# translation

lexentry: pol/chaber__rzeczownik__1
written_rep: chaber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornflower
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea L., rodzaj roślin z rodziny astrowatych; | (potocznie, potoczny) (botanika, botaniczny) Centaurea cyanus, chaber bławatek


lexentry: pol/chaber_bławatek__rzeczownik__1
written_rep: chaber bławatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cornflower | bachelor's button
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea cyanus L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/chaber_łąkowy__rzeczownik__1
written_rep: chaber łąkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brown knapweed
sense_list:
(botanika, botaniczny) (systematyka) Centaurea jacea L., gatunek rośliny zielnej z rodziny astrowatych;


lexentry: pol/chaczapuri__rzeczownik__1
written_rep: chaczapuri
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khachapuri
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) placek zapiekany z serem, danie kuchni kaukaskich, chlebek serowy;


lexentry: pol/chalcedoński__przymiotnik__1
written_rep: chalcedoński
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Chalcedonian
sense_list:
(geografia, geograficzny) (historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do Chalcedonu, związany z Chalcedonem


lexentry: pol/chaldejski__rzeczownik__1
written_rep: chaldejski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Chaldean
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) język z grupy semickiej, używany w Mezopotamii od połowy III tysiąclecia p.n.e. do początków I tysiąclecia n.e.; | (językoznawstwo, językoznawczy) język zaliczany do grupy semickiej, którym posługuje się około 200 tysięcy zamieszkujących głównie Irak;


lexentry: pol/chalkozyn__rzeczownik__1
written_rep: chalkozyn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chalcocite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) siarczek (I) miedzi, nieprzezroczysty minerał barwy ołowianoszarej, ważne źródło miedzi na użytek przemysłowy;


lexentry: pol/cham__rzeczownik__1
written_rep: cham
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cad | lout
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) osoba, która zachowuje się bezczelnie, ordynarnie, nie przestrzega podstawowych norm


lexentry: pol/chamaechor__rzeczownik__1
written_rep: chamaechor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tumbleweed
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina, której pędy przemieszczają się po powierzchni ziemi toczone przez wiatr


lexentry: pol/chamefit__rzeczownik__1
written_rep: chamefit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chamaephyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) krzew lub krzewinka mająca odnawiające się pączki tuż nad powierzchnią ziemi;


lexentry: pol/chamicki__przymiotnik__1
written_rep: chamicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Hamitic
sense_list:
dotyczący ludów niesemickich (głównie w odniesieniu do północnej i północno-wschodniej Afryki przed ekspansją Arabów i innych grup semickich)


lexentry: pol/chamsa__rzeczownik__1
written_rep: chamsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hamsa | hand of Fatima | hand-of-Mary
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) symbol szczęścia w formie otwartej dłoni, używany w wielu kulturach jako amulet;


lexentry: pol/chamski__przymiotnik__1
written_rep: chamski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: boorish | caddish | churlish | coarse
sense_list:
(pospolicie) (pejoratywnie, pejoratywny) (obraźliwie) ordynarny, grubiański, wyjątkowo nieuprzejmy, właściwy chamowi


lexentry: pol/chan__rzeczownik__1
written_rep: chan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khan
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) głowa chanatu, tytuł oznaczający władcę w dawnych krajach Wschodu;


lexentry: pol/chan__rzeczownik__2
written_rep: chan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: chan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) chińska odmiana buddyzmu, z której wywodzi się japoński zen;


lexentry: pol/chanat__rzeczownik__1
written_rep: chanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khanate | chanate | khaganate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) państwo zarządzane przez chana


lexentry: pol/chanson__rzeczownik__1
written_rep: chanson
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chanson
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (historia, historyczny, historycznie) rodzaj pieśni francuskiej śpiewanej przez trubadurów i truwerów w XV i XVI w.;


lexentry: pol/chanukija__rzeczownik__1
written_rep: chanukija
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hanukkiah
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (żydowski) judaistyczny dziewięcioramienny świecznik zapalany tradycyjnie z okazji Chanuki;


lexentry: pol/chaos__rzeczownik__1
written_rep: chaos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaos
sense_list:
(mitologia grecka) w kosmologii starożytnych Greków pierwotny stan materii, z którego powstał świat; | (matematyka, matematyczny) wrażliwość rozwiązań równań lub układów równań na niewielkie zaburzenia parametrów;


lexentry: pol/charakteropatia__rzeczownik__1
written_rep: charakteropatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: characteropathy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zmiany osobowości typu psychopatycznego, wyrażające się w odchyleniach charakterologicznych;


lexentry: pol/charakteryzacja__rzeczownik__1
written_rep: charakteryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: make-up | makeup
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) rezultat charakteryzacji (1.1)


lexentry: pol/chart__rzeczownik__1
written_rep: chart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sighthound | gazehound
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) pies myśliwski charakteryzujący się smukłym, wydłużonym ciałem, delikatną głową z wydłużonym pyskiem, długimi kończynami oraz pojemną klatką piersiową;


lexentry: pol/charyzmatyczny__przymiotnik__1
written_rep: charyzmatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: charismatic
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) obdarzony charyzmą, estymą | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obdarzony charyzmatami, związany z charyzmatami


lexentry: pol/charyzmatyk__rzeczownik__1
written_rep: charyzmatyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: charismatic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ewangelikalnego Kościoła charyzmatycznego | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek wspólnoty charyzmatycznej | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) ktoś obdarzony charyzmatami;


lexentry: pol/chasydyzm__rzeczownik__1
written_rep: chasydyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Hasidism | Hasidic Judaism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) judaistyczny ruch religijny lub pobożnościowy o charakterze mistycznym;


lexentry: pol/chasydzki__przymiotnik__1
written_rep: chasydzki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Chassidic | Hassidic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z chasydem, dotyczący chasyda lub chasydyzmu


lexentry: pol/chatbot__rzeczownik__1
written_rep: chatbot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chatbot
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, którego zadaniem jest rozmowa z człowiekiem przez czat;


lexentry: pol/chatroom__rzeczownik__1
written_rep: chatroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chat room | chatroom
sense_list:
(informatyka, informatyczny) wirtualna przestrzeń, gdzie odbywają się rozmowy uczestników czatu na określony temat lub grupujące użytkowników o podobnym profilu


lexentry: pol/chaus__rzeczownik__1
written_rep: chaus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chaus
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Felis chaus Schreber, drapieżny ssak z rodziny kotowatych o maskującym umaszczeniu występujący w południowej Azji i Egipcie;


lexentry: pol/chazan__rzeczownik__1
written_rep: chazan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chazan | chazzan | hazan | hazzan
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (w judaizmie) kantor synagogi, urzędnik synagogalny


lexentry: pol/chała__rzeczownik__1
written_rep: chała
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: challah
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) podłużne, plecione, zwykle słodkie pieczywo przygotowywane tradycyjnie na szabat przez Żydów aszkenazyjskich


lexentry: pol/chałka__rzeczownik__1
written_rep: chałka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: challah
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) słodki, pleciony pszenny chleb wywodzący się z tradycji Żydów aszkenazyjskich wypiekających takie bochenki m.in. na święto Rosz ha-Szana;


lexentry: pol/chałtura__rzeczownik__1
written_rep: chałtura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: odd job
sense_list:
dodatkowa, łatwa praca (szczególnie z dziedziny kultury, sztuki), ale zazwyczaj mało ambitna, wykonywana jedynie dla szybkiego zarobku, często niedbale


lexentry: pol/chcieć_dobrze__czasownik__1
written_rep: chcieć dobrze
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: mean well
sense_list:
mieć dobre intencje (często (ironicznie)); wymawiane najczęściej po fakcie, gdy efekt czyjegoś działania jest mizerny lub całkowicie negatywny, mimo rzekomo dobrych intencji


lexentry: pol/chcieć_to_móc__związek_frazeologiczny__1
written_rep: chcieć to móc
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: where there’s a will, there’s a way
sense_list:
powiedzenie stosowane dla podkreślenia, że silna wola i determinacja mogą sprawić, że osiągniemy cel, nawet jeśli wydaje się trudny lub niemożliwy


lexentry: pol/cheapfake__rzeczownik__1
written_rep: cheapfake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheapfake
sense_list:
metoda manipulacji polegająca na przerabianiu fotografii prostymi, powszechnie dostępnymi narzędziami graficznymi


lexentry: pol/cheat__rzeczownik__1
written_rep: cheat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheat
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (środowiskowy) program komputerowy służący do oszukiwania w grach komputerowych


lexentry: pol/cheddar__rzeczownik__1
written_rep: cheddar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheddar | Cheddar
sense_list:
(spożywczy) twardy, dojrzewający żółty ser podpuszczkowy z mleka krowiego, o lekko kwaskowatym, orzechowym smaku;


lexentry: pol/cheder__rzeczownik__1
written_rep: cheder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cheder | heder
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) elementarna szkoła żydowska o charakterze religijnym, przeznaczona dla chłopców, utrzymywana przez gminę religijną;


lexentry: pol/chemia_fizyczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia fizyczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: physical chemistry
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się badaniem zależności między strukturą chemiczną substancji a ich właściwościami fizycznymi;


lexentry: pol/chemia_nieorganiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia nieorganiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: inorganic chemistry
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (chemia, chemiczny) dział chemii dotyczący wszystkich substancji, w których nie występuje wiązanie węgiel-wodór


lexentry: pol/chemia_organiczna__rzeczownik__1
written_rep: chemia organiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: organic chemistry
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii zajmujący się związkami organicznymi jak np. węglowodory czy alkohole;


lexentry: pol/chemioterapia__rzeczownik__1
written_rep: chemioterapia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemotherapy
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (medycyna, medyczny) terapia syntetycznymi środkami chemicznymi;


lexentry: pol/chemosynteza__rzeczownik__1
written_rep: chemosynteza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemosynthesis
sense_list:
(biologia, biologiczny) proces przyswajania dwutlenku węgla w oparciu o energię pochodzącą nie ze światła, ale z utleniania prostych związków organicznych lub metanu; występuje u niektórych grzybów i bakterii;


lexentry: pol/chemotaksja__rzeczownik__1
written_rep: chemotaksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemotaxis
sense_list:
(biologia, biologiczny) ruch drobnych organizmów lub komórek (np. leukocytów czy plemników) w określonym kierunku pod wpływem różnej wielkości stężenia danej substancji chemicznej w różnych miejscach;


lexentry: pol/chemseks__rzeczownik__1
written_rep: chemseks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chemsex | party and play | PnP
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) współżycie seksualne podejmowane pod wpływem substancji psychoaktywnych, które zwiększają pożądanie i przyjemność


lexentry: pol/chepresz__rzeczownik__1
written_rep: chepresz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: khepresh
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnym Egipcie nakrycie głowy faraonów wykonane z niebieskiego płótna lub skóry, ozdobione z przodu ureuszem, używane podczas bitew i ceremonii


lexentry: pol/chermoula__rzeczownik__1
written_rep: chermoula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chermoula
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj marynaty pochodzącej z krajów Maghrebu, której podstawowymi składnikami są liście kolendry, czosnek i kumin rozprowadzone w oliwie i soku cytrynowym;


lexentry: pol/cherry_picking__rzeczownik__1
written_rep: cherry picking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cherry picking | cherry-picking
sense_list:
proces dobierania dowodów lub danych statystycznych w taki sposób, aby przedstawione informacje zgadzały się z przekonaniami osoby dokonującej tego procesu; wskazywaniem pojedynczych przypadków potwierdzających tezę, podczas gdy ignoruje się znaczną część innych, które mogą być sprzeczne


lexentry: pol/cherubin__rzeczownik__1
written_rep: cherubin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cherub
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (biblijny) w tradycji judeochrześcijańskiej potężne anioły, często w bezpośredniej bliskości Boga;


lexentry: pol/chia__rzeczownik__1
written_rep: chia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chia
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) Salvia hispanica, szałwia hiszpańska | (botanika, botaniczny) (spożywczy) nasiona szałwii hiszpańskiej


lexentry: pol/chili_con_carne__rzeczownik__1
written_rep: chili con carne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chili con carne
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) szybkie danie z wołowego mięsa mielonego, papryczki chili, cebuli, czosnku i pomidorów, niekiedy z dodatkiem fasoli lub kukurydzy, tradycyjna potrawa teksańska;


lexentry: pol/chiliazm__rzeczownik__1
written_rep: chiliazm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiliasm
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wiara w powrót Jezusa Chrystusa i nadejście jego rządów na tysiąc lat przed końcem świata


lexentry: pol/china__rzeczownik__1
written_rep: china
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: china
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj talerza perkusyjnego, wydający charakterystyczny, jasny, ostry dźwięk;


lexentry: pol/chinina__rzeczownik__1
written_rep: chinina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) organiczny związek chemiczny o gorzkim smaku, znajdujący się w korze drzewa chinowego rosnącego w Ameryce Południowej;


lexentry: pol/chinon__rzeczownik__1
written_rep: chinon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quinone
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny o właściwościach aromatycznych, zawierających dwie grupy ketonowe


lexentry: pol/chips__rzeczownik__1
written_rep: chips
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chip | crisp | potato chip | potato crisp
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) cienki, smażony plasterek ziemniaka jedzony na zimno jako przekąska;


lexentry: pol/chipset__rzeczownik__1
written_rep: chipset
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chipset
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) grupa specjalistycznych układów scalonych, odciążająca procesor główny i koordynująca wymianę danych między podzespołami komputera;


lexentry: pol/chiropraktyk__rzeczownik__1
written_rep: chiropraktyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiropractor
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista zajmujący się niwelowaniem bólu w mięśniach i kręgosłupie za pomocą zabiegów wykonywanych rękami


lexentry: pol/chirurg_stomatologiczny__rzeczownik__1
written_rep: chirurg stomatologiczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dental surgeon
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się operacjami z zakresu chirurgii stomatologicznej


lexentry: pol/chiton__rzeczownik__1
written_rep: chiton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiton
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) w starożytnej Grecji: lniana i wełniana szata zszyta po bokach, spięta na ramionach;


lexentry: pol/chitozan__rzeczownik__1
written_rep: chitozan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chitosan
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) substancja organiczna będąca naturalnym polimerem, polisacharyd, pochodna chityny;


lexentry: pol/chityna__rzeczownik__1
written_rep: chityna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chitin
sense_list:
(biologia, biologiczny) organiczna substancja tworząca m.in. pancerze skorupiaków i pokrywy skrzydeł chrząszczy;


lexentry: pol/chiński_syndrom__rzeczownik__1
written_rep: chiński syndrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: China syndrome
sense_list:
hipotetyczna katastrofa nuklearna stopienia się rdzenia reaktora elektrowni atomowej i zagłębienia się go do skorupy ziemskiej;


lexentry: pol/chlamida__rzeczownik__1
written_rep: chlamida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlamys
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) krótka wełniana szata męska, noszona przez mężczyzn do jazdy konnej w starożytnej Grecji;


lexentry: pol/chlapacz__rzeczownik__1
written_rep: chlapacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mudguard
sense_list:
(potocznie, potoczny) osłona z tyłu koła służąca do zabezpieczania pojazdu przed bryzgami wody, błota


lexentry: pol/chlapać_jęzorem__czasownik__1
written_rep: chlapać jęzorem
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chatter | jabber | babble | blab | digress | fable
sense_list:
(potocznie, potoczny) mówić coś bez sensu / niepotrzebnie / niedorzecznie, bez zastanowienia o ewentualne skutki


lexentry: pol/chleb_pokładny__rzeczownik__1
written_rep: chleb pokładny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shew bread | shew-bread | shewbread | showbread
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tradycyjne przaśne pieczywo składane Bogu w świątyni w charakterze bezkrwawej ofiary, zgodnie z nakazem prawa mojżeszowego, co szabat w liczbie dwunastu;


lexentry: pol/chleb_powszedni__rzeczownik__1
written_rep: chleb powszedni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: meat and potatoes
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rzecz zwykła, codzienna, niebudząca zdziwienia, często się zdarzająca; nic nadzwyczajnego


lexentry: pol/chleb_świętojański__rzeczownik__1
written_rep: chleb świętojański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint John's bread | carob
sense_list:
(botanika, botaniczny) Ceratonia siliqua, śródziemnomorskie drzewo o błyszczących, twardych liściach i jadalnych strąkach;


lexentry: pol/chlewnia__rzeczownik__1
written_rep: chlewnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: piggery | swinery
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) budynek do przemysłowej hodowli świń | (zootechnika, zootechniczny) przedsiębiorstwo przemysłowej hodowli świń


lexentry: pol/chloran__rzeczownik__1
written_rep: chloran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlorate
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu chlorowego (HClO₃); związek chemiczny, w którym jon ClO₃⁻ łączy się z kationem metalu


lexentry: pol/chlorek_sodu__rzeczownik__1
written_rep: chlorek sodu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sodium chloride
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chlorowodorowego i sodu, bezbarwna substancja krystaliczna, główny składnik soli kuchennej;


lexentry: pol/chlormetyna__rzeczownik__1
written_rep: chlormetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: 2 chloro- N N methyl- ethanamine | HN-2 | HN2 | chlormethine | mechlorethamine | mustine
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) (wojskowość, wojskowy) toksyczny związek organiczny, parzący bojowy środek trujący z grupy iperytów azotowych, pierwszy lek przeciwnowotworowy stosowany od lat 40. XX wieku, obecnie praktycznie nieużywany w medycynie;


lexentry: pol/chloro-__przedrostek__1
written_rep: chloro-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: chlor- | chloro-
sense_list:
(chemia, chemiczny) pierwszy człon nazwy związku chemicznego, wskazujący na obecność atomu chloru w cząsteczce


lexentry: pol/chloroaceton__rzeczownik__1
written_rep: chloroaceton
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: acetonyl chloride | chloroacetone | chloropropanone
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny z grupy ketonów, chlorowa pochodna acetonu, trujący lakrymator;


lexentry: pol/chlorobenzalomalononitryl__rzeczownik__1
written_rep: chlorobenzalomalononitryl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: CS gas | chlorobenzalmalononitrile
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) organiczny związek chemiczny stosowany jako drażniący bojowy środek trujący


lexentry: pol/chlorofil__rzeczownik__1
written_rep: chlorofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlorophyll | chlorophyl
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny obecny m.in. w roślinach i algach, nadający im zielony kolor;


lexentry: pol/chloroform__rzeczownik__1
written_rep: chloroform
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chloroform
sense_list:
(chemia, chemiczny) chlorowa pochodna metanu, lotna, niepalna ciecz, wykorzystywana jako rozpuszczalnik, a dawniej także jako środek znieczulający;


lexentry: pol/chloroheksydyna__rzeczownik__1
written_rep: chloroheksydyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlorhexidine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) syntetyczny antyseptyk o wzorze sumarycznym C22H30Cl2N10, stosowany do odkażania skóry, błon śluzowych, ran i narzędzi chirurgicznych;


lexentry: pol/chloromelanit__rzeczownik__1
written_rep: chloromelanit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chloromelanite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) (jubilerstwo, jubilerski) odmiana jadeitu o barwie ciemnozielonej prawie wpadającej w czerń, zawzawierająca znaczny procent żelaza


lexentry: pol/chlorosarin__rzeczownik__1
written_rep: chlorosarin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chlorosarin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (wojskowość, wojskowy) związek fosforoorganiczny z grupy chlorofosfonianów, bezpośredni prekursor sarinu;


lexentry: pol/chlorować__czasownik__1
written_rep: chlorować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chlorinate
sense_list:
(chemia, chemiczny) (technologia, technika, techniczny) traktować coś chlorem lub związkiem, który wydziela chlor


lexentry: pol/chmura_Wilsona__rzeczownik__1
written_rep: chmura Wilsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Wilson cloud
sense_list:
(fizyka, fizyczny) krótkotrwałe zjawisko powstawania czaszy skondensowanej pary wodnej za rozszerzającą się gwałtownie falą uderzeniową przy eksplozji o dużej sile rażenia;


lexentry: pol/chmura__rzeczownik__1
written_rep: chmura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cloud
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) krople wody lub kryształki lodu zawieszone w atmosferze; | (informatyka, informatyczny) model przetwarzania oparty na użytkowaniu usług dostarczonych przez zewnętrzne organizacje;


lexentry: pol/chochoł__rzeczownik__1
written_rep: chochoł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: straw man
sense_list:
(potocznie, potoczny) (logika, logiczny) błąd logiczny polegający na obalaniu argumentu nieużytego w dyskusji:


lexentry: pol/chociaż__spójnik__1
written_rep: chociaż
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: although | even though | though
sense_list:
…przyłączający zdanie podrzędne stwierdzające stan faktyczny, z którego można by sądzić, że to, co stwierdza zdanie nadrzędne nie powinno mieć miejsca


lexentry: pol/chodzenie__rzeczownik__1
written_rep: chodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: go out | see
sense_list:
(potocznie, potoczny) pozostawanie w bliskiej zażyłości emocjonalnej o podłożu seksualnym z drugą osobą, bez formalnego zobowiązania


lexentry: pol/chodzik__rzeczownik__1
written_rep: chodzik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rollator
sense_list:
podpora z kółkami, ramką i hamulcem ręcznym pomagająca osobom starszym lub niepełnosprawnym w poruszaniu się


lexentry: pol/chodzić__czasownik__1
written_rep: chodzić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: come on
sense_list:
(tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną | (tryb rozkazujący) chodź, chodźmy, chodźcie → (potocznie, potoczny) zachęta do zrobienia czegoś


lexentry: pol/chodzić_jak_szwajcarski_zegarek__czasownik__1
written_rep: chodzić jak szwajcarski zegarek
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: go like clockwork | run like clockwork
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) działać bardzo dokładnie, precyzyjnie, niezawodnie, punktualnie, bezbłędnie, bezzwłocznie, bez opóźnień


lexentry: pol/choina__rzeczownik__1
written_rep: choina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Scots pine
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pinus sylvestris L., gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny sosnowatych


lexentry: pol/choina__rzeczownik__1
written_rep: choina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hemlock
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Tsuga Carriere, rodzaj iglastych drzew z rodziny sosnowatych, pochodzących z chłodniejszych obszarów Ameryki Północnej i Azji;


lexentry: pol/choinka__rzeczownik__1
written_rep: choinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Christmas tree
sense_list:
choinka (1.1) lub przypominający ją sztuczny przedmiot przyozdabiany w okresie świąt Bożego Narodzenia;


lexentry: pol/chojar__rzeczownik__1
written_rep: chojar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: old conifer
sense_list:
(potocznie, potoczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) stare, okazałe drzewo iglaste, zwykle sosna lub świerk


lexentry: pol/cholesterol__rzeczownik__1
written_rep: cholesterol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cholesterol
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) (medycyna, medyczny) związek chemiczny z grupy steroli, znajdujący się w każdej komórce zwierzęcej;


lexentry: pol/cholina__rzeczownik__1
written_rep: cholina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choline
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) składnik odżywczy niezbędny dla zdrowia układu sercowo-naczyniowego i mózgu oraz przy tworzeniu błon komórkowych


lexentry: pol/chomer__rzeczownik__1
written_rep: chomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: homer
sense_list:
(starożytność) (metrologia, metrologiczny) bliskowschodnia jednostka objętości ciał sypkich i płynów;


lexentry: pol/chomikować__czasownik__1
written_rep: chomikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: stash away
sense_list:
(potocznie, potoczny) (żartobliwie) lub (pejoratywnie, pejoratywny) gromadzić coś w nadmiernej ilości, robiąc niepotrzebne zapasy


lexentry: pol/chondromalacja__rzeczownik__1
written_rep: chondromalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chondromalacia | CMP
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba prowadząca do destrukcji tkanki chrzęstnej, najczęściej występująca w obrębie stawu kolanowego;


lexentry: pol/chop_suey__rzeczownik__1
written_rep: chop suey
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chop suey
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) amerykańska potrawa pochodzenia chińskiego, składająca się przeważnie z ryżu, mięsa, grzybów i warzyw w sosie sojowym


lexentry: pol/chorizo__rzeczownik__1
written_rep: chorizo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chorizo
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjna hiszpańska lub meksykańska kiełbasa wieprzowa z papryką;


lexentry: pol/choroba_Addisona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Addisona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Addison's disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie hormonalne, w którym nadnercza nie produkują wystarczającej ilości steroidów, powodując hipokortyzolemię i w efekcie brązowawe zabarwienie skóry;


lexentry: pol/choroba_Parkinsona__rzeczownik__1
written_rep: choroba Parkinsona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Parkinson's disease | shaking palsy
sense_list:
(medycyna, medyczny) samoistne zwyrodnienie układu nerwowego skutkujące m.in. zaburzeniami ruchu, mowy, ślinotokiem;


lexentry: pol/choroba__rzeczownik__1
written_rep: choroba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: illness | sickness | disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) odstępstwo od stanu określanego jako pełnia zdrowia organizmu;


lexentry: pol/choroba_afektywna_dwubiegunowa__rzeczownik__1
written_rep: choroba afektywna dwubiegunowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bipolar disorder
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne, w przebiegu którego występują zespoły depresyjne i maniakalne lub hipomaniakalne;


lexentry: pol/choroba_legionistów__rzeczownik__1
written_rep: choroba legionistów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Legionnaires' disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciężka choroba zakaźna dróg oddechowych wywoływana przez bakterię Legionella pneumophila;


lexentry: pol/choroba_niedokrwienna_serca__rzeczownik__1
written_rep: choroba niedokrwienna serca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coronary artery disease | ischemic heart disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze, w konsekwencji często doprowadzająca do dusznicy bolesnej, a także zawału mięśnia sercowego;


lexentry: pol/choroba_popromienna__rzeczownik__1
written_rep: choroba popromienna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: radiation sickness
sense_list:
(medycyna, medyczny) zespół negatywnych skutków w organizmie na skutek nadmiernego radioaktywnego napromieniowania;


lexentry: pol/choroba_psychiczna__rzeczownik__1
written_rep: choroba psychiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mental illness | mental disorder
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie w psychice będące źródłem cierpienia lub utrudnień w funkcjonowaniu społecznym;


lexentry: pol/choroba_von_Willebranda__rzeczownik__1
written_rep: choroba von Willebranda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: von Willebrand disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba charakteryzująca się skłonnością do krwawień samoistnych lub po urazach;


lexentry: pol/choroba_zakaźna__rzeczownik__1
written_rep: choroba zakaźna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contagious disease
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) (botanika, botaniczny) choroba wywoływana przez patogen rozprzestrzeniający się na inne organizmy – z wyłączeniem chorób pasożytniczych;


lexentry: pol/chorta__rzeczownik__1
written_rep: chorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horta
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) typowo grecka potrawa z mieszanki duszonych lub surowych zielonych warzyw liściastych i ziół


lexentry: pol/chorwacki__rzeczownik__1
written_rep: chorwacki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Croatian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Chorwacji i BiH;


lexentry: pol/chorągiew__rzeczownik__1
written_rep: chorągiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: banner | flag
sense_list:
przytwierdzony do drzewca płat tkaniny o określonych barwach i godłach, ozdobiony haftem, będący znakiem państwa, miasta, oddziału wojskowego, organizacji społecznej, politycznej, itp.;


lexentry: pol/chorąży__rzeczownik__1
written_rep: chorąży
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ensign
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) jeden ze stopni wojskowych; (historia, historyczny, historycznie) również urząd i tytuł szlachecki;


lexentry: pol/choćby__partykuła__1
written_rep: choćby
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: for instance | say
sense_list:
partykuła sugerująca, że dołączany składnik jest tylko jednym z wielu możliwych przykładów lub opcji


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: even if | even though
sense_list:
spójnik wzmacniający treść zdania nadrzędnego i komunikujący, że sytuacja podana w zdaniu podrzędnym nie będzie miała lub nie powinna mieć wpływu na realizację zdania nadrzędnego


lexentry: pol/choćby__spójnik__1
written_rep: choćby
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: even | say
sense_list:
spójnik wyrażający lekceważenie mówcy wobec określonego wyboru i jednocześnie sugerujący jedną z opcji


lexentry: pol/chrabąszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: May-beetle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) mały brązowawy chrząszcz


lexentry: pol/chrabąszcz_kasztanowy__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz kasztanowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forest cockchafer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha hippocastani, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;


lexentry: pol/chrabąszcz_majowy__rzeczownik__1
written_rep: chrabąszcz majowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cockchafer
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Melolontha melolontha Linnaeus, gatunek chrząszcza z rodziny żukowatych;


lexentry: pol/chrapa__rzeczownik__1
written_rep: chrapa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nostril
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (anatomia, anatomiczny) fałd przykrywający nozdrza niektórych zwierząt np. koni;


lexentry: pol/chrestomatia__rzeczownik__1
written_rep: chrestomatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrestomathy
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wypisy, wybór fragmentów pism (z jakiegoś względu szczególnie ważnych, przydatnych do czegoś - np. do badań lub do ogólnej orientacji w piśmiennictwie jakiegoś typu)


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: accidental
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wydobywający barwę muzyki poprzez postępowanie kolejno półtonami


lexentry: pol/chromatyczny__przymiotnik__1
written_rep: chromatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chromatic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (sztuka) mający wiele barw; związany z barwami; zdolny do rozdziału kolorów widma poprzez załamanie światła


lexentry: pol/chromian__rzeczownik__1
written_rep: chromian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chromate
sense_list:
(chemia, chemiczny) sól kwasu chromowego(VI) (H₂CrO₄), zawierająca anion CrO₄²⁻, jak i sam ten właśnie anion


lexentry: pol/chromosfera__rzeczownik__1
written_rep: chromosfera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chromosphere
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) warstwa atmosfery gwiazdy, rozciągająca się między fotosferą a koroną, posiadająca charakterystyczną czerwoną barwę;


lexentry: pol/chronostych__rzeczownik__1
written_rep: chronostych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronogram
sense_list:
zdanie lub wiersz, w którym poprzez wyróżnienie niektórych liter zakodowano datę roczną w cyfrach rzymskich;


lexentry: pol/chronotyp__rzeczownik__1
written_rep: chronotyp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chronotype
sense_list:
osobista preferencja czasu aktywności podczas doby determinująca to, o jakiej porze dnia i nocy ktoś czuje się lepiej i jest bardziej aktywny


lexentry: pol/chropawy__przymiotnik__1
written_rep: chropawy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hoarse | husky | raspy
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) pozbawiony dźwięczności, niskiego tonu, nieco zgrzytliwy


lexentry: pol/chropowatościomierz__rzeczownik__1
written_rep: chropowatościomierz
part_of_speech: noun
sense_list: (technologia, technika, techniczny) urządzenie do pomiaru chropowatości
min_sense_num: 01
trans_list:
roughness gauge | roughness meter | roughness tester | surface roughness gauge | surface roughness meter | surface roughness tester


lexentry: pol/chrotta__rzeczownik__1
written_rep: chrotta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chrotta
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) średniowieczny irlandzki instrument, prawdopodobnie strunowy, używany przez irlandzkich bardów


lexentry: pol/chrupka__rzeczownik__1
written_rep: chrupka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chip | crisp
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) forma przekąski pod postacią kawałka ciasta uprażonego albo usmażonego w tłuszczu;


lexentry: pol/chrust__rzeczownik__1
written_rep: chrust
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angel wings
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj kruchych, słodkich ciastek smażonych na głębokim tłuszczu;


lexentry: pol/chruścik__rzeczownik__1
written_rep: chruścik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caddis-fly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Trichoptera, owad, larwy żyją w wodzie, dorosłe podobne do ćmy;


lexentry: pol/chrypka__rzeczownik__1
written_rep: chrypka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoarseness | hoarse voice
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzony, szorstki głos, wywołany przez nieprawidłowy przepływ powietrza przez krtań


lexentry: pol/chrystadelfianin__rzeczownik__1
written_rep: chrystadelfianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Christadelphian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek ruchu chrześcijańskiego powstałego w USA w XIX wieku, wyznającego chrześcijaństwo oparte na własnej interpretacji Biblii


lexentry: pol/chrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: chrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: christianization
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) narzucanie wiary chrześcijańskiej poganom; (także, też) proces dobrowolnego przechodzenia na chrześcijaństwo przez ludy niechrześcijańskie;


lexentry: pol/chrystologia__rzeczownik__1
written_rep: chrystologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Christology | christology
sense_list:
(teologia, teologiczny) nauka dotycząca osoby Jezusa Chrystusa i doktryny z nim związanej, centralny traktat teologii dogmatycznej;


lexentry: pol/chrzan__rzeczownik__1
written_rep: chrzan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horseradish
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) korzeń chrzanu (1.3) o silnym, gryzącym zapachu i ostrym smaku | (spożywczy) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z tartego chrzanu (1.4) | (botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity | (potocznie, potoczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., chrzan pospolity | (botanika, botaniczny) Armoracia P. Gaertn., rodzaj bylin z rodziny kapustowatych;


lexentry: pol/chrzan_pospolity__rzeczownik__1
written_rep: chrzan pospolity
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: horseradish
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku chrzan pospolity (1.1) | (systematyka) (botanika, botaniczny) Armoracia rusticana G. Gaertn., gatunek rośliny z rodziny kapustowatych, uprawiana jako przyprawa;


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptistery
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (architektura, architektoniczny) część kościoła, gdzie dokonuje się chrztu


lexentry: pol/chrzcielnica__rzeczownik__1
written_rep: chrzcielnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: font | baptismal font | baptismal bowl
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kościelne naczynie z wodą święconą przeznaczone do chrztu;


lexentry: pol/chrzciny__rzeczownik__1
written_rep: chrzciny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptism
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) uroczystości i zwyczaje związane z przyjęciem sakramentu chrztu


lexentry: pol/chrzcić__czasownik__1
written_rep: chrzcić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: baptize
sense_list:
(kościelny) udzielać komuś sakramentu chrztu | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) czynić nad kimś znak inicjujący nową jakość w życiu, zrywający z przeszłością


lexentry: pol/chrzest__rzeczownik__1
written_rep: chrzest
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baptism | christening
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obrzęd przyjęcia kogoś do Kościoła, połączony z obmyciem wodą lub zanurzeniem w wodzie;


lexentry: pol/chrzest_równikowy__rzeczownik__1
written_rep: chrzest równikowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: line crossing ceremony
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rytuał na jednostce pływającej dla osób pierwszy raz przepływających przez równik;


lexentry: pol/chrześcijaństwo__rzeczownik__1
written_rep: chrześcijaństwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Christianity | Christendom
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) religia monoteistyczna wywodząca się z judaizmu, której członkowie wierzą, że Jezus Chrystus jest Synem Bożym i zmartwychwstał po swojej śmierci;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cartilage
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) elastyczna tkanka stanowiąca część wielu narządów, np. nosa, krtani, stawów itp.;


lexentry: pol/chrząstka__rzeczownik__1
written_rep: chrząstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gristle
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) sprężysty i zbity twór w pokarmie mięsnym, często nie konsumowana


lexentry: pol/chrząszcz__rzeczownik__1
written_rep: chrząszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beetle
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Coleoptera, zamieszkujący różnorodne środowiska rząd owadów posiadający osłonięte skrzydła i odwłok;


lexentry: pol/chujnia_z_grzybnią__rzeczownik__1
written_rep: chujnia z grzybnią
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: FUBAR | clusterfuck | shitshow
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) sytuacja całkowicie beznadziejna, trudna, nieudana lub nużąca; stan rzeczy oceniany wyjątkowo negatywnie


lexentry: pol/chukudu__rzeczownik__1
written_rep: chukudu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chukudu
sense_list:
dwukołowy, ręcznie robiony z drewna pojazd używany na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga do transportu ładunków


lexentry: pol/chupacabra__rzeczownik__1
written_rep: chupacabra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chupacabra | chupacabras
sense_list:
(folklor) stworzenie pojawiające się w latynoamerykańskim folklorze i legendach miejskich, któremu przypisuje się wysysanie krwi zwierząt inwentarskich;


lexentry: pol/churał__rzeczownik__1
written_rep: churał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hural | khural
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) parlament Mongolii, Buriacji, Kałmucji lub Tuwy;


lexentry: pol/churn__rzeczownik__1
written_rep: churn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: churn
sense_list:
(środowiskowy) (telekomunikacja) (bankowość, bankowy) odejście klienta (klientów), zaprzestanie korzystania z usługi danej firmy


lexentry: pol/chutor__rzeczownik__1
written_rep: chutor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: farmstead | khutor
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odosobniona zagroda wiejska na słabo zaludnionych obszarach Rosji lub Ukrainy


lexentry: pol/chwast__rzeczownik__1
written_rep: chwast
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weed
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) roślina dziko rosnąca, niekorzystnie wpływająca na rozwój roślin uprawnych przez pobieranie z gleby wilgoci i składników pokarmowych;


lexentry: pol/chwała_Bogu__wykrzyknik__1
written_rep: chwała Bogu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: glory to God
sense_list:
wyrażenie wdzięczności lub uwielbienia Boga, podziękowanie Bogu za coś dobrego, co się wydarzyło lub wyrażenie ulgi, że coś złego nie miało miejsca


lexentry: pol/chwytnik__rzeczownik__1
written_rep: chwytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rhizoid
sense_list:
(biologia, biologiczny) nitkowaty narząd jednokomórkowy lub wielokomórkowy służący do przytwierdzania organizmu do podłoża, a czasem także do pobierania wody i soli mineralnych


lexentry: pol/chyba_że__fraza_spójnikowa__1
written_rep: chyba że
min_sense_num: 01
trans_list: unless
sense_list:
…wprowadza zdanie podrzędne wyrażające warunek, żeby nie nastąpiło to, o czym mowa w zdaniu nadrzędnym


lexentry: pol/chylomikron__rzeczownik__1
written_rep: chylomikron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chylomicron
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) największa i najmniej gęsta lipoproteina krwi, syntetyzowana w komórkach jelita cienkiego, której funkcją jest transport egzogennych lipidów z jelita do chłonki i krwi po spożyciu posiłku tłuszczowego


lexentry: pol/chyżość__rzeczownik__1
written_rep: chyżość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celerity | nimbleness
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (przestarzałe, przestarzały) cecha tego, co porusza się chyżo lub jest szybko wykonywane


lexentry: pol/chów_klatkowy__rzeczownik__1
written_rep: chów klatkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caged rearing
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (zootechnika, zootechniczny) metoda hodowli przemysłowej w maksymalnie ciasnych przestrzeniach, przedkładająca ekonomię produkcji nad dobrostan zwierząt


lexentry: pol/chłodnia__rzeczownik__1
written_rep: chłodnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cold storage warehouse
sense_list:
pomieszczenie, w którym panuje niska temperatura, przeznaczone do przechowywania szybko psującej się żywności, ciał osób zmarłych bądź preparatów biologicznych


lexentry: pol/chłodnica__rzeczownik__1
written_rep: chłodnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heat exchanger
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do wymiany energii cieplnej pomiędzy dwoma jej nośnikami;


lexentry: pol/chłodziarka__rzeczownik__1
written_rep: chłodziarka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chiller
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do chłodzenia czegoś, kosztem doprowadzonej energii


lexentry: pol/chłodziwo__rzeczownik__1
written_rep: chłodziwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coolant | refrigerant
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) substancja, najczęściej ciecz, o specjalnym składzie, stworzona do odbierania ciepła ciałom chłodzonym;


lexentry: pol/chłopiec_do_bicia__rzeczownik__1
written_rep: chłopiec do bicia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scapegoat
sense_list:
osoba, którą obwinia się za wszystko złe, nawet jeśli nie jest faktycznie winna; ktoś, na kim wyładowuje się frustrację lub gniew innych


lexentry: pol/chłopstwo__rzeczownik__1
written_rep: chłopstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peasantry
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (socjologia, socjologiczny) warstwa społeczna składając się z drobnych rolników;


lexentry: pol/ciapaty__rzeczownik__1
written_rep: ciapaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Paki
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) (obraźliwie) osoba pochodząca z Indii, Pakistanu, Bangladeszu lub krajów arabskich


lexentry: pol/ciasteczko__rzeczownik__1
written_rep: ciasteczko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cookie
sense_list:
(informatyka, informatyczny) zestaw informacji wysyłany przez serwer i przechowywany na komputerze użytkownika, zawierający informacje wykorzystywane później przez serwer; | (zdrobniale) od ciastko


lexentry: pol/ciasto__rzeczownik__1
written_rep: ciasto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dough | batter
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surowy półprodukt, gęsta masa powstała z połączenia mąki z wodą, mlekiem lub innymi spożywczymi produktami;


lexentry: pol/ciasto_drożdżowe__rzeczownik__1
written_rep: ciasto drożdżowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeast dough
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto (surowe), w którym zastosowano metodę spulchniania z wykorzystaniem drożdży piekarniczych;


lexentry: pol/ciasto_drożdżowe__rzeczownik__1
written_rep: ciasto drożdżowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeast-cake
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto (wypiek), w którym zastosowano metodę spulchniania z wykorzystaniem drożdży piekarniczych;


lexentry: pol/ciasto_kruche__rzeczownik__1
written_rep: ciasto kruche
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shortcrust pastry
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (cukiernictwo) ciasto (surowe), w którym użyto proszku do pieczenia;


lexentry: pol/ciasto_parzone__rzeczownik__1
written_rep: ciasto parzone
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: choux pastry
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj wypieku otrzymywanego przez zaparzenie mąki pszennej mieszaniną wody i tłuszczu;


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: body
sense_list:
organizm ludzki lub zwierzęcy | zwłoki człowieka lub zwierzęcia | (fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) materia, substancja


lexentry: pol/ciało__rzeczownik__1
written_rep: ciało
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: field | body
sense_list:
(matematyka, matematyczny) zbiór, którego każde dwa elementy mogą być dodane, odjęte, pomnożone i podzielone (z wyjątkiem dzielenia przez zero);


lexentry: pol/ciało_obce__rzeczownik__1
written_rep: ciało obce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: foreign body
sense_list:
(medycyna, medyczny) obiekt wprowadzony do organizmu w sposób sztuczny, zwykle utrudniający normalne funkcjonowanie organów


lexentry: pol/ciało_stałe__rzeczownik__1
written_rep: ciało stałe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solid | solid body
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) forma ciała skondensowanego, dawniej jeden ze stanów skupienia, substancja zachowująca objętość i kształt;


lexentry: pol/ciałopozytywność__rzeczownik__1
written_rep: ciałopozytywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: body positivity
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) pozytywne, pozbawione kompleksów nastawienie do własnego ciała i jego mankamentów;


lexentry: pol/ciborowate__rzeczownik__1
written_rep: ciborowate
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sedge
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Cyperaceae Juss., rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców;


lexentry: pol/cicha_woda_brzegi_rwie__przysłowie__1
written_rep: cicha woda brzegi rwie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: still waters run deep
sense_list:
osoba, która wydaje się z pozoru cicha, nieśmiała, mało towarzyska, może się okazać w rzeczywistości zupełnie inna – energiczna, zabawna, towarzyska


lexentry: pol/ciecierzyca__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chickpea | chick pea | garbanzo bean
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina z gatunku ciecierzyca pospolita uprawiana ze względu na jadalne nasiona; | (spożywczy) nasiona ciecierzycy (1.2)


lexentry: pol/ciecierzyca_pospolita__rzeczownik__1
written_rep: ciecierzyca pospolita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chickpea | Bengal gram | ceci bean | chana | garbanzo bean | sanagalu
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cicer arietinum L., gatunek rośliny jednorocznej należący do rodziny bobowatych;


lexentry: pol/cieciorka_pstra__rzeczownik__1
written_rep: cieciorka pstra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crownvetch | purple crown vetch
sense_list:
(botanika, botaniczny) Securigera varia L., gatunek byliny z rodziny bobowatych o właściwościach leczniczych i trujących;


lexentry: pol/ciecz__rzeczownik__1
written_rep: ciecz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: liquid
sense_list:
(fizyka, fizyczny) substancja o ciekłym (pośrednim między gazowym a stałym) stanie skupienia, przyjmująca kształt zbiornika, do którego jest wprowadzona


lexentry: pol/ciecz_bordoska__rzeczownik__1
written_rep: ciecz bordoska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bordeaux mixture
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) wodna zawiesina siarczanu miedzi i wapna gaszonego używana jako środek grzybobójczy;


lexentry: pol/ciecz_łzowa__rzeczownik__1
written_rep: ciecz łzowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lacrimal fluid | tear fluid
sense_list:
(medycyna, medyczny) mieszanina wody, soli i substancji bakteriobójczych nawilżająca i ochraniająca oko;


lexentry: pol/cieczka__rzeczownik__1
written_rep: cieczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: estruation
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (weterynaria, weterynaryjny) (kynologia, kynologiczny) ruja u suki psowatych


lexentry: pol/cielić_się__czasownik__1
written_rep: cielić się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: calve
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) o samicach bydła i niektórych kopytnych roślinożernych rodzić młode, wydawać potomstwo | (geologia, geologiczny) o lodowcu tracić odrywające się fragmenty, z których powstają góry lodowe


lexentry: pol/ciemieniucha__rzeczownik__1
written_rep: ciemieniucha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cradle cap
sense_list:
(medycyna, medyczny) łagodne łojotokowe zapalenie skóry występujące u niemowląt, najczęściej na ciemieniu;


lexentry: pol/ciemiączko__rzeczownik__1
written_rep: ciemiączko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fontanel | fontanelle
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) miękkie spojenie łączące kości czaszki płodu, noworodka i niemowlęcia, z czasem ulegające skostnieniu;


lexentry: pol/ciemiężyciel__rzeczownik__1
written_rep: ciemiężyciel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oppressor
sense_list:
(książkowy) osoba, która środkami władzy, takimi jak pozbawianie swobód i nakładanie kar, ogranicza czyjąś wolność


lexentry: pol/ciemna_materia__rzeczownik__1
written_rep: ciemna materia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dark matter
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/ciemnica__rzeczownik__1
written_rep: ciemnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: altar of repose
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wielkoczwartkowa kaplica z Najświętszym Sakramentem;


lexentry: pol/ciemny__przymiotnik__1
written_rep: ciemny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dark
sense_list:
o kolorze: zbliżony do czarnego | o przedmiocie: mający kolor zbliżony do czarnego | nieodgadniony, niedocieczony, nieznany


lexentry: pol/cieniować__czasownik__1
written_rep: cieniować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: shade
sense_list:
(sztuka) nadawać cienie, różnicować natężenie światła lub barwy | łagodnie przechodzić między wartościami słów, środków wyrazu, gestów


lexentry: pol/cienki_klient__rzeczownik__1
written_rep: cienki klient
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thin client | lean client | slim client | zero client
sense_list:
(informatyka, informatyczny) klient (aplikacja lub komputer), o niewielkich wymaganiach i zużyciu zasobów, który większość przetwarzania przerzuca na serwer;


lexentry: pol/cieplarnia__rzeczownik__1
written_rep: cieplarnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greenhouse
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) (ogrodnictwo, ogrodniczy) szklarnia, całkowicie lub częściowo przeszklony budynek, posiadający ogrzewanie, służący do uprawy roślin niezależnie od temperatury otoczenia


lexentry: pol/cieplarniany__przymiotnik__1
written_rep: cieplarniany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: hothouse | sheltered
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) stworzony sztucznie, zapewniający bezpieczeństwo i wygodę, chroniący przed problemami; taki, w którym rozwój jest łatwy i pozbawiony trudności


lexentry: pol/cieplik__rzeczownik__1
written_rep: cieplik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: caloric
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (fizyka, fizyczny) domniemana nieważka i niewidzialna substancja uważana dawniej za przyczynę zjawisk związanych z ciepłem i spalaniem;


lexentry: pol/ciepło_tworzenia__rzeczownik__1
written_rep: ciepło tworzenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heat of formation
sense_list:
(chemia, chemiczny) efekt cieplny towarzyszący powstaniu związku chemicznego z pierwiastków w określonych warunkach


lexentry: pol/ciepłolubny__przymiotnik__1
written_rep: ciepłolubny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: thermophile | thermophilic | thermophilous
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ekologia, ekologiczny) o roślinach, zwierzętach: znoszący tylko nieznaczne wahania temperatury i żyjący w ciepłym środowisku


lexentry: pol/ciepłownia__rzeczownik__1
written_rep: ciepłownia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heating plant
sense_list:
zakład, w którym wytwarza się ciepło w postaci najczęściej gorącej pary wodnej, w celu ogrzewania bądź wykorzystania w przemyśle;


lexentry: pol/ciepły__przymiotnik__1
written_rep: ciepły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: warm
sense_list:
o okryciu, ubraniu, dzięki któremu utrzymuje się ciepło | (potocznie, potoczny) (przenośnie, przenośnia) żywy


lexentry: pol/ciepły_lód__rzeczownik__1
written_rep: ciepły lód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hot ice
sense_list:
(potocznie, potoczny) wyrób spożywczy przypominający lód w waflowym kubku, jednak zawierający słodką piankę, często z polewą na wierzchu


lexentry: pol/ciernik__rzeczownik__1
written_rep: ciernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: stickleback
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gasterosteus aculeatus, mała ryba zamieszkująca słone i słodkie wody na półkuli północnej;


lexentry: pol/cierpliwość__rzeczownik__1
written_rep: cierpliwość
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: patience
sense_list:
zdolność spokojnego, długotrwałego znoszenia rzeczy przykrych | zdolność spokojnego wyczekiwania na coś lub dążenia do czegoś


lexentry: pol/cierpnąć__czasownik__1
written_rep: cierpnąć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: go numb
sense_list:
(medycyna, medyczny) doświadczać odczucia drętwienia, mrowienia lub krótkotrwałego skurczu w ciele, zwykle spowodowanego np. uciskiem nerwów, zimnem lub silnym emocjonalnym wrażeniem


lexentry: pol/ciesak__rzeczownik__1
written_rep: ciesak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adze
sense_list:
topór ciesielski, narzędzie z jednym ostrzem osadzonym prostopadle do trzonka, służące głównie do obrabiania pni drzew;


lexentry: pol/cieszynit__rzeczownik__1
written_rep: cieszynit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: teschenite
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) (mineralogia, mineralogiczny) (geologia, geologiczny) rodzaj głębinowej skały magmowej występującej w okolicach Cieszyna;


lexentry: pol/cień__rzeczownik__1
written_rep: cień
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shade | shadow
sense_list:
zaciemniony obszar, który powstaje za rzeczą lub osobą, gdy jest ona oświetlana z drugiej strony; | (przenośnie, przenośnia) mała oznaka czegoś | (fotografia) (sztuka) ciemna plama będąca w kontraście do jasnych plam barwnych


lexentry: pol/cieśla__rzeczownik__1
written_rep: cieśla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carpenter
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) osoba profesjonalnie zajmująca się wykonywaniem drewnianych konstrukcji budowlanych oraz drewnianych domów


lexentry: pol/cieśnina__rzeczownik__1
written_rep: cieśnina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strait | channel
sense_list:
(geografia, geograficzny) zwężenie obszaru wodnego pomiędzy dwoma akwenami (oceanami, morzami lub jeziorami)


lexentry: pol/cieśń__rzeczownik__1
written_rep: cieśń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: isthmus
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) przewężona część narządu lub innej struktury anatomicznej, łącząca dwie większe części


lexentry: pol/ciota__rzeczownik__1
written_rep: ciota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bender | cooz | fairy | nancy | ponce | pussy
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) homoseksualista, zwłaszcza zachowujący się w sposób nadmiernie ekspresywny i sfeminizowany; także każdy zniewieściały mężczyzna


lexentry: pol/cirrus__rzeczownik__1
written_rep: cirrus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cirrus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) rodzaj chmury pierzastej piętra wysokiego – biała, w postaci pasemek lub kłaczków, niepowodująca opadów;


lexentry: pol/cis-moll__rzeczownik__1
written_rep: cis-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: c-sharp minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku cis (w zapisie nutowym z czterema krzyżykami)


lexentry: pol/cis__rzeczownik__1
written_rep: cis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yew
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) rodzaj roślin z rodziny cisowatych; | bardzo trwałe, czerwonawe drewno z cisa (1.1), cenione w stolarstwie


lexentry: pol/cispłciowy__przymiotnik__1
written_rep: cispłciowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cisgender
sense_list:
taki, którego tożsamość płciowa jest zgodna z płcią ustaloną przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych


lexentry: pol/cisural__rzeczownik__1
written_rep: cisural
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cisuralian
sense_list:
(geologia, geologiczny) pierwsza, najstarsza epoka permu, trwająca 299 – 270,6 milionów lat temu; wczesny perm;


lexentry: pol/cisza_nocna__rzeczownik__1
written_rep: cisza nocna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curfew
sense_list:
ustalony czas w nocy, podczas którego obowiązuje zakaz hałasowania, by umożliwić innym spokojny odpoczynek


lexentry: pol/cisza_przed_burzą__rzeczownik__1
written_rep: cisza przed burzą
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: calm before the storm
sense_list:
pozorny spokój (często nic nie zapowiada gwałtownych wydarzeń, awantury, kłopotów itd.; jeśli jest spokojnie, można się spodziewać najgorszego)


lexentry: pol/cisza_wyborcza__rzeczownik__1
written_rep: cisza wyborcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: campaign silence | election silence | electoral silence
sense_list:
(urzędowy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) okres tuż przed wyborami i podczas ich przebiegu, w którym pod groźbą kary obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia kampanii wyborczej i agitacji wyborczej;


lexentry: pol/citalopram__rzeczownik__1
written_rep: citalopram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citalopram
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (chemia, chemiczny) lek przeciwdepresyjny i przeciwlękowy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny;


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sequence
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ponumerowana lista, formalnie funkcja o dziedzinie w liczbach naturalnych;


lexentry: pol/ciąg__rzeczownik__1
written_rep: ciąg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thrust
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przepływ określonego czynnika (wody, gazu, spalin itp.) wywołany różnicą ciśnień


lexentry: pol/ciąg_arytmetyczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg arytmetyczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: arithmetic progression | arithmetic sequence
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać dodając do poprzedniego tę samą liczbę;


lexentry: pol/ciąg_geometryczny__rzeczownik__1
written_rep: ciąg geometryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: geometric progression | geometric sequence
sense_list:
(matematyka, matematyczny) ciąg liczbowy, którego każdy następny wyraz można otrzymać, mnożąc poprzedni przez tę samą niezerową liczbę;


lexentry: pol/ciąża__rzeczownik__1
written_rep: ciąża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pregnancy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) u ssaków płci żeńskiej okres od zapłodnienia do porodu;


lexentry: pol/ciąża_pozamaciczna__rzeczownik__1
written_rep: ciąża pozamaciczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ectopic pregnancy
sense_list:
(medycyna, medyczny) ciąża, w której zapłodnione jajo płodowe jest umieszczone poza jamą macicy, zazwyczaj w obrębie jajowodu;


lexentry: pol/ciążenie__rzeczownik__1
written_rep: ciążenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gravitating
sense_list:
(fizyka, fizyczny) oddziaływanie na siebie siłą przyciągania ciał o pewnych masach, położonych w określonej odległości od siebie


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cutting
sense_list:
(rzeczownik odczasownikowy) od ciąć | (technologia, technika, techniczny) proces dzielenia materiałów na kilka części


lexentry: pol/cięcie__rzeczownik__1
written_rep: cięcie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: prune
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) przycinanie gałęzi roślin uprawnych, zwłaszcza owocowych, w celu ich wzmocnienia lub pozbycia się gałęzi chorych, wybrakowanych


lexentry: pol/ciśnienie__rzeczownik__1
written_rep: ciśnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pressure
sense_list:
(fizyka, fizyczny) stosunek siły do powierzchni, na którą działa; | presja, nacisk | (medycyna, medyczny) ciśnienie krwi, ciśnienie tętnicze;


lexentry: pol/ciśnienie_atmosferyczne__rzeczownik__1
written_rep: ciśnienie atmosferyczne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: atmospheric pressure
sense_list:
siła, jaką powietrze wywiera na jednostkę powierzchni na planecie, spowodowana ciężarem powietrza znajdującego się nad danym punktem;


lexentry: pol/clickbait__rzeczownik__1
written_rep: clickbait
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: click bait | click-bait | clickbait
sense_list:
(publikatory) praktyka przyciągania uwagi odbiorców w mediach elektronicznych za pomocą chwytliwych, przesadzonych bądź emocjonalnych tytułów i grafik, skłaniających do klikania;


lexentry: pol/co-__przedrostek__1
written_rep: co-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: ly
sense_list:
…używany w połączeniu z przymiotnikiem lub przysłówkiem określającym czas: odbywający się co jakiś czas


lexentry: pol/co_do_zasady__przysłówek__1
written_rep: co do zasady
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: in principle | as a general rule
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w ogólnym przypadku, z zastrzeżeniem możliwych wyjątków w szczególnych sytuacjach


lexentry: pol/co_dopiero__fraza_partykułowa__1
written_rep: co dopiero
min_sense_num: 01
trans_list: let alone | to say nothing of
sense_list:
… sygnalizująca, że to, co po niej następuje, jest w sposób oczywisty prawdą, ponieważ prawdą jest to, co powiedziano wcześniej


lexentry: pol/co_się_stało,_to_się_nie_odstanie__przysłowie__1
written_rep: co się stało, to się nie odstanie
part_of_speech: proverb
min_sense_num: 01
trans_list: let bygones be bygones | what's done cannot be undone | what's done is done
sense_list:
stwierdzenie, że zaistniałe złe wydarzenia są nieodwracalne; nie można cofnąć lub odwołać tego, co się wydarzyło


lexentry: pol/co_za__fraza_zaimkowa__1
written_rep: co za
min_sense_num: 01
trans_list: what
sense_list:
… rozpoczynająca zdania wykrzyknikowe wyrażające m.in. podziw, zachwyt, zdumienie, oburzenie (i tym podobne, i temu podobne) | … tworząca pytanie o cechę lub prośbę o sprecyzowanie rzeczownika | … tworząca pytanie zależne wyrażające prośbę o wskazanie cechy lub o sprecyzowanie rzeczownika


lexentry: pol/cobbler__rzeczownik__1
written_rep: cobbler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cobbler
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) anglosaski deser z owoców i ciasta | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) drink alkoholowy z cukrem i sokiem cytrynowym


lexentry: pol/cock_rock__rzeczownik__1
written_rep: cock rock
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cock rock
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rock, w którym teksty poruszają tematykę falliczną, a podczas koncertów muzycy wykonują biodrami ruchy przypominające kopulację


lexentry: pol/cocobolo__rzeczownik__1
written_rep: cocobolo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cocobolo
sense_list:
(drewnoznawstwo, drewno i obróbka drewna) egzotyczne, twarde drewno o pomarańczowej, ciemnoczerwonej lub brązowej barwie, uzyskiwane z twardzieli drzew, głównie z gatunku Dalbergia retusa


lexentry: pol/cokół__rzeczownik__1
written_rep: cokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bulb base | bulb end | bulb holder | bulb socket | end cap | lamp socket
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowa część żarówki lub lampy elektronowej lub bezpiecznika zawierająca końcówki elektrod


lexentry: pol/cokół__rzeczownik__1
written_rep: cokół
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plinth | socle
sense_list:
(architektura, architektoniczny) najniższa, nadziemna, nieco wysunięta do przodu część budowli, filara lub kolumny


lexentry: pol/coleslaw__rzeczownik__1
written_rep: coleslaw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coleslaw
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) surówka z szatkowanej kapusty z dodatkiem marchwi, cebuli, czasem jabłka oraz przypraw;


lexentry: pol/college__rzeczownik__1
written_rep: college
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: college
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich; | budynek, w którym mieści się college (1.1-2)


lexentry: pol/comeback__rzeczownik__1
written_rep: comeback
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comeback
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wznowienie działalności artystycznej po dłuższej nieobecności na estradzie


lexentry: pol/coming_out__rzeczownik__1
written_rep: coming out
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coming out
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (socjologia, socjologiczny) proces samodzielnego ujawniania własnej orientacji seksualnej lub tożsamości płciowej przed innymi ludźmi;


lexentry: pol/comphet__rzeczownik__1
written_rep: comphet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: comp het | comp-het | comphet
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) obowiązkowa heteroseksualność rozumiana jako praktykowana z przyzwyczajenia norma społeczna zakładająca, że heteroseksualizm jest domyślny i najbardziej wartościowy


lexentry: pol/concept_album__rzeczownik__1
written_rep: concept album
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: concept album
sense_list:
album muzyczny ujednolicony tematycznie na płaszczyźnie instrumentalnej, kompozycyjnej, narracyjnej i lirycznej


lexentry: pol/coraz__przysłówek__1
written_rep: coraz
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: and
sense_list:
słowo pozwalające wyrazić wzmaganie, nasilanie się czegoś; używane najczęściej w połączeniu z przymiotnikami i przysłówkami w stopniu wyższym


lexentry: pol/cordon_bleu__rzeczownik__1
written_rep: cordon bleu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cordon bleu
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) panierowany kotlet, w którym plaster szynki i sera zawinięto w płat mięsa, zwykle cielęciny lub schabu wieprzowego;


lexentry: pol/coroner__rzeczownik__1
written_rep: coroner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coroner
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w systemie anglosaskim śledczy odpowiedzialny za wyjaśnienie nienaturalnych zgonów


lexentry: pol/cosinus__rzeczownik__1
written_rep: cosinus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cosine
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, która dla argumentu od 0 do π/2 wyraża stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przeciwprostokątnej;


lexentry: pol/cotangens__rzeczownik__1
written_rep: cotangens
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cotangent
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja dla argumentów 0 < \alpha \le \pi/2 wyrażająca stosunek długości przyprostokątnej przyległej do danego kąta do długości przyprostokątnej naprzeciw kąta;


lexentry: pol/couchsurfing__rzeczownik__1
written_rep: couchsurfing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: couch surfing
sense_list:
idea nawiązywania znajomości z ludźmi zamieszkującymi na całym świecie i wzajemnego oferowania sobie darmowych noclegów;


lexentry: pol/country__przymiotnik__1
written_rep: country
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: country
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z muzyką countrową, właściwy muzyce countrowej


lexentry: pol/coup_de_grâce__rzeczownik__1
written_rep: coup de grâce
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: coup de grâce
sense_list:
cios miłosierdzia; śmiertelny cios zadany cierpiącemu lub rannemu w celu dobicia go i tym samym ukrócenia cierpień


lexentry: pol/cover__rzeczownik__1
written_rep: cover
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cover
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonanie, aranżacja lub nagranie utworu muzycznego wykonywanego wcześniej przez innego muzyka lub grupę muzyczną;


lexentry: pol/covidianin__rzeczownik__1
written_rep: covidianin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covidian
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba, która podniosła profilaktykę COVID-19 do poziomu przekonania religijnego, robiąca wszystko z myślą o zapobieganiu COVID-19


lexentry: pol/covidiota__rzeczownik__1
written_rep: covidiota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: covidiot
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) (neologizm) osoba lekceważąca pandemię COVID-19 i związane z nią zalecenia medyczne


lexentry: pol/cowbell__rzeczownik__1
written_rep: cowbell
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cowbell
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument perkusyjny, przypominający krowi dzwonek, tyle że pozbawiony serca; dźwięk wydobywa się z niego poprzez uderzenie pałeczką


lexentry: pol/coś__partykuła__1
written_rep: coś
part_of_speech: particle
min_sense_num: 02
trans_list: for some reason | something like
sense_list:
…charakteryzująca cechę albo zdarzenie w sposób przybliżony, często wyrażająca niepewność lub zdziwienie


lexentry: pol/coś__zaimeknieokreślony__1
written_rep: coś
part_of_speech: indefinitePronoun
min_sense_num: 01
trans_list: something | anything
sense_list:
…zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie chce określić | …zastępujący nazwę dowolnego przedmiotu lub faktu, której mówiący nie umie określić


lexentry: pol/crack__rzeczownik__1
written_rep: crack
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crack
sense_list:
(potocznie, potoczny) (informatyka, informatyczny) program łamiący zabezpieczenia antypirackie | kokaina zmieszana z sodą oczyszczoną i strącona z roztworu, stosowana wziewnie


lexentry: pol/crostata__rzeczownik__1
written_rep: crostata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crostata
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) włoskie ciasto kruche z owocami lub inną słodką masą, rodzaj tarty


lexentry: pol/crwth__rzeczownik__1
written_rep: crwth
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crwth
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) średniowieczny smyczkowy instrument muzyczny bardów walijskich i celtyckich;


lexentry: pol/crêpe__rzeczownik__1
written_rep: crêpe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crepe | crêpe
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj cienkiego naleśnika, zwykle z mąki pszennej, czasem gryczanej;


lexentry: pol/csw__skrótowiec__1
written_rep: csw
part_of_speech: acronym
min_sense_num: 01
trans_list: d.a.f. basis | dry ash-free basis | dry-ash-free basis
sense_list:
= czysta substancja węglowa, tj. przelicznik stosowany w analizie węgla po odjęciu popiołów i wilgoci


lexentry: pol/cuckold__rzeczownik__1
written_rep: cuckold
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cuckoldry
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) gra erotyczna polegająca na przyzwoleniu mężczyzny na zdradę – partnerka lub partner otrzymuje całkowitą swobodę seksualną, a on sam czerpie satysfakcję z jego lub jej niewierności


lexentry: pol/cudzołożny__przymiotnik__1
written_rep: cudzołożny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adulterous | adulterate
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem


lexentry: pol/cudzożywność__rzeczownik__1
written_rep: cudzożywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heterotrophy
sense_list:
(biologia, biologiczny) odżywianie się organizmu związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;


lexentry: pol/cudzysłów__rzeczownik__1
written_rep: cudzysłów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quotation mark
sense_list:
każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;


lexentry: pol/cugiel__rzeczownik__1
written_rep: cugiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rein
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) pas połączony z wędzidłem, element uprzęży służący do kierowania zwierzęciem przez jeźdźca lub powożącego


lexentry: pol/cukier__rzeczownik__1
written_rep: cukier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sugar
sense_list:
(spożywczy) krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;


lexentry: pol/cukier_prosty__rzeczownik__1
written_rep: cukier prosty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: simple sugar
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) pojedyncza cząstka cukru, której nie da się rozłożyć na mniejsze cukry przez hydrolizę


lexentry: pol/cukierek__rzeczownik__1
written_rep: cukierek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sweet | candy
sense_list:
(spożywczy) drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;


lexentry: pol/cukiernia__rzeczownik__1
written_rep: cukiernia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: confectionery | pastry shop
sense_list:
(cukiernictwo) (handel, handlowy) miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)


lexentry: pol/cukinia__rzeczownik__1
written_rep: cukinia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zucchini | courgette
sense_list:
(botanika, botaniczny) odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;


lexentry: pol/cukrówka__rzeczownik__1
written_rep: cukrówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: African collared dove
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Streptopelia roseogrisea Sundevall, gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/cuma__rzeczownik__1
written_rep: cuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hawser | fast | mooring line
sense_list:
(morski) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;


lexentry: pol/cumulus__rzeczownik__1
written_rep: cumulus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumulus
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) oddzielna, biała, gruba chmura kłębiasta, złożona głównie z kropel wody;


lexentry: pol/curling__rzeczownik__1
written_rep: curling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curling
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;


lexentry: pol/curry__rzeczownik__1
written_rep: curry
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: curry
sense_list:
(spożywczy) mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie


lexentry: pol/customer_publishing__rzeczownik__1
written_rep: customer publishing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: customer publishing
sense_list:
rodzaj publikacji (np. magazyny, artykuły, newslettery), której zadanie polega na kreowaniu wizerunku firmy lub podtrzymaniu kontaktu między nią a jej docelowymi klientami


lexentry: pol/customowy__przymiotnik__1
written_rep: customowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: custom
sense_list:
(neologizm) (slangowo) (handel, handlowy) wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami


lexentry: pol/cwaniak__rzeczownik__1
written_rep: cwaniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angler | chancer | clever clogs | sharp operator | sly dog | smartypants
sense_list:
(potocznie, potoczny) osoba potrafiąca radzić sobie w każdej sytuacji jak najmniejszym wysiłkiem, a nierzadko kosztem innych


lexentry: pol/cwel__rzeczownik__1
written_rep: cwel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cock
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) (gwara, gwarowe) (więziennictwo, więzienny) mężczyzna zmuszany do odbywania oralnych i analnych stosunków homoseksualnych, zwłaszcza w więzieniu


lexentry: pol/cwikier__rzeczownik__1
written_rep: cwikier
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pince-nez
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) okulary trzymające się na nosie za pomocą specjalnie wygiętego sprężynującego elementu łączącego oba szkła


lexentry: pol/cyber-__przedrostek__1
written_rep: cyber-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: cyber-
sense_list:
(publikatory), (wojskowość, wojskowy) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z „cyberprzestrzenią” (Internetem) | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze sterowaniem, kontrolą


lexentry: pol/cyberkultura__rzeczownik__1
written_rep: cyberkultura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyberculture
sense_list:
(neologizm) kultura wieku informacji, ogół działań związanych ze światem komputerów, Internetu, multimediów itp.;


lexentry: pol/cybernetyka__rzeczownik__1
written_rep: cybernetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cybernetics
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o procesach sterowania oraz przekazywania i przekształcania informacji w systemach;


lexentry: pol/cyberprzemoc__rzeczownik__1
written_rep: cyberprzemoc
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyberbullying
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (informatyka, informatyczny) prześladowanie, obrażanie, nękanie, wyśmiewanie kogoś z wykorzystaniem Internetu lub telefonu komórkowego;


lexentry: pol/cyberseks__rzeczownik__1
written_rep: cyberseks
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cybersex
sense_list:
wirtualny stosunek seksualny odbywany za pośrednictwem komputera połączonego z Internetem, podczas którego strony wysyłają do siebie pobudzające seksualnie komunikaty, często jednocześnie masturbując się;


lexentry: pol/cyberstalker__rzeczownik__1
written_rep: cyberstalker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyberstalker
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (kryminologia, kryminologiczny) osoba prześladująca swoją ofiarę poprzez śledzenie jej i utrudnianie życia używając środków komunikacji elektronicznej


lexentry: pol/cyberstalking__rzeczownik__1
written_rep: cyberstalking
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyberstalking
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (kryminologia, kryminologiczny) prześladowanie osób poprzez śledzenie i utrudnianie życia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej


lexentry: pol/cybertariat__rzeczownik__1
written_rep: cybertariat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cybertariat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) klasa społeczna wykonująca niskopłatną, niewymagającą kwalifikacji pracę związaną z przestrzenią wirtualną


lexentry: pol/cyborium__rzeczownik__1
written_rep: cyborium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciborium
sense_list:
(architektura, architektoniczny) obudowa ołtarza w kształcie baldachimu opartego na czterech kolumnach; | (kościelny) puszka, naczynie do przechowywania hostii oraz komunikantów;


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digit | cipher
sense_list:
(matematyka, matematyczny) abstrakcyjny obiekt matematyczny, stanowiący element ciągu, reprezentującego liczbę w danym systemie liczbowym | symboliczna reprezentacja cyfry (1.1)


lexentry: pol/cyfra__rzeczownik__1
written_rep: cyfra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digit | cipher | figure
sense_list:
(potocznie, potoczny) znak pisarski symbolizujący cyfrę (1.1) systemu dziesiętnego: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9


lexentry: pol/cyjanek_potasu__rzeczownik__1
written_rep: cyjanek potasu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potassium cyanide
sense_list:
(chemia, chemiczny) silna trucizna, nieorganiczny związek chemiczny z grupy cyjanków, sól potasowa kwasu cyjanowodorowego;


lexentry: pol/cyjankali__rzeczownik__1
written_rep: cyjankali
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: potassium cyanide
sense_list:
(chemia, chemiczny) (potocznie, potoczny) (przestarzałe, przestarzały) cyjanek potasu, silnie trujący


lexentry: pol/cyjanometr__rzeczownik__1
written_rep: cyjanometr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyanometer
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dawny, prosty przyrząd do określania odcieni barwy nieba


lexentry: pol/cyjanowodór__rzeczownik__1
written_rep: cyjanowodór
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: formonitrile | hydrogen cyanide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny o wzorze HCN, bezbarwna, silnie trująca, lotna ciecz o zapachu gorzkich migdałów;


lexentry: pol/cyjon__rzeczownik__1
written_rep: cyjon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dhole
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Cuon alpinus, azjatycki drapieżnik przypominający lisa i psa, zmieniający na zimę kolor sierści;


lexentry: pol/cykada__rzeczownik__1
written_rep: cykada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cicada
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Lyristes plebejus, tropikalny owad wydający głośne dźwięki;


lexentry: pol/cykata__rzeczownik__1
written_rep: cykata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: succade
sense_list:
(spożywczy) (cukiernictwo) oryginalnie, kandyzowana skórka owocu cytronu stosowana jako dodatek cukierniczy do ciast i deserów


lexentry: pol/cykl_miesiączkowy__rzeczownik__1
written_rep: cykl miesiączkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menstrual cycle
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) powtarzający się mniej więcej co miesiąc u kobiet i samic niektórych ssaków naczelnych fizjologiczny proces hormonalny, który przygotowuje organizm do ewentualnej ciąży


lexentry: pol/cyklamen__rzeczownik__1
written_rep: cyklamen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyclamen
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cyclamen L., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cyklamenów (1.1) | (potocznie, potoczny) kolor różowy z odcieniem fioletowym


lexentry: pol/cykliczność__rzeczownik__1
written_rep: cykliczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyclicality | cyclicity
sense_list:
cecha czegoś, co przebiega lub powtarza się w regularnych odstępach czasu, zgodnie z określonym cyklem


lexentry: pol/cyklofosfamid__rzeczownik__1
written_rep: cyklofosfamid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyclophosphamide | cytophosphane
sense_list:
(chemia, chemiczny) (medycyna, medyczny) związek organiczny, pochodna iperytu azotowego, lek alkilujący stosowany w leczeniu nowotworów;


lexentry: pol/cykloida__rzeczownik__1
written_rep: cykloida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cycloid
sense_list:
(matematyka, matematyczny) krzywa, jaką opisuje tor punktu, leżącego na obwodzie koła, które toczy się bez poślizgu po prostej;


lexentry: pol/cyklon__rzeczownik__1
written_rep: cyklon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyclone
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) wirujący układ atmosferyczny w ośrodku niskiego ciśnienia; | (chemia, chemiczny) nazwa dwóch trujących środków chemicznych: cyklon A i cyklon B


lexentry: pol/cyklotymia__rzeczownik__1
written_rep: cyklotymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyclothymia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie polegające na utrzymujących się wahaniach nastroju w postaci łagodnych epizodów subdepresji i hipomanii;


lexentry: pol/cykoria__rzeczownik__1
written_rep: cykoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chicory
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cichorium L., rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju cykoria (1.1)


lexentry: pol/cylinder__rzeczownik__1
written_rep: cylinder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cylinder
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) część maszyny tłokowej, w której porusza się tłok; | (informatyka, informatyczny) grupa ścieżek o tym samym numerze, znajdujących się na wszystkich talerzach dysku twardego


lexentry: pol/cylinder_miarowy__rzeczownik__1
written_rep: cylinder miarowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: graduated cylinder | measuring cylinder
sense_list:
(laboratoryjny, związany z laboratorium) (technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) (metrologia, metrologiczny) naczynie walcowate służące do pomiaru objętości cieczy;


lexentry: pol/cymatyka__rzeczownik__1
written_rep: cymatyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cymatics
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujacy się falami dźwiękowymi i ich oddziaływaniem na substancje fizyczne


lexentry: pol/cymbergaj__rzeczownik__1
written_rep: cymbergaj
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shove-halfpenny
sense_list:
(środowiskowy) gra szkolna polegająca na przesuwaniu grzebieniem po ławce większej monety tak, aby uderzała w mniejszą, którą należało trafić w bramkę przeciwnika


lexentry: pol/cymes__rzeczownik__1
written_rep: cymes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tzimmes | tsimmes
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) wspólna nazwa kilku potraw żydowskich, najczęściej rodzaj deseru z marchewki ze słodkimi dodatkami;


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: solder
sense_list:
(potocznie, potoczny) (elektronika, elektroniczny) łatwotopliwy stop cyny (1.1) z ołowiem i antymonem, używany do lutowania niskotemperaturowego


lexentry: pol/cyna__rzeczownik__1
written_rep: cyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tin
sense_list:
(chemia, chemiczny) szary metal, pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 50, oznaczany symbolem Sn;


lexentry: pol/cynadra__rzeczownik__1
written_rep: cynadra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kidney
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (zoologia, zoologiczny) nerka zwierzęca | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) lm cynadry potrawy z cynader (1.1)


lexentry: pol/cynamonowy__przymiotnik__1
written_rep: cynamonowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: cinnamonic
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) dotyczący cynamonu, związany z cynamonem, zrobiony z cynamonu, zawierający cynamon, otrzymywany z cynamonu | mający kolor rdzawobrązowy, taki jak kolor cynamonu


lexentry: pol/cynik__rzeczownik__1
written_rep: cynik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cynic
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) człowiek lekceważący autorytety i przyjęte zasady | (filozofia, filozoficzny) przedstawiciel szkoły filozoficznej Antystenesa


lexentry: pol/cynizm__rzeczownik__1
written_rep: cynizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cynicism | cynism
sense_list:
wyzywające i lekceważące odnoszenie się do wartości moralnych, nieliczenie się z uczuciami i odczuciami innych


lexentry: pol/cynober__rzeczownik__1
written_rep: cynober
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cinnabar | vermilion
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał stosowany jako czerwony barwnik w malarstwie; | jeden z odcieni koloru czerwonego;


lexentry: pol/cyprofloksacyna__rzeczownik__1
written_rep: cyprofloksacyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ciprofloxacin
sense_list:
(chemia, chemiczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) chemioterapeutyk z grupy fluorochinolonów, pochodna kwasu nalidyksowego;


lexentry: pol/cyproheptadyna__rzeczownik__1
written_rep: cyproheptadyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cyproheptadine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja głównie o działaniu antyhistaminowym, antycholinergicznym i serotoninergicznym;


lexentry: pol/cyprys__rzeczownik__1
written_rep: cyprys
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cypress
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Cupressus L., wysmukłe drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych;


lexentry: pol/cyprysik__rzeczownik__1
written_rep: cyprysik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: false cypress
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Chamaecyparis Spach, rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny cyprysowatych, o łuskowatych liściach;


lexentry: pol/cyraneczka__rzeczownik__1
written_rep: cyraneczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eurasian teal
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Anas crecca, gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;


lexentry: pol/cyrograf__rzeczownik__1
written_rep: cyrograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chirograph
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) średniowieczny, odręcznie sporządzony dokument związany z działalnością prywatno-prawną;


lexentry: pol/cysteina__rzeczownik__1
written_rep: cysteina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cysteine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) jeden z aminokwasów, zawierający siarkę w grupie tiolowej (-SH), syntetyzowany w organizmie z metioniny, uczestniczący w detoksykacji ustroju


lexentry: pol/cysters__rzeczownik__1
written_rep: cysters
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Cistercian
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) zakonnik z zakonu założonego przez św. Roberta z Molesme;


lexentry: pol/cytadela__rzeczownik__1
written_rep: cytadela
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citadel
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) w starszych fortyfikacjach: samodzielna twierdza dominująca nad miastem lub prowincją;


lexentry: pol/cytochrom__rzeczownik__1
written_rep: cytochrom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cytochrome
sense_list:
(biologia, biologiczny) białko uczestniczące w transporcie elektronów w procesie fosforylacji oksydacyjnej;


lexentry: pol/cytologia__rzeczownik__1
written_rep: cytologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Pap smear | cervical smear | pap smear | smear | smear test
sense_list:
(potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) mikroskopowe badanie komórek pochwowej części szyjki macicy, pobranych drogą wymazu i opracowanej jako utrwalony rozmaz na szkiełku laboratoryjnym


lexentry: pol/cytoplazma__rzeczownik__1
written_rep: cytoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cytoplasm
sense_list:
(biologia, biologiczny) półpłynne wnętrze komórki, z wyłączeniem jądra komórkowego (jeśli komórka je zawiera), a obejmujące także: cytozol, organella, pęcherzyki i cytoszkielet;


lexentry: pol/cytoszkielet__rzeczownik__1
written_rep: cytoszkielet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cytoskeleton
sense_list:
(biologia, biologiczny) system białkowych struktur komórki nadający jej kształt, zapewniający organizację jej cytoplazmy oraz uczestniczący w jej ruchu;


lexentry: pol/cytozol__rzeczownik__1
written_rep: cytozol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cytosol
sense_list:
(biologia, biologiczny) płynna część cytoplazmy wypełniająca przestrzenie między elementami cytoszkieletu a organellami;


lexentry: pol/cytryn__rzeczownik__1
written_rep: cytryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: citrine
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) odmiana kwarcu o żółtej barwie z cytrynowym odcieniem, kamień szlachetny


lexentry: pol/cytryna__rzeczownik__1
written_rep: cytryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lemon | lemon tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) roślina z rodzaju Citrus, drzewo rodzące kwaśne owoce;


lexentry: pol/cytyzyna__rzeczownik__1
written_rep: cytyzyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cytisine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wszystkich częściach złotokapu zwyczajnego;


lexentry: pol/cywilizacja__rzeczownik__1
written_rep: cywilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: civilization | civilisation
sense_list:
poziom rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, któremu właściwy jest określony dorobek w postaci kultury materialnej i nagromadzenie instytucji społecznych uwarunkowane stopniem opanowania środowiska naturalnego;


lexentry: pol/cywilnie__przysłówek__1
written_rep: cywilnie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: civilly
sense_list:
w sposób cywilny lub w kontekście życia cywilnego, w przeciwieństwie do spraw związanych z wojskiem, służbami mundurowymi czy sytuacjami wojennymi


lexentry: pol/cywilny__przymiotnik__1
written_rep: cywilny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: civil | civic
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) taki, który odnosi się do strony prawnej relacji osobistych, majątkowych oraz rodzinnych między obywatelami


lexentry: pol/cyzelować__czasownik__1
written_rep: cyzelować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: carve
sense_list:
(rzemiosło, rzemieślniczy) (sztuka) wykańczać, wygładzać przedmioty rzemiosła artystycznego i rzeźby odlewane w metalu


lexentry: pol/cza-cza__rzeczownik__1
written_rep: cza-cza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cha-cha | cha-cha-cha
sense_list:
(choreografia, choreograficzny) południowoamerykański szybki taniec rozpowszechniony obecnie na całym świecie;


lexentry: pol/czador__rzeczownik__1
written_rep: czador
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chador
sense_list:
zasłaniający prawie całe ciało poza twarzą, tradycyjny strój noszony przez kobiety głównie w Iranie, którego noszenie jest jedną z form przestrzegania hidżabu;


lexentry: pol/czajka__rzeczownik__1
written_rep: czajka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lapwing | northern lapwing
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Vanellus vanellus, europejski i azjatycki ptak wędrowny z charakterystycznym czubkiem na głowie;


lexentry: pol/czajnik__rzeczownik__1
written_rep: czajnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: kettle | teapot
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) zamknięte od góry naczynie z dziobkiem służące do podgrzewania wody;


lexentry: pol/czangsing__rzeczownik__1
written_rep: czangsing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Changhsingian
sense_list:
(geologia, geologiczny) drugi, młodszy wiek lopingu (późnego permu), trwający 253,8 – 251 milionów lat temu;


lexentry: pol/czapeczka__rzeczownik__1
written_rep: czapeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cap
sense_list:
(botanika, botaniczny) szczytowa warstwa komórek miękiszowych korzenia rośliny, dzięki której korzeń łatwiej wciska się w podłoże


lexentry: pol/czapetka_pachnąca__rzeczownik__1
written_rep: czapetka pachnąca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clove
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek rośliny z rodziny mirtowatych rosnącej dziko na Molukach i uprawianej głównie na Półwyspie Malajskim, Zanzibarze i Madagaskarze;


lexentry: pol/czapka__rzeczownik__1
written_rep: czapka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cap | beanie
sense_list:
rodzaj nakrycia głowy wykonanego przeważnie z miękkiego materiału, czasem ze sztywnymi wstawkami takimi jak denko lub daszek;


lexentry: pol/czaprak__rzeczownik__1
written_rep: czaprak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shabrack
sense_list:
(jeździectwo, jeździecki) rodzaj kapy zakładanej na konia pod siodło, chroniącej grzbiet zwierzęcia, krótszej od kropierza, czasem ozdobnej;


lexentry: pol/czarcia_miotła__rzeczownik__1
written_rep: czarcia miotła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: witch's broom
sense_list:
(botanika, botaniczny) patologiczna wyrośl na roślinach drzewiastych różnych gatunków w formie gęstego skupienia silnie rozgałęzionych, nienormalnie rozwiniętych pędów;


lexentry: pol/czarka_austriacka__rzeczownik__1
written_rep: czarka austriacka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scarlet elfcup
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) (systematyka) Sarcoscypha austriaca Boud., gatunek grzyba z rodziny czarkowatych;


lexentry: pol/czarna_dziura__rzeczownik__1
written_rep: czarna dziura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black hole
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego otoczenia;


lexentry: pol/czarna_herbata__rzeczownik__1
written_rep: czarna herbata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black tea
sense_list:
(spożywczy) najpopularniejszy w Europie rodzaj herbaty wyprodukowany ze sfermentowanych liści Camellia sinensis


lexentry: pol/czarna_jagoda__rzeczownik__1
written_rep: czarna jagoda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bilberry | European blueberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Vaccinium myrtillus L., leśna krzewinka o czarnych owocach z niebieskawym nalotem;


lexentry: pol/czarna_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czarna porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blackcurrant | black currant
sense_list:
(botanika, botaniczny) (ogrodnictwo, ogrodniczy) gatunek porzeczki, krzewu należącego do rodziny agrestowatych; | (spożywczy) owoc tego krzewu


lexentry: pol/czarna_skrzynka__rzeczownik__1
written_rep: czarna skrzynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black box
sense_list:
(matematyka, matematyczny) teoretyczny model układu, który jest rozpatrywany, gdy absolutnie nic nie wiadomo o jego budowie wewnętrznej


lexentry: pol/czarna_wołga__rzeczownik__1
written_rep: czarna wołga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black volga
sense_list:
samochód, który według legendy rozpowszechnianej w czasach PRL-u rzekomo porywał dzieci, które znikały na zawsze, symbol tajemniczego zagrożenia;


lexentry: pol/czarna_śmierć__rzeczownik__1
written_rep: czarna śmierć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Black Death
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) określenie epidemii panującej w m.in. czternastowiecznej Europie, utożsamianej z dżumą;


lexentry: pol/czarno-biały__przymiotnik__1
written_rep: czarno-biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: black and white
sense_list:
taki, który ma dwa kolory: czarny i biały | (przenośnie, przenośnia) nazbyt uproszczony, niewidzący cech pośrednich, oddający tylko skrajności


lexentry: pol/czarno-biały__przymiotnik__1
written_rep: czarno-biały
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: black-and-white
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) w kolorach: białym, czarnym i różnych odcieniach szarości; taki, który oddaje tylko te barwy


lexentry: pol/czarnobylit__rzeczownik__1
written_rep: czarnobylit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chernobylite
sense_list:
silnie radioaktywna substancja krystaliczna sztucznego pochodzenia, składająca się głównie z krzemianu cyrkonu z domieszką uranu, odkryta w korium po katastrofie w Czarnobylu;


lexentry: pol/czarnodruk__rzeczownik__1
written_rep: czarnodruk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black print | blackprint | minister print
sense_list:
(filatelistyka) czarne odbitki kolorowych znaczków pocztowych lub całostek wykonane dla próby, jako nowodruk, wtórnodruk albo odbitka ze skasowanej formy;


lexentry: pol/czarnogórski__rzeczownik__1
written_rep: czarnogórski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Montenegrin
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedna z czterech uregulowanych odmian języka serbsko-chorwackiego, ze statusem języka urzędowego w Czarnogórze;


lexentry: pol/czarnotek_arabski__rzeczownik__1
written_rep: czarnotek arabski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tristram's grackle | Tristram's starling
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Onychognathus tristramii, gatunek ptaka z rodziny szpakowatych występujący od Egiptu po zachodni Półwysep Arabski;


lexentry: pol/czarnowron__rzeczownik__1
written_rep: czarnowron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carrion crow | gorcrow
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Corvus corone corone Linnaeus, ptak z rodziny krukowatych, cały czarny z zielonkawym połyskiem;


lexentry: pol/czarny__przymiotnik__1
written_rep: czarny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: black
sense_list:
mający najciemniejszy możliwy kolor | (fizyka, fizyczny) pochłaniający padające całe promieniowanie | nielegalny


lexentry: pol/czarny_bez__rzeczownik__1
written_rep: czarny bez
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elderberry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Sambucus nigra, krzew lub niewielkie drzewo o kremowych lub różowawych kwiatach tworzących baldachogrona i ciemnofioletowych owocach wykorzystywanych na przetwory; | (spożywczy) owoc czarnego bzu (1.1)


lexentry: pol/czarny_blok__rzeczownik__1
written_rep: czarny blok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black bloc
sense_list:
taktyka demonstracji stosowana przez anarchistów i autonomistów, polegająca na manifestowaniu w czarnym ubraniu i maskowaniu się w celu utrudnienia identyfikacji przez policję;


lexentry: pol/czarny_koń__rzeczownik__1
written_rep: czarny koń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dark horse
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) ktoś, kto nieoczekiwanie zwycięża lub odgrywa wielką rolę w jakichś wydarzeniach, choć nikt się tego nie spodziewał


lexentry: pol/czarny_łabędź__rzeczownik__1
written_rep: czarny łabędź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black swan
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (przenośnie, przenośnia) nieprzewidywalne wydarzenie o przełomowym znaczeniu dla gospodarki i historii;


lexentry: pol/czarny_żołnierz__rzeczownik__1
written_rep: czarny żołnierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black soldier fly
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (potocznie, potoczny) muchówka z gatunku Hermetia illucens


lexentry: pol/czarterpartia__rzeczownik__1
written_rep: czarterpartia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Charter Party
sense_list:
(morski) zestandaryzowana umowa o morski przewóz ładunku wynajętym w całości lub częściowo statkiem na jedną lub kilka podróży


lexentry: pol/czas__rzeczownik__1
written_rep: czas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tense | time
sense_list:
(gramatyka) kategoria odmiany czasownika, polegająca na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi


lexentry: pol/czas_przeszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: past tense | simple past
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wcześniejszą czynność lub wcześniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przeszły_złożony__rzeczownik__1
written_rep: czas przeszły złożony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: perfect
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (gramatyka) rodzaj czasu przeszłego tworzony za pomocą co najmniej dwóch wyrazów, zazwyczaj czasownika posiłkowego oraz czasownika głównego


lexentry: pol/czas_przyszły__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: future tense
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa późniejszą czynność lub późniejszy stan niż moment mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czas_przyszły_prosty__rzeczownik__1
written_rep: czas przyszły prosty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: future simple
sense_list:
(gramatyka) w innych językach czas przyszły o prostej budowie, tworzony według specyficznych, dla danego języka, reguł


lexentry: pol/czas_teraźniejszy__rzeczownik__1
written_rep: czas teraźniejszy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: present tense
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna czasownika, która najczęściej wskazuje i nazywa wykonywaną czynność lub stan istniejący w momencie mówienia lub pisania o nich;


lexentry: pol/czasomierz__rzeczownik__1
written_rep: czasomierz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: timekeeping device
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) (technologia, technika, techniczny) przyrząd, który odmierza upływ czasu


lexentry: pol/czasopismo__rzeczownik__1
written_rep: czasopismo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: magazine | journal | periodical | review
sense_list:
druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, zwykle posiadający numerację ciągłą;


lexentry: pol/czasoprzestrzeń__rzeczownik__1
written_rep: czasoprzestrzeń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spacetime | space-time | space time | space-time continuum
sense_list:
(fizyka, fizyczny) matematyczny model opisujący czas i przestrzeń zgodnie z postulatami teorii względności;


lexentry: pol/czasownik_posiłkowy__rzeczownik__1
written_rep: czasownik posiłkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auxiliary verb
sense_list:
(gramatyka) czasownik, spełniający w danym zdaniu wyłącznie funkcję gramatyczną, tj. służący do tworzenia czasów, trybów itp.; na języki tworzące daną formę gramatyczną fleksyjnie nie jest on tłumaczony


lexentry: pol/czasownik_zwrotny__rzeczownik__1
written_rep: czasownik zwrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reflexive verb
sense_list:
(gramatyka) czasownik, który w języku polskim odnosi się do wykonawcy czynności przez zaimek „się”, a w innych językach przez odpowiednią końcówkę lub właściwy zaimek zwrotny


lexentry: pol/czasznica_olbrzymia__rzeczownik__1
written_rep: czasznica olbrzymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: giant puffball
sense_list:
(systematyka) (mykologia, mykologiczny) Calvatia gigantea Pers., gatunek grzybów jadalnych z rodziny purchawkowatych;


lexentry: pol/czatować__czasownik__1
written_rep: czatować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: chat
sense_list:
porozumiewać się z kimś za pośrednictwem Internetu w czasie rzeczywistym przy pomocy klawiatury komputera


lexentry: pol/czeburek__rzeczownik__1
written_rep: czeburek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chebureki
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj dużego pieroga z niekwaszonego ciasta pszennego nadziewanego zwykle mięsem lub serem i smażonego; specjalność tradycyjnej kuchni środkowowschodniej, tureckiej, ukraińskiej i rosyjskiej;


lexentry: pol/czechosłowakizm__rzeczownik__1
written_rep: czechosłowakizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: czechoslovakism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) koncepcja uznająca istnienie jednego narodu czechosłowackiego powstała w XIX w. głoszona przez niektórych polityków słowackich w obawie przed postępującą madziaryzacją; w okresie międzywojennym oficjalna ideologia Czechosłowacji, krytykowana przez wielu Słowaków;


lexentry: pol/czeczotka__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redpoll
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis flammea, mały, brązowoszary ptak wędrowny z czerwoną plamą na głowie i czarnym podgardlem;


lexentry: pol/czeczotka_tundrowa__rzeczownik__1
written_rep: czeczotka tundrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Arctic redpoll
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carduelis hornemanni, mały ptak z rodziny ziarnojadów zamieszkujący daleką północną tundrę Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/czeczuga__rzeczownik__1
written_rep: czeczuga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sterlet
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Acipenser ruthenus, gatunek słodkowodnej, wędrownej ryby z rodziny jesiotrowatych;


lexentry: pol/czek__rzeczownik__1
written_rep: czek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: check | cheque
sense_list:
(bankowość, bankowy) dokument będący dla banku zleceniem wypłacenia okazicielowi oznaczonej na nim kwoty z rachunku wystawcy;


lexentry: pol/czekan__rzeczownik__1
written_rep: czekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice axe
sense_list:
(sport, sportowy) rodzaj laski zakończonej głowicą i kolcem, używanej w alpinizmie do rąbania stopni w śniegu i lodzie;


lexentry: pol/czekista__rzeczownik__1
written_rep: czekista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chekist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) funkcjonariusz radzieckiej CzK


lexentry: pol/czekoladowy__przymiotnik__1
written_rep: czekoladowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: chocolate
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący czekolady, zawierający czekoladę, zrobiony z czekolady, przyrządzony z czekoladą


lexentry: pol/czeladnik__rzeczownik__1
written_rep: czeladnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: journeyman
sense_list:
rzemieślnik po zakończonym etapie nauki i zweryfikowaniu kwalifikacji zawodowych przez specjalną komisję, pracujący pod nadzorem majstra


lexentry: pol/czeladź__rzeczownik__1
written_rep: czeladź
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: menial | servant
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zależna ludność chłopska zatrudniona w służbie feudała; później także najemna służba folwarczna w majątkach ziemskich


lexentry: pol/czelesta__rzeczownik__1
written_rep: czelesta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: celesta
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) idiofon przypominający kształtem fisharmonię, w którym dźwięk pochodzi z płytek uderzanych przez młoteczki uruchamiane przez klawisze;


lexentry: pol/czelność__rzeczownik__1
written_rep: czelność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: audacity | temerity
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) bycie nadmiernie zuchwałym, odważyć się na coś wbrew przyjętym konwenansom


lexentry: pol/czeremcha__rzeczownik__1
written_rep: czeremcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bird cherry
sense_list:
(botanika, botaniczny) Padus, rodzaj rośliny z rodziny różowatych o białych, silnie pachnących kwiatach i ciemnoczerwonych lub czarnych owocach; | (spożywczy) owoc czeremchy (1.1)


lexentry: pol/czeremsza__rzeczownik__1
written_rep: czeremsza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bear's garlic
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) czosnek niedźwiedzi | (spożywczy) jarzyna z czosnku niedźwiedziego


lexentry: pol/czereśnia__rzeczownik__1
written_rep: czereśnia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wild cherry | cherry
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) (botanika, botaniczny) drzewo z rodziny różowatych; | (spożywczy) owoc czereśni (1.1); kuliste pestkowce koloru czerwonego, żółtego lub czarnego


lexentry: pol/czernica__rzeczownik__1
written_rep: czernica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tufted duck
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Aythya fuligula, kaczka czernica, eurazjatycki ptak wodny zamieszkujący otwarte zbiorniki wodne o gęsto zarośniętych brzegach;


lexentry: pol/czernidłak_kołpakowaty__rzeczownik__1
written_rep: czernidłak kołpakowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lawyer's wig | shaggy mane | shaggy inkcap
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Coprinus comatus (O.F.Mull.) Pers., gatunek pospolitego grzyba z rodziny pieczarkowatych, którego starsze i zebrane owocniki rozkładają się na drodze autolizy;


lexentry: pol/czerpak__rzeczownik__1
written_rep: czerpak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bucket
sense_list:
część robocza maszyny lub urządzenia, która służy do czerpania, zagarniania | narzędzie do czerpania płynów lub materiałów sypkich, zwykle w formie naczynia z trzonkiem lub uchwytem


lexentry: pol/czerw__rzeczownik__2
written_rep: czerw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: brood
sense_list:
(pszczelarstwo, pszczelarski) stadia rozwojowe pszczoły miodnej od jajeczka do wygryzającej się larwy


lexentry: pol/czerwień_żelazowa__rzeczownik__1
written_rep: czerwień żelazowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colcothar
sense_list:
(chemia, chemiczny) pigment nieorganiczny otrzymywany przez prażenie rud żelaza, mający barwę od krwistoczerwonej do fioletowej


lexentry: pol/czerwona_kartka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona kartka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red card
sense_list:
(sport, sportowy) znak dany przez sędziego, nakazujący przymusowe opuszczenie boiska przez zawodnika, który dopuścił się niesportowego zachowania (np. brutalnego faulu) lub dostał dwie żółte kartki;


lexentry: pol/czerwona_porzeczka__rzeczownik__1
written_rep: czerwona porzeczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redcurrant | red currant
sense_list:
(botanika, botaniczny) gatunek porzeczki, krzewu o czerwonych owocach należącego do rodziny agrestowatych; | owoc tego krzewu


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: red
sense_list:
mający kolor pierwszego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej krwi, truskawki itp.; mający kolor podstawowy;


lexentry: pol/czerwony__przymiotnik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: red | commie
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunistyczny, lewicowy


lexentry: pol/czerwony__rzeczownik__1
written_rep: czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: red | commie
sense_list:
(potocznie, potoczny) (pogardliwie, pogardliwy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) komunista, socjalista


lexentry: pol/czerwony_olbrzym__rzeczownik__1
written_rep: czerwony olbrzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red giant
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) gwiazda o stosunkowo niewielkiej masie, będąca na schyłkowym etapie ewolucji;


lexentry: pol/czerwony_sztandar__rzeczownik__1
written_rep: czerwony sztandar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: red flag
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sztandar koloru czerwonego symbolizujący ruchy robotnicze, używany przez ugrupowania socjalistyczne i komunistyczne;


lexentry: pol/czerwony_śnieg__rzeczownik__1
written_rep: czerwony śnieg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: watermelon snow | blood snow | pink snow | red snow
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) (biologia, biologiczny) zakwit śniegu powodowany przez glony o czerwonej barwie;


lexentry: pol/cześnik__rzeczownik__1
written_rep: cześnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cupbearer
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadworny opiekujący się królewską piwnicą i usługujący przy dworskich ucztach, podający władcy do stołu;


lexentry: pol/czkawka__rzeczownik__1
written_rep: czkawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hiccup | hiccough
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) rytmicznie powtarzające się skurcze przepony objawiające się charakterystycznym odgłosem wydawanym przez zamknięcie głośni i strun głosowych przy wdechu;


lexentry: pol/czochrać__czasownik__1
written_rep: czochrać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: hackle | hatchel | heckle
sense_list:
(regionalizm, regionalny) (rolnictwo, rolniczy) oddzielać główki lnu i konopii od łodyg przy pomocy czocher


lexentry: pol/czop__rzeczownik__1
written_rep: czop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: axle journal | trunnion
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) w budowie maszyn: część osi lub wału, na której osadzone jest łożysko lub sprzęgło


lexentry: pol/czopek__rzeczownik__1
written_rep: czopek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: suppository
sense_list:
(medycyna, medyczny) (farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lekarstwo do przyjmowania doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Allium
sense_list:
(botanika, botaniczny) Allium L., rodzaj roślin z podrodziny czosnkowych obejmujący około siedmiuset gatunków;


lexentry: pol/czosnek__rzeczownik__1
written_rep: czosnek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garlic
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina lub rośliny z rodzaju czosnek (1.1) | (spożywczy) jarzyna przyprawowa z cebuli uprawnych gatunków czosnku (1.1), zwykle czosnku pospolitego


lexentry: pol/czosnek_niedźwiedzi__rzeczownik__1
written_rep: czosnek niedźwiedzi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wild garlic
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) Allium ursinum L., gatunek rośliny z podrodziny czosnkowych, z rodziny amarylkowatych;


lexentry: pol/czterdziestka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty
sense_list:
nazwa liczby 40 | całość składająca się z czterdziestu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 40


lexentry: pol/czterdziestkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-four
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 44 | nazwa liczby 44


lexentry: pol/czterdziestkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-two
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 42 | nazwa liczby 42


lexentry: pol/czterdziestkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-nine
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 49 | nazwa liczby 49


lexentry: pol/czterdziestkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-one
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 41 | nazwa liczby 41


lexentry: pol/czterdziestkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-five
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 45 | nazwa liczby 45


lexentry: pol/czterdziestkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-seven
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 47 | nazwa liczby 47


lexentry: pol/czterdziestkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-six
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 46 | nazwa liczby 46


lexentry: pol/czterdziestkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-three
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 43 | nazwa liczby 43


lexentry: pol/czterdziestkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: czterdziestkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: forty-eight
sense_list:
całość składająca się z czterdziestu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 48 | nazwa liczby 48


lexentry: pol/czterowiersz__rzeczownik__1
written_rep: czterowiersz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quatrain
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki lub jego wyodrębniona część złożona z czterech wersów;


lexentry: pol/czubajka_kania__rzeczownik__1
written_rep: czubajka kania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parasol mushroom
sense_list:
(mykologia, mykologiczny) Macrolepiota procera Singer, gatunek grzybów należący do rodziny pieczarkowatych;


lexentry: pol/czubak_czarny__rzeczownik__1
written_rep: czubak czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black baza
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Aviceda leuphotes, gatunek azjatyckiego ptaka z rodziny jastrzębiowatych


lexentry: pol/czubatka_europejska__rzeczownik__1
written_rep: czubatka europejska
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crested tit | European crested tit
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Lophophanes cristatus, gatunek sikorki wyróżniający się charakterystycznym czubkiem z piór na głowie;


lexentry: pol/czujka__rzeczownik__1
written_rep: czujka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie wykrywające zmianę jakiejś wielkości fizycznej | (wojskowość, wojskowy) żołnierz lub oddział na wysuniętym stanowisku wartowniczym lub podczas zwiadu;


lexentry: pol/czujnik__rzeczownik__1
written_rep: czujnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sensor
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie zdolne do wychwytywania zmian pewnej wielkości fizycznej, pomiaru wartości tejże albo sygnalizujące pojawienie się pewnego bodźca, sygnału;


lexentry: pol/czulent__rzeczownik__1
written_rep: czulent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cholent
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (etnografia, etnograficzny) potrawa kuchni żydowskiej, przyrządzana z wolno duszonego mięsa wołowego, fasoli, kaszy, ziemniaków, czasem jajek, spożywana w szabas;


lexentry: pol/czuringa__rzeczownik__1
written_rep: czuringa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: churinga | tjurunga
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) płaski kamień ozdobiony rytem lub rysunkiem, obiekt kultu plemion australijskich;


lexentry: pol/czuwak__rzeczownik__1
written_rep: czuwak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dead man's switch
sense_list:
(kolejnictwo) urządzenie hamulcowe w pojeździe szynowym, zatrzymujące pociąg w wypadku niedyspozycji lub zaśnięcia maszynisty;


lexentry: pol/czuć__czasownik__1
written_rep: czuć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: feel | sense
sense_list:
odbierać wrażenia psychiczne lub odbierać wrażenia za pomocą zmysłów | odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku


lexentry: pol/czwarta_władza__rzeczownik__1
written_rep: czwarta władza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fourth estate
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wolna, niezależna prasa i pozostałe środki masowej komunikacji;


lexentry: pol/czwartorzęd__rzeczownik__1
written_rep: czwartorzęd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Quaternary
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, który rozpoczął się około 2,58 mln lat temu i trwa do dziś;


lexentry: pol/czworokąt__rzeczownik__1
written_rep: czworokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quadrilateral | quadrangle
sense_list:
(geometria) wielokąt mający cztery boki; do czworokątów należą m.in. trapezy, deltoidy, romby, kwadraty, prostokąty, równoległoboki;


lexentry: pol/czyj__zaimek__1
written_rep: czyj
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: whose
sense_list:
używany do zadawania pytań o właściciela czegoś, posiadacza jakiejś cechy | używany do rozpoczynania pytania zależnego, które określa właściciela czegoś, posiadacza cechy w swoim dopełnieniu


lexentry: pol/czynel__rzeczownik__1
written_rep: czynel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: clash cymbal
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) perkusyjny instrument muzyczny w postaci metalowego talerza;


lexentry: pol/czynnik_wewnętrzny__rzeczownik__1
written_rep: czynnik wewnętrzny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: IF | intrinsic factor
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) glikoproteina soku żołądkowego odpowiedzialna za wchłanianie witaminy B12 z przewodu pokarmowego


lexentry: pol/czystek__rzeczownik__1
written_rep: czystek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rock-rose | rock rose | rockrose
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cistus, krzew z rodziny czystkowatych, liczący kilkanaście gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich


lexentry: pol/czystka__rzeczownik__1
written_rep: czystka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: purge
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usunięcie ze stanowiska niepożądanych lub niewygodnych osób; | fizyczna likwidacja pewnej grupy etnicznej bądź przeciwników politycznych


lexentry: pol/czystka_etniczna__rzeczownik__1
written_rep: czystka etniczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ethnic cleansing
sense_list:
działania mające na celu gwałtowne, przymusowe i masowe przepędzenie grupy etnicznej ze spornego terytorium;


lexentry: pol/czytanie__rzeczownik__1
written_rep: czytanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reading
sense_list:
zapoznawanie się z treścią tego, co zostało napisane | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odczytywanie fragmentów Pisma Świętego podczas mszy świętej i Liturgii godzin | fragment tekstu Pisma Świętego odczytywany podczas mszy świętej i Liturgii godzin


lexentry: pol/czytać__czasownik__1
written_rep: czytać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: read
sense_list:
przebiegać wzrokiem lub dotykiem tekst w postaci liter lub ideogramów oraz znaków pisarskich i rozumieć treść przezeń przekazywaną


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: reader
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy, dzięki któremu można czytać informacje z określonych kanałów informacji, np. RSS, IRC | (informatyka, informatyczny) urządzenie odczytujące dane zapisane na karcie pamięci (magnetycznej lub elektronicznej) | (informatyka, informatyczny) urządzenie, z którego można czytać teksty jak z książki


lexentry: pol/czytnik__rzeczownik__1
written_rep: czytnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scanner
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie fotooptyczne odczytujące dane zakodowane kodem kreskowym, np. cenę towaru w sklepie


lexentry: pol/czytnik_książek_elektronicznych__rzeczownik__1
written_rep: czytnik książek elektronicznych
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: e-book reader | e-reader | e-book device
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie z wyświetlaczem służące do wyświetlania tekstów zapisanych w formie cyfrowej;


lexentry: pol/czyściec__rzeczownik__1
written_rep: czyściec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Purgatory | purgatory
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w niektórych wyznaniach: stan lub miejsce, gdzie po śmierci niektóre dusze odbywają pokutę przed wejściem do nieba;


lexentry: pol/czółenko__rzeczownik__1
written_rep: czółenko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shuttle
sense_list:
(włókiennictwo) (technologia, technika, techniczny) element krosna tkackiego w postaci łódeczki, która zawiera i przerzuca nici;


lexentry: pol/czółno__rzeczownik__1
written_rep: czółno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dugout
sense_list:
płaskodenna łódź, dłubaniem lub wypalaniem uzyskana z jednego pnia drzewa, napędzana wiosłami a z rzadka także drągami;


lexentry: pol/cząber__rzeczownik__1
written_rep: cząber
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: savory
sense_list:
(botanika, botaniczny) Satureja, rodzaj aromatycznych roślin rocznych i wieloletnich o bladoliliowych lub białawych kwiatach i lancetowatych liściach; używanych jako przyprawa i do wyrobu leków; | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) przyprawa z cząbru ogrodowego


lexentry: pol/cząsteczka_adhezji_komórkowej__rzeczownik__1
written_rep: cząsteczka adhezji komórkowej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: CAM | cell adhesion molecule
sense_list:
(biologia, biologiczny) cząsteczka białkowa w błonie komórkowej uczestnicząca w komunikacji pomiędzy komórkami, w połączeniu między nimi oraz między komórką a macierzą zewnątrzkomórkową


lexentry: pol/cząstka_alfa__rzeczownik__1
written_rep: cząstka alfa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: alpha particle
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dodatnio naładowana cząstka promieniowania jonizującego, złożona z dwóch protonów i dwóch neutronów, czyli będąca jądrem atomu helu-4 (⁴He²⁺)


lexentry: pol/częstoskurcz_komorowy__rzeczownik__1
written_rep: częstoskurcz komorowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: VT | ventricular tachycardia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zagrażające życiu zaburzenie rytmu serca polegające na występowaniu co najmniej trzech kolejnych pobudzeń komorowych o częstości >100 uderzeń na minutę, powstających w mięśniu komór (poniżej pęczka Hisa)


lexentry: pol/część__rzeczownik__1
written_rep: część
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: part | compound
sense_list:
(mechanika) urządzenie elektryczne lub mechaniczne, działające w określony sposób, przeznaczone do pracy wewnątrz innego urządzenia lub we współpracy z nim


lexentry: pol/część_mowy__rzeczownik__1
written_rep: część mowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: part of speech
sense_list:
(gramatyka) kategoria gramatyczna, grupująca wyrazy ze względu na ich sposób odmiany, funkcje w zdaniu lub znaczenie;


lexentry: pol/człowiek__rzeczownik__1
written_rep: człowiek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: human | man | human being
sense_list:
(antropologia, antropologiczny) Homo sapiens Linnaeus, istota o najwyższym stopniu świadomości zamieszkująca Ziemię;


lexentry: pol/człowiek_pekiński__rzeczownik__1
written_rep: człowiek pekiński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Peking Man
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (antropologia, antropologiczny) Homo erectus pekinensis Black, hominid, którego szczątki odkryto w Chinach;


lexentry: pol/człowiek_śniegu__rzeczownik__1
written_rep: człowiek śniegu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: abominable snowman
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) (fantasy) duża, dwunożna istota, podobna do człowieka, o gęstym futrze, żyjąca rzekomo w Himalajach


lexentry: pol/d-moll__rzeczownik__1
written_rep: d-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: d minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku d (w zapisie nutowym z jednym bemolem)


lexentry: pol/dabigatran__rzeczownik__1
written_rep: dabigatran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dabigatran
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek przeciwkrzepliwy stosowany doustnie; odwracalny, bezpośredni inhibitor trombiny


lexentry: pol/daf__rzeczownik__1
written_rep: daf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daf
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) duży bęben obręczowy używany w tradycyjnej muzyce Bliskiego Wschodu


lexentry: pol/dagerotypia__rzeczownik__1
written_rep: dagerotypia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: daguerreotypy
sense_list:
(fotografia) (historia, historyczny, historycznie) pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;


lexentry: pol/daglezja_zielona__rzeczownik__1
written_rep: daglezja zielona
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Columbian pine | Douglas fir | Douglas spruce | Douglas-fir | Oregon pine
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Pseudotsuga menziesii, gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych, mogącego osiągać imponujące rozmiary i wiek, pochodzącego z zachodniej części Ameryki Północnej;


lexentry: pol/daj_Boże__wykrzyknik__1
written_rep: daj Boże
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: God willing | Deo volente
sense_list:
(książkowy) wypowiadane aby życzyć spełnienia się tego, o czym mowa w poprzednich wypowiedziach, co naszym zdaniem jest korzystne


lexentry: pol/daktylowiec__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: date palm
sense_list:
(botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix L., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;


lexentry: pol/daktylowiec_właściwy__rzeczownik__1
written_rep: daktylowiec właściwy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: date palm
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Phoenix dactylifera L., palma z rodziny arekowatych, uprawiana w wielu krajach świata;


lexentry: pol/dalajlama__rzeczownik__1
written_rep: dalajlama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dalai Lama
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł duchownego zwierzchnika kościoła lamaickiego (buddyzmu tybetańskiego) i do 1959 roku najwyższego świeckiego zwierzchnika politycznego w Tybecie;


lexentry: pol/dalia__rzeczownik__1
written_rep: dalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dahlia
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dahlia, rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;


lexentry: pol/dan__rzeczownik__1
written_rep: dan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dan
sense_list:
(sport, sportowy) jeden z dziesięciu stopni mistrzowskich we wschodnich systemach walki (dżudo, karate) oznaczających poziom wtajemniczenia i opanowania technik walki i dający prawo do noszenia czarnego pasa


lexentry: pol/dane__rzeczownik__1
written_rep: dane
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: data | evidence | information
sense_list:
wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków | informacje na temat jakiejś osoby


lexentry: pol/daniel__rzeczownik__1
written_rep: daniel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fallow deer
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Dama dama, gatunek roślinożernego ssaka z rodziny jeleniowatych; | (zoologia, zoologiczny) ssak należący do gatunku danieli (1.1)


lexentry: pol/danina__rzeczownik__1
written_rep: danina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tribute | levy
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu


lexentry: pol/danio_pręgowany__rzeczownik__1
written_rep: danio pręgowany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: zebrafish
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Danio rerio Hamilton, gatunek ryby słodkowodnej hodowanej w akwariach;


lexentry: pol/dao__rzeczownik__1
written_rep: dao
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dao | Tao
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, któremu przypisywane są bardzo różne znaczenia;


lexentry: pol/darbuka__rzeczownik__1
written_rep: darbuka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darabouka | darbuka | goblet drum
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;


lexentry: pol/dari__rzeczownik__1
written_rep: dari
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dari
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;


lexentry: pol/darknet__rzeczownik__1
written_rep: darknet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darknet
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sieć komputerowa, z którą można połączyć się wyłącznie za pomocą specjalnego oprogramowania, zwykle oferująca anonimizację danych przesyłanych przez użytkowników


lexentry: pol/darkroom__rzeczownik__1
written_rep: darkroom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darkroom
sense_list:
specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;


lexentry: pol/darwinizm__rzeczownik__1
written_rep: darwinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Darwinism
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (biologia, biologiczny) stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt;


lexentry: pol/darń__rzeczownik__1
written_rep: darń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sod
sense_list:
zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;


lexentry: pol/darśana__rzeczownik__1
written_rep: darśana
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: darshan
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nazwa hinduskich systemów filozoficznych | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w hinduizmie: obcowanie lub kontakt z bóstwem;


lexentry: pol/datagram__rzeczownik__1
written_rep: datagram
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datagram
sense_list:
(telekomunikacja) (informatyka, informatyczny) samodzielna, niezależna jednostka danych, przesyłana przez sieć komputerową i nietworząca w danej warstwie OSI strumienia z innymi jednostkami


lexentry: pol/datapad__rzeczownik__1
written_rep: datapad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datapad
sense_list:
(fantastyka naukowa, ang. „science fiction”) elektroniczne urządzenie przenośne do wprowadzania, przetwarzania i prezentacji danych


lexentry: pol/datura__rzeczownik__1
written_rep: datura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: datura
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) bieluń (rodzaj) | (botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina z rodzaju datura (1.1)


lexentry: pol/dau__rzeczownik__1
written_rep: dau
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dhow
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim


lexentry: pol/dawidia__rzeczownik__1
written_rep: dawidia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dove-tree
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Davidia Baill., monotypowy rodzaj drzewa z rodziny błotniowatych, z rzędu dereniowców;


lexentry: pol/dawka__rzeczownik__1
written_rep: dawka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dose
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;


lexentry: pol/dawkowanie__rzeczownik__1
written_rep: dawkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosing
sense_list:
(książkowy) (przenośnie, przenośnia) zwiększanie stopniowo nasilenia czegoś | odmierzanie i podawanie dawek czegoś, zwłaszcza leku


lexentry: pol/dać__czasownik__2
written_rep: dać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: give
sense_list:
(potocznie, potoczny) o kobiecie: umożliwić odbycie z sobą stosunku seksualnego, (porównaj) dać dupy


lexentry: pol/de_facto__przysłówek__1
written_rep: de facto
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: de facto | actually | in fact
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) tak, jak jest rzeczywiście, zgodnie ze stanem faktycznym


lexentry: pol/deadname__rzeczownik__1
written_rep: deadname
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dead name | deadname | dead-name
sense_list:
imię nadane osobie, która okazała się być transpłciowa lub niebinarna, po jej narodzinach, a którego ta osoba przestała używać


lexentry: pol/deadnaming__rzeczownik__1
written_rep: deadnaming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deadnaming
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (społeczny) pozbawione szacunku odrzucenie czyjejś transpłciowej lub niebinarnej tożsamości płciowej przez celowe stosowanie imienia lub nazwiska, którego ktoś sobie nie życzy


lexentry: pol/debet__rzeczownik__1
written_rep: debet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debit
sense_list:
(bankowość, bankowy) ujemne saldo na koncie; | (księgowość) lewa strona bilansu (z aktywami lub kosztami);


lexentry: pol/debilizm__rzeczownik__1
written_rep: debilizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: idiocy | moronism | stupidity
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) (psychologia, psychologiczny) najłagodniejszy stopień niepełnosprawności intelektualnej, dotyczący osób o ilorazie inteligencji w przybliżeniu 50–69, mogących uczyć się podstawowych umiejętności (czytanie, pisanie, proste liczenie), prowadzić samodzielne życie przy wsparciu, wykonywać nieskomplikowane prace


lexentry: pol/debiutant__rzeczownik__1
written_rep: debiutant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debutant
sense_list:
ten kto debiutuje, odbywa swoje pierwsze wystąpienia (w szczególności to jedno pierwsze) w nowej funkcji


lexentry: pol/debrza__rzeczownik__1
written_rep: debrza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dell | dingle
sense_list:
(geografia, geograficzny) głęboka, wąska dolina lub jar o stromych zboczach, z mocno zarośniętym terenem, powstałe na skutek erozyjnego działania wód


lexentry: pol/debugować__czasownik__1
written_rep: debugować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: debug
sense_list:
(informatyka, informatyczny) identyfikować i usuwać przyczyny błędów (bugów) z oprogramowania komputerowego


lexentry: pol/dechrystianizacja__rzeczownik__1
written_rep: dechrystianizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dechristianization
sense_list:
działania polegające na ograniczeniu lub zniesieniu wpływu chrześcijaństwa na danym terenie | proces odchodzenia od chrześcijaństwa


lexentry: pol/decybel__rzeczownik__1
written_rep: decybel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decibel
sense_list:
(fizyka, fizyczny) miara stosunku dowolnych wielkości fizycznych o tym samym wymiarze, jednostka równa 1/10 bela;


lexentry: pol/decyliard__liczebnikgłówny__1
written_rep: decyliard
part_of_speech: cardinalNumeral
min_sense_num: 01
trans_list: decilliard
sense_list:
(matematyka, matematyczny) termin w systemie długiej skali oznaczający liczbę równą 10⁶³; tysiąc decylionów


lexentry: pol/decylitr__rzeczownik__1
written_rep: decylitr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decilitre deciliter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) jednostka objętości równa jednej dziesiątej litra, czyli stu mililitrom albo 100 centymetrom sześciennym


lexentry: pol/decymetrowy__przymiotnik__1
written_rep: decymetrowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: decimetric
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mający długość bliską jednej dziesiątej metra | (fizyka, fizyczny) związany z długością rzędu jednej dziesiątej metra


lexentry: pol/dedukcja__rzeczownik__1
written_rep: dedukcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deduction
sense_list:
(logika, logiczny) (filozofia, filozoficzny) wnioskowanie od ogólnych tez do szczegółowych wniosków;


lexentry: pol/dedukować__czasownik__1
written_rep: dedukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deduce
sense_list:
(logika, logiczny) wyprowadzać logiczne wnioski (sądy szczegółowe) z założeń uznanych za prawdziwe, teorii lub sądów ogólnych; dowodzić metodą dedukcji


lexentry: pol/dedukować__czasownik__1
written_rep: dedukować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deduce | infer
sense_list:
(książkowy) wnioskować; rozumować i wyciągać wnioski na podstawie znanych danych, faktów, twierdzeń lub przesłanek


lexentry: pol/dedykować__czasownik__1
written_rep: dedykować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dedicate
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przeznaczać (np. serwer, łącze) do użycia wyłącznie w jednym celu | dodawać dedykację do daru wręczanego komuś; poświęcać komuś (najczęściej własne dzieło: utwór, wiersz itp.)


lexentry: pol/deep_state__rzeczownik__1
written_rep: deep state
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deep state
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (pejoratywnie, pejoratywny) domniemany rodzaj rządów składający się z potencjalnie tajnych i nieautoryzowanych sieci władzy działających niezależnie od politycznego przywództwa kraju, w celu realizacji własnych programów i interesów


lexentry: pol/deepfake__rzeczownik__1
written_rep: deepfake
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deepfake
sense_list:
(informatyka, informatyczny) metoda cyfrowej manipulacji obrazem i filmem przy użyciu zaawansowanych technologii oraz sztucznej inteligencji;


lexentry: pol/deeskalacja__rzeczownik__1
written_rep: deeskalacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: de-escalation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (wojskowość, wojskowy) ograniczenie nasilenia jakiegoś rozruchu, agresywnych działań zbrojnych


lexentry: pol/defektywny__przymiotnik__1
written_rep: defektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: defective
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) nieposiadający niektórych form fleksyjnych | mający defekty, wady, braki


lexentry: pol/defeminizacja__rzeczownik__1
written_rep: defeminizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defeminization
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) proces zmniejszania się liczby kobiet względem mężczyzn w określonym obszarze


lexentry: pol/defensyna__rzeczownik__1
written_rep: defensyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defensin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) białko kationowe będące elementem układu immunologicznego posiadające właściwości antybakteryjne, antywirusowe i antygrzybiczne


lexentry: pol/defensywa__rzeczownik__1
written_rep: defensywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defense
sense_list:
(sport, sportowy) część drużyny piłkarskiej przeznaczona do zadań obronnych | działania mające na celu obronę przed atakiem


lexentry: pol/defetyzm__rzeczownik__1
written_rep: defetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defeatism
sense_list:
(książkowy) niewiara w powodzenie sprawy, w zwycięstwo; przewidywanie porażki z góry, przed decydującą rozgrywką


lexentry: pol/defibrylacja__rzeczownik__1
written_rep: defibrylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defibrillation
sense_list:
(medycyna, medyczny) zabieg medyczny, którego celem jest przywrócenie akcji serca, polegający na przystawieniu elektrod defibrylatora i krótkotrwałym działaniu na organizm chorego prądem stałym


lexentry: pol/defibrylator__rzeczownik__1
written_rep: defibrylator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defibrillator
sense_list:
(medycyna, medyczny) (technologia, technika, techniczny) urządzenie elektryczne służące do defibrylacji;


lexentry: pol/defilada__rzeczownik__1
written_rep: defilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: parade
sense_list:
uroczysty przemarsz wojska lub innej grupy, np. sportowców czy ludności cywilnej, przejazd pojazdów, przelot samolotów w szyku paradnym dla oddania honorów przedstawicielom władzy;


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deflation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) zjawisko obniżenia ogólnego poziomu cen z powodu zmniejszonego dopływu pieniądza do gospodarki


lexentry: pol/deflacja__rzeczownik__1
written_rep: deflacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrainment
sense_list:
(geologia, geologiczny) wywiewanie przez wiatr luźnego materiału z płaskiej powierzchni suchego terenu


lexentry: pol/deflagracja__rzeczownik__1
written_rep: deflagracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deflagration
sense_list:
(chemia, chemiczny) szybkie spalanie materiału wybuchowego, jednak przebiegające stosunkowo łagodnie w stosunku do detonacji;


lexentry: pol/defragmentacja__rzeczownik__1
written_rep: defragmentacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defragmentation
sense_list:
(informatyka, informatyczny) proces przenoszenia danych pomiędzy obszarami dysku twardego w celu jego optymalnego wykorzystania;


lexentry: pol/defraudacja__rzeczownik__1
written_rep: defraudacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: defraudation | embezzlement
sense_list:
przestępstwo polegające na przywłaszczeniu cudzej powierzonej korzyści materialnej (pieniędzy, majątku)


lexentry: pol/degażówki__rzeczownik__1
written_rep: degażówki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: notched double-edged thinning scissors
sense_list:
(fryzjerstwo, fryzjerski) nożyczki fryzjerskie z ząbkowaną jedną lub obiema krawędziami tnącymi, służące do cieniowania włosów;


lexentry: pol/degeneracja__rzeczownik__1
written_rep: degeneracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: degeneration
sense_list:
(biologia, biologiczny) nieodwracalne zmiany patologiczne w komórkach, tkankach albo narządach | postępowanie, zachowanie lub moralność niezgodne z powszechnie akceptowanymi normami


lexentry: pol/degenerat__rzeczownik__1
written_rep: degenerat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: degenerate
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba, która przestała przestrzegać norm społecznych i moralnych


lexentry: pol/degenerować_się__czasownik__1
written_rep: degenerować się
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: degenerate
sense_list:
tracić normy moralne | (matematyka, matematyczny) dla określonych parametrów sprowadzać się do prostszego przypadku


lexentry: pol/deglomeracja__rzeczownik__1
written_rep: deglomeracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deglomeration
sense_list:
planowy lub samoczynny proces rozpraszania się skupisk ludności i jej działalności (firm, instytucji itp.);


lexentry: pol/degradacja__rzeczownik__1
written_rep: degradacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: degradation
sense_list:
niszczenie środowiska i zasobów, jakimi ono dysponuje | obniżenie pozycji / rangi / wartości | zmiana czyjegoś stanowiska zawodowego na niższe


lexentry: pol/degustować__czasownik__1
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: degust | degustate | taste
sense_list:
(podniośle) próbować jedzenia lub napojów w sposób świadomy, z uwagą, aby docenić ich smak, aromat, teksturę i inne walory


lexentry: pol/degustować__czasownik__2
written_rep: degustować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: delight | relish
sense_list:
(potocznie, potoczny) czerpać przyjemność z długotrwałego czy bardzo szczegółowego zajmowania się czymś


lexentry: pol/dehydrogenaza__rzeczownik__1
written_rep: dehydrogenaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dehydrogenase
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) enzym katalizujący odszczepianie atomów wodoru od metabolitów i przenoszenie ich na inne związki chemiczne;


lexentry: pol/deifikacja__rzeczownik__1
written_rep: deifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deification | deifying
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przypisywanie komuś lub czemuś boskich cech i właściwości, uznawanie komuś za boga;


lexentry: pol/deizm__rzeczownik__1
written_rep: deizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (filozofia, filozoficzny) pogląd filozoficzny zakładający istnienie jakiejś nieokreślonej dokładnie duchowej siły sprawczej, która stworzyła świat materialny i prawa nim rządzące, jednak nie ingeruje ona bezpośrednio w jego działanie;


lexentry: pol/dejwud__rzeczownik__1
written_rep: dejwud
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deadwood
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) podwodne trójkątne wzmocnienie szkieletu łodzi, na połączeniu stępki i dziobnicy | (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) podwodne trójkątne wzmocnienie szkieletu łodzi, na połączeniu stępki i tylnicy lub pawęży;


lexentry: pol/deka-__temat_słowotwórczy__1
written_rep: deka-
min_sense_num: 01
trans_list: deca-
sense_list:
(fizyka, fizyczny) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary dziesięć razy większe od podstawowych; | pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z liczbą dziesięć


lexentry: pol/dekabrysta__rzeczownik__1
written_rep: dekabrysta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Decembrist | Dekabrist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) członek lub zwolennik szlacheckiego ruchu rewolucyjnego, działającego w latach 20. XIX w. w Rosji, dążącego do zniesienia jedynowładztwa cara i zatarcia różnic klasowych;


lexentry: pol/dekadencja__rzeczownik__1
written_rep: dekadencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decadence
sense_list:
chylenie się ku upadkowi | rozkład wartości moralnych i kulturowych | tendencja w sztuce europejskiej przełomu wieku XIX i XX


lexentry: pol/dekametrowy__przymiotnik__1
written_rep: dekametrowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: decametric
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (technologia, technika, techniczny) związany z długością rzędu 10 metrów | (fizyka, fizyczny) mający długość 10 metrów


lexentry: pol/dekanat__rzeczownik__1
written_rep: dekanat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deanery | decanate
sense_list:
(kościelny) jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele;


lexentry: pol/dekatyzacja__rzeczownik__1
written_rep: dekatyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: blowing | crabbing | decating | decatising | decatizing
sense_list:
(włókiennictwo) jeden z ostatnich etapów produkcji tkaniny: naprzemienne poddawanie jej działaniu gorącej i zimnej wody;


lexentry: pol/dekielek__rzeczownik__1
written_rep: dekielek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lens cap
sense_list:
(fotografia) element zakładany na obiektyw, służący do zabezpieczenia szkła obiektywu przed brudem czy zarysowaniem


lexentry: pol/deklaracja__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: declaration
sense_list:
oficjalna wypowiedź przedstawiająca czyjś punkt widzenia, stan wiedzy o czymś lub wolę oświadczającego | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) zobowiązanie mające moc prawną, akt prawny | pismo zawierające deklarację (1.1)


lexentry: pol/deklaracja_podatkowa__rzeczownik__1
written_rep: deklaracja podatkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tax return | tax declaration | declaration of income
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (księgowość) dokument zawierający informacje o osiągniętych dochodach lub poniesionych stratach;


lexentry: pol/deklaratywny__przymiotnik__1
written_rep: deklaratywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: declarative
sense_list:
ograniczający się do samego stwierdzenia lub zapowiedzi, bez wewnętrznego przekonania, bez rzeczywistego działania; stanowiący jedynie deklarację


lexentry: pol/deklinacja_słaba__rzeczownik__1
written_rep: deklinacja słaba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: weak declension
sense_list:
(gramatyka) rodzaj odmiany przez przypadki w gramatykach niektórych językow, np. niemieckim, islandzkim


lexentry: pol/dekokt__rzeczownik__1
written_rep: dekokt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decoction
sense_list:
(termin specjalistyczny) w piwowarstwie: część zacieru pobierana z kadzi zaciernej, doprowadzana do wrzenia w kotle zaciernym, a następnie ponownie wlewana do zacieru głównego;


lexentry: pol/dekolonizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekolonizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decolonization | decolonisation
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces uzyskiwania niezależności państwowej przez terytoria będące koloniami; obalanie systemu kolonialnego, likwidacja kolonializmu;


lexentry: pol/dekolt__rzeczownik__1
written_rep: dekolt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: neckline
sense_list:
wycięcie w ubraniu (np. w sukni, swetrze, bluzce), odsłaniające szyję, czasem ramiona, piersi lub plecy


lexentry: pol/dekompresja__rzeczownik__1
written_rep: dekompresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decompression
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przywrócenie pierwotnego rozmiaru informacji, której rozmiar został uprzednio zmniejszony


lexentry: pol/dekomunizacja__rzeczownik__1
written_rep: dekomunizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decommunization
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie komunizmu, proces odchodzenia od komunizmu


lexentry: pol/dekomunizować__czasownik__1
written_rep: dekomunizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decommunise | decommunize
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) usuwać wpływy doktryny komunistycznej


lexentry: pol/dekotora__rzeczownik__1
written_rep: dekotora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decotora | dekotora
sense_list:
japoński styl obfitego, monumentalnego dekorowania ciężarówek, często w liczne iluminacje, malowidła, elementy przestrzenne, rzeźby itp.


lexentry: pol/dekret__rzeczownik__1
written_rep: dekret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decree | act
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) akt prawny mający moc ustawy, wydany przez organ władzy wykonawczej;


lexentry: pol/dekspantenol__rzeczownik__1
written_rep: dekspantenol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dexpanthenol
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) analog alkoholowy będący witaminą kwasu pantotenowego, regenerujący skórę


lexentry: pol/del_credere__związek_wyrazów__1
written_rep: del credere
min_sense_num: 01
trans_list: del credere
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) dodatkowe wynagrodzenie pobrane przez komisanta za poręczenie, że sprzedany towar zostanie opłacony w określonym terminie


lexentry: pol/delficki__przymiotnik__1
written_rep: delficki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Delphic
sense_list:
(geografia, geograficzny) związany z Delfami | taki, który jest niejasny, proroczy, wróżbiarski; wieloznaczny


lexentry: pol/delirium__rzeczownik__1
written_rep: delirium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delirium
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) ostra psychoza pod postacią przemijających zaburzeń świadomości, charakteryzująca się dezorientacją w czasie i miejscu, zmienną uwagą, zaburzeniami myślenia, percepcji i emocji; często towarzyszą temu omamy, pobudzenie i lęk


lexentry: pol/delta__rzeczownik__1
written_rep: delta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: delta
sense_list:
(geografia, geograficzny) ujście rzeki w kształcie trójkąta, wielkiej litery delta (1.1); | (językoznawstwo, językoznawczy) nazwa czwartej litery alfabetu greckiego, δ;


lexentry: pol/demagogia__rzeczownik__1
written_rep: demagogia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demagogy | demagoguery
sense_list:
oddziaływanie na uczucia i nastroje polityczne lub społeczne nieuświadomionych mas przez nierealne obietnice, pochlebstwa itp. dla osiągnięcia własnych celów;


lexentry: pol/demaskatorski__przymiotnik__1
written_rep: demaskatorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: whistle-blowing
sense_list:
taki, który demaskuje; który ujawnia to, co skrywane ((na przykład) czyjeś tajemnice, tajne informacje)


lexentry: pol/dementi__rzeczownik__1
written_rep: dementi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denial
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (dyplomacja) zaprzeczenie ogłoszone oficjalnie; sprostowanie określonych wiadomości (zazwyczaj politycznych), wcześniej udostępnionych publicznie


lexentry: pol/demilitaryzacja__rzeczownik__1
written_rep: demilitaryzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demilitarisation demilitarization
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) proces, w którym określony obszar, państwo lub organizacja pozbawiane są zdolności wojskowych


lexentry: pol/demiseksualizm__rzeczownik__1
written_rep: demiseksualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demisexuality
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) (neologizm) odczuwanie popędu seksualnego pod warunkiem nawiązania silnej więzi emocjonalnej;


lexentry: pol/demo__rzeczownik__1
written_rep: demo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demo
sense_list:
(potocznie, potoczny) demonstracja (protest uliczny) | (potocznie, potoczny) wersja demonstracyjna, np. gry komputerowej, utworu, programu


lexentry: pol/demobilizacja__rzeczownik__1
written_rep: demobilizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demobilization
sense_list:
rozbrojenie, przejście sił zbrojnych państwa ze stanu wojennego do stanu pokojowego | zwalnianie odbywających czynną służbę wojskową do rezerwy


lexentry: pol/demografia__rzeczownik__1
written_rep: demografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demography
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (edukacja, edukacyjny) nauka zajmująca się jakościowym i ilościowym badaniem stanów, struktur, ruchów i rozwoju ludności w określonych warunkach historycznych;


lexentry: pol/demokracja__rzeczownik__1
written_rep: demokracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: democracy
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) ustrój polityczny, w którym źródło władzy stanowi wola większości obywateli;


lexentry: pol/demokratyzacja__rzeczownik__1
written_rep: demokratyzacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: democratization | democratisation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) proces przeobrażania systemu politycznego celem rozszerzenia uczestnictwa politycznego obywateli państwa, wprowadzanie zasad rządzenia opartych na współdecydowaniu wszystkich obywateli;


lexentry: pol/demon__rzeczownik__1
written_rep: demon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: demon
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) istota nadprzyrodzona występująca w wierzeniach ludowych, mitologiach i religiach, zajmująca pozycję pośrednią między bogami a ludźmi; o cechach na wpół ludzkich, na wpół boskich; najczęściej nieprzyjazna człowiekowi;


lexentry: pol/demonologiczny__przymiotnik__1
written_rep: demonologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: demonological
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) dotyczący demonologii (działu etnografii) | (teologia, teologiczny) dotyczący demonologii (działu teologii)


lexentry: pol/demonstrować__czasownik__1
written_rep: demonstrować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: demonstrate
sense_list:
brać udział w publicznym proteście, demonstracji | prezentować coś – urządzenie, towar lub działanie czegoś | okazywać w sposób ostentacyjny swoje uczucia, siłę, możliwości


lexentry: pol/denar__rzeczownik__1
written_rep: denar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denar
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) srebrna moneta rzymska, później średniowieczna jednostka monetarna różnych krajów europejskich;


lexentry: pol/denaturować__czasownik__1
written_rep: denaturować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: denature
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) zmieniać strukturę i funkcję białka pod wpływem wysokiej temperatury lub kwasu | (chemia, chemiczny) (spożywczy) dodawać substancji toksycznej lub gorzkiej, aby alkohol stał się niezdatny do picia | zmieniać właściwości, pozbawiać cech naturalnych


lexentry: pol/denazyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denazification
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) eliminacja wpływów nazizmu, usunięcie nazistów z życia politycznego i społecznego;


lexentry: pol/denazyfikowanie__rzeczownik__1
written_rep: denazyfikowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denazification | denazifying
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przeprowadzanie procesu denazyfikacji, likwidowanie nazizmu


lexentry: pol/dendrologia__rzeczownik__1
written_rep: dendrologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dendrology
sense_list:
(botanika, botaniczny) dział botaniki, nauka o drzewach, krzewach, krzewinkach i pnączach o zdrewniałych łodygach;


lexentry: pol/denga__rzeczownik__1
written_rep: denga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dengue fever | dengue
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra wirusowa choroba przenoszona przez komary powodująca m.in. ból głowy, mięśni i stawów oraz charakterystyczną wysypkę;


lexentry: pol/denialista__rzeczownik__1
written_rep: denialista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denialist
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (socjologia, socjologiczny) osoba, która odrzuca określone ustalenia naukowe, zaprzecza faktom, hołduje zaklinaniu rzeczywistości


lexentry: pol/denitryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: denitryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denitrification
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) proces redukcji azotanów do azotu cząsteczkowego w warunkach beztlenowych;


lexentry: pol/denominacyjny__przymiotnik__1
written_rep: denominacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: denominational
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) związany z denominacją, dotyczący denominacji | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) związany z denominacją, dotyczący denominacji


lexentry: pol/denuncjować__czasownik__1
written_rep: denuncjować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: delate
sense_list:
donosić władzom poufnie o popełnieniu przez kogoś wykroczenia, potajemnie oskarżać o takie czyny lub poglądy


lexentry: pol/deontologia__rzeczownik__1
written_rep: deontologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deontology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (filozofia, filozoficzny) dział etyki zajmujący się obowiązkami moralnymi i zasadami postępowania, zwłaszcza w określonych zawodach


lexentry: pol/departament__rzeczownik__1
written_rep: departament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: department
sense_list:
(administracja) jednostka organizacyjna ministerstwa lub innej instytucji, | (administracja) jednostka podziału administracyjnego w niektórych państwach,


lexentry: pol/depenalizacja__rzeczownik__1
written_rep: depenalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depenalization
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ograniczenie i złagodzenie wymiaru karalności określonego typu czynu, uznawanego dotychczas za przestępstwo lub wykroczenie;


lexentry: pol/depilacja__rzeczownik__1
written_rep: depilacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilation | depilation
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) (medycyna, medyczny) usuwanie włosów z miejsc niepożądanych za pomocą urządzeń lub środków chemicznych;


lexentry: pol/deponować__czasownik__1
written_rep: deponować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: deposit
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozostawiać gdzieś lub u kogoś pieniądze albo kosztowności, w celu ich zabezpieczenia ()


lexentry: pol/deportacja__rzeczownik__1
written_rep: deportacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deportation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wydalenie cudzoziemca poza granice danego kraju | zesłanie do określonego miejsca na przymusowy pobyt


lexentry: pol/deprecjacja__rzeczownik__1
written_rep: deprecjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depreciation
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) spadek wartości dobra lub usługi, zwykle pieniądza w systemie płynnych kursów walut;


lexentry: pol/depresant__rzeczownik__1
written_rep: depresant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depressant | downer
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) substancja psychoaktywna działająca depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, powodująca uspokojenie, rozluźnienie, senność;


lexentry: pol/depresja__rzeczownik__1
written_rep: depresja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: depression
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) chorobliwe przygnębienie i zahamowanie czynności psychicznych; | (ekonomia, ekonomiczny) faza cyklu koniunkturalnego następująca po kryzysie | (geografia, geograficzny) obszar leżący poniżej poziomu morza;


lexentry: pol/depresja_poporodowa__rzeczownik__1
written_rep: depresja poporodowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: postnatal depression | postpartum depression
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia nastroju objawiające się epizodem depresyjnym w ciągu trzech miesięcy po porodzie, trwające od dwóch do sześciu miesięcy;


lexentry: pol/deputat__rzeczownik__2
written_rep: deputat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: payment in kind
sense_list:
część uposażenia lub uposażenie dodatkowe wypłacane w naturze artykułami pierwszej potrzeby, typu opał, żywność;


lexentry: pol/derealizacja__rzeczownik__1
written_rep: derealizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derealization
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (medycyna, medyczny) zaburzenie psychiczne polegające na poczuciu obcości świata zewnętrznego i odbieraniu go jako zmienionego lub nierzeczywistego


lexentry: pol/dereferencja__rzeczownik__1
written_rep: dereferencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dereferencing
sense_list:
(informatyka, informatyczny) uzyskanie dostępu do zmiennej lub obiektu w pamięci na podstawie ich adresów lub referencji;


lexentry: pol/deregulacja__rzeczownik__1
written_rep: deregulacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deregulation
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (ekonomia, ekonomiczny) zniesienie lub ograniczenie przepisów określających coś


lexentry: pol/dereifikacja__rzeczownik__1
written_rep: dereifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dereification
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wyłączenie z kategorii rzeczy (zwykle o zwierzętach)


lexentry: pol/deresz__rzeczownik__1
written_rep: deresz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: roan
sense_list:
(hipologia, hipologiczny) koń, którego maść sierści ma mieszane kolory: kary, gniady lub kasztanowaty z białym


lexentry: pol/dereń__rzeczownik__1
written_rep: dereń
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dogwood | cornel | cornel-tree
sense_list:
(botanika, botaniczny) ozdobny lub uprawny krzew albo drzewo z rodzaju dereń (1.1), często o jadalnych owocach


lexentry: pol/dereń_świdwa__rzeczownik__1
written_rep: dereń świdwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bloody dogwood | common dogwood
sense_list:
(botanika, botaniczny) Cornus sanguinea L., duży krzew pospolicie występujący w Polsce, z krwistoczerwonymi liśćmi w okresie jesiennym;


lexentry: pol/dermatolog__rzeczownik__1
written_rep: dermatolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dermatologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznaniem, profilaktyką oraz leczeniem chorób, objawiających się na skórze, paznokciach i włosach


lexentry: pol/derogacja__rzeczownik__1
written_rep: derogacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derogation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) pozbawienie normy prawnej jej mocy, z zastąpieniem lub bez zastąpienia jej nową;


lexentry: pol/derwisz__rzeczownik__1
written_rep: derwisz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dervish
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek muzułmańskiego bractwa religijnego o charakterze mistycznym


lexentry: pol/derywacja__rzeczownik__1
written_rep: derywacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derivation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) tworzenie nowych wyrazów przez dodanie lub usunięcie przedrostków i przyrostków;


lexentry: pol/derywacja_wsteczna__rzeczownik__1
written_rep: derywacja wsteczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: back-formation
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) proces słowotwórczy tworzenia nowego wyrazu zazwyczaj poprzez usunięcie przyrostków lub końcówek z wyrazu motywującego


lexentry: pol/design__rzeczownik__1
written_rep: design
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: design
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) stylistyka jakiegoś przedmiotu, projektu; zespół cech charakterystycznych dla projektanta, firmy itp. | (zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) wzór, projekt wyrobu przemysłowego; także zajmowanie się wzornictwem przemysłowym


lexentry: pol/designer__rzeczownik__1
written_rep: designer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: designer
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) (sztuka) specjalista od designu, projektant wzorów dla wyrobów przemysłowych


lexentry: pol/deska_do_krojenia__rzeczownik__1
written_rep: deska do krojenia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chopping board | cutting board
sense_list:
deska kuchenna, wykonana najczęściej z drewna, rzadziej z plastiku lub ceramiki, służąca do krojenia i przygotowywania żywności


lexentry: pol/deska_rozdzielcza__rzeczownik__1
written_rep: deska rozdzielcza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dashboard | dash | instrument cluster
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) element wyposażenia samochodu umieszczony przed kierowcą zawierający wskaźniki, regulatory i przełączniki;


lexentry: pol/deska_sedesowa__rzeczownik__1
written_rep: deska sedesowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: toilet seat
sense_list:
element przykrywający muszlę klozetową, zwykle składający się z siedziska i pokrywy, umożliwiającej zamknięcie muszli


lexentry: pol/deska_snowboardowa__rzeczownik__1
written_rep: deska snowboardowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: snowboard
sense_list:
(sport, sportowy) szeroka deska mocowana do butów specjalnymi wiązaniami i służąca do zjeżdżania po śniegu;


lexentry: pol/deskryptywizm__rzeczownik__1
written_rep: deskryptywizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: descriptivism
sense_list:
dążność do opisywania faktów w sposób neutralny | (filozofia, filozoficzny) deskryptywna teoria nazw | (językoznawstwo, językoznawczy) dążność do opisywania realnie używanego języka w sposób neutralny, bez wartościowania jego elementów;


lexentry: pol/desorpcja__rzeczownik__1
written_rep: desorpcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: desorption
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) proces uwalniania cząsteczek z wnętrza lub z powierzchni ciała stałego lub cieczy;


lexentry: pol/desperat__rzeczownik__1
written_rep: desperat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despairer
sense_list:
człowiek, który stracił nadzieję na coś; ktoś, kto jest gotowy na wszystko, bez zwracania uwagi na konsekwencje


lexentry: pol/despot__rzeczownik__1
written_rep: despot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł cesarzy bizantyjskich i ich krewnych | (historia, historyczny, historycznie) tytuł władców serbskich


lexentry: pol/despota__rzeczownik__1
written_rep: despota
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despot
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł dworski w Cesarstwie Bizantyjskim, nadawany honorowo synom lub zięciom cesarzy; | (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władca absolutny, mający nieograniczoną władzę


lexentry: pol/despotyczny__przymiotnik__1
written_rep: despotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: despotic
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) związany z despotyzmem jako formą rządów lub z despotą


lexentry: pol/despotyzm__rzeczownik__1
written_rep: despotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: despotism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) bezwzględna i nieograniczona władza, opierająca się na terrorze oraz nieprzestrzeganiu praw i wolności obywatelskich


lexentry: pol/destabilizować__czasownik__1
written_rep: destabilizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: destabilize
sense_list:
wprowadzać destabilizację, doprowadzać do utraty stabilności przez jakiś podmiot, często w sensie politycznym


lexentry: pol/destalinizacja__rzeczownik__1
written_rep: destalinizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: de-Stalinization
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) likwidowanie stalinizmu, proces odchodzenia od stalinizmu;


lexentry: pol/destylacja__rzeczownik__1
written_rep: destylacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: distillation
sense_list:
(chemia, chemiczny) sposób rozdziału substancji wykorzystujący różnicę w prężnościach par (temperaturach wrzenia);


lexentry: pol/destylować__czasownik__1
written_rep: destylować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: distill | distil
sense_list:
(chemia, chemiczny) poddawać destylacji czyli procesowi odparowywania i skraplania cieczy w celu usunięcia z niej substancji nielotnych


lexentry: pol/desygnat__rzeczownik__1
written_rep: desygnat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: designatum | referent
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (logika, logiczny) dowolny obiekt, do którego zastosowanie danej nazwy ma sens;


lexentry: pol/deszcz__rzeczownik__1
written_rep: deszcz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rain
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) opad atmosferyczny, krople wody powstające w chmurach i spadające na ziemię;


lexentry: pol/deszczownica__rzeczownik__1
written_rep: deszczownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rainshower head
sense_list:
rodzaj baterii prysznicowej o dużym „talerzu” zapewniającym szeroki strumień wody, montowanej podtynkowo (na ścianie lub na suficie)


lexentry: pol/deszeret__rzeczownik__1
written_rep: deszeret
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deshret
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) czerwona korona władców Dolnego Egiptu w okresie predynastycznym, mająca podwyższony tył i spiralę z przodu;


lexentry: pol/detal__rzeczownik__1
written_rep: detal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: retail
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) forma handlu, w małych ilościach, sprzedaż niehurtowa, bezpośrednio konsumentowi


lexentry: pol/detektyw__rzeczownik__1
written_rep: detektyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detective | investigator
sense_list:
człowiek zajmujący się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariusz policji lub jako pracownik prywatnej agencji śledczej


lexentry: pol/detektywka__rzeczownik__1
written_rep: detektywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detective
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) kobieta zajmująca się w sposób niejawny dochodzeniem, śledzeniem, rozwiązywaniem spraw o charakterze kryminalnym jako funkcjonariuszka policji lub jako pracowniczka prywatnej agencji śledczej


lexentry: pol/detencja__rzeczownik__1
written_rep: detencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detention
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe umieszczenie w zamkniętym ośrodku pod nadzorem, np. w szpitalu psychiatrycznym, ośrodku dla uchodźców


lexentry: pol/detergent__rzeczownik__1
written_rep: detergent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: detergent
sense_list:
(chemia, chemiczny) środek piorący, myjący lub czyszczący; (także, też) substancja chemiczna zawarta w takim środku;


lexentry: pol/determinatyw__rzeczownik__1
written_rep: determinatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinative
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) występujący w niektórych językach znak określający klasę pojęciową charakteryzującą dane słowo i umieszczany przed lub po nim;


lexentry: pol/determinizm__rzeczownik__1
written_rep: determinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: determinism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) teoria przyczynowo-skutkowa zakładająca, że ciąg określonych zdarzeń nieuchronnie prowadzi do danego skutku, rezultatu;


lexentry: pol/detonować__czasownik__2
written_rep: detonować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 02
trans_list: detonate
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) wykonywać dźwięki nieczysto | rozrywać się z hukiem; ulegać eksplozji


lexentry: pol/deuteragonista__rzeczownik__1
written_rep: deuteragonista
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deuteragonist
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) w starożytnej Grecji: drugi co do ważności aktor odgrywający rolę w antycznej sztuce greckiej


lexentry: pol/dewaluować__czasownik__1
written_rep: dewaluować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: devalue
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) urzędowo obniżać kurs danej waluty | (książkowy) obniżać wartość lub znaczenie czegoś


lexentry: pol/dewiant__rzeczownik__1
written_rep: dewiant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deviant | deviate
sense_list:
(książkowy) (psychologia, psychologiczny) osoba cierpiąca na zaburzenia psychiczne, przejawiające się w zachowaniu odbiegającym od norm moralnych lub obyczajowych


lexentry: pol/dewitalizacja__rzeczownik__1
written_rep: dewitalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devitalization
sense_list:
(biologia, biologiczny) pozbawienie funkcji życiowych organizmu lub tkanki; | (stomatologia, stomatologiczny) procedura stomatologiczna polegająca na celowym wywołaniu martwicy miazgi zębowej przy użyciu specjalnych środków chemicznych (zatrucie zęba)


lexentry: pol/dewocja__rzeczownik__1
written_rep: dewocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bigotry
sense_list:
gorliwe spełnianie praktyk religijnych na pokaz przy jednoczesnym zaniedbaniu duchowości wewnętrznej;


lexentry: pol/dewocjonalia__rzeczownik__1
written_rep: dewocjonalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devotional article
sense_list:
(handel, handlowy) różne drobne przedmioty związane z kultem religijnym, zwykle te będące w obiegu handlowym;


lexentry: pol/dezadaptacyjny__przymiotnik__1
written_rep: dezadaptacyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: disadaptive
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) taki, który uniemożliwia komuś przystosowanie się do otoczenia, warunków, środowiska


lexentry: pol/dezerterować__czasownik__1
written_rep: dezerterować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: desert
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) opuszczać bez zezwolenia swoje stanowisko, jednostkę wojskową lub miejsce obowiązkowej służby


lexentry: pol/dezodorant__rzeczownik__1
written_rep: dezodorant
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deodorant
sense_list:
(higiena, higieniczny) produkt kosmetyczny pomagający zwalczać nieprzyjemny zapach ciała i jego potu;


lexentry: pol/dezynfekcja__rzeczownik__1
written_rep: dezynfekcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disinfection
sense_list:
odkażanie, postępowanie mające na celu maksymalne zmniejszenie liczby drobnoustrojów w odkażanym materiale;


lexentry: pol/dharma__rzeczownik__1
written_rep: dharma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dharma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: doktryna buddyjska | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: element składowy materii | (filozofia, filozoficzny) w buddyzmie: ostateczna rzeczywistość, prawda | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: podstawowe zasady etyczne | (filozofia, filozoficzny) w hinduizmie i buddyzmie: prawo karmiczne decydujące o życiu człowieka (prawo przyczyny i skutku);


lexentry: pol/diabetolog__rzeczownik__1
written_rep: diabetolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diabetologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy i jej powikłań


lexentry: pol/diabetologia__rzeczownik__1
written_rep: diabetologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diabetology
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem cukrzycy oraz jej powikłań;


lexentry: pol/diabeł__rzeczownik__1
written_rep: diabeł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: devil
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (mitologia, mitologiczny) upadły anioł, kuszący do grzechu;


lexentry: pol/diabeł_tasmański__rzeczownik__1
written_rep: diabeł tasmański
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Tasmanian devil
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Sarcophilus harrisii, gatunek torbacza z rodziny niełazowatych; | (zoologia, zoologiczny) zwierzę z gatunku diabłów tasmańskich (1.1)


lexentry: pol/diadem__rzeczownik__1
written_rep: diadem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diadem
sense_list:
złota lub srebrna opaska na głowę, zakładana przez królów, książęta i duchownych jako oznaka ich władzy;


lexentry: pol/diageneza__rzeczownik__1
written_rep: diageneza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagenesis
sense_list:
(geologia, geologiczny) zespół procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych, którym podlegają osady po ich pierwotnym odkładaniu, prowadzących do ich zagęszczenia, zestalania i przekształcenia w skały osadowe


lexentry: pol/diagnostyka__rzeczownik__1
written_rep: diagnostyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagnostics
sense_list:
(medycyna, medyczny) rozpoznawanie chorób na podstawie przeprowadzonych badań (zarówno u ludzi, jak i u zwierząt); | (psychologia, psychologiczny) proces oceny cech i stanów psychicznych człowieka dokonywany przez psychologa za pomocą metod psychologicznych, którymi najczęściej są testy psychologiczne, obserwacja psychologiczna i wywiad;


lexentry: pol/diagonalizacja__rzeczownik__1
written_rep: diagonalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diagonalization
sense_list:
(matematyka, matematyczny) przekształcenie macierzy w macierz diagonalną przez pomnożenie jej przez drugą macierz oraz jej odwrotność


lexentry: pol/dialekt__rzeczownik__1
written_rep: dialekt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialect
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) swoista odmiana języka, właściwa dla pewnej społeczności, grupy społecznej lub pewnego terytorium;


lexentry: pol/dialektologia__rzeczownik__1
written_rep: dialektologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialectology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o dialektach i gwarach;


lexentry: pol/dialektyk__rzeczownik__1
written_rep: dialektyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialectic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) zwolennik teorii filozoficznej, która za nadrzędne prawo uznaje rozwój przez przeciwieństwa | (potocznie, potoczny) ktoś biegły w dyskusji


lexentry: pol/dialektyka__rzeczownik__1
written_rep: dialektyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dialectic
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) metoda wyrażania myśli polegająca na dochodzeniu do prawdy poprzez ukazywanie sprzeczności zawartych w pojęciach i przekonaniach


lexentry: pol/diamagnetyczny__przymiotnik__1
written_rep: diamagnetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diamagnetic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) mający mniejszą przenikalność magnetyczną niż próżnia, słabo odpychany przez magnes


lexentry: pol/diamagnetyk__rzeczownik__1
written_rep: diamagnetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamagnetic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) ciało o przenikalności magnetycznej mniejszej od próżni, słabo odpychane przez magnes


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diamond
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał, przezroczysta odmiana węgla występująca w przyrodzie;


lexentry: pol/diament__rzeczownik__1
written_rep: diament
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glass cutter
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przyrząd przeznaczony do rżnięcia szkła i szlifowania kamieni szlachetnych, zazwyczaj z diamentowym ostrzem


lexentry: pol/diaskop__rzeczownik__1
written_rep: diaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slide projector
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania przezroczy na ekranie;


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaspora
sense_list:
(książkowy) członkowie jakiegoś narodu lub wyznawcy jakiejś religii żyjący na obczyźnie lub poza miejscem tradycyjnego zamieszkania; | (książkowy) rozproszenie wspólnoty narodowej lub religijnej poza obszar jej bazowego zamieszkania


lexentry: pol/diaspora__rzeczownik__1
written_rep: diaspora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaspore
sense_list:
(botanika, botaniczny) (mykologia, mykologiczny) twór służący do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba;


lexentry: pol/diastema__rzeczownik__1
written_rep: diastema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diastema
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (stomatologia, stomatologiczny) przestrzeń między zębami u niektórych ssaków;


lexentry: pol/diatryba__rzeczownik__1
written_rep: diatryba
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diatribe
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) uprawiany w starożytności przez filozofów moralizatorski gatunek literacki w formie swobodnego dialogu lub mowy, łączący prostotę stylu z wywodem retorycznym


lexentry: pol/diazepam__rzeczownik__1
written_rep: diazepam
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diazepam
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) anksjolityk z grupy benzodiazepin o wzorze sumarycznym C16H13ClN2O, mający działanie uspokajające, przeciwdrgawkowe oraz zwiotczające mięśnie;


lexentry: pol/dichlorodifenylotrichloroetan__rzeczownik__1
written_rep: dichlorodifenylotrichloroetan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dichlorodiphenyltrichloroethane
sense_list:
(chemia, chemiczny) (rolnictwo, rolniczy) wysokotoksyczny chemiczny związek organiczny z grupy chlorowanych węglowodorów, stosowany jako środek owadobójczy;


lexentry: pol/dickshaming__rzeczownik__1
written_rep: dickshaming
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dickshaming
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) krytykowana praktyka zawstydzania, ośmieszania lub obrażania kogoś twierdzeniem o niewielkim rozmiarze penisa


lexentry: pol/didżej__rzeczownik__1
written_rep: didżej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: DJ | disc jockey
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) osoba prowadząca program muzyczny w radiu, telewizji, klubie muzycznym itp., utrzymująca kontakt z odbiorcami przez różne komentarze, niekoniecznie związane z muzyką


lexentry: pol/diecezja__rzeczownik__1
written_rep: diecezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diocese
sense_list:
(kościelny) jednostka administracyjna zarządzana przez biskupa; | (historia, historyczny, historycznie) jednostka administracyjna w starożytnym Rzymie;


lexentry: pol/dieldryna__rzeczownik__1
written_rep: dieldryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dieldrin
sense_list:
(chemia, chemiczny) toksyczny związek chloroorganiczny o wzorze sumarycznym C12H8Cl6O, trwały w środowisku, używany, zwłaszcza dawniej, jako insektycyd;


lexentry: pol/diereza__rzeczownik__1
written_rep: diereza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diaeresis | dieresis
sense_list:
(termin typograficzny) diakryt w postaci dwóch kropek umieszczanych nad literą w celu zaznaczenia jej wymowy jako część oddzielnej sylaby; | (językoznawstwo, językoznawczy) w metryce: zbieżność granicy stopy akcentowej z granicą wyrazu;


lexentry: pol/dieta__rzeczownik__1
written_rep: dieta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diet
sense_list:
(medycyna, medyczny) sposób odżywiania się | (potocznie, potoczny) odchudzanie się, niskokaloryczne jedzenie


lexentry: pol/dietetyczny__przymiotnik__1
written_rep: dietetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dietetic
sense_list:
(książkowy) o posiłku: niskokaloryczny, zdrowy | (medycyna, medyczny) spełniający wymagania diety lub dietetyki albo z nimi związany


lexentry: pol/dietetyk__rzeczownik__1
written_rep: dietetyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dietician
sense_list:
(medycyna, medyczny) specjalista w zakresie racjonalnego żywienia, opracowujący diety dostosowane do potrzeb ludzi zdrowych oraz do różnych schorzeń;


lexentry: pol/dietetyka__rzeczownik__1
written_rep: dietetyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nutrition
sense_list:
(medycyna, medyczny) nauka zajmująca się zasadami racjonalnego żywienia człowieka, w zależności od wykonywanej pracy lub stanu zdrowia;


lexentry: pol/difalia__rzeczownik__1
written_rep: difalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diphallia
sense_list:
(anatomia, anatomiczny) (seksuologia, seksuologiczny) wada wrodzona polegająca na posiadaniu podwójnego penisa


lexentry: pol/digamma__rzeczownik__1
written_rep: digamma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digamma
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) litera z archaicznego alfabetu greckiego, oznaczająca głoskę [v] lub [w] oraz liczbę 6


lexentry: pol/digitalizacja__rzeczownik__1
written_rep: digitalizacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digitalisation
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przetwarzanie danych analogowych, pisanych do postaci cyfrowej, (także, też) rozpowszechnianie techniki cyfrowej;


lexentry: pol/digoksyna__rzeczownik__1
written_rep: digoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digoxin
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) jeden z glikozydów naparstnicy, lek kardiotoniczny;


lexentry: pol/dihydralazyna__rzeczownik__1
written_rep: dihydralazyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dihydralazine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający obwodowe naczynia tętnicze, będący pochodną hydrazynoftalazyny


lexentry: pol/diltiazem__rzeczownik__1
written_rep: diltiazem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diltiazem
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek rozszerzający naczynia, stosowany m.in. w nadciśnieniu tętniczym i chorobie wieńcowej, należący do pierwszej generacji antagonistów wapnia; pochodna benzotiazepiny


lexentry: pol/dingo__rzeczownik__1
written_rep: dingo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dingo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Canis lupus dingo, ssak z rodziny psowatych, zamieszkujący Australię, Nową Gwineę, oraz Azję Południowo-Wschodnią;


lexentry: pol/dinozaur__rzeczownik__1
written_rep: dinozaur
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dinosaur | dino
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (paleontologia, paleontologiczny) wymarły gad naczelny z grupy archozaurów, która zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie;


lexentry: pol/dioda_Schottky'ego__rzeczownik__1
written_rep: dioda Schottky'ego
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Schottky diode
sense_list:
(elektryczność) dioda wykorzystująca złącze metalu z półprzewodnikiem, wykazująca niższy spadek napięcia w stanie przewodzenia niż konwencjonalne diody;


lexentry: pol/dioda_Zenera__rzeczownik__1
written_rep: dioda Zenera
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Zener diode
sense_list:
(elektryczność) dioda zdolna do przewodzenia prądu elektrycznego w kierunku zaporowym przy odpowiednio wysokim napięciu nie ulegając uszkodzeniu;


lexentry: pol/dioda__rzeczownik__1
written_rep: dioda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diode
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) element elektroniczny wykazujący różny opór w zależności od kierunku przepływu prądu;


lexentry: pol/diopsyd__rzeczownik__1
written_rep: diopsyd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diopside
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z grupy krzemianów zaliczany do grupy piroksenów, krzemian wapnia i magnezu, CaMg​[​Si2O6​]​;


lexentry: pol/diorama__rzeczownik__1
written_rep: diorama
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diorama
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (sztuka) namalowany na przezroczystej tkaninie lub szkle obraz dający, przy odpowiednim oświetleniu, iluzjonistyczne wrażenie trójwymiarowości | (technologia, technika, techniczny) (sztuka) zaaranżowana ekspozycja sprawiająca wrażenie przestrzenności, w której znajdujący się w tle obraz łączy się z umieszczoną przed nim makietą i rekwizytami


lexentry: pol/dioteletyzm__rzeczownik__1
written_rep: dioteletyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyothelitism | dythelitism
sense_list:
(teologia, teologiczny) (historia, historyczny, historycznie) doktryna uznająca istnienie dwóch woli w Jezusie Chrystusie;


lexentry: pol/dip__rzeczownik__1
written_rep: dip
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dip
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) gęsty, pikantny sos lub krem do zamaczania przekąsek, podawany na zimno, przygotowany zwykle na bazie jogurtu, śmietany lub majonezu, czasem twarogu;


lexentry: pol/dipis__rzeczownik__1
written_rep: dipis
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: DP | displaced person
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) osoba, która w wyniku działań wojennych znalazła się poza krajem zamieszkania, wymagająca pomocy, aby wrócić do ojczyzny;


lexentry: pol/dis-moll__rzeczownik__1
written_rep: dis-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: d-sharp minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku dis (w zapisie nutowym z trzema krzyżykami)


lexentry: pol/dissować__czasownik__1
written_rep: dissować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: diss
sense_list:
(slangowo) ogólniej: wyśmiewać, poniżać lub obrażać kogoś | (slangowo) wykonywać lub nagrywać utwór (zwykle hiphopowy) przeciwko komuś, wyśmiewający go lub obrażający


lexentry: pol/ditlenek_krzemu__rzeczownik__1
written_rep: ditlenek krzemu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: silicon dioxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym krzem występuje na IV stopniu utlenienia;


lexentry: pol/dittografia__rzeczownik__1
written_rep: dittografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dittography
sense_list:
błąd (występujący najczęściej przy przepisywaniu) polegający na niezamierzonym powtórzeniu jednej litery, sylaby, wyrazu lub linijki;


lexentry: pol/divertimento__rzeczownik__1
written_rep: divertimento
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divertimento
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) niewielka, kilkuczęściowa kompozycja instrumentalna o prostym charakterze, popularna w XVIII wieku;


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: for
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa cel, przeznaczenie, kierunek przekazania czegoś przez wykonawcę czynności


lexentry: pol/dla__przyimek__1
written_rep: dla
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 01
trans_list: to | towards
sense_list:
…używany w konstrukcjach, w których wyrażenie po przyimku określa adresata uczuć wykonawcy czynności


lexentry: pol/dno__rzeczownik__1
written_rep: dno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bottom | ground
sense_list:
dolna powierzchnia wgłębienia w skorupie ziemskiej, np. koryta rzeki lub wąwozu | wewnętrzna, dolna ścianka jakiegoś przedmiotu


lexentry: pol/do_greckich_kalend__przysłówek__1
written_rep: do greckich kalend
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: never in a month of Sundays
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (przestarzałe, przestarzały) do bliżej nieokreślonego terminu w przyszłości


lexentry: pol/do_kurwy_nędzy__wykrzyknik__1
written_rep: do kurwy nędzy
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: for fuck's sake
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) emocjonalne i ekspresywne wyrażenie pretensji, wskutek odczuwania niezadowolenia, niedowierzania, dezaprobaty, frustracji itd.


lexentry: pol/do_usług__wykrzyknik__1
written_rep: do usług
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: at your service
sense_list:
(oficjalnie) zwrot grzecznościowy podkreślający gotowość do spełnienia czyjejś prośby lub rozkazu | (oficjalnie) zwrot grzecznościowy stosowany podczas pierwszego spotkania w trakcie przedstawiania się


lexentry: pol/doberman__rzeczownik__1
written_rep: doberman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dobermann | Doberman | Doberman Pinscher
sense_list:
(kynologia, kynologiczny) silny i duży, wilkowaty pies z grupy pinczerów, o gładkiej ciemnej sierści;


lexentry: pol/dobiegaczka__rzeczownik__1
written_rep: dobiegaczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Predictive AF | Predictive Focus Control
sense_list:
(środowiskowy) (fotografia) tryb pracy aparatu fotograficznego polegający na przewidywaniu ruchu obiektu i na tej podstawie automatycznym korygowaniu ostrości; wyprzedzający autofocus


lexentry: pol/dobosz__rzeczownik__1
written_rep: dobosz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drummer | drum | drummer boy
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) (wojskowość, wojskowy) człowiek grający na bębnie w orkiestrze, szczególnie wojskowej;


lexentry: pol/dobra,_dobra__wykrzyknik__1
written_rep: dobra, dobra
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: fine
sense_list:
(potocznie, potoczny) obiekcje, skrupuły, zastrzeżenia | (potocznie, potoczny) powątpiewanie, podanie w wątpliwość | (potocznie, potoczny) pozorna akceptacja cudzego zdania | (potocznie, potoczny) zgoda ze zniecierpliwieniem lub rezygnacją


lexentry: pol/dobra__rzeczownik__1
written_rep: dobra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goods
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) ogół środków, które mogą być wykorzystane, bezpośrednio lub pośrednio, do zaspokojenia potrzeb ludzkich;


lexentry: pol/dobra_wola__rzeczownik__1
written_rep: dobra wola
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: goodwill
sense_list:
tendencja i gotowość, aby sprzyjać innym, bezinteresownie im pomagać lub w inny sposób działać korzystnie na ich rzecz


lexentry: pol/dobrostan__rzeczownik__1
written_rep: dobrostan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: welfare | well-being | wellbeing
sense_list:
subiektywnie odczuwany stan zadowolenia ze swojego stanu fizycznego i psychicznego w połączeniu poczuciem bezpieczeństwa


lexentry: pol/dobry__przymiotnik__1
written_rep: dobry
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: good
sense_list:
pomyślny, udany | świetny, znakomity w swojej dziedzinie | korzystny | o nastroju wesoły, radosny | o zdrowiu, zmysłach zdrowy; szczególnie wyostrzony | grzeczny


lexentry: pol/dobry_łotr__rzeczownik__1
written_rep: dobry łotr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: good thief | penitent thief
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (sztuka) postać z Nowego Testamentu, ukrzyżowany z Chrystusem nawrócony przed śmiercią


lexentry: pol/dochodzenie__rzeczownik__1
written_rep: dochodzenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: investigation
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ogół czynności prowadzone przez prokuratora, policję lub sędziego śledczego zmierzające do wyjaśnienia okoliczności związanych z przestępstwem


lexentry: pol/dochód_narodowy__rzeczownik__1
written_rep: dochód narodowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gross national income | gross national product | national income
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych przez obywateli danego kraju na jego terenie i za granicą, pomniejszona o amortyzację i podatki pośrednie (zwykle liczony w okresie roku kalendarzowego);


lexentry: pol/dodatek__rzeczownik__1
written_rep: dodatek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: add-on
sense_list:
(informatyka, informatyczny) dodatkowa funkcjonalność programu komputerowego w postaci wtyczki, skórki itp.


lexentry: pol/dodawanie__rzeczownik__1
written_rep: dodawanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: addition
sense_list:
(matematyka, matematyczny) działanie arytmetyczne oznaczane symbolem + (plus); | (matematyka, matematyczny) jedno z dwóch działań w pierścieniu – uogólnienie dodawania (1.1) | (rzeczownik odczasownikowy) od dodawać


lexentry: pol/dodawać__czasownik__1
written_rep: dodawać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: add
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wykonywać dodawanie, sumować | dawać coś uzupełniającego, podwyższającego poprzednią ilość | dopowiadać coś, uzupełniać wypowiedź dodatkowymi zwrotami; nadmienić


lexentry: pol/dodekafonia__rzeczownik__1
written_rep: dodekafonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dodecaphony
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) technika kompozytorska polegająca na użyciu wszystkich dwunastu dźwięków skali chromatycznej w określonym porządku, bez wyróżniania jednego z nich jako tonu głównego (czyli bez tonalności dur-moll)


lexentry: pol/dodekafoniczny__przymiotnik__1
written_rep: dodekafoniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dodecaphonic
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) związany z dodekafonią, zgodny z zasadami dodekafonii


lexentry: pol/dogmat__rzeczownik__1
written_rep: dogmat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dogma
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) twierdzenie przyjęte bezkrytycznie za pewne bez względu na brak stwierdzenia jego prawdziwości | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (teologia, teologiczny) prawda uznana za objawioną przez Kościół


lexentry: pol/dogmatyzm__rzeczownik__1
written_rep: dogmatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dogmatism
sense_list:
brak krytycyzmu w stosunku do pewnych tez i poglądów, odrzucanie możliwości poddania ich weryfikacji


lexentry: pol/dogrywka__rzeczownik__1
written_rep: dogrywka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extra time | overtime
sense_list:
(sport, sportowy) czas dodany do spotkania sportowego, gdy wynik meczu nie został rozstrzygnięty we właściwym czasie trwania spotkania


lexentry: pol/doić__czasownik__1
written_rep: doić
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: milk
sense_list:
pozyskiwać mleko, wyciskając je z wymion krowy lub innego zwierzęcia hodowlanego | (potocznie, potoczny) wykorzystywać kogoś finansowo


lexentry: pol/dojna_krowa__rzeczownik__1
written_rep: dojna krowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cash cow | milch cow
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (marketing, marketingowy) produkt lub przedsięwzięcie generujące stałe wysokie dochody


lexentry: pol/dok__rzeczownik__1
written_rep: dok
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dock
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) basen portowy lub pływająca konstrukcja, zapewniające utrzymanie położenia statku w stałej pozycji


lexentry: pol/doktor_Kościoła__rzeczownik__1
written_rep: doktor Kościoła
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Doctor of the Church
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) tytuł nadawany w Kościele katolickim świętym odznaczającym się znacznym wkładem w rozwój doktryny;


lexentry: pol/doktorat__rzeczownik__1
written_rep: doktorat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doctoral thesis
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) praca naukowa prowadzona lub napisana celem zdobycia stopnia doktora


lexentry: pol/doktorski__przymiotnik__1
written_rep: doktorski
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: doctoral
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) związany z doktorem, ze stopniem doktora; należący do doktora


lexentry: pol/doktryner__rzeczownik__1
written_rep: doktryner
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doctrinaire
sense_list:
(książkowy) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba uporczywie trzymająca się wyznawanych doktryn, mająca skostniałe poglądy i hołdująca nieadekwatnym do rzeczywistości zasadom


lexentry: pol/dokument__rzeczownik__1
written_rep: dokument
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: document
sense_list:
materiał w postaci papierowej potwierdzający coś; | (informatyka, informatyczny) zbiór informacji zapisywanych i odczytywanych z pliku za pomocą odpowiedniego programu;


lexentry: pol/dokąd__zaimek__1
written_rep: dokąd
part_of_speech: pronoun
min_sense_num: 01
trans_list: where | whither
sense_list:
… względny, służący do łączenia zdania głównego z podrzędnym, gdy zdanie podrzędne określa miejsce, w którego kierunku odbywa się ruch


lexentry: pol/dolina__rzeczownik__1
written_rep: dolina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: valley | dale | vale
sense_list:
(geografia, geograficzny) wklęsła, wydłużona forma terenu, znajdująca się poniżej poziomu otaczającego terenu;


lexentry: pol/dolina_niesamowitości__rzeczownik__1
written_rep: dolina niesamowitości
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: uncanny valley
sense_list:
pojęcie z dziedziny robotyki, psychologii i projektowania, opisujące zjawisko, w którym obiekty (np. roboty, animacje komputerowe lub awatary), które są bardzo podobne do ludzi, ale nie do końca doskonałe, wywołują u obserwatora uczucie niepokoju, niechęci lub nawet odrazy;


lexentry: pol/dolmades__rzeczownik__1
written_rep: dolmades
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolma
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj gołąbków zawijanych w liście winogron, czasem kapusty, danie kuchni bałkańskiej i tureckiej;


lexentry: pol/dolman__rzeczownik__1
written_rep: dolman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolman
sense_list:
(dawniej, dawny) (krawiectwo) okrycie damskie z szerokimi rękawami | (historia, historyczny, historycznie) węgierska kurtka obszyta futrem; | turecki ubiór męski


lexentry: pol/dolmen__rzeczownik__1
written_rep: dolmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dolmen
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) prehistoryczna budowla megalityczna o charakterze grobowca, składająca się z głazów wkopanych pionowo w ziemię i wielkiego płaskiego bloku skalnego, który był na nich ułożony;


lexentry: pol/dolnoprzepustowy__przymiotnik__1
written_rep: dolnoprzepustowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: low-pass
sense_list:
(elektryczność) przepuszczający składowe częstotliwości sygnału poniżej pewnej częstotliwości granicznej i tłumiący niższe


lexentry: pol/dolnopłat__rzeczownik__1
written_rep: dolnopłat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: low-wing monoplane
sense_list:
(lotnictwo, lotniczy) samolot lub szybowiec jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych stosunkowo nisko po bokach kadłuba


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: home | house
sense_list:
pomieszczenie lub miejsce które kojarzymy z domem rodzinnym lub z ogniskiem domowym | (heraldyka, heraldyczny) ród, rodzina, dynastia


lexentry: pol/dom__rzeczownik__1
written_rep: dom
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: house | home
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (urbanistyka, urbanistyczny) oddzielny budynek mieszkalny | (urzędowy) placówka społeczna, usługowa lub handlowa


lexentry: pol/dom_aukcyjny__rzeczownik__1
written_rep: dom aukcyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: auction house
sense_list:
(handel, handlowy) instytucja zajmująca się organizowaniem aukcji, czyli publicznej sprzedaży przedmiotów nabywanych przez licytację


lexentry: pol/dom_dziecka__rzeczownik__1
written_rep: dom dziecka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: orphanage | children's home
sense_list:
placówka opiekuńczo-wychowawcza typu socjalizacyjnego dla dzieci i młodzieży, których potrzeby stale lub okresowo nie mogą być zaspokajane w domu rodzinnym;


lexentry: pol/dom_handlowy__rzeczownik__1
written_rep: dom handlowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: department store
sense_list:
(handel, handlowy) obiekt, w którym prowadzi się sprzedaż detaliczną produktów jednego producenta lub należących do jednej branży;


lexentry: pol/dom_kultury__rzeczownik__1
written_rep: dom kultury
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cultural center | cultural centre
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) instytucja prowadząca działalność społeczno-kulturalną;


lexentry: pol/dom_pomocy_społecznej__rzeczownik__1
written_rep: dom pomocy społecznej
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nursing home | residential home
sense_list:
placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki;


lexentry: pol/domek_dla_ptaków__rzeczownik__1
written_rep: domek dla ptaków
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nest box | bird house | bird nest box
sense_list:
(potocznie, potoczny) (ornitologia, ornitologiczny) niewielka konstrukcja w kształcie budki z otworem, w której ptak może bezpiecznie założyć gniazdo


lexentry: pol/domek_z_kart__rzeczownik__1
written_rep: domek z kart
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: house of cards
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) coś, co jest nietrwałe | budowla z kart do gry, najczęściej mająca kształt piramidki


lexentry: pol/domena__rzeczownik__1
written_rep: domena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domain
sense_list:
(informatyka, informatyczny) część adresu w internecie; | (fizyka, fizyczny) obszar samorzutnie namagnesowany, w którym momenty magnetyczne mają ten sam kierunek; | (biologia, biologiczny) kategoria systematyczna wyższa od królestwa; | charakterystyczna część działalności, obszar zainteresowań, przestrzeń gdzie coś istnieje, jest dokonane lub ma jakąś własność


lexentry: pol/domena_publiczna__rzeczownik__1
written_rep: domena publiczna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: public domain
sense_list:
ogół twórczości, która może być wykorzystana przez wszystkich w dowolnym celu ze względu na zrzeczenie się lub wygaśnięcia praw autorskich;


lexentry: pol/dominikanin__rzeczownik__1
written_rep: dominikanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Dominican
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) członek katolickiego zakonu męskiego, założonego przez św. Dominika;


lexentry: pol/dominium__rzeczownik__1
written_rep: dominium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dominion
sense_list:
(geografia, geograficzny) (administracja) forma ustrojowa imperium brytyjskiego, pośrednia między samorządną kolonią a suwerennym państwem;


lexentry: pol/domino__rzeczownik__1
written_rep: domino
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domino
sense_list:
gra towarzyska rozgrywana 28 kamieniami, z których każdy ma na swoich końcach od 0 do 6 kropek; | strój maskaradowy w formie płaszcza z kapturem


lexentry: pol/domofon__rzeczownik__1
written_rep: domofon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entry phone | house telephone
sense_list:
urządzenie elektroniczne wykorzystywane w blokach mieszkalnych do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali;


lexentry: pol/domokrążca__rzeczownik__1
written_rep: domokrążca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: peddler | chapman
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) osoba, która odwiedza różnych ludzi, by kupili sprzedawane przez nią towary


lexentry: pol/domorosły__przymiotnik__1
written_rep: domorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: home-grown | home-spun | homegrown
sense_list:
(ironicznie) swojski, miejscowy | taki, który samodzielnie opanował jakąś umiejętność; nieuczony, niekształcony


lexentry: pol/domra__rzeczownik__1
written_rep: domra
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domra
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ukraiński i rosyjski ludowy instrument strunowy z okrągłym pudłem rezonansowym;


lexentry: pol/donatyzm__rzeczownik__1
written_rep: donatyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Donatism
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (teologia, teologiczny) rygorystyczna herezja wczesnochrześcijańska rozpowszechniona w północnoafrykańskich prowincjach Imperium Rzymskiego, odmawiającą apostatom możliwości powrotu na łono wspólnoty Kościoła;


lexentry: pol/donejt__rzeczownik__1
written_rep: donejt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donation
sense_list:
(neologizm) (środowiskowy) kwota finansowa dobrowolnie przekazana streamerowi (rzadziej: innego rodzaju twórcy internetowemu) przez widza


lexentry: pol/donica__rzeczownik__1
written_rep: donica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mixing bowl
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) makutra, gliniana misa do ucierania | naczynie drewniane do rozczyniania ciasta na pieczywo


lexentry: pol/doniczka__rzeczownik__1
written_rep: doniczka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flowerpot | pot | plant pot
sense_list:
(ogrodnictwo, ogrodniczy) naczynie, przeważnie z terakoty, zazwyczaj z otworem w denku służące do hodowania roślin ozdobnych;


lexentry: pol/donkiszot__rzeczownik__1
written_rep: donkiszot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: don quixote
sense_list:
(książkowy) człowiek walczący o szlachetne cele, kierujący się wzniosłymi ideami, któremu brakuje poczucia rzeczywistości, realności swoich planów i dlatego sprawia wrażenie komiczne


lexentry: pol/donos__rzeczownik__1
written_rep: donos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denunciation
sense_list:
poufne zgłoszenie do władz o dokonaniu przez kogoś wykroczenia, przestępstwa albo o złamaniu obowiązujących norm


lexentry: pol/donżon__rzeczownik__1
written_rep: donżon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donjon | keep
sense_list:
(architektura, architektoniczny) wieża lub baszta będąca częścią zamku, przeznaczona do obrony i zamieszkania;


lexentry: pol/doo_wop__rzeczownik__1
written_rep: doo wop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doo wop | doo-wop
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) styl w muzyce rhythm and bluesowej popularny w latach 50. XX w. oparty na utworach a cappella, w których wokaliście towarzyszył kilkuosobowy chórek tworzący wokalizujący akompaniament;


lexentry: pol/dopalacz__rzeczownik__1
written_rep: dopalacz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: afterburner
sense_list:
(potocznie, potoczny) substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym | (technologia, technika, techniczny) (lotnictwo, lotniczy) w silniku turboodrzutowym: urządzenie stosowane do spalania dodatkowego paliwa za turbiną w celu zwiększenia siły ciągu silnika; | (technologia, technika, techniczny) (motoryzacja) urządzenie w układzie wydechowym silnika samochodowego umożliwiające utlenianie palnych składników spalin i zmniejszające ich toksyczność;


lexentry: pol/dopamina__rzeczownik__1
written_rep: dopamina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dopamine
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) neurohormon, ważny neuroprzekaźnik syntezowany i uwalniany przez dopaminergiczne neurony ośrodkowego układu nerwowego;


lexentry: pol/dopasowywać__czasownik__1
written_rep: dopasowywać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: fit
sense_list:
dobierać do siebie części, aby stanowiły właściwą całość | układać coś na czymś, aby dobrze przylegało


lexentry: pol/dopiero__partykuła__1
written_rep: dopiero
part_of_speech: particle
min_sense_num: 01
trans_list: only
sense_list:
zaznaczenie, że coś jest małe lub niewystarczające | przy określeniu czasu: o czymś, co ma wydarzyć się późno, później niż oczekiwano | postawienie warunku


lexentry: pol/doping__rzeczownik__1
written_rep: doping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doping
sense_list:
(sport, sportowy) zwiększanie swoich możliwości fizycznych przez stosowanie substancji nielegalnych lub dozwolonych, ale w zbyt dużej ilości


lexentry: pol/dopowiadać__czasownik__1
written_rep: dopowiadać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: add
sense_list:
uzupełniać swoją wypowiedź o jakieś wyrażenie, zwrot; mówić coś jeszcze poza tym, co już się powiedziało; dodać parę słów | uzupełniać, wyjaśniać coś swoim stanem


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: until | before | till
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest przeczące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym zakończy się (zakończyła się) dopiero, gdy zajdzie lub zaszła sytuacja opisana w zdaniu podrzędnym po usunięciu przeczenia


lexentry: pol/dopóki__spójnik__1
written_rep: dopóki
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 01
trans_list: while | as long as
sense_list:
jeśli zdanie podrzędne jest twierdzące, informuje, że sytuacja opisana w zdaniu nadrzędnym trwa tak długo, jak długo prawdziwe jest zdanie podrzędne


lexentry: pol/dopływ__rzeczownik__1
written_rep: dopływ
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tributary | affluent
sense_list:
(geografia, geograficzny) (hydrologia, hydrologiczny) rzeka, która uchodzi do innej rzeki lub jeziora


lexentry: pol/dorobkiewicz__rzeczownik__1
written_rep: dorobkiewicz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: upstart
sense_list:
(pogardliwie, pogardliwy) osoba bogata lub o wysokiej pozycji społecznej osiągniętej z wykorzystaniem sprzyjających okoliczności


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adult | grown-up
sense_list:
o człowieku lub zwierzęciu: będący w wieku, w którym przeciętny organizm ma zdolność rozrodu, lub starszym


lexentry: pol/dorosły__przymiotnik__1
written_rep: dorosły
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: adult | of age
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) o człowieku: w wieku, w którym człowiek ponosi pełną odpowiedzialność za swoje czyny


lexentry: pol/dorsz_atlantycki__rzeczownik__1
written_rep: dorsz atlantycki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Atlantic cod
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Gadus morhua L., gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny dorszowatych;


lexentry: pol/dosa__rzeczownik__1
written_rep: dosa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosa
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) kruchy i cienki naleśnik przygotowywany z soczewicy lub fasoli oraz fermentowanej mąki ryżowej; danie tradycyjnej kuchni indyjskiej;


lexentry: pol/dostateczny__rzeczownik__1
written_rep: dostateczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: C
sense_list:
(urzędowy) (edukacja, edukacyjny) nota szkolna za wystarczające acz nie wyróżniające się opanowanie materiału czy pokazane zdolności


lexentry: pol/dotacja__rzeczownik__1
written_rep: dotacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: donation
sense_list:
zaopatrzenie; wyposażenie w środki finansowe; darowizna; bezzwrotna pomoc finansowa w celu popierania jakiejś działalności


lexentry: pol/dotyk__rzeczownik__1
written_rep: dotyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: touch
sense_list:
(fizjologia, fizjologiczny) jeden ze zmysłów umożliwiający odbiór rzeczywistości za pomocą narządów czucia powierzchniowego i głębokiego;


lexentry: pol/dotykać__czasownik__1
written_rep: dotykać
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: touch
sense_list:
zbliżać się do czegoś do momentu zetknięcia, kontaktu fizycznego | (przenośnie, przenośnia) poruszać jakieś zagadnienie w rozmowie


lexentry: pol/dotąd__spójnik__1
written_rep: dotąd
part_of_speech: conjunction
min_sense_num: 02
trans_list: as long as
sense_list:
w wyrażeniu: dotąd… aż… komunikuje, że część zdania przed „aż” jest ograniczona od strony przyszłości przez zdarzenie opisane po „aż” | w wyrażeniu: dotąd… dopóki/póki… komunikuje, że część zdania przed „dopóki”/„póki” jest ograniczona od strony przyszłości przez zakończenie stanu lub czynności opisanej po „dopóki”/„póki”


lexentry: pol/doula__rzeczownik__1
written_rep: doula
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doula
sense_list:
(społeczny) kobieta zapewniająca fachowe wsparcie matce i jej rodzinie w czasie ciąży, porodu i / lub po porodzie;


lexentry: pol/doustny__przymiotnik__1
written_rep: doustny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: peroral
sense_list:
(medycyna, medyczny) do stosowania doustnie (najczęściej o lekach i innych środkach farmakologicznych)


lexentry: pol/downshifting__rzeczownik__1
written_rep: downshifting
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: downshifting
sense_list:
styl życia osób uciekających od tego, co krytycy nazywają wyścigiem szczurów, styl, który kładzie nacisk na równowagę między czasem wolnym a pracą, jednocześnie koncentrując cele życiowe na samorealizacji i budowaniu osobistych relacji zamiast pochłaniającej wszystko pogoni za sukcesem ekonomicznym


lexentry: pol/downsizing__rzeczownik__1
written_rep: downsizing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: downsizing
sense_list:
(handel, handlowy) nieuczciwa praktyka zmniejszania zawartości produktu w opakowaniu w celu ukrycia podwyżki ceny; | (motoryzacja) zmniejszanie wielkości i pojemności silnika pojazdu połączone ze zwiększaniem jego mocy


lexentry: pol/dowód__rzeczownik__1
written_rep: dowód
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: proof | evidence
sense_list:
przedmiot, okoliczność wykazujące coś (dowodzące czegoś) | (matematyka, matematyczny) skończony ciąg zdań wykazujący prawdziwość twierdzenia;


lexentry: pol/dozymetr__rzeczownik__1
written_rep: dozymetr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosimeter
sense_list:
(metrologia, metrologiczny) urządzenie do pomiaru dawek promieniowania jonizującego lub aktywności promieniotwórczej preparatów;


lexentry: pol/dozymetria__rzeczownik__1
written_rep: dozymetria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dosimetry
sense_list:
(fizyka, fizyczny) dział fizyki jądrowej obejmujący zagadnienia pomiarów i obliczeń dawek promieniowania jonizującego;


lexentry: pol/dośrodkowanie__rzeczownik__1
written_rep: dośrodkowanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edge
sense_list:
(sport, sportowy) w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podanie piłki ze skrzydła do środka pola


lexentry: pol/doża__rzeczownik__1
written_rep: doża
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doge
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł wybieralnego naczelnika państwa w republikach Wenecji i Genui;


lexentry: pol/dożynki__rzeczownik__1
written_rep: dożynki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: harvest festival
sense_list:
(etnografia, etnograficzny) (rolnictwo, rolniczy) doroczny festyn organizowany administracyjnie z okazji zakończenia żniw;


lexentry: pol/drabina__rzeczownik__1
written_rep: drabina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ladder
sense_list:
drewniana lub metalowa konstrukcja z dwóch pionowych belek połączonych poziomymi szczeblami ułatwiająca wchodzenie na niewielkie wysokości, zazwyczaj do kilku metrów;


lexentry: pol/dracena__rzeczownik__1
written_rep: dracena
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dracaena
sense_list:
(botanika, botaniczny) Dracaena Vand., rodzaj rośliny tropikalnej z rodziny szparagowatych, nierzadko ozdobnej;


lexentry: pol/drachma__rzeczownik__1
written_rep: drachma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drachma
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) moneta w starożytnej Grecji; | (jednostka monetarna) nowożytna waluta Grecji w latach 1832-2002


lexentry: pol/drag_queen__rzeczownik__1
written_rep: drag queen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drag queen
sense_list:
artysta rewiowy, kabaretowy lub estradowy w kobiecym emploi, w charakterystycznym groteskowym stylu;


lexentry: pol/dragoman__rzeczownik__1
written_rep: dragoman
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragoman | drogman
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) tłumacz, przewodnik i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu;


lexentry: pol/dragon__rzeczownik__1
written_rep: dragon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dragoon
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz lekkiej jazdy, pieszy i konny, później tylko konny


lexentry: pol/drakkar__rzeczownik__1
written_rep: drakkar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longship
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) bezpokładowy, drewniany statek wiosłowo-żaglowy budowany w VIII–XII w. w Skandynawii, zwykle zaopatrzony na dziobie w rzeźbę w formie głowy smoka;


lexentry: pol/drakońskie_prawa__związek_frazeologiczny__1
written_rep: drakońskie prawa
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: draconian law
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (historia, historyczny, historycznie) prawa nadmiernie surowe, ostre, bezwzględne, okrutne


lexentry: pol/dramat__rzeczownik__1
written_rep: dramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drama
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jeden z trzech rodzajów literackich, obok liryki i epiki; | utwór literacki, którego akcja przedstawiona jest w formie dialogów i monologów, przeznaczony do wystawienia na scenie


lexentry: pol/dramatopisarstwo__rzeczownik__1
written_rep: dramatopisarstwo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dramaturgy
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) twórczość dramatyczna


lexentry: pol/dramatyczny__przymiotnik__1
written_rep: dramatyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dramatic
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) dotyczący dramatu jako utworu literackiego


lexentry: pol/dramatyzować__czasownik__1
written_rep: dramatyzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dramatise dramatize
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) przerabiać na dramat, na formę sceniczną


lexentry: pol/drapieżca__rzeczownik__1
written_rep: drapieżca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carnivore
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) zwierzę, którego pokarmem są inne zwierzęta, a jego sposób odżywiania doprowadza do śmierci ofiar


lexentry: pol/drastyczny__przymiotnik__1
written_rep: drastyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: drastic
sense_list:
o zmianie lub o metodzie: gwałtowny, radykalny | pełen jaskrawości, wyrazistości, czasem też - brutalności


lexentry: pol/drawidologia__rzeczownik__1
written_rep: drawidologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dravidology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (etnografia, etnograficzny) (językoznawstwo, językoznawczy) nauka o ludach drawidyjskich, ich językach i kulturze


lexentry: pol/drawidyjski__rzeczownik__1
written_rep: drawidyjski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: Dravidian
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) każdy z 85 języków języków należących do rodziny języków używanych w południowych Indiach, na Sri Lance i zachodnim Pakistanie;


lexentry: pol/drednot__rzeczownik__1
written_rep: drednot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreadnought
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) pancernik o silnej artylerii głównej dużego kalibru, będący przedstawicielem generacji okrętów budowanej na kilka lat przed i po I wojnie światowej;


lexentry: pol/drejdel__rzeczownik__1
written_rep: drejdel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dreidel
sense_list:
(żydowski) czworoboczny bączek do uprawiania tradycyjnej gry hazardowej na słodycze w święto Chanuka;


lexentry: pol/drenaż__rzeczownik__1
written_rep: drenaż
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drainage
sense_list:
(medycyna, medyczny) odprowadzanie z organizmu płynów ustrojowych (np. ropy, krwi, żółci) za pomocą drenów; sączkowanie; | (technologia, technika, techniczny) osuszanie gleby za pomocą drenów umieszczanych pod powierzchnią ziemi; drenowanie | (technologia, technika, techniczny) sieć kanałów podziemnych (drenów) służąca do osuszania i regulowania stopnia wilgotności gleby;


lexentry: pol/drenaż_mózgów__rzeczownik__1
written_rep: drenaż mózgów
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: brain drain | human capital flight
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (ekonomia, ekonomiczny) ujemny bilans przepływu osób wysoko wykształconych; zjawisko podejmowania pracy w krajach lepiej uprzemysłowionych przez osoby wysoko wykształcone;


lexentry: pol/drenować__czasownik__1
written_rep: drenować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drain
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) osuszać teren | (przenośnie, przenośnia) pozbawiać zasobów lub pieniędzy


lexentry: pol/dres__rzeczownik__1
written_rep: dres
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tracksuit
sense_list:
(krawiectwo) (sport, sportowy) wygodny strój treningowy (komplet góra i dół) noszony najczęściej przez sportowców


lexentry: pol/dresiara__rzeczownik__1
written_rep: dresiara
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chavette
sense_list:
przedstawicielka subkultury młodzieżowej, dziewczyna z blokowiska na co dzień nosząca ubrania sportowe, kojarzona z zaczepnym zachowaniem, tandetnym gustem i skłonnością do popełniania drobnych przestępstw


lexentry: pol/dresiarz__rzeczownik__1
written_rep: dresiarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chav
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) (pejoratywnie, pejoratywny) przedstawiciel subkultury miejskiej mający w zwyczaju noszenie na co dzień dresów, kojarzony z agresją i postawami aspołecznymi;


lexentry: pol/dreszczowiec__rzeczownik__1
written_rep: dreszczowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thriller
sense_list:
rodzaj utworu sensacyjnego, filmu lub powieści mającego wywołać u odbiorcy uczucie grozy; w odróżnieniu od horroru zagrożenie jest realne;


lexentry: pol/drewniak__rzeczownik__2
written_rep: drewniak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 02
trans_list: brown centipede
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (potocznie, potoczny) wij drewniak, Lithobius forficatus z rodziny Lithobiidae, stawonóg żyjący przeważnie pod korą drzew;


lexentry: pol/drewniany__przymiotnik__2
written_rep: drewniany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 02
trans_list: wooden
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) o częściach ciała: sztywny, drętwy, niezgrabny | (przenośnie, przenośnia) o człowieku, sztuce lub wyrażaniu emocji: bezbarwny, zimny, obojętny | (przenośnie, przenośnia) o dźwięku: pochodzący od przedmiotu z drewna | (przenośnie, przenośnia) o ludzkim głosie: drętwy, oschły, nieprzyjemny, bez wyrazu


lexentry: pol/drewnienie__rzeczownik__1
written_rep: drewnienie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lignification
sense_list:
(botanika, botaniczny) proces polegający na wnikaniu ligniny do ścian komórkowych, prowadzący najczęściej do śmierci komórki, na zewnątrz widoczny jako sztywnienie pędów


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wood | timber
sense_list:
materiał uzyskiwany z gałęzi i pni drzew używany w budownictwie, stolarstwie, bednarstwie itp. do wytwarzania różnych przedmiotów oraz jako opał;


lexentry: pol/drewno__rzeczownik__1
written_rep: drewno
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: xylem | wood
sense_list:
(botanika, botaniczny) tkanka roślinna zbudowana głównie z martwych komórek, przewodząca wodę i sole mineralne z korzeni do liści oraz stanowiąca szkielet podtrzymujący roślinę;


lexentry: pol/driakiew__rzeczownik__1
written_rep: driakiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scabious
sense_list:
(botanika, botaniczny) Scabiosa L., roślina z rodziny przewiertnicowatych o koszyczkowatych kwiatach występujących w różnych kolorach w zależności od gatunku;


lexentry: pol/driakiew__rzeczownik__1
written_rep: driakiew
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: theriac | theriaca
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) stosowany w starożytności i średniowieczu lek sporządzany z wielu różnych składników, uważany za leczący wszelkie choroby


lexentry: pol/drobny__przymiotnik__1
written_rep: drobny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minor
sense_list:
taki, który prowadzi działalność przedsiębiorczą na małą skalę; jest realizowany w niewielkim zakresie


lexentry: pol/drobny_druczek__rzeczownik__1
written_rep: drobny druczek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: fine print | small print
sense_list:
zapisy i zobowiązania, zazwyczaj niekorzystne, które w umowie, ustawie lub innym akcie są umieszczone tak, aby bez dokładnego przeczytania mogły być łatwo pominięte


lexentry: pol/droga_krzyżowa__rzeczownik__1
written_rep: droga krzyżowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Way of the Cross | way to Calvary
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) w Kościele katolickim: rodzaj nabożeństwa wielkopostnego;


lexentry: pol/drogeria__rzeczownik__1
written_rep: drogeria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: drugstore | chemist
sense_list:
(handel, handlowy) sklep prowadzący sprzedaż kosmetyków, prostych środków leczniczych i sanitarnych oraz produktów chemicznych do użytku domowego;


lexentry: pol/drogowskaz__rzeczownik__1
written_rep: drogowskaz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: signpost | fingerpost | guidepost
sense_list:
tabliczka lub tabliczki, najczęściej na słupie, stawiane w pobliżu drogi i wskazujące kierunek, w jakim trzeba się udać, by osiągnąć wymieniony na tabliczce cel oraz dodatkowo odległość lub czas tej podróży;


lexentry: pol/dromon__rzeczownik__1
written_rep: dromon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dromond
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (marynarka) typ średniowiecznego, galeropodobnego okrętu wojennego używanego głównie przez Bizancjum


lexentry: pol/dront_dodo__rzeczownik__1
written_rep: dront dodo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dodo
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Raphus cucullatus Linnaeus, wymarły gatunek dużego ptaka z rodziny gołębiowatych;


lexentry: pol/drop__rzeczownik__1
written_rep: drop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Great Bustard | great bustard
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Otis tarda, rzadki, chroniony, osiadły ptak europejski, najcięższy z latających;


lexentry: pol/drozd__rzeczownik__1
written_rep: drozd
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thrush
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) niewielki, owadożerny ptak śpiewający posiadający różnorodne upierzenie;


lexentry: pol/drozd_rudobrzuchy__rzeczownik__1
written_rep: drozd rudobrzuchy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rufous-bellied thrush
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus rufiventris Vieillot, gatunek niewielkiego owadożernego ptaka z rodziny drozdowatych, narodowy ptak Brazylii;


lexentry: pol/droździk__rzeczownik__1
written_rep: droździk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: redwing
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Turdus iliacus, gatunek drozda, najmniejszy z europejskich przedstawicieli rodzaju Turdus;


lexentry: pol/drożdże__rzeczownik__1
written_rep: drożdże
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: yeast
sense_list:
(cukiernictwo) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) masa z drożdży (1.1) wykorzystywana m.in. w piekarnictwie, piwowarstwie i gorzelnictwie | (mykologia, mykologiczny) Saccharomyces, rodzaj jednokomórkowych grzybów, które bez tlenu, na podłożu zawierającym cukier, wywołują fermentację alkoholową;


lexentry: pol/drugie_danie__rzeczownik__1
written_rep: drugie danie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: main course | second course
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) w Polsce główne danie obiadowe, podawane po zupie


lexentry: pol/drugie_śniadanie__rzeczownik__1
written_rep: drugie śniadanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lunch
sense_list:
lekki posiłek pomiędzy śniadaniem a obiadem, zwykle jedzony w przerwie od codziennych zajęć, poza domem;


lexentry: pol/drugoplanowy__przymiotnik__1
written_rep: drugoplanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: background
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (sztuka) położony poza pierwszym planem


lexentry: pol/drugoplanowy__przymiotnik__1
written_rep: drugoplanowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: supporting
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) odgrywający mniej istotną rolę


lexentry: pol/drugorzędowy__przymiotnik__1
written_rep: drugorzędowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: secondary
sense_list:
(chemia, chemiczny) o alkoholu: z atomem węgla połączonym z grupą hydroksylową i dwoma innymi atomami węgla | (chemia, chemiczny) o aminie: o dwóch grupach alkilowych lub arylowych bezpośrednio związanych z atomem azotu | (chemia, chemiczny) o soli: będąca pochodną aminy drugorzędowej | zaklasyfikowany do drugiego rzędu


lexentry: pol/druid__rzeczownik__1
written_rep: druid
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: druid
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) starożytny kapłan celtycki;


lexentry: pol/drukarka_laserowa__rzeczownik__1
written_rep: drukarka laserowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: laser printer
sense_list:
(informatyka, informatyczny) rodzaj drukarki wykorzystującej w procesie drukowania laser, uzyskująca wydruk poprzez umieszczenie na papierze cząstek tonera;


lexentry: pol/drukowany__przymiotnik__1
written_rep: drukowany
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: print
sense_list:
o piśmie: wyglądem naśladujący drukowane (1.1) książki (proste, niepochyłe i niepołączone litery, zazwyczaj tylko wersaliki)


lexentry: pol/drumla__rzeczownik__1
written_rep: drumla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jew's harp
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) metalowy instrument wydający dźwięki dzięki wzbudzaniu drgań umieszczonej w ustach sprężystej blaszki;


lexentry: pol/drut_kolczasty__rzeczownik__1
written_rep: drut kolczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barbed wire
sense_list:
materiał na ogrodzenia i zasieki w formie skręconych stalowych drutów z wystającymi ostrymi cierniami;


lexentry: pol/drutowiec__rzeczownik__1
written_rep: drutowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wireman
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) (rolnictwo, rolniczy) larwa owada z rodziny sprężykowatych (Elateridae) o mocno wydłużonym ciele, glebowy szkodnik upraw


lexentry: pol/drwal__rzeczownik__1
written_rep: drwal
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lumberjack
sense_list:
(potocznie, potoczny) ktoś noszący się w charakterystycznym stylu – z gęstą, wypielęgnowaną brodą, kraciastą koszulą i dżinsami


lexentry: pol/drwina__rzeczownik__1
written_rep: drwina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: derision
sense_list:
wyśmianie słowem lub gestem w sposób dotkliwy czyichś poglądów, zachowań lub obyczajów, z reguły będące okazaniem pogardy i wywyższenia się


lexentry: pol/drybling__rzeczownik__1
written_rep: drybling
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dribbling
sense_list:
(sport, sportowy) seria szybkich wymachów nogami nad piłką połączonych z nagłymi zwrotami ciała i zmianami kierunku poruszania się zawodnika w celu ominięcia zawodników przeciwnej drużyny i niestracenia przy tym piłki;


lexentry: pol/dryfować__czasownik__1
written_rep: dryfować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: drift
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) poddawać się działaniu fal, prądów lub wiatru, unosząc się na wodzie


lexentry: pol/dryg__rzeczownik__1
written_rep: dryg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: knack
sense_list:
zwykle w zwrocie „mieć dryg do czegoś” – (potocznie, potoczny) mieć do czegoś skłonność, talent do robienia czegoś


lexentry: pol/drzemlik__rzeczownik__1
written_rep: drzemlik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: merlin
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Falco columbarius, gatunek sokoła, występujący w północnych częściach Eurazji i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/drzewica_białolica__rzeczownik__1
written_rep: drzewica białolica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: white-faced whistling duck
sense_list:
(systematyka) (ornitologia, ornitologiczny) Dendrocygna viduata, gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, zamieszkujący rozległe obszary półkuli południowej


lexentry: pol/drzewo__rzeczownik__1
written_rep: drzewo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tree
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) wieloletnia roślina składająca się z pnia i korony; | (matematyka, matematyczny) graf acykliczny i spójny, przypominający wyglądem odwrócone do góry nogami drzewo (1.1); | (informatyka, informatyczny) struktura danych reprezentująca drzewo (1.2);


lexentry: pol/drzewo_binarne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo binarne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: binary tree
sense_list:
(matematyka, matematyczny) (informatyka, informatyczny) spójny graf acykliczny (drzewo) którego każdy wierzchołek ma co najwyżej trzy wierzchołki incydentne (rodzica i dwóch potomków);


lexentry: pol/drzewo_oliwne__rzeczownik__1
written_rep: drzewo oliwne
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: olive tree
sense_list:
(botanika, botaniczny) Olea, rodzaj drzew z rodziny oliwkowatych o jadalnych owocach dających oliwę oraz którego drewno jest cenione ze względu na stopień twardości i szlachetny wygląd;


lexentry: pol/drzeworyt__rzeczownik__1
written_rep: drzeworyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: woodcut | xylograph
sense_list:
(sztuka) technika graficzna druku wypukłego posługująca się drewnianymi płytkami do wykonywania odbitek;


lexentry: pol/drób__rzeczownik__1
written_rep: drób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: poultry
sense_list:
(zootechnika, zootechniczny) ptactwo hodowlane (kury, gęsi, indyki, kaczki itp.) | (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) mięso drobiu (1.1)


lexentry: pol/drżączka__rzeczownik__1
written_rep: drżączka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: quaking grass
sense_list:
(botanika, botaniczny) Briza L., rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych o sercowatych kłosach, drżących przy najlżejszym podmuchu wiatru;


lexentry: pol/dualizm__rzeczownik__1
written_rep: dualizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dualism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) nurt w filozofii uznający za postawę bytu dwie odrębne substancje | dwoistość, istnienie obok siebie dwóch oddzielnych nurtów, zjawisk itd.


lexentry: pol/dualizm_korpuskularno-falowy__rzeczownik__1
written_rep: dualizm korpuskularno-falowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wave-corpuscle duality | wave-particle duality
sense_list:
(fizyka, fizyczny) właściwość materii polegająca na tym, że w pewnych przypadkach ujawnia naturę falową, a w innych cząsteczkową (korpuskularną);


lexentry: pol/dubas__rzeczownik__1
written_rep: dubas
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: traditional Polish river vessel
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (żeglarstwo, żegluga, żeglarski) rodzaj dużej, płaskodennej łodzi flisackiej z pnia dębowego używanej w Polsce [[od] XVI do XIX wieku głównie do spławiania zboża, produktów leśnych czy rud metali w dół rzek, posiadający osiem wioseł i pojedynczy maszt z żaglem, który wykorzystywano w drodze powrotnej pod prąd


lexentry: pol/dubbing__rzeczownik__1
written_rep: dubbing
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dubbing
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) dialogi przetłumaczone z obcego języka, przygotowane w postprodukcji i zastępujące oryginalną ścieżkę dialogową w filmie, serialu lub grze komputerowej;


lexentry: pol/dubbingować__czasownik__1
written_rep: dubbingować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dub
sense_list:
(telewizja, telewizyjny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) podkładać głos do filmu tłumaczonego z innego języka


lexentry: pol/dubeltówka__rzeczownik__1
written_rep: dubeltówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: double-barrelled gun double-barrelled shotgun
sense_list:
(łowiectwo, łowiecki) popularna, gładkolufowa, śrutowa broń myśliwska o dwóch równoległych lufach ułożonych w pionie lub poziomie;


lexentry: pol/dublet__rzeczownik__1
written_rep: dublet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doublet
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) jedno z dwóch lub kilku słów w języku, które ostatecznie współdzieli z nimi etymologię, lecz dotarło do tego języka inną drogą | drugi albo kolejny identyczny egzemplarz czegoś [od 1827] | (jubilerstwo, jubilerski) podrobiony kamień składający się z prawdziwego kamienia szlachetnego lub kryształu oraz kamienia o mniejszej wartości lub szkła [od 1572]; | (historia, historyczny, historycznie) rodzaj obcisłego kaftanu noszonego przez mężczyzn w Europie od XV do XVII wieku;


lexentry: pol/dublon__rzeczownik__1
written_rep: dublon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doubloon
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta o wartości 2 escudo używana w Hiszpanii m.in. w latach 1537–1817;


lexentry: pol/dudek__rzeczownik__1
written_rep: dudek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hoopoe
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Upupa epops, średni ptak wędrowny o upierzeniu w kolorach pomarańczowym, czarnym i białym, z czubem na głowie;


lexentry: pol/dudy__rzeczownik__1
written_rep: dudy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bagpipe
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;


lexentry: pol/duet__rzeczownik__1
written_rep: duet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duet
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) utwór muzyczny przeznaczony dla dwóch instrumentów lub na dwa głosy


lexentry: pol/dukat__rzeczownik__1
written_rep: dukat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ducat
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (numizmatyka, numizmatyczny) złota moneta używana w Europie od XIII do XIX w.;


lexentry: pol/dulka__rzeczownik__1
written_rep: dulka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oarlock | rowlock
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) element łodzi wioślarskiej w postaci ruchomego pierścienia metalowego lub widełek, przymocowanych do burty łodzi, służący do utrzymywania wiosła w odpowiedniej pozycji;


lexentry: pol/duloksetyna__rzeczownik__1
written_rep: duloksetyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duloxetine
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) lek z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny o wzorze sumarycznym C18H19NOS, stosowany w leczeniu depresji, zaburzeń lękowych oraz przewlekłego bólu;


lexentry: pol/dumny__przymiotnik__1
written_rep: dumny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: proud
sense_list:
pewny siebie, mający poczucie własnej godności | zadowolony z czegoś, mający dumę, satysfakcję z czegoś lub kogoś


lexentry: pol/dumping__rzeczownik__1
written_rep: dumping
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dumping
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) sprzedaż towarów za granicą po cenach niższych niż te, za które sprzedaje się je w swoim kraju;


lexentry: pol/duopol__rzeczownik__1
written_rep: duopol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duopoly
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) występowanie na rynku tylko dwóch konkurujących na tym samym polu podmiotów gospodarczych;


lexentry: pol/dupa_jasiu__wykrzyknik__1
written_rep: dupa jasiu
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 02
trans_list: bullshit
sense_list:
(wulgarnie, wulgaryzm) wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, ironię


lexentry: pol/dupek__rzeczownik__1
written_rep: dupek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: asshole | ass | dork | git | klutz | nerd
sense_list:
(grubiański, grubiańsko) (pejoratywnie, pejoratywny) osoba lekceważona i pogardzana z racji swej niezaradności, głupoty i naiwności


lexentry: pol/duplikacja__rzeczownik__1
written_rep: duplikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duplication
sense_list:
(genetyka) aberracja chromosomowa polegająca na podwojeniu fragmentu chromosomu; | dwukrotne zwiększenie ilości czegoś


lexentry: pol/dupnegatyw__rzeczownik__1
written_rep: dupnegatyw
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dupe negative
sense_list:
(fotografia) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) materiał negatywowy używany w procesie duplikatowania fotografii lub filmu


lexentry: pol/dur_brzuszny__rzeczownik__1
written_rep: dur brzuszny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: typhoid fever
sense_list:
(medycyna, medyczny) ostra, bakteryjna choroba zakaźna wywoływana przez pałeczkę duru brzusznego (Salmonella typhi), przenoszona drogą pokarmową;


lexentry: pol/dur_powrotny__rzeczownik__1
written_rep: dur powrotny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: relapsing fever
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia, objawiająca się m.in. wysoką gorączką nawrotową;


lexentry: pol/dur_rzekomy__rzeczownik__1
written_rep: dur rzekomy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: paratyphoid fever
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba zakaźna wywoływana przez jeden z serotypów bakterii Salmonella enterica, przebiegająca podobnie do duru brzusznego, lecz łagodniej;


lexentry: pol/durowy__przymiotnik__1
written_rep: durowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: major
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem


lexentry: pol/dusza__rzeczownik__1
written_rep: dusza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: soul
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) niematerialny byt opuszczający człowieka (w niektórych religiach także zwierzę) w chwili śmierci; | (przenośnie, przenośnia) człowiek, osoba


lexentry: pol/dusznica_bolesna__rzeczownik__1
written_rep: dusznica bolesna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: angina pectoris
sense_list:
(medycyna, medyczny) zmiany chorobowe w naczyniach wieńcowych i niedokrwienie mięśnia sercowego, powodujące bóle zamostkowe i uczucie duszności


lexentry: pol/duszność__rzeczownik__1
written_rep: duszność
part_of_speech: noun
sense_list: (medycyna, medyczny) subiektywne poczucie ograniczenia oddechu;
min_sense_num: 01
trans_list:
shortness of breath | breathlessness | respiratory distress | difficulty of breathing | dyspnoea dyspnea


lexentry: pol/duszpasterz__rzeczownik__1
written_rep: duszpasterz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pastor | chaplain | father | priest
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) duchowny, któremu powierzono obowiązki względem grupy wiernych


lexentry: pol/duży__przymiotnik__1
written_rep: duży
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: big
sense_list:
taki, którego ilość, natężenie, skala lub inna domyślna cecha jest znaczna w porównaniu z obiektami tego samego rodzaju


lexentry: pol/duży_model_językowy__rzeczownik__1
written_rep: duży model językowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: LLM | large language model
sense_list:
(informatyka, informatyczny) sztuczna sieć neuronowa, nauczona posługiwania się językiem naturalnym;


lexentry: pol/duży_pokój__rzeczownik__1
written_rep: duży pokój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: living room
sense_list:
zazwyczaj największy i najbardziej reprezentacyjny pokój w mieszkaniu służący jako pokój gościnny lub salon


lexentry: pol/dwa_ognie__związek_frazeologiczny__1
written_rep: dwa ognie
part_of_speech: idiom
min_sense_num: 01
trans_list: dodgeball
sense_list:
(sport, sportowy) gra zespołowa polegająca na zbijaniu piłką przez matkę i jej drużynę członków przeciwnej drużyny;


lexentry: pol/dwoinka__rzeczownik__1
written_rep: dwoinka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplococcus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) morfologiczna forma bakterii powstająca w wyniku połączenia dwóch komórek utworzonych po podziale amitotycznym;


lexentry: pol/dworzec__rzeczownik__1
written_rep: dworzec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: station
sense_list:
miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju autobusów lub pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dworzec_kolejowy__rzeczownik__1
written_rep: dworzec kolejowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: railroad station | railway station | train station
sense_list:
(kolejnictwo) miejsce przyjazdu, odjazdu i postoju pociągów wraz z budynkiem przystosowanym do obsługi pasażerów (kasami, poczekalnią, punktami gastronomicznymi itp.);


lexentry: pol/dwuaktówka__rzeczownik__1
written_rep: dwuaktówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: two-act play
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) sztuka złożona z dwóch aktów


lexentry: pol/dwuchromian__rzeczownik__1
written_rep: dwuchromian
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dichromate
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek nieorganiczny, sól kwasu chromowego powstająca podczas działania kwasu siarkowego na roztwory chromianów, używana w laboratoriach oraz w przemyśle chemicznym jako silny środek utleniający


lexentry: pol/dwudziestka__rzeczownik__1
written_rep: dwudziestka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: score
sense_list:
(potocznie, potoczny) banknot o nominale dwudziestu złotych | (potocznie, potoczny) o wieku: dwadzieścia lat | całość składająca się z dwudziestu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 20


lexentry: pol/dwudziestokrotny__przymiotnik__1
written_rep: dwudziestokrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: twentyfold
sense_list:
dwadzieścia razy większy bądź mniejszy od czegoś | odbywający się/powtarzający się dwadzieścia razy | taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwadzieścia razy


lexentry: pol/dwudziestokąt__rzeczownik__1
written_rep: dwudziestokąt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: icosagon | twenty-sided polygon
sense_list:
(geometria) figura geometryczna, która ma dwadzieścia kątów i 20 boków; wielokąt, którego suma kątów wewnętrznych wynosi 3240°


lexentry: pol/dwuizbowy__przymiotnik__1
written_rep: dwuizbowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bicameral | two-chamber
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) składający się z dwóch izb parlamentarnych


lexentry: pol/dwujęzyczny__przymiotnik__1
written_rep: dwujęzyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: bilingual
sense_list:
o człowieku: mówiący w dwóch językach | napisany w dwóch językach | zamieszkany przez ludność, która posługuje się dwoma językami


lexentry: pol/dwukropek__rzeczownik__1
written_rep: dwukropek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: colon
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak interpunkcyjny używany przed zapisem np. cytatu lub wyliczaniem pojęć


lexentry: pol/dwunastokrotny__przymiotnik__1
written_rep: dwunastokrotny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: twelvefold
sense_list:
dwanaście razy większy bądź mniejszy od czegoś | odbywający się/powtarzający się dwanaście razy | taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dwanaście razy


lexentry: pol/dwupiętrowy__przymiotnik__1
written_rep: dwupiętrowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: three storey
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) złożony z parteru i dwóch pięter, mający trzy kondygnacje ponad poziom gruntu


lexentry: pol/dwusuwowy__przymiotnik__1
written_rep: dwusuwowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: two-stroke
sense_list:
(motoryzacja) (technologia, technika, techniczny) o silniku: wykonujący cały obieg pracy w ciągu dwóch ruchów tłoka w cylindrze; | taki, który napędzany jest silnikiem dwusuwowym


lexentry: pol/dwutlenek__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dioxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek chemiczny złożony z jednego atomu danego pierwiastka połączonego z dwoma atomami tlenu


lexentry: pol/dwutlenek_azotu__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek azotu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: deutoxide of nitrogen | nitrogen dioxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków azotu, silnie toksyczny gaz o ostrym zapachu;


lexentry: pol/dwutlenek_siarki__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek siarki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sulfur dioxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków siarki, bezbarwny gaz o ostrym i duszącym zapachu;


lexentry: pol/dwutlenek_węgla__rzeczownik__1
written_rep: dwutlenek węgla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: carbon dioxide
sense_list:
(chemia, chemiczny) CO2, związek nieorganiczny, bezbarwny, bezwonny i niepalny gaz, produkt spalania i oddychania, wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy;


lexentry: pol/dwuznak__rzeczownik__1
written_rep: dwuznak
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: digraph
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) znak składający się z dwóch składników, najczęściej dwóch liter; jedna głoska oznaczona za pomocą dwóch liter


lexentry: pol/dwójarz__rzeczownik__1
written_rep: dwójarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smatterer
sense_list:
(dawniej, dawny) (potocznie, potoczny) uczeń, który zwykle otrzymuje dwóje, dawniej najniższe oceny w szkole


lexentry: pol/dwójka__rzeczownik__1
written_rep: dwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: D
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) ocena dopuszczająca w polskich szkołach, przedostatnia najgorsza (w skali 1-6)


lexentry: pol/dwójmyślenie__rzeczownik__1
written_rep: dwójmyślenie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: doublethink
sense_list:
(neologizm) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wyznawanie dwóch poglądów, które logicznie są ze sobą sprzeczne;


lexentry: pol/dybuk__rzeczownik__1
written_rep: dybuk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dybbuk
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (ezoteryka) w mistycyzmie i folklorze żydowskim dusza zmarłego, która zawładnęła ciałem żywej osoby; zły duch, który wstępuje w żywego człowieka i nadaje mu obcą osobowość;


lexentry: pol/dychotomia__rzeczownik__1
written_rep: dychotomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dichotomy
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) podział pewnej klasy na dwie, zwykle przeciwstawne, grupy elementów lub zestawienie par przeciwstawnych pojęć


lexentry: pol/dydelf__rzeczownik__1
written_rep: dydelf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: opossum
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Didelphis Linnaeus, ogoniasty ssak ze spiczastym pyskiem i krótkimi kończynami, z podrodziny dydelfów, występujący w Ameryce;


lexentry: pol/dyferencjał__rzeczownik__1
written_rep: dyferencjał
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: differential | differential gear
sense_list:
(mechanika) zespół przekładni mechanicznych umożliwiający kołom na tej samej osi obracanie się z różnymi prędkościami kątowymi;


lexentry: pol/dyfrakcja__rzeczownik__1
written_rep: dyfrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diffraction
sense_list:
(fizyka, fizyczny) zjawisko fizyczne polegające na ugięciu fali na krawędziach przeszkody lub szczeliny, co powoduje jej rozchodzenie się w kierunkach innych niż prostoliniowy


lexentry: pol/dyftong__rzeczownik__1
written_rep: dyftong
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diphthong | glide vowel
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i półsamogłoski; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie dwóch samogłosek;


lexentry: pol/dyfuzja__rzeczownik__1
written_rep: dyfuzja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diffusion
sense_list:
(fizyka, fizyczny) proces samorzutnego rozprzestrzeniania się cząsteczek lub energii w materialnym ośrodku – gazie, cieczy, ciele stałym lub plazmie;


lexentry: pol/dyfuzor__rzeczownik__1
written_rep: dyfuzor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diffuser
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przewód z rosnącym przekrojem poprzecznym, powodującym spowolnienie przepływu cieczy lub gazu i rozproszenie ich strumienia;


lexentry: pol/dyktafon__rzeczownik__1
written_rep: dyktafon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictaphone
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) przenośny magnetofon lub urządzenie cyfrowe z wbudowanym mikrofonem, umożliwiające nagrywanie dźwięku;


lexentry: pol/dyktator__rzeczownik__1
written_rep: dyktator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictator
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) przywódca kraju, który sprawuje wyłączną, nieograniczoną i nadzwyczajną władzę | (historia, historyczny, historycznie) urzędnik nadzwyczajny w republice rzymskiej, któremu przyznawano czasową władzę absolutną dla zapobieżenia kryzysowi;


lexentry: pol/dyktatura__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictatorship
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) forma sprawowania absolutnej i nieograniczonej władzy przez jedną osobę lub grupę osób;


lexentry: pol/dyktatura_proletariatu__rzeczownik__1
written_rep: dyktatura proletariatu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dictatorship of the proletariat
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) w marksizmie: ustrój polityczny, w którym nieograniczoną władzę sprawuje klasa robotnicza, następujący bezpośrednio po rewolucji socjalistycznej i mający prowadzić ostatecznie do ustanowienia w państwie socjalizmu lub komunizmu poprzez likwidację własności prywatnej i innych instytucji kapitalistycznych;


lexentry: pol/dyl__rzeczownik__1
written_rep: dyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrance hall
sense_list:
(budownictwo) podłużny prostokątny kawałek materiału, zwłaszcza drewna, wzmacniający konstrukcję budowli


lexentry: pol/dylatacja__rzeczownik__1
written_rep: dylatacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilatation
sense_list:
(budownictwo) szczelina utworzona w konstrukcji architektonicznej w celu wyeliminowania wpływu dużych naprężeń lub innych czynników mogących uszkodzić konstrukcję;


lexentry: pol/dylemat__rzeczownik__1
written_rep: dylemat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dilemma
sense_list:
(logika, logiczny) wnioskowanie, gdzie oprócz dwóch zdań warunkowych trzecią przesłanką jest zdanie alternatywne


lexentry: pol/dymek__rzeczownik__1
written_rep: dymek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: speech balloon
sense_list:
(potocznie, potoczny) w komiksach, ilustrowanych historyjkach: miejsce, w którym zamieszczona jest wypowiedź bohatera, a także: treść tejże wypowiedzi


lexentry: pol/dymitriada__rzeczownik__1
written_rep: dymitriada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimitriad
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) każda z dwóch interwencji polityczno-religijno-militarnych w Cesarstwie Rosyjskim zorganizowanych przez polską i litewską magnaterię na początku XVII w.;


lexentry: pol/dymka__rzeczownik__1
written_rep: dymka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimity
sense_list:
(włókiennictwo) rodzaj tkaniny bawełnianej, konopnej lub lnianej o splocie atłasowym, jednobarwnej (bielonej) lub pasiastej, stosowanej dawniej na bieliznę, podszewki i obicia;


lexentry: pol/dymka__rzeczownik__1
written_rep: dymka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: scallion | spring onion
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) roczna, mała cebula zwyczajna (jadalna), zwykle przeznaczona do sadzenia, otrzymywana przez bardzo gęsty wysiew nasion


lexentry: pol/dymnica__rzeczownik__1
written_rep: dymnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: smokebox
sense_list:
(kolejnictwo) przednia część kotła parowozu, stanowiąca komorę zbierającą spaliny po przejściu przez rury ogniowe i kierującą je do komina;


lexentry: pol/dymorfizm__rzeczownik__1
written_rep: dymorfizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dimorphism
sense_list:
(biologia, biologiczny) występowanie dwóch różnych form w obrębie jednego gatunku pod względem wyglądu itp.;


lexentry: pol/dymówka__rzeczownik__1
written_rep: dymówka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barn swallow
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Hirundo rustica, jaskółka o granatowo-czarnym upierzeniu, rdzawym czole i gardzieli i silnie rozwidlonym ogonie, zamieszkująca gniazda, które lepi wewnątrz budynków;


lexentry: pol/dynamitard__rzeczownik__1
written_rep: dynamitard
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dynamitard | dynamiter
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) rewolucjonista dokonujący zamachów bombowych za pomocą dynamitu


lexentry: pol/dynamizować__czasownik__1
written_rep: dynamizować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: dynamize | reinvigorate
sense_list:
nadawać dynamizm, przyspieszać przebieg lub zwiększać intensywność, energię i efektywność (procesów, działań); ożywiać, aktywizować


lexentry: pol/dynastia__rzeczownik__1
written_rep: dynastia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dynasty
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) rodzina w której z rodzica na dziecko przekazywane jest stanowisko w rodzinnym przedsiębiorstwie


lexentry: pol/dynia__rzeczownik__1
written_rep: dynia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pumpkin | squash
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) duży, najczęściej żółty lub pomarańczowy owoc dyni (1.1) | (botanika, botaniczny) Cucurbita, roślina z rodziny dyniowatych;


lexentry: pol/dynia_piżmowa__rzeczownik__1
written_rep: dynia piżmowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butternut squash
sense_list:
(botanika, botaniczny) (kulinaria, kulinarny, kulinarnie) Cucurbita moschata Duch. gatunek rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych o podłużnych, beżowych owocach;


lexentry: pol/dyniowy__przymiotnik__1
written_rep: dyniowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: pumpkin
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (spożywczy) dotyczący owocu dyni, związany z owocem dyni, zrobiony z owocu dyni, zawierający owoc dyni, przyrządzony z owocu dyni, z dodatkiem owocu dyni


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: corps diplomatique | diplomatic corps | diplomatic service
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) instytucje i personel zajmujący się pokojowymi stosunkami międzynarodowymi


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomacy
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) sposób prowadzenia polityki międzynarodowej środkami pokojowymi


lexentry: pol/dyplomacja__rzeczownik__1
written_rep: dyplomacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomacy | tact | velvet glove
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) umiejętność osiągania celu w trudnych warunkach relacji, bez urażania innych


lexentry: pol/dyplomata__rzeczownik__1
written_rep: dyplomata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomat | diplomatist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) oficjalny przedstawiciel państwa wobec innego państwa


lexentry: pol/dyplomatka__rzeczownik__1
written_rep: dyplomatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diplomatic
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wysoka urzędniczka zajmująca się sprawami zagranicznymi lub działająca za granicą | (przenośnie, przenośnia) (potocznie, potoczny) kobieta taktowna


lexentry: pol/dyptyk__rzeczownik__1
written_rep: dyptyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diptych
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) dwuczęściowy, dwuskrzydłowy ołtarz | (sztuka) dwuczęściowe malowidło lub płaskorzeźba


lexentry: pol/dyrygent__rzeczownik__1
written_rep: dyrygent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: conductor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) człowiek, który kieruje wykonaniem utworu przez zespół muzyczny;


lexentry: pol/dyrygować__czasownik__1
written_rep: dyrygować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: conduct
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kierować zespołem muzycznym, podczas wykonywania jakiegoś utworu


lexentry: pol/dyscyplinować__czasownik__1
written_rep: dyscyplinować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discipline
sense_list:
skłaniać, zmuszać kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku | wprowadzać gdzieś dyscyplinę, porządek


lexentry: pol/dysertacja__rzeczownik__1
written_rep: dysertacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissertation
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) rozprawa naukowa, zwykle pisana w celu otrzymania stopnia naukowego


lexentry: pol/dysforia__rzeczownik__1
written_rep: dysforia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dysphoria
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zły nastrój występujący w zaburzeniach psychicznych, samopoczucie nacechowane drażliwością, skłonnością do agresji i czynów impulsywnych;


lexentry: pol/dysfunkcja__rzeczownik__1
written_rep: dysfunkcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dysfunction
sense_list:
nieprzystosowanie czegoś do pełnienia swojej funkcji | (medycyna, medyczny) nieprawidłowe działanie komórki, tkanki, narządu itd.


lexentry: pol/dysfunkcyjny__przymiotnik__1
written_rep: dysfunkcyjny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: dysfunctional
sense_list:
charakteryzujący się dysfunkcją, nieprzystosowany do pełnienia określonych funkcji lub pełniący je nieprawidłowo


lexentry: pol/dysk_akrecyjny__rzeczownik__1
written_rep: dysk akrecyjny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: accretion disk
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) spłaszczona, wirująca struktura z materii (głównie gazów i pyłów) otaczająca ciało niebieskie o silnym polu grawitacyjnym, powstająca w wyniku akrecji


lexentry: pol/dysk_twardy__rzeczownik__1
written_rep: dysk twardy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hard disk | hard drive
sense_list:
(informatyka, informatyczny) urządzenie będące jednym z rodzajów magnetycznego nośnika umożliwiającego przechowywanie danych;


lexentry: pol/dyskalceata__rzeczownik__1
written_rep: dyskalceata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: barefoot
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (dawniej, dawny) członek odłamu franciszkanów zapoczątkowanego w Hiszpanii;


lexentry: pol/dyskietka__rzeczownik__1
written_rep: dyskietka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: floppy disk | diskette
sense_list:
(informatyka, informatyczny) przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych;


lexentry: pol/dyskografia__rzeczownik__1
written_rep: dyskografia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discography
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) zbiór nagrań muzycznych danego artysty; dorobek płytowy wykonawcy;


lexentry: pol/dyskont__rzeczownik__1
written_rep: dyskont
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cut-price store
sense_list:
(handel, handlowy) sklep samoobsługowy o ograniczonym asortymencie, oferujący towar w niższych cenach niż konkurencja;


lexentry: pol/dyskowiec__rzeczownik__1
written_rep: dyskowiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heckel discus | red discus
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Symphysodon discus Heckel, ryba z rodziny pielęgnicowatych występująca w dorzeczu Amazonki;


lexentry: pol/dyskrazyt__rzeczownik__1
written_rep: dyskrazyt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyscrasite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy antymonków, antymonek srebra, srebrzystobiały, metaliczny minerał;


lexentry: pol/dyskredytować__czasownik__1
written_rep: dyskredytować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discredit
sense_list:
przedstawiać w złym świetle; próbować pozbawiać kogoś lub coś zaufania, autorytetu albo dobrej opinii


lexentry: pol/dyskryminacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskryminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discrimination
sense_list:
ograniczanie przywilejów, praw, a nawet prześladowanie części społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym


lexentry: pol/dyskryminować__czasownik__1
written_rep: dyskryminować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: discriminate
sense_list:
prześladować poszczególne osoby lub grupy lub ograniczać ich prawa ze względu na rasę, narodowość, wyznanie, płeć itp.


lexentry: pol/dyskusja__rzeczownik__1
written_rep: dyskusja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: discussion
sense_list:
jeden ze sposobów wymiany poglądów praktykowany przez dwoje lub więcej osób zainteresowanych danym tematem lub zjawiskiem;


lexentry: pol/dyskwalifikacja__rzeczownik__1
written_rep: dyskwalifikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: disqualification
sense_list:
(sport, sportowy) pozbawienie kogoś prawa udziału w dalszych etapach rywalizacji ze względu na naruszenie zasad


lexentry: pol/dysleksja__rzeczownik__1
written_rep: dysleksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyslexia | developmental dyslexia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) (edukacja, edukacyjny) specyficzne trudności w nauce czytania i pisania;


lexentry: pol/dysocjacja__rzeczownik__1
written_rep: dysocjacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissociation
sense_list:
(chemia, chemiczny) proces rozpadu cząsteczek chemicznych na mniejsze cząsteczki, pojedyncze atomy lub jony; | (psychologia, psychologiczny) spektrum doświadczeń (w tym zaburzeń), które łączy poczucie oddzielenia się od rzeczywistości, fizycznych doświadczeń lub emocji;


lexentry: pol/dysonans__rzeczownik__1
written_rep: dysonans
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissonance
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) dźwięki zagrane razem lub po sobie, lecz nie dające wrażenia harmonijnego współbrzmienia | (przenośnie, przenośnia) brak zgodności, brak dopasowania


lexentry: pol/dysonans_poznawczy__rzeczownik__1
written_rep: dysonans poznawczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cognitive dissonance
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan napięcia psychicznego powstający w wyniku sprzeczności między przekonaniami, wartościami, postawami lub zachowaniami, który motywuje jednostkę do zmiany przekonań, postaw lub interpretacji informacji w celu zmniejszenia tego napięcia;


lexentry: pol/dyspareunia__rzeczownik__1
written_rep: dyspareunia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyspareunia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (seksuologia, seksuologiczny) dysfunkcja seksualna polegająca na odczuwaniu bólu podczas stosunku płciowego;


lexentry: pol/dyspaszer__rzeczownik__1
written_rep: dyspaszer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: adjustor | avarage adjuster
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) rzeczoznawca rozliczający straty poniesione podczas awarii statku i dzielący je pomiędzy właściciela ładunku a armatora


lexentry: pol/dysplazja__rzeczownik__1
written_rep: dysplazja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dysplasia
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieprawidłowość budowy tkanki, narządu lub organizmu polegająca na niewłaściwych proporcjach ich części;


lexentry: pol/dysponent__rzeczownik__1
written_rep: dysponent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holder
sense_list:
osoba lub instytucja uprawniona do rozporządzania określonymi środkami, majątkiem, funduszami lub zasobami


lexentry: pol/dyspozytor__rzeczownik__1
written_rep: dyspozytor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dispatcher
sense_list:
osoba wydająca dyspozycje, która organizuje pracę innych ludzi, pojazdów albo urządzeń, zwykle w sposób zdalny lub z biura


lexentry: pol/dyspraksja__rzeczownik__1
written_rep: dyspraksja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dyspraxia
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenie neurologiczne⁣ polegające na nieprawidłowym rozwoju koordynacji ruchowej u dziecka


lexentry: pol/dystocja_barkowa__rzeczownik__1
written_rep: dystocja barkowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: shoulder dystocia
sense_list:
(medycyna, medyczny) komplikacja położnicza, w której po wyłonieniu się główki płodu dalszy poród jest utrudniony poprzez zahaczenie się barku płodu za łuk łonowy;


lexentry: pol/dystopia__rzeczownik__1
written_rep: dystopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dystopia
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (sztuka) utwór fabularny z dziedziny literatury fantastyczno-naukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości; | wizja rzeczywistości przedstawiona w dystopii (1.1)


lexentry: pol/dystrofia__rzeczownik__1
written_rep: dystrofia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dystrophy
sense_list:
(medycyna, medyczny) zaburzenia w odżywianiu tkanki, narządu lub całego organizmu prowadzące do zmian zwyrodnieniowych;


lexentry: pol/dystrybuanta__rzeczownik__1
written_rep: dystrybuanta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cumulative distribution function
sense_list:
(statystyka, statystyczny) funkcja wyrażająca prawdopodobieństwo, że zmienna losowa przyjmie wartość nie większą niż określona liczba;


lexentry: pol/dystrybuować__czasownik__1
written_rep: dystrybuować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: distribute
sense_list:
(oficjalnie) rozdzielać i rozprowadzać artykuły będące zwykle przedmiotem handlu; zajmować się dystrybucją | dzielić dobro materialne między członków społeczeństwa


lexentry: pol/dystymia__rzeczownik__1
written_rep: dystymia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dysthymia
sense_list:
(medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) typ depresji charakteryzujący się przewlekłym (trwającym minimum 2 lata lub dłużej) obniżeniem nastroju o przebiegu łagodniejszym niż w przypadku depresji endogennej;


lexentry: pol/dysydent__rzeczownik__1
written_rep: dysydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissenter | religious dissident
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) odstępca od dogmatów kościelnych, w dawnej Polsce ktoś wyznający religię chrześcijańską inną niż katolicyzm, szczególnie protestant;


lexentry: pol/dysydent__rzeczownik__1
written_rep: dysydent
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dissident | dissenter | nonconformist
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) osoba występująca przeciwko władzy i z tego powodu represjonowana;


lexentry: pol/dytyramb__rzeczownik__1
written_rep: dytyramb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dithyramb
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) oda albo pieśń pochwalna o charakterze patetycznym, wzniosłym, niekiedy tragicznym, wywodząca się ze starożytnej Grecji;


lexentry: pol/dywergencja__rzeczownik__1
written_rep: dywergencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: divergence
sense_list:
(matematyka, matematyczny) operator określający dla danego pola wektorowego pole skalarne, na podstawie którego można określić źródła i ujścia pola; | powstawanie rozbieżności | rozbieżność, różnorodność


lexentry: pol/dywersyfikacja__rzeczownik__1
written_rep: dywersyfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: diversification
sense_list:
różnicowanie asortymentu produkcji lub usług w celu zmniejszenia ryzyka w prowadzeniu działalności gospodarczej;


lexentry: pol/dywidenda__rzeczownik__1
written_rep: dywidenda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dividend
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) część rocznego zysku netto spółki akcyjnej dzielona między akcjonariuszy proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich akcji;


lexentry: pol/dywiz__rzeczownik__1
written_rep: dywiz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hyphen
sense_list:
(drukarstwo, drukarski) znak graficzny w postaci krótkiej poziomej kreski biegnącej na wysokości średniej linii pisma lub nieco poniżej tej linii; stosowany przy dzieleniu wyrazu między wierszami oraz przy łączeniu wyrazów wieloczłonowych;


lexentry: pol/dzbanecznik_beczułkowaty__rzeczownik__1
written_rep: dzbanecznik beczułkowaty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: flask-shaped pitcher-plant
sense_list:
(botanika, botaniczny) Nepenthes ampullaria, gatunek rośliny owadożernej z rodziny dzbanecznikowatych;


lexentry: pol/dział__rzeczownik__1
written_rep: dział
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: section
sense_list:
dziedzina, np. nauki, gospodarki itp. | część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom | część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom


lexentry: pol/dział_kadr__rzeczownik__1
written_rep: dział kadr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: HR
sense_list:
(zarządzanie) dział przedsiębiorstwa zajmujący się zasobami ludzkimi, płacami i dokumentacją pracowniczą


lexentry: pol/działalność__rzeczownik__1
written_rep: działalność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activity | operation
sense_list:
zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: activity
sense_list:
zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś


lexentry: pol/działanie__rzeczownik__1
written_rep: działanie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: operation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) funkcja, na ogół dwuargumentowa i tradycyjnie oznaczana określonym symbolem pomiędzy jej argumentami;


lexentry: pol/dzida__rzeczownik__1
written_rep: dzida
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spear
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem


lexentry: pol/dzidzia-piernik__rzeczownik__1
written_rep: dzidzia-piernik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mutton dressed as lamb
sense_list:
(środowiskowy) (obraźliwie) lub (żartobliwie) dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka


lexentry: pol/dziecko__rzeczownik__1
written_rep: dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: baby
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) (pejoratywnie, pejoratywny) (potocznie, potoczny) osoba niedojrzała emocjonalnie


lexentry: pol/dziecko__rzeczownik__1
written_rep: dziecko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: child | kid
sense_list:
potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych; | istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia


lexentry: pol/dziedziczność__rzeczownik__1
written_rep: dziedziczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: heritability
sense_list:
(biologia, biologiczny) zespół procesów zachodzących podczas powstawania i rozwoju osobniczego organizmów, prowadzący do odtwarzania cech organizmów rodzicielskich; | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przekazywalność czegoś na podstawie spadku lub następstwa po przodkach | cecha tego, co jest dziedziczne


lexentry: pol/dziedziczyć__czasownik__1
written_rep: dziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inherit
sense_list:
(informatyka, informatyczny) mieć takie same uprawnienia jak obiekt nadrzędny (folder, grupa użytkowników) | (informatyka, informatyczny) w programowaniu obiektowym o klasie będącej pochodną innej klasy;


lexentry: pol/dziedziczyć__czasownik__1
written_rep: dziedziczyć
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: inherit | come into
sense_list:
otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci | być uprawnionym do takiego otrzymania | o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka


lexentry: pol/dziegieć__rzeczownik__1
written_rep: dziegieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pine tar
sense_list:
ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;


lexentry: pol/dziekan__rzeczownik__1
written_rep: dziekan
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dean
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) kierownik wydziału uczelni; | (kościelny) prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy; | (dawniej, dawny) (kościelny) stopień duchowieństwa Wojska Polskiego | (dyplomacja) najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego | (kościelny) przewodniczący kolegium kardynałów;


lexentry: pol/dzielna__rzeczownik__1
written_rep: dzielna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dividend
sense_list:
(matematyka, matematyczny) liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik


lexentry: pol/dziennik_elektroniczny__rzeczownik__1
written_rep: dziennik elektroniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electronic grade book
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) serwis internetowy służący do rejestracji przebiegu nauczania oraz komunikowania się z uczniami i rodzicami


lexentry: pol/dziennik_pokładowy__rzeczownik__1
written_rep: dziennik pokładowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: logbook
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) (lotnictwo, lotniczy) podstawowy dokument załogi statku odtwarzający przebieg lotu;


lexentry: pol/dziennikarstwo_śledcze__rzeczownik__1
written_rep: dziennikarstwo śledcze
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: investigative journalism
sense_list:
typ dziennikarstwa niezależnie odkrywającego, badającego i ujawniającego patologie ważne z punktu widzenia opinii publicznej


lexentry: pol/dzienny__przymiotnik__1
written_rep: dzienny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: diurnal
sense_list:
dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem


lexentry: pol/dzierlatka__rzeczownik__1
written_rep: dzierlatka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: crested lark
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;


lexentry: pol/dzierżawa__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lease | rental | holding | landholding | tenancy
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (ekonomia, ekonomiczny) użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę


lexentry: pol/dzierżawca__rzeczownik__1
written_rep: dzierżawca
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lessee | tenant | leaseholder
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz


lexentry: pol/dziesiątkować__czasownik__1
written_rep: dziesiątkować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: decimate
sense_list:
(książkowy) (historia, historyczny, historycznie) bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę


lexentry: pol/dziesięcina__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tithe
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) obecnie (rzadki, rzadko używany) podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;


lexentry: pol/dziesięciobój__rzeczownik__1
written_rep: dziesięciobój
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decathlon
sense_list:
(sport, sportowy) dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;


lexentry: pol/dziesięcionóg__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcionóg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: decapod
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) przedstawiciel rzędu skorupiaków z gromady pancerzowców, mających dziesięć odnóży


lexentry: pol/dziesięcioro_przykazań__rzeczownik__1
written_rep: dziesięcioro przykazań
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Ten Commandments | ten commandments
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kodeks praw moralno-religijnych przekazany Żydom przez Mojżesza na Synaju


lexentry: pol/dziewanna__rzeczownik__1
written_rep: dziewanna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: mullein
sense_list:
(botanika, botaniczny) Verbascum L., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;


lexentry: pol/dziewięćdziesiątka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 90 | nazwa liczby 90


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkaczwórka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkaczwórka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-four
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu czterech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 94 | nazwa liczby 94


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkadwójka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkadwójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-two
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu dwóch części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 92 | nazwa liczby 92


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkadziewiątka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkadziewiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-nine
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu dziewięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 99 | nazwa liczby 99


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkajedynka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkajedynka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-one
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu jeden części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 91 | nazwa liczby 91


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkapiątka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkapiątka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-five
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu pięciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 95 | nazwa liczby 95


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkasiódemka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkasiódemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-seven
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu siedmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 97 | nazwa liczby 97


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkaszóstka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkaszóstka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-six
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu sześciu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 96 | nazwa liczby 96


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkatrójka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkatrójka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-three
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu trzech części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 93 | nazwa liczby 93


lexentry: pol/dziewięćdziesiątkaósemka__rzeczownik__1
written_rep: dziewięćdziesiątkaósemka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ninety-eight
sense_list:
całość składająca się z dziewięćdziesięciu ośmiu części, elementów lub jednostek | coś określone liczbą lub numerem 98 | nazwa liczby 98


lexentry: pol/dzień_roboczy__rzeczownik__1
written_rep: dzień roboczy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: workday | working day
sense_list:
(zawód, zawodowy, zawodowo) dzień, w którym się idzie do pracy | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawowa liczba godzin pracy


lexentry: pol/dzień_skupienia__rzeczownik__1
written_rep: dzień skupienia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: day of recollection
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) przeżywany indywidualnie lub zbiorowo dzień poświęcony modlitwie, lekturze tekstów religijnych lub słuchaniu konferencji ascetycznych;


lexentry: pol/dzień_trzech_wiedźm__rzeczownik__1
written_rep: dzień trzech wiedźm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: triple witching day | triple witching hour
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) dzień, w którym wygasają kontrakty terminowe i na giełdach notuje się wysoką zmienność, zwłaszcza w ostatniej godzinie notowań;


lexentry: pol/dzika_karta__rzeczownik__1
written_rep: dzika karta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: wildcard
sense_list:
(sport, sportowy) dopuszczenie do zawodów, zwykle rangi mistrzowskiej, drużyny lub zawodnika niespełniającego formalnych warunków uczestnictwa;


lexentry: pol/dziobak_australijski__rzeczownik__1
written_rep: dziobak australijski
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: duck-billed platypus
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Ornithorhynchus anatinus, gatunek stekowca z rodziny dziobakowatych;


lexentry: pol/dzioboróg_abisyński__rzeczownik__1
written_rep: dzioboróg abisyński
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Abyssinian ground hornbill | Abyssinian ground-hornbill
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Bucorvus abyssinicus, gatunek ptaka z rodziny dzioborożców występujący w Afryce;


lexentry: pol/dziupla__rzeczownik__1
written_rep: dziupla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chop shop
sense_list:
(potocznie, potoczny) miejsce, w którym dokonuje się demontażu skradzionych pojazdów w celu sprzedania ich w częściach;


lexentry: pol/dziupla__rzeczownik__1
written_rep: dziupla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tree hollow
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;


lexentry: pol/dziura_zabita_deskami__rzeczownik__1
written_rep: dziura zabita deskami
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: backwoods
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) (pospolicie) miejsce bardzo odległe od głównych dróg, do którego nie docierają żadne wieści ze świata; zapadła dziura


lexentry: pol/dziurawiec__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: John's-wood
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum L., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych; | (botanika, botaniczny) roślina z rodzaju dziurawiec (1.1)


lexentry: pol/dziurawiec_zwyczajny__rzeczownik__1
written_rep: dziurawiec zwyczajny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Saint John's wort | St John's wort | common Saint John's wort | perforate St John's-wort
sense_list:
(botanika, botaniczny) Hypericum perforatum L., gatunek byliny z rodziny dziurawcowatych o właściwościach leczniczych;


lexentry: pol/dziurkacz_biurowy__rzeczownik__1
written_rep: dziurkacz biurowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hole punch | punch | office punch
sense_list:
(biurowość, biurowy) przyrząd do robienia dziurek na brzegach kartek, które mają być przechowywane w skoroszytach lub segregatorach;


lexentry: pol/dziwkarz__rzeczownik__1
written_rep: dziwkarz
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rake
sense_list:
(pospolicie) mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne


lexentry: pol/dziwność__rzeczownik__1
written_rep: dziwność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: strangeness
sense_list:
(fizyka, fizyczny) addytywna liczba kwantowa, której wartość jest przypisywana wszystkim hadronom | cecha tego, co jest dziwne


lexentry: pol/dziwonia__rzeczownik__1
written_rep: dziwonia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: rosefinch
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Carpodacus erythrinus, niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;


lexentry: pol/dziób__rzeczownik__1
written_rep: dziób
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: beak | bill
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;


lexentry: pol/dzięcioł_białogrzbiety__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł białogrzbiety
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: white-backed woodpecker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos leucotos, gatunek średniej wielkości dzięcioła, jeden z pięciu gatunków z rodzaju Dendrocopos występujących w Polsce;


lexentry: pol/dzięcioł_czarny__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł czarny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: black woodpecker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dryocopus martius Linnaeus, największy gatunek dzięcioła, występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięcioł_trójpalczasty__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł trójpalczasty
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: three-toed woodpecker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Picoides tridactylus, gatunek średniej wielkości dzięcioła gnieżdżący się w północno-wschodniej części Europy oraz w górskich lasach Europy Środkowej;


lexentry: pol/dzięcioł_średni__rzeczownik__1
written_rep: dzięcioł średni
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: middle spotted woodpecker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos medius, gatunek dzięcioła, zaliczany do tak zwanych dzięciołów pstrych;


lexentry: pol/dzięciołek__rzeczownik__1
written_rep: dzięciołek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lesser spotted woodpecker
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Dendrocopos minor, najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;


lexentry: pol/dzięgiel_litwor__rzeczownik__1
written_rep: dzięgiel litwor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: garden angelica | wild celery
sense_list:
(botanika, botaniczny) Angelica archangelica L., gatunek rośliny z rodziny selerowatych o własnościach leczniczych i jadalnych;


lexentry: pol/dzięki__przyimek__1
written_rep: dzięki
part_of_speech: preposition
min_sense_num: 03
trans_list: thanks to | owing to
sense_list:
…służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem


lexentry: pol/dzwonek__rzeczownik__1
written_rep: dzwonek
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bell
sense_list:
urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze | mały dzwon


lexentry: pol/dzwonki__rzeczownik__1
written_rep: dzwonki
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: glockenspiels
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;


lexentry: pol/dzwonko__rzeczownik__1
written_rep: dzwonko
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slice
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) (rybołówstwo, rybacki) kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek


lexentry: pol/dzwonnica__rzeczownik__1
written_rep: dzwonnica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: bell tower | belfry
sense_list:
(architektura, architektoniczny) część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;


lexentry: pol/dzwono__rzeczownik__1
written_rep: dzwono
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: felloe | felly
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wystająca, środkowa część drewnianego koła u wozu umocowana na osi


lexentry: pol/dzwony_rurowe__rzeczownik__1
written_rep: dzwony rurowe
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: tubular bells
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) kilka metalowych rur zawieszonych na wspólnej ramie wydających dźwięk po uderzeniu młotkiem;


lexentry: pol/détente__rzeczownik__1
written_rep: détente
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: détente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) odprężenie w zimnowojennych stosunkach między mocarstwami;


lexentry: pol/dąb__rzeczownik__1
written_rep: dąb
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oak | oak tree
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus L., rodzaj roślin drzewiastych lub krzewiastych z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_bezszypułkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb bezszypułkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: sessile oak
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus petraea (Matt.) Liebl., gatunek drzewa z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_biały__rzeczownik__1
written_rep: dąb biały
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: white oak
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus alba L., gatunek północnoamerykańskiego drzewa z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_czerwony__rzeczownik__1
written_rep: dąb czerwony
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: northern red oak
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus rubra L., północnoamerykańskie drzewo z rodziny bukowatych;


lexentry: pol/dąb_korkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb korkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cork oak
sense_list:
(dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus suber L., gatunek z rodzaju dębów, wiecznie zielone drzewo strefy śródziemnomorskiej, z którego kory wytwarza się korek;


lexentry: pol/dąb_ostrolistny__rzeczownik__1
written_rep: dąb ostrolistny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: holm oak | evergreen oak | holly oak
sense_list:
(systematyka) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus ilex L., gatunek drzewa z rodziny bukowatych, pochodzący z obszaru śródziemnomorskiego;


lexentry: pol/dąb_szypułkowy__rzeczownik__1
written_rep: dąb szypułkowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: European oak | common oak | pedunculate oak
sense_list:
(systematyka) (botanika, botaniczny) (dendrologia, drzewoznawstwo, dendrologiczny, drzewoznawczy) Quercus robur L., pospolity gatunek drzewa z rodziny bukowatych, z owocami (tj. żołędziami) osadzonymi na długiej szypułce;


lexentry: pol/dębianka__rzeczownik__1
written_rep: dębianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: cherry gall wasp
sense_list:
(entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) Cynips quercusfolii L., błonkówka z rodziny galasówkowatych


lexentry: pol/dębianka__rzeczownik__1
written_rep: dębianka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: oak gall
sense_list:
(botanika, botaniczny) (entomologia, owadoznawstwo, entomologiczny, owadoznawczy) narośl powstająca na liściach lub pędach dębu wskutek żerowania galasówek | (garbarstwo) surowiec garbarski – wysuszone i rozdrobnione galasy dębowe, bogate w taniny, używane do wyrobu atramentu galusowego oraz do garbowania skór


lexentry: pol/dęty__przymiotnik__1
written_rep: dęty
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: wind
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o instrumencie: taki w którym źródłem dźwięku jest drgający wewnątrz słup powietrza | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) o orkiestrze: złożona głównie z instrumentów dętych (1.3)


lexentry: pol/długa_pozycja__rzeczownik__1
written_rep: długa pozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: long position
sense_list:
(finanse, finansowy) transakcja na rynku instrumentów pochodnych, która przynosi zysk gdy wartość instrumentu bazowego rośnie;


lexentry: pol/długi__przymiotnik__1
written_rep: długi
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: long
sense_list:
mający znaczny wymiar podłużny (długość) | trwający znaczny czas | (potocznie, potoczny) używany przy określaniu długości lub czasu, jw. | (żartobliwie) o człowieku: wysoki


lexentry: pol/długometrażowy__przymiotnik__1
written_rep: długometrażowy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: feature-length
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) mający długi metraż, o długim czasie trwania (zwyczajowo od 40-60 minut);


lexentry: pol/długopłetwiec_oceaniczny__rzeczownik__1
written_rep: długopłetwiec oceaniczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: humpback whale
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Megaptera novaeangliae Borowski, gatunek morskiego ssaka z rodziny płetwalowatych;


lexentry: pol/długoszpar__rzeczownik__1
written_rep: długoszpar
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: basking shark
sense_list:
(ichtiologia, ichtiologiczny) Cetorhinus maximus Gunnerus, ryba morska o masywnym, wrzecionowatym ciele z podrodziny długoszparowatych;


lexentry: pol/długość_geograficzna__rzeczownik__1
written_rep: długość geograficzna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: longitude
sense_list:
(geografia, geograficzny) jedna ze współrzędnych geograficznych, kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0 a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi;


lexentry: pol/dłuto__rzeczownik__1
written_rep: dłuto
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: chisel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) metalowe narzędzie, złożone z uchwytu i ostrza, używane m.in. do ręcznej obróbki rzeźbiarskiej, wykonywania otworów, zagłębień, rzeźbienia, przecinania i wygładzania;


lexentry: pol/dłutownica__rzeczownik__1
written_rep: dłutownica
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: slotter
sense_list:
(maszynoznawstwo) strugarka pionowa, służąca do obróbki kół zębatych i otworów wielokątnych, rowków wpustowych (i tym podobne, i temu podobne);


lexentry: pol/dłużnik__rzeczownik__1
written_rep: dłużnik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: debtor
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) osoba lub instytucja zobowiązana do zwrotu długu (w formie pieniężnej lub rzeczowej) wierzycielowi;


lexentry: pol/dźinizm__rzeczownik__1
written_rep: dźinizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Jainism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nonteistyczny system filozoficzny i religijny powstały w Indiach w VII-VI wieku p.n.e.;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lever
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) przełącznik zrealizowany za pomocą dającego się przesuwać drążka | (fizyka, fizyczny) jedna z maszyn prostych, których zadaniem jest uzyskanie działania większej siły przez zastosowanie mniejszej siły;


lexentry: pol/dźwignia__rzeczownik__1
written_rep: dźwignia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: leverage
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (bankowość, bankowy) finansowy instrument pochodny polegający na zwielokrotnieniu efektów zmian kursu instrumentu bazowego za pomocą niskiego depozytu, stanowiącego tylko część inwestowanej sumy | (ekonomia, ekonomiczny) instrument finansowy polegający na zwiększeniu zadłużenia w celu podniesienia zyskowności inwestycji; dzięki wykorzystaniu kapitału obcego, po jego spłaceniu wraz z kosztami, zwiększa się całkowity zysk, mimo pozostawienia wkładu własnego na niezmienionym poziomie


lexentry: pol/dźwignik__rzeczownik__1
written_rep: dźwignik
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jack | hoist
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie służące do podnoszenia, unoszenia lub przenoszenia ciężkich przedmiotów na nieduże wysokości


lexentry: pol/dźwiękonaśladowczy__przymiotnik__1
written_rep: dźwiękonaśladowczy
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: onomatopoeic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) naśladujący dźwięki lub odgłosy natury


lexentry: pol/dżdżownica_ziemna__rzeczownik__1
written_rep: dżdżownica ziemna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: dew worm | grandaddy earthworm | lobworm | nightcrawler
sense_list:
(systematyka) (zoologia, zoologiczny) Lumbricus terrestris L., gatunek pospolitego skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych, drążącego korytarze w ziemi;


lexentry: pol/dżelada__rzeczownik__1
written_rep: dżelada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gelada
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) Theropithecus gelada, małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;


lexentry: pol/dżem__rzeczownik__1
written_rep: dżem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jam
sense_list:
(spożywczy) słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;


lexentry: pol/dżentelmen__rzeczownik__1
written_rep: dżentelmen
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: gentleman
sense_list:
mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,


lexentry: pol/dżet__rzeczownik__1
written_rep: dżet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;


lexentry: pol/dżezwa__rzeczownik__1
written_rep: dżezwa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jezve | cezve | gezve
sense_list:
tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące jako imbryk do przygotowywania kawy;


lexentry: pol/dżihad__rzeczownik__1
written_rep: dżihad
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jihad
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) święta wojna muzułmańska | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (rzadki, rzadko używany) w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia


lexentry: pol/dżihadyzm__rzeczownik__1
written_rep: dżihadyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jihadism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rewolucyjny neofundamentalizm islamski, który dżihad uważa za indywidualny obowiązek islamisty i postrzega go jako jeden z filarów islamu;


lexentry: pol/dżin__rzeczownik__1
written_rep: dżin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genie | jinn
sense_list:
(mitologia, mitologiczny) duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie


lexentry: pol/dżingiel__rzeczownik__1
written_rep: dżingiel
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jingle
sense_list:
(środowiskowy) (radiofonia, radiokomunikacja, radiotechnika, radiofoniczny, radiokomunikacyjny, radiotechniczny, radiowy) przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję


lexentry: pol/dżinn__rzeczownik__1
written_rep: dżinn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: genie | jinn
sense_list:
(mitologia arabska) według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi


lexentry: pol/dżins__rzeczownik__1
written_rep: dżins
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: denim
sense_list:
(włókiennictwo) (krawiectwo) mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;


lexentry: pol/dżizja__rzeczownik__1
written_rep: dżizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: jizya
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (historia, historyczny, historycznie) podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich;


lexentry: pol/dżoker__rzeczownik__1
written_rep: dżoker
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: joker
sense_list:
(termin karciany) dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę


lexentry: pol/dżonka__rzeczownik__1
written_rep: dżonka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: junk
sense_list:
(żeglarstwo, żegluga, żeglarski) drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;


lexentry: pol/dżuma__rzeczownik__1
written_rep: dżuma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: plague | Black Death
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę Yersinia pestis;


lexentry: pol/e-__przedrostek__1
written_rep: e-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: e-
sense_list:
cząstka o znaczeniu elektroniczny, dodawana do wyrazów oznaczających różne czynności, informująca, że są one dokonywane za pośrednictwem elektronicznych mediów (zwłaszcza za pośrednictwem internetu), lub wskazująca różne przedmioty funkcjonujące dzięki elektronice


lexentry: pol/e-mail__rzeczownik__1
written_rep: e-mail
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: e-mail | email
sense_list:
(informatyka, informatyczny) usługa wysyłania elektronicznych wiadomości; | (informatyka, informatyczny) wiadomość wysłana za pośrednictwem e-maila (1.1) | (informatyka, informatyczny) adres, na który wysyła się wiadomości w e-mailu (1.1)


lexentry: pol/e-moll__rzeczownik__1
written_rep: e-moll
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: e minor
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku e (w zapisie nutowym z jednym krzyżykiem)


lexentry: pol/earl__rzeczownik__1
written_rep: earl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: earl
sense_list:
członek arystokracji Zjednoczonego Królestwa, współcześnie o randze wyższej niż wicehrabia, lecz niższej niż markiz;


lexentry: pol/easter_egg__rzeczownik__1
written_rep: easter egg
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Easter egg
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (gry komputerowe) ukryta przed użytkownikiem funkcja lub treść zawarta w interaktywnych produktach cyfrowych;


lexentry: pol/ebonit__rzeczownik__1
written_rep: ebonit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebonite | vulcanite
sense_list:
tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku wulkanizacji kauczuku z dużą ilością siarki, zwykle barwy czarnej lub ciemnobrązowej, posiada dobre właściwości izolacyjne;


lexentry: pol/ebulioskopia__rzeczownik__1
written_rep: ebulioskopia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ebullioscopy
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (chemia, chemiczny) metoda wyznaczania masy cząsteczkowej substancji chemicznej w roztworze poprzez pomiar podwyższenia temperatury wrzenia rozpuszczalnika po rozpuszczeniu w nim danej substancji


lexentry: pol/echo__rzeczownik__1
written_rep: echo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echo
sense_list:
(akustyka, akustyczny) powtórzenie dźwięku słyszalne wskutek odbicia się go od oddalonej powierzchni;


lexentry: pol/echolalia__rzeczownik__1
written_rep: echolalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echolalia
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zaburzenie psychiczne polegające na powtarzaniu słów wypowiedzianych lub usłyszanych;


lexentry: pol/echolokacja__rzeczownik__1
written_rep: echolokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: echolocation
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) metoda stosowana przez niektóre zwierzęta polegająca na określaniu położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego;


lexentry: pol/edging__rzeczownik__1
written_rep: edging
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edging
sense_list:
(seksuologia, seksuologiczny) praktyka seksualna polegająca na utrzymywaniu wysokiego poziomu podniecenia i odwlekaniu osiągania orgazmu dla dłuższego odczuwania rozkoszy seksualnej


lexentry: pol/edredon__rzeczownik__1
written_rep: edredon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Common Eider | common eider
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria mollissima, duży, zamieszkujący skaliste wybrzeża, morski ptak o szczególnie miękkim puchu;


lexentry: pol/edredon_okularowy__rzeczownik__1
written_rep: edredon okularowy
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: spectacled eider
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) Somateria fischeri, gatunek kaczki edredonowej gnieżdżący się w polarnych rejonach Syberii i Ameryki Północnej;


lexentry: pol/edwardiański__przymiotnik__1
written_rep: edwardiański
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Edwardian
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) odnoszący się do okresu w kulturze i sztuce brytyjskiej trwającego od wczesnych lat XX w. do wybuchu I wojny światowej


lexentry: pol/edycja__rzeczownik__1
written_rep: edycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edition
sense_list:
jedna z imprez, która odbywa się cyklicznie, np. konkurs, festiwal lub konferencja | konkretna wersja publikacji, np. książki lub albumu muzycznego


lexentry: pol/edykt__rzeczownik__1
written_rep: edykt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: edict
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) ustawa królewska | (historia, historyczny, historycznie) (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) w starożytnym Rzymie rozporządzenie urzędowe lub cesarskie


lexentry: pol/edykuł__rzeczownik__1
written_rep: edykuł
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aedicula
sense_list:
(sztuka) (architektura, architektoniczny) (historia, historyczny, historycznie) w starożytności miniaturowa świątynia, w której przechowywano przedmiot kultu


lexentry: pol/edyl__rzeczownik__1
written_rep: edyl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aedile
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) urzędnik w starożytnym Rzymie sprawujący nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście, nad pracami publicznymi i budowlanymi, zaopatrzeniem w żywność oraz organizacją igrzysk;


lexentry: pol/efebofil__rzeczownik__1
written_rep: efebofil
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephebophile
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) (seksuologia, seksuologiczny) osoba odczuwająca pociąg seksualny do osób w popokwitaniowej fazie dorastania


lexentry: pol/efedryna__rzeczownik__1
written_rep: efedryna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephedrine
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów, występujący naturalnie w roślinach z rodzaju Ephedra, działający pobudzająco na ośrodkowy układ nerwowy oraz sympatykomimetycznie (pobudza układ współczulny)


lexentry: pol/efekt_cieplarniany__rzeczownik__1
written_rep: efekt cieplarniany
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: greenhouse effect
sense_list:
(meteorologia, meteorologiczny) zjawisko podwyższania temperatury Ziemi powodowane przez gazy cieplarniane;


lexentry: pol/efekt_domina__rzeczownik__1
written_rep: efekt domina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: domino effect
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) określenie sytuacji, w której jedno zdarzenie uruchamia szereg następujących po sobie, wynikających jedno z drugiego zdarzeń, zazwyczaj gwałtownych, niemożliwych do opanowania | (dosłownie) efekt polegający na tym, że po ustawieniu kamieni domina pionowo obok siebie popycha się stojący na końcu kamień, a ten, przewracając się, uderza w kamień sąsiedni, co skutkuje jego przewróceniem i uderzeniem w kamień następny itd..


lexentry: pol/efekt_fotoelektryczny__rzeczownik__1
written_rep: efekt fotoelektryczny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: photoelectric effect
sense_list:
(fizyka, fizyczny) emisja elektronów przez materię na skutek pochłonięcia przez nią promieniowania elektromagnetycznego;


lexentry: pol/efekt_motyla__rzeczownik__1
written_rep: efekt motyla
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: butterfly effect
sense_list:
zjawisko w teorii chaosu, w którym mała zmiana w początkowych warunkach systemu nieliniowego może spowodować duże i nieprzewidywalne skutki w przyszłości


lexentry: pol/efektywny__przymiotnik__1
written_rep: efektywny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: efficient
sense_list:
(statystyka, statystyczny) o estymatorze: dający mały rozrzut szacunków (a więc i posiadający małą wariancję)


lexentry: pol/efemeryda__rzeczownik__1
written_rep: efemeryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephemera
sense_list:
(książkowy) krótkotrwałe zjawisko, rzecz lub istota, która po zniknięciu nie pozostawia po sobie znaczącego śladu


lexentry: pol/efemeryda__rzeczownik__1
written_rep: efemeryda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephemeral
sense_list:
(botanika, botaniczny) (potocznie, potoczny) roślina, której cykl rozwojowy jest bardzo krótki i odbywa się tylko w ściśle określonych warunkach


lexentry: pol/efod__rzeczownik__1
written_rep: efod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ephod
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) rodzaj dalmatyki noszonej przez arcykapłanów w starożytnym Izraelu;


lexentry: pol/egalitaryzm__rzeczownik__1
written_rep: egalitaryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egalitarianism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (socjologia, socjologiczny) koncepcja głosząca, iż zasada równości obywateli powinna być podstawą sprawiedliwego ustroju społecznego;


lexentry: pol/egiptologiczny__przymiotnik__1
written_rep: egiptologiczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: Egyptological
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) (historia, historyczny, historycznie) dotyczący egiptologa lub egiptologii


lexentry: pol/egiryn__rzeczownik__1
written_rep: egiryn
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: aegirine
sense_list:
(geologia, geologiczny) (mineralogia, mineralogiczny) minerał z grupy krzemianów łańcuchowych, zaliczany do grupy piroksenów, wzór chemiczny NaFe3+(Si2O6);


lexentry: pol/egocentryzm__rzeczownik__1
written_rep: egocentryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egocentrism
sense_list:
(pejoratywnie, pejoratywny) przecenianie swojego znaczenia w świecie, postrzeganie siebie jako ośrodka wszystkiego, odbieranie wszystkich wydarzeń w stosunku do własnej osoby | (psychologia, psychologiczny) tok rozumowania, który polega na centralnym umiejscowieniu własnej osoby w świecie;


lexentry: pol/egoizm__rzeczownik__1
written_rep: egoizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egoism | selfishness
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) (psychologia, psychologiczny) postawa życiowa cechująca się przedkładaniem własnego dobra lub korzyści ponad wszystko inne;


lexentry: pol/egotyzm__rzeczownik__1
written_rep: egotyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egotism
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) przesadne kierowanie własnej i cudzej uwagi na siebie, zajmowanie się tylko swoją osobą;


lexentry: pol/egreta__rzeczownik__1
written_rep: egreta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: egret
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pióra, zwykle godowe pióra czapli, wykorzystywane jako ozdoba kapelusza i kobiecej fryzury albo ich imitacja z metalu i klejnotów


lexentry: pol/egzaltacja__rzeczownik__1
written_rep: egzaltacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exaltation
sense_list:
przesadne demonstrowanie uczuć, niewspółmierne do ich siły, nieadekwatne do poziomu emocjonalnego sytuacji, oraz nadmierne lub pełne zaangażowania i zachwytu wyrażanie myśli


lexentry: pol/egzamin_wstępny__rzeczownik__1
written_rep: egzamin wstępny
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entrance examination
sense_list:
(edukacja, edukacyjny) egzamin organizowany przez instytucję edukacyjną, którego wyniki decydują o przyjęciu na kolejny etap kształcenia


lexentry: pol/egzarcha__rzeczownik__1
written_rep: egzarcha
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exarch
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) tytuł naczelnika prowincji egzarchatu; | biskup zarządzający egzarchatem | namiestnik patriarchy


lexentry: pol/egzarchat__rzeczownik__1
written_rep: egzarchat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exarchate
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) jednostka podziału administracyjnego w cesarstwie bizantyńskim znajdująca się pod zarządem egzarchy | (historia, historyczny, historycznie) urząd namiestnika w cesarstwie bizantyńskim | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) obszar położony poza głównym terenem działania danego Kościoła poddany władzy kanonicznej przedstawiciela patriarchy;


lexentry: pol/egzegeza__rzeczownik__1
written_rep: egzegeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exegesis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (teologia, teologiczny) badanie, wyjaśnianie i komentowanie tekstów;


lexentry: pol/egzekucja__rzeczownik__1
written_rep: egzekucja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: execution
sense_list:
wykonanie wyroku śmierci | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe ściąganie należności, z których zapłaceniem jakaś osoba lub instytucja zalega | (prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wykonanie wyroku, orzeczenia, decyzji administracyjnej lub uchwały organu kolegialnego


lexentry: pol/egzekutywa__rzeczownik__1
written_rep: egzekutywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: executive
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) władza wykonawcza w państwie


lexentry: pol/egzema__rzeczownik__1
written_rep: egzema
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eczema
sense_list:
(medycyna, medyczny) nieinfekcyjny stan zapalny głównie wierzchniej warstwy skóry objawiający się świądem, zaczerwienieniem, pęcherzykami i złuszczaniem naskórka


lexentry: pol/egzerga__rzeczownik__1
written_rep: egzerga
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exergue
sense_list:
(numizmatyka, numizmatyczny) oddzielona od ryciny przestrzeń u dołu medalu lub monety, na której zwykle zawarta jest dewiza lub data wybicia;


lexentry: pol/egzogamia__rzeczownik__1
written_rep: egzogamia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exogamy
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) (etnografia, etnograficzny) system norm kulturowych, który wymusza małżeństwo poza własną grupą;


lexentry: pol/egzojądro__rzeczownik__1
written_rep: egzojądro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exokernel
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jądro systemu operacyjnego o minimalnym poziomie abstrakcji, zapewniające jedynie ochronę zasobów


lexentry: pol/egzonim__rzeczownik__1
written_rep: egzonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) zaadaptowana na potrzeby własnego języka nazwa obiektu geograficznego inna od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie dany obiekt geograficzny się znajduje;


lexentry: pol/egzoplaneta__rzeczownik__1
written_rep: egzoplaneta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exoplanet | extrasolar planet
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) planeta położona poza Układem Słonecznym, najczęściej w innym układzie planetarnym;


lexentry: pol/egzorcyzm__rzeczownik__1
written_rep: egzorcyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exorcism
sense_list:
(kościelny) obrzęd liturgiczny, który ma usuwać wpływ szatana na osoby, miejsca lub rzeczy; | (kościelny) modlitwa, która ma usuwać wpływ szatana


lexentry: pol/egzorfina__rzeczownik__1
written_rep: egzorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exorphin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) ogólna nazwa związku organicznego, peptydu opioidowego o właściwościach morfinopodobnych, podobnego w działaniu do endorfin a pochodzącego głównie z mąki pszennej


lexentry: pol/egzorta__rzeczownik__1
written_rep: egzorta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exhortation
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) kazanie pogrzebowe lub rocznicowe | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) krótka zachęta w formie kazania wygłaszana przed spowiedzią


lexentry: pol/egzotoksyna__rzeczownik__1
written_rep: egzotoksyna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exotoxin
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) toksyczna substancja produkowana przez żywe bakterie, wydalana na zewnątrz ich organizmu


lexentry: pol/egzotyczny__przymiotnik__1
written_rep: egzotyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exotic
sense_list:
typowy dla dalekich krajów o odmiennej kulturze i klimacie | niezwykły, osobliwy, rzadko spotykany | (fizyka, fizyczny) o materii, cząstce: nie złożona z barionów podlegających Modelowi Standardowemu; | o urlopie, wyjeździe, itp.: spędzany w dalekich krajach


lexentry: pol/egzystencjalizm__rzeczownik__1
written_rep: egzystencjalizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: existentialism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) współczesny kierunek filozoficzny, którego przedmiotem badań są indywidualne losy jednostki ludzkiej;


lexentry: pol/eh__wykrzyknik__1
written_rep: eh
part_of_speech: interjection
min_sense_num: 01
trans_list: eh
sense_list:
wykrzyknik wyrażający w zależności od kontekstu zniecierpliwienie, zniechęcenie, rozgoryczenie, niezadowolenie, obojętność, lekceważenie, żal, rozpacz, sprzeciw


lexentry: pol/eklerka__rzeczownik__1
written_rep: eklerka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: éclair
sense_list:
(cukiernictwo) podłużne ciastko z parzonego ciasta, po przecięciu na dwie części napełniane bitą śmietaną lub kremem, zwykle polewane czekoladą;


lexentry: pol/eklezja__rzeczownik__1
written_rep: eklezja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecclesia | ekklesia
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) zgromadzenie pełnoprawnych obywateli starożytnych Aten, którzy ukończyli 20 lat, najwyższy organ władzy decydujący o polityce zagranicznej i wewnętrznej polis;


lexentry: pol/eklezjologia__rzeczownik__1
written_rep: eklezjologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecclesiology
sense_list:
(teologia, teologiczny) teologiczna nauka o Kościele jako wspólnocie ludzi wierzących, teologia Kościoła;


lexentry: pol/ekliptyka__rzeczownik__1
written_rep: ekliptyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecliptic
sense_list:
(astronomia, astronomiczny) koło na sferze niebieskiej, wyznaczone przez pozorną, obserwowaną z Ziemi drogę Słońca na niebie;


lexentry: pol/ekologizm__rzeczownik__1
written_rep: ekologizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecologism
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) ruch społeczny propagujący ochronę środowiska, odbudowę zniszczonego przez człowieka krajobrazu naturalnego oraz styl życia zgodny z naturą


lexentry: pol/ekonazol__rzeczownik__1
written_rep: ekonazol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: econazole
sense_list:
(farmacja, lekoznawstwo, farmakologia, farmaceutyczny, farmakologiczny) przeciwgrzybiczy lek, pochodna imidazolu


lexentry: pol/ekonomia__rzeczownik__1
written_rep: ekonomia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: economics | economy
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o produkcji, podziale, wymianie i konsumpcji dóbr;


lexentry: pol/ekonomicznie__przysłówek__1
written_rep: ekonomicznie
part_of_speech: adverb
min_sense_num: 01
trans_list: economically
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) odnosząc się do ekonomii, ekonomiki | (podniośle) bez większego nakładu środków i wysiłku


lexentry: pol/ekosystem__rzeczownik__1
written_rep: ekosystem
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecosystem
sense_list:
(ekologia, ekologiczny) fragment przyrody będący funkcjonalną całością; | (informatyka, informatyczny) ogół sprzętu i/lub oprogramowania współpracującego ze sobą dzięki dostarczaniu przez jednego producenta


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: screen
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) część urządzeń pokazujących obraz lub tekst, na której wyświetlane są informacje | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) ściana lub specjalne płótno, na którym wyświetla się obrazy | (elektronika, elektroniczny) określona część interfejsu graficznego wyświetlona w danej chwili na ekranie urządzenia elektronicznego


lexentry: pol/ekran__rzeczownik__1
written_rep: ekran
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: screen | shield
sense_list:
(budownictwo) budowla lub konstrukcja chroniąca obiekt lub jego otoczenie przed niebezpiecznymi lub niepożądanymi wpływami, jak fale elektromagnetyczne, prąd elektryczny, wilgoć, ciepło, hałas itp.


lexentry: pol/eksabajt__rzeczownik__1
written_rep: eksabajt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exabyte
sense_list:
(informatyka, informatyczny) jednostka pojemności nośników danych i pamięci operacyjnej komputera równa 1024 petabajtom;


lexentry: pol/ekscelencja__rzeczownik__1
written_rep: ekscelencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Excellency
sense_list:
tytuł honorowy nadawany biskupom w Kościołach katolickich oraz ministrom i ambasadorom (tytuł dożywotni)


lexentry: pol/ekscytron__rzeczownik__1
written_rep: ekscytron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excitron
sense_list:
(elektronika, elektroniczny) prostownicza lampa gazowana wypełniona parą rtęci, posiadająca pomocniczą anodę podtrzymującą wyładowanie elektryczne, gdy w obwodzie nie płynie prąd


lexentry: pol/eksfoliacja__rzeczownik__1
written_rep: eksfoliacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exfoliation
sense_list:
(kosmetyka, kosmetyczny, kosmetologia) złuszczanie powierzchniowej warstwy naskórka za pomocą kwasów owocowych | łuszczenie się powierzchniowej warstwy skał na skutek wietrzenia mechanicznego


lexentry: pol/ekshibicjonistyczny__przymiotnik__1
written_rep: ekshibicjonistyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: exhibitionistic
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) odnoszący się do skłonności do publicznego pokazywania siebie, swojego ciała lub zachowań, często w celu zwrócenia na siebie uwagi lub wywołania reakcji innych


lexentry: pol/ekshortacja__rzeczownik__1
written_rep: ekshortacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exhortation
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na skłanianiu słuchaczy przy użyciu groźby, przestrogi, zachęty lub przyrzeczenia


lexentry: pol/eksklawa__rzeczownik__1
written_rep: eksklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclave
sense_list:
(administracja) (geografia, geograficzny) część terytorium jednostki administracyjnej położona w oddzieleniu od głównego jego obszaru, lecz na tym samym obszarze lądowym;


lexentry: pol/ekskluzywność__rzeczownik__1
written_rep: ekskluzywność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exclusivity
sense_list:
cecha polegająca na wyjątkowości, ograniczeniu dostępu lub przeznaczeniu dla wąskiej grupy, niedostępności dla wszystkich; prestiżowa odrębność


lexentry: pol/ekskomunika__rzeczownik__1
written_rep: ekskomunika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excommunication
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) wyłączenie ze wspólnoty Kościoła, najsurowsza kara w Kościele katolickim;


lexentry: pol/ekskomunikować__czasownik__1
written_rep: ekskomunikować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: excommunicate
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) nałożyć na kogoś ekskomunikę, wyłączyć ze wspólnoty Kościoła


lexentry: pol/ekskursja__rzeczownik__1
written_rep: ekskursja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: excursion
sense_list:
(przestarzałe, przestarzały) wycieczka, podróż, wyprawa, wyjazd w celach wypoczynkowych lub poznawczych


lexentry: pol/eksmisja__rzeczownik__1
written_rep: eksmisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eviction
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) przymusowe usunięcie kogoś wraz z dobytkiem i domownikami z nieruchomości lub lokalu na podstawie wyroku sądowego albo decyzji administracyjnej w celu wydania tych rzeczy wierzycielowi;


lexentry: pol/ekspansja__rzeczownik__1
written_rep: ekspansja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expansion
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zajmowanie przez państwo nowych terytoriów | rozprzestrzenianie się czegoś na jakimś obszarze


lexentry: pol/ekspansjonizm__rzeczownik__1
written_rep: ekspansjonizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expansionism
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zaborcza polityka państwa polegająca na dążeniu do zajmowania nowych terytoriów i opanowywania nowych rynków zbytu;


lexentry: pol/ekspata__rzeczownik__1
written_rep: ekspata
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expat | ex-pat
sense_list:
(socjologia, socjologiczny) specjalista wysokiej klasy, który dobrowolnie opuścił ojczyznę celem pracy za granicą


lexentry: pol/ekspektatywa__rzeczownik__1
written_rep: ekspektatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: contingent right | expectancy right
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) sytuacja, w której niektóre wymogi prawne dotyczące powstania wierzytelności lub innego prawa podmiotowego zostały częściowo spełnione;


lexentry: pol/ekspektatywa__rzeczownik__1
written_rep: ekspektatywa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: expectative
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) pismo królewskie lub papieskie przyrzekające nadanie godności, stanowisk lub beneficjów w razie wakatu


lexentry: pol/eksperyment__rzeczownik__1
written_rep: eksperyment
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: experiment
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) doświadczenie naukowe przeprowadzone w celu zbadania jakiegoś zjawiska; | pierwsza realizacja świeżego, nowatorskiego pomysłu, planu


lexentry: pol/eksperymentalny__przymiotnik__1
written_rep: eksperymentalny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: experimental
sense_list:
związany z eksperymentem; dokonywany po raz pierwszy | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) opierający się na eksperymencie | innowacyjny; taki, który wprowadza jako pierwszy coś nowego


lexentry: pol/eksport__rzeczownik__1
written_rep: eksport
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: export
sense_list:
sprzedaż towarów lub wywóz krajowego kapitału za granicę albo świadczenie usług zagranicznemu klientowi


lexentry: pol/eksportować__czasownik__1
written_rep: eksportować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: export
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) (handel, handlowy) wywozić towary, kapitały za granicę w celu wymiany handlowej lub świadczyć odpłatne usługi na rzecz kontrahenta zagranicznego


lexentry: pol/ekspozycja__rzeczownik__1
written_rep: ekspozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exposition
sense_list:
(muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych) | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wprowadzenie w akcję utworu literackiego (przy użyciu np. prologu, sceny), zapoznający czytelnika z sytuacją wyjściową: najważniejszymi postaciami i problemami tegoż utworu


lexentry: pol/ekspozycja__rzeczownik__1
written_rep: ekspozycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: exposure
sense_list:
(fotografia) naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu | (geografia, geograficzny) położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata | w taternictwie i alpinistyce: położenie, usytuowanie jakiegoś miejsca nad stromym spadkiem terenu


lexentry: pol/ekstaza__rzeczownik__1
written_rep: ekstaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecstasy
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) stan zachwytu o charakterze majaczeniowym, często mający treść lub zabarwienie religijne; stan oderwania od rzeczywistości;


lexentry: pol/eksterminacja__rzeczownik__1
written_rep: eksterminacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extermination
sense_list:
systematyczne działanie zmierzające do zagłady, wyniszczenia określonych grup ludności w imię jakiejś idei


lexentry: pol/eksterminować__czasownik__1
written_rep: eksterminować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: exterminate
sense_list:
(książkowy) niszczyć, zabijać (zwierzęta uznawane za szkodniki) | dokonywać eksterminacji, mordować w sposób masowy i zorganizowany określone grupy ludności


lexentry: pol/eksterytorialność__rzeczownik__1
written_rep: eksterytorialność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extraterritoriality
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) wyłączenie spod jurysdykcji danego państwa osób reprezentujących inne państwa lub obiektów należących do innych państw


lexentry: pol/ekstradycja__rzeczownik__1
written_rep: ekstradycja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extradition
sense_list:
(prawo, prawoznawstwo, prawniczy, prawoznawczy) wydanie innemu państwu osoby, która naruszyła jego prawa


lexentry: pol/ekstrahować__czasownik__1
written_rep: ekstrahować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: extract
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębniać składnik z mieszaniny przy pomocy rozpuszczalnika lub w inny sposób | (medycyna, medyczny) wydobywać z organizmu chirurgicznie lub laboratoryjnie


lexentry: pol/ekstrakcja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrakcja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extraction
sense_list:
(chemia, chemiczny) wyodrębnianie składnika lub składników mieszaniny; | (stomatologia, stomatologiczny) zabieg usunięcia zęba;


lexentry: pol/ekstrapolacja__rzeczownik__1
written_rep: ekstrapolacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extrapolation
sense_list:
(matematyka, matematyczny) wyznaczanie wartości funkcji poza przedziałem, w którym wartości tej funkcji są znane | prognozowanie przebiegu wydarzeń na podstawie znajomości analogicznych zjawisk | rezultat ekstrapolacji (1.1)


lexentry: pol/ekstrawertyk__rzeczownik__1
written_rep: ekstrawertyk
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extravert
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) osoba otwarta, komunikatywna, wykazująca stałe zainteresowanie otoczeniem


lexentry: pol/ekstruder__rzeczownik__1
written_rep: ekstruder
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: extruder
sense_list:
urządzenie przetłaczające określoną substancje w wysokiej temperaturze i odpowiednim ciśnieniu przez dyszę w celu nadania im odpowiedniego kształtu lub konsystencji


lexentry: pol/ektoplazma__rzeczownik__1
written_rep: ektoplazma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ectoplasm
sense_list:
(biologia, biologiczny) zewnętrzna, nieziarnista warstwa cytoplazmy położona bezpośrednio pod błoną komórkową; | (ezoteryka) substancja rzekomo wydobywająca się z ciała medium spirytystycznego podczas transu;


lexentry: pol/ekumenizm__rzeczownik__1
written_rep: ekumenizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ecumenism
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) (kościelny) (filozofia, filozoficzny) nurt światopoglądowy proklamujący porozumienie między wyznaniami;


lexentry: pol/ekwita__rzeczownik__1
written_rep: ekwita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eques
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (wojskowość, wojskowy) żołnierz jazdy rzymskiej, w czasach republiki pochodzący zwykle z wyższych warstw społecznych


lexentry: pol/ekwiwokacja__rzeczownik__1
written_rep: ekwiwokacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: equivocation
sense_list:
(logika, logiczny) błąd logiczny polegający na użyciu słowa w dwóch różnych jego znaczeniach w jednej wypowiedzi;


lexentry: pol/elegia__rzeczownik__1
written_rep: elegia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elegy
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór poetycki o treści poważnej, refleksyjny, w tonie smutnego rozpamiętywania, rozważania lub skargi, poruszający tematykę przemijania, śmierci lub miłości;


lexentry: pol/elektor__rzeczownik__1
written_rep: elektor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elector
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) książę uprawniony do wyboru cesarza w Rzeszy (Niemieckiej); | ktoś powołany do wzięcia udziału w decydującym akcie wyborczym | wyborca


lexentry: pol/elektrochemia__rzeczownik__1
written_rep: elektrochemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrochemistry
sense_list:
(chemia, chemiczny) dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem zależności między zjawiskami elektrycznymi a reakcjami chemicznymi;


lexentry: pol/elektroda__rzeczownik__1
written_rep: elektroda
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrode
sense_list:
(fizyka, fizyczny) końcówka przewodnika pozostającego w kontakcie ze środowiskiem, do którego doprowadza lub z którego odprowadza prąd elektryczny;


lexentry: pol/elektroencefalograf__rzeczownik__1
written_rep: elektroencefalograf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroencephalograph
sense_list:
(medycyna, medyczny) aparat elektroniczny do badania mózgu, rejestrujący odebrane za pomocą odpowiednich elektrod bioprądy;


lexentry: pol/elektrofiltr__rzeczownik__1
written_rep: elektrofiltr
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie do usuwania pyłu ze strumienia gazu przez wykorzystanie siły elektrostatycznej;

trans_list:
electrically separating deduster | electrofilter | electroprecipitator | electrostatic filter | electrostatic precipitator


lexentry: pol/elektrofor__rzeczownik__1
written_rep: elektrofor
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrophorus
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) (fizyka, fizyczny) prosty przyrząd do wytwarzania ładunków elektrycznych przez pocieranie, stosowany w dydaktyce;


lexentry: pol/elektroforeza__rzeczownik__1
written_rep: elektroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrophoresis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu naładowanych cząstek w kierunku jednej z elektrod;


lexentry: pol/elektrolit__rzeczownik__1
written_rep: elektrolit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrolyte
sense_list:
(chemia, chemiczny) (fizyka, fizyczny) substancja zdolna do jonowego przewodzenia prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektrolityczny__przymiotnik__1
written_rep: elektrolityczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: electrolytic
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) dotyczący elektrolizy lub elektrolitu, związany z elektrolizą lub z elektrolitem


lexentry: pol/elektroliza__rzeczownik__1
written_rep: elektroliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrolysis
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (chemia, chemiczny) zmiana struktury chemicznej substancji, zachodzące pod wpływem przyłożonego do niej zewnętrznego napięcia elektrycznego


lexentry: pol/elektromagnes__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnes
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromagnet
sense_list:
(fizyka, fizyczny) (elektryczność) cewka, która zachowuje się jak magnes podczas przepływu przez nią prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektromagnetyzm__rzeczownik__1
written_rep: elektromagnetyzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromagnetism
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (fizyka, fizyczny) dział fizyki zajmujący się współzależnością zjawisk elektrycznych i magnetycznych;


lexentry: pol/elektromechanika__rzeczownik__1
written_rep: elektromechanika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electromechanics
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń elektrycznych | (technologia, technika, techniczny) nauka o budowie, działaniu i zastosowaniu maszyn i urządzeń elektrycznych


lexentry: pol/elektrometalurgia__rzeczownik__1
written_rep: elektrometalurgia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrometallurgy
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) wydobywanie metali z rud lub oczyszczanie ich przy użyciu prądu elektrycznego;


lexentry: pol/elektron__rzeczownik__1
written_rep: elektron
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electron
sense_list:
(fizyka, fizyczny) cząstka elementarna o ujemnym ładunku elektrycznym, będąca leptonem i składnikiem atomu;


lexentry: pol/elektronarzędzie__rzeczownik__1
written_rep: elektronarzędzie
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: power tool
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) narzędzie elektryczne przeznaczone do prac remontowych i budowlanych


lexentry: pol/elektroniczny_papieros__rzeczownik__1
written_rep: elektroniczny papieros
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electronic cigarette
sense_list:
elektroniczny zamiennik papierosa tytoniowego pozwalający na inhalację par płynnych substancji aromatycznych;


lexentry: pol/elektronika__rzeczownik__1
written_rep: elektronika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electronics
sense_list:
dziedzina zajmującą się wytwarzaniem i przetwarzaniem sygnałów w postaci prądów i napięć elektrycznych;


lexentry: pol/elektrotechnika__rzeczownik__1
written_rep: elektrotechnika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrical engineering
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (technologia, technika, techniczny) dziedzina nauki i techniki zajmująca się wytwarzaniem, przesyłaniem, przetwarzaniem i zastosowaniem energii elektrycznej


lexentry: pol/elektrownia_atomowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia atomowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuclear power plant | nuclear power station
sense_list:
(elektryczność) elektrownia wytwarzająca energię elektryczną przy wykorzystaniu rozszczepienia jąder atomowych;


lexentry: pol/elektrownia_cieplna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia cieplna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: thermal power plant
sense_list:
zakład wytwarzający energię elektryczną, wykorzystujący paliwa uwalniające znaczne pokłady ciepła (najczęściej węgiel kamienny, węgiel brunatny oraz gaz ziemny)


lexentry: pol/elektrownia_jądrowa__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia jądrowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: nuclear power plant
sense_list:
obiekt przemysłowo-energetyczny wytwarzający energię elektryczną poprzez rozszczepienia jądra atomowego;


lexentry: pol/elektrownia_wodna__rzeczownik__1
written_rep: elektrownia wodna
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: hydro plant | hydro power plant
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) elektrownia, która zamienia energię kinetyczną lub energię potencjalną (grawitacyjną) wody na energię elektryczną;


lexentry: pol/elektrowstrząs__rzeczownik__1
written_rep: elektrowstrząs
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electroshock
sense_list:
(medycyna, medyczny) (elektryczność) zabieg polegający na przepuszczeniu prądu elektrycznego przez ciało pacjenta


lexentry: pol/elektrośmieć__rzeczownik__1
written_rep: elektrośmieć
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: e-scrap
sense_list:
(potocznie, potoczny) niepotrzebny, najczęściej uszkodzony sprzęt elektroniczny wymagający utylizacji


lexentry: pol/elektrum__rzeczownik__1
written_rep: elektrum
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrum
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) naturalnie występujący stop złota i srebra, dawniej używany do wybijania monet;


lexentry: pol/elektryczność__rzeczownik__1
written_rep: elektryczność
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electricity
sense_list:
(fizyka, fizyczny) własność materii, pozwalająca jej oddziaływać z polem elektromagnetycznym; | (potocznie, potoczny) prąd elektryczny


lexentry: pol/elektryczny_pastuch__rzeczownik__1
written_rep: elektryczny pastuch
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electric fence
sense_list:
(rolnictwo, rolniczy) ogrodzenie pod niskim napięciem, wykorzystywane na pastwiskach do zabezpieczania przed wychodzeniem zwierząt hodowlanych poza jego teren;


lexentry: pol/elektryfikacja__rzeczownik__1
written_rep: elektryfikacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: electrification
sense_list:
(elektryczność) proces wprowadzania energii elektrycznej do miejsc, które jej wcześniej nie miały; rozbudowa infrastruktury elektrycznej


lexentry: pol/elektryzować__czasownik__1
written_rep: elektryzować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: electrify
sense_list:
(fizyka, fizyczny) nadawać czemuś ładunek elektryczny (zwykle przez pocieranie) | wzbudzać duże zainteresowanie, ekscytować


lexentry: pol/element__rzeczownik__1
written_rep: element
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: element
sense_list:
(matematyka, matematyczny) obiekt należący do rozważanego zbioru lub klasy | (filozofia, filozoficzny) w filozofii starożytnej jeden z podstawowych składników znanego świata (ziemia, woda, ogień lub powietrze) | (potocznie, potoczny) (pejoratywnie, pejoratywny) niepochlebne określenie grupy społecznej lub jej przedstawiciela


lexentry: pol/elewacja__rzeczownik__1
written_rep: elewacja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elevation
sense_list:
(architektura, architektoniczny) (budownictwo) zewnętrzna powierzchnia ściany budynku z wszystkimi znajdującymi się na niej elementami;


lexentry: pol/eliminować__czasownik__1
written_rep: eliminować
part_of_speech: verb
min_sense_num: 01
trans_list: eliminate
sense_list:
dokonywać eliminacji, usuwać, wykluczać coś | (przenośnie, przenośnia) (eufemistycznie) pozbawiać życia


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ellipse | ellipsis
sense_list:
(geometria) zamknięta krzywa drugiego stopnia taka, że suma odległości każdego z punktów tej krzywej od dwóch innych, dowolnie obranych punktów (ognisk elipsy) jest stała;


lexentry: pol/elipsa__rzeczownik__1
written_rep: elipsa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ellipsis | ellipse
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) figura retoryczna, polegająca na celowym pominięciu jednego lub kilku wyrazów w zdaniu lub wersie;


lexentry: pol/elita__rzeczownik__1
written_rep: elita
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elite | jet set | pick
sense_list:
wyodrębniona, niekoniecznie sformalizowana, grupa przywódcza, stanowiąca wzór dla reszty społeczeństwa, kierująca jego życiem i określająca lub przynajmniej wpływająca na kierunek jego rozwoju


lexentry: pol/elizja__rzeczownik__1
written_rep: elizja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: elision
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) opuszczenie wygłoskowej głoski lub sylaby wyrazu przed pierwszą samogłoską następującego po niej wyrazu;


lexentry: pol/elukubracja__rzeczownik__1
written_rep: elukubracja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: lucubration
sense_list:
utwór literacki o niewielkiej wartości artystycznej, pisany mozolnie przez osobę pozbawioną talentu pisarskiego


lexentry: pol/elżbietanin__rzeczownik__1
written_rep: elżbietanin
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elizabethan
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) artysta tworzący w epoce elżbietańskiej, szczególnie literat


lexentry: pol/elżbietanizm__rzeczownik__1
written_rep: elżbietanizm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Elizabethanism
sense_list:
(rzadki, rzadko używany) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) słowo, użycie lub cecha językowa charakterystyczna dla literatury angielskiej okresu elżbietańskiego


lexentry: pol/emalia__rzeczownik__1
written_rep: emalia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enamel
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) masa szklista do pokrywania wyrobów głównie metalowych w celach dekoracyjnych lub ochronnych


lexentry: pol/embargo__rzeczownik__1
written_rep: embargo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embargo
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) zakaz przywozu lub wywozu określonych towarów do lub z danego państwa ogłaszany przez inne państwo lub organizację międzynarodową; | zakaz opuszczania przez obce statki handlowe portów albo wód terytorialnych danego państwa | zakaz publikowania w środkach masowego przekazu jakiejś wiadomości przed określonym dniem i określoną godziną | zarekwirowanie w czasie wojny mienia (statków, przedmiotów zaopatrzenia wojennego itp.) państwa neutralnego


lexentry: pol/embarras_de_richesse__rzeczownik__1
written_rep: embarras de richesse
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embarrassment of riches
sense_list:
(przenośnie, przenośnia) trudność wyboru z powodu obfitości przedmiotów; zbyteczna obfitość opcji, z których trudno jest wybrać


lexentry: pol/emblematyczny__przymiotnik__1
written_rep: emblematyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: emblematic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z emblematem – gatunkiem literackim | taki, który coś symbolizuje


lexentry: pol/embriologia__rzeczownik__1
written_rep: embriologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embryology
sense_list:
(biologia, biologiczny) nauka zajmująca się rozwojem zarodkowym organizmów zwierzęcych (w tym człowieka) i roślinnych;


lexentry: pol/embrion__rzeczownik__1
written_rep: embrion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: embryo
sense_list:
(zoologia, zoologiczny) (medycyna, medyczny) (biologia, biologiczny) organizm ludzki lub zwierzęcy w stadium rozwojowym poprzedzającym poród bądź wyklucie się


lexentry: pol/ementaler__rzeczownik__1
written_rep: ementaler
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Emmental
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) rodzaj szwajcarskiego sera podpuszczkowego, twardego, dojrzewającego, o słodkim smaku


lexentry: pol/emeryt__rzeczownik__1
written_rep: emeryt
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pensioner
sense_list:
osoba, która przepracowała ustawowo wymaganą liczbę lat i osiągnąwszy wymagany wiek, przestała pracować i otrzymuje emeryturę


lexentry: pol/emerytura__rzeczownik__1
written_rep: emerytura
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: pension | retirement
sense_list:
okresowe świadczenia pieniężne (pensja) otrzymywane za przepracowanie ustawowej liczby lat lub po osiągnięciu wymaganego wieku;


lexentry: pol/eminencja__rzeczownik__1
written_rep: eminencja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: eminence
sense_list:
tytuł przysługujący kardynałom, wielkiemu mistrzowi Zakonu Maltańskiego, niektórym patriarchom i metropolitom prawosławnym, w Polsce również prymasowi;


lexentry: pol/emirat__rzeczownik__1
written_rep: emirat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emirate
sense_list:
(administracja) (politologia, polityka, politologiczny, polityczny) terytorium podległe władzy emira


lexentry: pol/emisja__rzeczownik__1
written_rep: emisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emission
sense_list:
(fizyka, fizyczny) wypuszczanie przez ciało cząstek (np. promieniowania, elektronów) | wypuszczanie do atmosfery gazów lub pyłów


lexentry: pol/emisja__rzeczownik__1
written_rep: emisja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: issue
sense_list:
(ekonomia, ekonomiczny) puszczanie w obieg znaczków pocztowych, pieniędzy, papierów wartościowych itp.


lexentry: pol/emo__rzeczownik__1
written_rep: emo
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emo
sense_list:
(kulturoznawstwo, wiedza o kulturze, kulturoznawczy) styl i postawa emocjonalnego sprzeciwu wobec rzeczywistości; | (muzykologia, muzyka, muzykologiczny, muzyczny) gatunek hardcorowego punku;


lexentry: pol/emocja__rzeczownik__1
written_rep: emocja
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emotion | excitement
sense_list:
silne poruszenie, wzruszenie, przejęcie, podniecenie; przeżywanie czegoś pod względem emocjonalnym, uczuciowym;


lexentry: pol/emotikon__rzeczownik__1
written_rep: emotikon
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emoticon
sense_list:
(informatyka, informatyczny) (telekomunikacja) znak graficzny powstały z różnych symboli literowych i znaków dostępnych na klawiaturze, zwykle wyrażający czyjeś emocje;


lexentry: pol/empatia__rzeczownik__1
written_rep: empatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empathy
sense_list:
(psychologia, psychologiczny) zdolność do odczuwania stanów emocjonalnych innych osób i umiejętność przyjęcia ich sposobu myślenia;


lexentry: pol/empire__rzeczownik__1
written_rep: empire
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Empire style
sense_list:
(sztuka) późna odmiana klasycyzmu, nawiązująca do sztuki antycznej, rozwinięta w okresie panowania francuskiego cesarza Napoleona I;


lexentry: pol/empiryzm__rzeczownik__1
written_rep: empiryzm
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: empiricism
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) doktryna głosząca, że źródłem ludzkiego poznania są bodźce zmysłowe docierające ze świata zewnętrznego i wobec nich wszystkie idee, teorie są wtórne;


lexentry: pol/emploi__rzeczownik__1
written_rep: emploi
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: application
sense_list:
(teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) typ ról, w których specjalizuje się aktor


lexentry: pol/emu__rzeczownik__1
written_rep: emu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emu
sense_list:
(ornitologia, ornitologiczny) ptak z gatunku emu (1.2), jedyny żyjący przedstawiciel podrodziny emu (1.1)


lexentry: pol/emulator__rzeczownik__1
written_rep: emulator
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: emulator
sense_list:
(informatyka, informatyczny) program komputerowy naśladujący działanie systemu komputerowego lub innego programu;


lexentry: pol/enancjomer__rzeczownik__1
written_rep: enancjomer
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enantiomer
sense_list:
(chemia, chemiczny) cząsteczka posiadająca odpowiednik, którego struktura jest lustrzanym odbiciem jej własnej struktury;


lexentry: pol/encefalopatia__rzeczownik__1
written_rep: encefalopatia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encephalopathy
sense_list:
(medycyna, medyczny) (weterynaria, weterynaryjny) ogólne określenie uszkodzenia mózgu przez czynniki różnego pochodzenia;


lexentry: pol/enchilada__rzeczownik__1
written_rep: enchilada
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enchilada
sense_list:
(kulinaria, kulinarny, kulinarnie) tradycyjne danie meksykańskie z kukurydzianej tortilli nadzianej mięsnym lub jarskim farszem, podpieczonej i serwowanej z sosem;


lexentry: pol/encyklika__rzeczownik__1
written_rep: encyklika
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: encyclical
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) oficjalny papieski dokument doktrynalny w formie orędzia skierowany do biskupów i wiernych;


lexentry: pol/endogenny__przymiotnik__1
written_rep: endogenny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: endogenous
sense_list:
(biologia, biologiczny) (geologia, geologiczny) (medycyna, medyczny) (psychologia, psychologiczny) pochodzący z wewnątrz


lexentry: pol/endokarp__rzeczownik__1
written_rep: endokarp
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocarp
sense_list:
(botanika, botaniczny) wewnętrzna część owocu, powstająca ze skórki okrywającej wewnętrzną stronę owocolistka;


lexentry: pol/endokrynolog__rzeczownik__1
written_rep: endokrynolog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocrinologist
sense_list:
(medycyna, medyczny) lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób gruczołów wydzielania wewnętrznego


lexentry: pol/endokrynologia__rzeczownik__1
written_rep: endokrynologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endocrinology
sense_list:
(medycyna, medyczny) dziedzina medycyny zajmująca się zaburzeniami funkcji gruczołów wydzielania wewnętrznego | (naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) nauka o wydzielaniu wewnętrznym, gruczołach, hormonach i ich działaniu; | (potocznie, potoczny) (medycyna, medyczny) klinika, oddział lub pododdział w szpitalu, gdzie leczeni są pacjenci z chorobami tarczycy


lexentry: pol/endometrioza__rzeczownik__1
written_rep: endometrioza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endometriosis
sense_list:
(medycyna, medyczny) choroba kobiet polegająca na nieprawidłowym umiejscowieniu błony śluzowej trzonu macicy;


lexentry: pol/endonim__rzeczownik__1
written_rep: endonim
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endonym
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) (geografia, geograficzny) nazwa obiektu geograficznego w jednym z języków używanych na danym obszarze, gdzie dany obiekt się znajduje, używana poza miejscem występowania tego języka;


lexentry: pol/endorfina__rzeczownik__1
written_rep: endorfina
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: endorphin
sense_list:
(biochemia, biochemiczny) hormon peptydowy, endogenny opioid, który wywołuje zadowolenie i doskonałe samopoczucie oraz tłumi odczuwanie drętwienia i bólu;


lexentry: pol/enduro__rzeczownik__1
written_rep: enduro
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enduro
sense_list:
(sport, sportowy) (motoryzacja) jazda motocyklami lub rowerami trasą z utrudnieniami w terenie; | (sport, sportowy) (motoryzacja) mistrzostwa w jeździe motocyklami lub rowerami trasą z utrudnieniami w terenie


lexentry: pol/energooszczędny__przymiotnik__1
written_rep: energooszczędny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: energy-efficient
sense_list:
wymagający niewielkich nakładów energii do prawidłowego funkcjonowania lub uzyskania pożądanego rezultatu


lexentry: pol/enigma__rzeczownik__1
written_rep: enigma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Enigma machine
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) niemiecka maszyna szyfrująca z okresu drugiej wojny światowej;


lexentry: pol/enklawa__rzeczownik__1
written_rep: enklawa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclave
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) (administracja) (geografia, geograficzny) terytorium państwa lub jego część otoczone ze wszystkich stron przez terytorium lądowe innego państwa;


lexentry: pol/enklityka__rzeczownik__1
written_rep: enklityka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclitic
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) wyraz niemający własnego akcentu i tworzący całość akcentową z wyrazem go poprzedzającym;


lexentry: pol/enkliza__rzeczownik__1
written_rep: enkliza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enclisis
sense_list:
(językoznawstwo, językoznawczy) połączenie prozodyczne wyrazu niemającego akcentu z wyrazem poprzednim


lexentry: pol/enol__rzeczownik__1
written_rep: enol
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enol
sense_list:
(chemia, chemiczny) związek organiczny, w którym grupa hydroksylowa połączona jest z jednym końcem wiązania węgiel–węgiel;


lexentry: pol/enologia__rzeczownik__1
written_rep: enologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enology | oenology
sense_list:
(spożywczy) wiedza o produkcji, pielęgnacji i rodzajach wina, obejmująca również zagadnienia jego chemii, mikrobiologii oraz analizy;


lexentry: pol/enoturystyka__rzeczownik__1
written_rep: enoturystyka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enotourism
sense_list:
(turystyka, turystyczny) (enologia, winoznawstwo, enologiczny, winoznawczy) aktywność polegająca na odwiedzaniu miejsc związanych z produkcją wina


lexentry: pol/entalpia__rzeczownik__1
written_rep: entalpia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enthalpy
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z funkcji stanu, miara ilości energii zawartej w układzie pod stałym ciśnieniem;


lexentry: pol/ententa__rzeczownik__1
written_rep: ententa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entente
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) podczas pierwszej wojny światowej: państwa walczące z państwami centralnymi | (historia, historyczny, historycznie) porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907;


lexentry: pol/enterowirus__rzeczownik__1
written_rep: enterowirus
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enterovirus
sense_list:
(mikrobiologia, mikrobiologiczny) rodzaj wirusa wywołującego choroby u ssaków, w tym u ludzi, najczęstszy czynnik sprawczy aseptycznego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych;


lexentry: pol/entitet__rzeczownik__1
written_rep: entitet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entity
sense_list:
(politologia, polityka, politologiczny, polityczny) jedna z dwóch jednostek administracyjnych tworzących Bośnię i Hercegowinę


lexentry: pol/entomochoria__rzeczownik__1
written_rep: entomochoria
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entomochory
sense_list:
(botanika, botaniczny) (zoologia, zoologiczny) zjawisko roznoszenia diaspor roślinnych (rozsiewania roślin) przez owady;


lexentry: pol/entropia__rzeczownik__1
written_rep: entropia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: entropy
sense_list:
(fizyka, fizyczny) jedna z termodynamicznych funkcji stanu, jest miarą liczby sposobów, na jakie można ułożyć elementy układu bez zmiany jego parametrów makroskopowych; | (informatyka, informatyczny) (matematyka, matematyczny) średnia ilość informacji przypadająca na znak symbolizujący zajście zdarzenia z pewnego zbioru zdarzeń o danych prawdopodobieństwach; | (książkowy) rozpad, chaos, nieporządek


lexentry: pol/entuzjasta__rzeczownik__1
written_rep: entuzjasta
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enthusiast
sense_list:
osoba pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; osoba żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/entuzjastka__rzeczownik__1
written_rep: entuzjastka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enthusiastic
sense_list:
kobieta pełna entuzjazmu, chęci i wiary w możliwość zrealizowania jakiejś idei; kobieta żywo poruszona, pobudzona jakąś ideą


lexentry: pol/enzym__rzeczownik__1
written_rep: enzym
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: enzyme | ferment
sense_list:
(medycyna, medyczny) (chemia, chemiczny) białko wytwarzane przez komórki żywe i działające jako katalizator w procesach chemicznych organizmów;


lexentry: pol/epanafora__rzeczownik__1
written_rep: epanafora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: recovery
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (językoznawstwo, językoznawczy) (zobacz) anafora


lexentry: pol/epeisodion__rzeczownik__1
written_rep: epeisodion
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epeisodion | episode
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) partia dialogowa między partiami chóralnymi w dramacie antycznym;


lexentry: pol/epejroforeza__rzeczownik__1
written_rep: epejroforeza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: continental drift
sense_list:
(geologia, geologiczny) poziome ruchy kontynentów skutkujące zmianami ich położenia względem siebie i względem biegunów;


lexentry: pol/epi-__przedrostek__1
written_rep: epi-
part_of_speech: prefix
min_sense_num: 01
trans_list: epi-
sense_list:
pierwszy człon wyrazów złożonych, mający znaczenie: zewnętrzny, poprzedzający coś, następujący po czymś, położony nad czymś


lexentry: pol/epicki__przymiotnik__1
written_rep: epicki
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epiką | (slangowo) niebywały, najlepszy, bardzo dobry, wspaniały, wyjątkowy; (także, też) imponujący, spektakularny


lexentry: pol/epicykl__rzeczownik__1
written_rep: epicykl
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epicycle
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) (astronomia, astronomiczny) małe koło, po którego obwodzie porusza się planeta, a środek tego koła krąży po większym kole (zwanym deferentem); podstawowy element systemu geocentrycznego


lexentry: pol/epidemia__rzeczownik__1
written_rep: epidemia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidemic | epidemy
sense_list:
(medycyna, medyczny) duża liczba zachorowań na tę samą chorobę, na tym samym obszarze i w tym samym czasie;


lexentry: pol/epidemiologia__rzeczownik__1
written_rep: epidemiologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidemiology
sense_list:
(naukoznawstwo, nauka, naukoznawczy, naukowy) (medycyna, medyczny) nauka zajmująca się czynników wpływających na powstawanie i szerzenie się epidemii, a także sposobami zwalczania i zapobiegania epidemiom;


lexentry: pol/epiderma__rzeczownik__1
written_rep: epiderma
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidermis
sense_list:
(botanika, botaniczny) zewnętrzna warstwa komórek pokrywająca całą powierzchnię rośliny; | (zoologia, zoologiczny) jednowarstwowy nabłonek pokrywający ciało bezkręgowców


lexentry: pol/epidiaskop__rzeczownik__1
written_rep: epidiaskop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidiascope
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne będące połączeniem diaskopu i episkopu, służące do wyświetlania pojedynczych obrazów nieruchomych zarówno w świetle odbitym, jak i przechodzącym (przezroczy, folii, stron książki, fotografii itp.);


lexentry: pol/epidot__rzeczownik__1
written_rep: epidot
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epidote
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity minerał z grupy krzemianów o szeroko rozpowszechnionym zasięgu, kruchy, przezroczysty, w zależności od kierunku obserwacji zmienia swoją barwę od ciemnozielonej do żółtozielonej, Ca2(Fe,Al)Al2(SiO4)(Si2O7)O(OH);


lexentry: pol/epifania__rzeczownik__1
written_rep: epifania
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epiphany
sense_list:
(książkowy) olśnienie, wyjątkowe doznanie | (religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) objawienie


lexentry: pol/epifaniczny__przymiotnik__1
written_rep: epifaniczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epiphanic
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) mający charakter objawienia, dotyczący objawienia


lexentry: pol/epifit__rzeczownik__1
written_rep: epifit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epiphyte
sense_list:
(botanika, botaniczny) roślina nie będąca pasożytem, która rośnie na innej roślinie służącej jej jako podpora;


lexentry: pol/epifora__rzeczownik__1
written_rep: epifora
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epiphora
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) jedna z figur stylistycznych polegająca na powtórzeniu słowa lub zwrotu na końcu kilku następujących po sobie wersów lub zdań


lexentry: pol/epigenetyczny__przymiotnik__1
written_rep: epigenetyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epigenetic
sense_list:
(biologia, biologiczny) (medycyna, medyczny) związany z dziedzicznością pozagenową, dotyczący dziedziczności pozagenowej


lexentry: pol/epigraf__rzeczownik__1
written_rep: epigraf
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epigraph
sense_list:
(historia, historyczny, historycznie) napis wykuty w kamieniu lub wycięty w drewnie, stanowiący element architektury, pomnika, nagrobka;


lexentry: pol/epigramat__rzeczownik__1
written_rep: epigramat
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epigram
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) krótki utwór poetycki mający charakter satyryczny bądź dydaktyczny;


lexentry: pol/epikleza__rzeczownik__1
written_rep: epikleza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epiclesis | epiklesis
sense_list:
(religioznawstwo, religia, religioznawczy, religijny) modlitwa liturgiczna odmawiana przez prezbitera podczas eucharystii, wzywająca Boga do uświęcenia darów chleba i wina oraz uczestników zgromadzenia;


lexentry: pol/epikryza__rzeczownik__1
written_rep: epikryza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epicrisis
sense_list:
(medycyna, medyczny) podsumowanie danych z postępowania lekarskiego wraz z zaleceniami dalszego leczenia;


lexentry: pol/epilog__rzeczownik__1
written_rep: epilog
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epilogue | epilog
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) końcowa część utworu informująca o dalszych losach bohaterów już po zamknięciu akcji;


lexentry: pol/episkop__rzeczownik__1
written_rep: episkop
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episcope
sense_list:
(technologia, technika, techniczny) urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie pojedynczych obrazów nieruchomych w świetle odbitym, co umożliwia prezentację w powiększeniu np. stron książki;


lexentry: pol/epistaza__rzeczownik__1
written_rep: epistaza
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epistasis
sense_list:
(biologia, biologiczny) (genetyka) jeden z rodzajów współdziałań pomiędzy genami polegający na ścisłym wpływie produktu genu epistatycznego na ekspresję produktów jednego lub więcej genów (zwanych hipostatycznymi);


lexentry: pol/epistemologia__rzeczownik__1
written_rep: epistemologia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epistemology
sense_list:
(filozofia, filozoficzny) dział filozofii zajmujący się relacjami między poznawaniem, poznaniem a rzeczywistością;


lexentry: pol/epistolograficzny__przymiotnik__1
written_rep: epistolograficzny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: epistolographic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) związany z epistolografią, dotyczący epistolografii


lexentry: pol/epitafium__rzeczownik__1
written_rep: epitafium
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epitaph
sense_list:
inskrypcja nagrobna; | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) utwór literacki ku czci zmarłego


lexentry: pol/epizod__rzeczownik__1
written_rep: epizod
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: episode
sense_list:
zdarzenie, wydarzenie (zwykle mało istotne) | (filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) drobna rola, drobna scena | (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) wątek, odrębny fragment utworu powiązany z fabułą książki


lexentry: pol/epizodyczny__przymiotnik__1
written_rep: epizodyczny
part_of_speech: adjective
min_sense_num: 01
trans_list: minor
sense_list:
(filmologia, filmoznawstwo, filmologiczny, filmoznawczy, filmowy) (literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) (sztuka) (teatrologia, teatr, teatrologiczny, teatralny) występujący w epizodach


lexentry: pol/epizootia__rzeczownik__1
written_rep: epizootia
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epizootic
sense_list:
(weterynaria, weterynaryjny) duża liczba jednoczesnych zachorowań na tę samą chorobę zakaźną pewnej populacji zwierząt na danym obszarze;


lexentry: pol/epoka__rzeczownik__1
written_rep: epoka
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: age | epoch
sense_list:
(geologia, geologiczny) formalna jednostka geochronologiczna, mniejsza od okresu i dzieląca się na wieki; | zamknięty w określonych ramach czasowych fragment procesu rozwojowego sztuki (kultury)


lexentry: pol/epoka_brązu__rzeczownik__1
written_rep: epoka brązu
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: Bronze Age
sense_list:
(archeologia, archeologiczny) epoka prehistorii i starożytności, następująca po epoce kamienia i poprzedzająca epokę żelaza;


lexentry: pol/epoka_lodowcowa__rzeczownik__1
written_rep: epoka lodowcowa
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: ice age Ice Age
sense_list:
(geologia, geologiczny) okres w dziejach Ziemi, podczas którego znaczne obszary lądów były pokryte lodowcami, a klimat był dużo chłodniejszy niż obecnie


lexentry: pol/epolet__rzeczownik__1
written_rep: epolet
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epaulette
sense_list:
(wojskowość, wojskowy) naramiennik ozdobiony taśmą lub sznurem złotym lub srebrnym, często z frędzlami, w niektórych armiach z umieszczonymi oznakami stopnia wojskowego


lexentry: pol/epos__rzeczownik__1
written_rep: epos
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epic
sense_list:
(literatura, literaturoznawstwo, literaturoznawczy) poemat epicki pisany wierszem lub rzadziej prozą, w którym dzieje legendarnych lub rzeczywistych bohaterów są przedstawione na tle wydarzeń historycznych


lexentry: pol/epsomit__rzeczownik__1
written_rep: epsomit
part_of_speech: noun
min_sense_num: 01
trans_list: epsomite
sense_list:
(mineralogia, mineralogiczny) pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady siarczanów, uwodniony siarczan magnezu, MgSO4·7H2O;


