatoką położone jest miasto Tanger;


lexentry: pol/Zatoka_Tarencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tarencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Taranto
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka położona na Morzu Śródziemnym u wybrzeży Włoch, między Półwyspem Salentyńskim i Półwyspem Kalabryjskim;


lexentry: pol/Zatoka_Tazowska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tazowska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Taz Estuary
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka we wschodniej części Zatoki Obskiej, utworzona przez estuarium rzeki Taz;


lexentry: pol/Zatoka_Teodozyjska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Teodozyjska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Feodosia Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, położona u południowo-wschodnich brzegów półwyspu Krym;


lexentry: pol/Zatoka_Termajska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Termajska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Thermaic Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka u wybrzeży północno-wschodniej Grecji, stanowiąca część Morza Egejskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Tokijska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tokijska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Tokyo Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydronim, hydronimia) zatoka w Japonii, na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu;


lexentry: pol/Zatoka_Tonkińska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Tonkińska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Tonkin
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Morza Południowochińskiego, od zachodu ograniczona wybrzeżem Wietnamu, od północy i wschodu wybrzeżem Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Triesteńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Triesteńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Trieste
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, stanowiąca część Zatoki Weneckiej;


lexentry: pol/Zatoka_Udzka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Udzka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Uda Bay | Uda Gulf
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Ochockiego, na zachód od Wysp Szantarskich;


lexentry: pol/Zatoka_Walencka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Walencka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Valencia
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w zachodniej części Morza Śródziemnego, położona u wschodnich wybrzeży Hiszpanii;


lexentry: pol/Zatoka_Warneńska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Warneńska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Varna
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Czarnego, leżąca przy wybrzeżu bułgarskim, nieopodal miasta Warna


lexentry: pol/Zatoka_Wenecka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wenecka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Venice
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północnej części Morza Adriatyckiego, u wybrzeży Włoch, Słowenii i Chorwacji;


lexentry: pol/Zatoka_Wielorybia__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wielorybia
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Whales
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w obrębie Lodowca Szelfowego Rossa na północ od Wyspy Roosevelta, u wybrzeży Antarktydy;


lexentry: pol/Zatoka_Wismarska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wismarska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Wismar | Wismar Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka będąca częścią Zatoki Meklemburskiej znajdująca się w jej południowej części;


lexentry: pol/Zatoka_Wlorska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wlorska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Vlorë
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Adriatyckiego u zachodnich wybrzeży Półwyspu Bałkańskiego, w południowej części Albanii


lexentry: pol/Zatoka_Wschodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wschodniokoreańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: East Korea Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Półwyspu Koreańskiego, u wschodnich wybrzeży Korei Północnej, stanowi część Morza Japońskiego;


lexentry: pol/Zatoka_Wyborska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Wyborska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Vyborg Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, w pobliżu wschodniego krańca Zatoki Fińskiej, u wybrzeży Rosji;


lexentry: pol/Zatoka_Zachodniokoreańska__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Zachodniokoreańska
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Korea Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka w północno-wschodniej części Morza Żółtego, u wybrzeży Korei i Chin;


lexentry: pol/Zatoka_Świętego_Pawła__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świętego Pawła
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Paul’s Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) niewielka zatoka Morza Śródziemnego, położona u północnych wybrzeży wyspy Malty


lexentry: pol/Zatoka_Świętego_Wawrzyńca__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świętego Wawrzyńca
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Gulf of Saint Lawrence
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka oraz estuarium położone u wschodnich wybrzeży Kanady, do której uchodzi Rzeka Świętego Wawrzyńca;


lexentry: pol/Zatoka_Świętej_Heleny__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świętej Heleny
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Helena Bay
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Oceanu Atlantyckiego, położona u zachodnich wybrzeży Południowej Afryki


lexentry: pol/Zatoka_Świń__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zatoka Świń
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Bay of Pigs
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka Morza Karaibskiego w środkowo-zachodniej części południowego wybrzeża Kuby;


lexentry: pol/Zeus__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zeus
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zeus
sense_list:
(mitologia grecka) bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;


lexentry: pol/Zielenogorsk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zielenogorsk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zelenogorsk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w Rosji, w rejonie kurortowym Petersburga, nad Zatoką Fińską;


lexentry: pol/Ziemia_Obiecana__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Obiecana
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Promised Land
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) według Biblii terytorium, które Bóg obiecał Abrahamowi i jego potomkom, Kanaan;


lexentry: pol/Ziemia_Święta__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Ziemia Święta
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Holy Land
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsca w Palestynie opisane w Nowym Testamencie, gdzie urodził się, żył i umarł Jezus Chrystus;


lexentry: pol/Zimbabwe__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zimbabwe
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zimbabwe
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo w Afryce ze stolicą w Harare;


lexentry: pol/Zjednoczona_Republika_Tanzanii__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczona Republika Tanzanii
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: United Republic of Tanzania
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Tanzanii, państwa w Afryce


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo_Wielkiej_Brytanii_i_Irlandii_Północnej__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (oficjalnie) nazwa państwa leżącego w Europie Zachodniej składającego się z Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej;


lexentry: pol/Zjednoczone_Królestwo__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zjednoczone Królestwo
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: United Kingdom
sense_list:
(geografia, geograficzny) skrócona forma od Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej


lexentry: pol/Zmartwychwstanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zmartwychwstanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Resurrection
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w tradycji chrześcijańskiej powrót Jezusa Chrystusa do życia po trzech dniach w grobie;


lexentry: pol/Znamiensk__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Znamiensk
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Znamensk
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim w Rosji, położone nad prawym brzegiem Pregoły w miejscu, gdzie wpada do niej Łyna;


lexentry: pol/Zug__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zug
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zug
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug (1.3), na północny wschód od Lucerny;


lexentry: pol/Zugdidi__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zugdidi
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zugdidi
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) miasto w zachodniej Gruzji, w regionie Megrelia-Górna Swanetia;


lexentry: pol/Zwiastowanie__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zwiastowanie
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Annunciation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie powiadomienie Marii przez archanioła Gabriela o tym, że będzie matką Jezusa Chrystusa


lexentry: pol/Związek_Australijski__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Australijski
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Commonwealth of Australia
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Australii jako państwa


lexentry: pol/Związek_Komorów__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Komorów
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union of the Comoros
sense_list:
(geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalna nazwa Komorów jako państwa


lexentry: pol/Związek_Niemiecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Niemiecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: German Confederation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) konfederacja państw niemieckich i wolnych miast, utworzona na kongresie wiedeńskim w 1815 roku;


lexentry: pol/Związek_Radziecki__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Radziecki
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Soviet Union
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo komunistyczne w Europie i Azji, które istniało w latach 1922-1991;


lexentry: pol/Związek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Union of Soviet Socialist Republics
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) nieistniejące obecnie federacyjne państwo, które w XX w. obejmowało wschodnią Europę i północną Azję;


lexentry: pol/Zyrianka__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Zyrianka
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Zyryanka
sense_list:
(geografia, geograficzny) osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji, położone na południu Niziny Kołymskiej;


lexentry: pol/Złota_Orda__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: Złota Orda
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Golden Horde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (geografia, geograficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) historyczne państwo mongolsko-tatarskie, które istniało od XIII do XVI wieku, stanowiące część imperium mongolskiego


lexentry: pol/a-moll__rzeczownik__1
written_rep: a-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: a minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku a (w zapisie nutowym bez znaków przykluczowych);


lexentry: pol/a_kysz__wykrzyknik__1
written_rep: a kysz
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: begone | get out of here | shoo
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) uciekaj, zmykaj (w stosunku do człowieka lub innej istoty żywej)


lexentry: pol/a_także__fraza_spójnikowa__1
written_rep: a także
min_sense_num: 01
trans_list: as well as | and
sense_list:
spójnik używany do łączenia zdań lub jego części odnoszących się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów


lexentry: pol/a_u_was_biją_Murzynów__fraza_zdaniowa__1
written_rep: a u was biją Murzynów
min_sense_num: 01
trans_list: and you are lynching Negroes
sense_list:
(żartobliwie) (ironicznie) stereotypowa odpowiedź polegająca na bezpośredniej krytyce dyskutanta, szczególnie w kwestiach niezwiązanych z tematem dyskusji;


lexentry: pol/aak__rzeczownik__1
written_rep: aak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Rhinebarge
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) płasko zbudowany, jednomasztowy żaglowiec, zaokrąglony na obydwu końcach, używany do początków XX w. wyłącznie na kanałach holenderskich i Renie jako środek transportowy;


lexentry: pol/aalen__rzeczownik__1
written_rep: aalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aalenian
sense_list:
(geologia, geologiczny) najniższe piętro jury środkowej; | (geologia, geologiczny) najstarszy wiek jury środkowej;


lexentry: pol/abaja__rzeczownik__1
written_rep: abaja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaya | aba
sense_list:
(krawiectwo) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) wierzchnie okrycie noszone w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/abaka__rzeczownik__1
written_rep: abaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manila hemp | abaca
sense_list:
(włókiennictwo) lekkie, wytrzymałe włókno z pochew liściowych banana manilskiego wykorzystywane do sporządzania lin, zwłaszcza w żeglarstwie;


lexentry: pol/abakański__rzeczownik__1
written_rep: abakański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Abakan Turkic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) makrojęzyk z podgrupy północno-wschodniej (syberyjskiej) albo – według innej klasyfikacji – północnej (a dawniej wschodniej) języków tureckich, używany nad rzeką Abakan w Kraju Krasnojarskim


lexentry: pol/abakus__rzeczownik__1
written_rep: abakus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
przyrząd do liczenia w postaci deski z rowkami na poszczególne rodzaje jednostek liczbowych, używany przez starożytnych Greków i Rzymian, także w zachodniej Europie do XVIII w.; pierwowzór liczydeł; | (architektura, architektoniczny) kwadratowa płyta stanowiąca górną część głowicy kolumny;


lexentry: pol/abalienacja__rzeczownik__1
written_rep: abalienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abalienatio
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie zupełne odstąpienie własności;


lexentry: pol/abandon__rzeczownik__1
written_rep: abandon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abandonment
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (morski) zrzeczenie się na rzecz ubezpieczyciela praw do statku, który stracił swoją wartość handlową;


lexentry: pol/abandonware__rzeczownik__1
written_rep: abandonware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abandonware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie komputerowe, które nie jest dłużej wspierane ani reklamowane, uważane za porzucone przez jego twórców;


lexentry: pol/abasiofilia__rzeczownik__1
written_rep: abasiofilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abasiophilia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie preferencji seksualnych polegające na odczuwaniu pociągu seksualnego do osób z dysfunkcjami narządów ruchu;


lexentry: pol/abatacept__rzeczownik__1
written_rep: abatacept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abatacept
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek biologiczny o działaniu immunosupresyjnym, rekombinowane rozpuszczalne białko fuzyjne;


lexentry: pol/abaton__rzeczownik__1
written_rep: abaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abaton
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji sypialnia dla pacjentów oczekujących cudownego uzdrowienia podczas snu; | (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) święte miejsce, zazwyczaj okręg sakralny lub podziemne pomieszczenie przy świątyni greckiej, do którego dostęp mieli wyłącznie kapłani;


lexentry: pol/abaz__rzeczownik__1
written_rep: abaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abbasi
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) srebrna moneta, dawniej funkcjonująca na terenie Chanatu Chiwy, Gruzji, Persji oraz chanatu gandżyńskiego;


lexentry: pol/abazyński__rzeczownik__1
written_rep: abazyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Abaza
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język należący do północno-zachodniej (abchasko-adygejskiej) grupy języków kaukaskich;


lexentry: pol/abbrewiator__rzeczownik__1
written_rep: abbrewiator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abbreviator
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) sekretarz lub notariusz w kancelarii papieskiej


lexentry: pol/abcyksymab__rzeczownik__1
written_rep: abcyksymab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abciximab
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwpłytkowy będący fragmentem Fab przeciwciała monoklonalnego przeciw receptorowi GPIIb/IIIa na powierzchni ludzkich płytek krwi;


lexentry: pol/abderyta__rzeczownik__1
written_rep: abderyta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abderite
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) mieszkaniec miasta Abdera w Tracji uchodzący w opinii starożytnych Greków za uosobienie głupoty, filisterstwa i kołtuństwa


lexentry: pol/abdest__rzeczownik__1
written_rep: abdest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wudu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nazwa rytualnych obmywań u muzułmanów, bez których nie wolno odprawiać zwykłych pięciu modlitw dziennych;


lexentry: pol/abdominoplastyka__rzeczownik__1
written_rep: abdominoplastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdominoplasty
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg kosmetyczny poprawiający wygląd brzucha poprzez skrócenie mięśni oraz usunięcie nadmiaru tłuszczu i skóry;


lexentry: pol/abdukcyjny__przymiotnik__1
written_rep: abdukcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abductional
sense_list:
(logika, logiczny) związany z abdukcją | (medycyna, medyczny) (anatomia, anatomiczny) związany z abdukcją


lexentry: pol/abdykacja__rzeczownik__1
written_rep: abdykacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abdication
sense_list:
zrzeczenie się władzy, rezygnacja monarchy z tronu; ; (zobacz) też abdykacja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/abdykować__czasownik__1
written_rep: abdykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abdicate
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zrzekać się władzy monarszej; dokonywać abdykacji | (przenośnie, przenośnia) rezygnować z czegoś


lexentry: pol/abdżad__rzeczownik__1
written_rep: abdżad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abjad
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) ogólna nazwa pism alfabetycznych stosowanych do zapisu niektórych języków, posiadających lub stosujących tylko znaki na oznaczenie spółgłosek;


lexentry: pol/abecadło__rzeczownik__1
written_rep: abecadło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alphabet
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zbiór wszystkich liter ułożony w ogólnie przyjętym porządku | (przenośnie, przenośnia) elementarne podstawy jakiejś dziedziny wiedzy, rzemiosła, itp.


lexentry: pol/abelizaur__rzeczownik__1
written_rep: abelizaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abelisaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie w Ameryce Południowej (Argentyna);


lexentry: pol/aberracja__rzeczownik__1
written_rep: aberracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aberration
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozorne odchylenie ciał niebieskich od ich rzeczywistego położenia wywołane ruchem Ziemi po orbicie albo jej obrotem; | (erudycyjny) odchylenie od normalnego stanu; nieprawidłowość; | (optyka, optyczny) wada soczewek powodująca nieostrość, zabarwienie bądź zniekształcenie obrazu; wada odwzorowywania obrazu przez układy optyczne;


lexentry: pol/aberracja_chromatyczna__rzeczownik__1
written_rep: aberracja chromatyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chromatic aberration
sense_list:
(optyka, optyczny) wada układów optycznych polegająca na tym, że różne kolory światła ogniskują się w różnych punktach po przejściu przez soczewkę


lexentry: pol/abetalipoproteinemia__rzeczownik__1
written_rep: abetalipoproteinemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bassen-Kornzweig syndrome | abetalipoproteinemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba genetyczna, dziedziczona autosomalnie recesywnie, spowodowana niedoborem apoB;


lexentry: pol/abiogenny__przymiotnik__1
written_rep: abiogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abiogenetic
sense_list:
(biologia, biologiczny) powodujący powstawanie niższych organizmów z substancji nieorganicznej; w odniesieniu do niższych organizmów: powstający z substancji nieorganicznej


lexentry: pol/abisal__rzeczownik__1
written_rep: abisal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abyss
sense_list:
(geografia, geograficzny) najgłębsza strefa wód oceanicznych poniżej 1700 m wraz z dnem, charakteryzująca się brakiem światła słonecznego;


lexentry: pol/abisynka__rzeczownik__1
written_rep: abisynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abyssinian well
sense_list:
(potocznie, potoczny) studnia abisyńska, studnia z pompą rurową wbijana lub wkręcana, służąca do dobywania niewielkiej ilości wody z głębokości 5-7 m, napędzana ręcznie dźwignią


lexentry: pol/ablacja__rzeczownik__1
written_rep: ablacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablation
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczne usunięcie (całkowite lub częściowe) jakiegoś organu, tkanek lub ciała obcego | (geologia, geologiczny) niszczenie powierzchni lądu albo lodowca wskutek działania czynników zewnętrznych | (astronautyka, astronautyczny) sposób chłodzenia powierzchni statków kosmicznych, umożliwiający im przekraczanie bariery cieplnej w czasie powrotu na Ziemię | (astronomia, astronomiczny) niszczenie warstw powierzchniowych meteorytu podczas przejścia przez atmosferę | (astronautyka, astronautyczny) niszczenie materiału powierzchniowego w komorze zapłonowej statku kosmicznego podczas jego wejścia w atmosferę | (geologia, geologiczny) ablacja deszczowa: spłukiwanie zwietrzeliny skalnej przez spływające po stoku wody opadowe


lexentry: pol/ablaktacja__rzeczownik__1
written_rep: ablaktacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablactation
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) metoda szczepienia roślin przez złączenie rosnących obok siebie roślin;


lexentry: pol/ablatyw__rzeczownik__1
written_rep: ablatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ablative case | ablative
sense_list:
(gramatyka) przypadek gramatyczny wyrażający odchodzenie i oddzielanie się od czegoś, a w łacinie spełniający także inne role, m.in. narzędnika i miejscownika;


lexentry: pol/ableizm__rzeczownik__1
written_rep: ableizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ableism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) dyskryminacja, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;


lexentry: pol/abolicja__rzeczownik__1
written_rep: abolicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolition
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowy, powszechny akt łaski, polegający na zakazie wszczęcia lub nakazie umorzenia postępowania karnego w stosunku do pewnych rodzajów przestępstw lub kategorii przestępców;


lexentry: pol/abolicjonista__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolitionist
sense_list:
zwolennik abolicjonizmu, ruchu społecznego domagającego się zniesienia jakiegoś prawa | (historia, historyczny, historycznie) w XVIII–XIX w.: zwolennik ruchu dążącego do zniesienia niewolnictwa i sprzeciwiającego się dyskryminacji rasowej


lexentry: pol/abolicjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abolicjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abolitionism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, który dążył do zniesienia niewolnictwa;


lexentry: pol/abordaż__rzeczownik__1
written_rep: abordaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boarding
sense_list:
(morski) (historia, historyczny, historycznie) sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia;


lexentry: pol/abrahamizm__rzeczownik__1
written_rep: abrahamizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abrahamism
sense_list:
(teologia, teologiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) monoteizm abrahamiczny


lexentry: pol/abrazja__rzeczownik__1
written_rep: abrazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrasion
sense_list:
(geologia, geologiczny) ścieranie podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez wodę; | (medycyna, medyczny) usuwanie próchnicy przy użyciu strumienia powietrza wzbogaconego ładunkiem ścierniwa o różnej granulacji; | (medycyna, medyczny) w ginekologii: zabieg łyżeczkowania macicy | (technologia, technika, techniczny) proces zużycia ściernego związany z ubytkiem powierzchniowym elementów maszyn lub urządzeń wskutek oddziaływania na niego luźnych lub umocowanych zarówno suchych, jak i wilgotnych ziarn mineralnych


lexentry: pol/abrewiacja__rzeczownik__1
written_rep: abrewiacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abbreviation
sense_list:
(książkowy) (termin specjalistyczny) skrót wyrazu lub grupy wyrazów w piśmie, szczególnie w odniesieniu do dawnych rękopisów


lexentry: pol/abrewiatura__rzeczownik__1
written_rep: abrewiatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abbreviation
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) skrót zapisu muzycznego | (książkowy) system skrótów najczęściej używanych wyrażeń, stosowany w starożytności i średniowieczu;


lexentry: pol/abriktozaur__rzeczownik__1
written_rep: abriktozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abrictosaurus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Abrictosaurus Hopson, rodzaj dwunożnego, roślinożernego dinozaura z rodziny heterodontozaurów, ornitopod wyglądem przypominający heterodontozaura;


lexentry: pol/absolucja__rzeczownik__1
written_rep: absolucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolution
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rozgrzeszenie, zdjęcie klątwy kościelnej, odpuszczenie grzechów; | (przestarzałe, przestarzały) uwolnienie, wyrok sądowy uwalniający oskarżonego


lexentry: pol/absolutny__przymiotnik__1
written_rep: absolutny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolute
sense_list:
całkowity, zupełny, bezwzględny | (filozofia, filozoficzny) istniejący obiektywnie | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu lub rządzący według tych zasad | niekwestionowany


lexentry: pol/absolutysta__rzeczownik__1
written_rep: absolutysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absolutist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik absolutyzmu – doktryny filozoficznej | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik absolutyzmu – ustroju państwowego


lexentry: pol/absolutystyczny__przymiotnik__1
written_rep: absolutystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: absolutist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nacechowany absolutyzmem (doktryną filozoficzną) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oparty na zasadach absolutyzmu (ustroju państwowego)


lexentry: pol/absorber__rzeczownik__1
written_rep: absorber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absorber | absorption apparatus
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) sprzęt laboratoryjny lub urządzenie przemysłowe, służące do pochłaniania (absorpcji) niektórych składników mieszaniny gazowej przez ciecz;


lexentry: pol/absorpcja__rzeczownik__1
written_rep: absorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absorption
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces wnikania cząstek do wnętrza innej substancji tworzącej dowolną fazę ciągłą; | (optyka, optyczny) proces pochłaniania energii fali przez ciało;


lexentry: pol/abstrahowanie__rzeczownik__1
written_rep: abstrahowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstraction
sense_list:
(książkowy) celowe i świadome pomijanie w rozważaniach jakiejś cechy lub aspektu, aby ułatwić analizę


lexentry: pol/abstrahować__czasownik__1
written_rep: abstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: abstract
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dokonywać wyodrębnienia w jakimś zagadnieniu, zjawisku lub przedmiocie, jego różnych cech lub określać relacje między nimi w celu stworzenia pojęcia ogólnego | (książkowy) celowo i świadomie pomijać w rozważaniach jakąś cechę lub aspekt, żeby ułatwić analizę; nie uwzględniać czegoś


lexentry: pol/abstrakcja__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstraction
sense_list:
(sztuka) kompozycja barw i kształtów bez widocznego związku z rzeczywistością; | pojęcie ogólne | nierealny pogląd


lexentry: pol/abstrakcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: abstrakcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstractionism
sense_list:
(sztuka) kierunek w sztuce XX wieku, w którym charakterystyczne jest wyeliminowanie wszelkich bezpośrednich odniesień do form lub przedmiotów obserwowanych w naturze;


lexentry: pol/abstrakt__rzeczownik__1
written_rep: abstrakt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstract
sense_list:
(książkowy) zwięzły wyciąg z tekstu naukowego lub dokumentu, publikowany najczęściej w języku angielskim | (filozofia, filozoficzny) pojęcie ogólne utworzone w wyniku abstrahowania, niemające odpowiednika w konkretnym rzeczywistym przedmiocie


lexentry: pol/abstynencja__rzeczownik__1
written_rep: abstynencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstinence | teetotalism
sense_list:
(medycyna, medyczny) powstrzymywanie się głównie przed piciem alkoholu; w szerszym znaczeniu także od wszelkich używek, seksu itp.;


lexentry: pol/absurdyzm__rzeczownik__1
written_rep: absurdyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: absurdism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny, zgodnie z którym rzeczywistość jest pozbawiona sensu, a ludzkie próby jej zrozumienia są daremne;


lexentry: pol/abulia__rzeczownik__1
written_rep: abulia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abulia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwe osłabienie lub brak woli w podejmowaniu decyzji


lexentry: pol/abuzywny__przymiotnik__1
written_rep: abuzywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: abusive
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) naruszający zasady współżycia społecznego, stanowiący nadużycie, zawierający zakazane zapisy


lexentry: pol/acedia__rzeczownik__1
written_rep: acedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acedia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) stan apatii, smutku i wyczerpania, w średniowieczu uważany za grzech;


lexentry: pol/acefalia__rzeczownik__1
written_rep: acefalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acephaly
sense_list:
(medycyna, medyczny) letalna wada wrodzona płodu o charakterze malformacji, polegająca na niewykształceniu głowy lub wykształceniu jej w formie zredukowanej;


lexentry: pol/acenokumarol__rzeczownik__1
written_rep: acenokumarol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acenocoumarol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy będący pochodną kumaryny, antagonista witaminy K;


lexentry: pol/acerra__rzeczownik__1
written_rep: acerra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acerra
sense_list:
mały, przenośny ołtarzyk, ustawiany przed zmarłym, na którym palono perfumy, używany też jako przenośny ołtarz w czasie uroczystości pogrzebowych; | skrzynka z brązu lub marmuru, służąca w starożytnym Rzymie do przechowywania kadzidła do ofiar;


lexentry: pol/acesulfam_K__rzeczownik__1
written_rep: acesulfam K
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acesulfame K | acesulfame-K
sense_list:
(spożywczy) heterocykliczna sól potasowa o wzorze sumarycznym C4H4KNO4S występująca w postaci białych kryształów, wielokrotnie słodsza od sacharozy i używana jako bezkaloryczny zamiennik cukru, ze względu na gorzki posmak zwykle wspólnie z innymi słodzikami;


lexentry: pol/acetal__rzeczownik__1
written_rep: acetal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetal
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny otrzymywany w wyniku działania alkoholu na aldehyd lub keton, wykorzystywany w przemyśle farmaceutycznym i perfumeryjnym oraz w syntezie organicznej;


lexentry: pol/acetamid__rzeczownik__1
written_rep: acetamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetamide | ethanamide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy amidów o wzorze sumarycznym C2H5NO, pochodna kwasu octowego, bezbarwne krystaliczne ciało stałe, wykorzystywany w przemyśle tworzyw sztucznych, w spawalnictwie oraz do produkcji lakierów i materiałów wybuchowych;


lexentry: pol/acetanilid__rzeczownik__1
written_rep: acetanilid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetanil | acetanilid | acetanilide | antifebrin
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o wzorze sumarycznym C8H9NO, pochodna aniliny, bezbarwna substancja krystaliczna, wykorzystywany do produkcji leków i barwników;


lexentry: pol/acetofenon__rzeczownik__1
written_rep: acetofenon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetophenone | phenyl methyl ketone | phenylethanone
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów o wzorze sumarycznym C8H8O, najprostszy keton alkilo-aromatyczny, ciecz o przyjemnym zapachu, wykorzystywany do produkcji leków, substancji zapachowych oraz jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/aceton__rzeczownik__1
written_rep: aceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetone | dimethyl ketone | dimethylformaldehyde | propanone
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy przedstawiciel grupy ketonów o wzorze C3H6O, bezbarwna, łatwopalna i toksyczna ciecz o ostrym zapachu, wykorzystywany w syntezie chemicznej i jako rozpuszczalnik;


lexentry: pol/acetonemia__rzeczownik__1
written_rep: acetonemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetonemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) gromadzenie się we krwi ciał acetonowych, świadczące o nieprawidłowej przemianie materii


lexentry: pol/acetylenowy__przymiotnik__1
written_rep: acetylenowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acetylene
sense_list:
(chemia, chemiczny) lub (technologia, technika, techniczny) dotyczący acetylenu, zawierający acetylen, wykorzystujący acetylen do działania


lexentry: pol/acetylocholina__rzeczownik__1
written_rep: acetylocholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetylcholine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) neuroprzekaźnik występujący u ludzi i zwierząt, ester kwasu octowego i choliny;


lexentry: pol/acetylowanie__rzeczownik__1
written_rep: acetylowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetylation
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja podstawiania atomu wodoru w cząsteczkach związku organicznego grupą acetylową (CH3CO–);


lexentry: pol/ach__wykrzyknik__1
written_rep: ach
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ah | oh
sense_list:
…służący wyrażaniu stanów uczuciowych, takich jak m.in.: zachwyt, zaskoczenie, przestrach, irytacja, podziw, zdziwienie, pragnienie


lexentry: pol/achalazja__rzeczownik__1
written_rep: achalazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achalasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na zaburzeniu rozkurczu dolnego zwieracza przełyku i zaburzonej perystaltyki pozostałych odcinków przełyku


lexentry: pol/achondroplazja__rzeczownik__1
written_rep: achondroplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achondroplasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wrodzona choroba genetyczna kości, dziedziczona autosomalnie dominująco (jako mutacja genu FGFR3), należąca do grupy dysplazji szkieletowych, która powoduje ograniczony wzrost kości długich i niskorosłość przy prawidłowej wielkości tułowia i głowy


lexentry: pol/achondryt__rzeczownik__1
written_rep: achondryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achondrite
sense_list:
(geologia, geologiczny) (astronomia, astronomiczny) meteoryt kamienny składający się głównie z piroksenów i plagioklazów


lexentry: pol/achromat__rzeczownik__1
written_rep: achromat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achromat | achromatic lens
sense_list:
(optyka, optyczny) (fotografia) (fizyka, fizyczny) układ optyczny, zestaw dwóch soczewek zrobionych z gatunków szkła o różnej dyspersji połączonych razem;


lexentry: pol/achromatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: achromatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: achromatization
sense_list:
(optyka, optyczny) proces usuwania lub korygowania aberracji chromatycznej poprzez zestawienie soczewek o odpowiednio dobranych parametrach


lexentry: pol/achtersztag__rzeczownik__1
written_rep: achtersztag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: backstay
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) stalowa lina biegnąca od topu masztu do rufy, zapobiegająca wyginaniu się masztu do przodu;


lexentry: pol/acid_house__rzeczownik__1
written_rep: acid house
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid house
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce house, charakteryzujący się hipnotycznym rytmem linii basowej;


lexentry: pol/acid_jazz__rzeczownik__1
written_rep: acid jazz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid jazz | acid-jazz
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce popularnej, łączący jazz, blues i soul z funkowym rytmem;


lexentry: pol/acid_rock__rzeczownik__1
written_rep: acid rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid rock
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w muzyce rockowej, zawierający elementy psychodeliczne;


lexentry: pol/acid_trance__rzeczownik__1
written_rep: acid trance
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid trance
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w tanecznej muzyce trance, z aranżacją stopniowo wprowadzającą napięcie;


lexentry: pol/acidic_folk__rzeczownik__1
written_rep: acidic folk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidic folk
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek w muzyce folkowej, zawierający elementy psychodeliczne


lexentry: pol/acyklowir__rzeczownik__1
written_rep: acyklowir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aciclovir | acyclovir
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwwirusowy na zakażenia herpeswirusami; analog guanozyny


lexentry: pol/acz__spójnik__1
written_rep: acz
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: though | albeit | although
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (książkowy) spójnik wyrażający łączność treści przeciwstawnych lub znacznie różniących się


lexentry: pol/adadżio__rzeczownik__1
written_rep: adadżio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adage
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) liryczny taniec dwojga solistów, przechodzenie z pozy do pozy oraz podnoszenie tancerki przez partnera;


lexentry: pol/adaks__rzeczownik__1
written_rep: adaks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addax
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Addax Laurillard, rodzaj ssaka parzystokopytnego z podrodziny antylopowców;


lexentry: pol/adamantan__rzeczownik__1
written_rep: adamantan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamantane
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, tricykliczny węglowodór nasycony;


lexentry: pol/adamaszek__rzeczownik__1
written_rep: adamaszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: damask
sense_list:
(włókiennictwo) wzorzysta tkanina dwustronna, z jednej strony matowa, z drugiej błyszcząca; ; (zobacz) też adamaszek w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adamsyt__rzeczownik__1
written_rep: adamsyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adamsite | DM | diphenylaminechlorarsine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek arsenoorganiczny stosowany jako duszący bojowy środek trujący z podgrupy sternitów;


lexentry: pol/adaptabilność__rzeczownik__1
written_rep: adaptabilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaptive behavior
sense_list:
(biologia, biologiczny) zdolność do fizjologicznego reagowania przystosowawczego komórek, tkanek, narządów organizmu na zmiany warunków jego środowiska;


lexentry: pol/adapter__rzeczownik__1
written_rep: adapter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: record player
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) główka odtwarzająca w gramofonie elektrycznym, zastępująca membranę – wkładka gramofonowa


lexentry: pol/adaptogen__rzeczownik__1
written_rep: adaptogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaptogen
sense_list:
(medycyna, medyczny) nietoksyczna substancja pochodzenia roślinnego mająca zwiększać odporność na stres i wspomagać utrzymanie homeostazy organizmu;


lexentry: pol/adaptometr__rzeczownik__1
written_rep: adaptometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adaptometer
sense_list:
(medycyna, medyczny) przyrząd okulistyczny badający zdolność przystosowywania się wzroku do ciemności;


lexentry: pol/addukt__rzeczownik__1
written_rep: addukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adduct
sense_list:
(chemia, chemiczny) indywiduum cząsteczkowe powstałe przez połączenie najczęściej dwóch oddzielnych indywiduów w taki sposób, że nie dochodzi do utraty atomów w obrębie cząsteczek tworzących je;


lexentry: pol/addycja__rzeczownik__1
written_rep: addycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addition | addition reaction
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej, w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt, bez produktów ubocznych;


lexentry: pol/adenotomia__rzeczownik__1
written_rep: adenotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adenoidectomy
sense_list:
(medycyna, medyczny) chirurgiczny zabieg laryngologiczny polegający na usunięciu lub ścięciu przerośniętego migdałka gardłowego;


lexentry: pol/adenozyna__rzeczownik__1
written_rep: adenozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adenosine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleozyd purynowy złożony z adeniny i rybozy, pełniący ważne funkcje biologiczne, m.in. jako składnik ATP, ADP, AMP oraz jako neuroprzekaźnik; C10H13N5O4;


lexentry: pol/adenozynotrójfosforan__rzeczownik__1
written_rep: adenozynotrójfosforan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adenosine triphosphate | adenosinetriphosphate
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nukleotyd adeninowy zbudowany z trzech reszt kwasu ortofosforowego, reszty adeninowej i rybozy;


lexentry: pol/adeptka__rzeczownik__1
written_rep: adeptka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adherent
sense_list:
(książkowy) (filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolenniczka jakiejś idei, doktryny


lexentry: pol/adeptka__rzeczownik__1
written_rep: adeptka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beginner
sense_list:
(książkowy) (sztuka) (fantasy) kobieta zdobywająca wiedzę, w szczególności praktyczną, tajemną lub magiczną


lexentry: pol/adhan__rzeczownik__1
written_rep: adhan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmańskie wezwanie do modlitwy, wygłaszane m.in. przez muezina z minaretu;


lexentry: pol/adho_mukha_svanasana__rzeczownik__1
written_rep: adho mukha svanasana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adho mukha shvanasana
sense_list:
jedna z asan; pozycja, w której ciało jest zgięte wpół i pochylone do przodu, wyprostowane nogi i ramiona oparte są podłodze


lexentry: pol/adhokracja__rzeczownik__1
written_rep: adhokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhocracy
sense_list:
ustrój organizacyjny charakteryzująca się tymczasowością i zredukowaną do minimum strukturą formalną;


lexentry: pol/adiafora__rzeczownik__1
written_rep: adiafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adiaphoron
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) rzecz, pojęcie, które jest obojętne pod względem moralnym (ani dobre ani złe); | rytuał religijny, który jest sprawą sumienia danej osoby; taki, który nie jest nakazany ani zakazany


lexentry: pol/adidas__rzeczownik__1
written_rep: adidas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sneaker | tennis shoe
sense_list:
(potocznie, potoczny) (sport, sportowy) (obuwnictwo, obuwniczy) but sportowy z twardą podeszwą (w szczególności wyprodukowany przez firmę Adidas) (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/administrator__rzeczownik__1
written_rep: administrator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: administrator
sense_list:
(informatyka, informatyczny) osoba lub grupa osób nadzorująca system komputerowy lub sieć komputerową, zwykle też przydzielająca ich użytkownikom konta i prawa dostępu


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__1
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admiral
sense_list:
(marynarka) najwyższy stopień (dowódca) w marynarce wojennej, równoważny stopniowi generała broni w armii lądowej, naczelny wódz floty; | (marynarka) oficer mający stopień admirała (1.1)


lexentry: pol/admirał__rzeczownik__2
written_rep: admirał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: admiral
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rusałka admirał, motyl z rodziny rusałkowatych


lexentry: pol/admitancja__rzeczownik__1
written_rep: admitancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: admittance
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wielkość fizyczna będąca odwrotnością impedancji, całkowita przewodność elektryczna w obwodach prądu przemiennego;


lexentry: pol/adnotacja__rzeczownik__1
written_rep: adnotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: annotation
sense_list:
uwaga, dopisek, przypisek, notatka | (informatyka, informatyczny) w Javie: metadane dodawane na poziomie kodu źródłowego do klas, metod, zmiennych, pakietów i parametrów


lexentry: pol/adonis__rzeczownik__1
written_rep: adonis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adonis
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (książkowy) (żartobliwie) lub (ironicznie) piękny, przystojny, zwykle młody mężczyzna przesadnie dbający o swoją urodę


lexentry: pol/adopcjanizm__rzeczownik__1
written_rep: adopcjanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adoptionism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) pogląd teologiczny według którego Jezus nie był naturalnym Synem Bożym a został usynowiony dopiero po narodzinach lub po chrzcie w Jordanie albo tuż przed śmiercią;


lexentry: pol/adoracyjny__przymiotnik__1
written_rep: adoracyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adoration | adorational
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adoracją Najświętszego Sakramentu, używany podczas adoracji


lexentry: pol/adorant__rzeczownik__1
written_rep: adorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orans
sense_list:
(sztuka) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w sztuce sakralnej postać klęcząca u stóp Chrystusa lub Maryi w geście uwielbienia;


lexentry: pol/adorować__czasownik__1
written_rep: adorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: worship
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oddawać cześć Bogu lub obiektom kultu religijnego


lexentry: pol/adrenergiczny__przymiotnik__1
written_rep: adrenergiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adrenergic
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) zawierający lub wydzielający adrenalinę


lexentry: pol/adres__rzeczownik__1
written_rep: adres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: address
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) informacje o tym, gdzie znajduje się jakiś budynek lub gdzie ktoś mieszka


lexentry: pol/adresówka__rzeczownik__1
written_rep: adresówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dog ID tag | dog tag | pet ID tag | pet tag
sense_list:
mały identyfikator z imieniem zwierzęcia domowego (psa, kota, rzadziej fretki), adresem zamieszkania i/lub numerem telefonu jego opiekuna doczepiany do obroży zwierzęcia


lexentry: pol/adret__rzeczownik__1
written_rep: adret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adret
sense_list:
(geografia, geograficzny) stok góry lub wzgórza będący bardziej nasłoneczniony w stosunku do przeciwnego stoku tego samego wzniesienia bądź pasma górskiego;


lexentry: pol/adsorpcja__rzeczownik__1
written_rep: adsorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adsorption
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) gromadzenie się substancji rozpuszczonych w cieczy lub obecnych w gazie na powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/adware__rzeczownik__1
written_rep: adware
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adware
sense_list:
(informatyka, informatyczny) oprogramowanie rozpowszechniane za darmo, którego producent otrzymuje wynagrodzenie za wyświetlanie reklam zlecanych przez sponsorów; | (informatyka, informatyczny) rodzaj szkodliwego oprogramowania, które w natrętny sposób wyświetla niepożądane przez odbiorcę reklamy;


lexentry: pol/adwekcja__rzeczownik__1
written_rep: adwekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: advection
sense_list:
(fizyka, fizyczny) w mechanice płynów: unoszenie substancji przez przepływający płyn, tak że prędkość unoszonej substancji jest równa prędkości przepływającego płynu;


lexentry: pol/adwent__rzeczownik__1
written_rep: adwent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Advent | Christmas season
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w kalendarzu chrześcijańskim okres około czterech tygodni (dawniej czterdziestu dni) przed Bożym Narodzeniem, przygotowujący do uroczystości Narodzenia Pańskiego, symbolizujący oczekiwanie na przyjście Mesjasza; ; (zobacz) też adwent w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/adwentowy__przymiotnik__1
written_rep: adwentowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Advent
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentem, dotyczący adwentu, odbywający się w adwencie


lexentry: pol/adwentysta__rzeczownik__1
written_rep: adwentysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystka__rzeczownik__1
written_rep: adwentystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Adventist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini protestanckiego Kościoła chrześcijańskiego, głoszącego bliskie ponowne przyjście Chrystusa, chrzest tylko dorosłych, sobotę jako dzień święty


lexentry: pol/adwentystyczny__przymiotnik__1
written_rep: adwentystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Adventist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z adwentystami, dotyczący adwentystów


lexentry: pol/adwentyzm__rzeczownik__1
written_rep: adwentyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adventism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijański ruch podkreślający zbliżające się powtórne przyjście Chrystusa na Ziemię;


lexentry: pol/adwerbializacja__rzeczownik__1
written_rep: adwerbializacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adverbialisation adverbialization
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces językowy, w którym inne części mowy przekształcają się w przysłówki


lexentry: pol/adwokat_Boga__rzeczownik__1
written_rep: adwokat Boga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: God's advocate
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: duchowny, który podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego ma za zadanie przedstawić cechy świadczące o tym, że dana osoba powinna być błogosławionym lub kanonizowanym


lexentry: pol/adwokat__rzeczownik__1
written_rep: adwokat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lawyer | attorney | barrister
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) prawnik udzielający porad i prowadzący sprawy klientów w sądzie;


lexentry: pol/adwokat_diabła__rzeczownik__1
written_rep: adwokat diabła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devil's advocate
sense_list:
(kościelny) (potocznie, potoczny) duchowny, który w Kościele katolickim podczas procesu beatyfikacyjnego lub kanonizacyjnego, ma za zadanie wyszukiwać przyczyn przeciw wyniesieniu na ołtarze


lexentry: pol/adyton__rzeczownik__1
written_rep: adyton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adyton
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ukryta przestrzeń w sanktuarium greckim (np. w świątyni, gaju, grocie), dostępna tylko dla kapłanów i osób wybranych, które przeszły obrzęd oczyszczenia, gdzie przechowywane były świętości: posąg bóstwa, przedmioty kultu i dary dla niego, czasem mieściła się tam także wyrocznia;


lexentry: pol/adźiwika__rzeczownik__1
written_rep: adźiwika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ajivika
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) jeden z nurtów filozoficzno-religijnych w Indiach głoszący determinizm, ascetyzm i swoisty ateizm


lexentry: pol/adżyka__rzeczownik__1
written_rep: adżyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjika | adzhika | ajika
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta z czerwonej papryki z dodatkiem soli, czosnku, ziół oraz orzecha włoskiego, pochodząca z kuchni kaukaskiej;


lexentry: pol/aerator__rzeczownik__1
written_rep: aerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerator
sense_list:
ręczne lub automatyczne urządzenie ogrodnicze do napowietrzania gleby, którego główną częścią jest wał z kolcami lub kawałkami blachy tnącymi darń podczas obracania się; | urządzenie do napowietrzania wody


lexentry: pol/aerenchyma__rzeczownik__1
written_rep: aerenchyma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerenchyma
sense_list:
(botanika, botaniczny) typ tkanki miękiszowej u roślin wodnych i podmokłych, zawierająca duże przestrzenie powietrzne między komórkami


lexentry: pol/aero-__przedrostek__1
written_rep: aero-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: aero-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z powietrzem, ruchem w powietrzu, lotnictwem


lexentry: pol/aeroakustyka__rzeczownik__1
written_rep: aeroakustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroacoustics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się powstawaniem i propagacją dźwięków w przepływach powietrza lub gazów


lexentry: pol/aerobioza__rzeczownik__1
written_rep: aerobioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerobiosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) życie w warunkach tlenowych; stan życia w atmosferze z tlenem | (fizjologia, fizjologiczny) proces zachodzący w organizmie w obecności tlenu


lexentry: pol/aerobus__rzeczownik__1
written_rep: aerobus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Airbus
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) statek powietrzny, najczęściej śmigłowiec, przewożący na małych odległościach duże ilości pasażerów;


lexentry: pol/aerodynamik__rzeczownik__1
written_rep: aerodynamik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerodynamicist
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) specjalista zajmujący się aerodynamiką


lexentry: pol/aerodynamika__rzeczownik__1
written_rep: aerodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerodynamics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się ruchem gazów; | (potocznie, potoczny) własności aerodynamiczne ciała


lexentry: pol/aeroelastyczność__rzeczownik__1
written_rep: aeroelastyczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroelasticity
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina mechaniki, która zajmuje się zjawiskami wynikającymi ze wzajemnego oddziaływania między siłami aerodynamicznymi, siłami bezwładności a odkształcaniem się konstrukcji | (technologia, technika, techniczny) właściwość materiału i konstrukcji, która pozwala na przewidywanie i analizę oddziaływania sił aerodynamicznych, sił bezwładności i sprężystych reakcji konstrukcji; zdolność obiektu do odkształcania się pod wpływem sił aerodynamicznych


lexentry: pol/aerofagia__rzeczownik__1
written_rep: aerofagia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerophagia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie czynnościowe przewodu pokarmowego polegające na nadmiernym połykaniu powietrza podczas jedzenia;


lexentry: pol/aerofiniszer__rzeczownik__1
written_rep: aerofiniszer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerofinisher
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) urządzenie stosowane do skracania dobiegu samolotu i jego wyhamowania, wykorzystywane głównie na pokładach lotniskowców;


lexentry: pol/aerofobia__rzeczownik__1
written_rep: aerofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerophobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) chorobliwy lęk przed powietrzem (np. przeciągi, wiatr) lub przed ruchem w powietrzu (np. podróż samolotem)


lexentry: pol/aerofotografia__rzeczownik__1
written_rep: aerofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerial photography
sense_list:
(fotografia) (lotnictwo, lotniczy) dziedzina fotografi polegająca na robieniu zdjęć powierzchni ziemi z dużych wysokości


lexentry: pol/aerograf__rzeczownik__1
written_rep: aerograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airbrush | aerograph | air-brush
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie malarskie rozpylające farbę za pomocą sprężonego powietrza;


lexentry: pol/aerografia__rzeczownik__1
written_rep: aerografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airbrush techniques | airbrushing
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fotografia) technika retuszowania fotografii za pomocą aerografu | (technologia, technika, techniczny) (rzemiosło, rzemieślniczy) technika zdobienia ceramicznego za pomocą aerografu


lexentry: pol/aerografit__rzeczownik__1
written_rep: aerografit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerographite
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) syntetyczna piana zbudowana z siatki pustych węglowych nanorurek, jeden z najlżejszych na świecie materiałów;


lexentry: pol/aeroklub__rzeczownik__1
written_rep: aeroklub
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aero club | flying club
sense_list:
organizacja, której członkami są piloci sportowi, skoczkowie spadochronowi, lotniarze, paralotniarze, modelarze lotniczy oraz miłośnicy lotnictwa


lexentry: pol/aeroponika__rzeczownik__1
written_rep: aeroponika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroponics
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) metoda uprawy roślin, w której korzenie pozostają zawieszone w powietrzu i są okresowo zraszane mgiełką wodną z rozpuszczonymi składnikami odżywczymi;


lexentry: pol/aerosprężystość__rzeczownik__1
written_rep: aerosprężystość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aeroelasticity
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) zdolność konstrukcji do reagowania na obciążenia aerodynamiczne poprzez ugięcia, skręcanie i drgania, które z kolei wpływają na przepływ powietrza | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dział mechaniki i aerodynamiki zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania sił aerodynamicznych i odkształceń sprężystych konstrukcji


lexentry: pol/aerotermodynamika__rzeczownik__1
written_rep: aerotermodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerothermodynamics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dziedzina nauki łącząca aerodynamikę i termodynamikę, badająca zjawiska cieplne zachodzące przy przepływie powietrza (lub gazu) wokół ciała poruszającego się z dużą prędkością


lexentry: pol/aerozol__rzeczownik__1
written_rep: aerozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerosol
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) roztwór koloidowy powstający w wyniku rozproszenia ciał stałych lub cieczy w ośrodku gazowym | (potocznie, potoczny) metalowy pojemnik zawierający substancję, która znajduje się pod ciśnieniem i może być rozpylana


lexentry: pol/aerożel__rzeczownik__1
written_rep: aerożel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aerogel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) porowaty, ultralekki materiał będący rodzajem sztywnej piany o wyjątkowo małej gęstości;


lexentry: pol/afabularność__rzeczownik__1
written_rep: afabularność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plotlessness
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) cecha utworu literackiego, filmowego, teatralnego, która polega na braku tradycyjnej fabuły


lexentry: pol/afektacja__rzeczownik__1
written_rep: afektacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affectation
sense_list:
przesada w okazywaniu uczuć, egzaltacja; wyrażanie uczuć (poprzez zachowywanie się, wypowiadanie się) w sposób przesadny, sztuczny, afektowany


lexentry: pol/afera_rozporkowa__rzeczownik__1
written_rep: afera rozporkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zippergate
sense_list:
(publikatory) (potocznie, potoczny) określenie wydarzeń związanych z zarzutami molestowania seksualnego przez osoby publiczne i z dochodzeniem w tej sprawie


lexentry: pol/affidavit__rzeczownik__1
written_rep: affidavit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: affidavit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dobrowolne, urzędowe, pisemne oświadczenie pod przysięgą


lexentry: pol/afganiec__rzeczownik__1
written_rep: afganiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Afghan
sense_list:
(lekceważąco, lekceważący) Afgańczyk | (potocznie, potoczny) z rosyjskiego: radziecki weteran wojny w Afganistanie


lexentry: pol/afiniczny__przymiotnik__1
written_rep: afiniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: affine
sense_list:
(matematyka, matematyczny) związany z przekształceniami afinicznymi, czyli wzajemnie jednoznacznymi przeształceniami geometrycznymi, odwzorowującymi proste na proste


lexentry: pol/afisz__rzeczownik__1
written_rep: afisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poster
sense_list:
(poligrafia) plakat informujący o jakiejś imprezie publicznej lub akcji, nawołujący do czegoś; ; (zobacz) też afisz w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/aflatoksyna__rzeczownik__1
written_rep: aflatoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aflatoxin
sense_list:
(biologia, biologiczny) (chemia, chemiczny) rakotwórcza toksyna wytwarzana przez grzyby z rodzaju Aspergillus;


lexentry: pol/aforyzm__rzeczownik__1
written_rep: aforyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphorism
sense_list:
zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy;


lexentry: pol/afroazjatycki__przymiotnik__1
written_rep: afroazjatycki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Afro-Asiatic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) określający rodzinę języków używanych w północnej Afryce, Rogu Afryki i na Bliskim Wschodzie | związany zarówno z Afryką, jak i Azją


lexentry: pol/afrobeat__rzeczownik__1
written_rep: afrobeat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afrobeat
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny, powstały w Afryce w połowie lat 60. XX wieku, łączący afrykańskie rytmy z funkiem i jazzem;


lexentry: pol/afrodyzjak__rzeczownik__1
written_rep: afrodyzjak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aphrodisiac
sense_list:
(medycyna, medyczny) środek (roślina, lek itp.) pobudzający popęd seksualny, wzmagający potencję lub doznania erotyczne;


lexentry: pol/afrykanizacja__rzeczownik__1
written_rep: afrykanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Africanisation | Africanization
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przejmowania przez rdzennych Afrykanów kontroli nad niektórymi obszarami Afryki i wypierania z nich białych


lexentry: pol/afrykanizować__czasownik__1
written_rep: afrykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Africanise | Africanize
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać afrykańskość, przymuszać kogoś do zostania Afrykaninem, zmieniać coś na afrykańskie


lexentry: pol/afta__rzeczownik__1
written_rep: afta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: canker sore
sense_list:
(medycyna, medyczny) mały bolesny pęcherzyk pokryty białawym włóknistym nalotem i otoczony czerwoną zapalną obwódką, powstający na błonie śluzowej jamy ustnej w wyniku zakażenia wirusowego;


lexentry: pol/afterpik__rzeczownik__1
written_rep: afterpik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afterpeak
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tylna, skrajna część kadłuba statku, znajdująca się za ostatnią grodzią wodoszczelną


lexentry: pol/aga__rzeczownik__1
written_rep: aga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agha
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) oficer w stopniu agi (1.2) | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) stopień oficerski w sułtańskiej Turcji; | tytuł grzecznościowy w krajach muzułmańskich (pan)


lexentry: pol/agama__rzeczownik__1
written_rep: agama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agama
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Agama Daudin, rodzaj stepowych lub pustynnych gadów z rodziny agamowatych; u samców niektórych z jego gatunków charakterystyczna jest duża głowa otoczona skórzastą kryzą


lexentry: pol/agaroza__rzeczownik__1
written_rep: agaroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agarose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier złożony, w skład którego wchodzi galaktoza, uzyskiwany z agaru jadalnego


lexentry: pol/agat__rzeczownik__1
written_rep: agat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agate
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana chalcedonu; kamień półszlachetny o charakterystycznych paskach układających się koncentrycznie;


lexentry: pol/agawa__rzeczownik__1
written_rep: agawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agave
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agave L., rodzaj roślin o długich, mięsistych, kolczastych, tworzących rozetę liściach;


lexentry: pol/agawa_amerykańska__rzeczownik__1
written_rep: agawa amerykańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agave Americana
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agave americana L., gatunek roślin zielnych należących do rodziny agawowatych;


lexentry: pol/agenda__rzeczownik__1
written_rep: agenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agenda
sense_list:
terminarz | ustalony spis spraw, które będą przedmiotem działania danej osoby lub instytucji w określonym czasie


lexentry: pol/agent_AI__rzeczownik__1
written_rep: agent AI
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: AI agent
sense_list:
(informatyka, informatyczny) model sztucznej inteligencji (zwykle duży model językowy), wyposażony w możliwości działania w świecie, np. zamawiający bilety, porządkujący dysk komputera, piszący programy, albo rozmawiający z klientami firmy;


lexentry: pol/agent__rzeczownik__2
written_rep: agent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: agent
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, autonomiczna jednostka wykorzystywana w programowaniu agentowym;


lexentry: pol/aggiornamento__rzeczownik__1
written_rep: aggiornamento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggiornamento
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) polityka Kościoła rzymskokatolickiego polegająca na unowocześnieniu i modernizacji doktryn oraz instytucji kościelnych, będąca jednym z dążeń II Soboru Watykańskiego;


lexentry: pol/agitacja__rzeczownik__1
written_rep: agitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitation
sense_list:
działalność prowadząca do zjednania zwolenników dla pewnej sprawy, idei, poglądów; propagowanie haseł albo ideologii;


lexentry: pol/aglomeracja__rzeczownik__1
written_rep: aglomeracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglomeration
sense_list:
(urbanistyka, urbanistyczny) zespół miast i osiedli, skupionych na względnie małym obszarze, zazwyczaj wokół dużego miasta lub ośrodka przemysłowego; | nagromadzenie, skupienie czegoś; (także, też) to, co zostało zgromadzone


lexentry: pol/aglomerować__czasownik__1
written_rep: aglomerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: agglomerate
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) skupiać mechanicznie mniejsze kawałki, ziarna w większe kawałki, bryły, np. w procesie brykietowania węgla albo przeróbki rud


lexentry: pol/aglutynacja__rzeczownik__1
written_rep: aglutynacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutination
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie form gramatycznych przez dołączanie do rdzenia afiksów | (medycyna, medyczny) zlepianie się rozproszonych w płynie komórek


lexentry: pol/aglutynacyjny__przymiotnik__1
written_rep: aglutynacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinative
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) taki, który tworzy wyrazy pochodne przez zlepianie słów, a nie na drodze odmiany


lexentry: pol/aglutynina__rzeczownik__1
written_rep: aglutynina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) przeciwciało biorące udział w zlepianiu aglutynogenów podczas aglutynacji;


lexentry: pol/aglutynogen__rzeczownik__1
written_rep: aglutynogen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agglutinogen
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) antygen znajdujący się na powierzchni krwinek czerwonych, który może wywołać reakcję aglutynacji, czyli zlepiania się komórek, w obecności odpowiednich przeciwciał (aglutynin)


lexentry: pol/agnostycyzm__rzeczownik__1
written_rep: agnostycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnosticism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd negujący całkowicie lub częściowo możliwość poznania bytu;


lexentry: pol/agnostyczny__przymiotnik__1
written_rep: agnostyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agnostic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) związany z agnostycyzmem lub agnostykami | (informatyka, informatyczny) niezależny od platformy, na której jest uruchomiony


lexentry: pol/agnostyk__rzeczownik__1
written_rep: agnostyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agnostic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwolennik agnostycyzmu


lexentry: pol/agogika__rzeczownik__1
written_rep: agogika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agogics | agogic
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielkie odchylenia i zmiany w tempie i rytmie wykonywanego utworu muzycznego, uzasadnione interpretacją muzyczną wykonawcy


lexentry: pol/agogo__rzeczownik__1
written_rep: agogo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agogo bell
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument perkusyjny pochodzenia afrykańskiego zbudowany co najmniej z dwóch dzwonków połączonych zakrzywionym uchwytem;


lexentry: pol/agonista__rzeczownik__1
written_rep: agonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agonist
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) czynnik współdziałający, o podobnym działaniu do czegoś;


lexentry: pol/agora__rzeczownik__1
written_rep: agora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agora
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (urbanistyka, urbanistyczny) główny plac greckiego miasta-państwa;


lexentry: pol/agorafobia__rzeczownik__1
written_rep: agorafobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agoraphobia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy lęk przed przebywaniem samemu w miejscach publicznych;


lexentry: pol/agoryzm__rzeczownik__1
written_rep: agoryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agorism
sense_list:
bojkot państwa; zwłaszcza motywowany libertarianizmem lewoskrętnym i dążący do anarchistycznej rewolucji


lexentry: pol/agradacja__rzeczownik__1
written_rep: agradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulatio
sense_list:
(geologia, geologiczny) stopniowe wyrównywanie dna doliny lub innej wklęsłej formy terenu wskutek gromadzenia się osadów rzecznych


lexentry: pol/agrafka__rzeczownik__1
written_rep: agrafka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: safety pin
sense_list:
rodzaj zapinki wykonanej z drutu, której jeden koniec zahacza się o zagięcie znajdujące się na drugim końcu;


lexentry: pol/agramatyzm__rzeczownik__1
written_rep: agramatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrammatism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (medycyna, medyczny) rodzaj afazji, niezdolność do prawidłowego łączenia wyrazów w zdania;


lexentry: pol/agranulocytoza__rzeczownik__1
written_rep: agranulocytoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agranulocytosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba polegająca na gwałtownym zmniejszeniu liczby granulocytów, zwłaszcza neutrofili, we krwi;


lexentry: pol/agrarystyczny__przymiotnik__1
written_rep: agrarystyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: agrarian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z agraryzmem


lexentry: pol/agregat__rzeczownik__1
written_rep: agregat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggregate
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół różnych maszyn połączonych ze sobą na stałe w celu wykonywania określonej pracy, stanowiących przez to jedno nowe urządzenie robocze


lexentry: pol/agregatornia__rzeczownik__1
written_rep: agregatornia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: generator room
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pomieszczenie lub wydzielone miejsce, w którym zainstalowane są agregaty prądotwórcze albo inne agregaty techniczne (np. chłodnicze, pompowe)


lexentry: pol/agresja__rzeczownik__1
written_rep: agresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aggression
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrojny najazd jednego państwa na inne; | (psychologia, psychologiczny) zachowanie, którego celem jest wyładowanie gniewu, wyrządzenie szkody;


lexentry: pol/agrest__rzeczownik__1
written_rep: agrest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gooseberry bush plant | gooseberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ribes uva-crispa, krzew owocowy z gatunku porzeczka agrest, wydający kwaskowate, zielonkawe owoce typu jagody;


lexentry: pol/agrochemia__rzeczownik__1
written_rep: agrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrochemistry
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii powiązany z rolnictwem, bada działanie substancji na środowisko naturalne, szukając sposobów na zwiększenie plonów i poprawę jakości produktów rolnych;


lexentry: pol/agroekosystem__rzeczownik__1
written_rep: agroekosystem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agroecosystem
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) sztuczny ekosystem powstały w wyniku działalności człowieka, wykorzystywany do produkcji rolnej


lexentry: pol/agrofizyka__rzeczownik__1
written_rep: agrofizyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agricultural physics | agrophysics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka z pogranicza agronomii i fizyki, której obiektem badawczym jest ekosystem ukształtowany poprzez działalność człowieka, badany i opisywany metodami nauk ścisłych – w szczególności fizyki;


lexentry: pol/agrogaz__rzeczownik__1
written_rep: agrogaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agricultural biogas | agro-gas
sense_list:
biogaz pochodzący z surowców rolniczych, czyli z rozkładu materii organicznej (np. resztek roślinnych, kiszonek, gnojowicy, obornika)


lexentry: pol/agrometeorologia__rzeczownik__1
written_rep: agrometeorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agrometeorology
sense_list:
dział meteorologii badający wpływ zjawisk meteorologicznych na uprawę roślin, produkcję rolniczą i leśną oraz vice versa;


lexentry: pol/agronomia__rzeczownik__1
written_rep: agronomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agronomy | agricultural science
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) teoretyczna i praktyczna wiedza o rolnictwie i zarządzaniu produkcją żywności roślinnej;


lexentry: pol/agroturystyka__rzeczownik__1
written_rep: agroturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agriturism
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (turystyka, turystyczny) wypoczynek spędzany w chłopskim gospodarstwie, może być połączony z pracą w gospodarstwie;


lexentry: pol/aguti__rzeczownik__1
written_rep: aguti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agouti
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Dasyprocta, roślinożerny gryzoń południowoamerykański, introdukowany również w Indiach;


lexentry: pol/ahinsa__rzeczownik__1
written_rep: ahinsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ahimsa | ahinsa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zasada moralna hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu, nakazująca poszanowanie wszelkiego życia, odrzucająca zabijanie i zadawanie obrażeń fizycznych wszelkim istotom żywym – ludziom, zwierzętom, a w dźinizmie także roślinom i Ziemi;


lexentry: pol/ahistorycznie__przysłówek__1
written_rep: ahistorycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: ahistorically
sense_list:
w sposób ahistoryczny; pokazując wydarzenia historyczne bez kontekstu; pomijając warunki i kontekst rozwoju historycznego


lexentry: pol/ahoj__wykrzyknik__1
written_rep: ahoj
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: ahoy
sense_list:
pozdrowienie, zawołanie, okrzyk mający zwrócić uwagę; słowo używane zwykle wśród marynarzy i żeglarzy


lexentry: pol/airfryer__rzeczownik__1
written_rep: airfryer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: air fryer | airfryer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) urządzenie kuchenne smażące i piekące potrawy z wykorzystaniem obiegu gorącego powietrza


lexentry: pol/ais-moll__rzeczownik__1
written_rep: ais-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: A♯ minor | a-sharp minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku ais (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)


lexentry: pol/ajatollah__rzeczownik__1
written_rep: ajatollah
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ayatollah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wysoki tytuł znawcy teologii i prawa w szyizmie imamickim;


lexentry: pol/ajoen__rzeczownik__1
written_rep: ajoen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ajoene
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny występujący w czosnku, bezwonny produkt rozpadu alliiny


lexentry: pol/ajran__rzeczownik__1
written_rep: ajran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: airan | ayran
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) turecki i ałtajski napój sporządzany z jogurtu, wody i soli;


lexentry: pol/akacja__rzeczownik__1
written_rep: akacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acacia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) tropikalne drzewo lub krzew z rodzaju akacja (1.1)


lexentry: pol/akademicki__przymiotnik__1
written_rep: akademicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: academic | academical
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) dotyczący uczelni wyższej, studiów i studentów | zgodny z określonymi, utartymi wzorami


lexentry: pol/akadyjski__rzeczownik__1
written_rep: akadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Akkadian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język semicki, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.;


lexentry: pol/akan__rzeczownik__1
written_rep: akan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Akan
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język (lub makrojęzyk) z podgrupy kwa rodziny języków nigero-kongijskich


lexentry: pol/akant__rzeczownik__1
written_rep: akant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acanthus
sense_list:
(architektura, architektoniczny) motyw dekoracyjny w formie stylizowanych liści, gałązek i kwiatów akantu (1.1); | (botanika, botaniczny) Acanthus L., rodzaj roślin, bylin lub krzewów, z rodziny akantowatych; .


lexentry: pol/akantocyt__rzeczownik__1
written_rep: akantocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acanthocyte | spur cell
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieprawidłowo uformowana krwinka czerwona posiadająca nieregularnie rozmieszczone, zaostrzone wypustki cytoplazmatyczne;


lexentry: pol/akatyst__rzeczownik__1
written_rep: akatyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akathist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj hymnu liturgicznego ku czci Chrystusa lub świętych, spotykany zwłaszcza w wielkopostnej tradycji chrześcijaństwa wschodniego, śpiewany na stojąco podczas szczególnych nabożeństw;


lexentry: pol/akaustobiolit__rzeczownik__1
written_rep: akaustobiolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acaustobiolith
sense_list:
(geologia, geologiczny) osad lub skała zawierająca materię organiczną, ale niezdolna do generowania paliw kopalnych


lexentry: pol/akcelerator__rzeczownik__1
written_rep: akcelerator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accelerator
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) pedał gazu | (fizyka, fizyczny) przyrząd do przyspieszania elektrycznie naładowanych cząstek;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accent
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wyraźniejsze, silniejsze podkreślenie jakiegoś dźwięku lub współbrzmienia; | (językoznawstwo, językoznawczy) specyficzny sposób wymawiania słów, często w połączeniu z charakterystyczną intonacją zdaniową


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accent | stress
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu;


lexentry: pol/akcent__rzeczownik__1
written_rep: akcent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element | feature
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) element kompozycyjny wyróżniający się (kolorem, fakturą, kształtem) z tła całości


lexentry: pol/akcent_akutowy__rzeczownik__1
written_rep: akcent akutowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acute accent
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak diakrytyczny w postaci pochylonej kreski w prawo umieszczany nad literą


lexentry: pol/akcentowanie__rzeczownik__1
written_rep: akcentowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accentuation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżnianie sylaby w wyrazie lub wyrazu w zdaniu poprzez sposób ich wypowiadania


lexentry: pol/akcentować__czasownik__1
written_rep: akcentować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accent
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyróżniać sylabę w wyrazie lub wyraz w zdaniu | (przenośnie, przenośnia) podkreślać jakieś cechy, kłaść na coś nacisk


lexentry: pol/akcept__rzeczownik__1
written_rep: akcept
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acceptance
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zobowiązanie się do uiszczenia na zlecenie sumy wymienionej na wekslu lub czeku


lexentry: pol/akceptant__rzeczownik__1
written_rep: akceptant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accepter | acceptor
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) osoba przyjmująca na siebie zobowiązanie zapłacenia w określonym terminie i miejscu wymienionej w wekslu sumy;


lexentry: pol/akceptor__rzeczownik__1
written_rep: akceptor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acceptor
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka, pojedynczy atom lub jon, który przyjmuje elektron, proton, grupę funkcyjną lub określony jon od innych cząsteczek w trakcie reakcji chemicznej;


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: action
sense_list:
działanie zorganizowane | przebieg zdarzeń powiązanych następstwem chronologicznym, lub więzią przyczynowo-skutkową; | (sport, sportowy) działania ofensywne, atak


lexentry: pol/akcja__rzeczownik__1
written_rep: akcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: share | stock
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) papier wartościowy wystawiany posiadaczowi części kapitału spółki akcyjnej (często w lm);


lexentry: pol/akcja_na_okaziciela__rzeczownik__1
written_rep: akcja na okaziciela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bearer instrument | bearer share
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj akcji, na której nie ma oznaczonego właściciela – przeciwieństwo akcji imiennej;


lexentry: pol/akcjonariat_pracowniczy__rzeczownik__1
written_rep: akcjonariat pracowniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: employee share ownership | employee stock ownership
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) forma własności, w której właścicielami większości akcji są pracownicy;


lexentry: pol/akcydentalizm__rzeczownik__1
written_rep: akcydentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accidentalism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający, że cechy rzeczy i zjawisk mają w dużej mierze charakter przypadkowy (akcydentalny), a nie wynikający z ich stałej, niezmiennej istoty; przekonanie o istotnej roli przypadku w strukturze rzeczywistości


lexentry: pol/akcyza__rzeczownik__1
written_rep: akcyza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excise tax
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rodzaj podatku pośredniego nakładanego na niektóre towary celem ograniczenia ich konsumpcji;


lexentry: pol/akineza__rzeczownik__1
written_rep: akineza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: akinesis
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowita niezdolność do ruchu; niemożność wykonywania ruchów dowolnych mimo zachowanego napięcia mięśniowego | (zoologia, zoologiczny) znieruchomienie zwierzęcia jako forma reakcji obronnej


lexentry: pol/aklimatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: aklimatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acclimatization | acclimation | acclimatisation | acclimatation
sense_list:
(biologia, biologiczny) przystosowanie się organizmów roślinnych i zwierzęcych do nowego środowiska;


lexentry: pol/aklimatyzować__czasownik__2
written_rep: aklimatyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: acclimatize
sense_list:
(biologia, biologiczny) o organizmie: przystosowywać się do odmiennych warunków otoczenia | (rzadki, rzadko używany) (przenośnie, przenośnia) dostosowywać się do nowej sytuacji


lexentry: pol/aklina__rzeczownik__1
written_rep: aklina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aclinic line
sense_list:
(geografia, geograficzny) linia łącząca na mapie miejsca, gdzie odchylenie igły magnetycznej równe jest zeru;


lexentry: pol/akmeizm__rzeczownik__1
written_rep: akmeizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Acmeism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przeciwstawiający się symbolizmowi modernistyczny kierunek w poezji i literaturze rosyjskiej przypadający na początek XX wieku;


lexentry: pol/akolada__rzeczownik__1
written_rep: akolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accolade | brace | bracket
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (drukarstwo, drukarski) pionowa linia lub klamra łącząca pięciolinie, na których notuje się partie instrumentów lub głosów jednego utworu wykonywane jednocześnie;


lexentry: pol/akolitka__rzeczownik__1
written_rep: akolitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acolyte
sense_list:
(kościelny) kobieta pełniąca funkcję pomocniczą przy ołtarzu w czasie liturgii | (książkowy) czyjaś stronniczka, popleczniczka, towarzyszka


lexentry: pol/akolitka__rzeczownik__1
written_rep: akolitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acolyte candle
sense_list:
(kościelny) świeca używana w liturgii, trzymana przez akolitów, najczęściej podczas procesji lub uroczystej mszy


lexentry: pol/akomodacja__rzeczownik__1
written_rep: akomodacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjustment
sense_list:
dostosowanie warunków oferty zakwaterowania | przystosowanie sposobów katechizacji misyjnej do warunków życia ludności nauczanej


lexentry: pol/akomodacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akomodacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accommodative
sense_list:
(biologia, biologiczny) (psychologia, psychologiczny) zdolny do akomodacji, przystosowania się; polegający na akomodacji, przystosowaniu się


lexentry: pol/akomodować__czasownik__1
written_rep: akomodować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accommodate
sense_list:
(dawniej, dawny) odpowiadać, zadowalać, przystosowywać | (medycyna, medyczny) o układzie optycznym oka: przystosowywać się do wyraźnego widzenia z różnej odległości


lexentry: pol/akompaniować__czasownik__1
written_rep: akompaniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: accompany
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrumentalnie towarzyszyć głównej partii, wykonywać jej tło


lexentry: pol/akonityna__rzeczownik__1
written_rep: akonityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aconitine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bardzo silnie trujący związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący głównie w bulwach i liściach tojadu;


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chord
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) równoczesne współbrzmienie co najmniej trzech dźwięków;


lexentry: pol/akord__rzeczownik__1
written_rep: akord
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piece work
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (zarządzanie) system wynagrodzeń uzależniający je od mierzalnych skutków pracy


lexentry: pol/akordowy__przymiotnik__1
written_rep: akordowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accord
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z pracą na akord (systemem pracy w którym wynagrodzenie zależy od ilości wykonanej pracy) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z akordami


lexentry: pol/akosmizm__rzeczownik__1
written_rep: akosmizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acosmism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny negujący istnienie świata materialnego lub uznający go za iluzoryczny wytwór boga;


lexentry: pol/akrecja__rzeczownik__1
written_rep: akrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accretion
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) opadanie materii na powierzchnię ciała niebieskiego w wyniku przyciągania grawitacyjnego;


lexentry: pol/akredytacyjny__przymiotnik__1
written_rep: akredytacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accreditation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) związany z akredytacją, dotyczący akredytacji


lexentry: pol/akredytywa__rzeczownik__1
written_rep: akredytywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letter of credit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dokument stwierdzający warunki akredytywy (1.1) | (ekonomia, ekonomiczny) forma bezgotówkowych rozliczeń krajowych i zagranicznych realizowanych za pośrednictwem banku, wykorzystywana przy zawieraniu transakcji, którym towarzyszą różne zwiększone ryzyka;


lexentry: pol/akrobatka__rzeczownik__1
written_rep: akrobatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrobat
sense_list:
kobieta, która wykonuje akrobacje sportowe lub cyrkowe | (zoologia, zoologiczny) Acrobates Desmarest, niewielki torbacz z rodziny akrobatkowatych, wyposażony w błonę lotną, zamieszkujący lasy eukaliptusowe na wschodnim wybrzeżu Australii;


lexentry: pol/akrobatyka__rzeczownik__1
written_rep: akrobatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrobatics
sense_list:
(sport, sportowy) dziedzina sportu lub sztuki cyrkowej polegająca na wykonywaniu trudnych, pokazowych ćwiczeń gimnastycznych


lexentry: pol/akromegalia__rzeczownik__1
written_rep: akromegalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acromegaly
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba spowodowana nadmiernym wydzielaniem hormonu wzrostu, występuje u osób dorosłych i powoduje przerost kości i rozrost tkanek miękkich;


lexentry: pol/akropol__rzeczownik__1
written_rep: akropol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acropolis
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: osiedle, część miasta znajdująca się na wzgórzu, górne miasto


lexentry: pol/akrosom__rzeczownik__1
written_rep: akrosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrosome
sense_list:
(biologia, biologiczny) pęcherzyk znajdujący się na przedniej części główki plemnika, zawierający enzymy trawienne, umożliwiający plemnikowi wniknięcie do komórki jajowej


lexentry: pol/akrostych__rzeczownik__1
written_rep: akrostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrostic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór wierszowany, w którym początkowe litery lub słowa wersów albo zwrotek tworzą wyraz bądź zdanie;


lexentry: pol/akroterion__rzeczownik__1
written_rep: akroterion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acroterion
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dekoracyjny element na szczycie i krańcach frontonu wykonany z terakoty, kamienia lub brązu


lexentry: pol/akrychina__rzeczownik__1
written_rep: akrychina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrichine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek organiczny, żółty, gorzki proszek, stosowany jako środek przeciwmalaryczny i przeciwrobaczy


lexentry: pol/akrydyna__rzeczownik__1
written_rep: akrydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acridine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, o strukturze podobnej do antracenu, ale z atomem azotu w jednym z pierścieni


lexentry: pol/akrylan__rzeczownik__1
written_rep: akrylan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrylate
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól lub ester kwasu akrylowego (CH₂=CH–COOH), powstające w wyniku reakcji tego kwasu z zasadą (sól) lub alkoholem (ester)


lexentry: pol/akrylonitryl__rzeczownik__1
written_rep: akrylonitryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrylonitrile
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny, nitryl kwasu akrylowego, cyjanek winylu, bezbarwna ciecz trująca o nieprzyjemnym zapachu;


lexentry: pol/aksamit__rzeczownik__1
written_rep: aksamit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: velvet
sense_list:
(włókiennictwo) tkanina bawełniana z krótką okrywą włosową z jedwabnych, wełnianych lub bawełnianych nici;


lexentry: pol/akseroftol__rzeczownik__1
written_rep: akseroftol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axerophthol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) aktywna postać witaminy A, niezbędna do prawidłowego widzenia, ważna również dla zdrowia skóry i błon śluzowych oraz potrzebna do wielu innych procesów w ustroju


lexentry: pol/aksjologia__rzeczownik__1
written_rep: aksjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wartościach; | (filozofia, filozoficzny) konkretny system wartości


lexentry: pol/aksjomat__rzeczownik__1
written_rep: aksjomat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiom
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (logika, logiczny) element aksjomatyki, czyli tak wybranego zestawu twierdzeń, że na ich bazie daje się wyprowadzić wszystkie pozostałe twierdzenia danej teorii matematycznej; | (przenośnie, przenośnia) uznana prawda


lexentry: pol/aksjomatycznie__przysłówek__1
written_rep: aksjomatycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: axiomatically
sense_list:
w sposób oczywisty, przyjęty bez dowodu; opierając się na podstawowych założeniach, od których wszystko inne wynika


lexentry: pol/aksjomatyka__rzeczownik__1
written_rep: aksjomatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axiomatics
sense_list:
(logika, logiczny) układ aksjomatów, z którego można wyprowadzić wszystkie twierdzenia danej nauki lub teorii


lexentry: pol/aksoida__rzeczownik__1
written_rep: aksoida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axode
sense_list:
(mechanika) powierzchnia utworzona przez zbiór wszystkich chwilowych osi obrotu bryły sztywnej wykonującej ruch dowolny


lexentry: pol/aksonometria__rzeczownik__1
written_rep: aksonometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axonometry
sense_list:
rodzaj rzutu równoległego, odwzorowanie przestrzeni na płaszczyznę z wykorzystaniem prostokątnego układu osi


lexentry: pol/akt_oskarżenia__rzeczownik__1
written_rep: akt oskarżenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bill of indictment | indictment
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pismo procesowe oskarżyciela zawierające żądanie ukarania przez sąd sprawcy czynu zabronionego;


lexentry: pol/akt_strzelisty__rzeczownik__1
written_rep: akt strzelisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quick prayer
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: krótka żarliwa modlitwa, pobożne westchnienie;


lexentry: pol/aktomiozyna__rzeczownik__1
written_rep: aktomiozyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actomyosin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) powstający w wyniku skurczu mięśnia kompleks dwóch białek: aktyny i miozyny;


lexentry: pol/aktorka__rzeczownik__1
written_rep: aktorka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actress
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) kobieta, która w teatrze lub na filmie udaje jakąś postać, bohatera


lexentry: pol/aktualizm__rzeczownik__1
written_rep: aktualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: act psychology | actualism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kierunek w XIX-wiecznej psychologii ograniczający przedmiot badań do opisu aktów psychicznych i treści świadomości


lexentry: pol/aktualizm__rzeczownik__1
written_rep: aktualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actualism | uniformitarianism
sense_list:
(geologia, geologiczny) zasada, według której procesy zachodzące dziś na Ziemi działały także w przeszłości


lexentry: pol/aktuariusz__rzeczownik__1
written_rep: aktuariusz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actuary
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) specjalista z zakresu matematyki finansowej, obliczania ryzyka oraz wyceny projektów finansowych;


lexentry: pol/aktyna__rzeczownik__1
written_rep: aktyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) wielofunkcyjne białko, które jest jednym z kluczowych elementów cytoszkieletu w komórkach eukariotycznych


lexentry: pol/aktyniczność__rzeczownik__1
written_rep: aktyniczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinic activity | actinism
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (biologia, biologiczny) zdolność promieniowania do wywoływania reakcji fotochemicznych


lexentry: pol/aktynograf__rzeczownik__1
written_rep: aktynograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinograph
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do pomiaru i rejestracji zmian natężenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktynologia__rzeczownik__1
written_rep: aktynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) nauka o działaniu promieni świetlnych


lexentry: pol/aktynometr__rzeczownik__1
written_rep: aktynometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinometer
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd służący do dokładnego mierzenia promieniowania słonecznego


lexentry: pol/aktynometria__rzeczownik__1
written_rep: aktynometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinometry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział nauki zajmujący się pomiarami promieniowania w atmosferze ziemskiej


lexentry: pol/aktynon__rzeczownik__1
written_rep: aktynon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinon
sense_list:
(chemia, chemiczny) radon-219, naturalnie występujący izotop radonu o symbolu An powstający na skutek radioaktywnego rozpadu aktynu


lexentry: pol/aktynoterapia__rzeczownik__1
written_rep: aktynoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) naświetlanie lampami leczniczymi; światłolecznictwo za pomocą sztucznych źródeł (np. lampą kwarcową UV czy lampą na podczerwień sollux)


lexentry: pol/aktynowiec__rzeczownik__1
written_rep: aktynowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: actinide | actinoid
sense_list:
(chemia, chemiczny) radioaktywny metal z grupy pierwiastków chemicznych ósmego okresu, w najczęstszym rozumieniu o liczbach atomowych od 83 (aktynu) do 103 (lorensu);


lexentry: pol/aktywa__rzeczownik__1
written_rep: aktywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assets
sense_list:
(księgowość) kontrolowane przez jednostkę gospodarczą zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, które użyte spowodują wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych;


lexentry: pol/aktywator__rzeczownik__1
written_rep: aktywator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activator
sense_list:
coś, co uruchamia, przyspiesza albo wzmacnia działanie jakiegoś procesu, reakcji chemicznej czy urządzenia


lexentry: pol/aktywizm__rzeczownik__1
written_rep: aktywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activism
sense_list:
czynna postawa; bycie aktywnym | (filozofia, filozoficzny) przekonanie myślicielskie o pierwszeństwie aktywności i zmiany nad stałością


lexentry: pol/aktywność__rzeczownik__1
written_rep: aktywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activity
sense_list:
działanie, przejawianie inicjatywy, branie udziału | (chemia, chemiczny) pozorne efektywne stężenie substancji w roztworze;


lexentry: pol/aktywny__przymiotnik__1
written_rep: aktywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: active
sense_list:
biorący w czymś żywy udział, przejawiający inicjatywę; czynny; działający | (chemia, chemiczny) zdolny do reakcji chemicznej lub przyspieszający ją


lexentry: pol/akumulator__rzeczownik__1
written_rep: akumulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accumulator | battery
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do magazynowania energii (elektrycznej, mechanicznej lub cieplnej)


lexentry: pol/akupresura__rzeczownik__1
written_rep: akupresura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acupressure
sense_list:
(medycyna, medyczny) wywodząca się z Chin tradycyjna metoda leczenia polegająca na naciskaniu, masowaniu i opukiwaniu ciała;


lexentry: pol/akupunkt__rzeczownik__1
written_rep: akupunkt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acupoint
sense_list:
(medycyna, medyczny) wyodrębnione miejsce na powierzchni ciała, które według zasad tradycyjnej medycyny chińskiej jest powiązane funkcjonalnie z określonymi narządami lub układami organizmu; jego stymulacja (np. przez nakłucie, ucisk lub ciepło) ma wpływać na regulację procesów fizjologicznych i łagodzenie dolegliwości


lexentry: pol/akupunktura__rzeczownik__1
written_rep: akupunktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acupuncture
sense_list:
(medycyna, medyczny) sztuka leczenia polegająca na wbijaniu igieł w określone miejsca na ciele człowieka;


lexentry: pol/akurat__partykuła__1
written_rep: akurat
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: exactly | just | precisely
sense_list:
podkreślenie dokładności informacji; właśnie tak / tyle / … | podkreślenie, wskazanie obiektu lub obiektów wyróżnionych spośród innych


lexentry: pol/akustoelektronika__rzeczownik__1
written_rep: akustoelektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoustoelectronics
sense_list:
dziedzina zajmująca się badaniem i wykorzystaniem wzajemnych oddziaływań fal akustycznych z polem elektrycznym, w tym przetwarzaniem sygnałów dźwiękowych na elektryczne i odwrotnie


lexentry: pol/akustooptyka__rzeczownik__1
written_rep: akustooptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoustooptics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina fizyki i techniki zajmująca się oddziaływaniem fal świetlnych z falami akustycznymi (zazwyczaj ultradźwiękami) w ośrodkach materialnych


lexentry: pol/akustycznie__przysłówek__1
written_rep: akustycznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: acoustically
sense_list:
(fizyka, fizyczny) odnosząc się do dźwięku i jego właściwości | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) bez użycia wzmacniaczy elektrycznych


lexentry: pol/akustyczny__przymiotnik__1
written_rep: akustyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: unplugged
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) używający niezelektryfikowanych, tradycyjnych instrumentów


lexentry: pol/akustyka__rzeczownik__1
written_rep: akustyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acoustics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki, nauka o dźwięku i rozchodzeniu się fal sprężystych w różnych ośrodkach | (fizyka, fizyczny) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) warunki wnętrza decydujące o rozchodzeniu się w nim dźwięków


lexentry: pol/akwaforta__rzeczownik__1
written_rep: akwaforta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: etching
sense_list:
(sztuka) grafika wykonana techniką akwaforty (1.1) | (sztuka) technika trawienia płyt z naniesionym rysunkiem i wykonywania z nich odbitek;


lexentry: pol/akwakultura__rzeczownik__1
written_rep: akwakultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquaculture
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (rybołówstwo, rybacki) forma gospodarki ludzkiej, mająca na celu zwiększenie pozyskiwania żywności (rzadziej innych produktów) ze środowiska wodnego;


lexentry: pol/akwalung__rzeczownik__1
written_rep: akwalung
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aqualung
sense_list:
zespół urządzeń i czynników oddechowych pozwalających nurkowi na swobodne nurkowanie i przebywanie pod wodą;


lexentry: pol/akwamanila__rzeczownik__1
written_rep: akwamanila
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquamanile
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (sztuka) (technologia, technika, techniczny) naczynie w kształcie dzbanka lub figurki, służące do przelewania wody, używane głównie w średniowieczu do mycia rąk przy stole lub w obrzędach religijnych, często wykonane z ceramiki, brązu lub mosiądzu i bogato zdobione


lexentry: pol/akwametria__rzeczownik__1
written_rep: akwametria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquametrics
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii analitycznej zajmujący się oznaczaniem zawartości wody w różnych substancjach


lexentry: pol/akwanautyka__rzeczownik__1
written_rep: akwanautyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aquanautics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina zajmująca się badaniem, projektowaniem i praktyką przebywania oraz poruszania się ludzi pod wodą przy użyciu specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/akwedukt__rzeczownik__1
written_rep: akwedukt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aqueduct
sense_list:
kanał wodociągowy, rurociąg podziemny lub nadziemny, doprowadzający wodę z odległych źródeł na ogół do miast przy wykorzystaniu siły ciążenia ziemskiego;


lexentry: pol/akwen__rzeczownik__1
written_rep: akwen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basin
sense_list:
każdy dowolnie zdefiniowany/określony obszar wód zarówno portowych jak i wód otwartych, zarówno morskich jak i śródlądowych


lexentry: pol/akwirować__czasownik__1
written_rep: akwirować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: acquire
sense_list:
(handel, handlowy) pozyskiwać klientów, abonentów, użytkowników | (rzadki, rzadko używany) zyskiwać coś lub kogoś


lexentry: pol/akwizytorski__przymiotnik__1
written_rep: akwizytorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: sales-related
sense_list:
(handel, handlowy) dotyczący pracy akwizytora lub charakterystyczny dla akwizytora; związany z pozyskiwaniem klientów, sprzedażą bezpośrednią


lexentry: pol/ala__rzeczownik__1
written_rep: ala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ala
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) starożytny oddział piechoty lub później jazdy Rzymu i Mezopotamii; | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) straż przyboczna króla Macedonii


lexentry: pol/alabaster__rzeczownik__1
written_rep: alabaster
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alabaster
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) zbita, drobnoziarnista odmiana gipsu, delikatnie zabarwiona lub biała;


lexentry: pol/alalia__rzeczownik__1
written_rep: alalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alalia
sense_list:
(medycyna, medyczny) całkowity brak mowy lub głębokie zaburzenie procesu jej kształtowania się, powstałe na skutek uszkodzenia struktur mózgowych (kory mózgowej) w okresie przed opanowaniem mowy przez dziecko (do ok. 2. roku życia)


lexentry: pol/alanina__rzeczownik__1
written_rep: alanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alanine
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczny związek chemiczny, jeden z dwudziestu podstawowych aminokwasów białkowych;


lexentry: pol/alarm__rzeczownik__1
written_rep: alarm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alarm
sense_list:
sygnał dźwiękowy lub świetlny ostrzegający przed niebezpieczeństwem | urządzenie do nadawania sygnału alarmu (1.1) | wezwanie do działania


lexentry: pol/alarmistyczny__przymiotnik__1
written_rep: alarmistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alarmist
sense_list:
wzbudzający niepokój przed niebezpieczeństwem, mający ostrzec przed czymś niepokojącym, co zasługuje na większą uwagę; często czymś, co wcale nie zasługuje na nią


lexentry: pol/alawita__rzeczownik__1
written_rep: alawita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alawite
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca prądu religijnego na obrzeżach islamu


lexentry: pol/albedo__rzeczownik__1
written_rep: albedo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albedo
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba charakteryzująca stosunek natężenia światła odbitego do natężenia światła padającego; | biała część skórki w owocach cytrusowych


lexentry: pol/albedometr__rzeczownik__1
written_rep: albedometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albedometer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) przyrząd naukowy służący do pomiaru albedo


lexentry: pol/albigens__rzeczownik__1
written_rep: albigens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Albigensian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) przedstawiciel heretyckiego ruchu w średniowiecznej Francji;


lexentry: pol/albinizm__rzeczownik__1
written_rep: albinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albinism
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) wrodzony brak barwnika skóry, włosów u ludzi i zwierząt; | (botanika, botaniczny) brak chlorofilu


lexentry: pol/albityzacja__rzeczownik__1
written_rep: albityzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albitization
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) proces przekształcania minerałów skałotwórczych w albit


lexentry: pol/albo__spójnik__1
written_rep: albo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: or
sense_list:
…łączący dwa zdania równorzędne, oraz dwie części zdania, wskazujący, że tylko jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/albuminoid__rzeczownik__1
written_rep: albuminoid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: albuminoid
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko włókniste, odporne na enzymy i czynniki chemiczne, występujące w tkankach zwierząt, takich jak skóra, włosy, paznokcie, ścięgna czy chrząstki, pełniące rolę budulcową i nadające tkankom wytrzymałość


lexentry: pol/alchemia__rzeczownik__1
written_rep: alchemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alchemy
sense_list:
przednaukowa dziedzina wiedzy mająca na celu odkrycie sposobu przemiany metali nieszlachetnych w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie;


lexentry: pol/aldehyd__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldehyde
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny związek chemiczny posiadający grupę aldehydową, czyli grupę karbonylową (C=O) połączoną z jednym (-CHO) lub dwoma (CH2O) atomami wodoru, aktywny chemicznie, ma silne właściwości redukujące;


lexentry: pol/aldehyd_salicylowy__rzeczownik__1
written_rep: aldehyd salicylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2-hydroxybenzaldehyde | o-hydroxybenzaldehyde | salicylaldehyde | salicylic aldehyde
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny wykorzystywany w przemyśle perfumeryjnym i w syntezie chemicznej;


lexentry: pol/aldosteron__rzeczownik__1
written_rep: aldosteron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldosterone
sense_list:
(biologia, biologiczny) (biochemia, biochemiczny) hormon sterydowy wytwarzany przez warstwę kłębkowatą kory nadnerczy, należący do grupy mineralokortykoidów


lexentry: pol/aldoza__rzeczownik__1
written_rep: aldoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty, który zawiera grupę aldehydową (–CHO) w pozycji końcowej cząsteczki


lexentry: pol/aldryna__rzeczownik__1
written_rep: aldryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aldrin
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;


lexentry: pol/ale__spójnik__1
written_rep: ale
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: but | however
sense_list:
…służący do łączenia zdań wtedy, gdy jedno z nich jest przeciwieństwem drugiego, gdy sytuacja z jednego z nich zachodzi pomimo sytuacji ze zdania drugiego


lexentry: pol/aleatoryczny__przymiotnik__1
written_rep: aleatoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aleatoric
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z aleatoryzmem, dotyczący aleatoryzmu, zbudowany na zasadach aleatoryzmu


lexentry: pol/alef__rzeczownik__1
written_rep: alef
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aleph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) pierwsza litera alfabetów semickich: m.in. fenickiego, aramejskiego, arabskiego (ا), hebrajskiego (א), syryjskiego (ܐ); | (matematyka, matematyczny) w teorii mnogości, moc zbiorów nieskończonego


lexentry: pol/alegoreza__rzeczownik__1
written_rep: alegoreza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allegorizing
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dwustopniowy sposób interpretacji znaków polegający na odczytywaniu najpierw znaczenia dosłownego, a później głębszego;


lexentry: pol/alegoria__rzeczownik__1
written_rep: alegoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allegory
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) nawiązanie do czegoś/kogoś, przywołanie przekazane nie wprost, ale metaforycznie, za pomocą wypowiedzi zaszyfrowanej w przypowieści;


lexentry: pol/alegoryczny__przymiotnik__1
written_rep: alegoryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: allegoric | allegorical
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) taki, który ma poza znaczeniem dosłownym stały umowny sens przenośny


lexentry: pol/alegoryzować__czasownik__1
written_rep: alegoryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: allegorise allegorize
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) przedstawiać w formie alegorii lub interpretować coś jako alegorię


lexentry: pol/aleksandretta_obrożna__rzeczownik__1
written_rep: aleksandretta obrożna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ring-necked parakeet | rose-ringed parakeet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Psittacula krameri, gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich, występujący m.in. w środkowej Afryce i na Półwyspie Indyjskim;


lexentry: pol/aleksandryn__rzeczownik__1
written_rep: aleksandryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alexandrian
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) typ wiersza sylabicznego o ustalonej długości — 12 sylab, zwykle z przerwą (średniówką) po szóstej sylabie


lexentry: pol/aleksyna__rzeczownik__1
written_rep: aleksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alexin
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) grupa białek obecnych we krwi i płynach ustrojowych, które pomagają niszczyć patogeny


lexentry: pol/aleksytymia__rzeczownik__1
written_rep: aleksytymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alexithymia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) niezdolność do rozumienia lub identyfikowania emocji oraz ich nazywania i wyrażania;


lexentry: pol/alemański__rzeczownik__1
written_rep: alemański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Alemannic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwa języka (względnie dialektu) używanego w Szwabii, Badenii, Alzacji i niemieckojęzycznej części Szwajcarii


lexentry: pol/alembik__rzeczownik__1
written_rep: alembik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alembic
sense_list:
(dawniej, dawny) sprzęt laboratoryjny w postaci szklanego lub metalowego naczynia – zbiornika, zakończonego szyjką, w której osadzano korek lub specjalną głowicę z wychodzącą z niej zagiętą rurką; służy do destylacji; ; (zobacz) też alembik w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/alergolog__rzeczownik__1
written_rep: alergolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allergist | allergologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób alergicznych


lexentry: pol/alfabet_Morse'a__rzeczownik__1
written_rep: alfabet Morse'a
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Morse code
sense_list:
(marynarka) (telekomunikacja) kod, w którym znakom odpowiadają sygnały świetlne lub kombinacje kropek i kresek;


lexentry: pol/alfabetyzacja__rzeczownik__1
written_rep: alfabetyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: literacy | literacy campaign
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) rozpowszechnienie podstawowych umiejętności edukacyjnych w społeczeństwie zacofanym: czytania, pisania i liczenia


lexentry: pol/alfons__rzeczownik__1
written_rep: alfons
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimp
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pospolicie) mężczyzna żyjący z cudzej prostytucji, zabierający prostytutce część jej dochodu w zamian za ochronę


lexentry: pol/algebra__rzeczownik__1
written_rep: algebra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algebra
sense_list:
jeden z działów matematyki; | (matematyka, matematyczny) zbiór z określonymi na nim działaniami (struktura algebraiczna);


lexentry: pol/algijski__przymiotnik__1
written_rep: algijski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Algic
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) dotyczący autochtonicznych ludów (Indian) północnej części Ameryki Północnej


lexentry: pol/algina__rzeczownik__1
written_rep: algina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja żelująca i zagęszczająca pochodząca z alg morskich; naturalny wielocukier z glonów o zastosowaniu przemysłowym i technicznym


lexentry: pol/alginian_sodu__rzeczownik__1
written_rep: alginian sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sodium alginiate
sense_list:
organiczny związek chemiczny, dodatek do żywności stosowany jako zagęszczacz, stabilizator, substancja żelująca i emulgator


lexentry: pol/algolagnia__rzeczownik__1
written_rep: algolagnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algolagnia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie seksualne polegające na osiąganiu satysfakcji poprzez zadawanie bólu i cierpienia sobie lub innej osobie;


lexentry: pol/algorytm__rzeczownik__1
written_rep: algorytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algorithm
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) ciąg ściśle określonych czynności pozwalających na rozwiązanie pewnego zadania;


lexentry: pol/algorytmizowanie__rzeczownik__1
written_rep: algorytmizowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: algorithmizing
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) opisywanie czegoś za pomocą algorytmu | opracowywanie algorytmu koniecznego do rozwiązania jakiegoś zadania


lexentry: pol/aliant__rzeczownik__1
written_rep: aliant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ally
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) państwo opozycyjne w stosunku do Niemiec w I i II wojnie światowej | (wojskowość, wojskowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) stojący po tej samej stronie w działaniach wojennych


lexentry: pol/alias__rzeczownik__1
written_rep: alias
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: alias
sense_list:
(informatyka, informatyczny) alternatywny identyfikator użytkownika lub inny (zazwyczaj prostszy, krótszy) adres sieciowy odnoszący się do tego samego obiektu


lexentry: pol/aliasing__rzeczownik__1
written_rep: aliasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliasing
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zniekształcenie sygnału na skutek nakładania się jego widm spowodowanego zbyt niską częstotliwością próbkowania, w przypadku rasteryzacji powodujące artefakty graficzne


lexentry: pol/alibi__rzeczownik__1
written_rep: alibi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alibi
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) niezbity dowód czyjejś nieobecności w miejscu przestępstwa w czasie jego popełnienia;


lexentry: pol/alidada__rzeczownik__1
written_rep: alidada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alidade
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) (metrologia, metrologiczny) ruchome ramię lub koło z podziałką kątową będące częścią niektórych pomiarowych przyrządów geodezyjnych i nawigacyjnych;


lexentry: pol/alienacja__rzeczownik__1
written_rep: alienacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alienation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przeniesienie prawa własności na inną osobę | (psychologia, psychologiczny) stan osoby, która utraciła więź ze środowiskiem, w którym żyje;


lexentry: pol/alifatyczny__przymiotnik__1
written_rep: alifatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: aliphatic
sense_list:
(chemia, chemiczny) o związkach organicznych o strukturze łańcuchowej (otwartej) lub zawierający pierścienie nienasycone (nie mające delokalizowanych elektronów π)


lexentry: pol/aligator__rzeczownik__1
written_rep: aligator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alligator
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) wodny, drapieżny gad z rodziny Alligatoridae, o szerokim pysku, mylony często z krokodylem;


lexentry: pol/alija__rzeczownik__1
written_rep: alija
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aliyah
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) migracja Żydów do Palestyny, a po 1948 roku do współczesnego Izraela;


lexentry: pol/alimenty__rzeczownik__1
written_rep: alimenty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alimony | maintenance
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) regularne, obligatoryjne świadczenia, na ogół pieniężne, na rzecz osób fizycznych, do których zobowiązywane są na drodze prawnej inne osoby fizyczne;


lexentry: pol/aliteracja__rzeczownik__1
written_rep: aliteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alliteration
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) powtórzenie jednej lub kilku głosek na początku lub w akcentowanych pozycjach kolejnych wyrazów tworzących zdanie lub wers;


lexentry: pol/alkahest__rzeczownik__1
written_rep: alkahest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkahest
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) legendarny alchemiczny uniwersalny rozpuszczalnik


lexentry: pol/alkaloid__rzeczownik__1
written_rep: alkaloid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkaloid
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący zasadowy związek chemiczny (na ogół heterocykliczny), głównie pochodzenia roślinnego, zawierający azot;


lexentry: pol/alkan__rzeczownik__1
written_rep: alkan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkane
sense_list:
(chemia, chemiczny) nasycony węglowodór alifatyczny, w którym występują wyłącznie pojedyncze wiązania chemiczne;


lexentry: pol/alkanina__rzeczownik__1
written_rep: alkanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkannin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) naturalny barwnik roślinny o czerwono-fioletowej barwie, występujący głównie w korzeniach roślin z rodzaju Alkanna


lexentry: pol/alkazar__rzeczownik__1
written_rep: alkazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcazar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) warowny pałac w stylu mauretańskim (hiszpańsko-arabskim), cechujący się połączeniem funkcji rezydencji i fortecy


lexentry: pol/alken__rzeczownik__1
written_rep: alken
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkene
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno podwójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkin__rzeczownik__1
written_rep: alkin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alkyne
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony węglowodór alifatyczny, w którym występuje jedno potrójne wiązanie chemiczne pomiędzy atomami węgla;


lexentry: pol/alkohol__rzeczownik__1
written_rep: alkohol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcohol
sense_list:
(chemia, chemiczny) grupa związków chemicznych, pochodnych węglowodoru, w których cząsteczce jeden lub kilka atomów wodoru zastąpiono grupą hydroksylową (-OH);


lexentry: pol/alkohol_etylowy__rzeczownik__1
written_rep: alkohol etylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethyl alcohol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) popularny związek organiczny z grupy alkoholi pod postacią bezbarwnej cieczy o piekącym smaku, wykorzystywany w różnych gałęziach przemysłu; składnik napojów alkoholowych


lexentry: pol/alkoholan__rzeczownik__1
written_rep: alkoholan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholate | alkoxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) pochodna alkoholu - sól alkoholu powstająca przez zastąpienie atomu wodoru w grupie hydroksylowej (–OH) atomem metalu


lexentry: pol/alkoholiza__rzeczownik__1
written_rep: alkoholiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholysis
sense_list:
(chemia, chemiczny) reakcja chemiczna podwójnej wymiany, zachodząca między alkoholem a innym związkiem organicznym, najczęściej estrem


lexentry: pol/alkoholizacja__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholisation alcoholization
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces chemiczny polegający na przekształceniu związku chemicznego przy udziale alkoholu


lexentry: pol/alkoholizm__rzeczownik__1
written_rep: alkoholizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholism
sense_list:
(medycyna, medyczny) nałóg alkoholowy, choroba polegająca na odczuwaniu potrzeby picia napojów alkoholowych; | (socjologia, socjologiczny) zjawisko społeczne, groźne w skutkach, polegające na zwiększaniu się liczby osób uzależnionych od alkoholu i pijących nałogowo


lexentry: pol/alkoholizować__czasownik__1
written_rep: alkoholizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholize
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) nasycać lub zaprawiać coś alkoholem | (spożywczy) dodawać drożdże lub spirytus do napoju alkoholowego | nakłaniać kogoś do picia alkoholu


lexentry: pol/alkohologia__rzeczownik__1
written_rep: alkohologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcohology
sense_list:
(medycyna, medyczny) (socjologia, socjologiczny) nauka zajmująca się problematyką alkoholu i jego wpływem na organizm, psychikę oraz społeczeństwo


lexentry: pol/alkoholowe_zapalenie_wątroby__rzeczownik__1
written_rep: alkoholowe zapalenie wątroby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcoholic hepatitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan chorobowy wywołany przewlekłym nadużywaniem alkoholu, prowadzącym do zmian zapalno-martwiczych w wątrobie;


lexentry: pol/alkowa__rzeczownik__1
written_rep: alkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alcove
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (architektura, architektoniczny) wnęka sypialni z łożem małżeńskim, zazwyczaj bez okna; ; (zobacz) też alkowa w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/all_inclusive__przymiotnik__1
written_rep: all inclusive
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: all-inclusive
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) o usłudze turystycznej, która ma wszystko wliczone w podaną cenę – posiłki, wycieczki, atrakcje itp.;


lexentry: pol/allatyw__rzeczownik__1
written_rep: allatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allative case
sense_list:
(gramatyka) przypadek w językach aglutynacyjnych i fleksyjnych oznaczający przemieszczanie się desygnatu w kierunku do i do wewnątrz pewnego określonego obiektu;


lexentry: pol/allegro__rzeczownik__1
written_rep: allegro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allegro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część utworu wykonana w allegro (1.1) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) szybkie tempo; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wykonany w allegro (1.1)


lexentry: pol/allel__rzeczownik__1
written_rep: allel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allele
sense_list:
(biologia, biologiczny) jedna z wersji genu w określonym miejscu chromosomu powodująca zmienność cechy;


lexentry: pol/allelomorf__rzeczownik__1
written_rep: allelomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allele
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (genetyka) jedna z alternatywnych form tego samego genu, zajmująca to samo miejsce w chromosomach homologicznych, ale wywołują odmienne wykształcenie tej samej cechy


lexentry: pol/allelopatia__rzeczownik__1
written_rep: allelopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allelopathy
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) zjawisko biologiczne, w którym jedna roślina wydziela związki chemiczne wpływające na rozwój innych roślin w swoim otoczeniu


lexentry: pol/alleluja__wykrzyknik__1
written_rep: alleluja
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: hallelujah | alleluia
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w liturgii judaistycznej i chrześcijańskiej: okrzyk radości i triumfu zaczynający lub kończący psalmy i pieśni, szczególnie wielkanocne; wezwanie do złożenia hołdu Bogu; ; (zobacz) też aleluja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/allicyna__rzeczownik__1
written_rep: allicyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allicin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nietrwały związek siarkoorganiczny wytwarzany w czosnku po roztarciu lub przecięciu, wykazujący silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze, C6H10OS2


lexentry: pol/allofan__rzeczownik__1
written_rep: allofan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allophane
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pozornie bezpostaciowa mieszanina różnych minerałów ilastych, będąca wodnym krzemianem glinu


lexentry: pol/allometria__rzeczownik__1
written_rep: allometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allometry
sense_list:
(biologia, biologiczny) nierównomierny wzrost różnych części organizmu względem siebie lub całego ciała


lexentry: pol/allozaur__rzeczownik__1
written_rep: allozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allosaurus
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Allosaurus, rodzaj dużego, jurajskiego teropoda z rodziny allozaurów;


lexentry: pol/almanach__rzeczownik__1
written_rep: almanach
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almanac
sense_list:
publikacja zawierająca artykuły z pewnej dziedziny nauki lub sztuki, najczęściej utwory literackie różnych autorów wydane w tym samym czasie;


lexentry: pol/almandyn__rzeczownik__1
written_rep: almandyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almandine
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, granat o czerwonym kolorze, także z odcieniem niebieskawym, wykorzystywany w jubilerstwie, o składzie chemicznym: Fe3Al2(SiO4)3


lexentry: pol/almucja__rzeczownik__1
written_rep: almucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almuce
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (krawiectwo) futrzana peleryna noszona dawniej przez osoby duchowne;


lexentry: pol/almukantarat__rzeczownik__1
written_rep: almukantarat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almucantar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) mały okrąg na sklepieniu niebieskim łączący punkty o tej samej wysokości nad horyzontem;


lexentry: pol/alodium__rzeczownik__1
written_rep: alodium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allod | allodium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w średniowiecznym prawie własności ziemia stanowiąca pełną, dziedziczną własność jej posiadacza, niezależną od obowiązków lennych, czyli niepodlegająca zwierzchnictwu feudalnemu (brak powinności wobec seniora); majątek ziemski wolny od lenna


lexentry: pol/alofon__rzeczownik__1
written_rep: alofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allophone
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wariant fonemu, inaczej: alofony to głoski reprezentujące ten sam fonem


lexentry: pol/alokacja__rzeczownik__1
written_rep: alokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allocation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rozdzielenie środków produkcyjnych lub pieniędzy na różne cele, inne niż dotychczasowe | planowe rozdysponowanie czegoś;


lexentry: pol/alokazja__rzeczownik__1
written_rep: alokazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alocasia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Alocasia (Schott) G. Don, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju alokazji (1.1)


lexentry: pol/alometria__rzeczownik__1
written_rep: alometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allometry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) badanie i opis zależności pomiędzy wielkością ciała organizmu (lub jego części) a innymi cechami biologicznymi


lexentry: pol/alomorf__rzeczownik__1
written_rep: alomorf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allomorph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) odmiana morfemu, która ma inną postać fonologiczną, ale wyraża tę samą funkcję lub znaczenie


lexentry: pol/alonż__rzeczownik__1
written_rep: alonż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allonge
sense_list:
(bankowość, bankowy) mała kartka przyklejana do czeku lub weksla, na której napisane są dodatkowe informacje


lexentry: pol/alonż__rzeczownik__1
written_rep: alonż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foldout | throwout
sense_list:
(poligrafia) zagięta część okładki książki lub dodatkowa kartka, większa formatem niż sama książka, na której znaleźć można dodatkowe informacje, zdjęcia, mapy…


lexentry: pol/aloplastyka__rzeczownik__1
written_rep: aloplastyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alloplasty
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne uzupełnienie lub zastąpienie uszkodzonej części ciała z użyciemmateriału obcego


lexentry: pol/alotropia__rzeczownik__1
written_rep: alotropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allotropy
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) zjawisko występowania, w tym samym stanie skupienia, różnych odmian tego samego pierwiastka chemicznego różniących się właściwościami fizycznymi i chemicznymi;


lexentry: pol/aloza__rzeczownik__1
written_rep: aloza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shad | allis shad
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Alosa alosa, planktonożerna ryba na tarło wędrująca z mórz lub Atlantyku do rzek;


lexentry: pol/alpaka__rzeczownik__1
written_rep: alpaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpaca
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vicugna pacos, południowoamerykański, udomowiony gatunek lamy; | wełna z lamy (1.1)


lexentry: pol/alpensztok__rzeczownik__1
written_rep: alpensztok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpenstock
sense_list:
(turystyka, turystyczny) żerdź o długości od 1,5 do ponad 2,5 metra, zaopatrzona z jednej strony w grot, używana przez turystów wędrujących po górach;


lexentry: pol/alpinistyka__rzeczownik__1
written_rep: alpinistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mountaineering
sense_list:
(sport, sportowy) szerzej: wspinaczka wysokogórska | wspinaczka górska z użyciem specjalistycznego sprzętu


lexentry: pol/alprazolam__rzeczownik__1
written_rep: alprazolam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alprazolam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o szybkim, krótkotrwałym działaniu;


lexentry: pol/alrauna__rzeczownik__1
written_rep: alrauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandrake root
sense_list:
(botanika, botaniczny) przypominający człowieka korzeń mandragory, któremu przypisywano właściwości magiczne;


lexentry: pol/alt-right__rzeczownik__1
written_rep: alt-right
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt-right
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zbiór powstałych w drugiej dekadzie XX wieku w USA skrajnie prawicowych ideologii, głoszących m.in. białą supremację, antysemityzm i hasła prawicowopopulistyczne;


lexentry: pol/alt__rzeczownik__1
written_rep: alt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alt | alt key
sense_list:
(informatyka, informatyczny) klawisz znajdujący się po obu stronach spacji służący do zmieniania funkcji klawiszy


lexentry: pol/alt__rzeczownik__1
written_rep: alt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alto
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niski głos żeński, męski lub chłopięcy; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (potocznie, potoczny) instrument grający w skali altu (1.2) | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) linia melodyczna (głos, partia utworu) między sopranem a tenorem


lexentry: pol/altazymut__rzeczownik__1
written_rep: altazymut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altazimuth
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (geodezja, geodezyjny) (dawniej, dawny) przyrząd pomiarowy używany w XVIII i XIX wieku do pomiaru wysokości i azymutu ciał niebieskich;


lexentry: pol/alteracja__rzeczownik__1
written_rep: alteracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alteration
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) podwyższenie lub obniżenie dźwięku należącego do skali lub akordu


lexentry: pol/alternant__rzeczownik__1
written_rep: alternant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alternant
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) człon oboczności fonetycznej lub morfologicznej wyrazu; wariant członu wyrazu powstający w wyniku alternacji


lexentry: pol/alternat__rzeczownik__1
written_rep: alternat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alternat
sense_list:
(dyplomacja) zasada kolejności – ustalony sposób, według którego przedstawiciele państw o tej samej randze podpisują dokument albo są wymieniani w jego treści, tak aby żadna ze stron nie była uprzywilejowana


lexentry: pol/alternatywa__rzeczownik__1
written_rep: alternatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alternative
sense_list:
(potocznie, potoczny) sytuacja konieczności wyboru między dwiema wykluczającymi się możliwościami | (logika, logiczny) suma logiczna; zdanie złożone współrzędnie, prawdziwe, gdy jedno ze zdań składowych jest prawdziwe;


lexentry: pol/altostratus__rzeczownik__1
written_rep: altostratus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altostratus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) chmura średnia, tworząca jednolitą szarą lub niebieskoszarą warstwę na niebie, zwykle przysłaniającą słońce lub księżyc, występująca na wysokości 2–7 km, mogąca dawać lekki deszcz lub śnieg;


lexentry: pol/altruistyczny__przymiotnik__1
written_rep: altruistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: altruistic
sense_list:
właściwy altruizmowi lub altruiście – osobie pomagającej, myślącej o innych; przeciwny wobec egoizmu


lexentry: pol/altówka_miłosna__rzeczownik__1
written_rep: altówka miłosna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viola d’amore
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument smyczkowy o miękkim, lirycznym brzmieniu dzięki dodatkowym strunom rezonansowym, który był szczególnie popularny w epoce baroku


lexentry: pol/aludel__rzeczownik__1
written_rep: aludel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aludel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (chemia, chemiczny) gliniany garnuszek w kształcie gruszki, otwarty z obu stron, używany dawniej w laboratoriach chemicznych i alchemicznych, zwłaszcza do sublimacji, pozyskiwania jodu czy rtęci


lexentry: pol/aluminiować__czasownik__1
written_rep: aluminiować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: aluminise aluminize
sense_list:
nakładać warstwę aluminium na inne materiały w celu nadania im pożądanych właściwości, takich jak odporność na korozję, estetyka czy przewodność elektryczna


lexentry: pol/aluminotermia__rzeczownik__1
written_rep: aluminotermia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aluminothermy | aluminothermic process
sense_list:
(hutnictwo, hutniczy) (metaloznawstwo, metalurgia) proces metalurgiczny, będący egzotermiczną reakcją chemiczną, w której glin (aluminium) reaguje z tlenkiem metalu, redukując ten tlenek do metalu i tworząc przy tym tlenek glinu (Al₂O₃) oraz wydzielając duże ilości ciepła


lexentry: pol/alumn__rzeczownik__1
written_rep: alumn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boarder
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (edukacja, edukacyjny) uczeń bezpłatnie pobierający naukę i utrzymywany


lexentry: pol/aluwium__rzeczownik__1
written_rep: aluwium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alluvium
sense_list:
(geologia, geologiczny) osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących;


lexentry: pol/aluzja__rzeczownik__1
written_rep: aluzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: allusion | hint
sense_list:
wzmianka mająca wywołać skojarzenie z czymś, o czym się nie chce lub o czym nie można powiedzieć wprost


lexentry: pol/alweolarny__przymiotnik__1
written_rep: alweolarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: alveolar
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) odnoszący się do pęcherzyków płucnych | (fonetyka, fonetyczny) powstający przy dotykaniu przez język okolicy wyrostka zębodołowego; taki, którego miejscem artykulacji są górne dziąsła


lexentry: pol/amaksofobia__rzeczownik__1
written_rep: amaksofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amaxophobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie lękowe polegające na obawie przed jazdą samochodem;


lexentry: pol/amalgamacja__rzeczownik__1
written_rep: amalgamacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amalgamation
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces łączenia się metalu z rtęcią i w ten sposób tworzenie amalgamatu, czyli stopu rtęci z innym metalem, głównie w celu wydobywania metali szlachetnych z rud | (przenośnie, przenośnia) połączenie różnych elementów w jedną całość | (technologia, technika, techniczny) (stomatologia, stomatologiczny) powlekanie amalgamatem


lexentry: pol/amalgamat__rzeczownik__1
written_rep: amalgamat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amalgam
sense_list:
(metaloznawstwo, metalurgia) stop rtęci z innym metalem; | (przenośnie, przenośnia) mieszanina różnych elementów


lexentry: pol/amalgamować__czasownik__1
written_rep: amalgamować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: amalgamate
sense_list:
(chemia, chemiczny) tworzyć amalgamaty, rozpuszczać metale w rtęci | (metaloznawstwo, metalurgia) wydobywać czysty metal z kruszcu za pomocą rtęci | (technologia, technika, techniczny) pokrywać amalgamatem | łączyć różne, odmienne elementy w jedną całość, w jednolitą strukturę


lexentry: pol/amant__rzeczownik__1
written_rep: amant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: love interest
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) aktor specjalizujący się w rolach kochanków, uwodzicieli


lexentry: pol/amantadyna__rzeczownik__1
written_rep: amantadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amantadine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna adamantanu;


lexentry: pol/amaretto__rzeczownik__1
written_rep: amaretto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amaretto
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruche ciastko z migdałami | (spożywczy) likier o smaku migdałowym;


lexentry: pol/amastia__rzeczownik__1
written_rep: amastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amastia
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wrodzony brak piersi; rzadka wada rozwojowa, w której od urodzenia brakuje tkanki gruczołowej piersi, brodawki sutkowej oraz otoczki


lexentry: pol/amatol__rzeczownik__1
written_rep: amatol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amatol
sense_list:
kruszący materiał wybuchowy będący mieszaniną trotylu i azotanu amonu, zwykle w różnych proporcjach, stosowany głównie w materiałach bojowych i inżynieryjnych


lexentry: pol/amatorszczyzna__rzeczownik__1
written_rep: amatorszczyzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amateurishness
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) działanie lub twórczość wykonywana w sposób amatorski, zwykle bez odpowiedniego przygotowania, umiejętności czy profesjonalizmu


lexentry: pol/amazake__rzeczownik__1
written_rep: amazake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amazake
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny słodki japoński napój, niskoalkoholowy lub bezalkoholowy, wytwarzany ze sfermentowanego ryżu


lexentry: pol/amazonit__rzeczownik__1
written_rep: amazonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amazonite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał w kolorze zielonym, występujący głównie w skałach magmowych, używany w jubilerstwie jako kamień ozdobny;


lexentry: pol/amazonka__rzeczownik__1
written_rep: amazonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Amazon
sense_list:
(krawiectwo) kobiecy modny strój przeznaczony specjalnie do jazdy konnej | (ornitologia, ornitologiczny) papuga południowoamerykańska z rodzaju Amazona, zwykle zielona; | (sport, sportowy) kobieta jeżdżąca konno, uprawiająca hippikę


lexentry: pol/ambasada__rzeczownik__1
written_rep: ambasada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embassy
sense_list:
stała instytucja (misja dyplomatyczna) o najwyższej randze, utrzymywana przez państwo w innym kraju lub przy organizacji międzynarodowej; | wydzielony budynek lub teren, gdzie mieści się ambasada (1.1)


lexentry: pol/ambasador_dobrej_woli__rzeczownik__1
written_rep: ambasador dobrej woli
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goodwill ambassador
sense_list:
(społeczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) honorowa funkcja reprezentacyjna niektórych organizacji międzynarodowych przyznawana osobistościom zaangażowanym w rozwiązywanie globalnych problemów społecznych


lexentry: pol/ambient__rzeczownik__1
written_rep: ambient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambient
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyki elektronicznej lub eksperymentalnej, którego cechą charakterystyczną jest tworzenie atmosfery i nastroju zamiast wyraźnej, melodyjnej struktury


lexentry: pol/ambigram__rzeczownik__1
written_rep: ambigram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambigram
sense_list:
grafika utworzona kaligraficznie lub obrazowo w taki sposób, że po obróceniu całości o 180° można odczytać ten sam tekst;


lexentry: pol/ambiofonia__rzeczownik__1
written_rep: ambiofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambiophony
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) technika reprodukcji dźwięku polegająca na tworzeniu efektu przestrzenności i otoczenia słuchacza przez dźwięki dochodzące z różnych kierunków


lexentry: pol/ambitendencja__rzeczownik__1
written_rep: ambitendencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitendency
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) skłonność do występowania sprzecznych lub przeciwstawnych zachowań, sprzeczność dążeń;


lexentry: pol/ambitus__rzeczownik__1
written_rep: ambitus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambitus
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rozpiętość wysokości dźwięków faktycznie wykorzystanych w danym materiale muzycznym, niezależnie od pełnego zakresu instrumentu lub głosu


lexentry: pol/amblygonit__rzeczownik__1
written_rep: amblygonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amblygonite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy fosforanów, kruchy, przezroczysty, trudno rozpuszcza się w kwasach;


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pulpit
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) miejsce służące kapłanom do czytania tekstów liturgicznych, głoszenia kazań; kościelna mównica; ; (zobacz) też ambona w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/ambona__rzeczownik__1
written_rep: ambona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shooting stand
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) stanowisko myśliwskie w kształcie wieżyczki, stałe lub przenośne, służące do polowań na zwierzynę;


lexentry: pol/ambra__rzeczownik__1
written_rep: ambra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambergris
sense_list:
woskowata substancja będąca wydzieliną z przewodu pokarmowego kaszalota powstałą prawdopodobnie w wyniku niestrawności lub zaparcia, stosowana w przemyśle perfumeryjnym;


lexentry: pol/ambrotypia__rzeczownik__1
written_rep: ambrotypia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambrotype
sense_list:
jedna z dawniejszych, stosowanych od 1852 roku, pozytywowych technik fotograficznych, pozwalająca uzyskać jeden unikatowy obraz


lexentry: pol/ambrowiec__rzeczownik__1
written_rep: ambrowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sweetgum
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju ambrowiec (1.1) | (systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny altyngiowatych rosnących w Azji i Ameryce Północnej


lexentry: pol/ambrozjański__przymiotnikdzierżawczy__1
written_rep: ambrozjański
part_of_speech: possessiveAdjective
min_sense_num: 01
trans_list: Ambrosian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dotyczący życia i twórczości Ambrożego z Mediolanu, charakterystyczny, typowy dla Ambrożego z Mediolanu lub jego twórczości, taki jak u Ambrożego z Mediolanu


lexentry: pol/ambulatorium__rzeczownik__1
written_rep: ambulatorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ambulatory
sense_list:
(medycyna, medyczny) miejsce lekarskiej pomocy doraźnej przy szpitalu, sanatorium lub w zakładzie pracy;


lexentry: pol/ameba__rzeczownik__1
written_rep: ameba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amoeba
sense_list:
(biologia, biologiczny) pierwotniak posiadający zmienny kształt, poruszający się poprzez wysuwanie nibynóżek;


lexentry: pol/amebocyt__rzeczownik__1
written_rep: amebocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amebocyte | amoebocyte
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) komórka zwierzęca niektórych bezkręgowców podobna amebie - zdolna do ruchów pełzakowatych


lexentry: pol/amen__wykrzyknik__1
written_rep: amen
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: amen
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) …używany na zakończenie chrześcijańskiej modlitwy


lexentry: pol/amensalizm__rzeczownik__1
written_rep: amensalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amensalism
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) typ oddziaływania, w którym populacja jednego gatunku hamuje rozwój drugiej populacji, nie ponosząc strat i nie czerpiąc z tego żadnych korzyści


lexentry: pol/amerykanistyka__rzeczownik__1
written_rep: amerykanistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: American studies
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Stanów Zjednoczonych, jak i odmianę języka angielskiego używaną w USA | (edukacja, edukacyjny) kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/amerykanizować__czasownik__1
written_rep: amerykanizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: Americanize | Americanise
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucać kulturę amerykańską, przeprowadzać amerykanizację


lexentry: pol/amerykański_pitbulterier__rzeczownik__1
written_rep: amerykański pitbulterier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: American pit bull terrier
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa gładkowłosych psów o muskularnym ciele i silnym, zaciętym charakterze teriera;


lexentry: pol/ametropia__rzeczownik__1
written_rep: ametropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ametropia
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada wzroku wynikająca z niedopasowania zdolności skupiającej oka do jego budowy anatomicznej:


lexentry: pol/ametryn__rzeczownik__1
written_rep: ametryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ametrine
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) dwubarwna, fioletowo-żółta odmiana kwarcu, będąca jednocześnie ametystem i cytrynem


lexentry: pol/ametyst__rzeczownik__1
written_rep: ametyst
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amethyst
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, kamień półszlachetny, fioletowa lub purpurowa, przezroczysta odmiana krzemionki SiO2;


