# translation

lexentry: pol/kuna__rzeczownik__1
written_rep: kuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marten
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych (Martes), zwyczajowo także ssak należący do tego rodzaju;


lexentry: pol/kuna_amerykańska__rzeczownik__1
written_rep: kuna amerykańska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: North American marten
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes americana Turton, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych


lexentry: pol/kuna_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kuna domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beech marten
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes foina Erxleben, euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, uznawany za zwierzę synantropijne


lexentry: pol/kuna_leśna__rzeczownik__1
written_rep: kuna leśna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European pine marten
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes martes L., euroazjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, zwykle żyjącego w lesie


lexentry: pol/kuna_rybożerna__rzeczownik__1
written_rep: kuna rybożerna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fisher
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Pekania pennanti Erxleben, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, jako jeden z nielicznych mogącego polować na ursony


lexentry: pol/kuna_zachodnia__rzeczownik__1
written_rep: kuna zachodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pacific marten
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes caurina Merriam, północnoamerykański gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, żyjący na zachodzie Ameryki Północnej


lexentry: pol/kuna_żółtogardła__rzeczownik__1
written_rep: kuna żółtogardła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yellow-throated marten
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Martes flavigula Boddaert, azjatycki gatunek małego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych, z żółtym umaszczeniem futra na gardle


lexentry: pol/kunafa__rzeczownik__1
written_rep: kunafa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knafeh
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny deser kuchni bliskowschodniej, popularny m.in. w Palestynie, Libanie, Jordanii, Syrii, Turcji i Egipcie, przygotowywany na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami;


lexentry: pol/kundalini__rzeczownik__1
written_rep: kundalini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kundalini
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w filozofii i mistyce hinduskiej: energia, która spoczywa u podstawy kręgosłupa


lexentry: pol/kung_fu__rzeczownik__1
written_rep: kung fu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kung fu
sense_list:
(sport, sportowy) popularny (aczkolwiek błędny) termin określający chińskie sztuki walki (termin poprawny: wushu);


lexentry: pol/kungur__rzeczownik__1
written_rep: kungur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kungurian
sense_list:
(geologia, geologiczny) czwarty, najmłodszy wiek cisuralu (wczesnego permu), trwający 275,6 – 270,6 milionów lat temu;


lexentry: pol/kuoka_krótkoogonowa__rzeczownik__1
written_rep: kuoka krótkoogonowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quokka
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Setonix brachyurus, gatunek zwierzęcia z monotypowego rodzaju kuoka, Setonix


lexentry: pol/kupaż__rzeczownik__1
written_rep: kupaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coupage
sense_list:
(enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) mieszanie różnych rodzajów wina w celu otrzymania napoju o pożądanych właściwościach


lexentry: pol/kuplet__rzeczownik__1
written_rep: kuplet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couplet
sense_list:
(książkowy) zwrotka satyrycznej piosenki o aktualnej treści | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) część ronda między kolejnymi wystąpieniami refrenu


lexentry: pol/kupon__rzeczownik__1
written_rep: kupon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coupon | voucher
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odcinek papieru wartościowego uprawniający właściciela do odbioru należnego mu procentu lub dywidendy


lexentry: pol/kura_domowa__rzeczownik__1
written_rep: kura domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: housewife
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) o gospodyni domowej, kobiecie zajmującej się domem


lexentry: pol/kuracja__rzeczownik__1
written_rep: kuracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cure | treatment
sense_list:
szereg stosownie dobranych środków i zabiegów leczniczych lub farmaceutycznych dla poprawienia stanu zdrowia i urody


lexentry: pol/kurant__rzeczownik__1
written_rep: kurant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corant | coranto | corrente | courante
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechanizm wygrywający melodię umieszczany w zegarze lub innym urządzeniu


lexentry: pol/kurator__rzeczownik__1
written_rep: kurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legal guardian
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd na przedstawiciela osoby, która nie może sama prowadzić swoich spraw;


lexentry: pol/kurator__rzeczownik__1
written_rep: kurator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parole officer | probation officer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania dozoru nad nieletnim wykazującym demoralizację lub dopuszczającym się czynów karalnych, jak i nad skazanym mającym wyrok pozbawienia wolności w warunkowym zawieszeniu;


lexentry: pol/kurator_sądowy__rzeczownik__1
written_rep: kurator sądowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parole officer | probation officer
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba wyznaczona przez sąd do sprawowania nadzoru nad kimś i realizacją przez niego orzeczeń;


lexentry: pol/kurcz__rzeczownik__1
written_rep: kurcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spasm
sense_list:
(medycyna, medyczny) bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujące pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujące uczucie bólu;


lexentry: pol/kurdologia__rzeczownik__1
written_rep: kurdologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kurdology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina akademicka skoncentrowana na kulturze, historii i języku Kurdów


lexentry: pol/kurdyban__rzeczownik__1
written_rep: kurdyban
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cordovan | cordwain
sense_list:
skóra garbowana, barwiona i bogato zdobiona we wzory: tłoczonymi, złoconymi, srebrzonymi oraz malowanymi; materiał stosowany dawniej głównie jako obicie mebli lub ścian;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cock | hammer
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) element broni palnej powodujący odpalenie pocisku poprzez uderzenie w iglicę;


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tap
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) element służący do ręcznego zamykania, otwierania lub regulacji przepływu w zaworze


lexentry: pol/kurek__rzeczownik__1
written_rep: kurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weathercock
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) łopocząca na dachu atrapa koguta wykorzystywana w zwyczajach ludowych, zabawach strzeleckich


lexentry: pol/kuria__rzeczownik__1
written_rep: kuria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) budynek posiedzeń senatu w starożytnym Rzymie; | (historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału obywateli w starożytnym Rzymie; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca diecezją, na której czele stoi ordynariusz; | (kościelny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) instytucja administracyjna zarządzająca prowincją zakonną, na której czele stoi przełożony prowincjalny;


lexentry: pol/kurka__rzeczownik__1
written_rep: kurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chanterelle | cantharellus
sense_list:
(potocznie, potoczny) (mykologia, mykologiczny) Cantharellus cibarius, pieprznik jadalny, gatunek grzyba jadalnego;


lexentry: pol/kurka_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kurka wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common moorhen
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Gallinula chloropus, pospolity, występujący na całym świecie, ptak wodny z rodziny chruścieli, w Polsce chroniony;


lexentry: pol/kurmandżi__rzeczownik__1
written_rep: kurmandżi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Kurmanji
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy irańskiej, tworzący wraz z sorani oraz kilkoma innymi pokrewnymi językami i dialektami tzw. makrojęzyk kurdyjski;


lexentry: pol/kurny__przymiotnik__1
written_rep: kurny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chimneyless
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (o budynku, pomieszczeniu, piecu) dymny, dymiący (bo pozbawiony komina)


lexentry: pol/kurol__rzeczownik__1
written_rep: kurol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: courol | cuckoo roller
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku kuroli (1.1) | (systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Leptosomus discolor Hermann, gatunek ptaka z rodzaju Leptosomus, występującego na Madagaskarze;


lexentry: pol/kuroliszek__rzeczownik__1
written_rep: kuroliszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cockatrice
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) legendarna istota wielkości indyka, pokryta pierzem, z nietoperzowatymi skrzydłami i sępim dziobem


lexentry: pol/kuropatwa__rzeczownik__1
written_rep: kuropatwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: partridge | hun
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Perdix perdix, polny ptak łowny, żywiący się m.in. stonką ziemniaczaną;


lexentry: pol/kurowate__rzeczownik__1
written_rep: kurowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Fasanenartigen
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Phasianidae Horsfield, rodzina ptaków z rzędu grzebiących;


lexentry: pol/kursor__rzeczownik__1
written_rep: kursor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cursor
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego wyznaczający miejsce wpisywania znaków z klawiatury | (informatyka, informatyczny) wskaźnik na ekranie monitora komputerowego poruszający się wraz z ruchami myszy komputerowej;


lexentry: pol/kurtaż__rzeczownik__1
written_rep: kurtaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brokerage
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wynagrodzenie płacone pośrednikowi (np. maklerowi czy brokerowi) za świadczone usługi w transakcjach kupna i sprzedaży towarów i usług


lexentry: pol/kurulny__przymiotnik__1
written_rep: kurulny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: curule
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do kurii, związany z kurią (jako miejscem posiedzeń senatu i sądu w starożytnym Rzymie)


lexentry: pol/kurwa__rzeczownik__1
written_rep: kurwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whore | bitch
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) prostytutka | (wulgarnie, wulgaryzm) (pogardliwie, pogardliwy) do kobiety / o kobiecie


lexentry: pol/kurwa__wykrzyknik__1
written_rep: kurwa
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: fuck | shit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) …powtarzany jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu;


lexentry: pol/kurzawka__rzeczownik__1
written_rep: kurzawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quicksand
sense_list:
(geologia, geologiczny) drobnoziarniste piaski lub mułki, przesycone wodą i łatwo ulegające upłynnieniu;


lexentry: pol/kurzyślad__rzeczownik__1
written_rep: kurzyślad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pimpernel
sense_list:
(botanika, botaniczny) Anagallis L., rodzaj niskich, zwykle płożących się roślin z rodziny pierwiosnkowatych, o pięciopłatkowych kwiatach koloru czerwonego, niebieskiego lub białego;


lexentry: pol/kuskus__rzeczownik__1
written_rep: kuskus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couscous
sense_list:
(spożywczy) tradycyjny produkt spożywczy wywodzący się z krajów Maghrebu łączący cechy makaronu i kaszy; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa przyrządzana z kuskusu (1.1)


lexentry: pol/kustodia__rzeczownik__1
written_rep: kustodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: custody
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonna jednostka administracyjna niższa rangą od prowincji, zarządzana przez kustosza;


lexentry: pol/kusza__rzeczownik__1
written_rep: kusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crossbow | arcubalist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń miotająca bełty, rodzaj żelaznego łuku z kolbą i spustem oraz mechanizmem napinającym;


lexentry: pol/kuter__rzeczownik__1
written_rep: kuter
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cutter
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ statku żaglowego mający jeden maszt, oraz kilka żagli przednich – sztaksli; | (spożywczy) maszyna służąca do rozdrabniania i emulgowania mięsa wraz z dodatkami; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mały statek rybacki o długości do ok. 25 metrów;


lexentry: pol/kutner__rzeczownik__1
written_rep: kutner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tomentose
sense_list:
(botanika, botaniczny) u niektórych roślin: gęsty meszek pokrywający powierzchnię łodygi, liści lub owoców;


lexentry: pol/kuć_żelazo,_póki_gorące__przysłowie__1
written_rep: kuć żelazo, póki gorące
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: make hay while the sun shines | strike while the iron is hot
sense_list:
robić coś, wykorzystując sprzyjające okoliczności; próbować zdążyć ze swoim celem, póki jest to możliwe


lexentry: pol/kułak__rzeczownik__1
written_rep: kułak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kulak
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (pogardliwie, pogardliwy) majętny chłop tępiony przez władzę radziecką;


lexentry: pol/kuśnierz__rzeczownik__1
written_rep: kuśnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: furrier
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik zajmujący się szyciem odzieży, galanterii ze skóry oraz futra


lexentry: pol/kwadrans__rzeczownik__1
written_rep: kwadrans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadrans
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) drobna rzymska moneta rozmienna, także jednostka wagi; czwarta część asa;;


lexentry: pol/kwadrans_akademicki__rzeczownik__1
written_rep: kwadrans akademicki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: academic quarter
sense_list:
zwyczajowe opóźnienie rozpoczęcia zajęć, spotkań lub wydarzeń akademickich o około 15 minut względem oficjalnie ustalonej godziny


lexentry: pol/kwadrat__rzeczownik__1
written_rep: kwadrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: square
sense_list:
(geometria) wielokąt o czterech bokach równej długości i czterech kątach prostych, czworokąt foremny;


lexentry: pol/kwadratura_koła__rzeczownik__1
written_rep: kwadratura koła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: squaring the circle
sense_list:
(geometria) jeden ze starożytnych, nie mających rozwiązania problemów matematyki greckiej, polegający na skonstruowaniu kwadratu, którego pole równe jest polu danego koła, przy użyciu wyłącznie cyrkla i linijki bez podziałki;


lexentry: pol/kwalifikator__rzeczownik__1
written_rep: kwalifikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: label | marker
sense_list:
informacja, zwykle w postaci skrótu, podawana przed niektórymi definicjami w słowniku lub encyklopedii, określająca zakres użycia danego wyrazu lub jego charakter


lexentry: pol/kwantowy_laser_kaskadowy__rzeczownik__1
written_rep: kwantowy laser kaskadowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: QC laser | QCL | quantum cascade laser | quantum-cascade laser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unipolarny laser półprzewodnikowy, emitujący promieniowanie w zakresie średniej i dalekiej podczerwieni;


lexentry: pol/kwantyfikator__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quantifier
sense_list:
(logika, logiczny) (matematyka, matematyczny) termin na oznaczenie zwrotów: dla każdego, istnieje takie i im pokrewnych


lexentry: pol/kwantyfikator_ogólny__rzeczownik__1
written_rep: kwantyfikator ogólny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: universal quantification
sense_list:
(logika, logiczny) kwantyfikator mówiący, że dane twierdzenie (funkcja zdaniowa) jest prawdziwe przy dowolnej wartości zmiennej


lexentry: pol/kwantyl__rzeczownik__1
written_rep: kwantyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quantile
sense_list:
(statystyka, statystyczny) liczba określająca dla jakiej wartości zadany procent rozkładu statystycznego leży na lewo od niej;


lexentry: pol/kwarc__rzeczownik__1
written_rep: kwarc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quartz
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał zbudowany głównie z dwutlenku krzemu występujący w wielu odmianach i kolorach;


lexentry: pol/kwas__rzeczownik__1
written_rep: kwas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny, składający się z wodoru i reszty kwasowej; | (slangowo) narkotyk LSD


lexentry: pol/kwas_abietynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas abietynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abietic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy kwasów żywicznych, żółte ciało stałe występujące naturalnie w żywicach drzew iglastych;


lexentry: pol/kwas_akrylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas akrylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acrylic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, najprostszy nienasycony kwas karboksylowy, stosowany do produkcji tworzyw sztucznych i żywic akrylowych;


lexentry: pol/kwas_arsonawy__rzeczownik__1
written_rep: kwas arsonawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsonous acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsonawego (1.1) o wzorze ogólnym RAs(OH)2; | (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze HAs(OH)2


lexentry: pol/kwas_arsonowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas arsonowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsonic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsonowego (1.1) o wzorze ogólnym RAsO(OH)2; | (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze HAsO(OH)2


lexentry: pol/kwas_arsynawy__rzeczownik__1
written_rep: kwas arsynawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsinous acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsynawego (1.1) o wzorze ogólnym R2As(OH); | (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze H2As(OH)


lexentry: pol/kwas_arsynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas arsynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arsinic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) arsenoorganiczna pochodna kwasu arsynowego (1.1) o wzorze ogólnym R2AsO(OH); | (chemia, chemiczny) związek nieorganiczny będący kwasem arsenu o wzorze H2AsO(OH)


lexentry: pol/kwas_askorbinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas askorbinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ascorbic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) rozpuszczalny w wodzie związek organiczny stosowany jako środek zwiększający odporność organizmu;


lexentry: pol/kwas_azelainowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas azelainowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: azelaic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny z grupy kwasów dikarboksylowych o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i w mniejszym stopniu złuszczającym;


lexentry: pol/kwas_azotawy__rzeczownik__1
written_rep: kwas azotawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nitrous acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) słaby, nietrwały kwas tlenowy, w którym azot występuje na III stopniu utlenienia


lexentry: pol/kwas_benzoesowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas benzoesowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: benzoic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) lekko aromatyczny organiczny związek chemiczny należący do grupy kwasów karboksylowych, o wzorze chemicznym C6H6COOH, używany m.in. jako konserwant spożywczy, kosmetyczny czy farmaceutyczny


lexentry: pol/kwas_chlebowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlebowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kvass
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) bezalkoholowy musujący napój orzeźwiający otrzymywany przez fermentację chleba żytniego lub słodu zbożowego;


lexentry: pol/kwas_chlorogenowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas chlorogenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlorogenic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ester kwasu kawowego i kwasu chinowego, naturalny przeciwutleniacz występujący w roślinach, głównie w zielonych liściach i owocach, m.in. kawowca, głogu, w karczochach i pokrzywie;


lexentry: pol/kwas_deoksyrybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas deoksyrybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deoxyribonucleic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (genetyka) kwas biorący udział w biosyntezie białka i przenoszeniu cech dziedzicznych


lexentry: pol/kwas_domoikowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas domoikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domoic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, aminokwas wytwarzany przez morskie mięczaki i okrzemki, neurotoksyna;


lexentry: pol/kwas_fitynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fitynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phytic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) wykazujący właściwości przeciwnowotworowe antyoksydant pomagający usuwać z organizmu nadmiar metali


lexentry: pol/kwas_fluorowodorowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas fluorowodorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrofluoric acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) kwas beztlenowy będący roztworem fluorowodoru w wodzie, bezbarwna, żrąca ciecz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/kwas_glutaminowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas glutaminowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glutamic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas endogenny zawierający grupę karboksylową w łańcuchu bocznym; jeden z podstawowych składników białek, pełniący ważną rolę w metabolizmie i funkcjonowaniu układu nerwowego;


lexentry: pol/kwas_hialuronowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas hialuronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyaluronic acid | hyaluronate
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek wiążący wodę w skórze właściwej, glikozoaminoglikan występujący we wszystkich organizmach żywych;


lexentry: pol/kwas_liponowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas liponowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipoic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) kwas karboksylowy biorący udział w oksydacyjnej dekarboksylacji alfa-ketokwasów;


lexentry: pol/kwas_masłowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas masłowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butyric acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) kwas tłuszczowy, organiczny związek chemiczny występujący w zjełczałym maśle i nadający lekko gorzki posmak wielu rodzajom serów;


lexentry: pol/kwas_mlekowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas mlekowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lactic acid | milk acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny hydroksykwas, obecny w skwaśniałym mleku, powstający w mięśniach w trakcie intensywnego wysiłku fizycznego, kiedy dochodzi do procesu beztlenowej glikolizy;


lexentry: pol/kwas_nukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas nukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nucleic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) (genetyka) organiczny związek chemiczny, który buduje materiał genetyczny organizmów, przechowuje i przekazuje informacje genetyczne


lexentry: pol/kwas_octowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas octowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetic acid | ethanoic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) bezbarwny i ciekły lub skrystalizowany związek organiczny o wzorze sumarycznym CH3COOH;


lexentry: pol/kwas_ruberytrynowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas ruberytrynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ruberythric acid | ruberythrinic acid | rubian | rubianic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy glikozydów wyizolowany z korzeni marzany barwierskiej, wykorzystywany do otrzymywania czerwonego barwnika alizaryny;


lexentry: pol/kwas_rybonukleinowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas rybonukleinowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ribonucleic acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (biologia, biologiczny) kwas nukleinowy zbudowany z nukleotydów zawierających rybozę (cukier pięciowęglowy), fosforan oraz jedną z czterech zasad azotowych: adeninę, uracyl, cytozynę lub guaninę; cząsteczka biologiczna, która odgrywa kluczową rolę w przechowywaniu, przekazywaniu i realizacji informacji genetycznej w komórkach;


lexentry: pol/kwas_salicylowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas salicylowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2-hydroxybenzoic acid | o-hydroxybenzoic acid | salicylic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny o właściwościach bakteriobójczych, stosowany do produkcji kwasu acetylosalicylowego (aspiryny);


lexentry: pol/kwas_siarkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas siarkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulfuric acid | sulphuric acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) bezbarwny, bezwonny i żrący tlenowy kwas nieorganiczny, związek siarki sześciowartościowej;


lexentry: pol/kwas_solny__rzeczownik__1
written_rep: kwas solny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrochloric acid | muriatic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) silnie żrący kwas nieorganiczny, będący m.in. ważnym czynnikiem trawiennym zwierząt, odczynnikiem laboratoryjnym czy środkiem przemysłowym


lexentry: pol/kwas_syryngowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas syryngowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cedar acid | syringic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) naturalnie występujący związek organiczny, pochodna kwasu galusowego o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwutleniającym, wykorzystywana w syntezie chemicznej oraz w badaniach archeologicznych;


lexentry: pol/kwas_tłuszczowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas tłuszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fatty acid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny z klasy kwasów karboksylowych, zawierający jedną grupą karboksylową i alifatyczny łańcuch węglowy, jeden z głównych składników m.in. lipidów;


lexentry: pol/kwas_undecylenowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas undecylenowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: undecylenic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) nienasycony kwas tłuszczowy o wzorze sumarycznym C11H20O2 otrzymywany z oleju rycynowego, używany jako lek przeciw grzybicom skóry


lexentry: pol/kwas_węglowy__rzeczownik__1
written_rep: kwas węglowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbonic acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny z grupy nieorganicznych kwasów tlenowych, słaby kwas występujący jedynie w wodnych roztworach dwutlenku węgla, służący do produkcji napojów gazowanych;


lexentry: pol/kwas_żywiczny__rzeczownik__1
written_rep: kwas żywiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resin acid
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny występujący w żywicach drzew iglastych, główny składnik kalafonii;


lexentry: pol/kwasica_metaboliczna__rzeczownik__1
written_rep: kwasica metaboliczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolic acidosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, w którym pH krwi spada poniżej 7,35;


lexentry: pol/kwasolubny__przymiotnik__1
written_rep: kwasolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: acidophilia
sense_list:
(biologia, biologiczny) taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie kwasowym


lexentry: pol/kwasowość__rzeczownik__1
written_rep: kwasowość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acidity
sense_list:
(chemia, chemiczny) cecha roztworów elektrolitów, charakteryzujących się przewagą stężenia jonów wodorowych nad stężeniem jonów wodorotlenowych; właściwość zawierania kwasu w swoim składzie


lexentry: pol/kwazar__rzeczownik__1
written_rep: kwazar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quasar
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) bardzo odległe ciało niebieskie emitujące promieniowanie elektromagnetyczne o ogromnej mocy, oglądane przez teleskop wygląda jak gwiazda;


lexentry: pol/kwaśny_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: kwaśny deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acid rain
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) opad atmosferyczny o odczynie pH mniejszym niż 5,6, zawierający m.in. produkty przemiany tlenków azotu, dwutlenku siarki i tlenków węgla;


lexentry: pol/kwercetyna__rzeczownik__1
written_rep: kwercetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quercetin
sense_list:
(chemia, chemiczny) organiczny, wielopierścieniowy związek aromatyczny pochodzenia roślinnego, należący do flawonoli, który znajduje zastosowanie m.in. w lecznictwie i jako barwnik;


lexentry: pol/kwestarz__rzeczownik__1
written_rep: kwestarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaestor | questor
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) zakonnik prowadzący osobiście zbiórkę darów dla klasztoru


lexentry: pol/kwezal_herbowy__rzeczownik__1
written_rep: kwezal herbowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: resplendent quetzal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Pharomachrus mocinno, zagrożony wyginięciem środkowoamerykański ptak z rodziny trogonów;


lexentry: pol/kwiaciarka__rzeczownik__1
written_rep: kwiaciarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: florist
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (ogrodnictwo, ogrodniczy) sprzedawczyni kwiatów, pracownica kwiaciarni | (zawód, zawodowy, zawodowo) (ogrodnictwo, ogrodniczy) hodowczyni kwiatów | kobieta, która wyrabia sztuczne kwiaty


lexentry: pol/kwiaciarstwo__rzeczownik__1
written_rep: kwiaciarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: floriculture
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) dział ogrodnictwa (gospodarki rolnej) zajmujący się hodowlą i produkcją roślin ozdobnych;


lexentry: pol/kwiat__rzeczownik__1
written_rep: kwiat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flower | blossom | bloom
sense_list:
(botanika, botaniczny) organ roślin nasiennych, w którym wykształcają się wyspecjalizowane elementy służące do rozmnażania


lexentry: pol/kwiaton__rzeczownik__1
written_rep: kwiaton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fleuron
sense_list:
(architektura, architektoniczny) detal architektoniczny w kształcie stylizowanego kwiatu charakterystyczny dla gotyku i neogotyku;


lexentry: pol/kwiecie__rzeczownik__1
written_rep: kwiecie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blossom
sense_list:
(książkowy) kwiaty (szczególnie w odniesieniu do ich dużej ilości, wielości, intensywności barw lub zapachów)


lexentry: pol/kwietyzm__rzeczownik__1
written_rep: kwietyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quietism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt kładący nacisk na kontemplowanie i modlitwę;


lexentry: pol/kwinkunks__rzeczownik__1
written_rep: kwinkunks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quincunx
sense_list:
(dawniej, dawny) układ pięciu obiektów, w którym cztery znajdują się na kątach, a piąty w środku; również motyw dekoracyjny o takim układzie;


lexentry: pol/kwinkwerema__rzeczownik__1
written_rep: kwinkwerema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinquereme
sense_list:
(starożytność) (marynarka) rzymska galera o kilku rzędach wioseł, obsługiwanych na trzech poziomach przez łącznie pięciu wioślarzy;


lexentry: pol/kwintet__rzeczownik__1
written_rep: kwintet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quintet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny skomponowany na pięć instrumentów lub pięć głosów


lexentry: pol/kwintet_fortepianowy__rzeczownik__1
written_rep: kwintet fortepianowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piano quintet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) klasyczny zespół pięciu muzyków grających na dwojgu skrzypcach, altówce, wiolonczeli i fortepianie | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór na dwoje skrzypiec, altówkę, wiolonczelę i fortepian;


lexentry: pol/kwintet_smyczkowy__rzeczownik__1
written_rep: kwintet smyczkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: string quintet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) grupa instrumentów smyczkowych w orkiestrze | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zespół pięciu muzyków grających na instrumentach smyczkowych


lexentry: pol/kwitnienie__rzeczownik__1
written_rep: kwitnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloom | blossom
sense_list:
(botanika, botaniczny) okres dojrzałości u roślin nasiennych, w którym dochodzi do wytwarzania kwiatów


lexentry: pol/kółko_i_krzyżyk__rzeczownik__1
written_rep: kółko i krzyżyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tic-tac-toe | noughts and crosses
sense_list:
popularna gra strategiczna, w której gracze, wykonujący ruchy na zmianę, dążą do objęcia trzech pól planszy w jednej linii przy jednoczesnym uniemożliwieniu tego samego przeciwnikowi;


lexentry: pol/kąkol__rzeczownik__1
written_rep: kąkol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cockle
sense_list:
(botanika, botaniczny) Agrostemma L., roślina z rodziny goździkowatych, pospolity chwast zbożowy o purpurowoliliowych kwiatach;


lexentry: pol/kąpiel__rzeczownik__1
written_rep: kąpiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bath
sense_list:
kąpanie kogoś, kąpanie się | (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) roztwór przygotowany do zanurzenia w nim czegoś | (chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) trzymanie czegoś w specjalnie przygotowanym roztworze dla wywołania pożądanej reakcji | woda przygotowana do kąpania lub woda, do której się wchodzi


lexentry: pol/kąpiel_wodna__rzeczownik__1
written_rep: kąpiel wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bain-marie
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sposób przygotowania potraw metodą tzw. pośredniego ogrzewania poprzez umieszczenie naczynia ze składnikami potrawy w większym naczyniu z wrzącą wodą


lexentry: pol/kąt_dwuścienny__rzeczownik__1
written_rep: kąt dwuścienny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dihedral angle
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (geometria) kąt zawarty między dwiema półpłaszczyznami, posiadającymi wspólną krawędź;


lexentry: pol/kąt_rozwarty__rzeczownik__1
written_rep: kąt rozwarty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: obtuse angle
sense_list:
(geometria) (matematyka, matematyczny) kąt o mierze większej od 90 stopni lecz mniejszej od 180 stopni


lexentry: pol/kąt_wpisany__rzeczownik__1
written_rep: kąt wpisany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inscribed angle
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży na okręgu i którego ramiona wyznaczają cięciwy tego okręgu wychodzące z wierzchołka kąta;


lexentry: pol/kąt_środkowy__rzeczownik__1
written_rep: kąt środkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: central angle
sense_list:
(geometria) kąt, którego wierzchołek leży w środku okręgu i którego ramiona wyznaczają promienie tego okręgu;


lexentry: pol/kątownik__rzeczownik__1
written_rep: kątownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angle section | carpenter’s square | engineer's square | machinist square | square
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie do sprawdzania kąta prostego; przyrząd w kształcie litery L do kontroli dokładności linii w stolarstwie, ślusarstwie i budownictwie


lexentry: pol/kłamstwo_oświęcimskie__rzeczownik__1
written_rep: kłamstwo oświęcimskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Holocaust denial
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) praktyka negowania holokaustu, upowszechnianie opinii, że znane fakty na temat Holocaustu są wyolbrzymione lub nieprawdziwe;


lexentry: pol/kłaść__czasownik__1
written_rep: kłaść
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lay | lay down
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) przekonywać kogoś do seksu ze sobą | sprawiać że ktoś się położy, lub pójdzie spać | zmieniać pozycję przedmiotu na poziomą


lexentry: pol/kłos__rzeczownik__1
written_rep: kłos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ear | spike
sense_list:
(botanika, botaniczny) (rolnictwo, rolniczy) rodzaj kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący głównie u traw i zbóż;


lexentry: pol/kłódka_miłości__rzeczownik__1
written_rep: kłódka miłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: love lock | love padlock | wish lock
sense_list:
kłódka wieszana w miejscu publicznym, najczęściej na moście lub drzewie, jako symbol miłości zakochanej w sobie pary;


lexentry: pol/kłąb__rzeczownik__1
written_rep: kłąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (pszczelarstwo, pszczelarski) skupisko pszczół otaczające królową;


lexentry: pol/kłąb_rojowy__rzeczownik__1
written_rep: kłąb rojowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cluster | swarm cluster
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) grono pszczół skupiających się po wyjściu roju poza ulem (np. na gałęzi) w celu odczekania, aż pszczoły zwiadowczynie znajdą miejsce na nowe gniazdo;


lexentry: pol/kłącze__rzeczownik__1
written_rep: kłącze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhizome
sense_list:
(botanika, botaniczny) pęd podziemny niektórych roślin, pełniący funkcję organu spichrzowego i przetrwalnikowego; | (filozofia, filozoficzny) twór pozbawiony centrum i różny w każdym swoim punkcie


lexentry: pol/la__rzeczownik__1
written_rep: la
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: la | lah
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nazwa solmizacyjna dźwięku A (szóstego w gamie C-dur);


lexentry: pol/labarum__rzeczownik__1
written_rep: labarum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labarum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wojskowa, główna chorągiew rzymska, bogato zdobiona, wprowadzona przez cesarza Konstantyna Wielkiego


lexentry: pol/laboratorium__rzeczownik__1
written_rep: laboratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laboratory | lab
sense_list:
pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania eksperymentów naukowych, analiz medycznych lub nadzorowania procesów technologicznych;


lexentry: pol/labrys__rzeczownik__1
written_rep: labrys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: labrys
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) topór obosieczny używany na Krecie w drugim tysiącleciu p.n.e. jako broń i symbol religijny;


lexentry: pol/lacrosse__rzeczownik__1
written_rep: lacrosse
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacrosse
sense_list:
(sport, sportowy) sport zespołowy, w którym gracze używają specjalnych kijów z siatką (tzw. crosse) do łapania, noszenia i podawania piłki oraz zdobywania bramek


lexentry: pol/lada__rzeczownik__1
written_rep: lada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: counter
sense_list:
(handel, handlowy) rodzaj stołu lub blat w sklepach, służący do obsługi klientów, wydawania oraz prezentacji towaru


lexentry: pol/ladaco__rzeczownik__1
written_rep: ladaco
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gulf
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) dziś (żartobliwie) człowiek nic niewart, postępujący lekkomyślnie i nieodpowiedzialnie


lexentry: pol/ladacznica__rzeczownik__1
written_rep: ladacznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harlot | strumpet
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/laddu__rzeczownik__1
written_rep: laddu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laddu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodkie indyjskie kulki z purée z ciecierzycą, maczane w syropie, oblepione kawałkami migdałów i orzechów;


lexentry: pol/ladino__rzeczownik__1
written_rep: ladino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ladino
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język żydowski powstały jako dialekt języka hiszpańskiego po wygnaniu Żydów sefardyjskich z Półwyspu Iberyjskiego w latach 1492–1497, obecnie zapisywany głównie alfabetem łacińskim;


lexentry: pol/ladyn__rzeczownik__1
written_rep: ladyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ladinian
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek środkowego triasu, trwający 237 – 228,7 milionów lat temu;


lexentry: pol/lafirynda__rzeczownik__1
written_rep: lafirynda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: whore
sense_list:
(potocznie, potoczny) (obraźliwie) prostytutka lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami


lexentry: pol/lagana__rzeczownik__1
written_rep: lagana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagana
sense_list:
rodzaj tradycyjnego greckiego chleba pieczonego i spożywanego w Czysty Poniedziałek (Καθαρή Δευτέρα)


lexentry: pol/laguna__rzeczownik__1
written_rep: laguna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lagoon
sense_list:
(geografia, geograficzny) zatoka, najczęściej płytka, odcięta od morza przez lido, mierzeję, rafę koralową lub atol;


lexentry: pol/lahar__rzeczownik__1
written_rep: lahar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lahar
sense_list:
(geologia, geologiczny) spływ błotny, w którym biorą udział przesycone wodą produkty erupcji wulkanicznej, przede wszystkim popiół wulkaniczny;


lexentry: pol/laicyzacja__rzeczownik__1
written_rep: laicyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: secularization
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyeliminowanie wpływu religii na życie polityczne i społeczne za pomocą aktów prawnych | (psychologia, psychologiczny) zmiany w postawach światopoglądowych (odchodzenie od wiary w kierunku agnostycyzmu, ateizmu, deizmu lub indyferentyzmu religijnego) | (socjologia, socjologiczny) słabnięcie więzi religijnych wśród wyznawców | zeświecczenie różnych poziomów życia społecznego


lexentry: pol/laicyzm__rzeczownik__1
written_rep: laicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laicism
sense_list:
koncepcja wykluczająca obecność religii w sferze publicznej, głosząca oddzielenie państwa od kościoła i propagująca świeckie podejście do obywateli oraz instytucji państwowych


lexentry: pol/lajkować__czasownik__1
written_rep: lajkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: like
sense_list:
w Internecie: oznaczać czyjeś posty lub zdjęcia jako pozytywne, aprobować je, zazwyczaj poprzez kliknięcie odpowiedniego linku na stronie WWW


lexentry: pol/lak__rzeczownik__1
written_rep: lak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sealing wax
sense_list:
topliwa mieszanina kalafonii i innych substancji żywicznych, używana do odciskania pieczęci i do uszczelniania;


lexentry: pol/lakaza__rzeczownik__1
written_rep: lakaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laccase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym roślinny, charakterystyczny przede wszystkim dla grzybów rosnących na rozkładającym się drewnie


lexentry: pol/lakier__rzeczownik__1
written_rep: lakier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: varnish | lacquer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) płynny i twardniejący środek do pokrywania powierzchni przedmiotów w celu jej upiększenia lub ochrony


lexentry: pol/lakier_do_paznokci__rzeczownik__1
written_rep: lakier do paznokci
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nail polish
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) lakier do nakładania na paznokcie w celach ozdobnych, pielęgnacyjnych lub leczniczych


lexentry: pol/lakier_do_włosów__rzeczownik__1
written_rep: lakier do włosów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hair spray
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) alkoholowy, wodno-alkoholowy lub rzadziej wodny roztwór żywicy w sprayu używany do utrwalenia fryzury;


lexentry: pol/lakrymator__rzeczownik__1
written_rep: lakrymator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tear gas | lachrymator | lachrymatory agent
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny z podgrupy drażniących bojowych środków trujących, nazywanej lakrymatorami, działający drażniąco na oczy i drogi oddechowe powodując silne łzawienie;


lexentry: pol/laktoferyna__rzeczownik__1
written_rep: laktoferyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lactoferrin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko zwiększające odporność organizmu, występujące w płynach i wydzielinach ustrojowych:


lexentry: pol/lakton__rzeczownik__1
written_rep: lakton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lactone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z cyklicznych estrów powstających na drodze wewnątrzcząsteczkowej estryfikacji hydroksykwasów;


lexentry: pol/lamarkizm__rzeczownik__1
written_rep: lamarkizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lamarckism
sense_list:
(biologia, biologiczny) (historia, historyczny, historycznie) teoria zakładająca ewolucję gatunków pod wpływem środowiska zewnętrznego;


lexentry: pol/lamassu__rzeczownik__1
written_rep: lamassu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamassu
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) starożytny rodzaj bóstwa opiekuńczego, skrzydlaty lew lub byk o ludzkim obliczu ukoronowanym tiarą, którego ogromne posągi parami strzegły bram świątyń i pałaców w starożytnej Mezopotamii;


lexentry: pol/lamblia__rzeczownik__1
written_rep: lamblia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamblia
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Giardia intestinalis, wiciowiec pasożytny przywierający za pomocą przyssawki do jelita żywiciela, czasem też do wątroby lub pęcherzyka żółciowego;


lexentry: pol/lambrekin__rzeczownik__1
written_rep: lambrekin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelmet
sense_list:
rodzaj krótkiej ozdobnej zasłony, firanki nad oknem, drzwiami zawieszonej na drążku lub ozdabiający baldachimy;


lexentry: pol/lamentacja__rzeczownik__1
written_rep: lamentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamentation
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór wyrażający żałobę, rozpacz lub nieszczęście; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) fragment biblijnych Trenów Jeremiasza wykonywany podczas liturgii chrześcijańskiej


lexentry: pol/lamer__rzeczownik__1
written_rep: lamer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamer
sense_list:
(środowiskowy) (informatyka, informatyczny) osoba niemająca doświadczenia w posługiwaniu się komputerem, najczęściej w znaczeniu pejoratywnym;


lexentry: pol/lamina__rzeczownik__1
written_rep: lamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamina
sense_list:
(geologia, geologiczny) maksymalnie kilkumilimetrowej grubości warstewka skały osadowej bądź metamorficznej odróżniająca się od sąsiednich warstewek składem, kolorem bądź innymi cechami


lexentry: pol/lampa_elektronowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa elektronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electron tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki z zamontowanymi wewnątrz elektrodami, między którymi zachodzi wyładowanie elektryczne w próżni lub ośrodku gazowym, używany m.in. do generowania lub wzmacniania sygnałów elektrycznych lub prostowania prądu elektrycznego;


lexentry: pol/lampa_gazowana__rzeczownik__1
written_rep: lampa gazowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gas-filled tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki wypełnionej gazem pod niskim ciśnieniem, w którym zachodzi wyładowanie elektryczne między elektrodami;


lexentry: pol/lampa_mikrofalowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa mikrofalowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microwave tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) lampa próżniowa służąca do generowania oraz wzmacniania sygnałów elektrycznych w zakresie mikrofal;


lexentry: pol/lampa_próżniowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa próżniowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vacuum tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przyrząd w postaci szczelnej bańki wypełnionej próżnią, w której zachodzi wyładowanie elektryczne między elektrodami;


lexentry: pol/lampa_sodowa__rzeczownik__1
written_rep: lampa sodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sodium lamp | sodium-vapor lamp
sense_list:
(elektryczność) rodzaj lampy wyładowczej świecącej charakterystycznym żółtawym światłem, której środowiskiem wyładowczym są pary sodu, często używany w oświetleniu zewnętrznym;


lexentry: pol/lampart_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: lampart plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leopard
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera pardus Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku lampartów plamistych (1.1)


lexentry: pol/lampka_oliwna__rzeczownik__1
written_rep: lampka oliwna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oil lamp
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewielkie naczynie gliniane lub metalowe z knotem wytwarzające światło poprzez spalanie oliwy


lexentry: pol/lamprofir__rzeczownik__1
written_rep: lamprofir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamprophyre
sense_list:
(geologia, geologiczny) magmowa skała żyłowa o ciemnej i połyskliwej barwie, głównie złożona z minerałów bogatych w żelazo i magnez


lexentry: pol/lamówka__rzeczownik__1
written_rep: lamówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: trim | trimming
sense_list:
(krawiectwo) pasek materiału, tasiemka jako element wykończenia wyrobu, którym obszywany jest jego brzeg;


lexentry: pol/lanca__rzeczownik__1
written_rep: lanca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lance
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) broń kawalerii złożona z długiego drzewca z proporczykiem, z osadzonym nań metalowym grotem


lexentry: pol/lancetnik__rzeczownik__1
written_rep: lancetnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amphioxus | lancelet
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Branchiostoma lanceolatum Pallas, zwierzę morskie zaliczane do bezczaszkowców;


lexentry: pol/lancknecht__rzeczownik__1
written_rep: lancknecht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landsknecht
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz zaciężnej piechoty niemieckiej, utworzonej na wzór Szwajcarów pod koniec XV wieku;


lexentry: pol/lancknecht__rzeczownik__2
written_rep: lancknecht
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: lansquenet
sense_list:
(dawniej, dawny) (termin karciany) hazardowa gra w karty, rozpowszechniona zwłaszcza w XVI-XVIII wieku;


lexentry: pol/lando__rzeczownik__1
written_rep: lando
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baby carriage
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rodzaj pojazdu konnego czterokołowego z siedzeniami dla pasażerów umieszczonymi naprzeciw siebie;


lexentry: pol/landsbergit__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: landsbergit
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: moschellandsbergite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalny stop srebra i rtęci występujący często w złożach cynobru, rtęci i srebra;


lexentry: pol/langosz__rzeczownik__1
written_rep: langosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: langos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) węgierska potrawa w formie pszenno-ziemniaczanego placka smażonego na głębokim oleju podawanego z różnymi dodatkami – na słono lub słodko;


lexentry: pol/langusta__rzeczownik__1
written_rep: langusta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: langouste | spiny lobster
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) duży skorupiak mórz ciepłych poławiany dla celów spożywczych i zaliczany do owoców morza;


lexentry: pol/lansjer__rzeczownik__1
written_rep: lansjer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lancer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej kawalerii używający do walki lancę;


lexentry: pol/lantanowiec__rzeczownik__1
written_rep: lantanowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lanthanide
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny z wydzielonej grupy z szóstego okresu układu okresowego, będący aktywnym chemicznie metalem ziem rzadkich, w przyrodzie znajdowany w rudach


lexentry: pol/laparotomia__rzeczownik__1
written_rep: laparotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laparotomy | coeliotomy
sense_list:
(medycyna, medyczny) operacyjne otwarcie jamy brzusznej, polegające na przecięciu skóry, mięśni i otrzewnej umożliwiające eksplorację wnętrza jamy brzusznej;


lexentry: pol/lapidarium__rzeczownik__1
written_rep: lapidarium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapidarium
sense_list:
zbiór kamiennych zabytków (np. fragmentów rzeźb, nagrobków, detali architektonicznych, inskrypcji), eksponowanych zwykle na wolnym powietrzu lub w muzeum


lexentry: pol/laplasjan__rzeczownik__1
written_rep: laplasjan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Laplacian
sense_list:
(matematyka, matematyczny) operator różniczkowy drugiego rzędu będący sumą drugich pochodnych cząstkowych;


lexentry: pol/lar__rzeczownik__1
written_rep: lar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dusza zmarłego uważana w starożytnym Rzymie za bóstwo opiekuńcze ogniska domowego, miejsca, kraju;


lexentry: pol/lararium__rzeczownik__1
written_rep: lararium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lararium
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) domowe miejsce kultu larów, bóstw opiekuńczych w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/larendogra__rzeczownik__1
written_rep: larendogra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hungary water
sense_list:
(dawniej, dawny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) woda toaletowa o zapachu rozmarynu albo lawendy, szczególnie popularna w XVII-XVIII wieku;


lexentry: pol/larwa__rzeczownik__1
written_rep: larwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: larva | maggot
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) stadium życia owada różniące się pod względem budowy i zachowań od osobnika dojrzałego;


lexentry: pol/laryngał__rzeczownik__1
written_rep: laryngał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laryngeal
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z trzech teoretyzowanych głosek występujących w języku praindoeuropejskim


lexentry: pol/laryngofon__rzeczownik__1
written_rep: laryngofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laryngophone
sense_list:
mikrofon noszony przy krtani odbierający dźwięk głosu mówiącego przez jej drganie, dzięki czemu może być używany w bardzo głośnym otoczeniu;


lexentry: pol/laryngolog__rzeczownik__1
written_rep: laryngolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laryngologist | ear, nose and throat specialist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób krtani i gardła


lexentry: pol/laryngologiczny__przymiotnik__1
written_rep: laryngologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: laryngological
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z laryngologią lub laryngologiem, dotyczący laryngologii lub laryngologa


lexentry: pol/las_deszczowy__rzeczownik__1
written_rep: las deszczowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rainforest | rain forest
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) formacja roślinna wiecznie zielone lasów na obszarach o rocznej sumie opadów przekraczającej 2000 mm i wysokiej wilgotności;


lexentry: pol/laser__rzeczownik__1
written_rep: laser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laser
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) generator światła, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej;


lexentry: pol/lasostep__rzeczownik__1
written_rep: lasostep
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forest steppe
sense_list:
(geografia, geograficzny) formacja roślinna stanowiąca strefę przejściową między stepem a lasem liściastym, macharakter mozaiki tworzonej przez przemieszane wzajemnie płaty zbiorowisk stepowych i leśnych;


lexentry: pol/lassi__rzeczownik__1
written_rep: lassi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lassi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) orientalny napój chłodzący na bazie wody i jogurtu, przyrządzany na różne sposoby, specjalność m.in. kuchni hinduskiej i pakistańskiej;


lexentry: pol/lasso__rzeczownik__1
written_rep: lasso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lasso | lariat | reata | riata
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) sznur lub rzemień zakończony samozaciskową pętlą, służący do chwytania zwierząt;


lexentry: pol/lastryko__rzeczownik__1
written_rep: lastryko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: terazzo
sense_list:
(budownictwo) materiał budowlany utworzony przez mieszaninę wody, cementu (asfaltu), grysu oraz barwnika;


lexentry: pol/lasówka_złotogłowa__rzeczownik__1
written_rep: lasówka złotogłowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ovenbird
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Seiurus aurocapilla, gatunek niedużego, wędrownego ptaka zasiedlającego lasy liściaste Ameryki


lexentry: pol/latacz__rzeczownik__1
written_rep: latacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flying jib
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) typ trójkątnego żagla podnoszonego przy słabym wietrze na sztagu dziobowym;


lexentry: pol/latanina__rzeczownik__1
written_rep: latanina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hustle and bustle | running around
sense_list:
(potocznie, potoczny) częste bieganie, krzątanie się lub załatwianie wielu drobnych spraw w pośpiechu; zamieszanie związane z ciągłym przemieszczaniem się


lexentry: pol/latarnia__rzeczownik__1
written_rep: latarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bald face
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj odmiany na głowie konia – szeroka jasna plama obejmująca chrapy i oczy


lexentry: pol/latarnia__rzeczownik__1
written_rep: latarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cupola
sense_list:
(architektura, architektoniczny) cylinder na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi wnętrze;


lexentry: pol/latarnia_morska__rzeczownik__1
written_rep: latarnia morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lighthouse
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) budowla z silnym światłem na szczycie, wznoszona do celów nawigacyjnych w pobliżu wybrzeża morskiego;


lexentry: pol/latarnia_umarłych__rzeczownik__1
written_rep: latarnia umarłych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lantern of the Dead
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) kamienna budowla o znaczeniu mistycznym, w formie wieżyczki, stawiana dawniej przy cmentarzach i szpitalach;


lexentry: pol/latawiec__rzeczownik__1
written_rep: latawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kite
sense_list:
zabawka w kształcie czworokąta, zrobiona z drewna i papieru lub płótna, która lata na wietrze na uwięzi;


lexentry: pol/latentnie__przysłówek__1
written_rep: latentnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: latently
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) w sposób utajony, ukryty


lexentry: pol/latentny__przymiotnik__1
written_rep: latentny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: latent
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) utajony, ukryty, bezobjawowy


lexentry: pol/latorośl__rzeczownik__1
written_rep: latorośl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offspring
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) dziecko, młody potomek | (botanika, botaniczny) (przestarzałe, przestarzały) młody, tegoroczny pęd rośliny


lexentry: pol/latryna__rzeczownik__1
written_rep: latryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latrine
sense_list:
prymitywna toaleta polowa, często w postaci drewnianej lub kamiennej konstrukcji z otworem na odchody, zwykle budowana w miejscach, gdzie nie ma możliwości zbudowania lepszej;


lexentry: pol/latte__rzeczownik__1
written_rep: latte
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latte
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kawa espresso z dużą ilością mleka krowiego lub roślinnego, zazwyczaj w stosunku 1 do 2


lexentry: pol/latte_macchiato__rzeczownik__1
written_rep: latte macchiato
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: latte macchiato
sense_list:
napój powstały przez powolne dolanie kawy espresso do gorącego, spienionego mleka, podawany w przeźroczystej szklance, pity przez słomkę lub podawany z długą łyżką;


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
written_rep: latynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinisation | Latinization
sense_list:
(książkowy) poddawanie wpływowi języka łacińskiego lub cywilizacji łacińskiej; uleganie takiemu wpływowi | (książkowy) tłumaczenie (najczęściej nazwy własnej lub terminu) na język łaciński, nadawanie wyrazowi postaci językowej łacińskiej


lexentry: pol/latynizacja__rzeczownik__1
written_rep: latynizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: romanisation | romanization
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) konwersja (najczęściej transliteracja lub transkrypcja) pisma niebędącego alfabetem łacińskim na tenże alfabet


lexentry: pol/latynizm__rzeczownik__1
written_rep: latynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Latinism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka łacińskiego;


lexentry: pol/laudanum__rzeczownik__1
written_rep: laudanum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laudanum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) preparat w postaci nalewki alkoholowej na opium, używany zwłaszcza dawniej jako lek przeciwbólowy i przeciwkaszlowy, obecnie zaniechany ze względu na działanie uzależniające;


lexentry: pol/laufer__rzeczownik__2
written_rep: laufer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: bishop
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (szachy, pojęcie szachowe) (także (Śląsk Cieszyński)) bierka poruszająca się po szachownicy na skos;


lexentry: pol/lauretosiarczan_sodu__rzeczownik__1
written_rep: lauretosiarczan sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sodium laureth sulfate | sodium lauryl ether sulfate
sense_list:
(chemia, chemiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) organiczny związek chemiczny, rodzaj surfakantu, pochodny laurylosiarczanu sodu


lexentry: pol/lawenda__rzeczownik__1
written_rep: lawenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lavender
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych kwitnących na niebiesko lub purpurowo, niektóre gatunki są uprawiane dla olejków wykorzystywanych w kosmetyce i w lecznictwie;


lexentry: pol/lawendowy__przymiotnik__1
written_rep: lawendowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lavender
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) dotyczący lawendy, należący do lawendy, zrobiony z lawendy, zawierający lawendę, związany z lawendą | mający kolor fioletowy, taki jak kolor kwiatu lawendy


lexentry: pol/laweta__rzeczownik__1
written_rep: laweta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tow truck | wrecker
sense_list:
(motoryzacja) samochód z platformą do przewożenia samochodów osobowych, często z wyciągarką do wtaczania niesprawnych pojazdów


lexentry: pol/leader__rzeczownik__1
written_rep: leader
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leader
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca polityczny, społeczny, zawodowy


lexentry: pol/leasing__rzeczownik__1
written_rep: leasing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lease
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) odpłatne użytkowanie pewnego obiektu, zwłaszcza środka transportu lub maszyny, przez określony czas na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej z właścicielem tego obiektu;


lexentry: pol/lebiodka_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: lebiodka pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oregano | wild marjoran
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) roślina z gatunku lebiodek pospolitych (1.1) | (botanika, botaniczny) Origanum vulgare L., gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych;


lexentry: pol/lecytyna__rzeczownik__1
written_rep: lecytyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lecithin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) mieszanina lipidów, związek organiczny, który występuje głównie w tkance nerwowej


lexentry: pol/leczenie_wstrząsowe__rzeczownik__1
written_rep: leczenie wstrząsowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seismotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) raczej (historia, historyczny, historycznie) forma leczenia w psychiatrii polegająca na wywoływaniu w pacjencie głębokiego wstrząsu biologicznego środkami chemicznymi lub impulsami elektrycznymi


lexentry: pol/ledwie__przysłówek__1
written_rep: ledwie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 03
trans_list: hardly | scarcely
sense_list:
przysłówek informujący, że coś wydarzyło się przed krótką chwilą | przysłówek informujący, że coś zostało z trudem osiągnięte


lexentry: pol/ledwo__spójnik__1
written_rep: ledwo
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: as soon as
sense_list:
… wskazujący, że bardzo niewiele czasu upłynęło pomiędzy jednym zdarzeniem a drugim, że zaszły one niemal równocześnie: zaledwie, bezpośrednio / tuż po tym jak, gdy tylko, jak tylko


lexentry: pol/legalizacja__rzeczownik__1
written_rep: legalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legalization
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej, uznanie czegoś za zgodne z prawem


lexentry: pol/legat__rzeczownik__1
written_rep: legat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legacy
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: pierwotnie wysłannik, później wysokiej rangi urzędnik lub dowódca legionu | (kościelny) reprezentant papieża


lexentry: pol/legenda__rzeczownik__1
written_rep: legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legend
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) opowieść fantastyczna, przekazywana jako część tradycji; | (geografia, geograficzny) opis oznaczeń objaśniających odczytywanie symboli mapy, planu; | wymysł, bajka; także przesadzona ocena czyjejś wartości


lexentry: pol/legia_cudzoziemska__rzeczownik__1
written_rep: legia cudzoziemska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foreign legion
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w niektórych armiach, oddziały żołnierzy zawodowych składające się w części lub w całości z obcokrajowców;


lexentry: pol/legion__rzeczownik__1
written_rep: legion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legion
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie: jednostka wojskowa o liczebności do 6000 żołnierzy;


lexentry: pol/legionowy__przymiotnik__1
written_rep: legionowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: legionary
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) związany z legionem, dotyczący legionów


lexentry: pol/legitymizacja__rzeczownik__1
written_rep: legitymizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legitimation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uznanie systemu za najbardziej odpowiedni | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nadanie mocy prawnej


lexentry: pol/legitymizm__rzeczownik__1
written_rep: legitymizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: legitimism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna, według której władza monarchów jest uzasadniona historycznie i prawnie | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uznawanie i przestrzeganie obowiązującego porządku prawnego


lexentry: pol/legwan_zielony__rzeczownik__1
written_rep: legwan zielony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: American iguana | green iguana
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) jaszczurka z gatunku legwanów zielonych (1.1) | (systematyka) (herpetologia, herpetologiczny) Iguana iguana Linnaeus, gatunek gada z rodziny legwanowatych;


lexentry: pol/leiszmanioza__rzeczownik__1
written_rep: leiszmanioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leishmaniasis | leishmaniosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba z grupy chorób pasożytniczych powodująca m.in. gorączkę, owrzodzenia skóry oraz zniekształcenia twarzy;


lexentry: pol/lej_krasowy__rzeczownik__1
written_rep: lej krasowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sinkhole
sense_list:
(geologia, geologiczny) okrągłe zagłębienie z podziemnym odpływem powstałe wskutek działalności wody;


lexentry: pol/lejek_Büchnera__rzeczownik__1
written_rep: lejek Büchnera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Büchner funnel
sense_list:
rodzaj lejka laboratoryjnego z dnem sitowym do sączenia większych ilości osadu metodą podciśnieniowa;


lexentry: pol/lek__rzeczownik__1
written_rep: lek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicine
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja, która ma pomagać choremu lub chronić zdrowie


lexentry: pol/lekarstwo__rzeczownik__1
written_rep: lekarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicine | drug
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) produkt, który leczy


lexentry: pol/lekcja__rzeczownik__1
written_rep: lekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lesson
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) jednostka zajęć dydaktycznych | (przenośnie, przenośnia) przykre doświadczenie będące przestrogą | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwszy etap opracowywania dzieła antycznego, polegający na jego głośnym odczytaniu


lexentry: pol/lekcjonarz__rzeczownik__1
written_rep: lekcjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lectionary
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna zawierająca czytania mszalne;


lexentry: pol/lekomania__rzeczownik__1
written_rep: lekomania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drug dependency
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) uzależnienie od leków, nadużywanie leków;


lexentry: pol/leksem__rzeczownik__1
written_rep: leksem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexeme
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zestaw form, jakie może przyjmować dany wyraz, nie tracąc swojego znaczenia;


lexentry: pol/leksykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: leksykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexicalisation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) rozbieżność między znaczeniem wyrazu a jego morfologiczną strukturą, która była uformowana przez znaczenie pierwotne;


lexentry: pol/leksykografia__rzeczownik__1
written_rep: leksykografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexicography
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o opracowywaniu i układaniu słowników; | tworzenie słowników, słownikarstwo


lexentry: pol/leksykologia__rzeczownik__1
written_rep: leksykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexicology
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nauka o słownictwie, zasobie wyrazów i związków wyrazowych, badanie wyrazów ze względu na ich znaczenie i sposoby użycia;


lexentry: pol/leksykon__rzeczownik__1
written_rep: leksykon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lexicon
sense_list:
publikacja książkowa, niekiedy wielotomowa, będąca uporządkowanym zbiorem wiedzy w formie skondensowanej;


lexentry: pol/lektura__rzeczownik__1
written_rep: lektura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reading
sense_list:
to, co ktoś czyta lub będzie czytał | (edukacja, edukacyjny) pozycja książkowa przeznaczona czytania i omawiania w toku nauczania danego przedmiotu szkolnego; | czynność czytania


lexentry: pol/lelek_kozodój__rzeczownik__1
written_rep: lelek kozodój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nightjar
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Caprimulgus europaeus; gatunek ptaków leśnych z rodziny Caprimulgus, o sztywnych piórach otaczających dziób;


lexentry: pol/lelek_zimowy__rzeczownik__1
written_rep: lelek zimowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common poorwill
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Phalaenoptilus nuttallii, gatunek północnoamerykańskiego ptaka z rodziny lelkowatych


lexentry: pol/leming__rzeczownik__1
written_rep: leming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lemming
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemmus Link, niewielki gryzoń występujący licznie w tundrze północnej Europy, Azji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/leming__rzeczownik__2
written_rep: leming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: sheeple
sense_list:
(publikatory) (pogardliwie, pogardliwy) młody człowiek zwykle pracujący w korporacji, zwykle wyborca liberalny, nieposiadający własnego zdania, lecz idący za tłumem, bezkrytycznie ufający popularnym mediom


lexentry: pol/leming_norweski__rzeczownik__1
written_rep: leming norweski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Norway lemming | Norwegian lemming
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lemmus lemmus Linnaeus, niewielki gryzoń z podrodziny karczowników występujący w Europie Północnej;


lexentry: pol/len__rzeczownik__1
written_rep: len
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flax
sense_list:
(botanika, botaniczny) Linum, roślina kilkuletnia z rodziny lnowatych, uprawiana dla włókien i oleistych nasion


lexentry: pol/leninizm__rzeczownik__1
written_rep: leninizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Leninism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna stworzona przez Włodzimierza Lenina;


lexentry: pol/leniwiec__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sloth
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) średniej wielkości, powolny, nadrzewny, roślinożerny ssak z rodziny leniwcowatych (Bradypodidae) lub leniuchowcowatych (Megalonychidae);


lexentry: pol/leniwiec_karłowaty__rzeczownik__1
written_rep: leniwiec karłowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monk sloth | pygmy three-toed sloth
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Bradypus pygmaeus, gatunek ssaka z rodziny leniwcowatych; | (zoologia, zoologiczny) leniwiec z gatunku leniwców karłowatych (1.1)


lexentry: pol/lenno__rzeczownik__1
written_rep: lenno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fee | feud | fief
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w ustroju feudalnym / systemie lennym: dobra (najczęściej ziemskie) nadawane wasalowi przez seniora w użytkowanie;


lexentry: pol/lentyszek__rzeczownik__1
written_rep: lentyszek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lentisk
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) (potocznie, potoczny) Pistacia lentiscus L., pistacja kleista;


lexentry: pol/lepiej_późno_niż_wcale__przysłowie__1
written_rep: lepiej późno niż wcale
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: better late than never
sense_list:
sytuacja, w której robi się coś po właściwym czasie, z opóźnieniem, jest lepsza niż niezrobienie tej czynności wcale


lexentry: pol/lepiej_zapobiegać_niż_leczyć__przysłowie__1
written_rep: lepiej zapobiegać niż leczyć
part_of_speech: proverb
sense_list: bardziej opłaca się zapobieganie niż naprawianie zaniedbań i błędów
min_sense_num: 01
trans_list:
a stitch in time saves nine | an ounce of prevention is worth a pound of cure | better safe than sorry


lexentry: pol/lepki__przymiotnik__1
written_rep: lepki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: viscous
sense_list:
(fizyka, fizyczny) o płynie wykazujący lepkość, mający niezerowy opór wewnętrzny przeciwko płynięciu


lexentry: pol/lepkość__rzeczownik__1
written_rep: lepkość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: viscosity
sense_list:
(fizyka, fizyczny) tarcie pomiędzy poruszającymi się względem siebie warstwami cieczy lub plastycznego ciała stałego


lexentry: pol/lepsze_jest_wrogiem_dobrego__przysłowie__1
written_rep: lepsze jest wrogiem dobrego
part_of_speech: proverb
sense_list: nie należy poprawiać, ulepszać rzeczy dobrych, sprawdzonych, sprawnie funkcjonujących
min_sense_num: 01
trans_list:
better is the enemy of good | if it ain't broke, don't fix it | perfect is the enemy of good | perfection is the enemy of good


lexentry: pol/lepszy_rydz_niż_nic__przysłowie__1
written_rep: lepszy rydz niż nic
part_of_speech: proverb
sense_list: warto jest dysponować czymkolwiek, nawet jeśli nie zaspokaja to całkowicie naszych oczekiwań
min_sense_num: 01
trans_list:
better a bare foot than none | better a lean jade than an empty halter | better a small fish than an empty dish | half a loaf is better than none


lexentry: pol/lepszy_wróbel_w_garści_niż_gołąb_na_dachu__przysłowie__1
written_rep: lepszy wróbel w garści niż gołąb na dachu
part_of_speech: proverb
sense_list: lepsze coś, co jest niedoskonałe, ale pewne, dostępne niż niedostępny ideał
min_sense_num: 01
trans_list:
a bird in the hand is worth two in the bush | better a small fish than an empty dish | better an egg today than a hen tomorrow | half a loaf is better than none


lexentry: pol/leptokurtyczny__przymiotnik__1
written_rep: leptokurtyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: leptokurtic
sense_list:
(statystyka, statystyczny) dotyczący rozkładu statystycznego o wyraźnie spiczastym wierzchołku i cienkich ogonach; mający większą kurtozę niż rozkład normalny


lexentry: pol/lepton__rzeczownik__1
written_rep: lepton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lepton
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna będąca fermionem, lecz niebędąca kwarkiem; | (historia, historyczny, historycznie) moneta miedziana bita w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/leptospiroza__rzeczownik__1
written_rep: leptospiroza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leptospirosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odzwierzęca choroba bakteryjna wywoływana przez krętki z rodzaju Leptospira;


lexentry: pol/lesbofobia__rzeczownik__1
written_rep: lesbofobia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lesbophobia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec lesbijek;


lexentry: pol/leszczyna__rzeczownik__1
written_rep: leszczyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hazel
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Corylus L., rodzaj krzewów i drzew o jadalnych owocach, zwanych orzechami laskowymi;


lexentry: pol/letarg__rzeczownik__1
written_rep: letarg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lethargy
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan pozornej śmierci, polegający na głębokim śnie, w którym zanikają reakcje na bodźce;


lexentry: pol/letargiczny__przymiotnik__1
written_rep: letargiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lethargic
sense_list:
(medycyna, medyczny) związany z letargiem, dotyczący letargu; właściwy letargowi | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) taki jak w letargu: senny, ospały, apatyczny, bezwładny


lexentry: pol/leukopenia__rzeczownik__1
written_rep: leukopenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leukopenia leucopenia
sense_list:
(medycyna, medyczny) niedobór leukocytów we krwi; zmniejszona liczba krwinek białych we krwi obwodowej


lexentry: pol/leukoplast__rzeczownik__1
written_rep: leukoplast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adhesive plaster
sense_list:
(medycyna, medyczny) pasek tkaniny z powłoką klejącą na jednej stronie, używany do przymocowania opatrunku


lexentry: pol/leukoplast__rzeczownik__1
written_rep: leukoplast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leucoplast
sense_list:
(botanika, botaniczny) bezbarwny plastyd w komórkach roślinnych, odpowiedzialny za magazynowanie substancji zapasowych


lexentry: pol/leutnant__rzeczownik__1
written_rep: leutnant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lieutenant
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) stopień wojskowy odpowiadający porucznikowi lub podporucznikowi w wojsku polskim;


lexentry: pol/lew__rzeczownik__1
written_rep: lew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lion
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Panthera leo, gatunek dużego ssaka z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) samiec lwa (1.1)


lexentry: pol/lew_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: lew afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lion
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Panthera leo Linnaeus, mięsożerny gatunek ssaka lądowego z rodziny kotowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak z gatunku lwów afrykańskich (1.1)


lexentry: pol/lewactwo__rzeczownik__1
written_rep: lewactwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leftism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pogardliwie, pogardliwy) poglądy skrajnie lewicowe


lexentry: pol/lewada__rzeczownik__1
written_rep: lewada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levade
sense_list:
figura ujeżdżeniowa, polegająca na uniesieniu przednich nóg konia, przenosząc w ten sposób cały ciężar na zgięte tylne;


lexentry: pol/lewak__rzeczownik__1
written_rep: lewak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leftist | leftard | moonbat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba o skrajnie lewicowych poglądach


lexentry: pol/lewarek__rzeczownik__1
written_rep: lewarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jack | lever
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (mechanika) niezbyt dużych rozmiarów często poręczny rodzaj dźwigni do podnoszenia ciężarów


lexentry: pol/lewatywa__rzeczownik__1
written_rep: lewatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enema
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg leczniczy polegający wprowadzenie do odbytnicy ciepłej wody, czasem z dodatkiem leków lub soli, w celu wywołania wypróżnienia;


lexentry: pol/lewica__rzeczownik__1
written_rep: lewica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: left | left-wing
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) określenie na ogół sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwieństwo prawicy;


lexentry: pol/lewicowy__przymiotnik__1
written_rep: lewicowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: left-wing | leftish
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z lewicą, właściwy lewicy, charakterystyczny dla idei lewicy


lexentry: pol/lewirat__rzeczownik__1
written_rep: lewirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levirate
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczajowe prawo małżeńskie nakazujące poślubienie wdowy przez brata lub nawet przez spadkobiercę jej zmarłego męża (nawet jeśli jest żonaty), w celu zapewnienia ciągłości rodu, obowiązujące u ludów Azji (Arabów, Hindusów, Mongołów) oraz plemion afrykańskich;


lexentry: pol/lewitacja__rzeczownik__1
written_rep: lewitacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: levitation
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unoszenie się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unoszenie się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewitować__czasownik__1
written_rep: lewitować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: levitate
sense_list:
(fizyka, fizyczny) unosić się dzięki oddziaływaniu sił równoważących siłę grawitacji; | unosić się wbrew grawitacji, dzięki zjawiskom paranormalnym;


lexentry: pol/lewoskrzydłowy__przymiotnik__1
written_rep: lewoskrzydłowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: left-wing
sense_list:
(sport, sportowy) związany z lewym skrzydłem drużyny w grze zespołowej | związany z lewym skrzydłem, dotyczący lewego skrzydła


lexentry: pol/lewy__przymiotnik__1
written_rep: lewy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: left
sense_list:
znajdujący się po tej stronie, po której znajduje się serce człowieka | (potocznie, potoczny) o człowieku: nie potrafiący niczego dobrze zrobić


lexentry: pol/leśnictwo__rzeczownik__1
written_rep: leśnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forestry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) zespół nauk leśnych zajmujący się całokształtem zagadnień związanych z gospodarką leśną


lexentry: pol/leśniczy__rzeczownik__1
written_rep: leśniczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forester | foster
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (leśnictwo) pracownik zajmujący się gospodarowaniem lasu, odpowiedzialny za obszar leśnictwa


lexentry: pol/libacja__rzeczownik__1
written_rep: libacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zwyczaj wylewania alkoholu, oliwy lub innych cennych płynów na ofiarę bogu;


lexentry: pol/libek__rzeczownik__1
written_rep: libek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lib
sense_list:
(środowiskowy) (lekceważąco, lekceważący) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik lub członek partii liberalnej


lexentry: pol/liberalizacja__rzeczownik__1
written_rep: liberalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liberalisation liberalization
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wprowadzanie większej swobody w określonej dziedzinie życia społecznego, politycznego lub gospodarczego poprzez zmniejszenie interwencji i kontroli państwa


lexentry: pol/liberalizm__rzeczownik__1
written_rep: liberalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liberalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia i kierunek polityczny, według którego wolność jest nadrzędną wartością;


lexentry: pol/liberia__rzeczownik__1
written_rep: liberia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: livery
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) uniform używany przez służbę królewską i magnacką, a także urzędników dworskich


lexentry: pol/libero__rzeczownik__1
written_rep: libero
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libero
sense_list:
(sport, sportowy) w siatkówce: zawodnik mogący brać udział jedynie w obronie, wyróżniający się spośród kolegów z zespołu innym kolorem koszulki


lexentry: pol/libertarianin__rzeczownik__1
written_rep: libertarianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertarian
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zwolennik libertarianizmu


lexentry: pol/libertarianizm__rzeczownik__1
written_rep: libertarianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: libertarianism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna uznająca wolność osobistą i wolność ekonomiczną za najwyższe wartości w polityce;


lexentry: pol/licencja__rzeczownik__1
written_rep: licencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licence | license
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) umowa określająca warunki korzystania z jakiegoś dobra, np. patentu albo programu komputerowego;


lexentry: pol/licencjat__rzeczownik__1
written_rep: licencjat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: licentiate degree
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) w niektórych krajach jeden z tytułów lub stopni naukowych, często podobny do stopnia doktora;


lexentry: pol/liceum__rzeczownik__1
written_rep: liceum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: grammar school | lyceum | Lyceum | college
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) szkoła średnia ogólnokształcąca lub zawodowa, przygotowująca do studiów uniwersyteckich;


lexentry: pol/lichwa__rzeczownik__1
written_rep: lichwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: usury
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) forma stosunków kredytowych między wierzycielem a dłużnikiem, polegająca na pobieraniu wygórowanych procentów za pożyczone pieniądze;


lexentry: pol/lichy__przymiotnik__1
written_rep: lichy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: miserable | paltry
sense_list:
(potocznie, potoczny) będący w złym stanie, złej jakości, w złym gatunku | (potocznie, potoczny) małej wartości moralnej lub artystycznej


lexentry: pol/lico__rzeczownik__1
written_rep: lico
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: face
sense_list:
(budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany albo bryły budynku | (książkowy) (anatomia, anatomiczny) twarz, oblicze, policzek


lexentry: pol/licytacja__rzeczownik__1
written_rep: licytacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auction
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczna sprzedaż, w której nabywcą zostaje oferujący najwyższą kwotę;


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: number | figure
sense_list:
(matematyka, matematyczny) pojęcie będące w najprostszym przypadku abstrakcyjną reprezentacją liczebności zbioru lub poziomu jakiejś wielkości (np. fizycznej);


lexentry: pol/liczba__rzeczownik__1
written_rep: liczba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: singular plural | number
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) w deklinacji: kategoria gramatyczna wynikająca z liczności elementów, które dany wyraz określa


lexentry: pol/liczba_całkowita__rzeczownik__1
written_rep: liczba całkowita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: integer | integer number
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba należąca do zbioru liczb naturalnych dodatnich lub zbioru liczb przeciwnych do nich, a także liczba 0;


lexentry: pol/liczba_haploidalna__rzeczownik__1
written_rep: liczba haploidalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haploid number
sense_list:
(genetyka) liczba chromosomów tworzących jeden kompletny, pojedynczy zestaw genetyczny (genom) charakterystyczny dla danego gatunku; liczba ta jest typowa dla gamet


lexentry: pol/liczba_naturalna__rzeczownik__1
written_rep: liczba naturalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natural number
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba z ciągu 0, 1, 2, 3, …; | (matematyka, matematyczny) (rzadki, rzadko używany) liczba z ciągu 1, 2, 3, …


lexentry: pol/liczba_niewymierna__rzeczownik__1
written_rep: liczba niewymierna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: irrational number
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba rzeczywista niedająca się zapisać w postaci ilorazu liczb całkowitych;


lexentry: pol/liczba_pierwsza__rzeczownik__1
written_rep: liczba pierwsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prime number | prime
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba naturalna, która ma dokładnie dwa dzielniki naturalne: jedynkę i siebie samą;


lexentry: pol/liczba_porządkowa__rzeczownik__1
written_rep: liczba porządkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ordinal number
sense_list:
(oficjalnie) liczba naturalna, używana do określenia pozycji w pewnej kolejności | (matematyka, matematyczny) zwykle w lm: zbiór dobrze uporządkowany, będący kanonicznym reprezentantem pewnej klasy izomorficzności dobrych porządków;


lexentry: pol/liczba_rzeczywista__rzeczownik__1
written_rep: liczba rzeczywista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: real number
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba wymierna (ułamek) lub dowolna liczba pomiędzy liczbami wymiernymi;


lexentry: pol/liczba_zespolona__rzeczownik__1
written_rep: liczba zespolona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: complex number
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba postaci a+bi, gdzie a i b to liczby rzeczywiste, a i reprezentuje jednostkę urojoną;


lexentry: pol/liczbowy__przymiotnik__1
written_rep: liczbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: number | numerary | numerical
sense_list:
składający się z liczb, wyrażony, zawarty w liczbach, określany ze względu na liczbę; mający związek z liczbą, liczbami


lexentry: pol/liczi_chińskie__rzeczownik__1
written_rep: liczi chińskie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lychee
sense_list:
(botanika, botaniczny) Litchi chinensis, gatunek drzew tropikalnych z rodziny mydleńcowatych, pochodzący z rejonu Kambodży, Wietnamu i Filipin, uprawiany w wielu krajach o ciepłym klimacie


lexentry: pol/liczydło__rzeczownik__1
written_rep: liczydło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abacus
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przyrząd w postaci ramy z pręcikami, na których umieszczone są ruchome koraliki, wspomagający wykonywanie prostych obliczeń;


lexentry: pol/lid__rzeczownik__1
written_rep: lid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lead | lede
sense_list:
pierwszy, wprowadzający akapit artykułu lub informacji prasowej, ze streszczeniem treści i zachętą do zapoznania się z całością;


lexentry: pol/lidar__rzeczownik__1
written_rep: lidar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lidar | LIDAR
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru odległości poprzez oświetlanie laserem i pomiar odbicia za pomocą czujnika;


lexentry: pol/lidokaina__rzeczownik__1
written_rep: lidokaina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lidocaine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny, używany jako środek miejscowo znieczulający;


lexentry: pol/lifehack__rzeczownik__1
written_rep: lifehack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lifehack | life hack | life-hack
sense_list:
(potocznie, potoczny) pomysł, trick ułatwiający życie, rozwiązujący problem bądź przyspieszający codzienną czynność;


lexentry: pol/liga__rzeczownik__1
written_rep: liga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: league
sense_list:
(sport, sportowy) klasa rozgrywek w sportach zespołowych, np. w piłce nożnej, siatkówce, hokeju, itp. | zrzeszenie osób, organizacji lub państw


lexentry: pol/liga_językowa__rzeczownik__1
written_rep: liga językowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sprachbund
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) grupa języków różnego pochodzenia, która na skutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wykształciła podobieństwa, np. pod względem słownictwa, gramatyki czy fonologii;


lexentry: pol/ligatura__rzeczownik__1
written_rep: ligatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ligature
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (termin typograficzny) znak będący połączeniem kilku liter, na przykład ß, æ, Æ; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) znak graficzny oznaczający następstwo dwu lub więcej nut;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cellulose wadding
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) miękkie sprasowane arkusze celulozowe, dobrze wchłaniające ciecze;


lexentry: pol/lignina__rzeczownik__1
written_rep: lignina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) nierozpuszczalna w wodzie substancja organiczna, budulec ściany komórkowej roślin;


lexentry: pol/ligustr__rzeczownik__1
written_rep: ligustr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: privet
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ligustrum L., rodzaj roślin krzewiastych lub drzew z rodziny oliwkowatych, często używanych jako ozdobne;


lexentry: pol/likantropia__rzeczownik__1
written_rep: likantropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lycanthropy
sense_list:
urojenie polegające na przekonaniu, że jest się zwierzęciem, zwłaszcza wilkiem | (etnografia, etnograficzny) (mitologia, mitologiczny) wierzenie obecne w rozmaitych kulturach, zgodnie z którym człowiek może w określonych okolicznościach przeobrazić się w zwierzę, zwłaszcza w wilka


lexentry: pol/likoryna__rzeczownik__1
written_rep: likoryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lycorine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (botanika, botaniczny) trujący alkaloid stosowany również jako lek, występujący w roślinach z rodziny amarylkowatych


lexentry: pol/liktor__rzeczownik__1
written_rep: liktor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lictor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rzymski niższy funkcjonariusz państwowy, stanowiący ochronę urzędników;


lexentry: pol/lilia__rzeczownik__1
written_rep: lilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lily
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj roślin z rodziny liliowatych; | (potocznie, potoczny) kwiat lilii (1.1)


lexentry: pol/lima__rzeczownik__1
written_rep: lima
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lime
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew lub niewielkie drzewo cytrusowe; | owoc limy (1.1), żółtozielony, podobny do cytryny, ale mniejszy


lexentry: pol/limeryk__rzeczownik__1
written_rep: limeryk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limerick
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki wiersz o groteskowej treści i skodyfikowanej budowie;


lexentry: pol/limfa__rzeczownik__1
written_rep: limfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lymph
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) płyn ustrojowy pośredniczący w wymianie składników między krwią i tkankami; chłonka;


lexentry: pol/limfologia__rzeczownik__1
written_rep: limfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lymphology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) dziedzina medycyny i biologii zajmująca się układem limfatycznym


lexentry: pol/limnologia__rzeczownik__1
written_rep: limnologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limnology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (hydrologia, hydrologiczny) dział hydrobiologii i hydrologii badający życie organizmów wodnych w zbiornikach śródlądowych jak też właściwości chemiczne i fizyczne tego środowiska;


lexentry: pol/limonit__rzeczownik__1
written_rep: limonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: limonite
sense_list:
(geologia, geologiczny) żółtobrązowa bądź ciemnobrunatna bardzo drobnoziarnista lub skrytokrystaliczna mieszanina minerałów (tlenków i wodorotlenków żelaza);


lexentry: pol/lincz__rzeczownik__1
written_rep: lincz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lynching
sense_list:
(książkowy) rodzaj samosądu, wymierzenie przez tłum kary (szczególnie śmierci) na osobie posądzanej o przestępstwo bez przeprowadzenia sprawy sądowej


lexentry: pol/linezolid__rzeczownik__1
written_rep: linezolid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linezolid
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwbakteryjny, pochodna oksazolidynonu; stosowany w infekcjach wywołanych przez wielolekooporne szczepy bakterii wliczając paciorkowce i gronkowca złocistego;


lexentry: pol/lingala__rzeczownik__1
written_rep: lingala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lingala
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z rodziny bantu, używany przez około 2 miliony osób w północno-zachodniej Demokratycznej Republice Konga oraz północnym i środkowym Kongu;


lexentry: pol/lingwistyczny__przymiotnik__1
written_rep: lingwistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: linguistic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z lingwistyką lub dotyczący lingwisty | (przestarzałe, przestarzały) związany z językiem lub dotyczący języka


lexentry: pol/lingwistyka__rzeczownik__1
written_rep: lingwistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linguistics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o języku


lexentry: pol/linia_bezpieczeństwa__rzeczownik__1
written_rep: linia bezpieczeństwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hill size | hill size point
sense_list:
(sport, sportowy) prosta wyznaczająca granicę bezpieczeństwa skoków na skoczni narciarskiej, rozmiar skoczni;


lexentry: pol/linia_boczna__rzeczownik__1
written_rep: linia boczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lateral line
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) narząd czuciowy ryb, wykrywający zmiany w ruchu wody, biegnący wzdłuż boków ciała od głowy do ogona;


lexentry: pol/linia_kolejowa__rzeczownik__1
written_rep: linia kolejowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: railroad track
sense_list:
(kolejnictwo) droga kolejowa wraz z przyległym pasem gruntu i infrastrukturą umożliwiającą funkcjonowanie kolei;


lexentry: pol/linia_upadku__rzeczownik__1
written_rep: linia upadku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fall line
sense_list:
(sport, sportowy) miejsce na skoczni narciarskiej, do którego skoczek nie powinien upaść, by nie stracić punktów


lexentry: pol/linia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: linia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterline
sense_list:
(marynarka) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) krzywa wyznaczona na kadłubie przez poziom spokojnej wody, przy określonym stopniu załadowania jednostki pływającej | (środowiskowy) (potocznie, potoczny) termin z zakresu makijażu, wewnętrzna krawędź powieki bezpośrednio przyległa do rogówki, położona tuż za linią rzęs; bliskoznaczny z gruczołem Meiboma; | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (potocznie, potoczny) linia do, której zanurza się kadłub statku


lexentry: pol/linieć__czasownik__1
written_rep: linieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: moult molt
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zrzucać stare okrycia skórne, np. pióra, włosy, sierść czy naskórek w celu odnowy okrywy ciała


lexentry: pol/link__rzeczownik__1
written_rep: link
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: link
sense_list:
(informatyka, informatyczny) odnośnik w dokumencie elektronicznym (np. na stronie WWW) prowadzący do innego dokumentu elektronicznego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie


lexentry: pol/linkowanie__rzeczownik__1
written_rep: linkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linking
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces łączenia skompilowanych modułów i tworzenia pliku wykonywalnego lub innego pliku obiektowego


lexentry: pol/linoleum__rzeczownik__1
written_rep: linoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: linoleum
sense_list:
(budownictwo) wodoodporny materiał zrobiony z płótna pokrytego masą z utwardzonego oleju lnianego stosowany do wykładania podłóg;


lexentry: pol/lip-sync__rzeczownik__1
written_rep: lip-sync
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lip sync
sense_list:
poruszanie wargami synchronicznie z podłożonym dźwiękiem, co sprawia wrażenie, że ktoś jest wykonawcą np. piosenki lub filmu komediowego


lexentry: pol/lipa__rzeczownik__1
written_rep: lipa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lime | linden
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia L., drzewo liściaste z podrodziny lipowatych;


lexentry: pol/lipa_drobnolistna__rzeczownik__1
written_rep: lipa drobnolistna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: littleleaf linden | small-leaved lime
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tilia cordata Mill., drzewo z rodziny ślazowatych, występującego pospolicie w Polsce;


lexentry: pol/lipid__rzeczownik__1
written_rep: lipid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipid
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek chemiczny tworzący cząsteczki hydrofobowe albo amfifilne, służący głównie do magazynowania energii lub jako substrat budulcowy komórek i tkanek;


lexentry: pol/lipoamidaza__rzeczownik__1
written_rep: lipoamidaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipoamidase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący rozpad wiązań między białkami a resztami kwasu liponowego


lexentry: pol/lipodystrofia__rzeczownik__1
written_rep: lipodystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipodystrophy
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół zaburzeń charakteryzujących się miejscowym lub uogólnionym zanikiem, nieprawidłowym stanem lub rozmieszczeniem tkanki tłuszczowej;


lexentry: pol/lipomastia__rzeczownik__1
written_rep: lipomastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lipomastia
sense_list:
(medycyna, medyczny) powiększenie sutków u mężczyzny związane z nagromadzeniem się i przerostem tkanki tłuszczowej


lexentry: pol/lira__rzeczownik__1
written_rep: lira
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyre
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) starogrecki instrument muzyczny, szarpany posiadający od czterech do dziesięciu strun; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) smyczkowy strunowy instrument muzyczny, posiadający trzy lub cztery struny, popularny na Krecie, Dodekanezie, w Tracji i wśród uchodźców z Azji Mniejszej


lexentry: pol/lira_korbowa__rzeczownik__1
written_rep: lira korbowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hurdy-gurdy | hurdy gurdy | wheel fiddle
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dawny strunowy instrument smyczkowy z korbą i klawiszami;


lexentry: pol/liryczność__rzeczownik__1
written_rep: liryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyricism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) nastrojowość, liryzm w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/liryzm__rzeczownik__1
written_rep: liryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lyricism
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) pierwiastek uczuciowy w utworze lub zachowaniu osób


lexentry: pol/lis__rzeczownik__1
written_rep: lis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fox
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Vulpes, drapieżnik o wydłużonym tułowiu, krótkich łapach i długim, puszystym ogonie; | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) wyprawione futro z lisa (1.1) i innych zwierząt futerkowych, także boa z lisa (1.1)


lexentry: pol/lis_polarny__rzeczownik__1
written_rep: lis polarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arctic Fox | Polar Fox | Snow Fox | White Fox
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) ssak drapieżny z rodziny psowatych, zamieszkujący obszary na północ od koła podbiegunowego;


lexentry: pol/lisi__przymiotnik__1
written_rep: lisi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: vulpine
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) chytry, postępujący nieszczerze | charakterystyczny dla lisa; dotyczący, odnoszący się do lisa


lexentry: pol/list__rzeczownik__1
written_rep: list
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letter
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) przesyłka pocztowa zawierająca korespondencję lub drobne rzeczy dopuszczone do przewozu pocztowego, nadane w zamkniętym opakowaniu | papier, na którym napisano list (1.1)


lexentry: pol/list_gończy__rzeczownik__1
written_rep: list gończy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arrest warrant | capias | warrant of arrest
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) publiczne ogłoszenie wzywające do zatrzymania lub wskazania miejsca pobytu osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa;


lexentry: pol/list_kaperski__rzeczownik__1
written_rep: list kaperski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letter of marque
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dokument wydawany przez rząd państwa uprawniający kapitanów statków do ścigania oraz konfiskowania wrogich okrętów oraz przewożonych przez nie ładunków;


lexentry: pol/list_motywacyjny__rzeczownik__1
written_rep: list motywacyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cover letter | covering letter
sense_list:
list przedstawiający powody, dla których piszący interesuje się pewnym stanowiskiem i dla których jest odpowiednim kandydatem na nie, wręczany potencjalnemu pracodawcy zwykle wraz z życiorysem;


lexentry: pol/list_polecony__rzeczownik__1
written_rep: list polecony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: certified letter
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) (urzędowy) list przyjmowany za potwierdzeniem nadania, rejestrowany oraz doręczany adresatowi za pokwitowaniem odbioru


lexentry: pol/list_przewozowy__rzeczownik__1
written_rep: list przewozowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waybill
sense_list:
(handel, handlowy) (transport, transportowy) dokument, który służy jako potwierdzenie zawarcia umowy transportu i jest używany przy przewozie towarów;


lexentry: pol/list_uwierzytelniający__rzeczownik__1
written_rep: list uwierzytelniający
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letter of credence | letters credential | lettre de créance
sense_list:
(dyplomacja) dokument potwierdzający uprawnienia przedstawiciela dyplomatycznego danego państwa do działania w jego imieniu;


lexentry: pol/list_zastawny__rzeczownik__1
written_rep: list zastawny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covered bond
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dłużny papier wartościowy emitowany przez bank hipoteczny lub podobną instytucję, zabezpieczony wierzytelnościami z tytułu udzielonych przez nią kredytów;


lexentry: pol/list_żelazny__rzeczownik__1
written_rep: list żelazny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: safe-conduct
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dokument gwarantujący nietykalność;


lexentry: pol/lista_przebojów__rzeczownik__1
written_rep: lista przebojów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charts | hit parade | music chart | record chart
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zestawienie najbardziej popularnych piosenek lub albumów muzycznych, rzadziej innych środków przekazu, rzeczy


lexentry: pol/listek__rzeczownik__1
written_rep: listek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leaflet
sense_list:
(zdrobniale) od: liść | jedna z blaszek liściowych, część liścia złożonego, osadzona na wspólnej osadce


lexentry: pol/listek_figowy__rzeczownik__1
written_rep: listek figowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fig leaf
sense_list:
skąpa przysłona nagości | osłona czegoś, co z jakichś względów chciałoby się ukryć, nie ujawniać; przykrywka dla czegoś, parawan


lexentry: pol/listerioza__rzeczownik__1
written_rep: listerioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: listeriosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) bakteryjna odzwierzęca choroba zakaźna najczęściej wywoływana u ludzi przez spożycie zakażonej żywności;


lexentry: pol/listonosz__rzeczownik__1
written_rep: listonosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postman | mailman | mail carrier
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracownik urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/listonoszka__rzeczownik__1
written_rep: listonoszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postman
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) pracowniczka urzędu pocztowego, który doręcza adresatom listy i inne przesyłki


lexentry: pol/liszajec__rzeczownik__1
written_rep: liszajec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dust lichen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lepraria Ach., rodzaj grzybów tworzących porosty skorupiaste, należący do rodziny chróścikowatych;


lexentry: pol/liszajec__rzeczownik__1
written_rep: liszajec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: impetigo
sense_list:
(medycyna, medyczny) ropne zapalenie skóry w postaci wykwitów pęcherzowo-ropnych, zasychających w miodowożółte strupy


lexentry: pol/liszka__rzeczownik__1
written_rep: liszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caterpillar
sense_list:
(potocznie, potoczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) włochata gąsienica z twardą głową i licznymi odnóżami


lexentry: pol/litera__rzeczownik__1
written_rep: litera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: letter | character
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nazwany znak graficzny, odpowiadający konkretnemu dźwiękowi, umożliwiający zapis słów;


lexentry: pol/literatura__rzeczownik__1
written_rep: literatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: literature
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wszystkie dzieła artystyczne zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym;


lexentry: pol/literaturoznawczy__przymiotnik__1
written_rep: literaturoznawczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: literary
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z literaturoznawstwem, dotyczący literaturoznawstwa


lexentry: pol/literaturoznawstwo__rzeczownik__1
written_rep: literaturoznawstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: literary studies
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dyscyplina humanistyczna zajmująca się literaturą;


lexentry: pol/litopedion__rzeczownik__1
written_rep: litopedion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lithopedion
sense_list:
(medycyna, medyczny) obumarły płód, który nie został poroniony wskutek zaniedbań medycznych i uległ zwapnieniu w ciele matki


lexentry: pol/litoral__rzeczownik__1
written_rep: litoral
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: littoral zone | nearshore
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (hydrologia, hydrologiczny) płytka przybrzeżna strefa wód, którą zarasta naczyniowa roślinność wodna;


lexentry: pol/litota__rzeczownik__1
written_rep: litota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: litotes
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu przymiotnika lub przysłówka wyrażeniem do niego antonimicznym zaprzeczonym;


lexentry: pol/lituanizacja__rzeczownik__1
written_rep: lituanizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lithuanization
sense_list:
proces przyswajania lub celowego, stopniowego narzucania przez państwo litewskie litewskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce;


lexentry: pol/liturgia__rzeczownik__1
written_rep: liturgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liturgy
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w religiach chrześcijańskich – ogół obrzędów i ceremonii towarzyszących czynnościom kultowym;


lexentry: pol/lizak__rzeczownik__1
written_rep: lizak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lollipop
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kolejnictwo) przyrząd policjanta drogowego lub kolejarza służący do pomocy przy kierowaniu ruchem


lexentry: pol/lizosom__rzeczownik__1
written_rep: lizosom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lysosome
sense_list:
(biologia, biologiczny) organella komórkowa otoczone pojedynczą błoną, zawierające enzymy hydrolityczne, uczestniczące w trawieniu wewnątrzkomórkowym zużytych organelli, makrocząsteczek i drobnoustrojów;


lexentry: pol/lizozym__rzeczownik__1
written_rep: lizozym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lysozyme
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (spożywczy) enzym pochodzenia naturalnego mający właściwości antybakteryjne


lexentry: pol/lizus__rzeczownik__1
written_rep: lizus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bootlicker | sycophant | crawler | toady | apple-polisher | cringer
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) człowiek przesadnie lub sztucznie grzeczny i usłużny, żeby uzyskać czyjeś względy


lexentry: pol/lizyna__rzeczownik__1
written_rep: lizyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lysine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) aminokwas egzogenny uczestniczący w budowie białek (np. histonów), wzroście i naprawie tkanek oraz w syntezie hormonów, enzymów i przeciwciał; prekursor kadaweryny;


lexentry: pol/liściec__rzeczownik__1
written_rep: liściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Phyllium
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Phyllium, rodzaj owadów z rzędu straszyków, stosujących mimetyzm;


lexentry: pol/liściokwiat_garbnikowy__rzeczownik__1
written_rep: liściokwiat garbnikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Indian gooseberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Phyllanthus emblica, gatunek drzewa z rodziny liściokwiatowatych pochodzący z Azji;


lexentry: pol/liść__rzeczownik__1
written_rep: liść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leaf | blade
sense_list:
(botanika, botaniczny) element budowy sporofitu rośliny naczyniowej, pełniący funkcje odżywcze dzięki zawartości chlorofilu;


lexentry: pol/liść_curry__rzeczownik__1
written_rep: liść curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curry leaf | curry patta
sense_list:
(spożywczy) przyprawa z liści krzewu Bergera koenigii L., stosowana w postaci świeżej, suszonej lub sproszkowanej


lexentry: pol/lobbing__rzeczownik__1
written_rep: lobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobbying
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wywieranie wpływu przez zawodowych rzeczników interesów na władze publiczne;


lexentry: pol/lobbować__czasownik__1
written_rep: lobbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lobby
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) wywierać wpływ na władze publiczne w imieniu koncernów lub grup społecznych


lexentry: pol/lobby__rzeczownik__1
written_rep: lobby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobby | pressure group
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) grupa nacisku (zwłaszcza w celu zmiany prawa zgodnie z czyimiś interesami)


lexentry: pol/lobelia__rzeczownik__1
written_rep: lobelia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobelia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Lobelia L., bardzo liczny rodzaj bylin z rodziny dzwonkowatych, o skrętoległych liściach;


lexentry: pol/lobotomia__rzeczownik__1
written_rep: lobotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lobotomy
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg neurochirurgiczny, który polega na odcięciu połączeń pomiędzy korą przedczołową oraz innymi strukturami mózgowia;


lexentry: pol/loch__rzeczownik__1
written_rep: loch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dungeon
sense_list:
podziemne pomieszczenie pod dużą budowlą, najczęściej zamkiem, wykorzystywane dawniej jako więzienie;


lexentry: pol/lockout__rzeczownik__1
written_rep: lockout
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lockout
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) uniemożliwienie strajku przez zakaz wstępu do fabryki do czasu akceptacji przez pracowników warunków zatrudnienia stawianych przez zarząd | (społeczny) (administracja) zamknięcie instytucji i lokali publicznych w związku z epidemią


lexentry: pol/lodownia__rzeczownik__1
written_rep: lodownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice house
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) budowla lub pomieszczenie służące do przechowywania produktów spożywczych, w których niską temperaturę zapewniano dzięki zgromadzonej dużej ilości lodu lub śniegu;


lexentry: pol/lodołamacz__rzeczownik__1
written_rep: lodołamacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icebreaker
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek o wzmocnionym kadłubie, przystosowany do rozbijania pokrywy lodu na morzu lub rzece celem utworzenia drogi dla innych statków;


lexentry: pol/lody__rzeczownik__1
written_rep: lody
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice cream | ice
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) deser, który stanowi słodka, zamrożona masa sporządzona z mleka, cukru, jaj i innych dodatków


lexentry: pol/lodówka__rzeczownik__1
written_rep: lodówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: refrigerator | fridge
sense_list:
pojemnik, szafka lub urządzenie izolowane termicznie, umożliwiające przechowywanie czegoś w obniżonej temperaturze;


lexentry: pol/loft__rzeczownik__1
written_rep: loft
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loft
sense_list:
(architektura, architektoniczny) pomieszczenie przemysłowe zaadaptowane na mieszkanie (często luksusowe) lub inny lokal użytkowy;


lexentry: pol/logarytm__rzeczownik__1
written_rep: logarytm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logarithm | log
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykładnik potęgi, do której należy podnieść określoną liczbę (podstawę logarytmu), aby uzyskać jego argument;


lexentry: pol/logarytm_naturalny__rzeczownik__1
written_rep: logarytm naturalny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: natural logarithm
sense_list:
(matematyka, matematyczny) logarytm o podstawie e, tzw. liczbie Eulera, równej w przybliżeniu 2{,}718281828...;


lexentry: pol/logarytmiczny__przymiotnik__1
written_rep: logarytmiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: logarithmic | logarithmical
sense_list:
związany z logarytmami, dotyczący logarytmów | taki, którego wartość zmienia się zgodnie z określonym logarytmem


lexentry: pol/logicznie__przysłówek__1
written_rep: logicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: logically
sense_list:
(potocznie, potoczny) w sposób sensowny, rozsądny (o zachowaniu, postępowaniu) | w myśl zasad logiki, zgodnie z logiką


lexentry: pol/logika__rzeczownik__1
written_rep: logika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logic
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dyscyplina naukowa zajmująca się regułami poprawnego myślenia i wnioskowania; | poprawne, rzeczowe myślenie, oparte na związkach przyczynowo-skutkowych


lexentry: pol/logistyka__rzeczownik__1
written_rep: logistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logistics
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) planowanie i realizacja przepływu dóbr; | (wojskowość, wojskowy) organizacja i realizacja zaopatrzenia dla wojska;


lexentry: pol/logoterapia__rzeczownik__1
written_rep: logoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) metoda psychoterapii, której celem jest odnalezienie sensu życia


lexentry: pol/logotyp__rzeczownik__1
written_rep: logotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logotype
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) czcionka lub matryca zawierająca skrót wyrazu lub wyrażenia; | logo w formie tekstowej zawierające nazwę firmy lub jej akronim;


lexentry: pol/lokalny__przymiotnik__1
written_rep: lokalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: local
sense_list:
związany z jakimś rejonem, miejscem, ograniczony do jakiegoś miejsca | (informatyka, informatyczny) widoczny tylko w obrębie danej procedury lub bloku, tworzona w momencie inicjowania bloku i niszczona w momencie kończenia bloku


lexentry: pol/lokant__rzeczownik__1
written_rep: lokant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locant
sense_list:
(chemia, chemiczny) liczba lub litera wskazująca miejsce przyłączenia podstawnika do szkieletu cząsteczki związku chemicznego;


lexentry: pol/lokata__rzeczownik__1
written_rep: lokata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deposit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowany w banku kapitał | (ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) zainwestowanie kapitału w przedsiębiorstwo, nieruchomość, w celu ochrony albo pomnożenia tej wartości


lexentry: pol/lokomotywa__rzeczownik__1
written_rep: lokomotywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locomotive
sense_list:
(kolejnictwo) pojazd szynowy mający własny napęd, przeznaczony do ciągnięcia (lub pchania) wagonów; .


lexentry: pol/lokować__czasownik__1
written_rep: lokować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deposit | invest | place
sense_list:
(bankowość, bankowy) umieszczać pieniądze lub kosztowności tam, gdzie nie ulegną utracie, a nawet będzie możliwy z nich zysk


lexentry: pol/loksodroma__rzeczownik__1
written_rep: loksodroma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loxodrome | rhumb line
sense_list:
(nawigacja) (matematyka, matematyczny) linia krzywa na powierzchni kuli, przecinająca wszystkie południki pod tym samym kątem;


lexentry: pol/lokwat__rzeczownik__1
written_rep: lokwat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loquat
sense_list:
(botanika, botaniczny) (spożywczy) owoc lokwatu (1.1) | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) drzewo owocowe z gatunku Eriobotrya japonica Lour., nieśplik japoński


lexentry: pol/lokówka__rzeczownik__1
written_rep: lokówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curling iron
sense_list:
(fryzyjski) (technologia, technika, techniczny) przyrząd elektryczny służący do zakręcenia loków na gorąco


lexentry: pol/lombr__rzeczownik__1
written_rep: lombr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ombre
sense_list:
(dawniej, dawny) (termin karciany) gra karciana pochodzenia hiszpańskiego, rozpowszechniona w Europie w XVII wieku;


lexentry: pol/lont__rzeczownik__1
written_rep: lont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fuse
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) łatwopalna linka przy starej broni artyleryjskiej lub ładunku wybuchowym, służąca do odpalenia go lub oddania strzału z bezpiecznej odległości, poprzez zapalenie końca tej linki i stopniowe przenoszenie się płomienia do zapalnika


lexentry: pol/loping__rzeczownik__1
written_rep: loping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lopingian
sense_list:
(geologia, geologiczny) trzecia, najmłodsza epoka permu, trwająca 260,4 – 251 milionów lat temu; późny perm;


lexentry: pol/lorandyt__rzeczownik__1
written_rep: lorandyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lorandite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał, siarkoarsenek talu, występujący głównie w złożu Allchar w Macedonii, w postaci koszenilowoczerwonych, drobnych, jednoskośnych kryształów


lexentry: pol/loratadyna__rzeczownik__1
written_rep: loratadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loratadine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) wielopierścieniowy, heterocykliczny organiczny związek chemiczny stosowany jako lek przeciwalergiczny, antagonista receptorów H1;


lexentry: pol/lori__rzeczownik__1
written_rep: lori
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loris
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Loris, nadrzewna małpiatka azjatyckich i afrykańskich lasów tropikalnych prowadząca nocny tryb życia;


lexentry: pol/lornetka__rzeczownik__1
written_rep: lornetka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: binoculars | opera glasses
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do obserwacji dwuocznej, składający się z dwóch jednakowych, połączonych zawiasowo, ułożonych równolegle lunet obserwacyjnych;


lexentry: pol/lotaryński__rzeczownik__1
written_rep: lotaryński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Lorrainian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język Lotaryńczyków, (właściwie) gwara lotaryńska języka niemieckiego


lexentry: pol/lotka__rzeczownik__1
written_rep: lotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aileron
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) ruchomy element skrzydła statku powietrznego, służący do kontroli jego przechylenia, czyli obrotu wzdłuż osi podłużnej;


lexentry: pol/lotnik__rzeczownik__1
written_rep: lotnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aviator | airman | flyer | flier
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (zawód, zawodowy, zawodowo) człowiek, który lata samolotem lub należy do jego obsługi


lexentry: pol/lotniskowiec__rzeczownik__1
written_rep: lotniskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aircraft carrier | carrier
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) okręt stanowiący ruchomą bazę dla samolotów, poprzez odpowiednio ukształtowany pokład jako pas startowy;


lexentry: pol/lotność__rzeczownik__1
written_rep: lotność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: volatility
sense_list:
(fizyka, fizyczny) właściwość niektórych substancji do występowania w stanie lotnym lub do przechodzenia w stan lotny


lexentry: pol/lotokot__rzeczownik__1
written_rep: lotokot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colugo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nadrzewny ssak południowoazjatycki posiadający umiejętność szybowania dzięki błonom ciągnącym się od szyi do ogona;


lexentry: pol/lub__spójnik__1
written_rep: lub
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: or
sense_list:
spójnik łączący dwa zdania równorzędne oraz dwie części zdania, wskazując, że przynajmniej jedna część jest prawdziwa;


lexentry: pol/lubczyk__rzeczownik__1
written_rep: lubczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lovage
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodziny selerowatych o żółtych kwiatach, używana jako przyprawa kuchenna, według wierzeń ludowych uważana za środek wywołujący miłość, afrodyzjak;


lexentry: pol/lubić_jak_psy_dziada_w_ciasnej_ulicy__czasownik__1
written_rep: lubić jak psy dziada w ciasnej ulicy
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: not to be able to bear stand
sense_list:
mieć do kogoś taki stosunek, że w bezpośrednim kontakcie się go atakuje, napastuje, napada jak na bezbronnego


lexentry: pol/lucky_loser__rzeczownik__1
written_rep: lucky loser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucky loser
sense_list:
(środowiskowy) (sport, sportowy) w tenisie: zawodnik, który nie przebrnął przez etap kwalifikacji do turnieju, ale zagrał w nim w wyniku wycofania się zawodnika, który miał w nim zapewniony udział


lexentry: pol/lucyferaza__rzeczownik__1
written_rep: lucyferaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luciferase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z wielu enzymów odpowiedzialny za bioluminescencję w procesie utleniania lucyferyny


lexentry: pol/luddysta__rzeczownik__1
written_rep: luddysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Luddite
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zwolennik luddyzmu, czyli niszczenia maszyn postrzeganych przez robotników jako źródło zagrożenia u progu rewolucji przemysłowej | (przenośnie, przenośnia) przeciwnik postępu technicznego


lexentry: pol/ludobójstwo__rzeczownik__1
written_rep: ludobójstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genocide
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zbrodnia przeciwko ludzkości polegająca na celowym wyniszczaniu całych narodów lub ich części (grup etnicznych / religijnych / rasowych) poprzez zabójstwa jak i tworzenie warunków życia obliczonych na fizyczne wyniszczenie;


lexentry: pol/ludowiec__rzeczownik__1
written_rep: ludowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: member of people party | people party member
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) członek partii ludowej (na przykład austriackiej ÖVP, czeskiej KDU-ČSL, szwajcarskich SVP i CVP)


lexentry: pol/ludzki__przymiotnik__1
written_rep: ludzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: human
sense_list:
odnoszący się do wytworów rąk lub umysłu człowieka | cecha charakterystyczna dla poczynań lub dążeń człowieka


lexentry: pol/lugier__rzeczownik__1
written_rep: lugier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lugger
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) niewielki żaglowiec o skośnych żaglach, z ostatnim żaglem wysuniętym za rufę


lexentry: pol/luka_w_prawie__rzeczownik__1
written_rep: luka w prawie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: loophole
sense_list:
brak odpowiedniego przepisu prawnego, lub istnienie przepisu, który nie jest taki, jaki być powinien;


lexentry: pol/lukier__rzeczownik__1
written_rep: lukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icing | buttercream | fondant | frosting
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) polewa używana do pokrywania wyrobów cukierniczych, sporządzana z roztopionego cukru pudru;


lexentry: pol/lukrecja__rzeczownik__1
written_rep: lukrecja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liquorice | licorice
sense_list:
(botanika, botaniczny) Glycyrrhiza, rodzaj bylin z rodziny bobowatych, rosnących w Eurazji; | (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) wysuszone korzenie lukrecji (1.1) z odłogami lub ich przetwory


lexentry: pol/lulek_czarny__rzeczownik__1
written_rep: lulek czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black henbane | henbane | stinking nightshade
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hyoscyamus niger L., gatunek rośliny z rodziny psiankowatych o własnościach leczniczych i trujących w większej ilości;


lexentry: pol/lumbago__rzeczownik__1
written_rep: lumbago
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lumbago
sense_list:
(medycyna, medyczny) ból okolicy lędźwiowej, mogący mieć różne przyczyny, m.in. zapalenie korzonków czy urazy i zmiany kręgosłupa;


lexentry: pol/lumberseksualny__przymiotnik__1
written_rep: lumberseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: lumbersexual
sense_list:
(neologizm) o mężczyźnie bardzo męskim, podkreślającym swoją męskość gęstą brodą, roboczym strojem itp.


lexentry: pol/luminarz__rzeczownik__1
written_rep: luminarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: luminary
sense_list:
człowiek wybitny intelektualnie, sławny z dokonań (zwłaszcza humanistycznych), przodujący w swoim środowisku, znakomitość w swej dziedzinie


lexentry: pol/lumpenproletariat__rzeczownik__1
written_rep: lumpenproletariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sub-proletariat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pogardliwie, pogardliwy) warstwa społeczna składająca się z miejskiej biedoty, ludzi trwale bezrobotnych żyjących na marginesie społeczeństwa;


lexentry: pol/lunatyzm__rzeczownik__1
written_rep: lunatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sleepwalking | somnambulism
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba powodująca nieświadome wykonywanie różnych czynności (np. chodzenie) w głębokim śnie;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lunette
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część sklepienia kolebkowego, usadowionego zwykle poprzecznie do sklepienia głównego, zawierająca otwór okienny lub drzwiowy;


lexentry: pol/luneta__rzeczownik__1
written_rep: luneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spyglass
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny do oglądania odległych obiektów, którego elementami są okular i obiektyw;


lexentry: pol/lungo__rzeczownik__1
written_rep: lungo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lungo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tzw. wydłużone espresso; uzyskiwane przez przelanie przez ilość kawy właściwej dla espresso większej ilości wody


lexentry: pol/lusterko_wsteczne__rzeczownik__1
written_rep: lusterko wsteczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rear-view mirror | rearview mirror
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) lusterko pojazdu (samochodu, samolotu) znajdujące się w polu widzenia kierowcy, służące do obserwacji tego, co dzieje się z tyłu, bez odwracania głowy


lexentry: pol/lustracja__rzeczownik__1
written_rep: lustracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lustration
sense_list:
(urzędowy) przegląd, kontrola jakichś pomieszczeń, dokumentów itp. | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) procedura sprawdzania przez określone służby, czy osoba piastująca wysoki urząd (lub kandydująca) nie miała powiązań z aparatem bezpieczeństwa, wywiadem itp.


lexentry: pol/lustro__rzeczownik__1
written_rep: lustro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirror | looking-glass
sense_list:
gładka powierzchnia odbijająca światło; tafla szkła od spodu pokrytego warstwą srebra lub aluminium;


lexentry: pol/lustrum__rzeczownik__1
written_rep: lustrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lustrum
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie uroczysty obrzęd oczyszczenia i ofiarowania, przeprowadzany raz na pięć lat;


lexentry: pol/lustrzany__przymiotnik__1
written_rep: lustrzany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mirror
sense_list:
odnoszący się do lustra, wyłożony lustrami lub zaopatrzony w lustra | taki sam jak ten, z którym jest porównywany; identyczny, wierny


lexentry: pol/lut__rzeczownik__1
written_rep: lut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) spoiwo w postaci metalu lub stopu metali używane do lutowania i lutospawania;


lexentry: pol/luteranizm__rzeczownik__1
written_rep: luteranizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Lutheranism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) doktryna teologiczna, jeden z nurtów protestantyzmu, zapoczątkowany przez Marcina Lutra;


lexentry: pol/lutować__czasownik__1
written_rep: lutować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: solder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) łączyć metalowe elementy przy pomocy lutu roztopionego lutownicą lub palnikiem


lexentry: pol/lystrozaur__rzeczownik__1
written_rep: lystrozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lystrosaur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Lystrosaurus, rodzaj terapsyda z rodziny Lystrosauridae; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju lystrozaur (1.1)


lexentry: pol/lądowisko__rzeczownik__1
written_rep: lądowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: landing place
sense_list:
teren nadający się do startu i lądowania samolotów lub helikopterów; prowizoryczne lotnisko dla samolotów


lexentry: pol/maar__rzeczownik__1
written_rep: maar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maar
sense_list:
(geologia, geologiczny) lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;


lexentry: pol/maca__rzeczownik__1
written_rep: maca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matzo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;


lexentry: pol/maccartyzm__rzeczownik__1
written_rep: maccartyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: McCarthyism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;


lexentry: pol/macedoński__przymiotnik__1
written_rep: macedoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Macedonian
sense_list:
odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków | odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu


lexentry: pol/macedoński__rzeczownik__1
written_rep: macedoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Macedonian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język urzędowy Macedonii; | (językoznawstwo, językoznawczy) język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;


lexentry: pol/macerał__rzeczownik__1
written_rep: macerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maceral
sense_list:
(geologia, geologiczny) elementarny składnik węgla wyróżnialny jedynie mikroskopowo, odpowiadający minerałowi w innych skałach;


lexentry: pol/macerować__czasownik__1
written_rep: macerować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: macerate
sense_list:
(spożywczy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika


lexentry: pol/machikuł__rzeczownik__1
written_rep: machikuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machicolation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (budownictwo) średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;


lexentry: pol/macierz_diagonalna__rzeczownik__1
written_rep: macierz diagonalna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonal matrix
sense_list:
(matematyka, matematyczny) macierz, zwykle kwadratowa, której wszystkie niezerowe elementy znajdują się na przekątnej głównej;


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: outside inside calipers callipers
sense_list:
macki pomiarowe przyrząd do przenoszenia wielkości obiektu z niedostępnego miejsca w miejsce gdzie można ją zmierzyć;


lexentry: pol/macka__rzeczownik__1
written_rep: macka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tentacle
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem | (przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)


lexentry: pol/maczeta__rzeczownik__1
written_rep: maczeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machete
sense_list:
długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;


lexentry: pol/maczuga__rzeczownik__1
written_rep: maczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: club | bludgeon | cudgel
sense_list:
jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;


lexentry: pol/madejowe_łoże__rzeczownik__1
written_rep: madejowe łoże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rack
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzędzie tortur w formie ławy z kołowrotem do rozciągania kończyn;


lexentry: pol/madras__rzeczownik__1
written_rep: madras
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madras
sense_list:
(włókiennictwo) lekka tkanina bawełniana o splocie gazejskim, przypominająca gazę, zdobiona jednobarwnymi lub wielobarwnymi wzorami wątkowymi, posiadająca zwykle wzór w kratkę


lexentry: pol/madrygał__rzeczownik__1
written_rep: madrygał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madrigal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) świecki, wielogłosowy utwór wokalny, popularny głównie w epoce renesansu


lexentry: pol/madziaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: madziaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Magyarization
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego


lexentry: pol/maestra__rzeczownik__1
written_rep: maestra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schoolteacher
sense_list:
(książkowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnej artystki


lexentry: pol/maestro__rzeczownik__1
written_rep: maestro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maestro
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (podniośle) tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka


lexentry: pol/mafia__rzeczownik__1
written_rep: mafia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mafia
sense_list:
(kryminologia, kryminologiczny) zorganizowana grupa przestępcza wywodząca się z Włoch (obecnie działająca w wielu krajach), o hierarchicznej strukturze, działająca w wielu obszarach życia, również dążąca do uzyskania wpływów w polityce | (potocznie, potoczny) grupa osób wzajemnie się popierających, związanych wspólnymi interesami


lexentry: pol/mag__rzeczownik__1
written_rep: mag
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magus
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią


lexentry: pol/magia__rzeczownik__1
written_rep: magia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magic
sense_list:
(ezoteryka) lub (fantasy) praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;


lexentry: pol/magiczne_oko__rzeczownik__1
written_rep: magiczne oko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magic eye | magic eye tube
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) wskaźnik dostrojenia w dawnych odbiornikach radiowych, w postaci lampy elektronowej której wierzchołek był widoczny z zewnątrz aparatu jako zielono świecący z różną intensywnością element;


lexentry: pol/magid__rzeczownik__1
written_rep: magid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maggid
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wędrowny kaznodzieja żydowski; tytuł przyznawany wybitnym rabinom i przywódcom duchowym;


lexentry: pol/magister__rzeczownik__1
written_rep: magister
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Master
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) (studencki) osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1) | (edukacja, edukacyjny) tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia


lexentry: pol/magistrala__rzeczownik__1
written_rep: magistrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bus
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia


lexentry: pol/magistrat__rzeczownik__2
written_rep: magistrat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: magistrate
sense_list:
(dawniej, dawny) urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie


lexentry: pol/magma__rzeczownik__1
written_rep: magma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magma
sense_list:
(geologia, geologiczny) gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/magnat__rzeczownik__1
written_rep: magnat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnate
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży


lexentry: pol/magnetofon__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tape recorder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;


lexentry: pol/magnetofon_kasetowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon kasetowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tape recorder
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przenośne lub stacjonarne urządzenie do nagrywania lub odtwarzana dźwięku z kaset magnetofonowych;


lexentry: pol/magnetofon_szpulowy__rzeczownik__1
written_rep: magnetofon szpulowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reel-to-reel tape recorder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) magnetofon wykorzystujący jako nośnik dźwięku taśmę magnetyczną nawiniętą na szpulę;


lexentry: pol/magnetohydrodynamika__rzeczownik__1
written_rep: magnetohydrodynamika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnetohydrodynamics | hydromagnetics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;


lexentry: pol/magnetorelaksometria__rzeczownik__1
written_rep: magnetorelaksometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: MRX | magnetorelaxometry
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) metrologia zajmująca się pomiarem odmagnesowania magnetycznych nanocząstek


lexentry: pol/magnetowid__rzeczownik__1
written_rep: magnetowid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: video recorder | video
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;


lexentry: pol/magnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: magnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: magnetic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes


lexentry: pol/magnetyt__rzeczownik__1
written_rep: magnetyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnetite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;


lexentry: pol/magnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: magnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnetism
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych; | (przenośnie, przenośnia) siła przyciągająca


lexentry: pol/magnezyt__rzeczownik__1
written_rep: magnezyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnesite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;


lexentry: pol/magnituda__rzeczownik__1
written_rep: magnituda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnitude
sense_list:
(geologia, geologiczny) (fizyka, fizyczny) liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;


lexentry: pol/magnoliowate__rzeczownik__1
written_rep: magnoliowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magnolia family
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Magnoliaceae Juss., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;


lexentry: pol/magot__rzeczownik__1
written_rep: magot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magot
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Macaca sylvanus Linnaeus, gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;


lexentry: pol/mahometanizm__rzeczownik__1
written_rep: mahometanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mohammedanism | Muhammadanism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa


lexentry: pol/mahonia__rzeczownik__1
written_rep: mahonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Oregon grape | mahonia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Mahonia Nutt., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mahonia (1.1)


lexentry: pol/mahoniowiec__rzeczownik__1
written_rep: mahoniowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mahogany
sense_list:
(botanika, botaniczny) Swietenia Jacq., rodzaj tropikalnych drzew z rodziny meliowatych, dostarczających cennego drewna (mahoń);


lexentry: pol/mahoń__rzeczownik__1
written_rep: mahoń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mahogany
sense_list:
drewno otrzymywane z mahoniowca | kolor czerwonobrunatny | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) mahoniowiec | (potocznie, potoczny) mebel z mahoniu (1.1)


lexentry: pol/majak__rzeczownik__1
written_rep: majak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decoy boat | hunting boat
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) prowizoryczna łódka lub tratwa, zwykle okryta trzciną, gałęziami lub innym materiałem kamuflującym, używana do podchodzenia i polowania na ptaki wodne


lexentry: pol/majak__rzeczownik__1
written_rep: majak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirage
sense_list:
zjawisko wrażeniowe, iluzoryczny obraz; coś, co wydaje się istnieć, ale w rzeczywistości jest tylko złudzeniem wzrokowym


lexentry: pol/majeranek__rzeczownik__1
written_rep: majeranek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marjoram
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)


lexentry: pol/majka__rzeczownik__1
written_rep: majka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Spanish fly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) rodzaj chrząszcza o zielonej metalicznej barwie


lexentry: pol/majstersztyk__rzeczownik__1
written_rep: majstersztyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masterwork
sense_list:
(środowiskowy) (rzemiosło, rzemieślniczy) przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza


lexentry: pol/majtać__czasownik__2
written_rep: majtać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: dangle
sense_list:
(potocznie, potoczny) o czymś, co luźno zwisa: kiwać się, okręcać się wokół czegoś, unosić się i opadać


lexentry: pol/mak__rzeczownik__1
written_rep: mak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poppy
sense_list:
(botanika, botaniczny) Papaver L., rodzaj roślin z rodziny makowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju mak (1.1)


lexentry: pol/maka__rzeczownik__1
written_rep: maka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maca
sense_list:
(spożywczy) korzeń pieprzycy peruwiańskiej (Lepidium meyenii Walp.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna


lexentry: pol/makadamizacja__rzeczownik__1
written_rep: makadamizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macadamization
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę


lexentry: pol/makaron__rzeczownik__1
written_rep: makaron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macaroni | pasta | noodle
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;


lexentry: pol/makaroniczny__przymiotnik__1
written_rep: makaroniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: macaronic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń


lexentry: pol/makaronik__rzeczownik__1
written_rep: makaronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macaroon | macaron
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;


lexentry: pol/makdonaldyzacja__rzeczownik__1
written_rep: makdonaldyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: McDonaldization
sense_list:
zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;


lexentry: pol/makia__rzeczownik__1
written_rep: makia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brush
sense_list:
(botanika, botaniczny) wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;


lexentry: pol/makiawelizm__rzeczownik__1
written_rep: makiawelizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Machiavellianism | Machiavellism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: make-up
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy


lexentry: pol/makijaż__rzeczownik__1
written_rep: makijaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: make-up | maquillage
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz


lexentry: pol/makolec__rzeczownik__1
written_rep: makolec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlantic redfish | Norway haddock | beaked redfish | deepwater redfin | golden redfish | hemdurgan
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Sebastes mentella Travin, gatunek atlantyckiej ryby z rodziny skorpenowatych


lexentry: pol/makowiec__rzeczownik__1
written_rep: makowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poppy seed cake
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;


lexentry: pol/makrela__rzeczownik__1
written_rep: makrela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mackerel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;


lexentry: pol/makro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: makro-
min_sense_num: 01
trans_list: macro-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/makro__rzeczownik__1
written_rep: makro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macro
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;


lexentry: pol/makroekonomia__rzeczownik__1
written_rep: makroekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macroeconomics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (ekonomia, ekonomiczny) dział ekonomii zajmujący się gospodarką jako całością, w skali krajowej lub globalnej


lexentry: pol/makrofauna__rzeczownik__1
written_rep: makrofauna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macrofauna
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (zoologia, zoologiczny) ogół większych zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym


lexentry: pol/makroflora__rzeczownik__1
written_rep: makroflora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macroflora
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) (botanika, botaniczny) organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm


lexentry: pol/makrofotografia__rzeczownik__1
written_rep: makrofotografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macrophotography
sense_list:
(fotografia) technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką;


lexentry: pol/makrojęzyk__rzeczownik__1
written_rep: makrojęzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macrolanguage macro-language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) zespół blisko spokrewnionych odmian językowych, które bywają uważane za jeden język w niektórych kontekstach kulturowych, społecznych lub politycznych, mimo że mogą mieć znaczne różnice i odrębne kody językowe;


lexentry: pol/makroregion__rzeczownik__1
written_rep: makroregion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: macroregion
sense_list:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi większa od mezoregionu;


lexentry: pol/maksymalizm__rzeczownik__1
written_rep: maksymalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maximalism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) postawa polegająca na stawianiu sobie lub innym najwyższych wymagań i dążeniu do pełnej realizacji zamierzonych celów


lexentry: pol/maksymalizować__czasownik__1
written_rep: maksymalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: maximize
sense_list:
(książkowy) zwiększać do maksimum | (informatyka, informatyczny) rozszerzać okno programu tak, by zajmowało cały ekran


lexentry: pol/makutra__rzeczownik__1
written_rep: makutra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: makitra
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duża, ciężka, gliniana lub kamionkowa misa do ucierania różnych składników spożywczych;


lexentry: pol/malachit__rzeczownik__1
written_rep: malachit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malachite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;


lexentry: pol/malakologia__rzeczownik__1
written_rep: malakologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malacology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (zoologia, zoologiczny) dział zoologii zajmujący się mięczakami;


lexentry: pol/malakser__rzeczownik__1
written_rep: malakser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: food processor | malaxator
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania


lexentry: pol/malapropizm__rzeczownik__1
written_rep: malapropizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malapropism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__1
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: paint | painter | painting
sense_list:
związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza | związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza


lexentry: pol/malarski__przymiotnik__2
written_rep: malarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: picturesque | pictorial
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne


lexentry: pol/malarstwo__rzeczownik__1
written_rep: malarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: painting
sense_list:
(sztuka) sztuka plastyczna posługująca się m.in. plamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);


lexentry: pol/malaryczny__przymiotnik__1
written_rep: malaryczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: malarial
sense_list:
o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię | odnoszący się do malarii, związany z malarią | sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii


lexentry: pol/malarz__rzeczownik__1
written_rep: malarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: painter
sense_list:
(sztuka) artysta, który maluje obrazy | (budownictwo) (rzemiosło, rzemieślniczy) rzemieślnik lub robotnik, który maluje ściany i inne części budynku


lexentry: pol/malation__rzeczownik__1
written_rep: malation
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: malathion
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;


lexentry: pol/male_gaze__rzeczownik__1
written_rep: male gaze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: male gaze
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (socjologia, socjologiczny) z perspektywy feminizmu, to spostrzeżenie, że kobiety są często przedstawiane w literaturze i produkcjach filmowych w męskim, heteroseksualnym ujęciu, dedykowanym męskiej heteroseksualnej widowni


lexentry: pol/malina__rzeczownik__1
written_rep: malina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: raspberry
sense_list:
(potocznie, potoczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc maliny właściwej (1.2) | (botanika, botaniczny) Rubus L., rodzaj krzewów z rodziny różowatych; | (botanika, botaniczny) Rubus idaeus L., krzew maliny właściwej


lexentry: pol/malinica__rzeczownik__1
written_rep: malinica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yaws
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;


lexentry: pol/malinowy__przymiotnik__1
written_rep: malinowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: raspberry
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin | dotyczący malin (krzewów i owoców) | mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony


lexentry: pol/malowanie__rzeczownik__1
written_rep: malowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paint
sense_list:
nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__1
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: paint
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem


lexentry: pol/malować__czasownik__3
written_rep: malować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: make up
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)


lexentry: pol/malstrom__rzeczownik__1
written_rep: malstrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maelstorm
sense_list:
(geografia, geograficzny) prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;


lexentry: pol/maltański__przymiotnik__1
written_rep: maltański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Maltese
sense_list:
(geografia, geograficzny) odnoszący się do państwa Malta | (geografia, geograficzny) odnoszący się do wyspy Malta


lexentry: pol/maltodekstryna__rzeczownik__1
written_rep: maltodekstryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maltodextrin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) węglowodan złożony będący produktem częściowej enzymatycznej hydrolizy skrobi;


lexentry: pol/maltoza__rzeczownik__1
written_rep: maltoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maltose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) disacharyd składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; C12H22O11;


lexentry: pol/maltuzjański__przymiotnik__1
written_rep: maltuzjański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Malthusian
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z maltuzjanizmem, zespołem poglądów sformułowanym przez Thomasa Malthusa


lexentry: pol/mamałyga__rzeczownik__1
written_rep: mamałyga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hominy
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej


lexentry: pol/mameluk__rzeczownik__1
written_rep: mameluk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mameluk | mameluke | mamluk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;


lexentry: pol/maminsynek__rzeczownik__1
written_rep: maminsynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mother's boy
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny


lexentry: pol/mamutowiec_olbrzymi__rzeczownik__1
written_rep: mamutowiec olbrzymi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giant sequoia
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Sequoiadendron giganteum L., gatunek potężnych, długowiecznych drzew iglastych, występujących w Ameryce Północnej


lexentry: pol/mana__rzeczownik__1
written_rep: mana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mana
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko


lexentry: pol/mandala__rzeczownik__1
written_rep: mandala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandala
sense_list:
motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;


lexentry: pol/mandarynka__rzeczownik__1
written_rep: mandarynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandarin | mandarin orange
sense_list:
(botanika, botaniczny) Citrus reticulata Blanco, niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;


lexentry: pol/mandat__rzeczownik__1
written_rep: mandat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mandate
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;


lexentry: pol/manewr__rzeczownik__1
written_rep: manewr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maneuver | manoeuvre | manoeuver
sense_list:
zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania | (przenośnie, przenośnia) zręczne posunięcie


lexentry: pol/mango__rzeczownik__1
written_rep: mango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mango
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc drzewa z rodzaju mango (1.1) | (botanika, botaniczny) Mangifera L., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;


lexentry: pol/mango__rzeczownik__1
written_rep: mango
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mango | mango tree
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z rodzaju mango (1.1)


lexentry: pol/mangostan__rzeczownik__1
written_rep: mangostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mangosteen
sense_list:
(spożywczy) ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię | (botanika, botaniczny) Garcinia mangostana L., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej; | (botanika, botaniczny) Garcinia L., rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny kluzjowatych;


lexentry: pol/mania_prześladowcza__rzeczownik__1
written_rep: mania prześladowcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: persecutory delusion | persecution complex
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) chorobliwy stan psychiczny objawiający się nieustannym dopatrywaniu się niebezpieczeństw i urojonych wrogów, której towarzyszy wzrost serotoniny i adrenaliny w organizmie


lexentry: pol/maniak__rzeczownik__1
written_rep: maniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maniac
sense_list:
(potocznie, potoczny) człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany | (medycyna, medyczny) człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej


lexentry: pol/manicheizm__rzeczownik__1
written_rep: manicheizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichaeism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;


lexentry: pol/manichejczyk__rzeczownik__1
written_rep: manichejczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Manichaean | Manichaeist
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) (historia, historyczny, historycznie) zwolennik manicheizmu


lexentry: pol/manichejski__przymiotnik__1
written_rep: manichejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Manichaean | Manichean
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;


lexentry: pol/manifest__rzeczownik__1
written_rep: manifest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manifesto
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odezwa władz skierowana do narodu | publiczna deklaracja zawierająca program działania


lexentry: pol/manipulacja__rzeczownik__1
written_rep: manipulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipulation
sense_list:
celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje


lexentry: pol/manipulant__rzeczownik__1
written_rep: manipulant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manipulator
sense_list:
(potocznie, potoczny) ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły


lexentry: pol/manić__czasownik__1
written_rep: manić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: lure
sense_list:
(dawniej, dawny) przedstawiać coś w nieprawdziwym, złudnym świetle, by kogoś zmylić, skusić lub oszukać


lexentry: pol/manko__rzeczownik__1
written_rep: manko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deficit
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;


lexentry: pol/manna_z_nieba__rzeczownik__1
written_rep: manna z nieba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manna from heaven
sense_list:
(biblijny) (przenośnie, przenośnia) nieoczekiwany dar lub zysk, niespodziewana pomoc albo ratunek w trudnej sytuacji


lexentry: pol/mannoza__rzeczownik__1
written_rep: mannoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mannose
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) cukier prosty występujacy w roślinach trawiastych z rodzaju manna, niektórych owocach i warzywach i roślinach strączkowych;


lexentry: pol/manosfera__rzeczownik__1
written_rep: manosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manosphere
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;


lexentry: pol/mansarda__rzeczownik__1
written_rep: mansarda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mansard | mansard roof
sense_list:
(architektura, architektoniczny) dach zbudowany z dwóch części, którego niższa część jest mocniej nachylona niż wyższa


lexentry: pol/manta__rzeczownik__1
written_rep: manta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giant oceanic manta ray
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) ryba z gatunku manta (1.1) | (systematyka) (ichtiologia, ichtiologiczny) Manta birostris Walbaum, gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, największy przedstawiciel rodziny mantowatych;


lexentry: pol/mantra__rzeczownik__1
written_rep: mantra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantra
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wedyjski hymn lub modlitwa | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu


lexentry: pol/mantykora__rzeczownik__1
written_rep: mantykora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manticore
sense_list:
(mitologia grecka) potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;


lexentry: pol/mantyla__rzeczownik__1
written_rep: mantyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantilla
sense_list:
(odzieżownictwo) (etnografia, etnograficzny) rodzaj welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiego jedwabiu, noszonego tradycyjnie przez kobiety w Hiszpanii;


lexentry: pol/manufaktura__rzeczownik__1
written_rep: manufaktura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manufacture | workshop
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;


lexentry: pol/manuka__rzeczownik__1
written_rep: manuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: New Zealand teatree | broom tea-tree | manuka | manuka myrtle
sense_list:
(botanika, botaniczny) Leptospermum scoparium, krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii


lexentry: pol/manul_stepowy__rzeczownik__1
written_rep: manul stepowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pallas's cat | manul
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Otocolobus manul Pallas, gatunek niewielkiego drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Azji; | (zoologia, zoologiczny) drapieżnik z gatunku manul stepowy (1.1)


lexentry: pol/manuskrypt__rzeczownik__1
written_rep: manuskrypt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: manuscript
sense_list:
(bibliotekoznawstwo, bibliotekoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dzieło napisane odręcznie;


lexentry: pol/maoizm__rzeczownik__1
written_rep: maoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maoism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;


lexentry: pol/mapa_drogowa__rzeczownik__1
written_rep: mapa drogowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roadmap
sense_list:
(dosłownie) mapa, której głównym celem jest przedstawienie zagadnień związanych z infrastrukturą drogową; | (potocznie, potoczny) plan działań niezbędnych do osiągnięcia jakiegoś celu;


lexentry: pol/mapować__czasownik__1
written_rep: mapować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: map
sense_list:
(geodezja, geodezyjny) rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie


lexentry: pol/marabut__rzeczownik__2
written_rep: marabut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: marabout
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w islamie: osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta);


lexentry: pol/marabut_afrykański__rzeczownik__1
written_rep: marabut afrykański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marabou Stork
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Leptoptilos crumeniferus Lesson, gatunek ptaka z rodziny bocianowatych;


lexentry: pol/marathi__rzeczownik__1
written_rep: marathi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marathi
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;


lexentry: pol/marcepan__rzeczownik__1
written_rep: marcepan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marzipan | marchpane
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;


lexentry: pol/marchia__rzeczownik__1
written_rep: marchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mark | march
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (administracja) w państwie karolińskim oraz w Świętym Cesarstwie Rzymskim okręg przygraniczny zarządzany przez margrabię;


lexentry: pol/marcjonizm__rzeczownik__1
written_rep: marcjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marcionism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) nurt wczesnego chrześcijaństwa (II-IV w.), związany z Marcjonem z Synopy zakładający istnienie dwóch bogów: Boga Starego Testamentu (surowego, sprawiedliwego) i Boga objawionego przez Jezusa (dobrego, miłosiernego), odrzucenie Starego Testamentu, uznawanie tylko wybranych pism Nowego Testamentu (np. okrojonej Ewangelii Łukasza) oraz silny dualizm duch – materia;


lexentry: pol/margaj__rzeczownik__1
written_rep: margaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margay
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Leopardus wiedii Schinz, gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej; | (zoologia, zoologiczny) kot z gatunku margaj (1.1)


lexentry: pol/margaryna__rzeczownik__1
written_rep: margaryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margarine
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;


lexentry: pol/margarynowy__przymiotnik__1
written_rep: margarynowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: margaric
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) związany z perłą lub perłami → (chemia, chemiczny) (zobacz) kwas margarynowy


lexentry: pol/margrabstwo__rzeczownik__1
written_rep: margrabstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margravate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł i urząd margrabiego | (historia, historyczny, historycznie) ziemie zarządzane przez margrabiego


lexentry: pol/marianin__rzeczownik__1
written_rep: marianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez św. Stanisława Papczyńskiego;


lexentry: pol/mariawityzm__rzeczownik__1
written_rep: mariawityzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mariavite church
sense_list:
grupa wyznań chrześcijańskich, tradycji katolickiej, oparta na objawieniu Dzieła Wielkiego Miłosierdzia;


lexentry: pol/marionetkarz__rzeczownik__1
written_rep: marionetkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puppeteer
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek


lexentry: pol/marionetkowy__przymiotnik__1
written_rep: marionetkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: puppet
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś | (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) dotyczący marionetki, związany z marionetką


lexentry: pol/marketing__rzeczownik__1
written_rep: marketing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marketing
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;


lexentry: pol/markietan__rzeczownik__1
written_rep: markietan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sutler
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: awning
sense_list:
(architektura, architektoniczny) daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.


lexentry: pol/markiza__rzeczownik__1
written_rep: markiza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandwich cookie
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) okrągłe ciastko, składające się z dwóch herbatników przełożonych masą;


lexentry: pol/markizat__rzeczownik__1
written_rep: markizat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marquisate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) godność, pozycja, tytuł markiza lub markizy | (historia, historyczny, historycznie) lenno lub obszar pod jurysdykcją markiza lub markizy, przysługujący mu/jej z tytułu markizatu (1.1)


lexentry: pol/markizeta__rzeczownik__1
written_rep: markizeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marquisette
sense_list:
(włókiennictwo) lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej


lexentry: pol/marksizm__rzeczownik__1
written_rep: marksizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marxism | marxism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;


lexentry: pol/marmolada__rzeczownik__1
written_rep: marmolada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marmalade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;


lexentry: pol/marmur__rzeczownik__1
written_rep: marmur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marble
sense_list:
(geologia, geologiczny) skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;


lexentry: pol/marnotrawca__rzeczownik__1
written_rep: marnotrawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spendthrift | squanderer | wasteful person
sense_list:
osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna


lexentry: pol/maron__rzeczownik__1
written_rep: maron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maroon
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;


lexentry: pol/maronita__rzeczownik__1
written_rep: maronita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maronite
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/maronitka__rzeczownik__1
written_rep: maronitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Maronite
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członkini chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej


lexentry: pol/marran__rzeczownik__1
written_rep: marran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marrano
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (etnografia, etnograficzny) żydowski konwertyta w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii;


lexentry: pol/marryzm__rzeczownik__1
written_rep: marryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marrism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (językoznawstwo, językoznawczy) lingwistyczne teorie Nikołaja Marra i jego następców postulujące m.in. istnienie tzw. jafetyckiej grupy języków;


lexentry: pol/mars__rzeczownik__1
written_rep: mars
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: top
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) miejsce na maszcie, umożliwiające obserwację morza, osłonięte płótnem tworzy bocianie gniazdo;


lexentry: pol/marsowy__przymiotnik__1
written_rep: marsowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: martial
sense_list:
(książkowy) o twarzy, minie: groźny, srogi | (przestarzałe, przestarzały) związany z wojną lub wojownikiem


lexentry: pol/marsz__rzeczownik__1
written_rep: marsz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: march
sense_list:
przemieszczanie się, pochód wojsk; | rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy


lexentry: pol/martwicze_zapalenie_powięzi__rzeczownik__1
written_rep: martwicze zapalenie powięzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: necrotizing fasciitis
sense_list:
(medycyna, medyczny) rzadkie, ostre zakażenie podskórnej tkanki łącznej szerzące się wzdłuż powięzi okrywających mięśnie tułowia i kończyn;


lexentry: pol/martwy_ciąg__rzeczownik__1
written_rep: martwy ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deadlift
sense_list:
(sport, sportowy) ćwiczenie i dyscyplina sportowa, w której osoba wykonująca musi podnieść z ziemi jakiś ciężar aż do momentu całkowitego wyprostowania nóg oraz pleców;


lexentry: pol/martwy_piksel__rzeczownik__1
written_rep: martwy piksel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dead pixel
sense_list:
(potocznie, potoczny) (elektronika, elektroniczny) piksel na wyświetlaczu LCD, który z powodu uszkodzenia nie świeci się lub świeci się nieprawidłowo;


lexentry: pol/martyrologium__rzeczownik__1
written_rep: martyrologium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martyrology
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) księga liturgiczna kalendarzowo listująca męczenników razem z krótkimi opisami ich męki;


lexentry: pol/maruder__rzeczownik__1
written_rep: maruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marauder | straggler
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw


lexentry: pol/maruderstwo__rzeczownik__1
written_rep: maruderstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: looting
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży


lexentry: pol/marynarka_wojenna__rzeczownik__1
written_rep: marynarka wojenna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: navy
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ogół morskich sił zbrojnych jakiegoś państwa;


lexentry: pol/marynata__rzeczownik__1
written_rep: marynata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marinade
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;


lexentry: pol/marzanna__rzeczownik__1
written_rep: marzanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: madder
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubia tinctorum, roślina z rodziny marzanowatych uprawiana dla czerwonego barwnika zawartego w jej kłączu;


lexentry: pol/marzenie__rzeczownik__1
written_rep: marzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dream
sense_list:
ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu | fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś | (przenośnie, przenośnia) coś niewiarygodnego, nierzeczywistego


lexentry: pol/marznący_deszcz__rzeczownik__1
written_rep: marznący deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freezing rain
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) deszcz, którego krople mają ujemną temperaturę, są przechłodzone i zamarzają błyskawicznie po uderzeniu w ziemię;


lexentry: pol/marża__rzeczownik__1
written_rep: marża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: margin | mark-up
sense_list:
(handel, handlowy) różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk;


lexentry: pol/masa__rzeczownik__1
written_rep: masa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mass
sense_list:
(fizyka, fizyczny) podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii; | gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta


lexentry: pol/masa_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: masa atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atomic mass
sense_list:
(fizyka, fizyczny) liczba określająca ile razy masa pierwiastka jest większa od 1/12 masy atomu węgla 12C;


lexentry: pol/masa_krytyczna__rzeczownik__1
written_rep: masa krytyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: critical mass
sense_list:
(fizyka, fizyczny) najmniejsza ilość materiału rozszczepialnego, niezbędna by mogła nastąpić i utrzymać się jądrowa reakcja łańcuchowa


lexentry: pol/masaż__rzeczownik__1
written_rep: masaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: massage
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;


lexentry: pol/mascarpone__rzeczownik__1
written_rep: mascarpone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mascarpone
sense_list:
(spożywczy) miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;


lexentry: pol/maseczka__rzeczownik__1
written_rep: maseczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mask
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;


lexentry: pol/mashup__rzeczownik__1
written_rep: mashup
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mashup
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (informatyka, informatyczny) utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów


lexentry: pol/maska__rzeczownik__1
written_rep: maska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mask
sense_list:
przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;


lexentry: pol/maskonur__rzeczownik__1
written_rep: maskonur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: puffin | sea parrot
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula arctica Linnaeus, wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;


lexentry: pol/maskonur_pacyficzny__rzeczownik__1
written_rep: maskonur pacyficzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Horned Puffin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Fratercula corniculata, gatunek ptaka z rodziny alk, rodzaju maskonurów, występujący na północy Pacyfiku


lexentry: pol/maskonur_złotoczuby__rzeczownik__1
written_rep: maskonur złotoczuby
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tufted puffin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Lunda cirrhata, gatunek ptaka z rodziny alk, jeden z trzech gatunków maskonurów, zamieszkuje północny Pacyfik;


lexentry: pol/maskować__czasownik__1
written_rep: maskować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: camouflage | mask
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania


lexentry: pol/masochistka__rzeczownik__1
written_rep: masochistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masochist
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie


lexentry: pol/masochistyczny__przymiotnik__1
written_rep: masochistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: masochistic
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (psychologia, psychologiczny) odnoszący się do masochizmu lub masochisty


lexentry: pol/masochizm__rzeczownik__1
written_rep: masochizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: masochism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia | przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;


lexentry: pol/masoneria__rzeczownik__1
written_rep: masoneria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: freemasonry
sense_list:
międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;


lexentry: pol/masowiec__rzeczownik__1
written_rep: masowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulk carrier
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;


lexentry: pol/master__rzeczownik__2
written_rep: master
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: master
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) całościowe ujęcie sceny w szerokim planie


lexentry: pol/mastering__rzeczownik__1
written_rep: mastering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mastering
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału;


lexentry: pol/mastif__rzeczownik__1
written_rep: mastif
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mastiff
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;


lexentry: pol/mastka__rzeczownik__1
written_rep: mastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: preputial sebum | smegma
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych


lexentry: pol/masturbować__czasownik__1
written_rep: masturbować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: masturbate
sense_list:
pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem


lexentry: pol/maswerk__rzeczownik__1
written_rep: maswerk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tracery
sense_list:
(architektura, architektoniczny) element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;


lexentry: pol/masz_babo_placek__wykrzyknik__1
written_rep: masz babo placek
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: a fine kettle of fish | a pretty kettle of fish
sense_list:
(potocznie, potoczny) wykrzyknienie stanowiące reakcję na nieprzyjemną, kłopotliwą, zaskakującą sytuację


lexentry: pol/maszt__rzeczownik__1
written_rep: maszt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mast
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki; | (architektura, architektoniczny) wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;


lexentry: pol/maszyna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: machine
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy


lexentry: pol/maszyna_prosta__rzeczownik__1
written_rep: maszyna prosta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simple machine
sense_list:
(fizyka, fizyczny) urządzenie do zmiany kierunku i wartości siły bez użycia dodatkowego źródła energii;


lexentry: pol/maszyna_wirtualna__rzeczownik__1
written_rep: maszyna wirtualna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: virtual machine
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy symulujący działanie komputera korzystając z wydzielonych zasobów fizycznego urządzenia;


lexentry: pol/maszynistka__rzeczownik__1
written_rep: maszynistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: typist
sense_list:
kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania | (dawniej, dawny) szwaczka pracująca na maszynie do szycia


lexentry: pol/maszynowo__przysłówek__1
written_rep: maszynowo
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: mechanically
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) w sposób mechaniczny; z automatu; bez zastanowienia | (technologia, technika, techniczny) za pomocą maszyny; na maszynie; nie ręcznie


lexentry: pol/masło__rzeczownik__1
written_rep: masło
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butter
sense_list:
(spożywczy) tłuszcz jadalny produkowany z mleka; | (spożywczy) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych


lexentry: pol/masło_orzechowe__rzeczownik__1
written_rep: masło orzechowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peanut butter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta produkowana z orzeszków ziemnych, wywodząca się z kuchni amerykańskiej;


lexentry: pol/mat__rzeczownik__2
written_rep: mat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: checkmate
sense_list:
(szachy, pojęcie szachowe) stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;


lexentry: pol/mata__rzeczownik__1
written_rep: mata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mat
sense_list:
(sport, sportowy) miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych | plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.


lexentry: pol/matacz__rzeczownik__1
written_rep: matacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: schemer | trickster
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która mataczy, czyli działa nieuczciwie, kręci, oszukuje lub próbuje coś ukryć


lexentry: pol/matematyka__rzeczownik__1
written_rep: matematyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mathematics | math | maths
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;


lexentry: pol/matematyka_dyskretna__rzeczownik__1
written_rep: matematyka dyskretna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discrete mathematics
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór działów matematyki dotyczących struktur nieciągłych, w skład którego wchodzą przede wszystkim kombinatoryka i teoria grafów;


lexentry: pol/matematyka_stosowana__rzeczownik__1
written_rep: matematyka stosowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: applied mathematics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (matematyka, matematyczny) dział matematyki zajmujący się opracowywaniem i wykorzystywaniem metod matematycznych do rozwiązywania problemów praktycznych w nauce, technice, ekonomii i innych dziedzinach działalności człowieka


lexentry: pol/materac__rzeczownik__1
written_rep: materac
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mattress
sense_list:
duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;


lexentry: pol/materia__rzeczownik__1
written_rep: materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matter
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych; | (filozofia, filozoficzny) byt rozciągły w przestrzeni i czasie;


lexentry: pol/materialistka__rzeczownik__1
written_rep: materialistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: materialist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolenniczka materializmu w filozofii | kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych


lexentry: pol/matka__rzeczownik__1
written_rep: matka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mother
sense_list:
rodzic płci żeńskiej; | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnica, przełożona klasztoru | (zoologia, zoologiczny) samica mająca potomstwo


lexentry: pol/matka_octowa__rzeczownik__1
written_rep: matka octowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mother of vinegar
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) substancja złożona z formy celulozy i bakterii octowych, które rozwijają się podczas fermentacji; przekształca ona alkohol w kwas octowy;


lexentry: pol/matka_trutowa__rzeczownik__1
written_rep: matka trutowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drone-laying queen
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) niezapłodniona matka pszczela, składająca jaja z których wylęgają się wyłącznie trutnie


lexentry: pol/matkojebca__rzeczownik__1
written_rep: matkojebca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motherfucker
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (rzadki, rzadko używany) mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką | (wulgarnie, wulgaryzm) obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny


lexentry: pol/matma__rzeczownik__1
written_rep: matma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: math | maths
sense_list:
(potocznie, potoczny) (uczniowskie) lekcja matematyki | (potocznie, potoczny) (uczniowskie) przedmiot matematyki


lexentry: pol/matriarchat__rzeczownik__1
written_rep: matriarchat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matriarchy | matriarchate
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;


lexentry: pol/matrona__rzeczownik__1
written_rep: matrona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: matrona
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Rzymie zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;


lexentry: pol/maturacja__rzeczownik__1
written_rep: maturacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: maturation | maturement | ripening
sense_list:
(spożywczy) proces dojrzewania niektórych produktów spożywczych, np. serów, wędlin lub gotowego alkoholu;


lexentry: pol/matówka__rzeczownik__1
written_rep: matówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: focusing screen
sense_list:
(fotografia) półprzezroczysty materiał (przeważnie płaska płytka szklana ze zmatowioną powierzchnią z jednej strony w celu rozproszenia światła) używany w aparacie fotograficznym do obserwacji obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości;


lexentry: pol/mauretański__przymiotnik__1
written_rep: mauretański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Mauritanian
sense_list:
odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce | (architektura, architektoniczny) odnoszący się do stylu mauretańskiego


lexentry: pol/mauzer__rzeczownik__1
written_rep: mauzer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mauser
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet


lexentry: pol/mauzoleum__rzeczownik__1
written_rep: mauzoleum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mausoleum
sense_list:
(architektura, architektoniczny) monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;


lexentry: pol/mazdaizm__rzeczownik__1
written_rep: mazdaizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mazdaism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;


lexentry: pol/mazgaj__rzeczownik__1
written_rep: mazgaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crybaby
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba nadmiernie płaczliwa, rozczulająca się i użalająca się nad sobą


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Easter cake
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;


lexentry: pol/mazurek__rzeczownik__1
written_rep: mazurek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazurka
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (choreografia, choreograficzny) stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;


lexentry: pol/mazurzenie__rzeczownik__1
written_rep: mazurzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazuration
sense_list:
proces fonetyczny polegający na wymowie spółgłosek dziąsłowych ‹sz›, ‹ż›, ‹cz›, ‹dż› jako przedniojęzykowo-zębowych ‹s›, ‹z›, ‹c›, ‹dz›;


lexentry: pol/mazut__rzeczownik__1
written_rep: mazut
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mazut
sense_list:
(chemia, chemiczny) oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;


lexentry: pol/mała__rzeczownik__1
written_rep: mała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baby | little girl | little one
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) lub (żartobliwie) o dorosłej kobiecie, np. o sympatii


lexentry: pol/małoduszność__rzeczownik__1
written_rep: małoduszność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cowardice
sense_list:
(książkowy) cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; (także, też) zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej


lexentry: pol/małoletniość__rzeczownik__1
written_rep: małoletniość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nonage
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości


lexentry: pol/małomiasteczkowy__przymiotnik__1
written_rep: małomiasteczkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: small-town
sense_list:
mieszkający w małym miasteczku, pochodzący z małego miasteczka | związany z małym miasteczkiem, odnoszący się do małego miasteczka, znajdujący się w małym miasteczku


lexentry: pol/małostkowy__przymiotnik__1
written_rep: małostkowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: petty | niggling
sense_list:
taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne


lexentry: pol/małowodzie__rzeczownik__1
written_rep: małowodzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oligohydramnios
sense_list:
(medycyna, medyczny) występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;


lexentry: pol/małpa__rzeczownik__1
written_rep: małpa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monkey | ape
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;


lexentry: pol/małpa_z_brzytwą__rzeczownik__1
written_rep: małpa z brzytwą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monkey with a razor blade
sense_list:
osoba niekompetentna i nieodpowiedzialna, która może spowodować poważne szkody, jeśli zostanie dopuszczona do wykonywania ważnych zadań, uważana za potencjalnie niebezpieczną


lexentry: pol/małpi_chlebek__rzeczownik__1
written_rep: małpi chlebek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monkey bread | monkey's bread | monkey-bread
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) popularny w USA słodki wypiek z ciasta drożdżowego w formie babki składającej się z bułeczek, które można odrywać rękami


lexentry: pol/małpka__rzeczownik__1
written_rep: małpka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chick
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)


lexentry: pol/małżeństwo__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: marriage | matrimony
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;


lexentry: pol/małżeństwo_wymuszone__rzeczownik__1
written_rep: małżeństwo wymuszone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forced marriage
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) związek małżeński, który został zawarty wbrew woli jednej ze stron, zazwyczaj kobiety;


lexentry: pol/mański__przymiotnik__1
written_rep: mański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Manx
sense_list:
(geografia, geograficzny) (etnografia, etnograficzny) dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej


lexentry: pol/maślak_sitarz__rzeczownik__1
written_rep: maślak sitarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jersey cow mushroom
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus bovinus, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o dużych porach rurek;


lexentry: pol/maślak_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: maślak zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: boleus luteus
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus luteus, pospolity, jadalny gatunek grzyba z rodziny maślakowatych;


lexentry: pol/maślak_żółty__rzeczownik__1
written_rep: maślak żółty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Greville's bolete
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Suillus grevillei, gatunek grzyba z rodziny maślakowatych o żółtej barwie kapelusza;


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colour
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) (jeździectwo, jeździecki) barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła


lexentry: pol/maść__rzeczownik__1
written_rep: maść
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ointment | liniment | rub
sense_list:
(medycyna, medyczny) substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;


lexentry: pol/maźnica__rzeczownik__1
written_rep: maźnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axlebox | journal box
sense_list:
(kolejnictwo) łożysko ślizgowe osi pojazdu wraz z urządzeniem smarującym lub stosowana współcześnie obudowa łożyska wałeczkowego z pracującymi wewnątrz smarem;


lexentry: pol/mażoretka__rzeczownik__1
written_rep: mażoretka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: majorette
sense_list:
dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;


lexentry: pol/mdłości__rzeczownik__1
written_rep: mdłości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nausea
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) stan wywołany przez czynniki fizyczne lub psychiczne poprzedzający wymioty;


lexentry: pol/meblościanka__rzeczownik__1
written_rep: meblościanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: unit furniture | wall unit
sense_list:
zestaw mebli, zazwyczaj składający się z kilku elementów, które są ze sobą połączone i tworzą jedną, spójną całość


lexentry: pol/mecenat__rzeczownik__1
written_rep: mecenat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patronage
sense_list:
opieka materialna lub organizacyjna nad twórcami, naukowcami bądź instytucjami kultury, sprawowana przez osobę prywatną, instytucję albo państwo


lexentry: pol/mech__rzeczownik__1
written_rep: mech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moss
sense_list:
(botanika, botaniczny) drobna, niewielka roślina zarodnikowa żyjąca w ocienionych i wilgotnych miejscach


lexentry: pol/mechanicyzm__rzeczownik__1
written_rep: mechanicyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechanical philosophy
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd postulujący możliwość wyjaśnienia wszystkich zjawisk zachodzących w przyrodzie za pomocą praw i pojęć mechaniki;


lexentry: pol/mechanika__rzeczownik__1
written_rep: mechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechanics
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) dział techniki zajmujący się konstruowaniem i budowaniem maszyn i pojazdów; | (fizyka, fizyczny) dział fizyki opisujący ruch i odkształcenie ciał materialnych lub ich części na skutek ich wzajemnych oddziaływań oraz badający stan równowagi między nimi. | (technologia, technika, techniczny) dział obejmujący mechanikę ośrodków ciągłych i wytrzymałość materiałów | sposób działania mechanizmu | (informatyka, informatyczny) model fizyki świata zaimplementowany w grze komputerowej


lexentry: pol/mechanika_kwantowa__rzeczownik__1
written_rep: mechanika kwantowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quantum mechanics | quantum physics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się badaniem zjawisk w skali mikroskopowej oraz nadprzewodnictwa i nadciekłości;


lexentry: pol/mechanizm__rzeczownik__1
written_rep: mechanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechanism
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) zespół pracujących elementów maszyny / urządzenia mających wykonywać określoną czynność | (książkowy) grupa współdziałających wydarzeń, procesów lub zachowań


lexentry: pol/mechatronik__rzeczownik__1
written_rep: mechatronik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechatronics engineer
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (technologia, technika, techniczny) technik specjalista w dziedzinie wdrażania i eksploatacji urządzeń i systemów automatyki


lexentry: pol/mechatronika__rzeczownik__1
written_rep: mechatronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mechatronics
sense_list:
dział techniki, który łączy w sobie elementy mechaniki, budowy maszyn, elektroniki, automatyki, robotyki oraz informatyki;


lexentry: pol/mecz__rzeczownik__1
written_rep: mecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: match | game
sense_list:
(sport, sportowy) część rozgrywek sportowych, rozgrywana między dwoma zawodnikami lub drużynami, umożliwiająca wyłonienie zwycięzcy


lexentry: pol/meczet__rzeczownik__1
written_rep: meczet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosque
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) budynek, miejsce modlitwy i sprawowania kultu Boga w islamie;


lexentry: pol/medal__rzeczownik__1
written_rep: medal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medal
sense_list:
niewielki okrągły wytwór metalowy, ozdobiony reliefem, często na wstążce, wykonany dla upamiętnienia ważnych wydarzeń lub jako odznaczenie;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: locket
sense_list:
(jubilerstwo, jubilerski) ozdobny wisiorek-pojemniczek, w którym umieszcza się miniaturowy portret lub pamiątkę;


lexentry: pol/medalion__rzeczownik__1
written_rep: medalion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medallion
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owalny kotlet bez panierki | (sztuka) element dekoracyjny w owalnym obramowaniu, na ścianie lub meblu;


lexentry: pol/media_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: media społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: social media
sense_list:
(informatyka, informatyczny) platformy i serwisy internetowe umożliwiające użytkownikom tworzenie, udostępnianie i wymianę treści oraz komunikowanie się z innymi ludźmi w sieci


lexentry: pol/mediana__rzeczownik__1
written_rep: mediana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: median
sense_list:
(statystyka, statystyczny) wartość liczbowa, która zajmująca środkowe miejsce w rosnącym szeregu liczb (przy parzystej ilości elementów jest średnią dwóch środkowych liczb);


lexentry: pol/mediewistyka__rzeczownik__1
written_rep: mediewistyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medieval study
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina historii zajmująca się zagadnieniami epoki średniowiecza;


lexentry: pol/medium_społecznościowe__rzeczownik__1
written_rep: medium społecznościowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: social media
sense_list:
(społeczny) (socjologia, socjologiczny) serwis internetowy skupiający dużą grupę użytkowników tworzących jego treść i zawierający mechanizmy umożliwiające interakcję między użytkownikami;


lexentry: pol/medycyna__rzeczownik__1
written_rep: medycyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicine
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka o zdrowiu i chorobach człowieka i zwierząt oraz sposobach zapobiegania i leczenia;


lexentry: pol/medykalizacja__rzeczownik__1
written_rep: medykalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: medicalization | medicalisation
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (medycyna, medyczny) proces, którego wynikiem jest zawłaszczenie określonych sfer życia społecznego przez przedstawicieli służby zdrowia, przez co stają się domeną medyczną oraz są traktowane wyłącznie w kategoriach problemów zdrowotnych;


lexentry: pol/medykament__rzeczownik__1
written_rep: medykament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drug
sense_list:
(książkowy) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja wykorzystywana w medycynie do leczenia


lexentry: pol/megabajt__rzeczownik__1
written_rep: megabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 kilobajtom;


lexentry: pol/megaduks__rzeczownik__1
written_rep: megaduks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megas doux
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) wysoki stopień wojskowy, jeden z najwyższych urzędów w Cesarstwie Bizantyjskim w późnym jego okresie;


lexentry: pol/megafon__rzeczownik__1
written_rep: megafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megaphone
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) głośnik o dużej mocy, instalowany w miejscach publicznych | (technologia, technika, techniczny) przenośne urządzenie składające się z mikrofonu i głośnika tubowego


lexentry: pol/megalania__rzeczownik__1
written_rep: megalania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megalania
sense_list:
(paleontologia, paleontologiczny) (zoologia, zoologiczny) Varanus priscus Owen, wymarły gatunek warana żyjącego w plejstocenie na terenie Australii;


lexentry: pol/megalodon__rzeczownik__1
written_rep: megalodon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megalodon
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Carcharodon megalodon lub Carcharocles megalodon, prehistoryczny rekin, wymarły gatunek największej znanej ryby drapieżnej;


lexentry: pol/megaparsek__rzeczownik__1
written_rep: megaparsek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megaparsec
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) (jednostka miary) jednostka długości w astronomii równa milionowi parseków


lexentry: pol/megaterium__rzeczownik__1
written_rep: megaterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ground sloth
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Megatherium, rodzaj leniwców żyjących od późnego pliocenu do późnego plejstocenu; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju megaterium (1.1)


lexentry: pol/megilla__rzeczownik__1
written_rep: megilla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megilla | megillah
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (przenośnie, przenośnia) bogata w szczegóły nudna opowieść | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (żydowski) ozdobny zwój literatury żydowskiej


lexentry: pol/megomierz__rzeczownik__1
written_rep: megomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: megohmmeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd do pomiaru oporu elektrycznego mierzący w megaomach


lexentry: pol/mehendi__rzeczownik__1
written_rep: mehendi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mehndi
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) hinduski zwyczaj misternego dekorowania henną dłoni i stóp panny młodej;


lexentry: pol/mejoza__rzeczownik__1
written_rep: mejoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meiosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału redukcyjnego jądra komórkowego, z którego powstają cztery jądra o połowie chromosomów komórki macierzystej;


lexentry: pol/mekka__rzeczownik__1
written_rep: mekka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mecca
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) centrum zainteresowania lub działalności, cel dążeń i aspiracji, miłośników, znawców, hobbistów itd.


lexentry: pol/meksykańskość__rzeczownik__1
written_rep: meksykańskość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mexicanness
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) cecha tego, co meksykańskie; meksykański charakter czegoś


lexentry: pol/melamina__rzeczownik__1
written_rep: melamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melamine
sense_list:
substancja używana jako półprodukt do wyrobu tworzyw sztucznych, żywic, laminatów, klejów, farb i lakierów


lexentry: pol/melancholik__rzeczownik__1
written_rep: melancholik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melancholic
sense_list:
człowiek cierpiący na melancholię | człowiek o łagodnym, biernym usposobieniu i powolnych reakcjach uczuciowych;


lexentry: pol/melanż__rzeczownik__1
written_rep: melanż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melange
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) fikcyjna przyprawa, wymyślona na potrzeby powieści Franka Herberta pt. Diuna;


lexentry: pol/melasa__rzeczownik__1
written_rep: melasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molasses
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) ciemnobrązowy, gęsty syrop o odczynie słabo alkalicznym, który powstaje jako produkt uboczny podczas produkcji cukru spożywczego;


lexentry: pol/melatonina__rzeczownik__1
written_rep: melatonina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melatonin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon syntetyzowany w pinealocytach szyszynki, odpowiadający za regulację dobowego cyklu snu i czuwania;


lexentry: pol/melchizedek__rzeczownik__1
written_rep: melchizedek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lunula | lunette
sense_list:
(kościelny) małe naczyńko w kształcie półksiężyca, w którym konsekrowana hostia jest umieszczana w monstrancji;


lexentry: pol/melisa__rzeczownik__1
written_rep: melisa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lemon balm | lemon-balm
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Melissa officinalis L., roślina lecznicza o owłosionej łodydze i jajowatych liściach, kwitnąca na niebiesko lub różowo, mająca cytrynowym zapach, stosowana także jako przyprawa;


lexentry: pol/melisa_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: melisa lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lemon balm
sense_list:
(botanika, botaniczny) Melissa officinalis L. gatunek byliny z rodziny jasnotowatych stosowanej jako roślina lecznicza;


lexentry: pol/melizmat__rzeczownik__1
written_rep: melizmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melisma
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ozdobnik melodyczny, figuracja zbudowana z przynajmniej dwóch dźwięków, śpiewana na jednej zgłosce tekstu;


lexentry: pol/melodia__rzeczownik__1
written_rep: melodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melody | tune | air
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ciąg dźwięków, każdy o określonej wysokości i czasie trwania, rozpoznawany przez słuchacza jako jedna całość;


lexentry: pol/melodramat__rzeczownik__1
written_rep: melodramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melodrama
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sentymentalny utwór o wartkiej fabule przeplatanej wątkami miłosnymi


lexentry: pol/melon__rzeczownik__1
written_rep: melon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: melon
sense_list:
(spożywczy) jadalny owoc melona (1.1) | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku ogórek melon, należącego do rodziny jednorocznych dyniowatych;


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mem
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) trzynasta litera alfabetów semickich (fenickiego, arabskiego م, hebrajskiego מ, aramejskiego i syryjskiego);


lexentry: pol/mem__rzeczownik__1
written_rep: mem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meme
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) internetowe: chwytliwy obrazek, powielany przez kolejne osoby w internecie; | (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dająca się powielać i podlegająca ewolucji jednostka kultury;


lexentry: pol/membranofon__rzeczownik__1
written_rep: membranofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: membranophone
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym wibratorem dźwięku jest membrana;


lexentry: pol/memetyka__rzeczownik__1
written_rep: memetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memetics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) dziedzina wiedzy o procesach replikacji i ewolucji memów, uważana czasem za paranaukę;


lexentry: pol/memorandum__rzeczownik__1
written_rep: memorandum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memorandum
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) niepodpisane i niepodstemplowane jeszcze pismo, dokument dyplomatyczny, mogący być przedmiotem rokowań


lexentry: pol/menażeria__rzeczownik__1
written_rep: menażeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menagerie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) niecodzienne gatunki zwierząt w klatkach obwożone w celach pokazowych; | (historia, historyczny, historycznie) (zoologia, zoologiczny) pomieszczenie lub zespół klatek, gdzie przetrzymywane są niecodzienne gatunki zwierząt


lexentry: pol/mendykant__rzeczownik__1
written_rep: mendykant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mendicant
sense_list:
(dawniej, dawny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek zakonu mendykanckiego


lexentry: pol/menhir__rzeczownik__1
written_rep: menhir
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menhir
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) w kulturze celtyckiej: nieociosany lub częściowo obrobiony głaz (najczęściej zaostrzony od góry);


lexentry: pol/menisk__rzeczownik__1
written_rep: menisk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meniscus
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wygięcie powierzchni cieczy przy ściance naczynia powstałe na skutek działania sił napięcia powierzchniowego;


lexentry: pol/menopauza__rzeczownik__1
written_rep: menopauza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menopause
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) trwałe ustanie miesiączkowania u kobiety, spowodowane wyczerpaniem czynności jajników;


lexentry: pol/menora__rzeczownik__1
written_rep: menora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menorah | menora
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) żydowski siedmioramienny świecznik liturgiczny;


lexentry: pol/menstruacja__rzeczownik__1
written_rep: menstruacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menstruation
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) cykliczne złuszczanie się nabłonka macicy kobiety pod wpływem zmian stężenia hormonów płciowych;


lexentry: pol/mentalizm__rzeczownik__1
written_rep: mentalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mentalism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd, według którego jednostkowy umysł i jego subiektywne stany stanowią jedyną rzeczywistość | kategoria sztuki iluzji, umiejętność manipulowania myślami i zachowaniami ludzi;


lexentry: pol/mentol__rzeczownik__1
written_rep: mentol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menthol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja o silnym, charakterystycznym zapachu, występująca w olejku miętowym;


lexentry: pol/menu__rzeczownik__1
written_rep: menu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menu
sense_list:
karta z nazwami potraw oferowanych w restauracji | (informatyka, informatyczny) zestawienie funkcji programu | zestaw dań składających się na posiłek


lexentry: pol/menzurka__rzeczownik__1
written_rep: menzurka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: academic fencing
sense_list:
(chemia, chemiczny) (laboratoryjny, związany z laboratorium) cylindryczne szklane naczynie z podziałką, służące do pomiaru objętości cieczy


lexentry: pol/merch__rzeczownik__1
written_rep: merch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merch
sense_list:
ogół odpłatnych i gratisowych produktów stanowiących nośniki propagujące jakieś osoby, towary i wydarzenia


lexentry: pol/meronim__rzeczownik__1
written_rep: meronim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meronym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz oznaczający część pewnej całości, np. „dywizja” w stosunku do słowa „armia”;


lexentry: pol/meroplankton__rzeczownik__1
written_rep: meroplankton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meroplankton
sense_list:
(biologia, biologiczny) (ekologia, ekologiczny) organizmy wchodzące w skład planktonu tylko w stanie młodocianym lub larwalnym;


lexentry: pol/merytokracja__rzeczownik__1
written_rep: merytokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meritocracy
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) system, w którym władza powierzana jest osobom kompetentnym;


lexentry: pol/mesel__rzeczownik__1
written_rep: mesel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cutter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (potocznie, potoczny) stalowe narzędzie do przecinania blachy, mające przekrój prostokątny i ostrze tnące


lexentry: pol/meskal__rzeczownik__1
written_rep: meskal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mescal | peyote
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek kaktusa meksykańskiego, z którego uzyskuje się meskalinę, (łacina) Lophophora williamsii


lexentry: pol/mesmeryzm__rzeczownik__1
written_rep: mesmeryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesmerism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (medycyna, medyczny) obalona metoda leczenia oparta na założeniu, że każdy organizm zawiera fluid uniwersalny i właściwości magnetyczne (magnetyzm zwierzęcy), dzięki którym można regulować układ nerwowy i zwalczać różne choroby


lexentry: pol/metaanaliza__rzeczownik__1
written_rep: metaanaliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meta-analysis
sense_list:
(statystyka, statystyczny) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) analiza polegająca na uogólnianiu informacji zawartych w innych badaniach o podobnej tematyce, w celu otrzymania dokładniejszych wniosków, wyników;


lexentry: pol/metabolizm__rzeczownik__1
written_rep: metabolizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolism
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) przemiana materii w organizmie; | (architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) styl architektoniczny powstały w drugiej połowie XX wieku w Japonii;


lexentry: pol/metabolomika__rzeczownik__1
written_rep: metabolomika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metabolomics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) dziedzina nauki zajmująca się badaniem metabolitów w komórkach, tkankach lub organizmach oraz analizą ich wzorców i zmian w różnych warunkach


lexentry: pol/metadon__rzeczownik__1
written_rep: metadon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methadone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C21H27NO, silny opioidowy lek przeciwbólowy;


lexentry: pol/metafora__rzeczownik__1
written_rep: metafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metaphor
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) środek stylistyczny polegający na zestawieniu obcych sobie znaczeniowo wyrazów w celu uzyskania nowego, przenośnego znaczenia;


lexentry: pol/metaklasa__rzeczownik__1
written_rep: metaklasa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metaclass
sense_list:
(informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym: klasa służąca do definiowania zachowań innych klas i ich instancji


lexentry: pol/metakognicja__rzeczownik__1
written_rep: metakognicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metacognition
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność osobnicza do rozpoznawania własnych błędów w rozumowaniu, tzw. „myślenie o myśleniu”


lexentry: pol/metal__rzeczownik__1
written_rep: metal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metal
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwiastek chemiczny charakteryzujący się obecnością w sieci krystalicznej elektronów swobodnych; | (heraldyka, heraldyczny) jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;


lexentry: pol/metamfetamina__rzeczownik__1
written_rep: metamfetamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methamphetamine | meth
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) pochodna amfetaminy o silnym działaniu psychoaktywnym;


lexentry: pol/metamidofos__rzeczownik__1
written_rep: metamidofos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methamidophos
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny insektycyd fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C2H8NO2PS, pochodna acefatu


lexentry: pol/metan__rzeczownik__1
written_rep: metan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methane
sense_list:
(chemia, chemiczny) CH4, najprostszy alkan, bezwonny i bezbarwny gaz, główny składnik gazu ziemnego, stosowany do syntezy wielu związków organicznych i jako gaz opałowy;


lexentry: pol/metanoja__rzeczownik__1
written_rep: metanoja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metanoia | metanœa
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad, nawrócenie;


lexentry: pol/metaxa__rzeczownik__1
written_rep: metaxa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metaxa
sense_list:
(spożywczy) rodzaj regionalnej greckiej wódki będącej mieszaniną destylatu i muskatu, w których maceruje się zioła;


lexentry: pol/meteor__rzeczownik__1
written_rep: meteor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteor
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) świecący ślad, jaki zostawia po sobie spalający się w górnych warstwach atmosfery okruch skalny (meteoroid);


lexentry: pol/meteorolog__rzeczownik__1
written_rep: meteorolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorologist
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (meteorologia, meteorologiczny) specjalista w dziedzinie meteorologii, osoba prognozująca pogodę


lexentry: pol/meteorologia__rzeczownik__1
written_rep: meteorologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorology
sense_list:
nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze i stanem pogody;


lexentry: pol/meteoryt__rzeczownik__1
written_rep: meteoryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorite
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) pozostałość drobnego skalnego ciała niebieskiego (meteoroidu) przyciągniętego przez znacznie większe ciało niebieskie, która w postaci ciała stałego dotarła do jego powierzchni;


lexentry: pol/meteotsunami__rzeczownik__1
written_rep: meteotsunami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meteorological tsunami | meteotsunami
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) przybrzeżna fala morska pochodzenia meteorologicznego podobna do tsunami


lexentry: pol/metformina__rzeczownik__1
written_rep: metformina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metformin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemiczny związek organiczny, dimetylowa pochodna biguanidu, będąca lekiem z grupy biguanidów, stosowanym jako doustny lek przeciwcukrzycowy;


lexentry: pol/methemoglobina__rzeczownik__1
written_rep: methemoglobina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methemoglobin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) forma hemoglobiny zawierająca żelazo na trzecim stopniu utlenienia i niezdolna przez to do przenoszenia tlenu w organizmie;


lexentry: pol/metionina__rzeczownik__1
written_rep: metionina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methionine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) egzogenny aminokwas zawierający siarkę, potrzebny do syntezy białek oraz wielu procesów metabolicznych


lexentry: pol/metka__rzeczownik__1
written_rep: metka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: label
sense_list:
(handel, handlowy) kartonik lub fragment tkaniny przytwierdzony do towaru, zawierający istotne informacje o nim;


lexentry: pol/metoda_komorowa__rzeczownik__1
written_rep: metoda komorowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chamber process | lead chamber process | lead-chamber process
sense_list:
(chemia, chemiczny) przemysłowy sposób produkcji kwasu siarkowego, w którym wykorzystuje się instalację, w skład której wchodzą zraszane wodą ołowiane komory


lexentry: pol/metoda_małych_kroków__rzeczownik__1
written_rep: metoda małych kroków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: small steps method
sense_list:
podział trudnego przedsięwzięcia na proste etapy realizowane przez stopniowe i systematyczne wprowadzanie zmian i ulepszeń


lexentry: pol/metodologicznie__przysłówek__1
written_rep: metodologicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: methodologically
sense_list:
odnosząc się do metodologii; w odniesieniu do zasad, metod i założeń naukowego badania rzeczywistości


lexentry: pol/metodyzm__rzeczownik__1
written_rep: metodyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Methodism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nurt protestantyzmu zapoczątkowany przez Johna Wesleya;


lexentry: pol/metonimia__rzeczownik__1
written_rep: metonimia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metonymy
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) figura retoryczna polegająca na zastąpieniu nazwy czegoś nazwą czegoś innego, co pozostaje z nim w uchwytnej zależności;


lexentry: pol/metr_bieżący__rzeczownik__1
written_rep: metr bieżący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: running meter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (handel, handlowy) (krawiectwo) (jednostka miary) w odniesieniu do rzeczy wielowymiarowych, długość boku, według którego jest ona mierzona, równa jednemu metrowi;


lexentry: pol/metraż__rzeczownik__1
written_rep: metraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: footage
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) długość utworu filmowego przeliczana na czas projekcji lub na metry w przypadku nagrań analogowych; | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w połączeniu z krótki, długi, średni lub pełny/pełen: film | długość, powierzchnia albo objętość jakiegoś obiektu podana kolejno w jednostkach bieżących, kwadratowych i sześciennych


lexentry: pol/metronidazol__rzeczownik__1
written_rep: metronidazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metronidazole
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk będący pochodną nitroimidazolu;


lexentry: pol/metropolia__rzeczownik__1
written_rep: metropolia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metropolis
sense_list:
(geografia, geograficzny) (urbanistyka, urbanistyczny) bardzo duże, główne miasto kraju lub regionu | (administracja) (kościelny) prowincja kościelna zarządzana przez arcybiskupa, składająca się z kilku diecezji;


lexentry: pol/metropolita__rzeczownik__1
written_rep: metropolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: metropolitan
sense_list:
(administracja) (kościelny) arcybiskup zajmujący czołowe miejsce w prowincji kościelnej – metropolii;


lexentry: pol/metroseksualny__przymiotnik__1
written_rep: metroseksualny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: metrosexual
sense_list:
o wielkomiejskim mężczyźnie nowoczesny, dbający o swój wygląd, podążający za modą, korzystający ze zdobyczy kosmetologii


lexentry: pol/metycylina__rzeczownik__1
written_rep: metycylina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methicillin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) półsyntetyczny antybiotyk wykorzystywany głównie do leczenia zakażeń skóry, jej tkanek, zapalenia kości, szpiku oraz zapalenia wsierdzia;


lexentry: pol/metylofenidat__rzeczownik__1
written_rep: metylofenidat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methylphenidate
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny stosowany jako lek o działaniu stymulującym, inhibitor zwrotnego wychwytu dopaminy i norepinefryny;


lexentry: pol/metylortęć__rzeczownik__1
written_rep: metylortęć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: methylmercury
sense_list:
(chemia, chemiczny) (toksykologia) kation, wysoko toksyczny związek chemiczny rtęci z grupy związków rtęcioorganicznych;


lexentry: pol/mewa__rzeczownik__1
written_rep: mewa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gull | seagull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak płetwonogi o upierzeniu koloru białego lub popielatego żyjący na wybrzeżach;


lexentry: pol/mewa_blada__rzeczownik__1
written_rep: mewa blada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Glaucous Gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus hyperboreus, gatunek dużej mewy występujący w strefie polarnej półkuli północnej;


lexentry: pol/mewa_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: mewa kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bonaparte's gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus philadelphia Ord, gatunek stosunkowo małej mewy, który występuje głównie w Ameryce Północnej, szczególnie w Kanadzie i na północy Stanów Zjednoczonych


lexentry: pol/mewa_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: mewa pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Common gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus canus, średniej wielkości gatunek mewy spotykany na wybrzeżach morskich i w pobliżu wód śródlądowych;


lexentry: pol/mewa_siodłata__rzeczownik__1
written_rep: mewa siodłata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: great black-backed gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus marinus, gatunek dużej mewy, spotykanej z reguły tylko na wybrzeżach morskich;


lexentry: pol/mewa_srebrzysta__rzeczownik__1
written_rep: mewa srebrzysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European herring gull | herring gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Larus argentatus Pontoppidan, gatunek dużej mewy spotykany nad morzem i w głębi lądu;


lexentry: pol/mewa_śmieszka__rzeczownik__1
written_rep: mewa śmieszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black-headed gull
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Chroicocephalus ridibundus, gatunek ptaka wodnego z rodziny mewowatych;


lexentry: pol/mezolit__rzeczownik__1
written_rep: mezolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesolithic era | mesolithic period
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) epoka w dziejach ludzkości między paleolitem a neolitem, trwająca od ok. 12. tys. r. p.n.e. do ok. 5. tys. r. p.n.e.;


lexentry: pol/mezon__rzeczownik__1
written_rep: mezon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meson
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka subatomowa złożona z pary kwark–antykwark; hadron o spinie całkowitym, uczestniczący w oddziaływaniach silnych;


lexentry: pol/mezoregion__rzeczownik__1
written_rep: mezoregion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesoregion
sense_list:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi;


lexentry: pol/mezosfera__rzeczownik__1
written_rep: mezosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesosphere
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) warstwa atmosfery Ziemi znajdująca się między stratosferą a termosferą;


lexentry: pol/mezoterapia__rzeczownik__1
written_rep: mezoterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mesotherapy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) niechirurgiczny zabieg medyczny lub kosmetyczny polegający na dostarczeniu bezpośrednio do skóry właściwej substancji leczniczych, regenerujących lub odżywczych;


lexentry: pol/mezuza__rzeczownik__1
written_rep: mezuza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezuzah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ozdobny wąski pojemnik z fragmentem Tory wieszany przez żydów na odrzwiach domu;


lexentry: pol/mezzosopran__rzeczownik__1
written_rep: mezzosopran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezzosoprano
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) głos żeński lub chłopięcy pomiędzy sopranem a altem | (potocznie, potoczny) osoba z takim głosem


lexentry: pol/mezzosopranista__rzeczownik__1
written_rep: mezzosopranista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mezzo-sopranist
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) chłopiec, falsecista lub kastrat, który śpiewa mezzosopranem


lexentry: pol/mgła__rzeczownik__1
written_rep: mgła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fog | mist
sense_list:
zawiesina mikroskopijnych kropelek wody unosząca się nisko nad ziemią w postaci obłoku utrudniającego widoczność;


lexentry: pol/miano__rzeczownik__1
written_rep: miano
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: title
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) całkowita ilość cząstek (funkcjonalnych i defektywnych) na jednostkę objętości zawiesiny (np. bakterii lub bakteriofagów)


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denominator
sense_list:
(matematyka, matematyczny) w wyrażeniu ułamkowym: część tego wyrażenia umieszczona pod kreską ułamkową;


lexentry: pol/mianownik__rzeczownik__1
written_rep: mianownik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nominative | nominative case
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) pierwszy przypadek deklinacji, który odpowiada na pytania: kto? co?;


lexentry: pol/miara__rzeczownik__1
written_rep: miara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: measure
sense_list:
rozmiar | (matematyka, matematyczny) rodzaj funkcji umożliwiający wyznaczanie „rozmiaru” zbioru, np. długość, pole, objętość; | odmierzona ilość | metoda szacowania lub pomiaru


lexentry: pol/miastenia__rzeczownik__1
written_rep: miastenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myasthenia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nabyta, przewlekła choroba, charakteryzująca się szybkim zmęczeniem i osłabieniem mięśni szkieletowych;


lexentry: pol/miasto-państwo__rzeczownik__1
written_rep: miasto-państwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: city-state
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytności: zespół terenów i osiedli zgrupowanych wokół miast, mający charakter odrębnego państwa;


lexentry: pol/miasto__rzeczownik__1
written_rep: miasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: city | town
sense_list:
(administracja) znaczny obszar gęsto zabudowany, będący skupiskiem ludności wykonującej zawody nierolnicze, a który otrzymał prawa miejskie; | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) ogół mieszkańców miasta (1.1)


lexentry: pol/miażdżyca__rzeczownik__1
written_rep: miażdżyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atherosclerosis | atherosclerotic disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) przewlekły proces zapalno-zwyrodnieniowy tętnic, powodujący ich stwardnienie i zwężenie ich światła; jedna z chorób cywilizacyjnych;


lexentry: pol/micela__rzeczownik__1
written_rep: micela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micelle
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) kulista cząstka, zawierająca od kilkudziesięciu do kilkuset cząsteczek;


lexentry: pol/miech__rzeczownik__1
written_rep: miech
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bellows | windbag
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) proste urządzenie do tłoczenia powietrza w instrumentach muzycznych, piecach


lexentry: pol/miecz__rzeczownik__1
written_rep: miecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: center-board | centerboard | centre-board | centreboard
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) ruchoma część niektórych jachtów żaglowych i desek windsurfingowych w formie płetwy wysuwanej w spodzie kadłuba;


lexentry: pol/miecz_świetlny__rzeczownik__1
written_rep: miecz świetlny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lightsaber | lightsabre
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) laserowa biała broń i atrybut rycerzy Jedi w uniwersum „Gwiezdnych wojen”;


lexentry: pol/miecznik__rzeczownik__2
written_rep: miecznik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: swordfish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Xiphias gladius, duża ryba drapieżna z górną szczęką przekształconą w długi szpikulec


lexentry: pol/mieczyk__rzeczownik__1
written_rep: mieczyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gladiolus
sense_list:
(botanika, botaniczny) Gladiolus L., rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych o kwiatach w postaci grona na wzniesionej łodydze;


lexentry: pol/miednica__rzeczownik__1
written_rep: miednica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pelvis
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) wklęsła, parzysta kość w obrębie lędźwi, łącząca kończynę dolną (tylną) z kręgosłupem;


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: balk
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wąski pas ziemi będący granicą między obszarami rolnymi, działkami budowlanymi;


lexentry: pol/miedza__rzeczownik__1
written_rep: miedza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crenel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (architektura, architektoniczny) przestrzeń między zębami blanek, czyli merlonami


lexentry: pol/miedzioryt__rzeczownik__1
written_rep: miedzioryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: copperplate engraving
sense_list:
technika graficzna polegająca na wyryciu wzoru w miedzianej płycie, pokryciu jej farbą, a następnie odbiciu na papierze;


lexentry: pol/miejsce__rzeczownik__1
written_rep: miejsce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: place | space
sense_list:
(sport, sportowy) ranga, pozycja | wyznaczone miejsce (1.1), przeznaczone dla kogoś; krzesło, fotel itp. zarezerwowane dla kogoś


lexentry: pol/miejsce_artykulacji__rzeczownik__1
written_rep: miejsce artykulacji
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: place of articulation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) miejsce, w którym narządy mowy zbliżają się do siebie podczas wymawiania danej głoski


lexentry: pol/miejsce_siedzące__rzeczownik__1
written_rep: miejsce siedzące
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: seat
sense_list:
wydzielone, często numerowane krzesło, fotel lub fragment ławki czy kanapy przeznaczone do zajęcia przez jedną osobę w pozycji siedzącej


lexentry: pol/miejska_legenda__rzeczownik__1
written_rep: miejska legenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: urban legend
sense_list:
pozornie prawdziwa informacja rozpowszechniana przez media, Internet lub w kręgach towarzyskich, budząca wielkie emocje u odbiorców;


lexentry: pol/mielocyt__rzeczownik__1
written_rep: mielocyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myelocyte
sense_list:
(biologia, biologiczny) komórka powstająca z promielocytu w procesie granulopoezy, przekształcająca się w metamielocyt;


lexentry: pol/mielonka__rzeczownik__1
written_rep: mielonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spam
sense_list:
(potocznie, potoczny) (spożywczy) konserwa zawierająca mięso mielone, sól, przyprawy i ewentualnie inne składniki typu konserwanty, zagęszczacze;


lexentry: pol/miernik__rzeczownik__1
written_rep: miernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gauge | gage
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości, zjawiska, cechy;


lexentry: pol/mierzyć__czasownik__1
written_rep: mierzyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: measure
sense_list:
liczbowo określać właściwość (np. ilość, długość) czegoś poprzez porównanie z ustalonym wzorcem (np. calem, metrem czy długością własnej stopy); robić pomiar


lexentry: pol/mieszane_uczucia__rzeczownik__1
written_rep: mieszane uczucia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixed feelings
sense_list:
niepewne, ambiwalentne przekonanie o czymś; nie do końca pozytywne, lecz też nie całkowicie negatywne zdanie na jakiś temat


lexentry: pol/mieszaniec__rzeczownik__2
written_rep: mieszaniec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: hybrid
sense_list:
(biologia, biologiczny) osobnik powstały w wyniku skrzyżowania dwóch organizmów rodzicielskich należących do innych ras, odmian | (kynologia, kynologiczny) pies nierasowy


lexentry: pol/mieszać__czasownik__1
written_rep: mieszać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mix
sense_list:
łączyć składniki podczas mieszania (poruszając lub potrząsając substancją) | dodawać, łączyć pojęcia itp.


lexentry: pol/mieszczaństwo__rzeczownik__1
written_rep: mieszczaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bourgeoisie
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) stan społeczny wyodrębniony w średniowieczu, złożony z wolnych mieszkańców miast; | (dawniej, dawny) ogół mieszkańców miast, zwłaszcza ich zamożniejszych warstw


lexentry: pol/mieszczuch__rzeczownik__1
written_rep: mieszczuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: city slicker
sense_list:
(potocznie, potoczny) (lekceważąco, lekceważący) albo (pogardliwie, pogardliwy) osoba mieszkająca w mieście


lexentry: pol/mieć__czasownik__1
written_rep: mieć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have
sense_list:
być w posiadaniu czegoś, posiadać coś | dysponować środkami na wykonanie czegoś | czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika | czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie


lexentry: pol/mieć_asa_w_rękawie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: mieć asa w rękawie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: have an ace up one's sleeve
sense_list:
mieć przygotowany w ukryciu jakiś niezbyt uczciwy atut, dowód lub argument, do wykorzystania w dogodnej chwili dla zdobycia przewagi


lexentry: pol/mieć_jaja__czasownik__1
written_rep: mieć jaja
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have balls
sense_list:
(pospolicie) być twardym, silnym, odważnym, śmiałym, wytrzymałym; posiadać cechy uważane za typowo męskie


lexentry: pol/mieć_krew_na_rękach__czasownik__1
written_rep: mieć krew na rękach
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have blood on one's hands
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) pośrednio lub bezpośrednio odpowiadać za czyjąś śmierć, przyczynić się do czyjejś śmierci


lexentry: pol/mieć_motyle_w_brzuchu__czasownik__1
written_rep: mieć motyle w brzuchu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have butterflies in one's stomach
sense_list:
odczuwać przyjemne napięcie w związku z jakimś wydarzeniem, przeszłym, przyszłym lub trwającym, lub na myśl o kimś lub o czymś bliskim sercu


lexentry: pol/mieć_na_końcu_języka__czasownik__1
written_rep: mieć na końcu języka
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have something on the tip of the tongue
sense_list:
wiedzieć, co się chce powiedzieć, ale w danej chwili to umknęło; mieć wrażenie, że za chwilę się to przypomni


lexentry: pol/mieć_nierówno_pod_sufitem__czasownik__1
written_rep: mieć nierówno pod sufitem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: have a screw loose
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) być niespełna rozumu, być osobą nierozsądną, działającą wariacko lub niemądrze


lexentry: pol/mieć_powyżej_uszu__czasownik__1
written_rep: mieć powyżej uszu
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: be fed up with | have it up to here | have it up to one's ears | sick to the back teeth
sense_list:
(potocznie, potoczny) być bardzo zmęczonym, udręczonym czymś, kimś, nie móc kogoś, czegoś dłużej znosić


lexentry: pol/mieć_w_dupie__czasownik__1
written_rep: mieć w dupie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: not give a shit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (przenośnie, przenośnia) lekceważyć, ignorować kogoś lub coś; (zobacz) mieć w nosie, (zobacz) mieć gdzieś


lexentry: pol/mieć_w_nosie__czasownik__1
written_rep: mieć w nosie
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: not give a hoot
sense_list:
(eufemistycznie) lekceważyć kogoś lub coś, nie interesować się, być obojętnym wobec kogoś lub czegoś


lexentry: pol/mifepriston__rzeczownik__1
written_rep: mifepriston
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny z grupy steroidów, pochodna noretysteronu, antagonista receptoru progesteronowego o działaniu poronnym w czasie pierwszych dwóch trymestrów ciąży;

trans_list:
11 | 11 4 phenyl- 17 hydroxy- 13 methyl- 17 propynyl- 1 propynyl- 1 | 11 β p phenyl- 17 β hydroxy- 17 estra- 4 | 12 | 14 | 15


lexentry: pol/migacz__rzeczownik__1
written_rep: migacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: turn signal | indicator
sense_list:
(potocznie, potoczny) (motoryzacja) urządzenie w pojazdach mechanicznych sygnalizujące zmianę kierunku jazdy


lexentry: pol/migawka__rzeczownik__1
written_rep: migawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shutter
sense_list:
część aparatu fotograficznego służąca do odsłaniania na odpowiedni czas a następnie zasłaniania z powrotem materiału światłoczułego;


lexentry: pol/migdał__rzeczownik__1
written_rep: migdał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almond
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jadalna pestka owocu migdałowca pokryta brązową łuską, wewnątrz barwy kremowej; | (zobacz) migdałowiec


lexentry: pol/migdałecznik_arjuna__rzeczownik__1
written_rep: migdałecznik arjuna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arjun tree | arjuna
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Terminalia arjuna, gatunek drzewa z rodziny trudziczkowatych, występujący w Indiach, w Mjanmie i na Sri Lance;


lexentry: pol/migdałowiec__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almond tree | almond
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) krzew lub nieduży drzewo z rodziny różowatych o owocach z jadalnym nasieniem w środku


lexentry: pol/migdałowiec_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: almond | almond tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo lub krzew z gatunku migdałowiec pospolity (1.1)


lexentry: pol/migdałowiec_trójklapowy__rzeczownik__1
written_rep: migdałowiec trójklapowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flowering almond | flowering plum
sense_list:
(botanika, botaniczny) Prunus triloba, gatunek rośliny krzewiastej z rodzaju Prunus, występującej dziko w Chinach i Korei;


lexentry: pol/migotanie_komór__rzeczownik__1
written_rep: migotanie komór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ventricular fibrillation
sense_list:
(medycyna, medyczny) potencjalnie śmiertelna arytmia serca polegająca na braku koordynacji pracy komór serca, mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia;


lexentry: pol/migotka__rzeczownik__1
written_rep: migotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: haw
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) trzecia powieka, przezroczysty fałd spojówki położony w przyśrodkowym kącie oka występujący u niektórych zwierząt;


lexentry: pol/migrena__rzeczownik__1
written_rep: migrena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: migraine
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się napadami silnego bólu głowy połączonego często z mdłościami;


lexentry: pol/migrować__czasownik__1
written_rep: migrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: migrate
sense_list:
(informatyka, informatyczny) być przenoszonym z jednego systemu do innego | (zoologia, zoologiczny) sezonowo zmieniać siedlisko | zmieniać miejsce stałego zamieszkania


lexentry: pol/mii-ludek__rzeczownik__1
written_rep: mii-ludek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mii
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) Mii; trójwymiarowy awatar reprezentujący użytkownika konsol firmy Nintendo, po raz pierwszy dostępny na konsoli Nintendo Wii


lexentry: pol/mikoryza__rzeczownik__1
written_rep: mikoryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mycorrhiza
sense_list:
(botanika, botaniczny) (mykologia, mykologiczny) współżycie korzeni lub nasion roślin naczyniowych z grzybami;


lexentry: pol/mikołajki__rzeczownik__1
written_rep: mikołajki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint Nicolas | Saint Nicolas day
sense_list:
zwyczaj obdarowywania się drobnymi prezentami 6 (w dzień Świętego Mikołaja, patrona dzieci i ubogich) lub 5 grudnia (w wigilię);


lexentry: pol/mikro-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mikro-
min_sense_num: 01
trans_list: micro-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający jednostki milion razy mniejsze od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na bardzo małe rozmiary lub bardzo małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem


lexentry: pol/mikroamper__rzeczownik__1
written_rep: mikroamper
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microampere
sense_list:
(jednostka miary) (fizyka, fizyczny) jednostka natężenia prądu elektrycznego równa jednej milionowej ampera


lexentry: pol/mikroamperomierz__rzeczownik__1
written_rep: mikroamperomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microammeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego rzędu milionowych części ampera


lexentry: pol/mikrodermabrazja__rzeczownik__1
written_rep: mikrodermabrazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microdermabrasion
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) zabieg kosmetyczny polegający na mechanicznym ścieraniu kolejnych warstw naskórka przez precyzyjnie kontrolowany strumień mikrokryształków


lexentry: pol/mikroelement__rzeczownik__1
written_rep: mikroelement
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micronutrient
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) pierwiastek chemiczny występujący w minimalnych ilościach w organizmach żywych


lexentry: pol/mikrofala__rzeczownik__1
written_rep: mikrofala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microwave
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) fala elektromagnetyczna o stosunkowo wysokiej częstotliwości i niskiej długości;


lexentry: pol/mikrofibra__rzeczownik__1
written_rep: mikrofibra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microfiber
sense_list:
(włókiennictwo) syntetyczne włókno o bardzo małej średnicy (poniżej 10 mikrometrów), zwykle wykonane z mieszanki poliesteru i poliamidu, charakteryzujące się wysoką chłonnością, miękkością oraz trwałością, szeroko stosowane w produkcji tkanin do czyszczenia, odzieży sportowej i tekstyliów domowych


lexentry: pol/mikrofilm__rzeczownik__1
written_rep: mikrofilm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microfilm
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) specjalny nośnik informacji w postaci fotograficznej miniatury dokumentów, który możliwia przechowywanie dużej ilości tekstu, obrazów lub dokumentów na małej rolce lub karcie filmowej


lexentry: pol/mikrofon__rzeczownik__1
written_rep: mikrofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microphone | mike
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do zamiany informacji dźwiękowej na sygnał elektryczny, zwykle celem jej wzmocnienia;


lexentry: pol/mikrojęzyk__rzeczownik__1
written_rep: mikrojęzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microlanguage
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) etnolekt o ograniczonym, regionalnym występowaniu w stosunku do języka dominującego na danym obszarze, posiadający pewną tradycję literacką i odznaczający się pewnym stopniem standaryzacji, lecz mający niski potencjał poliwalencyjny;


lexentry: pol/mikrokaseta__rzeczownik__1
written_rep: mikrokaseta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microcassette
sense_list:
mała kaseta z taśmą magnetyczną, na której jest nagrany dźwięk, przeznaczona do dyktafonów i automatycznych sekretarek;


lexentry: pol/mikrokomputer__rzeczownik__1
written_rep: mikrokomputer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micro-computer | microcomputer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) komputer do użytku personalnego (mniejszy niż mainframe oraz minikomputer);


lexentry: pol/mikropaleontologia__rzeczownik__1
written_rep: mikropaleontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micropaleontology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) dziedzina paleontologii zajmująca się małymi skamieniałościami;


lexentry: pol/mikropenis__rzeczownik__1
written_rep: mikropenis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micropenis
sense_list:
(medycyna, medyczny) wada rozwojowa męskich narządów płciowych polegająca na wykształceniu się penisa o dużo mniejszym rozmiarze niż średnia;


lexentry: pol/mikroplastik__rzeczownik__1
written_rep: mikroplastik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microplastic
sense_list:
mikroskopijne cząstki tworzyw sztucznych wyprodukowane umyślnie lub powstające na skutek degradacji tworzyw, w większości klasyfikacji mające średnicę poniżej pięciu milimetrów, często rozpatrywane jako zanieczyszczenie środowiska;


lexentry: pol/mikroprocesor__rzeczownik__1
written_rep: mikroprocesor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microprocessor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (informatyka, informatyczny) zminiaturyzowany procesor w postaci jednego układu scalonego, zawierający wszystkie podstawowe elementy CPU i zdolny do wykonywania instrukcji programów oraz sterowania działaniem urządzeń elektronicznych;


lexentry: pol/mikroregion__rzeczownik__1
written_rep: mikroregion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: micro-region | microregion
sense_list:
(geografia, geograficzny) jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi, mniejsza od mezoregionu;


lexentry: pol/mikrosegmentacja__rzeczownik__1
written_rep: mikrosegmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microsegmentation
sense_list:
(informatyka, informatyczny) podział sieci informatycznej na mniejsze części, zwykle w celu zwiększenia dostępnego pasma


lexentry: pol/mikroskop__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microscope
sense_list:
(optyka, optyczny) przyrząd optyczny umożliwiający obserwowanie z bliskiej odległości przedmiotów niewidocznych gołym okiem;


lexentry: pol/mikroskop_elektronowy__rzeczownik__1
written_rep: mikroskop elektronowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electron microscope
sense_list:
(optyka, optyczny) mikroskop, który dzięki użyciu wiązki elektronów o długości fali mniejszej niż ma światło, pozwala uzyskać powiększenie obrazu powyżej 1500 razy i badać budowę materii nawet na poziomie atomowym


lexentry: pol/mikroskopia__rzeczownik__1
written_rep: mikroskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: microscopy
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) badanie bardzo małych obiektów, których nie można zobaczyć gołym okiem, przy użyciu mikroskopu


lexentry: pol/miks__rzeczownik__1
written_rep: miks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mix
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki połączone przez mikser; efekt miksowania | (potocznie, potoczny) mieszanka, mieszanina


lexentry: pol/mikser__rzeczownik__1
written_rep: mikser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie kuchenne, elektryczne lub ręczne, do mieszania produktów;


lexentry: pol/mili-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: mili-
min_sense_num: 01
trans_list: milli-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary tysiąc razy mniejsze od podstawowych;


lexentry: pol/miliamperomierz__rzeczownik__1
written_rep: miliamperomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milliammeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (elektryczność) przyrząd służący do pomiaru natężenia prądu elektrycznego rzędu tysięcznych części ampera


lexentry: pol/milicja__rzeczownik__1
written_rep: milicja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: militia
sense_list:
(administracja) w niektórych państwach (również w PRL) nazwa policji | (historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) terytorialne oddziały złożone ze zbrojnych i przeszkolonych obywateli, powoływane na czas wojny


lexentry: pol/mililitr__rzeczownik__1
written_rep: mililitr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: millilitre | milliliter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (fizyka, fizyczny) jednostka objętości, milionowa część metra sześciennego


lexentry: pol/militaria__rzeczownik__1
written_rep: militaria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: military
sense_list:
sprawy dotyczące wojskowości, także przedmioty związane z wojskiem, zwłaszcza z jego uzbrojeniem i umundurowaniem


lexentry: pol/militaryzm__rzeczownik__1
written_rep: militaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: militarism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) tendencja w polityce wewnętrznej polegająca na rozbudowywaniu potencjału militarnego państwa do rozmiarów przekraczających rzeczywiste potrzeby obronne;


lexentry: pol/mimik__rzeczownik__2
written_rep: mimik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: black-capped donacobius
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Donacobius atricapilla Linnaeus, średniej wielkości ptak zasiedlający krzewiaste, nadrzeczne zarośla w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/mimikra__rzeczownik__1
written_rep: mimikra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mimicry
sense_list:
(biologia, biologiczny) upodabnianie się zwierząt bezbronnych do zwierząt zdolnych do obrony poprzez przybranie ich kształtu, barwy, zachowania lub innych właściwości


lexentry: pol/mimo_to__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo to
min_sense_num: 01
trans_list: anyway | despite | yet
sense_list:
…przyłączająca zdanie współrzędne, którego treść jest sprzeczna z tym, co można zrozumieć z wcześniejszego wypowiedzenia


lexentry: pol/mimo_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: mimo że
min_sense_num: 01
trans_list: although | even though | despite | though
sense_list:
łącząca zdanie przyzwalające, wyrażające rozbieżność pomiędzy tym, co się dzieje w rzeczywistości, a tym, czego się oczekiwało


lexentry: pol/mimoza__rzeczownik__1
written_rep: mimoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mimosa
sense_list:
(botanika, botaniczny) rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego;


lexentry: pol/mina__rzeczownik__1
written_rep: mina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mine
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) ukryty ładunek wybuchowy, przeznaczony do detonacji, gdy w pobliżu znajdzie się ofiara;


lexentry: pol/minarchizm__rzeczownik__1
written_rep: minarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minarchism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) doktryna polityczna zakładająca istnienie państwa o jak najmniejszej roli rządu w życiu społecznym i politycznym obywateli;


lexentry: pol/minaret__rzeczownik__1
written_rep: minaret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minaret
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wieża przy meczecie, z której muezin woła wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/minerał__rzeczownik__1
written_rep: minerał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mineral
sense_list:
(geologia, geologiczny) substancja, której struktura ukształtowała się w wyniku procesów geologicznych, będąca ciałem krystalicznym lub posiadająca jednorodną strukturę chemiczną;


lexentry: pol/minialbum__rzeczownik__1
written_rep: minialbum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minialbum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nagranie muzyczne lub zbiór utworów większy niż singiel i mniejszy niż album, zawierający zazwyczaj od trzech do pięciu kompozycji;


lexentry: pol/miniatura__rzeczownik__1
written_rep: miniatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miniature
sense_list:
(sztuka) malowidło małego formatu, zwykle portret, często na kości słoniowej, masie perłowej lub porcelanie | krótki utwór literacki, sceniczny, filmowy, muzyczny itp. | mały model czegoś lub kopia w pomniejszeniu | ręcznie malowana ilustracja lub inicjał w średniowiecznym rękopisie


lexentry: pol/minigun__rzeczownik__1
written_rep: minigun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minigun
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) amerykański sześciolufowy karabin maszynowy cechujący się dużą szybkostrzelnością;


lexentry: pol/minimalizować__czasownik__1
written_rep: minimalizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: minimise minimize
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zmniejszać okno programu na ekranie tak, aby było widoczne tylko na pasku zadań | sprowadzać do minimum


lexentry: pol/ministrant__rzeczownik__1
written_rep: ministrant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altar boy | altar server
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chłopiec pełniący funkcję pomocnika katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania mszy;


lexentry: pol/ministrantka__rzeczownik__1
written_rep: ministrantka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altar girl
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dziewczyna pełniąca funkcję pomocniczki katolickiego prezbitera, głównie podczas sprawowania liturgii


lexentry: pol/minjan__rzeczownik__1
written_rep: minjan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minyan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) w judaizmie: najmniejsza dopuszczalna liczba mężczyzn (tj. dziesięciu), wymagana do odbycia rytuałów religijnych;


lexentry: pol/minojski__przymiotnik__1
written_rep: minojski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Minoan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) dotyczący, odnoszący się do cywilizacji powstałej w rejonie Morza Egejskiego w okresie od 2600 do 1100 r. p.n.e.


lexentry: pol/minoksydyl__rzeczownik__1
written_rep: minoksydyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minoxidil
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) związek chemiczny używany przy leczeniu nadciśnienia oraz łysienia androgenowego;


lexentry: pol/minor__rzeczownik__1
written_rep: minor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minor
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznacznik macierzy kwadratowej powstałej z danej macierzy przez skreślenie pewnej liczby jej wierszy i kolumn;


lexentry: pol/mintaj__rzeczownik__1
written_rep: mintaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Alaska pollock | walleye pollock | whiting
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Theragra chalcogramma, ryba z północnego Pacyfiku, masowo odławiana dla przemysłu spożywczego;


lexentry: pol/minuta__rzeczownik__1
written_rep: minuta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minute
sense_list:
(jednostka miary) jednostka czasu, równa 60 sekundom (= sześćdziesięciu); | (matematyka, matematyczny) jednostka kąta płaskiego równa 1/60 stopnia (= jednej sześćdziesiątej); poprawnie minuta kątowa; | odległość pokonywana w ciągu minuty (1.1)


lexentry: pol/minóg_Władykowa__rzeczownik__1
written_rep: minóg Władykowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Vladykov's lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Eudontomyzon vladykovi Oliva & Zanandrea, niewędrowny, słodkowodny i niebędący pasożytem bezżuchwowiec górskich i podgórskich strumieni


lexentry: pol/minóg__rzeczownik__1
written_rep: minóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lamprey | lamprey eel
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) prymitywne, podobne do węgorza zwierzę z nadgromady bezżuchwowców, o długim ciele pozbawionym łusek i uzębionym otworze gębowym bez szczęki, którego używa, by przysysać się do innych ryb i żywić się ich krwią;


lexentry: pol/minóg_japoński__rzeczownik__1
written_rep: minóg japoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arctic lamprey | Japanese lampern | Japanese river lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lethenteron camtschaticum Tilesius, wędrowny lub stacjonarny azjatycki bezżuchwowiec wód syberyjskich i Oceanu Spokojnego


lexentry: pol/minóg_kaspijski__rzeczownik__1
written_rep: minóg kaspijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Caspian lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Caspiomyzon wagneri Kessler, bezżuchwowiec wód Morza Kaspijskiego i wpadających do niego rzek


lexentry: pol/minóg_morski__rzeczownik__1
written_rep: minóg morski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sea lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Petromyzon marinus L., wędrowny bezżuchwowiec wód przybrzeżnych Europy, pasożytujący głównie na rybach


lexentry: pol/minóg_rzeczny__rzeczownik__1
written_rep: minóg rzeczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European river lamprey | lampern | river lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lampetra fluviatilis L., wędrowny bezżuchwowiec większości europejskich wybrzeży, jesienią wpływający do rzek na tarło


lexentry: pol/minóg_strumieniowy__rzeczownik__1
written_rep: minóg strumieniowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European brook lamprey | brook lamprey | western brook lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Lampetra planeri Bloch, niewędrowny, słodkowodny i niepasożytniczy bezżuchwowiec europejskich rzek i strumieni


lexentry: pol/minóg_ukraiński__rzeczownik__1
written_rep: minóg ukraiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ukrainian brook lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Eudontomyzon mariae Berg, niewędrowny, słodkowodny bezżuchwowiec w górskich potokach Europy Środkowo-Wschodniej


lexentry: pol/minóg_węgierski__rzeczownik__1
written_rep: minóg węgierski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Carpathian brook lamprey
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Eudontomyzon danfordi Regan, niewędrowny, słodkowodny bezżuchwowiec dorzecza środkowego i dolnego Dunaju


lexentry: pol/miodowy__przymiotnik__1
written_rep: miodowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: honeyed
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący miodu, zawierający miód, zrobiony z miodu | mający kolor złotawy, taki jak kolor miodu | przypominający miód w smaku lub zapachu


lexentry: pol/mioklonia__rzeczownik__1
written_rep: mioklonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myoclonus
sense_list:
(medycyna, medyczny) krótkotrwały, nagły napad padaczkowy objawiający się raptownym skurczem mięśni;


lexentry: pol/mion__rzeczownik__1
written_rep: mion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muon
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, podobna do elektronu, ale cięższa od niego


lexentry: pol/miotacz__rzeczownik__2
written_rep: miotacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: flamethrower | grenade launcher
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) broń, która wyrzuca coś na większy dystans, np. granaty, ogień, kamienie lub miny


lexentry: pol/miotacz_ognia__rzeczownik__1
written_rep: miotacz ognia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flamethrower | flame thrower
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (wojskowość, wojskowy) sprzęt służący do wyrzucania ognia na odległość, zwykle w formie strumienia płomieni, wykorzystywany w walce lub do niszczenia przeszkód


lexentry: pol/miotła__rzeczownik__1
written_rep: miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: broom | besom
sense_list:
narzędzie służące do zamiatania, zazwyczaj w postaci pęku rózg związanych z jednej strony i przymocowanych do trzonka; symbol czarownicy;


lexentry: pol/miotło-grabie__rzeczownik__1
written_rep: miotło-grabie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leaf rake
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) narzędzie stosowane w ogrodnictwie do grabienia liści, wykonane najczęściej ze stalowych prętów tworzących wachlarz długich sprężystych zębów


lexentry: pol/miraż__rzeczownik__1
written_rep: miraż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirage
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (zobacz) fatamorgana; | (książkowy) (przenośnie, przenośnia) coś nieziszczalnego, złudnego; pozory czegoś


lexentry: pol/miriametr__rzeczownik__1
written_rep: miriametr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myriameter | myriametre
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (rzadki, rzadko używany) jednostka długości równa dziesięciu tysiącom metrów


lexentry: pol/mirliton__rzeczownik__1
written_rep: mirliton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kazoo
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dęty instrument perkusyjny w postaci drewnianej lub metalowej rurki z membraną;


lexentry: pol/mirra__rzeczownik__1
written_rep: mirra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrrh
sense_list:
(botanika, botaniczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) żywica o przyjemnym zapachu, gorzkim, korzennym smaku otrzymywana z drzew i krzewów z rodzaju balsamowiec;


lexentry: pol/mirza__rzeczownik__1
written_rep: mirza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mirza
sense_list:
wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku);


lexentry: pol/misa__rzeczownik__1
written_rep: misa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bowl | basin
sense_list:
duża miska, płaskie, otwarte naczynie z krawędziami uniesionymi do góry; także zawartość tego naczynia


lexentry: pol/miscela__rzeczownik__1
written_rep: miscela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miscella
sense_list:
(chemia, chemiczny) (spożywczy) roztwór tłuszczów w rozpuszczalniku organicznym, produkt przejściowy w przetwórstwie m.in. olejów roślinnych;


lexentry: pol/mischling__rzeczownik__1
written_rep: mischling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mischling | mischling
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (obraźliwie) mieszaniec rasowy, osoba mająca żydowskich przodków; określenie używane w propagandzie, teorii rasowej i prawie nazistowskim w Niemczech;


lexentry: pol/misgendering__rzeczownik__1
written_rep: misgendering
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misgendering
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) forma dyskryminacji i przemocy słownej wobec osób transpłciowych lub niebinarnych, polegająca na stosowaniu form gramatycznych innych niż ich tożsamość płciowa


lexentry: pol/misie-patysie__rzeczownik__1
written_rep: misie-patysie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Poohsticks
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dziecięca gra towarzyska o literackiej proweniencji, polegająca na umiejętnym zrzucaniu patyka z mostu tak, aby wypłynął z drugiej strony jako pierwszy;


lexentry: pol/misja__rzeczownik__1
written_rep: misja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mission
sense_list:
posłannictwo, ważne, odpowiedzialne zadanie do wykonania | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) działalność instytucji religijnych mająca na celu rozpowszechnianie jakiejś religii i pozyskanie jej nowych wyznawców


lexentry: pol/misjonarski__przymiotnik__1
written_rep: misjonarski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: missionary
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z misjonarzem, misjonarzami, dotyczący misjonarzy


lexentry: pol/misjonarz__rzeczownik__1
written_rep: misjonarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missionary
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny lub osoba świecka uczestnicząca w działalności misyjnej


lexentry: pol/miso__rzeczownik__1
written_rep: miso
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miso
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna gęsta pasta japońska produkowana ze sfermentowanego ryżu, pszenicy, soli, drożdży i/lub soi;


lexentry: pol/misterium__rzeczownik__1
written_rep: misterium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mystery play
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) antyczny obrządek ku czci pogańskiego bóstwa w kulturze greckiej, hinduskiej lub egipskiej


lexentry: pol/mistrzostwa_świata__rzeczownik__1
written_rep: mistrzostwa świata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: world championship
sense_list:
(sport, sportowy) rozgrywki służące wyłonieniu najlepszego zawodnika lub drużyny na świecie w danej dyscyplinie


lexentry: pol/mistycyzm__rzeczownik__1
written_rep: mistycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mysticism
sense_list:
kierunek religijno-filozoficzny dopuszczający możliwość pozazmysłowego, bezpośredniego kontaktu z Bogiem;


lexentry: pol/mistyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: mistyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoax | deception | imposture
sense_list:
(książkowy) celowe wprowadzenie kogoś w błąd przez zaaranżowanie sytuacji stwarzającej pozory prawdy, a nie będącej prawdą; także: to, co jest rezultatem takiego działania;


lexentry: pol/mit__rzeczownik__1
written_rep: mit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myth
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) baśń, stara opowieść fantastyczna; | (potocznie, potoczny) fałszywy pogląd o czymś, coś zmyślonego


lexentry: pol/mitologia__rzeczownik__1
written_rep: mitologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythology
sense_list:
funkcjonujący w określonej religii lub społeczności zbiór mitów i podań; | nauka zajmująca się mitami


lexentry: pol/mitologizm__rzeczownik__1
written_rep: mitologizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythologism
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz lub połączenie wyrazów pochodzące z mitologii używane jako przenośnia


lexentry: pol/mitoman__rzeczownik__1
written_rep: mitoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythomaniac
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) człowiek skłonny do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitomanka__rzeczownik__1
written_rep: mitomanka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mythomaniac
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) kobieta skłonna do opowiadania nieprawdziwych lub wyolbrzymionych historii na swój temat


lexentry: pol/mitoza__rzeczownik__1
written_rep: mitoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitosis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces podziału jądra komórkowego, w wyniku którego powstają dwie identyczne komórki;


lexentry: pol/mitra__rzeczownik__1
written_rep: mitra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitre | miter
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) liturgiczne nakrycie głowy hierarchy kościelnego;


lexentry: pol/mitralieza__rzeczownik__1
written_rep: mitralieza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mitrailleuse
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) (historia, historyczny, historycznie) szybkostrzelna odtylcowa wielolufowa broń palna z XIX wieku, strzelająca amunicją karabinową;


lexentry: pol/mitralny__przymiotnik__1
written_rep: mitralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: mitral
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) dotyczący zastawki położonej pomiędzy lewym przedsionkiem a lewą komorą serca


lexentry: pol/mitreum__rzeczownik__1
written_rep: mitreum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mithras sanctuary | mithraeum | temple of Mithras
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) świątynia kultu perskiego boga Mitry, czczonego w cesarstwie rzymskim w II-V wieku;


lexentry: pol/miyagawa__rzeczownik__1
written_rep: miyagawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: miyagawa
sense_list:
(spożywczy) (botanika, botaniczny) zielona, bezpestkowa mandarynka, owoc drzewa jednej z odmian gatunku Citrus unshiu, mandarynki Satsuma


lexentry: pol/mizerykordia__rzeczownik__1
written_rep: mizerykordia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misericord | misericorde
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) sztylet używany w średniowieczu do dobijania konających przeciwników, by przerwać ich cierpienie;


lexentry: pol/mizofonia__rzeczownik__1
written_rep: mizofonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: misophonia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) nadwrażliwość na określone dźwięki objawiająca się złością i lękiem;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honey
sense_list:
(spożywczy) gęsty, słodki produkt spożywczy, w kolorze żółtym lub brązowym, wytwarzany przez pszczoły;


lexentry: pol/miód__rzeczownik__1
written_rep: miód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mead
sense_list:
(spożywczy) napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu (1.1) i innych składników;


lexentry: pol/miód_nektarowy__rzeczownik__1
written_rep: miód nektarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nectar honey
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody z nektaru i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miód_pitny__rzeczownik__1
written_rep: miód pitny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mead
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjny polski napój alkoholowy powstały w wyniku fermentacji brzeczki miodu i przypraw;


lexentry: pol/miód_spadziowy__rzeczownik__1
written_rep: miód spadziowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honeydew honey
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) miód powstały przez odparowanie wody ze spadzi i przetworzenie go przez owady miododajne


lexentry: pol/miąższość__rzeczownik__1
written_rep: miąższość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thickness
sense_list:
(geologia, geologiczny) grubość warstwy, zespołu warstw lub żyły mierzona prostopadle do ograniczających je powierzchni


lexentry: pol/mięczak_zakaźny__rzeczownik__1
written_rep: mięczak zakaźny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: water warts
sense_list:
(medycyna, medyczny) skórna choroba wirusowa z charakterystycznymi, grudkowatymi wykwitami barwy woskowobiałej;


lexentry: pol/między_Scyllą_a_Charybdą__związek_frazeologiczny__1
written_rep: między Scyllą a Charybdą
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: between Scylla and Charybdis
sense_list:
(książkowy) sytuacja wyboru między dwiema złymi możliwościami, z których każda obciążona jest kosztami


lexentry: pol/między__przyimek__1
written_rep: między
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: between
sense_list:
…określający przedział czasowy | …podkreślający pośredni charakter czegoś | …używany, gdy coś jest dzielone lub jest tego wiele, a części dostaje kilkoro odbiorców | …zaznaczający możliwość wyboru | …używany, gdy coś otoczone jest większą ilością czegoś innego


lexentry: pol/między_innymi__przysłówek__1
written_rep: między innymi
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: among other things | inter alia
sense_list:
fraza informująca o tym, że oprócz wymienionych po niej rzeczy, osób itd. istnieją również inne, które odnoszą się do tego, o czym mowa


lexentry: pol/między_młotem_a_kowadłem__przysłówek__1
written_rep: między młotem a kowadłem
part_of_speech: adverb
sense_list: w sytuacji wyboru między dwiema złymi możliwościami
min_sense_num: 01
trans_list:
between a rock and a hard place | between the devil and the deep blue sea | between hell and high water | between wind and water


lexentry: pol/międzydepartamentalny__przymiotnik__1
written_rep: międzydepartamentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: interdepartmental
sense_list:
(administracja) związany ze stosunkami między różnymi departamentami (jednostkami administracyjnymi w niektórych krajach) | (administracja) związany ze stosunkami między różnymi departamentami ministerstwa lub podobnej instytucji


lexentry: pol/międzykontynentalny__przymiotnik__1
written_rep: międzykontynentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intercontinental
sense_list:
dotyczący spraw, relacji, itp. między kontynentami | znajdujący się między kontynentami, odbywający się między kontynentami


lexentry: pol/międzylądowanie__rzeczownik__1
written_rep: międzylądowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stopover | intermediate landing | refuelling stop
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) lądowanie w trakcie dłuższego lotu w celu zatankowania, wymiany pasażerów lub ładunku itp.


lexentry: pol/międzynarodowy_alfabet_fonetyczny__rzeczownik__1
written_rep: międzynarodowy alfabet fonetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IPA | International Phonetic Alphabet
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) system znaków stworzony w celu precyzyjnego zapisu wymowy wszystkich mówionych języków świata


lexentry: pol/międzypartyjny__przymiotnik__1
written_rep: międzypartyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: inter-party | interparty
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany ze stosunkami między różnymi partiami politycznymi


lexentry: pol/międzypaństwowy__przymiotnik__1
written_rep: międzypaństwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: intergovernmental
sense_list:
dotyczący wielu państw; zachodzący, odbywający się przy udziale różnych państw; złożony z wielu państw (ich przedstawicieli)


lexentry: pol/międzyplatformowy__przymiotnik__1
written_rep: międzyplatformowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cross-platform
sense_list:
(informatyka, informatyczny) związany z możliwością działania, zwłaszcza jednoczesnego, na różnych platformach sprzętowych bądź programowych


lexentry: pol/międzyplon__rzeczownik__1
written_rep: międzyplon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: catch crop
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) szybko rosnąca roślina uprawna, wysiewana lub sadzona równocześnie z uprawą główną lub pomiędzy zbiorem a następnym wysiewem roślin ozimych


lexentry: pol/międzyrostek__rzeczownik__1
written_rep: międzyrostek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epenthesis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element słowotwórczy umieszczany między dwoma leksemami, np. morfem między dwoma rdzeniami;


lexentry: pol/miękka_woda__rzeczownik__1
written_rep: miękka woda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soft water
sense_list:
(chemia, chemiczny) woda zawierająca w sobie niewielką ilość rozpuszczonych minerałów, szczególnie soli wapnia i magnezu; w której środki myjące łatwo się pienią;


lexentry: pol/mięsień_trójgłowy_ramienia__rzeczownik__1
written_rep: mięsień trójgłowy ramienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triceps brachii
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) mięsień tylnej grupy mięśni ramienia, znajdujący się pomiędzy łopatką i kością ramienną a kością łokciową;


lexentry: pol/mięsisty__przymiotnik__1
written_rep: mięsisty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fleshy
sense_list:
zawierający w sobie dużo mięsa, ciała | o roślinach, częściach roślin, owocach: wypełniony soczystą substancją, soczystym miąższem


lexentry: pol/mięso_mielone__rzeczownik__1
written_rep: mięso mielone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mince | mince meat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowiec spożywczy z mocno rozdrobnionego mięsa (bez względu na pochodzenie)


lexentry: pol/miętus__rzeczownik__2
written_rep: miętus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: burbot
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Lota lota, drapieżna ryba o zielonkawym grzbiecie i białym brzuchu, zamieszkująca wody słodkie, rzadziej półsłone;


lexentry: pol/mięśniakotłuszczak__rzeczownik__1
written_rep: mięśniakotłuszczak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myolipoma
sense_list:
(medycyna, medyczny) niezłośliwy nowotwór złożony z dwóch typów tkanek: mięśniowej (gładkiej lub poprzecznie-prążkowanej) i tłuszczowej


lexentry: pol/miłować__czasownik__1
written_rep: miłować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: cherish | love
sense_list:
(książkowy) (przestarzałe, przestarzały) darzyć kogoś miłością | (książkowy) (przestarzałe, przestarzały) uwielbiać coś, mieć zamiłowanie do czegoś


lexentry: pol/miłość__rzeczownik__1
written_rep: miłość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: love
sense_list:
silna więź emocjonalna łącząca ludzi; także: łącząca osobę z Bogiem, bóstwem, krajem rodzinnym | przedmioty, czynności, które sprawiają przyjemność | kontakt fizyczny prowadzący zwykle do stosunku płciowego


lexentry: pol/miłość_własna__rzeczownik__1
written_rep: miłość własna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: self-love
sense_list:
(potocznie, potoczny) uwielbienie do samego siebie (w negatywnym znaczeniu) | poczucie własnej wartości, pewność siebie, miłość do samego siebie, kierowana pragnieniem własnego szczęścia (w pozytywnym znaczeniu)


lexentry: pol/mlask__rzeczownik__1
written_rep: mlask
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: click
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) spółgłoska zwarta lub zwarto-szczelinowa brzmiąca niczym cmoknięcie, spotykana w językach mlaskowych


lexentry: pol/mleczaj_rydz__rzeczownik__1
written_rep: mleczaj rydz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orange latex milky | pine mushroom | red pine mushroom | saffron milk cap
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Lactarius deliciosus Gray, grzyb jadalny występujący w Europie, z kapeluszem barwy cielistoczerwonawej lub w różnych odcieniach pomarańczowej;


lexentry: pol/mleczko_pszczele__rzeczownik__1
written_rep: mleczko pszczele
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: royal jelly
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) wydzielina wytwarzana przez gruczoły gardzielowe młodych robotnic pszczoły miodnej, która służy jako pokarm dla larw oraz dla królowej;


lexentry: pol/mleko__rzeczownik__1
written_rep: mleko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: milk
sense_list:
(spożywczy) wydzielina gruczołów mlecznych, najczęściej krowy, spożywana przez ludzi jako dodatek do pokarmu lub jako sam pokarm | (biologia, biologiczny) wydzielina gruczołów mlecznych samic ssaków służąca jako pokarm dla swojego potomstwa dostępna w okresie laktacji;


lexentry: pol/mleko_w_proszku__rzeczownik__1
written_rep: mleko w proszku
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dry milk | milk powder | powdered milk
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mleko, z którego usunięto niemal całą wodę w procesie suszenia, pozostawiając suchy proszek


lexentry: pol/mnemotechnika__rzeczownik__1
written_rep: mnemotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mnemonics | mnemotechnic | mnemotechnics
sense_list:
sposoby ułatwiające zapamiętywanie czegoś metodą wolnych skojarzeń, np. poprzez nadanie tekstowi rymowanej formy, wizualizację, itp.;


lexentry: pol/mnich__rzeczownik__1
written_rep: mnich
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek klasztornej wspólnoty religijnej w religiach niechrześcijańskich


lexentry: pol/mniejszość__rzeczownik__1
written_rep: mniejszość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: minority
sense_list:
mniejsza część jakiejś całości | (etnografia, etnograficzny) (socjologia, socjologiczny) grupa ludności różniąca się od większości mieszkańców danego państwa przynależnością narodową, rasową, wyznaniową itp.


lexentry: pol/mniszek_lekarski__rzeczownik__1
written_rep: mniszek lekarski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common dandelion | dandelion
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Taraxacum officinale F.H. Wigg., rodzaj roślin z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/mniszka__rzeczownik__1
written_rep: mniszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nun moth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) motyl z rodziny brudnicowatych;


lexentry: pol/mniszka_śródziemnomorska__rzeczownik__1
written_rep: mniszka śródziemnomorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mediterranean monk seal
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Monachus monachus Hermann, gatunek ssaka płetwonogiego z rodziny fokowatych;


lexentry: pol/mnożenie__rzeczownik__1
written_rep: mnożenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiplication
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne, będące dla liczb naturalnych wielokrotnym dodawaniem | (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu, uogólnienie mnożenia (1.1) | (rzeczownik odczasownikowy) od mnożyć


lexentry: pol/moabicki__rzeczownik__1
written_rep: moabicki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moabite language
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (historia, historyczny, historycznie) wymarły język semicki z grupy kananejskiej


lexentry: pol/mobbing__rzeczownik__1
written_rep: mobbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bullying | harassment | mobbing
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;


lexentry: pol/mobilność__rzeczownik__1
written_rep: mobilność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mobility
sense_list:
(odprzymiotnikowy) cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków


lexentry: pol/moc__rzeczownik__1
written_rep: moc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: power
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ilość pracy w jednostce czasu, wielkość fizyczna wyrażana w watach; | siła, umiejętność, zdolność do wysiłku


lexentry: pol/mocarstwo__rzeczownik__1
written_rep: mocarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: power
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;


lexentry: pol/mochi__rzeczownik__1
written_rep: mochi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mochi
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sycący deser pochodzenia japońskiego wytwarzany z kleistego ryżu, podawany w postaci sprężystej masy formowanej w kulki, plastry lub jako dodatek do napojów


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: fortis
sense_list:
(fonetyka, fonetyczny) o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu


lexentry: pol/mocny__przymiotnik__1
written_rep: mocny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: strong
sense_list:
mający w sobie duże stężenie substancji czynnej | mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny | mający dużą moc | skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom | mający dużą siłę fizyczną lub psychiczną


lexentry: pol/mocny_w_gębie__przymiotnik__1
written_rep: mocny w gębie
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: be all talk | have a big mouth
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kimś wygadanym, elokwentnym lub pyskatym, potrafiącym argumentacją przekonać innych do swoich racji


lexentry: pol/moczarka__rzeczownik__1
written_rep: moczarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: waterweed
sense_list:
(botanika, botaniczny) Elodea Michx., roślina wodna z rodziny żabiściekowatych o długich łodygach zwykle ulistnionych okółkowo, pochodząca z Ameryki;


lexentry: pol/moczarka_kanadyjska__rzeczownik__1
written_rep: moczarka kanadyjska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: American waterweed | Canadian waterweed | pondweed
sense_list:
(botanika, botaniczny) Elodea canadensis Michx., roślina korzeniąca się lub unosząca się w wodzie z rodziny żabiściekowatych, pochodząca z Ameryki Północnej;


lexentry: pol/mocznica__rzeczownik__1
written_rep: mocznica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uremia | uraemia
sense_list:
(medycyna, medyczny) stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;


lexentry: pol/modalizm__rzeczownik__1
written_rep: modalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modalism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) heterodoksalna doktryna monarchianistyczna, powstała pod koniec II wieku;


lexentry: pol/modalny__przymiotnik__1
written_rep: modalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: modal
sense_list:
(gramatyka) określający sposób odbywania się czynności | (logika, logiczny) odnoszący się do stopnia pewności sądu | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) mający związek z dawnymi skalami kościelnymi | (ontologia, ontologiczny) dotyczący rodzaju bycia | (statystyka, statystyczny) powiązany z najczęstszą wartością cechy


lexentry: pol/model__rzeczownik__1
written_rep: model
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: model
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (statystyka, statystyczny) (ekonomia, ekonomiczny) matematyczny opis zachowania jakiegoś układu; | kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach | (matematyka, matematyczny) zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;


lexentry: pol/modelarz__rzeczownik__1
written_rep: modelarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modeller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej


lexentry: pol/modelować__czasownik__1
written_rep: modelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: model
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków


lexentry: pol/modem__rzeczownik__1
written_rep: modem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modem
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;


lexentry: pol/moderator__rzeczownik__1
written_rep: moderator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moderator
sense_list:
(informatyka, informatyczny) osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy; | osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach


lexentry: pol/modernizacja__rzeczownik__1
written_rep: modernizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernisation modernization
sense_list:
unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej


lexentry: pol/modernizm__rzeczownik__1
written_rep: modernizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: modernism
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (sztuka) ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem; | (teologia, teologiczny) katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w. uznający potrzebę dostosowania doktryny do sytuacji w danej epoce dziejów Kościoła;


lexentry: pol/modliszka__rzeczownik__1
written_rep: modliszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mantis | praying mantis
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Mantodea, drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;


lexentry: pol/modlitewnik__rzeczownik__1
written_rep: modlitewnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prayer book
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;


lexentry: pol/modlitwa__rzeczownik__1
written_rep: modlitwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prayer | orison
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;


lexentry: pol/modlić_się__czasownik__1
written_rep: modlić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: pray
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mówić modlitwę, prosić Boga (bóstwa) o coś, dziękować Mu (im) za coś


lexentry: pol/modraszek_arion__rzeczownik__1
written_rep: modraszek arion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: large blue
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Maculinea arion, gatunek motyla dziennego z rodziny modraszkowatych;


lexentry: pol/modroborowik_ponury__rzeczownik__1
written_rep: modroborowik ponury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lurid bolete
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Suillellus luridus (Schaeff.) Murrill, gatunek grzybów jadalnych z rodziny borowikowatych;


lexentry: pol/modrzew__rzeczownik__1
written_rep: modrzew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: larch
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Larix Mill., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;


lexentry: pol/modulować__czasownik__1
written_rep: modulować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: modulate
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (technologia, technika, techniczny) zmieniać parametry sygnału, tonu, dźwięku, głosu w sposób kontrolowany


lexentry: pol/mofeta__rzeczownik__1
written_rep: mofeta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mofetta
sense_list:
(geologia, geologiczny) chłodny (poniżej 100°C), wyziew wulkaniczny składający się głównie z dwutlenku węgla i azotu;


lexentry: pol/moim_zdaniem__przysłówek__1
written_rep: moim zdaniem
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: in my opinion
sense_list:
wyrażenie komunikujące, iż dana wypowiedź jest subiektywna; jest osobistą interpretacją danej sytuacji lub zdarzenia


lexentry: pol/moje_uszanowanie__wykrzyknik__1
written_rep: moje uszanowanie
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: my highest regards | my respects | regards
sense_list:
tradycyjny, bardzo grzecznościowy zwrot powitalny lub pożegnalny, będący wyrazem głębokiego szacunku wobec rozmówcy


lexentry: pol/mojito__rzeczownik__1
written_rep: mojito
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mojito
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;


lexentry: pol/mokait__rzeczownik__1
written_rep: mokait
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mookaite | moukaite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) Windalia Radiolarite, odmiana jaspisu o czekoladowej, czerwonej, żółtej lub kremowej barwie


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__1
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moccasin
sense_list:
(obuwnictwo, obuwniczy) krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1) | (obuwnictwo, obuwniczy) tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;


lexentry: pol/mokasyn__rzeczownik__2
written_rep: mokasyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: moccasin
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Agkistrodon, rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych | (zoologia, zoologiczny) wąż z rodzaju mokasyn (2.1)


lexentry: pol/molekuła__rzeczownik__1
written_rep: molekuła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molecule
sense_list:
(chemia, chemiczny) obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;


lexentry: pol/molestować__czasownik__1
written_rep: molestować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: molest
sense_list:
nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości | naprzykrzać się, natrętnie prosić


lexentry: pol/molex__rzeczownik__1
written_rep: molex
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molex
sense_list:
(elektryczność) (informatyka, informatyczny) standard elektrycznego złącza zasilającego 5 V i 12 V stosowanego w urządzeniach komputerowych i technice motoryzacyjnej;


lexentry: pol/molibdenit__rzeczownik__1
written_rep: molibdenit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: molybdenite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;


lexentry: pol/mollowy__przymiotnik__1
written_rep: mollowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: moll
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w skali muzycznej opartej na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem


lexentry: pol/molowy__przymiotnik__1
written_rep: molowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji


lexentry: pol/moment_pędu__rzeczownik__1
written_rep: moment pędu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angular momentum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wektorowa wielkość fizyczna charakteryzująca ruch, zwłaszcza związany z obrotami;


lexentry: pol/monarcha__rzeczownik__1
written_rep: monarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarch
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;


lexentry: pol/monarchia__rzeczownik__1
written_rep: monarchia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarchy
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;


lexentry: pol/monarchia_konstytucyjna__rzeczownik__1
written_rep: monarchia konstytucyjna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: constitutional monarchy
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo, którego ustrojem jest monarchia konstytucyjna (1.1) | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę ograniczaną przez konstytucję lub jest jedynie symboliczną głową państwa


lexentry: pol/monarchianizm__rzeczownik__1
written_rep: monarchianizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Monarchianism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) heterodoksalny nurt doktrynalny, zakładający jedność Bożej substancji i osoby ontycznej;


lexentry: pol/monarchiczny__przymiotnik__1
written_rep: monarchiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monarchic | monarchical
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)


lexentry: pol/monarchizm__rzeczownik__1
written_rep: monarchizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monarchism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;


lexentry: pol/monastycyzm__rzeczownik__1
written_rep: monastycyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monasticism | monkhood
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;


lexentry: pol/monastyr__rzeczownik__1
written_rep: monastyr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monastery
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (przestarzałe, przestarzały) klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;


lexentry: pol/moneta__rzeczownik__1
written_rep: moneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coin | piece
sense_list:
metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;


lexentry: pol/moneta_zdawkowa__rzeczownik__1
written_rep: moneta zdawkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divisional currency
sense_list:
(bankowość, bankowy) (ekonomia, ekonomiczny) moneta będąca częścią ułamkową danej waluty, (na przykład) grosz w stosunku do złotego


lexentry: pol/monetka_bukowa__rzeczownik__1
written_rep: monetka bukowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: porcelain fungus
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Mucidula mucida (Schrad.) Pat., gatunek grzybów niejadalnych z rodziny obrzękowcowatych;


lexentry: pol/monistyczny__przymiotnik__1
written_rep: monistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monistic | monistical
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z monizmem, dotyczący monizmu


lexentry: pol/monitor__rzeczownik__1
written_rep: monitor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monitor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;


lexentry: pol/monitorować__czasownik__1
written_rep: monitorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: surveil
sense_list:
obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń


lexentry: pol/monizm__rzeczownik__1
written_rep: monizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wizja ustroju państwa, w którym jeden centralny byt zarządza i kontroluje każdym aspektem jego działania


lexentry: pol/monodia__rzeczownik__1
written_rep: monodia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monody
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem


lexentry: pol/monofizytyzm__rzeczownik__1
written_rep: monofizytyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monophysitism | monophysism
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;


lexentry: pol/monogamiczny__przymiotnik__1
written_rep: monogamiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monogamous
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (biologia, biologiczny) związany z monogamią, mający charakter monogamii


lexentry: pol/monografia__rzeczownik__1
written_rep: monografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monograph
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;


lexentry: pol/monokini__rzeczownik__1
written_rep: monokini
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monokini
sense_list:
bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu


lexentry: pol/monoklonalny__przymiotnik__1
written_rep: monoklonalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monoclonal
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu


lexentry: pol/monolatria__rzeczownik__1
written_rep: monolatria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monolatrism | monolatry
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) czczenie jednego, lokalnego bóstwa bez negowania istnienia także obcych bóstw;


lexentry: pol/monopod__rzeczownik__1
written_rep: monopod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monopod
sense_list:
(fotografia) rodzaj statywu składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w osi pionowej;


lexentry: pol/monopol__rzeczownik__1
written_rep: monopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monopoly
sense_list:
(handel, handlowy) wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; (także, też) przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;


lexentry: pol/monosacharyd__rzeczownik__1
written_rep: monosacharyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monosaccharide
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/monoteista__rzeczownik__1
written_rep: monoteista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monotheist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawca jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteistka__rzeczownik__1
written_rep: monoteistka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monotheist
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyznawczyni jednego, jedynego boga


lexentry: pol/monoteletyzm__rzeczownik__1
written_rep: monoteletyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monotheletism | monothelitism
sense_list:
(teologia, teologiczny) pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;


lexentry: pol/monotlenek__rzeczownik__1
written_rep: monotlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monoxide
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (chemia, chemiczny) związek chemiczny utworzony z jednego atomu tlenu i innego pierwiastka


lexentry: pol/monotyp__rzeczownik__1
written_rep: monotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monotype
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek; | (biologia, biologiczny) (systematyka) takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy;


lexentry: pol/monstera__rzeczownik__1
written_rep: monstera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monstera
sense_list:
(botanika, botaniczny) Monstera Adans., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;


lexentry: pol/monstrancja__rzeczownik__1
written_rep: monstrancja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monstrance | ostensory | ostensorium
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; (zobacz) też monstrancja w Encyklopedii staropolskiej


lexentry: pol/monsun__rzeczownik__1
written_rep: monsun
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: monsoon
sense_list:
(geografia, geograficzny) (meteorologia, meteorologiczny) wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;


lexentry: pol/montaż__rzeczownik__1
written_rep: montaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: assembly | assemblage | mounting | montage | fitting
sense_list:
(maszynoznawstwo) (technologia, technika, techniczny) czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;


lexentry: pol/montaż_filmowy__rzeczownik__1
written_rep: montaż filmowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cut
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch oddzielnych ujęć;


lexentry: pol/monument__rzeczownik__1
written_rep: monument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: memorial | monument
sense_list:
(książkowy) posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego


lexentry: pol/monumentalny__przymiotnik__1
written_rep: monumentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: monumental
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) stanowiący wielką wartość dla kultury | znacznych rozmiarów


lexentry: pol/mora__rzeczownik__1
written_rep: mora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moiré
sense_list:
(poligrafia) niepożądany efekt w postaci regularnych punktów lub wzorów, wskutek krzyżowania się co najmniej dwu siatek rastrowych;


lexentry: pol/morale__rzeczownik__1
written_rep: morale
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morale
sense_list:
czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki


lexentry: pol/moralny__przymiotnik__1
written_rep: moralny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: moral
sense_list:
dotyczący moralności, opisujący moralność | postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością


lexentry: pol/moratorium__rzeczownik__1
written_rep: moratorium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moratorium
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności


lexentry: pol/mordewind__rzeczownik__1
written_rep: mordewind
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: head to wind | into the wind | no-go zone
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) kurs względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym;


lexentry: pol/morela__rzeczownik__1
written_rep: morela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: apricot
sense_list:
(spożywczy) owoce tego drzewa | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj drzew z rodziny różowatych;


lexentry: pol/morela_japońska__rzeczownik__1
written_rep: morela japońska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Japanese apricot
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek drzewa z rodziny różowatych pochodzący ze środkowych i północno-wschodnich Chin;


lexentry: pol/morfina__rzeczownik__1
written_rep: morfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morphine | dreamer
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;


lexentry: pol/morfologia__rzeczownik__1
written_rep: morfologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morphology
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych; | (językoznawstwo, językoznawczy) dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;


lexentry: pol/morfologiczny__przymiotnik__1
written_rep: morfologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: morphological
sense_list:
(biologia, biologiczny) (językoznawstwo, językoznawczy) (geologia, geologiczny) dotyczący morfologii


lexentry: pol/morfometria__rzeczownik__1
written_rep: morfometria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morphometrics | morphometry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka zajmująca się metodami pomiarów i opisem obiektów na ich podstawie;


lexentry: pol/morga__rzeczownik__1
written_rep: morga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: morgue
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania


lexentry: pol/mormi_borneański__rzeczownik__1
written_rep: mormi borneański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bornean bay cat | Borneo bay cat | bay cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma badia Gray, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący na wyspie Borneo;


lexentry: pol/mormi_złocisty__rzeczownik__1
written_rep: mormi złocisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Asian golden cat
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Catopuma temminckii, gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów, występujący w południowo-wschodniej Azji;


lexentry: pol/mormonizm__rzeczownik__1
written_rep: mormonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mormonism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;


lexentry: pol/mornel__rzeczownik__1
written_rep: mornel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dotterel
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Charadrius morinellus, gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;


lexentry: pol/moroszka__rzeczownik__1
written_rep: moroszka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloudberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Rubus chamaemorus L., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) owoc moroszki (1.1)


lexentry: pol/morszczuk__rzeczownik__1
written_rep: morszczuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hake
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Merluccius merluccius, drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;


lexentry: pol/mortadela__rzeczownik__1
written_rep: mortadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortadella
sense_list:
(spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami


lexentry: pol/morwa__rzeczownik__1
written_rep: morwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mulberry
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Morus L., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju morwa (1.1) | (spożywczy) jadalny owoc morwy (1.2)


lexentry: pol/morze_Marmara__rzeczowniknazwawłasna__1
written_rep: morze Marmara
part_of_speech: properNoun
min_sense_num: 01
trans_list: Sea of Marmara | Propontis
sense_list:
(geografia, geograficzny) morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, łączące je z Morzem Czarnym;


lexentry: pol/morze__rzeczownik__1
written_rep: morze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sea
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; | (przenośnie, przenośnia) ogromna ilość czegoś


lexentry: pol/morzyk__rzeczownik__1
written_rep: morzyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: murrelet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Brachyramphus | (ornitologia, ornitologiczny) niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju Synthliboramphus


lexentry: pol/morzyk_japoński__rzeczownik__1
written_rep: morzyk japoński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: japanese murrelet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus wumizusume, gatunek ptaka z rodziny alk występujący u wybrzeży Japonii i Dalekiego Wschodu Rosji


lexentry: pol/morzyk_marmurkowy__rzeczownik__1
written_rep: morzyk marmurkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Marbled Murrelet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Brachyramphus marmoratus, gatunek ptaka z rodziny alk występujący na północnym Pacyfiku


lexentry: pol/morzyk_sędziwy__rzeczownik__1
written_rep: morzyk sędziwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ancient murrelet
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Synthliboramphus antiquus, gatunek ptaka z rodziny alk gnieżdżący się u północnych wybrzeżach Pacyfiku, Azji i Ameryki Północnej:


lexentry: pol/morświn_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: morświn zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harbour porpoise
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Phocoena phocoena Linnaeus, gatunek ssaka z rodziny morświnowatych;


lexentry: pol/moskit__rzeczownik__1
written_rep: moskit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sandfly | mosquito
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;


lexentry: pol/moskow__rzeczownik__1
written_rep: moskow
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Moscovian
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;


lexentry: pol/most_wiszący__rzeczownik__1
written_rep: most wiszący
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suspension bridge
sense_list:
(budownictwo) rodzaj mostu, w którym pomost wisi w powietrzu, podtrzymywany przez liny lub kable zawieszone na wieżach lub filarach, a nie stoi bezpośrednio na podporach znajdujących się pod mostem


lexentry: pol/most_zwodzony__rzeczownik__1
written_rep: most zwodzony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drawbridge | bascule bridge | lift bridge
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) rodzaj mostu, który posiada ruchomą część umożliwiającą ruch statków;


lexentry: pol/moszcz__rzeczownik__1
written_rep: moszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: must
sense_list:
(spożywczy) półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw | (spożywczy) młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu


lexentry: pol/moszna__rzeczownik__1
written_rep: moszna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scrotum | scrotal sac
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) skórno-mięśniowy woreczek, w którym mieszczą się jądra, występujący u samców wielu ssaków lądowych (w tym u człowieka), znajdujący się pomiędzy prąciem i odbytem;


lexentry: pol/motel__rzeczownik__1
written_rep: motel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motel
sense_list:
hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;


lexentry: pol/motet__rzeczownik__1
written_rep: motet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wielogłosowy utwór wokalny, zwykle o charakterze religijnym, wykonywany a cappella lub z minimalnym akompaniamentem, często oparty na łacińskim tekście biblijnym lub liturgicznym


lexentry: pol/motocross__rzeczownik__1
written_rep: motocross
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motocross
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) forma wyścigów motocyklowych na trasie z utrudnieniami; | (sport, sportowy) (motoryzacja) wyścig motocyklowy na trasie z utrudnieniami


lexentry: pol/motocykl__rzeczownik__1
written_rep: motocykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: motorcycle | motorbike
sense_list:
(motoryzacja) niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;


lexentry: pol/motorower__rzeczownik__1
written_rep: motorower
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moped
sense_list:
(motoryzacja) pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;


lexentry: pol/motyka__rzeczownik__1
written_rep: motyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoe
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (rolnictwo, rolniczy) proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;


lexentry: pol/motyl__rzeczownik__1
written_rep: motyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butterfly | moth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) dorosły owad z rzędu motyli, Lepidoptera;


lexentry: pol/motylek__rzeczownik__1
written_rep: motylek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bow tie
sense_list:
(zdrobniale) (pieszczotliwie, pieszczotliwy) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) mały motyl


lexentry: pol/motylica__rzeczownik__1
written_rep: motylica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: honeycomb moth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Galleria mellonella L., nocny motyl, którego larwy niszczą plastry w ulach


lexentry: pol/motylica_wątrobowa__rzeczownik__1
written_rep: motylica wątrobowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common liver fluke | sheep liver fluke
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Fasciola hepatica L., gatunek pasożytniczego płazińca, bytującego ostatecznie w drogach żółciowych roślinożerców;


lexentry: pol/mowa_ciała__rzeczownik__1
written_rep: mowa ciała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: body language
sense_list:
zespół niewerbalnych komunikatów jak: gesty i ruchy ciała, mimika, postawa i ukierunkowanie ciała, sposób używania przestrzeni interpersonalnej itp.;


lexentry: pol/mowa_nienawiści__rzeczownik__1
written_rep: mowa nienawiści
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hate speech
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (publikatory) wypowiedzi mające na celu znieważenie, wyszydzenie bądź poniżenie jakiejś osoby lub grupy osób;


lexentry: pol/mowa_niezależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa niezależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: direct speech
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) dosłowne przytoczenie czyichś słów wyodrębnione z narracji cudzysłowem lub myślnikiem;


lexentry: pol/mowa_tronowa__rzeczownik__1
written_rep: mowa tronowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speech from the throne | throne speech
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) uroczyste przemówienie wygłaszane przez monarchę lub głowę państwa przy otwarciu sesji parlamentu


lexentry: pol/mowa_zależna__rzeczownik__1
written_rep: mowa zależna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reported speech
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) przytoczenie czyichś słów w formie zdania podrzędnego podporządkowane narracji


lexentry: pol/moweina__rzeczownik__1
written_rep: moweina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mauveine | mauvaniline | mauve
sense_list:
(chemia, chemiczny) czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie


lexentry: pol/mozaika__rzeczownik__1
written_rep: mozaika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mosaic
sense_list:
(sztuka) dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;


lexentry: pol/mozarab__rzeczownik__1
written_rep: mozarab
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mozarab
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;


lexentry: pol/mozazaur__rzeczownik__1
written_rep: mozazaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spinosaur
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) Mosasaurus, rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z rodzaju mozazaur (1.1)


lexentry: pol/mozzarella__rzeczownik__1
written_rep: mozzarella
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mozzarella
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;


lexentry: pol/moździerz__rzeczownik__1
written_rep: moździerz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mortar
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darkness | dark
sense_list:
brak wystarczającej jasności, światła, ciemna szarość, która pojawia się po zachodzie słońca, zgaszeniu światła lub wypełnia słabo oświetlone miejsca


lexentry: pol/mrok__rzeczownik__1
written_rep: mrok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shadow
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ciemne, złe strony charakteru, życia, historii, dziejów | (przenośnie, przenośnia) to, co otacza wydarzenia odległe, zapomniane, niewyjaśnione


lexentry: pol/mrowisko__rzeczownik__1
written_rep: mrowisko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anthill | ant-hill
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) gniazdo budowane przez owady z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrówka_rudnica__rzeczownik__1
written_rep: mrówka rudnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red wood ant | southern wood ant
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Formica rufa L., gatunek leśnego owada z rodziny mrówkowatych;


lexentry: pol/mrówkolew__rzeczownik__1
written_rep: mrówkolew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: antlion
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Myrmeleon, owad, którego larwy budują piaskowe pułapki na mrówki (którymi się żywią);


lexentry: pol/mrówkowanie__rzeczownik__1
written_rep: mrówkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: anting
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) pielęgnacyjny zabieg ptasi polegający na sadowieniu się ptaka w pobliżu mrowiska w celu kontaktu z mrówkami i wydzielanym przez nie kwasem mrówkowym


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mass
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) forma muzyczna pierwotnie wykonywana podczas mszy (1.1), która ewoluowała w osobnym, czysto artystycznym kierunku;


lexentry: pol/msza__rzeczownik__1
written_rep: msza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mass | communion service
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) celebracja liturgiczna sprawowana w katolicyzmie i prawosławiu;


lexentry: pol/mszał__rzeczownik__1
written_rep: mszał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: missal
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) najważniejsza księga liturgiczna w Kościele katolickim obrządku rzymskiego, zawierająca teksty stałych i zmiennych części mszy świętej;


lexentry: pol/mucha_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mucha domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: housefly
sense_list:
(systematyka) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Musca domestica L., gatunek kosmopolitycznego owada z rodziny muchowatych;


lexentry: pol/mucha_żurawia__rzeczownik__1
written_rep: mucha żurawia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crane fly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) muchówka z rodziny koziułkowatych (Tipulidae) o długich odnóżach


lexentry: pol/muchomor__rzeczownik__1
written_rep: muchomor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fly agaric | amanita | toadstool
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Amanita Pers., rodzaj grzybów kapeluszowych, często trujących;


lexentry: pol/muchomor_cytrynowy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor cytrynowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amanita citrina
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita citrina Pers., gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o cytrynowej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_czerwonawy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwonawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blusher
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita rubescens Pers., jadalny gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych;


lexentry: pol/muchomor_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: muchomor czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flybane
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita muscaria, trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o czerwonym kolorze kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_jadowity__rzeczownik__1
written_rep: muchomor jadowity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: destroying angel
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita virosa, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o białej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_mglejarka__rzeczownik__1
written_rep: muchomor mglejarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: amanita vaginata
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita vaginata, gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o prążkowanej powierzchni kapelusza;


lexentry: pol/muchomor_plamisty__rzeczownik__1
written_rep: muchomor plamisty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: panther cap
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita pantherina, silnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o brunatnej barwie kapelusza, z białymi cętkami;


lexentry: pol/muchomor_sromotnikowy__rzeczownik__1
written_rep: muchomor sromotnikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: death cap mushroom
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Amanita phalloides, śmiertelnie trujący gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych o zielonkawej barwie kapelusza;


lexentry: pol/muchołówka_szara__rzeczownik__1
written_rep: muchołówka szara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spotted flycatcher
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Muscicapa striata, mały ptak z rzędu wróblowatych, którego głównym pożywieniem są muchy i inne owady chwytane w locie;


lexentry: pol/muezin__rzeczownik__1
written_rep: muezin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muezzin
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (etnografia, etnograficzny) w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;


lexentry: pol/muflon__rzeczownik__1
written_rep: muflon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mouflon
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis aries musimon Pallas, podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;


lexentry: pol/muflon_kanadyjski__rzeczownik__1
written_rep: muflon kanadyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bighorn sheep
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ovis canadensis George Shaw, gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/mufti__rzeczownik__1
written_rep: mufti
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mufti
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) muzułmański duchowny o wykształceniu teologicznym i prawnym; islamski autorytet religijny posiadający kompetencje do interpretowania prawa muzułmańskiego (szarijatu) oraz wydawania opinii prawnych zwanych fatwami


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muggle
sense_list:
(fantasy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) osoba nieposiadająca magicznych zdolności;


lexentry: pol/mugol__rzeczownik__1
written_rep: mugol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muggle
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba kierująca się racjonalnymi przesłankami, niewierząca w zjawiska nadprzyrodzone i rzeczy, których nie można wytłumaczyć naukowymi metodami


lexentry: pol/muhammara__rzeczownik__1
written_rep: muhammara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muhammara
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) pasta na bazie pieczonej papryki, orzechów włoskich i melasy z granatów, specjalność kuchni bliskowschodniej


lexentry: pol/mukowiscydoza__rzeczownik__1
written_rep: mukowiscydoza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cystic fibrosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;


lexentry: pol/mulcz__rzeczownik__1
written_rep: mulcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mulch
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;


lexentry: pol/muleta__rzeczownik__1
written_rep: muleta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crutch
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) kawałek czerwonej tkaniny przymocowanej do krótkiej pałeczki, używany przez matadora w końcowej fazie korridy w celu drażnienia byka;


lexentry: pol/mulit__rzeczownik__1
written_rep: mulit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mullite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (budownictwo) minerał odporny na wysokie temperatury, wykorzystywany do produkcji ceramicznych materiałów ogniotrwałych


lexentry: pol/multimedia__rzeczownik__1
written_rep: multimedia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multimedia
sense_list:
media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;


lexentry: pol/multimedialny__przymiotnik__1
written_rep: multimedialny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: multimedia
sense_list:
wykorzystujący multimedia, zrobiony z wykorzystaniem multimediów, łączący w sobie różne środki audiowizualne


lexentry: pol/multiplekser__rzeczownik__1
written_rep: multiplekser
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: multiplexer | multiplexor
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) urządzenie pozwalające na przesyłanie kilku sygnałów w jednym kanale przez przełączanie pomiędzy ich źródłami;


lexentry: pol/mumio__rzeczownik__1
written_rep: mumio
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shilajit
sense_list:
(geologia, geologiczny) mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;


lexentry: pol/mundur__rzeczownik__1
written_rep: mundur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uniform
sense_list:
charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;


lexentry: pol/munsztuk__rzeczownik__1
written_rep: munsztuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curb bit
sense_list:
połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;


lexentry: pol/mur__rzeczownik__1
written_rep: mur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wall
sense_list:
(budownictwo) kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku | (sport, sportowy) w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny | (architektura, architektoniczny) murowane ogrodzenie, zwykle kamienne


lexentry: pol/mur_obronny__rzeczownik__1
written_rep: mur obronny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensive wall | fortification wall
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) wysoka, masywna konstrukcja wznoszona wokół miasta, zamku lub innego obiektu w celu ochrony przed atakiem; element fortyfikacji służący do obrony


lexentry: pol/mur_oporowy__rzeczownik__1
written_rep: mur oporowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retaining wall
sense_list:
(budownictwo) (architektura, architektoniczny) konstrukcja, która powstrzymuje poziome parcie gruntu;


lexentry: pol/murawka__rzeczownik__1
written_rep: murawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lawn
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie


lexentry: pol/murena__rzeczownik__1
written_rep: murena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moray | moray eel
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;


lexentry: pol/murena_cętkowana__rzeczownik__1
written_rep: murena cętkowana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laced moray
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gymnothorax favagineus, drapieżna ryba morska z rodziny murenowatych o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/murena_śródziemnomorska__rzeczownik__1
written_rep: murena śródziemnomorska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mediterranean moray
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Muraena helena Linnaeus, drapieżna ryba morska z rodziny murenowatych o wydłużonym ciele;


lexentry: pol/murzyn__rzeczownik__1
written_rep: murzyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ghostauthor
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba pracująca ciężko, intensywnie, lecz bez należytego wynagrodzenia


lexentry: pol/musaka__rzeczownik__1
written_rep: musaka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moussaka
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/musical__rzeczownik__1
written_rep: musical
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;


lexentry: pol/musicalowy__przymiotnik__1
written_rep: musicalowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: musical
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali


lexentry: pol/muszkat__rzeczownik__1
written_rep: muszkat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nutmeg
sense_list:
(handel, handlowy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) jądro nasienia muszkatołowca | (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Myristica fragrans Houtt., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;


lexentry: pol/muszkatela__rzeczownik__1
written_rep: muszkatela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: imperial pigeon
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Ducula Hodgson, duży ptak z podrodziny treronów, w obrębie rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/muszkiet__rzeczownik__1
written_rep: muszkiet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musket
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,


lexentry: pol/muszla_oczna__rzeczownik__1
written_rep: muszla oczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eyecup
sense_list:
(fotografia) element wizjera aparatu fotograficznego w postaci gumowej nasadki idealnie przylegającej do oczodołu;


lexentry: pol/musztra__rzeczownik__1
written_rep: musztra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drill | drilling
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;


lexentry: pol/mutazylizm__rzeczownik__1
written_rep: mutazylizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Mu'tazila
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (filozofia, filozoficzny) racjonalistyczny kierunek w arabskiej filozofii średniowiecznej postulujący alegoryczne rozumienie Koranu w przypadku kolizji jego treści z rozumem;


lexentry: pol/mutualizm__rzeczownik__1
written_rep: mutualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutualism
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) nieodzowna, ścisła współzależność dwóch różnych gatunków czerpiących obopólne korzyści, przy czym jeden gatunek nie jest zdolny do życia bez obecności drugiego


lexentry: pol/muza__rzeczownik__1
written_rep: muza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muse
sense_list:
(mitologia grecka) każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;


lexentry: pol/muzak__rzeczownik__1
written_rep: muzak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Muzak
sense_list:
muzyka odtwarzana w tle w przestrzeniach publicznych, zwłaszcza placówkach handlowych czy innych lokalach użytkowych


lexentry: pol/muzeum__rzeczownik__1
written_rep: muzeum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: museum
sense_list:
(turystyka, turystyczny) budynek muzeum (1.1) | (turystyka, turystyczny) instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;


lexentry: pol/muzyka__rzeczownik__1
written_rep: muzyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: music
sense_list:
kompozycja artystyczna złożona z dźwięków | całokształt takich kompozycji | sztuka układania takich kompozycji


lexentry: pol/muzyka_artystyczna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka artystyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: art music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka tworzoną według rozwiniętych zasad kompozycji, przeznaczona do uważnego słuchania, zwykle związana z tradycją akademicką lub wysoką kulturą muzyczną


lexentry: pol/muzyka_klasyczna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka klasyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classical music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) nurt muzyki artystycznej o ugruntowanej tradycji europejskiej, obejmujący twórczość komponowaną od średniowiecza po współczesność, opartą na zapisie nutowym i rozwiniętych formach muzycznych


lexentry: pol/muzyka_poważna__rzeczownik__1
written_rep: muzyka poważna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: classical music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka ukształtowana w tradycji europejskiej od średniowiecza po współczesność, oparta na zapisie nutowym, bogatej strukturze formalnej, wykonywana przez zawodowych muzyków, której celem jest realizacja założeń estetycznych i artystycznych


lexentry: pol/muzyka_rozrywkowa__rzeczownik__1
written_rep: muzyka rozrywkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entertainment music
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) muzyka tworzona głównie w celu masowego użytkowania (dla szerokiej publiczności), zabawy czy relaksu, zwykle prosta w formie i łatwa w odbiorze


lexentry: pol/muzykant__rzeczownik__1
written_rep: muzykant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: player
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba grająca na instrumencie muzycznym, nieposiadająca wykształcenia muzycznego


lexentry: pol/muzykologia__rzeczownik__1
written_rep: muzykologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: musicology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;


lexentry: pol/mułowiec_pensylwański__rzeczownik__1
written_rep: mułowiec pensylwański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eastern mud turtle
sense_list:
(herpetologia, herpetologiczny) Kinosternon subrubrum Bonnaterre, żółw z rodziny mułowcowatych, występujący w Ameryce Północnej;


lexentry: pol/mułła__rzeczownik__1
written_rep: mułła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mullah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;


lexentry: pol/muślin__rzeczownik__1
written_rep: muślin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: muslin
sense_list:
(włókiennictwo) cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;


lexentry: pol/mużyk__rzeczownik__1
written_rep: mużyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mujik
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) ciemny, zacofany chłop | (potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) nieobyty mężczyzna ubrany po chłopsku


lexentry: pol/mydlnica_lekarska__rzeczownik__1
written_rep: mydlnica lekarska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: common soapwort | bouncing Bet
sense_list:
(botanika, botaniczny) Saponaria officinalis, gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny goździkowatych i występujący w Europie, Azji i Afryce Północnej;


lexentry: pol/mydło_do_golenia__rzeczownik__1
written_rep: mydło do golenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shave soap | shaving soap
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) (kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) bryłka mydła używanego do wytwarzania pianki do golenia


lexentry: pol/mydłodrzew_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: mydłodrzew właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soap bark tree | soapbark
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) drzewo z gatunku mydłodrzew właściwy (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Quillaja saponaria Molina, gatunek drzew z rodziny mydłodrzewowatych;


lexentry: pol/mykeński__rzeczownik__1
written_rep: mykeński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Mycenaean
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wymarły język helleński, najstarsze zaświadczone stadium języka greckiego


lexentry: pol/mykoplazma__rzeczownik__1
written_rep: mykoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mycoplasma
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) atypowa bakteria pozbawiona ściany komórkowej o trybie życia wewnątrzkomórkowym


lexentry: pol/mykwa__rzeczownik__1
written_rep: mykwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mikva | mikveh | miqveh | mikvah | mikve | mikweh
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) zbiornik wodny do żydowskich kąpieli rytualnych i oczyszczeń;


lexentry: pol/myrmekochoria__rzeczownik__1
written_rep: myrmekochoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrmecochory
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zoologia, zoologiczny) zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez mrówki;


lexentry: pol/myrmekofilia__rzeczownik__1
written_rep: myrmekofilia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: myrmecophilia
sense_list:
(biologia, biologiczny) zjawisko związku międzygatunkowego organizmów z mrówkami oparte zwykle na symbiozie, niekiedy na interakcjach komensalnych lub pasożytniczych


lexentry: pol/mysz__rzeczownik__1
written_rep: mysz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mouse
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) nazwa kilkunastu gatunków gryzoni z rodziny myszowatych; | (informatyka, informatyczny) urządzenie komputerowe umożliwiające poruszanie kursorem na ekranie monitora; | (zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) małe zwierzę z jednego z gatunków z rodziny myszowatych


lexentry: pol/mysz_domowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz domowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: house mouse
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Merganetta armata, niewielki ssak z rodziny myszowatych, powszechnie żyjący w skupiskach ludzkich


lexentry: pol/mysz_kiedy_się_mąki_obje,_tedy_się_jej_gorzka_widzi__przysłowie__1
written_rep: mysz kiedy się mąki obje, tedy się jej gorzka widzi
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: when the mouse has had enough, the meal is bitter
sense_list:
…mówiące, że gdy człowiek ma już wszystkiego pod dostatkiem, zaczyna narzekać na rzeczy, które wcześniej mu smakowały lub były cenne


lexentry: pol/mysz_komputerowa__rzeczownik__1
written_rep: mysz komputerowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mouse | computer mouse
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie wskazujące używane podczas pracy z interfejsem graficznym systemu komputerowego;


lexentry: pol/mysz_morska__rzeczownik__1
written_rep: mysz morska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sea mouse
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Aphrodita aculeata, gatunek morskiej pierścienicy zaliczany do wieloszczetów;


lexentry: pol/myszoskoczek__rzeczownik__1
written_rep: myszoskoczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gerbil
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) mały gryzoń z dłuższymi kończynami tylnymi, często trzymany jako zwierzę domowe;


lexentry: pol/myszowór__rzeczownik__1
written_rep: myszowór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: phascogale | wambenger
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Phascogale Temminck, niewielki mięsożerny torbacz z podrodziny niełazów występujący w Australii;


lexentry: pol/myszołowiec_rdzawoskrzydły__rzeczownik__1
written_rep: myszołowiec rdzawoskrzydły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Harris' hawk
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Parabuteo unicinctus harrisi, podgatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych;


lexentry: pol/myszołów__rzeczownik__1
written_rep: myszołów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: buzzard
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Buteo Lacépède, duży ptak drapieżny o zakrzywionym, krótkim dziobie, polujący na drobne gryzonie, płazy i gady;


lexentry: pol/myślenie_abstrakcyjne__rzeczownik__1
written_rep: myślenie abstrakcyjne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abstractive thinking
sense_list:
myślenie opierające się na operowaniu pojęciami abstrakcyjnymi wychodzące poza konkretne znaczenie pojęć, z pominięciem danych


lexentry: pol/myśliwiec__rzeczownik__1
written_rep: myśliwiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fighter
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) (wojskowość, wojskowy) samolot wojskowy przeznaczony do walki z samolotami wroga;


lexentry: pol/myślnik__rzeczownik__1
written_rep: myślnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dash
sense_list:
znak interpunkcyjny w postaci poziomej kreski, używany m.in. do wyodrębniania wtrąceń w wypowiedzi, zaznaczenia początku wypowiedzi w zapisie dialogu lub zastąpienia domyślnej części zdania w celu uniknięcia powtórzenia;


lexentry: pol/myślozbrodnia__rzeczownik__1
written_rep: myślozbrodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thoughtcrime
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) zbrodnia, którą popełnia niepoprawnymi myślami obywatel podporządkowany wszechwładnemu ustrojowi; myślenie podniesione do rangi karygodnego występku;


lexentry: pol/ménage_à_trois__rzeczownik__1
written_rep: ménage à trois
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ménage à trois | throuple
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (socjologia, socjologiczny) troje ludzi w związku ze sobą, w relacji romantycznej lub seksualnej


lexentry: pol/mój_drogi__wykrzyknik__1
written_rep: mój drogi
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: darling
sense_list:
(potocznie, potoczny) poufały zwrot podkreślający czyjąś wartość w mniemaniu mówiącego; niekiedy w odcieniu protekcjonalnym lub lekceważącym


lexentry: pol/mól__rzeczownik__1
written_rep: mól
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: moth
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;


lexentry: pol/mówić_jak_do_ściany__czasownik__1
written_rep: mówić jak do ściany
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: like talking to a brick wall | like talking to a wall
sense_list:
mówić do kogoś, kto nie zwraca uwagi na to, co do niego mówimy lub nie przykłada żadnej wagi do naszych słów


lexentry: pol/mówić_na_ty__czasownik__1
written_rep: mówić na ty
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: be on first-name terms
sense_list:
zwracać się do kogoś używając formy drugiej osoby, nie używać wobec niego formy „pan”, „pani” („państwo”)


lexentry: pol/mącznik_młynarek__rzeczownik__1
written_rep: mącznik młynarek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mealworm beetle | yellow mealworm beetle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Tenebrio molitor Linnaeus, pospolity chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, żerujący w magazynach zboża i mąki;


lexentry: pol/mądrala__rzeczownik__1
written_rep: mądrala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: know-it-all | know-all
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) osoba przemądrzała, wymądrzająca się, popisująca się swą często wątpliwą wiedzą


lexentry: pol/mądry_Polak_po_szkodzie__przysłowie__1
written_rep: mądry Polak po szkodzie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: it's easy to be wise after the event
sense_list:
o charakterystycznym dla Polaków uczeniu się na błędach już popełnionych zamiast przewidywania negatywnych skutków


lexentry: pol/mądry__przymiotnik__1
written_rep: mądry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: wise
sense_list:
odznaczający się umiejętnością podejmowania uzasadnionych decyzji, mający wiedzę, inteligencję i doświadczenie | przygotowany przez kogoś z wiedzą, erudycją; dobrze obmyślony


lexentry: pol/mąka_ziemniaczana__rzeczownik__1
written_rep: mąka ziemniaczana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potato starch
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) mąka uzyskiwana z gotowanych w całości ziemniaków, suszonych i mielonych na proszek;


lexentry: pol/mątew__rzeczownik__1
written_rep: mątew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stirring stick | whisk
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drewniane rozgałęzione mieszadło kuchenne używane do płynów i substancji zagęszczonych (sosów) lub sproszkowanych


lexentry: pol/mątewka__rzeczownik__1
written_rep: mątewka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: agitator
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) proste narzędzie do mieszania i rozmącania mąki w wodzie lub śmietanie, wykonane z rosochatej gałązki;


lexentry: pol/męczennica__rzeczownik__1
written_rep: męczennica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: passion flower | passionflower
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z rodzaju męczennica (1.2) | (botanika, botaniczny) Passiflora L., rodzaj roślin należąca do rodziny męczennicowatych;


lexentry: pol/męczennik__rzeczownik__1
written_rep: męczennik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: martyr
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś, kto poniósł śmierć za wiarę i zwykle został wyniesiony na ołtarze;


lexentry: pol/męki_Tantala__rzeczownik__1
written_rep: męki Tantala
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tantalus’s punishment
sense_list:
(książkowy) cierpienie wynikające z niemożności zaspokojenia pragnienia rzeczy, które wydają się osiągalne


lexentry: pol/męskożywotny__przymiotnik__1
written_rep: męskożywotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: masculine animate
sense_list:
(gramatyka) oznaczający rzeczowniki rodzaju męskiego, które nazywają istoty żywe niebędące ludźmi – najczęściej zwierzęta


lexentry: pol/młodociany__rzeczownik__1
written_rep: młodociany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: juvenile
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks pracy) osoba, która ukończyła szesnaście, a nie ukończyła osiemnastu lat | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (kodeks karny) osoba, która w chwili popełnienia czynu zabronionego nie osiągnęła 21. roku życia i w chwili orzekania przed sądem pierwszej instancji nie osiągnęła 24. roku życia


lexentry: pol/młodoturek__rzeczownik__1
written_rep: młodoturek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Young Turk | young Turk
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek nacjonalistycznego i modernistycznego ruchu politycznego istniejącego w Turcji na przełomie XIX i XX wieku, dążącego do obalenia monarchii osmańskiej i przebudowy państwa;


lexentry: pol/młodziwo__rzeczownik__1
written_rep: młodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beestings | foremilk
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) pierwszy pokarm wydzielany przez gruczoły sutkowe ssaków zaraz po wydaniu potomka na świat;


lexentry: pol/młot__rzeczownik__1
written_rep: młot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammer
sense_list:
(sport, sportowy) metalowa kula z rączką służąca do rzutów w konkurencji rzut młotem | (technologia, technika, techniczny) duży, ciężki młotek


lexentry: pol/młot_pneumatyczny__rzeczownik__1
written_rep: młot pneumatyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jackhammer | pneumatic hammer | pneumatic drill
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) mechaniczne urządzenie robocze wykorzystujące energię sprężonego powietrza do wykonywania szybkich, powtarzalnych uderzeń, przeznaczone do rozbijania i kucia twardych powierzchni;


lexentry: pol/młotek__rzeczownik__1
written_rep: młotek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hammer
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie służące do uderzania, najczęściej do przybijania gwoździ


lexentry: pol/młyn__rzeczownik__1
written_rep: młyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bustle
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) nawał pracy, spraw do załatwienia; zamieszanie spowodowane tym nawałem


lexentry: pol/młyn__rzeczownik__1
written_rep: młyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mill
sense_list:
budynek, w którym zboże miele się na mąkę | maszyna do rozdrabniania lub miażdżenia twardych materiałów


lexentry: pol/młyn_wodny__rzeczownik__1
written_rep: młyn wodny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watermill | water mill
sense_list:
budowla z urządzeniem do przemiału ziarna na mąkę i kaszę, poruszanym za pomocą koła wodnego lub turbiny wodnej;


lexentry: pol/młynek__rzeczownik__1
written_rep: młynek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mill
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie do mielenia produktów spożywczych, np. pieprzu lub kawy


lexentry: pol/młynek_do_kawy__rzeczownik__1
written_rep: młynek do kawy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coffee grinder | coffee mill
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) urządzenie służące do zmielenia ziaren kawy


lexentry: pol/młóto__rzeczownik__1
written_rep: młóto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: draft
sense_list:
(spożywczy) (rolnictwo, rolniczy) odpadki powstałe przy produkcji piwa, używane po wyługowaniu jako pasza dla zwierząt;


lexentry: pol/mżawka__rzeczownik__1
written_rep: mżawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drizzle
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) bardzo drobny opad, składający się z kropelek wody o średnicy poniżej 0,5 mm;


lexentry: pol/na__przyimek__1
written_rep: na
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: on | onto
sense_list:
…opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność tak, że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem


lexentry: pol/na_bezrybiu_i_rak_ryba__przysłowie__1
written_rep: na bezrybiu i rak ryba
part_of_speech: proverb
sense_list: trzeba zadowolić się tym, co jest dostępne
min_sense_num: 01
trans_list:
beggars can't be choosers | a bird in the hand is worth two in the bush | scrape the bottom of the barrel


lexentry: pol/na_gorącym_uczynku__przysłówek__1
written_rep: na gorącym uczynku
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: red handed
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) podczas popełniania przestępstwa | (przenośnie, przenośnia) podczas czynienia czegoś niewłaściwego


lexentry: pol/na_maksa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: na maksa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: to the max
sense_list:
(potocznie, potoczny) całkowicie, zupełnie | (potocznie, potoczny) maksymalnie, w najwyższym stopniu, z dużą intensywnością


lexentry: pol/na_miejscu__fraza_przyimkowa__1
written_rep: na miejscu
min_sense_num: 03
trans_list: if I were you | if be
sense_list:
… służąca do wskazania, że ktoś stawia siebie w sytuacji innej osoby: gdyby ktoś był kimś innym, w czyimś położeniu


lexentry: pol/na_pohybel__wykrzyknik__1
written_rep: na pohybel
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: down with
sense_list:
(książkowy) (żartobliwie) wyrażenie silnej dezaprobaty, życzenie komuś zguby, rychłego końca i ewentualnie też cierpienia


lexentry: pol/na_prawo_i_lewo__związek_frazeologiczny__1
written_rep: na prawo i lewo
part_of_speech: idiom
sense_list: bez umiaru, rozrzutnie | wszędzie dookoła, tu i tam
min_sense_num: 01
trans_list:
left and right | left right and center | left right and centre | right and left | right left and center | right left and centre


lexentry: pol/na_złodzieju_czapka_gore__przysłowie__1
written_rep: na złodzieju czapka gore
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: a guilty conscience needs no accuser
sense_list:
sytuacja, gdy winowajca dręczony wyrzutami sumienia boi się zdemaskowania, a jednak swoim zachowaniem wzbudza podejrzenia


lexentry: pol/na_święty_nigdy__przysłówek__1
written_rep: na święty nigdy
part_of_speech: adverb
sense_list: (potocznie, potoczny) (żartobliwie) o terminie bardzo odległym, poza wszelką możliwością realizacji
min_sense_num: 01
trans_list:
when Hell freezes over | when hell freezes over | when pigs fly | a week from next Tuesday | on the first of never | when pigs can fly


lexentry: pol/nabatejski__przymiotnik__1
written_rep: nabatejski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Nabataean
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący Nabatei lub Nabatejczyków; pochodzący z Nabatei


lexentry: pol/nabijać__czasownik__3
written_rep: nabijać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 03
trans_list: jive | mock | razz
sense_list:
(potocznie, potoczny) oczerniać kogoś śmiechem, kpić z kogoś, ironizować lub żartować z czyichś wad, zachowań lub sytuacji


lexentry: pol/nabożeństwo__rzeczownik__1
written_rep: nabożeństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devotion
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) szacunek lub zachwyt okazywane komuś lub czemuś, często przesadny


lexentry: pol/nabrać_wody_w_usta__czasownik__1
written_rep: nabrać wody w usta
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: be quiet
sense_list:
nie chcieć się wypowiedzieć na jakiś temat; uparcie milczeć | przestać mówić, pisać na jakiś temat, zamilknąć; milczeć


lexentry: pol/nabrzeże__rzeczownik__1
written_rep: nabrzeże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jetty
sense_list:
budowla zabezpieczająca i utwardzająca brzeg rzeki, jeziora lub morza, dostosowana do przyjmowania statków, często połączona z chodnikiem spacerowym;


lexentry: pol/nabycie__rzeczownik__1
written_rep: nabycie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acquisition | purchase
sense_list:
(handel, handlowy) (bankowość, bankowy) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) uzyskanie prawa majątkowego najczyściejszej prawa własności do jakiegoś dobra


lexentry: pol/nabój__rzeczownik__1
written_rep: nabój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartridge
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jednostka amunicji broni palnej w formie metalowego walca zawierającego pocisk oraz materiał wybuchowy;


lexentry: pol/nabłonek__rzeczownik__1
written_rep: nabłonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epithelium
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) tkanka, która okrywa skórę oraz błony wyściełające jamy narządów i przewodów organizmu


lexentry: pol/nachos__rzeczownik__1
written_rep: nachos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nachos
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) niewielkie kawałki tortilli (czipsy tortilla) z mąki kukurydzianej podobna do chipsa (niekiedy pokryte roztopionym serem), pochodzące z kuchni meksykańskiej


lexentry: pol/nacięcie_krocza__rzeczownik__1
written_rep: nacięcie krocza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episiotomy
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg ginekologiczno-położniczy stosowany często podczas porodu, polegający na nacięciu krocza w celu ochrony przed samoczynnym pęknięciem krocza i ułatwienia porodu;


lexentry: pol/nacjonalistyczny__przymiotnik__1
written_rep: nacjonalistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: nationalist | nationalistic
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z nacjonalizmem lub nacjonalistami, dotyczący nacjonalizmu lub nacjonalistów


lexentry: pol/nacjonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalization nationalisation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) przejmowanie przez państwo przedsiębiorstw, banków, majątków ziemskich lub innego mienia, będącego własnością prywatną lub niemającego właściciela;


lexentry: pol/nacjonalizm__rzeczownik__1
written_rep: nacjonalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nationalism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ideologia społeczno-polityczna i postawa uznająca naród za najwyższe dobro;


lexentry: pol/naczelny__rzeczownik__1
written_rep: naczelny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: primate
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwykle w lm Primates, przedstawiciel rzędu ssaków charakteryzujących się najlepiej rozwiniętym mózgiem;


lexentry: pol/naczynie__rzeczownik__1
written_rep: naczynie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: vessel
sense_list:
(biologia, biologiczny) rodzaj tkanki lub element układu przystosowany do transportowania płynów (limfy, krwi, wody)


lexentry: pol/naczynie_włosowate__rzeczownik__1
written_rep: naczynie włosowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: capillary
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) najmniejsze naczynie krwionośne lub limfatyczne, docierające do każdej części ciała


lexentry: pol/nad__przyimek__1
written_rep: nad
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: at | on
sense_list:
…położenie kogoś lub czegoś w okolicy omawianego wyrażenia | …ruch kogoś lub czegoś w kierunku do okolicy omawianego wyrażenia


lexentry: pol/nadajnik__rzeczownik__1
written_rep: nadajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: transmitter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zamieniające doprowadzone doń informacje na fale elektromagnetyczne i przesyłające je dalej do odbiornika


lexentry: pol/nadawca__rzeczownik__1
written_rep: nadawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sender
sense_list:
(usługi pocztowe, kurierskie, poczta) ktoś wysyłający list, przekaz, przesyłkę | ten, kto nadaje komunikat, wiadomość


lexentry: pol/nadbagaż__rzeczownik__1
written_rep: nadbagaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excess baggage
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (lotnictwo, lotniczy) część bagażu lotniczego przekraczająca ciężarem granicę przewidzianą taryfą i z tego tytułu wymagająca dodatkowej opłaty


lexentry: pol/nadbitka__rzeczownik__1
written_rep: nadbitka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: offprint
sense_list:
(poligrafia) artykuł pochodzący z czasopisma lub pracy zbiorowej wydrukowany osobno z tego samego składu drukarskiego;


lexentry: pol/nadpis__rzeczownik__1
written_rep: nadpis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: branding
sense_list:
(informatyka, informatyczny) miejsce w wiadomości SMS wyświetlające nazwę nadawcy zamiast numeru telefonu, stosowane przy masowej wysyłce SMS-ów


lexentry: pol/nadproże__rzeczownik__1
written_rep: nadproże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flatarch
sense_list:
(budownictwo) poziomy element konstrukcyjny nad otworem okiennym lub drzwiowym, przenoszący ciężar ściany znajdującej się nad otworem na mur po obu stronach otworu;


lexentry: pol/nadprzewodnictwo__rzeczownik__1
written_rep: nadprzewodnictwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superconductivity
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stan materiału polegający na zerowym oporze elektrycznym osiągany w niskiej temperaturze;


lexentry: pol/nadrzędnik__rzeczownik__1
written_rep: nadrzędnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: superordinate
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) element składniowo nadrzędny w stosunku do innego elementu (np. w składni: zdanie nadrzędne)


lexentry: pol/nadrzędny__przymiotnik__1
written_rep: nadrzędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: main
sense_list:
(gramatyka) występujący w związku zależności jako element, któremu inny (podrzędny) jest podporządkowany


lexentry: pol/nadstępka__rzeczownik__1
written_rep: nadstępka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: keelson | kelson
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element szkieletu żaglowca, belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości rozkładająca ciężar masztu;


lexentry: pol/nadszybie__rzeczownik__1
written_rep: nadszybie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pithead
sense_list:
(górnictwo, górniczy) budowla lub pomost przy szybie wraz z urządzeniami, na którym odbiera się urobek i transportuje ludzi;


lexentry: pol/nadtlenek__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peroxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny zawierający grupę nadtlenkową (O₂²⁻), tj. dwa atomy tlenu połączone wiązaniem pojedynczym


lexentry: pol/nadtlenek_wodoru__rzeczownik__1
written_rep: nadtlenek wodoru
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydrogen peroxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) syropowata, bezbarwna ciecz; nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadtlenków; jedna z reaktywnych form tlenu;


lexentry: pol/nadwaga__rzeczownik__1
written_rep: nadwaga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: overweight
sense_list:
(medycyna, medyczny) nadmierna masa ciała, nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie przekraczające optymalne ilości zdrowotne;


lexentry: pol/nadwrażliwość__rzeczownik__1
written_rep: nadwrażliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hypersensitivity
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) indywidualna cecha organizmu, która polega na występowaniu nieprawidłowych, nadmiernych reakcji przy kontakcie z jakimś czynnikiem zewnętrznym;


lexentry: pol/nadwzroczność__rzeczownik__1
written_rep: nadwzroczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyperopia | hypermetropia | hypermetropy
sense_list:
(medycyna, medyczny) druga obok krótkowzroczności najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku objawiająca się złym widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko;


lexentry: pol/nadzieja__rzeczownik__1
written_rep: nadzieja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hope
sense_list:
oczekiwanie spełnienia się upragnionej rzeczy; wiara, że to się wydarzy | osoba, rzecz, działanie, z którym wiążemy oczekiwania, pragnienia


lexentry: pol/nadzienie__rzeczownik__1
written_rep: nadzienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forcemeat
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa, którą nadziewa się mięso, paszteciki, pierogi itp., zwykle z mielonego mięsa, warzyw, białego sera


lexentry: pol/nadświetlny__przymiotnik__1
written_rep: nadświetlny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: faster than light
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) umożliwiający podróżowanie z prędkością szybszą niż światło / relatywnie szybkie odbywanie podróży kosmicznych i/lub międzygwiezdnych


lexentry: pol/naengmyeon__rzeczownik__1
written_rep: naengmyeon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naengmyeon
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) koreańskie zimne danie, makaron na zimno w sosie mięsno-jarzynowym


lexentry: pol/nafta__rzeczownik__1
written_rep: nafta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kerosene | kerosine | lamp oil
sense_list:
(chemia, chemiczny) ciekła frakcja ropy naftowej będąca mieszaniną węglowodorów, żółtawa, palna ciecz, stosowana dawniej do celów oświetleniowych, obecnie jako paliwo lotnicze, rozpuszczalnik oraz w kosmetyce;


lexentry: pol/naftalen__rzeczownik__1
written_rep: naftalen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: naphthalene
sense_list:
(chemia, chemiczny) węglowodór występujący w temperaturze pokojowej w postaci białych i krystalicznych płatków;


lexentry: pol/nagadać__czasownik__1
written_rep: nagadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dish
sense_list:
(potocznie, potoczny) obmówić kogoś przed kimś innym; powiedzieć komuś coś niewłaściwego o kimś innym


lexentry: pol/nagan__rzeczownik__1
written_rep: nagan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Nagant revolver
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) siedmiostrzałowy rewolwer popularny zwłaszcza podczas pierwszej i drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/nagana__rzeczownik__1
written_rep: nagana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nagana
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) choroba ssaków afrykańskich wywoływana przez świdrowca przenoszonego przez muchę tse-tse;


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beater
sense_list:
(środowiskowy) (łowiectwo, łowiecki) osoba naganiająca zwierzynę w kierunku stanowisk myśliwych podczas polowania


lexentry: pol/naganiacz__rzeczownik__1
written_rep: naganiacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tout
sense_list:
(potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) osoba zajmująca się nakłanianiem lub zmuszaniem innych osób do jakichś działań;


lexentry: pol/nagar__rzeczownik__1
written_rep: nagar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbon deposit
sense_list:
(mechanika) (chemia, chemiczny) osad na metalu, tworzący się przy spalaniu paliwa (np. benzyny, oleju itd.);


